__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Inhoud Inleiding op het vak Natuurwetenschappen 9 1 Wat bestuderen de natuurwetenschappen? 10 2 Experimenteren volgens de wetenschappelijke methode 12

Deel 1 Leven doet leven 14 Thema 1 Bouw van de bloemplant 14 1 Hoofddelen van de bloemplant 16 2 Bouw en functies van de hoofddelen 16 2.1 De wortel 17 2.1.1 Bouw van de wortel 17 2.1.2 Functies van de wortel 18

2.2 De stengel 20 2.2.1 Bouw van de stengel 20 2.2.2 Functies van de stengel 21

2.3 Het blad 22 2.3.1 Bouw van het blad 22 2.3.2 Functies van het blad 22

Samenvatting 25

Thema 2 Voortplanting bij de bloemplanten 26 1 Geslachtelijke voortplanting 28 2 Geslachtelijke voortplanting bij bloemplanten 28 2.1 Bouw en functie van de bloemdelen 28 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6

Bloembodem 28 Kelkbladeren 28 Kroonbladeren 29 Meeldraden 29 Stamper 29 Mannelijke en vrouwelijke bloemen 31

2.2 Bestuiving 32 2.2.1 Hoe gebeurt de bestuiving door insecten? 33 2.2.2 Aanpassingen van bloemen aan insectenbestuiving 34 2.2.3 Aanpassingen van bloemen aan windbestuiving 34

2.3 Bevruchting 36

4


2.4 Zaad- en vruchtvorming 37 2.4.1 Zaadvorming 37 2.4.2 Vruchtvorming 41

2.5 Kieming van een zaad 43 2.5.1 Fasen van het kiemproces 43 2.5.2 Factoren die de kieming beïnvloeden 45

Samenvatting 48

Thema 3 Voortplanting bij de mens 50 1 Bouw en functie van de voortplantingsorganen 52 1.1 De mannelijke voortplantingsorganen 52 1.2 De vrouwelijke voortplantingsorganen 54

2 De puberteit 56 2.1 Lichamelijke veranderingen vanaf de puberteit 57 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4

Ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken bij jongens en meisjes 57 De eerste zaadlozing 58 De eerste menstruatie 58 Fasen van de menstruatiecyclus 60

2.2 Veranderingen in gedrag vanaf de puberteit 63

3 Zwangerschap 64 3.1 Coïtus 64 3.2 Bevruchting 64 3.3 De innesteling van het embryo 65 3.4 De embryonale ontwikkeling 66 3.5 De foetale groei 67 3.6 De placenta of moederkoek 68

4 De geboorte 69 5 Erfelijke kenmerken worden doorgegeven aan de nakomelingen 71 6 Anticonceptiemiddelen 72 6.1 Anticonceptie voor de regeling van de vruchtbaarheid 72 6.2 Voorbeelden van anticonceptiemiddelen 72 6.2.1 Het mannencondoom 72 6.2.2 Het vrouwencondoom 72 6.2.3 Hormonale anticonceptie 73

6.3 Het condoom als bescherming tegen soa’s 74

Samenvatting 75

5


Deel 2 Bouwstenen van organismen en materie 78 Thema 4 Bouwstenen van organismen 78 1 Kenmerken van levende wezens 80 2 De cel als bouwsteen van organismen 81 3 Plantaardige en dierlijke cellen herkennen 83 3.1 Hoe werk je met een microscoop? 83 3.1.1 Werkwijze 83 3.1.2 De vergroting van een microscoop berekenen 84

3.2 Hoe maak je een micropreparaat? 85 3.3 Verschillen tussen plantaardige en dierlijke cellen 90

4 Organisatieniveaus bij bloemplanten 90 4.1 Cellen groeperen zich tot een weefsel 90 4.2 Weefsels groeperen zich tot een orgaan 91 4.3 Organen groeperen zich tot een stelsel 91 4.4 Samenhang tussen de organisatieniveaus in een bloemplant 91

5 Organisatieniveaus bij dieren en de mens 92 5.1 Organen van het spijsverteringsstelsel 92 5.2 Organen van het uitscheidingsstelsel 94 5.3 Organen van het voortplantingsstelsel 95 5.4 Organen van het ademhalingsstelsel 96 5.5 Organen van het bloedvatenstelsel 97 5.6 Andere stelsels 98 5.6.1 Organen van het spierstelsel 98 5.6.2 Organen van het beenderstelsel 98 5.6.3 Organen van het zenuwstelsel 98

6 Aanpassingen van dieren aan hun leefomgeving en hun levenswijze 100 Samenvatting 104

Thema 5 Materie 106 1 Voorwerpen en stoffen 108 2 Materie in drie toestanden: vaste stof, vloeistof en gas 109 3 Massa en volume 110 3.1 Massa 110 3.2 Volume 110 3.3 Massabepaling 111 3.4 Volumebepaling 116 3.4.1 Volume van een hoeveelheid vloeistof bepalen 116 3.4.2 Volume van een voorwerp bepalen 117

6


4 Zuivere stof en mengsel 122 4.1 Onderscheid tussen een zuivere stof en een mengsel 122 4.2 Zuivere stoffen 123 4.3 Mengsels 124 4.3.1 Mengsels met zichtbaar te onderscheiden bestanddelen 124 4.3.2 Mengsels met niet zichtbaar te onderscheiden bestanddelen 124

Samenvatting 126

Thema 6 Bouwstenen van de materie 128 1 Het deeltjesmodel van de materie 130 1.1 Materie bestaat uit onzichtbare deeltjes 130 1.2 Tussen materiedeeltjes is er lege ruimte 132 1.3 Materiedeeltjes zijn in beweging 135 1.4 De temperatuur beĂŻnvloedt de snelheid van de bewegende materiedeeltjes 137 1.5 Het deeltjesmodel van de materie samengevat 138

2 Een zuivere stof en een mengsel voorstellen met het deeltjesmodel 139 3 Aggregatietoestanden in verband brengen met het deeltjesmodel 140 3.1 Cohesiekrachten 140 3.2 Vaste stoffen 140 3.3 Vloeistoffen 140 3.4 Gassen 141

4 Faseovergangen in verband brengen met het deeltjesmodel 142 4.1 De faseovergang vast

vloeibaar 142

4.2 De faseovergang vloeibaar 4.3 De faseovergang vast

gas (damp) 144

gas (damp) 146

5 Eigenschappen van materie in verband brengen met het deeltjesmodel 149 5.1 Ondoordringbaarheid 149 5.2 Samendrukbaarheid 149 5.3 Cohesie en adhesie 149 5.4 Poreusheid 151

6 Samenstelling van de lucht 154 7 Druk van de lucht 154 7.1 Druk van een gas 154 7.2 Luchtdruk 155

7.3 Gemiddelde waarde van de luchtdruk 158 Samenvatting 160

7


Deel 3 Krachten - Interactie tussen materie 162 Thema 7 Krachten en hun uitwerkingen 162 1 2 3 4 5

Soorten krachten 164 Het begrip kracht 167 Elementen van een kracht 168 Het begrip snelheid 169 Uitwerkingen van krachten 170 5.1 Kracht als oorzaak van vervorming van een voorwerp 170 5.2 Kracht als oorzaak van snelheidsverandering van een voorwerp 172

Samenvatting 174

Begrippenlijst 175 Register 181 Overzicht experimenten (Aan de slag) 184

8

Profile for VAN IN

Solar 1 - Inhoudsopgave  

Solar 1 - Inhoudsopgave  

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded