HO_Praktisch personen- en familierecht 2026_Inhoudstafel

Inhoud

Inhoud Leeswijzer

5

Inhoud

7

Inleiding

21

Deel I: Het personenrecht

23

Hoofdstuk 1 De persoon

25

1

Definitie: persoon

25

2

Soorten personen

25

2.1

Natuurlijke personen

25

2.2

Rechtspersonen

26

2.2.1

Publiekrechtelijke rechtspersonen

27

2.2.2 Privaatrechtelijke rechtspersonen

27

3

4

5

Begin van de persoon

28

3.1

Natuurlijke personen

28

3.2

Rechtspersonen

28

Einde van de persoon

29

4.1

Natuurlijke personen

29

4.2

Rechtspersonen

31

Afwezigheid (art. 112-135 BW)

31

5.1

Probleem

31

5.2

Oplossing

31

5.2.1

31

Definitie

5.2.2 Achtergrond - wetgeving

32

5.2.3 Procedure

32

5.2.3.1 Fase 1: ‘Het vermoeden van afwezigheid’ (= art. 112-117 BW)

32

5.2.3.2 Fase 2: ‘De verklaring van afwezigheid’ (= art. 118-124 BW)

33

5.2.3.3 Fase 3: ‘De gerechtelijke verklaring van overlijden’ (= art. 126-135 BW)

33

Hoofdstuk 2 De staat van de persoon 1

35

Begrip en verkrijging

35

1.1

Begrip

35

1.2

Verkrijging

36

7

Inhoud

Kenmerken van staat

36

2.1

Openbare orde

36

2.2

Onverjaarbaar

37

2.3

Enkelvoudig

37

3

Bescherming van staat

37

4

Bezit van staat

38

4.1

Regel

38

4.2

Drie onderdelen

38

4.3

Bewijs van het bezit van staat

38

2

5

Bewijs van staat – de akten van de burgerlijke stand

39

5.1

Begrip

39

5.2

Ambtenaar van de burgerlijke stand

39

5.3

Registers van de burgerlijke stand

39

5.3.1

Vroeger

39

5.3.2 Sinds 2018

40

5.4

Openbaarheid

40

5.5

De akten van de burgerlijke stand – art. 41-70 BW

40

5.5.1

Inhoud

40

5.5.2 Bewijskracht

40

5.5.3 Bij verlies of het ontbreken van de akte

40

5.5.4 Bewijskracht van de vermeldingen in de akte van de burgerlijke stand

41

5.5.5 Verbetering van de akte van de burgerlijke stand

41

Hoofdstuk 3 De bestanddelen van de staat van de persoon 1

Naam

43

1.1

Begrip ‘naam’

43

1.2

Soorten

43

1.2.1

Familienaam

44

1.2.1.1

Begrip

44

1.2.1.2

Verkrijging van de familienaam

44

1.2.1.3

Kenmerken van de naam

48

1.2.1.4

Wijziging van de naam (art. 370/3 tot art. 370/9 BW)

49

1.2.1.5

Verbetering van de naam

51

1.2.2 Voornaam

8

43

51

1.2.2.1 Begrip

51

1.2.2.2 Verkrijging van de voornaam (art. 370/2 BW)

51

1.2.2.3 Wijziging van de voornaam (wet van 15 mei 1987)

52

1.2.2.4 Verbetering van de voornaam

52

Inhoud

1.2.3 Adellijke titel

2

1.2.3.1 Begrip

53

1.2.3.2 Hiërarchie

53

1.2.3.3 Verkrijging

53

Woonplaats (art. 102-111 BW)

53

2.1

Begrip ‘woonplaats’

53

2.1.1

Burgerrechtelijk

53

2.1.2

Procesrechtelijk

54

2.1.3

Commercieel

54

2.1.4

Voor maatschappelijke dienstverlening

54

2.1.5

Kieswoonplaats

54

2.2

Belang woonplaats vs. verblijfplaats

54

2.3

Kenmerken woonplaats

55

2.3.1

Vrije keuze

55

2.3.2 Bestendigheid

55

2.3.3 Universeel

55

2.3.4 Enkelvoudig

56

Soorten woonplaats

56

2.4.1

De vrije woonplaats

56

2.4.2 De wettelijke woonplaats

56

2.4.3 De woonplaats ad hoc of gekozen woonplaats

56

2.4.4 De echtelijke verblijfplaats

57

2.4.5 De kieswoonplaats

57

2.4

3

53

Geslacht

58

3.1

Begrip en belang

58

3.2

Criteria voor vaststelling van geslacht

58

3.2.1

Fysieke criteria

59

3.2.1.1

De morfologische criteria

59

3.2.1.2 Het gonadisch criterium

59

3.2.1.3 Het genetisch criterium

59

3.2.1.4 Het hormonaal criterium

59

3.3

3.2.2 Psychologisch criterium

59

3.2.3 Sociologisch criterium

60

Vaststelling en/of wijziging van geslacht

60

3.3.1

60

Algemene principes

3.3.2 Mogelijke alternatieven

60

3.3.2.1 Bij loutere materiële vergissing

60

3.3.2.2 Bij fysieke interseksualiteit

60

3.3.2.3 Bij transseksualiteit (of transgenders)

61

3.3.2.4 Nota: conversiepraktijken

63

9

Inhoud

4

Nationaliteit

64

4.1

Begrip en belang

64

4.2

Kenmerken

65

4.2.1

65

Openbare orde

4.2.2 Algemeen

65

4.2.3 Enkelvoudig

65

4.2.4 Veranderbaar

65

4.3

Systemen voor nationaliteitsbepaling

65

4.4

Verwerven van de Belgische nationaliteit

66

4.4.1

Via ‘toekenning’

66

4.4.1.1

Op grond van de nationaliteit van de ouder(s) (art. 8 WBN)

66

4.4.1.2 Op grond van de nationaliteit van de adoptieouder(s) (art. 9 WBN)

66

4.4.1.3 Op grond van de geboorte in België, uit niet-Belgische ouders (art. 10-11 WBN)

67

4.4.1.4 Op grond van de verkrijging van de Belgische nationaliteit door de ouder(s) zelf (art. 12 WBN)

67

4.4.2 Via ‘verkrijging’

4.5

4.4.2.1 Op grond van de nationaliteitsverklaring (art. 12bis WBN)

68

4.4.2.2 Op grond van de naturalisatie (art. 18-19 WBN)

69

Verlies van de Belgische nationaliteit

70

4.5.1

70

Afstand (art. 22, § 1 WBN)

4.5.2 Afstamming

70

4.5.3 Adoptie

70

4.5.4 Vervallenverklaring (art. 23, § 1 WBN)

70

4.5.5 Buitenland

70

Hoofdstuk 4 H et algemeen personenbeschermingsrecht: de persoonlijkheidsrechten 1

2

71

Persoonlijkheidsrechten

71

1.1

Begrip en belang

71

1.2

Vindplaats

72

Verschillende persoonlijkheidsrechten

72

2.1

Recht op eerbied voor het lichaam

72

2.1.1

Principe: recht op ‘eerbied voor het lichaam’ lijkt absoluut

72

2.1.2

Soms zijn ‘inbreuken’ om een of andere reden toegelaten

73

2.1.2.1

73

2.2

10

68

Inbreuken toegelaten door de wet

2.1.2.2 Inbreuken toegelaten in de medische wetenschap

75

2.1.2.3 Inbreuken toegelaten in de rechtspraak

76

Zelfbeschikkingsrecht over lichaam en lijk

77

2.2.1

Orgaantransplantatie en wegname van andere menselijke bestanddelen

77

2.2.1.1

Wet van 5 juli 1994 betreffende ‘bloedafname’

77

2.2.1.2 Wet van 13 juni 1986 betreffende ‘orgaantransplantatie’

78

Inhoud

2.2.2 Recht op abortus 2.2.2.1 Inleiding

79

2.2.2.2 Begrip ‘abortus’

80

2.2.2.3 Voorwaarden voor abortus

80

2.2.2.4 Uitzonderingen

81

2.2.3 Recht op euthanasie

81

2.2.3.1 Begrip en vormen van ‘euthanasie’

81

2.2.3.2 Euthanasievoorwaarden

82

2.2.3.3 De wilsverklaring

84

2.2.3.4 Actueel onderwerp: bedenkingen van de tegenstanders van euthanasie

84

2.2.4 (Recht op) zelfmoord of zelfdoding

85

2.2.4.1 Hulp bij zelfdoding

85

2.2.4.2 Sancties

85

2.2.5 Embryotransfer

85

2.2.5.1 Begrip en soorten ‘embryotransfer’

86

2.2.5.2 Voorwaarden voor embryotransfer

86

2.2.6 Draagmoederschap

86

2.2.6.1 Begrip ‘draagmoeder’

86

2.2.6.2 Kenmerken

86

2.2.7 Recht op sterilisatie en anticonceptie 2.2.7.1

Sterilisatie

87 87

2.2.7.2 Anticonceptie volledig vrij

88

2.2.8 Recht op geslachtstransformerende chirurgie

89

2.2.9 Sadomasochistische praktijken

89

2.2.9.1 Regel: beperkt zelfbeschikkingsrecht

89

2.2.9.2 Wanneer kan het strafrecht dan wel ingrijpen?

89

2.2.10 Autopsie

90

2.2.10.1 Mogelijkheid 1: het zelfbeschikkingsrecht

90

2.2.10.2 Mogelijkheid 2: op bevel van de procureur des Konings of onderzoeksrechter

90

2.2.10.3 Mogelijkheid 3: via rechterlijke toestemming

90

2.2.11 Lijkbezorging

2.3

79

91

2.2.11.1 Beginsel: zelfbeschikkingsrecht

91

2.2.11.2 Regels

92

2.2.12 Wegneming en transplantatie van organen van een overledene

92

Recht op eerbiediging van het privéleven

92

2.3.1

Principe: recht op ‘privéleven’ lijkt absoluut

92

2.3.1.1

92

Regel

2.3.1.2 Omvang

92

2.3.1.3 Relevantie

93

2.3.1.4 Wetgeving

93

11

Inhoud

2.3.2 Enkele specifieke wetten in verband met de privacy

94

2.3.2.1 Stalking of belaging (art. 237 NSw.)

94

2.3.2.2 De wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens

94

2.3.3 Sancties bij de schending van de privacy 2.3.3.1 Algemeen

96

2.3.3.2 Specifieke sancties

96

2.3.3.3 Strafsancties

96

2.3.4 Specifieke gevallen: grenzen aan de privacybescherming

2.4

2.5

96

2.3.4.2 Jurisprudentiële begrenzingen

97

Recht op afbeelding

98

2.4.1

98

Principe: recht op ‘afbeelding’ is absoluut

2.4.2 Speciale gevallen

98

Recht op goede naam en recht op antwoord

99

2.5.1

99

Principe: ‘laster en eerroof’ 2.5.2.1 Wet van 23 juni 1961 betreffende het recht op antwoord

Recht op briefgeheim en telecommunicatiegeheim 2.6.1

100 100

2.6.1.1

Begrip: recht op ‘briefgeheim’

100

2.6.1.2 Begrip: recht op ‘telecommunicatiegeheim’

100

103 103

1.1

De feitelijke bekwaamheid

103

1.1.1

De feitelijke bekwaamheid om materiële handelingen te stellen

103

1.1.2

De feitelijke bekwaamheid om rechtshandelingen te stellen

103

1.1.3

De schuldbekwaamheid of toerekeningsvatbaarheid

104

De juridische bekwaamheid

104

1.2.1

De rechtsbekwaamheid

104

1.2.2 De handelingsbekwaamheid

105

Bijzonder personenbeschermingsrecht

107

2.1

Minderjarigen (art. 388-486 BW)

108

2.1.1

Begrip en belang

108

2.1.2

Soorten minderjarigen

108

2.1.2.1

109

De niet-ontvoogde minderjarige

2.1.2.2 De ontvoogde minderjarige

12

99

Begrip en soorten ‘bekwaamheid’

1.2

2

99

Principe: recht op ‘onschendbaarheid van het briefgeheim’ wordt gewaarborgd door art. 29 Gw én art. 8 EVRM

Hoofdstuk 5 H et bijzonder personenbeschermingsrecht: de (on)bekwaamheid 1

96

2.3.4.1 Wettelijke begrenzingen

2.5.2 Principe: ‘recht op antwoord’ 2.6

96

113

Inhoud

3

Kwetsbare personen

115

3.1

Begrip, evolutie en belang

115

3.2

Toepassingsgebied

117

3.3

De beschermingsmaatregelen voor kwetsbare personen

118

3.3.1

De beschermingsmaatregelen houdende vrijheidsberoving of vrijheidsbeperking

118

3.3.1.1

Algemeen

118

3.3.1.2

Toepassingsgebied en voorwaarden

119

3.3.1.3

Garanties

120

3.3.1.4

Maatregelen

120

3.4

3.3.2 De privaatrechtelijke beschermingsmaatregelen

125

3.3.2.1 Algemeen – toepassingsgebied

125

3.3.2.2 Maatregelen ten aanzien van de beschermde personen

125

Onderscheid: bijstand en vertegenwoordiging

127

3.4.1

127

Belangrijk onderscheid

3.4.2 Concrete regels

128

3.5

Werking van het bewind

129

3.6

Procedure (art. 1238-1253/1 Ger.W.)

129

3.6.1

Initiatief

129

3.6.2 Inleidende akte

129

3.6.3 Verplichte bijlagen

129

3.6.4 De behandeling

130

Deel II: Het familierecht

131

Hoofdstuk 1 De afstamming

133

1

Inleiding

133

1.1

Toestand vóór 1987: het oude afstammingsrecht

133

1.1.1

Onderscheid tussen wettige en natuurlijke kinderen

134

1.1.2

Ongebruikelijke of onmogelijke regelingen of behandelingen

134

1.2

2

3

Toestand ná 1987: het hervormde afstammingsrecht

134

1.2.1

Aanleiding

134

1.2.2 Gevolgen

135

Begrip ‘afstamming’

135

2.1

Definitie ‘afstamming’

135

2.2

Klassiek onderscheid

135

De afstammingsregels

136

3.1

Afstamming van moederszijde (art. 312-314 BW)

136

3.1.1

In beginsel: de geboorteakte (art. 312 BW)

136

3.1.2

Uitzondering: de moederlijke erkenning (art. 313 BW)

138

3.1.3

Uitzondering: het onderzoek naar het moederschap (art. 314 BW)

138

13

Inhoud

3.2

3.3

Afstamming van vaderszijde (art. 315-341 BW)

139

3.2.1

Mogelijkheid 1: afstamming binnen het huwelijk

139

3.2.1.1

139

Algemene regel: art. 315 BW: ‘de vaderschapsregel’

3.2.1.2 Uitzondering 1: art. 316bis BW, ‘de vaderschapsregel’, geldt soms niet

141

3.2.1.3 Uitzondering 2: art. 318, § 4 BW, ‘de betwisting van het vaderschap binnen het huwelijk’

142

3.2.2 Mogelijkheid 2: afstamming buiten het huwelijk

144

3.2.2.1 De erkenning (art. 319 BW)

144

3.2.2.2 Het onderzoek naar het vaderschap (art. 322 BW)

147

Afstamming van de meemoeder

148

3.3.1

148

In beginsel: het vermoeden van meemoederschap

3.3.2 Alternatieven: erkenning door of onderzoek naar de meemoeder

Hoofdstuk 2 De adoptie

150

1

Begrip ‘adoptie’

150

2

Soorten adoptie

150

2.1

Volle adoptie

150

2.2

Gewone adoptie

151

3

Voorwaarden voor adoptie

151

3.1

Toestemming (art. 348-1 tot 348-11 BW)

151

3.2

Bekwaamheid

152

3.2.1

152

3.3 4

5

6

14

149

De adoptant

3.2.2 De adoptandus

153

3.2.3 De verhouding adoptant-adoptandus

154

Andere voorwaarden (art. 344-1 BW)

154

Adoptieprocedure (art. 1231-1 tot 1231-56 Ger.W.)

154

4.1

Inleidend verzoekschrift

154

4.2

Advies – Openbaar Ministerie

155

4.3

Zitting familierechtbank

155

4.4

Uitspraak

155

Gedwongen adoptie (art. 348-11 BW)

155

5.1

Begrip

155

5.2

Vereisten

155

5.3

Bij weigering

155

5.4

Overschrijving beschikkend gedeelte

155

Gevolgen van de adoptie

156

6.1

Ingaan van de adoptieve afstammingsband

156

6.2

Overschrijving van het beschikkend gedeelte

156

6.3

Andere gevolgen van de adoptie

156

6.3.1

156

De naam van de geadopteerde kan veranderen (art. 353-1 tot 351-6 BW / 356-2 BW)

Inhoud

7

8

6.3.2 De rechten van het ouderlijk gezag en wettelijk genot (art. 353-8 BW en 356-1 BW)

156

6.3.3 Verbod op huwelijk (art. 353-13 BW)

156

6.3.4 Wederzijds levensonderhoud verschuldigd (art. 353-14 BW)

157

6.3.5 De geadopteerde verkrijgt erfrechten (art. 353-15 tot en met 353-18 en 356-1 BW)

157

Einde van de adoptie

157

7.1

Adoptie eindigt NIET

157

7.2

Adoptie eindigt WEL

157

7.3

Andere manieren tot einde van de adoptie

158

De pleegvoogdij

158

8.1

Begrip ‘pleegvoogdij’ (art. 475bis BW)

158

8.2

Voorwaarden om pleegvoogd te worden

158

8.3

Formaliteiten van de pleegvoogdij (art. 475ter BW)

158

8.4

Gevolgen van de pleegvoogdij (art. 475quater BW)

158

8.5

Einde van de pleegvoogdij (art. 475quinquies BW)

159

8.6

Pleegvoogdij is geen ‘pleegzorg’

159

8.6.1

159

Het verschil tussen pleegvoogdij en adoptie

Hoofdstuk 3 De verhouding tussen ouders en kinderen 1

Vanuit het standpunt van de ouders

160

1.1

De onderhoudsplicht (art. 203 e.v. BW)

160

1.1.1

Regel

160

1.1.2

Gevolgen

160

1.1.2.1

161

1.2

2

160

Levensonderhoud bij behoeftigheid

1.1.3

Wie is onderhouds-schuldenaar?

161

1.1.4

De onderhoudsplicht tegenover ‘het minderjarige kind’

161

1.1.5

De onderhoudsplicht tegenover ‘het meerderjarige kind’

161

1.1.6

Bij ‘het niet-nakomen van de onderhoudsplicht’

162

Het ouderlijke gezag (art. 371-387 BW)

162

1.2.1

162

Regel

1.2.2 Wie is de titularis van het ouderlijke gezag?

163

1.2.3 Wie oefent het ouderlijke gezag uit?

163

1.2.3.1 Hypothese 1: beide ouders leven samen (al dan niet gehuwd)

163

1.2.3.2 Hypothese 2: beide ouders leven niet (meer) samen

163

1.2.3.3 Hypothese 3: minderjarige heeft één ouder

164

1.2.4 Mogelijk omgangsrecht voor personen met een bijzonder affectieve band met het kind

164

1.2.5 Bij weigering

165

Vanuit het standpunt van de kinderen

165

2.1

De rechten

165

2.2

De plichten

165

15

Inhoud

Hoofdstuk 4 Het huwelijk 1

Begrip ‘huwelijk’

166

2

Kenmerken van het huwelijk

166

2.1

Instituut

167

2.2

Overeenkomst

167

2.3

Levensgemeenschap

167

2.4

Bestendigheid

167

2.5

Seksualiteit

167

2.6

Exclusiviteit

167

3

Huwelijksvoorwaarden

167

3.1

Grondvoorwaarden

167

3.1.1

Twee personen in leven

167

3.1.2

Ongehuwde of ongebonden staat

168

3.1.3

Toestemming van beide partijen

168

3.1.3.1

Dwaling

168

3.1.3.2

Bedrog

169

3.1.3.3

Dwang – geweld

169

3.1.3.4

Benadeling

169

3.2

3.3

3.4

3.1.4

Hetzelfde of een verschillend geslacht

169

3.1.5

Leeftijd

169

Huwelijksbeletselen (hinderpalen die het huwelijk beletten)

170

3.2.1

170

Bloed- of aanverwantschap in een verboden graad

3.2.2 Adoptie en huwelijk in een verboden graad

171

Vormvoorwaarden: formaliteiten bij een huwelijk

172

3.3.1

Akte van aangifte van huwelijk

172

3.3.2 De voltrekking van het huwelijk

173

Sancties bij het niet-naleven van de voorwaarden

173

3.4.1

Preventief: de weigering van de ambtenaar van de burgerlijke stand om het huwelijk te sluiten 173

3.4.2 Repressief: de nietigverklaring van het huwelijk

4

16

166

173

3.4.2.1 In geval van verbiedende huwelijksbeletselen

173

3.4.2.2 In geval van vernietigende huwelijksbeletselen

174

Gevolgen van het huwelijk – het primaire stelsel

176

4.1

Staat en bekwaamheid

176

4.2

Rechten en plichten van de echtgenoten

176

4.2.1

Huwelijksplichten

177

4.2.2 Huwelijksrechten

177

4.2.2.1 Bescherming van de gezinswoning

177

4.2.2.2 Hoofdelijkheid

178

4.2.2.3 Vrijheid van beroep en autonomie van bankzaken

178

4.2.2.4 Gebruik van elkaars naam

178

4.2.2.5 Opening van een bankrekening

178

Inhoud

4.3

Dringende, voorlopige maatregelen tussen echtgenoten

178

4.3.1

Begrip en rechtsgrond

178

4.3.2 Bevoegde rechtbank

179

4.3.3 (Dringende) voorlopige maatregelen in de praktijk

179

4.3.3.1 Afzonderlijk verblijf met betredingsverbod

179

4.3.3.2 Verblijf in de echtelijke woning en genot van (gemeenschappelijke) roerende goederen

179

4.3.3.3 Maatregelen omtrent de minderjarige kinderen

180

4.3.3.4 Persoonlijk onderhoudsgeld

180

4.3.3.5 Andere mogelijke maatregelen

180

Hoofdstuk 5 De samenlevingsvormen buiten het huwelijk

181

1

Inleiding

181

2

De feitelijke samenwoning (het concubinaat)

181

2.1

Begrip ‘feitelijke samenwoning’

181

2.2

De wet

181

2.2.1 2.3

2.4

Regel: feitelijk samenwonen

181

2.2.2 Uitzondering: wettelijk samenwonen

182

De rechtspraak

182

2.3.1

Vóór de jaren 1970

182

2.3.2 Vanaf de jaren 1970

182

2.3.3 Arrest Hof van Cassatie d.d. 1 februari 1989

182

2.3.4 Europees Hof voor de Rechten van de Mens – EHRM Straatsburg

183

Kenmerken van de feitelijke samenwoning

183

2.4.1

183

Mogelijke motieven voor een concubinaatsrelatie

2.4.2 Onderscheid in de rechtspraak

183

2.4.3 Vermogensrechtelijke aspecten van de feitelijke samenwoning

184

2.4.3.1 De goederen en de schulden

184

2.4.3.2 De schenkingen en legaten tussen feitelijk samenwonende partners

184

2.4.3.3 De overeenkomsten ten bezwarende titel

184

2.4.4 Samenlevingsovereenkomsten

184

2.4.5 Testament en tontinebeding (of beding van aanwas)

185

2.4.5.1 Testament

185

2.4.5.2 Tontinebeding

185

2.4.6 Vergoeding bij het verbreken van een concubinaatsrelatie

186

2.4.7 Afstamming en kinderen uit een feitelijk samenlevend koppel

186

2.4.7.1

Afstamming van moederszijde

2.4.7.2 Afstamming van vaderszijde 2.4.8 De persoonlijke relatie tussen de feitelijk samenlevende partners 3

186 186 187

De wettelijke samenwoning (art. 1475-1479 BW)

187

3.1

187

Begrip ‘wettelijke samenwoning’

17

Inhoud

3.2

3.3

Kenmerken van de ‘wettelijke samenwoning’

187

3.2.1

Instituut

187

3.2.2 Overeenkomst

187

3.2.3 Levensgemeenschap

188

3.2.4 Minder bestendigheid

188

3.2.5 Seksuele neutraliteit

188

3.2.6 Exclusiviteit

188

Voorwaarden van de ‘wettelijke samenwoning’

188

3.3.1

Grondvoorwaarden

188

3.3.1.1

Twee personen in leven

188

3.3.1.2

Ongehuwde of ongebonden staat

188

3.3.1.3

Toestemming van beide partijen

189

3.3.1.4

Hetzelfde of een verschillend geslacht

190

3.3.1.5

Leeftijd

190

3.3.1.6

Geen (aan)verwantschapsbeletselen

190

3.3.2 Vormvoorwaarden – formaliteiten bij een wettelijke samenwoning

190

3.3.2.1 De verklaring van wettelijke samenwoning

190

3.3.2.2 De vermelding van de verklaring van wettelijke samenwoning in het bevolkingsregister 191 3.4

Sancties bij het niet-naleven van de voorwaarden 3.4.1

3.5

Preventief: de weigering van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de verklaring of vermelding van wettelijke samenwoning

3.7

18

191

3.4.2 Repressief: de nietigverklaring van de wettelijke samenwoning

192

Gevolgen van de wettelijke samenwoning

192

3.5.1

193

De staat en bekwaamheid

3.5.2 Het primaire wettelijke-samenwoningsstelsel

3.6

191

193

3.5.2.1 Bescherming van de gezinswoning en huisraad

193

3.5.2.2 Passieve hoofdelijkheid tussen wettelijk samenwonenden

193

3.5.2.3 Plicht om bij te dragen in de lasten van het samenleven

193

3.5.3 Het vermogen bij wettelijke samenwoning

194

3.5.4 Afstamming en kinderen uit een wettelijk samenwonend koppel

194

Beslechting van geschillen tijdens wettelijke samenwoning

194

3.6.1

195

Maatregelen ten aanzien van de persoon

3.6.2 Maatregelen ten aanzien van het vermogen

195

3.6.3 Maatregelen ten aanzien de persoon en de goederen van de kinderen

195

3.6.4 Geen maatregelen ten aanzien van het levensonderhoud

195

Ontbinding van de wettelijke samenwoning

195

3.7.1

Vijf gronden van beëindiging

195

3.7.2

Geen levensverplichting

196

Inhoud

Hoofdstuk 6 De echtscheiding 1

2

3

Inleiding en evolutie

197

1.1

Toestand vóór 2007: het oude echtscheidingsrecht

197

1.2

Toestand ná 2007: het nieuwe echtscheidingsrecht

197

Voorlopige maatregelen tijdens de echtscheidingsprocedure

197

2.1

Begrip en rechtsgrond

197

2.2

Bevoegde rechtbank

198

2.3

Geldigheidsduur

198

2.4

Voorlopige maatregelen in de praktijk

199

2.4.1

199

Afzonderlijk verblijf met betredingsverbod

2.4.2 Verblijf in de echtelijke woning en genot van (gemeenschappelijke) roerende goederen

199

2.4.3 Maatregelen ten aanzien van de persoon en de goederen van minderjarige kinderen

199

2.4.4 Persoonlijk onderhoudsgeld

200

2.4.5 Andere mogelijke maatregelen

200

Gronden tot echtscheiding

200

3.1

De echtscheiding op grond van de onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (art. 229 BW)

200

3.1.1

In beginsel: de onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (art. 229, § 1 BW)

200

3.1.1.1

Regel

200

3.1.1.2

Definitie: ‘onherstelbare ontwrichting’

200

3.1.1.3

Bewijs van ‘onherstelbare ontwrichting’

201

De echtscheidingsprocedure ten gronde – EOO

203

De echtscheiding door onderlinge toestemming (art. 230 BW)

204

3.2.1

204

3.1.2 3.2

Voorwaarden

3.2.2 De echtscheidingsprocedure onderlinge toestemming – EOT 4

197

204

Gevolgen van echtscheiding

205

4.1

De huwelijksverplichtingen vervallen

205

4.2

De definitieve verdeling van de goederen moet gebeuren

205

4.3

De onderhoudsverplichting

206

4.3.1

206

Het persoonlijk onderhoudsgeld 4.3.1.1

Algemeen principe: conventionele regeling van de uitkering tot levensonderhoud 206

4.3.1.2 Gerechtelijke vaststelling van de uitkering tot levensonderhoud 4.4

206

4.3.2 Het onderhoudsgeld voor de kinderen

208

De regeling in verband met de kinderen

208

19