Page 1

ar pl a em ex In ki

jk

R E H T ES

1 Ik ben een open boek.

akkoord

niet akkoord

3 Ik ken mezelf door en door.

akkoord

niet akkoord

2 Ik zou graag beroemd zijn.

4 Ik weet wat ik echt wil in mijn leven.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord


DIT BEN IK

BLIK 1 A Me, myself & I 1

Bekijk het filmpje van Valeria. a Kleur de drie belangrijkste bouwstenen die bepalen wie Valeria is of waarvoor ze staat.

Nederlandstalig Grieks-orthodox

Spreekt ook Frans, Engels en Russisch.

pl a

Houdt van paarden.

meisje

em

Belg

ex

Duits bloed

ar

Eet graag vol-au-vent met frietjes + Plov.

Vader is moslim.

Vader komt uit Kaukasus.

jk

christen

Moeder komt uit SiberiĂŤ. Wil apothekeres worden.

Haat leugens.

In ki

Geboren in KirgiziĂŤ.

b Vergelijk je antwoorden met die van je klasgenoten. Wat kun je besluiten uit deze oefening?

  

6

c

Kan Valeria zich met haar achtergrond Belg en Vlaming voelen?

zeer zeker

ESTHER

zeker niet

naam: Valeria


d Leg uit hoe dat komt

   2 Schrijf in de bouwstenen met volle rand alles wat bepaalt wie of wat jij bent.

jk

ex

em

pl a

ar

IK

In ki

TERUGBLIK

Identiteit is het geheel van zaken die bepalen wie of wat je bent. Je identiteit kun je in drie groepen indelen: --

             (bv. je nationaliteit, of je meisje/jongen bent);

--

             (bv. geloof van thuis, waar je woont);

--

             (bv. graag paardrijden, verslaafd aan spelcomputer, je bent trouw).

De grens tussen die drie groepen is wel/niet gemakkelijk te trekken omdat er wel/geen wisselwerking is.

3 Kleur de stenen bij oefening 2 naargelang de groep waartoe ze behoren. -- Aangeboren identiteit = rood -- Familiale en omgevingsidentiteit = groen -- Persoonlijke identiteit = geel

BLIK 1 : DIT BEN IK

7


B Op de boomstam 1

Lees de tekst over Elke en beantwoord de vragen.

Er was eens een heel slim meisje. Niets ontsnapte aan haar aandacht. Elke dag keek ze naar het nieuws en las ze verschillende kranten. Op school wist ze het antwoord op alle vragen. Op een dag hoorde ze een verhaal over een oude man die wel duizend vragen kon stellen. Ze was benieuwd of zij het antwoord op zijn vragen wist, en dus ging ze op een mooie zomerdag naar hem toe. ‘Hallo’, zei ze. ‘Wie ben jij?’ vroeg de man. Dat is gemakkelijk, dacht ze en ze antwoordde: ‘Ik ben Elke.’

ar

‘Goed’, zei de man. Maar opnieuw vroeg hij: ‘Wie ben je?’ Elke wilde hem eerst vertellen dat hij dat al

eens gevraagd had, maar ze zei: ‘Ik ben Elke Jans en ik woon in de Violetstraat 38. Ik ben 13, heb een vervelende broer en een kleine, lieve zus. Mijn papa en mama werken allebei. Ik zit in het eerste jaar

pl a

secundair en ik rijd paard, ik …’

Nog voor ze verder kon praten, onderbrak de man haar. Opnieuw stelde hij zijn vraag: ‘Wie ben je echt?’ Ze keek de man wat ontgoocheld in de ogen. Daar wist ze geen antwoord op. Wie was ze nu echt? Wie was Elke Jans? Ze keek rond, ging op een boomstam zitten en dacht diep na.

em

a Waarom had Elke de vraag eerst verkeerd begrepen en gemakkelijk gevonden?

 

b Waarom moet Elke diep nadenken bij de vraag ‘Wie ben je echt’?

ex

 

jk

2 Bekijk de bouwstenen op p. 3 opnieuw.

a Schrijf in de onderste stenen met een stippellijn enkele zaken op die bepalen wie je echt bent.

In ki

b Waarom staan die dingen die je echt bent onder alle andere bouwstenen van je identiteit?



c

Wat gebeurt er als je dingen doet die ingaan tegen wie je echt bent of ze negeert?



TERUGBLIK

Vul de zinnen aan met de volgende woorden: feitelijke - fundament - innerlijke - verloochenen - zichtbaar Naast je identiteit, vooral gevormd door         kenmerken, zijn er veel         zaken (zoals je karakter, gevoelens ...) die bepalen wie je echt bent. Zij zijn veel minder         . Zij maken deel uit van jouw         . Je fundament mag je niet          .

8

ESTHER


OP DE TROON

BLIK 2

Beluister het verhaal van Esther en beantwoord de vragen. Vul de namen van de hoofdrolspelers in.

E 

K 

ar

a

H 

b Schrijf de juiste beginletter voor elke zin.

   stuurde zijn koningin weg, omdat ze niet wilde gehoorzamen.

   vroeg het joodse volk om te vasten als steun.

   was fier dat hij bij de koningin mocht

em

   zocht een nieuwe mooie koningin.

M 

pl a

1

   stelde zich kandidaat en werd gekozen.

   werd na de koning de belangrijkste man.    voorkwam een aanslag op de koning,

ex

maar kreeg geen beloning.

   wilde niet voor een afgodsbeeld buigen.    haatte alle joden en wilde ze uit de weg ruimen.

jk

   smeekte haar om bij de koning hulp te vragen voor het joodse volk.

   wilde niet dat men hem ongevraagd

komen eten.

   wilde Mordechai aan de galg.    besefte dat hij zijn redder nooit beloond had.

   bedacht veel eer voor de koninklijke redder.    smeekte voor haar leven.    veroordeelde Haman tot de galg.    stelde Mordechai aan als eerste minister.    bleef koningin en organiseerde het poerimfeest.

In ki

iets vroeg.

CURIEUS!

Poerimfeest Het poerimfeest is een van de meest bijzondere joodse feesten. Koningin Esther zou hebben beslist dat elke jood het jaarlijks moet vieren. Poer betekent ‘lot’. Haman wilde de dag waarop hij de joden wilde doden namelijk door het lot laten bepalen. Een groot contrast met Mordechai die steunde op Jahweh en niet op het lot. Het poerimfeest wordt daarom ook het lotenfeest genoemd. Het is een mix tussen carnaval en Halloween. Wanneer het verhaal van Esther wordt voorgelezen in de synagoge (hun gebedshuis) en de naam van Haman valt, maken al de kinderen een hels kabaal zodat de naam van die slechterik niet gehoord kan worden. Tel daar lekkere koeken en nootjes bij en je hebt een echt kinderfeest.

BLIK 2 : OP DE TROON

9


c

Waarom moest Esther van naam veranderen en haar joodse naam opgeven?

  d Waarom was het voor Esther niet moeilijk om van naam te veranderen?

  e Hoe stond haar oom tegenover haar naamsverandering?



ar



pl a

2 Kleur minstens drie stenen die voor Esther op dat moment zeker belangrijk waren.

droom

nationaliteit afkomst uiterlijk

em

geloof

familie

karakter

ex

3 En hoe zat het met de koning?

status

a Wat verwachtte de koning van Esther?

jk



b Was het voor haar gemakkelijk om aan de wensen van de koning te voldoen? Waarom?

In ki



4 Hoe loopt het verhaal af?

a Wie vraagt Esther om haar rol als zwijgende, mooie koningin op te geven?



b Waarom?

  c

Welk risico liep Esther als ze dat zou doen?

 d Onder welke voorwaarde wilde ze het doen?

 10

ESTHER

geslacht


5 Kleur minstens drie stenen die voor Esther op dat moment zeker belangrijk waren.

droom

nationaliteit afkomst uiterlijk

geslacht

familie

geloof karakter

ar

status

6 Waarom kan je koningin Esther op het einde wel een sterke vrouw noemen?



pl a



TERUGBLIK

Je bent beter mooi met een slecht karakter dan omgekeerd.

In ki

jk

ex

em

Esther leert ons de volgende dingen: -- We ons wel/niet mogen laten leiden door onze dromen. -- Wie we echt zijn wel/niet meer is dan onze dromen. -- We in ons leven wel/niet op zoek moeten gaan naar de belangrijke dingen. -- Dat als iets ons roept, we wel/niet moeten tonen wat we in ons hebben. -- Wat ze uiteindelijk geworden is ze wel/niet in zich had. -- Dat ze wel/niet een sterke vrouw was.

BLIK 2 : OP DE TROON

11


BLIK 3

GAS GEVEN 1

In het programma Op weg met Jan, trekt Jan Van Looveren met Nora Gharib met een 4x4 door Albanië. Bekijk de aflevering en schrijf onder de titels wat dit voor Nora betekent. De opgegeven kernwoorden moeten in je tekst worden gebruikt.

K3 (Marokkaans meisje - bekend worden - zingen en dansen)

  

ar

  

pl a



AUTORIJDEN

em



(rijbewijs - moeilijke wegen - vol vertrouwen)

 

ex

  

jk

 

In ki



12

MAROKKAANS BLOED

FILMKUS

(Vlaams meisje - Marokkaans bloed - begraven worden)

(hoofdrol - kussen - geloof - vader - nep)

































ESTHER


FAMILIE (sterke band - ouders)































pl a



ar

ALLAH (geloof - keuzes maken - keuzes begrijpen)

ONMOGELIJKE LIEFDE

(Ghana - kiest voor de liefde - vader - trouwen - geluk)



em

   

In ki

jk

ex

      

KINDEREN

GAS GEVEN IN HET LEVEN

(filmcarrière - blijven wachten - kinderwens - gelukkig)

(energetisch - passie - echt contact)

































BLIK 3 : GAS GEVEN

13


2 Kleur de stenen die voor Nora tijdens het filmen van het programma met Jan belangrijk waren.

droom

nationaliteit afkomst uiterlijk

geslacht

familie

geloof karakter

ar

status

a Ben je het daar mee eens?

akkoord

niet akkoord

em

b Kun je ook zeggen waarom?

pl a

3 Ondanks dat Nora tijdens de trip in AlbaniĂŤ vaak bang is, echt geen held is en naar eigen zeggen vaak weent, noemt Jan haar toch een sterke vrouw.

4 Waarom kwam Nora op een gegeven moment in conflict met haar identiteit (familie, geloof)?

 

ex

5 Vergelijk Nora met Esther. Zet een kruisje bij de juiste naam/namen.

Esther

Nora

jk

Ze volgt haar jeugddroom.

Ze zwijgt, luistert en gehoorzaamt.

Ze volgt haar droom ten koste van haar eigenheid.

In ki

Als het nodig is, kiest ze voor haar volk, haar afkomst. Het advies van haar familie is belangrijk. Ze kiest voor haar geloof.

TERUGBLIK

Vindt Nora dat ze in haar leven heeft gefaald als ze haar carrière zou eindigen? Waarom wel/niet?

  Welke bouwstenen heeft Nora om gelukkig te worden?

 

14

ESTHER


GESTRIPT 1

Welke kleuren gebruikt Chagall in dit schilderij van Esther? 2 Denk je dat de schilder Esther hoog inschat?

ex

em

pl a

ar

3 Wie overheerst in het schilderij?

In ki

jk

4 Welk gebouw zou je rechts kunnen herkennen?

Marc Chagall, Esther, 1960

7 Andere schilders leggen vaak de nadruk op de schoonheid van Esther. Waar legt Chagall de nadruk op? Waarom?

5 Welke kerkelijke figuur wordt ook altijd in het blauw gehuld?

6 Wie is deze figuur?

GESTRIPT

15


L E G E I P S E IN D

ar

Bedenk een spreuk of slogan die volledig bij jouw kijk op het leven past.

em

In ki

jk

ex

Welke waarden steek jij in je rugzak, om ze overal mee naartoe te kunnen nemen?

pl a

Noteer in de spiegel welke aspecten van je identiteit voor iedereen zichtbaar zijn.

Welke eigenschappen die je hebt, wil je in de vuilnisbak gooien?

Noteer welke innerlijke zaken bij jou heel belangrijk zijn.

Welke eigenschappen van Esther wil je ook graag hebben?

16

IN DE SPIEGEL


ar pl a em ex In ki

jk

L E B A

1 Ik geef zelf heel graag geschenkjes.

akkoord

niet akkoord

2 Je moet je broer of zus graag zien.

akkoord

3 Je kunt nooit alles voor iemand overhebben.

akkoord

niet akkoord

4 Ik ben een jaloers iemand. niet akkoord

akkoord

niet akkoord


JOEPIE, CADEAUTJE!

BLIK 1 1

Schrijf in het cadeautje 3 redenen waarom je graag geschenkjes krijgt.

Mag je laten merken dat je een cadeau niet leuk of zelfs stom vindt?



ar



2 Wat waardeer jij het meest in een geschenk? …… de gever

…… de bedoeling

…… de verpakking

em

…… de geldwaarde

pl a



3 Met welke uitspraak ga je akkoord (A), misschien akkoord (MA) of helemaal niet akkoord (NA)? Noteer de afkorting in de cirkel bij elke stelling. Geschenken kunnen nooit te duur

zijn.

ex

Een zelfgemaakt cadeau is beter dan een gekocht geschenk.

Als je geeft moet je (later) iets terug kunnen krijgen. Een geschenk wordt vooral gegeven omdat het zo hoort bij gelegenheden.

In ki

jk

Een goed geschenk moet aangepast zijn aan de persoon.

4 Vink aan wie volgens jou het waardevolste geschenk geeft.

¨

in een taxfreeshop op Roel, de papa van Hannes, springt na een zakenreis nog snel binnen dag van zijn zoon. de luchthaven. Daar koopt hij een blitse gsm voor de twaalfde verjaar Janne, de tienjarige zus van Frank, heeft dagenlang gewerkt aan een tekening van wel drie meter lang. Daarmee hoopt ze haar broer te verrassen.

¨

¨

Dinar vraag Hamza om samen iets voor vava's feest te kopen. Hamza gaat niet mee, maar legt wel 20 euro bij.

¨

¨

6

ABEL

Wekenlang zocht Silke naar een cadeau voor de dertiende verjaardag van haar vriendin Stien, maar ze vond niets wat speciaal genoeg was. De dag zelf geeft ze Stien dus enkel een leuk kaartje.

Ook al ziet de taart van Sofie er niet echt uit als die van een bakker, ze is er erg trots op. Ze weet dat haa r vriend Kamal er dol op is.


5 Lees het verhaal van Kwaak de Kikker en beantwoord de vragen.

Elk jaar op 15 mei sprong Kwaak de kikker kwakend richting Fons het hert met een leuk geschenk. Ook al moest de lentezon nog echt wakker worden, Kwaak stond als eerste aan de deur om Fons een gelukkige verjaardag te wensen. Dan flonkerden zijn kleine oogjes en wachtte hij benieuwd op de reactie van het hert. Wanneer die dan met brede glimlach zei hoe fantastisch hij het wel vond, hoorde je ‘kwaak, kwaak’ en was Kwaak alweer op weg naar zijn grote plas, pal in het midden van het bos. Hetzelfde tafereel speelde zich elk jaar opnieuw ook af op 10 juni bij Bas de bever, op 17 juli bij Flurk

ar

de haas, op 8 september bij Miep het konijn en ga zo maar door. Dat Kwaak heel geliefd was in het bos zal niemand verbazen. Daarom wilden de dieren Kwaak graag zélf eens plezieren op zijn verjaardag, reactie wanneer ze ernaar vroegen.

pl a

maar jammer genoeg wist niemand wanneer Kwaak precies verjaarde. ‘Kwaak, kwaak’, was zijn enige Maar niet getreurd, want … ieder jaar op 12 februari lag Kwaak, diep in de modder, in een lange winterslaap. Lekker warm en genietend van alle blije gezichten van het voorbije jaar. Een mooiere

em

verjaardag kon hij zich niet wensen. Want hij wist: geven is belangrijker dan krijgen. Kwaak!

a Waarom was Kwaak geliefd in het bos?

 

ex

b Waar haalde Kwaak het plezier uit?

 

Herken jij dat plezier bij jezelf?

zeer zeker

jk

c

In ki

zeker niet

TERUGBLIK

Vul deze woorden in op de juiste plaats in de zin. belangrijk - eigenlijke - geldwaarde - ontvanger - persoonlijks - plezier - waardering

Mensen krijgen graag geschenken omdat dat een           uitspreekt. Een goed geschenk vertelt iets           over de gever en de           . De           waarde van een geschenk hangt niet af van           . Het geven is net zo           als het krijgen. Geven doe je uit           .

BLIK 1 

Joepie, cadeautje!

7


BLIK 2

(OP)OFFEREN

A Kaïn & Abel 1

OT

Lees het verhaal van Kaïn en Abel.

Toen Adam en Eva een goede plaats hadden gevonden om zich te vestigen, was de tijd rijp voor kinderen. Het eerste kind dat ze mochten verwelkomen, was een zoontje. Ze gaven hem de naam Kaïn. Na een poosje werd er opnieuw een jongetje geboren. Hij kreeg de naam Abel. De twee zonen groeiden samen op

ar

en waren een grote hulp voor Adam. Kaïn was meer bedreven in het werken op het land. Abel was daarentegen meer bezig met het verzorgen van de dieren en kreeg zo de herderstaak toebedeeld.

Op regelmatige basis brachten Adam en Eva offers aan God om Hem te bedanken voor alles wat ze van zijn oogst, Abel het mooiste lammetje van zijn kudde.

pl a

Hem mochten ontvangen op aarde. Ook Kaïn en Abel volgden hun voorbeeld. Kaïn offerde een deel van Maar wat was dat nu? De rook die voortkwam uit Kaïns offer bleef plakken aan de grond. De rook van Abels offer steeg echter recht naar de hemel. Toen Kaïn dat zag, werd hij zo kwaad! Hij balde zijn vuisten, vloog op Abel af en begon hem zo hard te slaan dat Abel al gauw overmeesterd was door zijn

em

eigen broer. Abel viel op de grond, maar Kaïn bleef maar slaan. Zo lang en hard dat Abel stierf.

Toen Kaïn besefte dat hij zijn broer vermoord had, voelde hij schuld en spijt over zich heen komen en hij vluchtte weg. Maar net op dat moment sprak God hem aan: ‘Waar is je broer Abel?’ Kaïn antwoordde: ‘Dat weet ik toch niet! Ik moet toch niet op hem passen?’

Maar dit was het besluit van God: ‘Kaïn, ik weet wat je gedaan hebt! En daarom zul je voor de rest van je leven moeten rondzwerven over de aarde.’ Maar Kaïn liet het er niet bij en zei: ‘Die straf is veel

ex

te zwaar om dragen, de mensen zullen me iets aandoen!’ En zo gaf God Kaïn een teken om hem te beschermen op zijn levenslange zwerftocht.

jk

Naar: Genesis 4, 1-16

CURIEUS!

In ki

Genesis Het boek Genesis betekent letterlijk ‘ontstaan’ en is het eerste boek van het Oude Testament. Het bevat heel oude verhalen uit de joodse geschiedenis. Het start met het scheppingsverhaal. Daarna volgt de schepping van de mens met Adam en Eva, en de broedermoord met Kaïn & Abel. Andere verhalen zijn o.a. de toren van Babel, de Ark van Noach.

a Zet een kruisje bij de foto die volgens jou het best het verhaal van de broedermoord weergeeft. Waarom vind je dat?

8

ABEL


b Omcirkel vijf woorden die jij met het verhaal verbindt.

haat

broeder

dwaas

Kaïn

doden

offer

God

moord

jaloers

misdaad oogst

schaap afgewezen

merkteken

landbouwer

ontgoocheld

straf

spijt

vluchten

onherroepelijk

schaapsherder

ar

Abel

2 Leg uit waarom de foto op p. xx symbool kan staan voor Kaïn, maar ook voor Abel.

 De foto kan symbool staan voor Abel omdat 



em

3 Markeer in de tekst: -- groen: welke straf God uitspreekt; -- blauw: hoe God Kaïn toch in bescherming nam.

pl a

De foto kan symbool staan voor Kaïn omdat 

CURIEUS!

ex

4 Wat maakt God duidelijk met die bescherming? Vink aan. …… Oordelen over Kaïn komt enkel God toe. …… Iedereen moet kunnen zien dat Kaïn een moordenaar is. …… Niemand mag wraak nemen op Kaïn. …… Kaïn moet zijn straf aanvaarden.

In ki

jk

Offeren voor God In verschillende Bijbelboeken van het Oude Testament staat te lezen hoe het joodse volk offers bracht aan hun God Jahweh. Soms waren het dankoffers zoals Abraham omdat hij een zoon Isaak kreeg. Maar het hoefde niet altijd een grote reden te hebben: men dankte Jahweh bij het eten van een maaltijd en dan offerde men een deel van het eten. Soms beging het joodse volk fouten en was God boos, liet Hij het volk in de steek of strafte hen. Met het bloed van het offerdier (vaak een lammetje) werd de fout goedgemaakt. God en de mensen hadden zich verzoend; vandaar dat men van het zoenoffer spreekt. Bij een vredeoffer werden bepaalde delen van het dier op het altaar verbrand. Dit offer was bedoeld om een goede verhouding tussen God en de mens te bekomen.

TERUGBLIK

Kruis het meest juiste aan. De sleutel van dit verhaal ligt bij … …… Kaïn, want hij wordt enkel gedreven door jaloezie. …… God, want hij had het offer van Kaïn ook kunnen aanvaarden en onheil voorkomen. …… Abel, want hij doet wat God van hem verlangt. …… Kaïn, want hij moet nadenken over zijn offer in plaats van jaloers te zijn.

BLIK 2 

(Op)offeren

9


B 9 meter 1

Bekijk de film 9 meter. a Schrijf kort het verhaal naast elke foto. 1

   

2

ar

  

3

 

em



pl a





4



ex

  



In ki



jk

b Waarom wil Daniël een nieuw wereldrecord springen?

c

Wat is het verschil in geloof tussen Daniël en zijn vader?

    

d Waartoe is Daniël bereid?

 

10

ABEL


2 Wanneer kun je je helemaal opofferen voor een andere persoon?

  3 Markeer de woorden die iets vertellen over ‘opofferen’. zonder iets terug te willen

wat te veel is afgeven

iets wat je zelf graag hebt gegeven

je krijgt het later terug

OPOFFEREN

voor anderen

het kost je moeite

ar

echt geven

niet voor jezelf heel gemakkelijk

pl a

uit liefde

em

4 Schrijf op een apart blad een verhaal over mensen (die je kent) en die zich opofferen. Gebruik daarbij de woorden rond opofferen die je bij vraag 3 gekleurd hebt.

CURIEUS!

In ki

jk

ex

Offerfeest Ook moslims kennen het verhaal van Abraham die zijn zoon Isaak wilde offeren, maar door God werd terechtgewezen. Daarop nam hij een schaap om aan God te offeren. Het feest van Ibrahim (Abraham) of het offerfeest is een van de grootste feesten bij de islam. Met veel zorg kiezen ze op voorhand een schaap uit dat ritueel geslacht wordt. Een deel van het schaap moeten moslims verplicht aan de armen geven. Meer en meer wordt het slachten van een schaap vervangen door het geven van een som geld aan zij die het minder goed hebben.

TERUGBLIK

Iets opofferen is het mooiste geschenk omdat het iets van jezelf geven is zonder



.

Iets opofferen doe je vanuit het gevoel van de andere 

.

Waarom is Jezus voor de christenen het symbool van opoffering?



. 

BLIK 2 

(Op)offeren

11


BLIK 3

HET GROENE MONSTER

A Mijn jaloeziebeeld 1

Beluister de verschillende situaties. a Hoe ziet jouw jaloeziebeeld eruit? Zet een kruisje in de juiste kleur en cirkel. Groen is jaloezie om wat anderen          .

Rood is jaloezie om wat anderen          .

pl a

Mijn score:            

ar

Mijn score:            

Blauw is jaloezie om wat anderen          . Mijn score:            

em

Ik ben vooral jaloers op het             bij anderen.

Mijn totaalscore bedraagt:             .

b Denk aan een situatie waarin je heel jaloers bent. Hoe uit die jaloezie zich bij jou?

 c

ex



Waarom was Kaïn jaloers? Om wat anderen 

jk

2 Kleur het lampje van twee goede tips om de jaloezie bij jezelf te verminderen.

In ki

Relativeer jezelf. Niemand kan in alles de beste, mooiste of wat dan ook zijn. Vaak komt jaloersheid door onzekerheid bij jezelf. Werk daaraan.

Stel jezelf de vraag: ‘Waarom ben ik zo jaloers? Zou ik veel gelukkiger zijn als ...?’ Besef dat iedereen uniek is, ook jij, en wees er blij om.

Bedenk dat iedereen wel eens jaloers is en dat sommigen ook jaloers zijn op jou. Wees gewoon blij voor de ander en deel in hun geluk. Denk aan hoe je vroeger misschien verkeerd reageerde in een situatie en leer uit je fouten. Laat het jaloeziegevoel niet de baas worden over jou. Hou het onder controle door aan iets totaal anders te denken.

12

ABEL

.


B Pats Boem Pataat 1

Lees het verhaal van Femke.

RAZEND was Femke. Ze kon er niet meer tegen. ZOVEEL onrecht. Moet je weten: dit was al het vijfde kledingstuk dat haar stiefbroer Bart deze maand had gekregen. Die nieuwe jas, oké, die had hij echt wel nodig, maar die nieuwe broek, twee truien en dan nog nieuwe schoenen: dat was overdreven! En zij, zij kreeg niets. Ook al smeekte ze haar stiefma zó om die prachtige bloes, het was nee en nog eens nee. Oh, wat haatte ze dat mens! Toen Bart vandaag een nieuwe gsm van zijn moeder kreeg, was voor Femke de maat vol. Al had ze zin

ar

om haar stiefma de huid vol te schelden en die nieuwe gsm van Bart tegen de grond te gooien; ze kon zich gelukkig nog net beheersen. Met een smak trok ze de deur achter zich dicht en trok naar haar kamer.

Haar besluit stond vast: ze zou haar papa erover aanspreken. Wist hij wel dat Femke altijd op de tweede

plaats kwam? Dat zij nooit iets goeds kon doen bij zijn nieuwe vrouw? Het moest maar eens gedaan zijn!!

pl a

Ach, dacht ze terwijl de tranen over haar wangen rolden, waarom zijn mama en papa toch uiteengegaan?

a Welke betekenis zou een geschenk van haar stiefmoeder voor Femke gehad hebben?

 b

Begrijp je haar jaloersheid?

zeker wel

em



helemaal niet

c

Kan Bart er iets aan verhelpen?

zeker wel

helemaal niet

ex

d Welk gevoel veroorzaakt Femkes jaloersheid?





Hoe reageerde Kaïn op zijn jaloezie?

In ki

f

jk

e Hoe laat ze dat merken?



2 Wat vind je van Femke haar reactie? Goed of slecht? Leg uit.

 

TERUGBLIK

Iedereen is in meerdere of mindere mate jaloers. We kunnen jaloers zijn om wat anderen        ,

       of        . Hoe moeten we met jaloezie omgaan?

 

BLIK 3 

Het groene monster

13


C De allesvernietiger 1

Waartoe kan jaloezie leiden? a Omcirkel de woorden en/of zinnen die duidelijk maken waartoe jaloezie kan leiden.

Vrienden gaan elkaar haten.

Men doet anderen bewust pijn.

Men doet elkaar verdriet aan.

Men is zelf ongelukkig.

oorlog tussen landen

familievetes

pl a

b Hoeveel woorden en zinnen heb je omcirkeld? Hoe verklaar je dat?

ar

Mensen vermoorden elkaar.

diefstal



2 Jaloezie is volgens de christelijke godsdienst een hoofdzonde. Waarom denk je dat dat zo is?

em

 

In ki

jk

ex

3 Welk beeld drukt voor jou het best uit wat jaloezie echt is? Kruis aan en leg uit waarom je voor die afbeelding hebt gekozen.

CURIEUS!

De zeven hoofdzonden Jaloezie is één van de zeven hoofdzonden. Dat zijn ware zonden die de oorzaak zijn van veel andere zonden. In de christelijke leer is een zonde een fout tegenover God en je medemens. In de 6de eeuw maakte paus Gregorius I dit lijstje van zeven hoofdzonden: hoogmoed, hebzucht, wellust, gulzigheid, woede, luiheid en jaloezie of afgunst.

TERUGBLIK

Waarom wordt jaloezie het groene monster genoemd?



 

14

ABEL


GESTRIPT 1

Welke kleur domineert het schilderij? Waarom? 2 Wie is deze figuur? Waarom heeft deze persoon geen gezicht?

In ki

jk

ex

em

pl a

ar

3 Welke figuur zie je hier?

Laszlo Mathe, Kaïn & Abel, 20???

4 Waarom is die zo wazig?

5 Het verhaal van Kaïn en Abel speelt zich af in de oertijd. Waarom draagt de hoofdpersoon dan toch een jeans met riem? 6 Zou je het schilderij in je huis ophangen? Waarom wel/niet?

GESTRIPT

15


L E G E I P S E IN D Aan welke hoofdzonde ‘bezondig’ jij je het meest? Gooi deze zonde in de vuilnisbak.

em

pl a

ar

Welke boodschap zou je op een kaartje naar Daniël uit de film 9 meter sturen?

Welk geschenk zou jij graag aan jezelf geven? Stap je ervoor naar de winkel of maak je zelf iets? Stel dat je je vader, moeder, broer of zus zou kunnen redden door een nier af te staan, zou je daar dan over moeten nadenken? Wat zou je doen?

In ki

--

jk

ex

Op welk niveau wil jij je jaloeziethermometer krijgen? Duid aan.

--

16

IN DE SPIEGEL

  

Wat heb je in dit hoofdstuk geleerd en ga je nog lang met je meedragen?


ar pl a em ex

In ki

jk

S Ü E M I T R BA

1 Blind zijn is een heel erge handicap.

3 Iedereen moet zijn eigen plan trekken in het leven.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord

2 Je moet nooit te veel nadenken over wat je doet.

4 Het is soms leuk om nog een kind te zijn.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord


BLIK 1

(IN)ZIEN

A Zien en zien is twee 1

Bekijk het filmpje over C-taste. a Markeer groen hoe de gasten zich erbij voelen. Kies uit:

slaperig vastbesloten

blij twijfelend

pl a em

zenuwachtig

achterdochtig

ex

kwetsbaar

verrast

overrompeld

In ki

jk

onder de indruk

b Markeer geel hoe de obers zich erbij voelen. Hoe verklaar je de gevoelens van de gasten?

  

d Hoe verklaar je de gevoelens van de obers?

   

6

BARTIMEĂœS

onzeker

verrukt

bezorgd

c

ar

zalig

verward

gerust

nukkig trots hulpeloos

hulpvaardig


Zijn blinden ook bang in het donker?

2 Bekijk het filmpje. a Hoeveel passes geeft het witte team? Omcirkel. 10 – 11 – 12 – 13 – 14 –15 – 16 b Herbekijk het filmpje. Hoe verklaar je het fenomeen?

  

jk

ex

em

pl a

ar

3 In het hoge Noorden, meer bepaald op de prachtige eilanden Lofoten in Noorwegen, staat midden in de natuur The Head, een beeld van de Zwitser Markus Raetz uit 1996.

In ki

a Wat is er speciaal aan The Head?



b Welke bedoeling zou de beeldhouwer gehad hebben?

 

TERUGBLIK

Omcirkel het juiste antwoord. -- Personen die niet kunnen zien ontwikkelen wel / niet andere vaardigheden om ‘te kijken’. -- We zien wel / niet alles als we gewoon kijken. -- Mensen zien wel / niet hetzelfde als ze iets bekijken. -- Iets kan wel / niet meerdere juiste betekenissen hebben. Inzien vraagt wel / niet veel meer dan zien.

BLIK 1 

(In)zien

7


B Ziende blind 1

Lees de parabel van de zaaier. Leg uit waarom het eenvoudig is om te begrijpen wat er in de parabel gebeurt, zeker voor de mensen toen.



NT

Jezus is het huis uitgegaan en zit aan het meer. Er komen zoveel mensen bij Hem dat Hij in een boot gaat zitten. De mensen blijven op de oever staan om naar Hem te luisteren. Jezus vertelt: ‘Er was eens een boer die ging De vogels kwamen het oppikken. Een ander deel viel op de rotsgrond. Daar was wel niet veel scheen, verschroeide het. En omdat het geen wortel had, verdorde het. Een ander deel viel tussen de distels. Maar die verstikten het. Nog een ander deel viel in goede aarde. Daar groeide het

pl a

aarde, maar het begon toch te groeien. Maar toen de zon

ar

zaaien. Bij het zaaien viel een deel van het zaad op een weg.

goed op en leverde het veel vruchten op: honderd, zestig of moet luisteren.’

em

dertig korrels per zaadje dat gezaaid werd. Wie oren heeft,

Matteüs 13, 3-23 (Uit: De Bijbel in 1000 seconden, Dichter bij de tijd)

ex

2 Wat zijn parabels? Lees de tekst.

Parabels of gelijkenissen

Parabels zijn ‘doordenkers’. Ze dwingen de toehoorders om na te denken met behulp van een

jk

tegendraads verhaal, zoals het verhaal van de verloren zoon of van de werkers van het laatste uur die evenveel krijgen als zij die een hele dag werkten. Parabels willen niet alleen nieuw inzicht brengen, maar ze bevatten vooral een oproep om anders te gaan leven. Een parabel zet de toehoorder aan tot

In ki

handelen. In de Bijbel worden de termen ‘parabel’ of ‘gelijkenis’ door elkaar gebruikt. Trouwens, het woord ‘parabel’ komt van het Grieks en betekent letterlijk ‘het naast elkaar stellen’.

NT

Jezus spreekt in gelijkenissen

Het was Zijn leerlingen al opgevallen dat Jezus vaak in gelijkenissen sprak. Daarom vroegen ze: ‘Waarom gebruikt U gelijkenissen als U de mensen toespreekt?’ Hij antwoordde hun: ‘Omdat God jullie heeft willen inwijden in de geheimen van het Hemelse Koninkrijk, maar hen niet. Want wie al iets heeft, krijgt nog meer, zodat hij overvloed heeft. Maar van wie niets heeft, wordt wat hij heeft, nog afgenomen. Daarom vertel ik hun gelijkenissen. Want zij kijken, maar zijn ziende blind; zij horen, maar verstaan en begrijpen niets. Matteüs 13, 10-13

a Wat is het tweeledige doel van parabels?

  8

BARTIMEÜS


b Markeer in de tekst: -- groen: waarover Jezus iets wil vertellen in zijn gelijkenissen; -- geel: waarom toehoorders Jezus niet begrijpen. c

Als je weet dat Jezus iets wil vertellen over het Hemelse Koninkrijk, waarom is het nu dan niet meer eenvoudig om het verhaal van de zaaier te begrijpen?

 

pl a

d Wie wordt bedoeld met ‘zij die ziende blind zijn’? Kruis aan. …… Zij die in het Rijk van God komen omdat ze niet zien. …… Zij die het weten, maar er niet naar handelen. …… Zij die het kunnen weten en het begrijpen. …… Zij die blind zijn, maar niet weten dat ze blind zijn.

ar



3 Stel: jij bent ziende blind. Hoe zou jij dan kunnen reageren op de onderstaande situatie?

ex

em

Een mama komt thuis en zegt: ‘Oh, ik had het zo druk op het werk vandaag. Ik heb zelfs geen tijd gehad om mijn boterhammen op te eten. Ik zou ook nog heel wat moeten doen in de keuken voor het avondeten, maar ik ben helemaal op.’

CURIEUS!

In ki

jk

Het Rijk van God Het Hemelse Koninkrijk (zoals Matteüs het gebruikt) of het Rijk van God (zoals Lucas het benoemt) is op zich een heel mysterieus begrip dat ook in het jodendom gebruikt werd. Dat neemt niet weg dat je de betekenis van het Hemelse Koninkrijk niet kunt begrijpen: dat is een op het eerste zicht ongrijpbare (of onbegrijpelijke?) plaats waar mensen in liefde en broederschap samenleven, waar geen plaats is voor haat en afgunst. Eigenlijk kun je zeggen dat het Rijk van God zich in de harten van mensen bevindt nadat ze door de geest van God bevangen zijn. Het is die geestdrift die Jezus aan de toehoorders wil overbrengen en waarom Hij er zo vaak over vertelt.

TERUGBLIK

Geef de kenmerken van een parabel: --



--



Jezus gebruikt vaak parabels of gelijkenissen om iets te vertellen over 

.

BLIK 1 

(In)zien

9


BLIK 2

IK WIL ZIEN!

A Van donker naar licht

1 Toen Jezus de stad Jericho verliet, was

A In de Bijbel kan ‘zien’ ook ‘inzien’

Hij vergezeld door zijn leerlingen en nog

betekenen. Er opnieuw bij horen is voor

andere mensen die Hem volgden.

blinden enorm belangrijk.

ar

NT

Lees het verhaal van Bartimeüs in de eerste kolom. Overloop daarna de verschillende toelichtingen van het verhaal in de tweede kolom.

2 Net buiten de stadspoort zat een zekere

B Jezus sprak vurig over zijn God van

Bartimeüs, een blinde bedelaar die

liefde. Mensen dromden om hem heen

trachtte te overleven met de weinige

om te kunnen luisteren. Zijn apostelen

centen die mensen hem toegooiden.

pl a

1

namen hem vaak in bescherming tegen te opdringerige mensen.

3 Toen hij hoorde dat Jezus eraan kwam,

C

begon hij luidkeels te roepen: ‘Jezus, zoon

Joden dachten dat blindheid een straf van God was. Blinden werden daarom

van David, heb medelijden met mij.’

uitgesloten. Maar Jezus sprak over een

em

God die mensen graag zag. Hij hielp mensen terug op weg.

4 De mensen snauwden hem toe dat hij

D De joden verwachtten dat er meer dan 1000 jaar na koning David weer iemand

moest laten. Maar Jezus had Bartimeüs

zou komen om hen te bevrijden. Ze

gehoord en liet hem bij zich komen.

noemden hem Messias, zoon van David.

ex

moest zwijgen en dat hij Jezus met rust

E In Jezus’ tijd leefden er veel gehandicapten.

5 Bartimeüs wierp zijn mantel weg, sprong

jk

recht en ging op Jezus af.

6 ‘Wat wil je dat ik voor je doe?’ vroeg Jezus

Door fel zonlicht, slechte hygiëne en ondervoeding waren er ook een hoop blinden. Hun lot was hard: ze moesten buiten de stadspoort bedelen om te overleven.

F De mantel was belangrijk voor een blinde. Die beschermde hem tegen de kou, maar

meester’, riep de blinde Bartimeüs.

hij kon er ook makkelijk de toegegooide

In ki

hem. ‘Jij kunt me helpen, ik wil zien,

muntjes in verzamelen. Geen enkele blinde zou zijn mantel dus zomaar weggooien.

7 Jezus zei: ‘Ga, je geloof heeft je genezen.’

G Jezus trok naar dorpen en steden om

Meteen kon Bartimeüs weer zien en hij

aan de mensen de Blijde Boodschap te

volgde Jezus op zijn weg.

brengen. Hij werd meestal vergezeld door Zijn leerlingen, die ook apostelen werden genoemd.

Marcus 10, 46-52

2 Schrijf bij elk tekstblokje van het verhaal van Bartimeüs de letter van de juiste toelichting. 1

10

BARTIMEÜS

2

3

4

5

6

7


3 Bekijk de tekening van Bartimeüs. a Geef op de tekening met een rood kruisje aan waar Bartimeüs in het begin van het verhaal is. b Geef met een groen kruisje aan waar Bartimeüs op het einde van het verhaal is. c

Wat zou er gebeurd zijn als Bartimeüs zijn kans niet gegrepen zou hebben?



em

pl a

ar

d Schrijf op de tekening op de juiste plaats: ‘Hoort er niet bij.’ en ‘Hoort er opnieuw bij.’.

ex

4 Vul het schema over zien en inzien aan. Gebruik de letters van de juiste figuur: B (Bartimeüs), J (Jezus) en A (andere mensen). Zien

jk

   kan niet zien.

Inzien

   zien niet in dat Jezus kan redden.    ziet in dat Jezus de Messias is.

   wil heel graag zien.

   ziet in dat Jezus kan zorgen dat Hij kan zien.

In ki

   willen dat Bartimeüs Jezus niet ziet.

   wil Bartimeüs zien.

   ziet in dat Bartimeüs geen zondaar is.

   zien Bartimeüs eigenlijk niet zitten.

   zien niet in dat Jezus Bartimeüs kan redden.

TERUGBLIK

De Bijbel is meer dan een boek            .

De tijd waarin Jezus leefde            heel sterk van            . Om de verhalen nog beter te begrijpen moet je ook            kennen waarin de verhalen zich            . Je mag de verhalen in de Bijbel wel / niet letterlijk nemen.

BLIK 2 

Ik wil zien!

11


B Meetellen 1

Bekijk het spotje. a Waarom is dit grappige spotje ook triest?

   

ar



2 Kijk nu naar het filmpje Unsung Hero.

pl a

b Welke gelijkenis zie je in het kijken naar blinden nu en in de tijd van Jezus? …… Zij worden vaak nog altijd als mindere mensen beschouwd. …… Zij moeten nog steeds vechten om mee te tellen in de samenleving. …… Zij hebben vaak nog altijd het gevoel alleen te staan. …… Zij hebben nog altijd nood aan ons medelijden.

--

Bartimeüs: 

 de ‘andere’ mensen: 

--

Jezus: 

ex

--

em

a Welk personage uit het filmpje kun je vergelijken met:

b Met welke instelling helpt de man?



jk



Was hij zeker dat zijn hulp zin had? Waarom wel/niet?

zeer zeker

In ki

c

TERUGBLIK

zeker niet

Leid aan de hand van vraag 2 de kenmerken van solidariteit af.

12

--



--



--



--



BARTIMEÜS


BLIK 3

IK TEL MEE!(?)

A Op de drempel Drempelmomenten en drempelgidsen Belangrijke momenten in een leven worden drempel- of scharniermomenten genoemd. Bij ieder drempelmoment wordt vaak een levensfase afgesloten en begint er een nieuwe. Drempelmomenten geven aanleiding tot sterke gevoelens; van grote vreugde tot groot verdriet. Mensen die op zulke

Zoek 3 drempelmomenten in je leven en schrijf op wie toen je drempelgids was.

pl a

1

ar

momenten een steun zijn, noemen we drempelgidsen.

drempelmoment

drempelgids

em

leeftijd

2 Wie zijn naast je ouders de belangrijkste drempelgidsen voor jou? Verklaar.



ex



 

jk

3 Waarom noemt men de puberteit een belangrijk drempelmoment?

In ki

4 Markeer het kenmerk dat de beste graadmeter is om te bepalen of iemand volwassen is. alleen kunnen zijn - eigen geld verdienen - geen kinderachtig gedrag - grootte - leeftijd verantwoordelijkheid - volgroeid

5 Lees de uitspraak van Sofie, 14 jaar. a Jij bent Sofie. Geef twee argumenten die duidelijk maken waarom jij recht hebt op een tattoo. b Jij bent haar vader. Geef twee argumenten die duidelijk maken waarom jij vindt dat ze geen recht heeft op een tattoo. c

Wie heeft volgens jou gelijk?

‘Ik haat mijn vader. Ik droom al zo lang van een hartjestattoo, maar ik mag er geen laten zetten. Hij zegt dat ik mag doen wat ik wil als ik achttien ben, maar nu moet ik gehoorzamen.’

BLIK 3 

Ik tel mee!(?)

13


B Kansen grijpen 1

Luister naar het liedje. Grijp jij als jongere kansen in het leven? a Schrijf in het kader in groen hoe je als jongere net als BartimeĂźs de kansen moet grijpen.

em

pl a

ar

b Schrijf in het kader in rood hoe je als puber blind in het leven kunt staan.

2 Wat vind jij echt belangrijk in het leven?

a Maak uit deze lijst een top 3 van wat jij belangrijk vindt. Kies uit:

jk

ex

begrip - dansen - dieren - geld - gelukwens - God - goed babbelen - goede punten - hobby liefde - mooi weer - mooi zijn - muziek - natuur - niks doen - ouders - plezier - roken - rust sociale media - spelcomputer - sport - tv - verstand

Mijn top 3



1



2



2



3



3



In ki

1

Klas-top 3

b Maak nu samen met je leerkracht de klas-top 3.

TERUGBLIK

Als jongere krijgen we kansen die we kunnen 

.

We moeten keuzes maken in dingen die 

.

Door jong te zijn mogen we fouten maken, maar we moeten wel onze verantwoordelijkheid nemen.

14

BARTIMEĂœS


GESTRIPT 1

Welke kleur heeft de linkse achtergrond?

3 Welke kleur heeft de rechtse achtergrond?

In ki

jk

ex

em

pl a

ar

2 Wat betekent dit verschil in achtergrond?

Leo Merckx, BartimeĂźs, de blinde ziener, 2012

4 Welke kleur hebben de ogen? Waarom? 5 Waarom zou de kunstenaar zijn werk deze titel gegeven hebben? 6 Aan welk seizoen denk je als je de bomen ziet? Wat zou daar de betekenis van zijn?

Naar: C. Leterme, Bijbel in 1000 seconden

GESTRIPT

15


In ki

jk

ex

em

pl a

ar

L E G E I P S E IN D

16

IN DE SPIEGEL


ar pl a em ex In ki

jk

S U R PET

1 Ik vind dat echte vrienden voor het leven zijn.

3 Als mijn beste vriend ongelukkig is, raakt mij dat ook.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord

2 Mijn online vrienden zijn ook echte vrienden.

4 Ik moet mijn vrienden steeds nieuwe kansen geven.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord


BLIK 1

VRIENDEN MAKEN

A Kansen grijpen 1

Lees de teksten en markeer: -- geel: waar en wanneer de vrienden elkaar leerden kennen; -- groen: hoe/waar de vrienden de kans hebben gegrepen om vrienden te worden.

Ik weet nog goed hoe ik op mijn derde zag dat er nieuwe kindjes in de straat

ar

kwamen wonen. Terwijl Eva’s ouders de verhuisdozen uitpakten, speelden wij

al samen met onze poppenwagens in de straat, onder het goedkeurend oog van

mijn mama. We kennen elkaar zo goed dat we een eigen taaltje hebben; we geven elkaar zelfs andere namen. Zo noemt Eva mij ‘Snelle’, omdat ik altijd te laat

pl a

kom, en ik haar ‘Ekster’, omdat ze zo van glitters houdt.

Nu zijn we twaalf en we zien elkaar nog elke dag! (Roos)

Sinds mijn 7 jaar ga ik naar de atletiek. Het sporten is erg leuk, maar wat eigenlijk nog veel leuker is, is het samenzijn met een hele hoop vrienden. Buiten

em

de trainingen gaan we ook met elkaar om: samen naar het zwembad, samen naar de bioscoop en na elke training (veel te lang) blijven babbelen. Dit is een vriendengroep voor het leven! (Marouane)

Amper geslapen had ik, die nacht voor de eerste schooldag op de middelbare

ex

school. Ik kende niemand op mijn nieuwe school. Mijn vader had me al ingepeperd dat ik niet zo verlegen mocht zijn en mijn best moest doen om nieuwe vrienden te maken. Maar gelukkig was er Priya, die helemaal niet verlegen is. Plots stond ze naast mij en begon ze te vertellen over haar broer, die hier ook op school zat, over wat hij had verteld over de leerkrachten. Nu

jk

gaan onze dochters samen naar school en volgen we elke week samen avondles Spaans. Priya blijft een flapuit en ik blijf verlegen, maar we hebben nog steeds

In ki

aan één blik of woord genoeg om te weten hoe het met de ander gaat. (Katrien)

2 Vertel hoe jij je beste vriend(in) hebt leren kennen. Waar en wanneer gebeurde dat? Hoe verliep dat? 3 Geef 3 tips om vrienden te maken.

  

TERUGBLIK

Waar en wanneer kun je vrienden maken?   Welke houding neem je best aan als je vrienden wilt maken?



6

PETRUS

Is het voor iedereen even makkelijk om vrienden te maken?


B Mensen vangen 1

NT

Lees het Bijbelverhaal en markeer geel: -- hoe Simon over Jezus denkt voordat ze het meer opgaan; -- wat Simon tegen Jezus zegt wanneer die vraagt om samen te vissen.

Na een lange nacht werken was Simon zijn netten aan het spoelen aan het meer van Gennesaret. Veel werk had jammer genoeg zeer weinig resultaat gehad: ze hadden amper een vis gevangen. Een eindje verder zag hij een groep mensen langs de oever van het meer wandelen. Die man Jezus stond in hun midden en praatte maar raak. Voor Simon kwam werken op de eerste plaats. Kwam die Jezus nu naar hem toe? Inderdaad! ‘Hallo, Simon’, zei Hij. ‘Mag ik een eindje meevaren in

ar

je boot? Dan kunnen we wat vis ophalen.’ Simon grijnsde. ‘Mijn broer en ik hebben ons de hele nacht uitgesloofd en bijna niets gevangen’, zei hij. ‘Maar als meneer het wil, proberen we het nog een keer.’ Dan kan Hij zelf zien dat vissen wel wat moeilijker is dan praten, dacht Simon.

pl a

‘Vaar daarheen, naar diep water’, wees Jezus. ‘En gooi daar je netten uit.’ Simon deed wat Jezus vroeg. Hij geloofde niet dat het zou lukken. Maar toen hij en Andreas het net weer wilden ophalen, was het heel zwaar omdat het helemaal vol zat. Simon riep naar Johannes en Jakobus, die in een boot vlakbij voeren. Ze kwamen helpen en samen brachten ze twee volle boten vis aan land. Ze konden hun ogen haast niet geloven. Zoveel vis! Simon keek Jezus verwonderd aan. Jezus lachte. ‘Jij bent gewoon een goede visser, dat is wel duidelijk!’ zei Hij. ‘Volgens mij kun je ook heel goed mensen vangen: wil

em

jij, samen met mij en met je vrienden, mensen tot geloof brengen?’ Simon zei niets, maar hij liet zijn netten liggen en volgde Jezus. Ook Andreas, Johannes en Jakobus gingen voortaan met Jezus mee. ’s Avonds schoot Simon opeens in de lach. ‘Jij bent toch wel de beste visser, Jezus!’ zei hij. ‘En dan bedoel ik niet de volle netten van vanmorgen. Nee, jij hebt ons gevangen, mijn broer, mijn vrienden en

ex

mij!’ Jezus knikte. ‘Ik ben ook heel blij met mijn vangst’, zei Hij.

Lucas 5, 1-11 (Naar: K. Jansen en R. Ottow, Hosanna)

jk

2 Lees deze woorden en markeer: -- groen: de eerste houding van Simon tegenover Jezus; -- geel: de houding van Simon tegenover Jezus na de visvangst. open

trots

In ki

achterdochtig

geamuseerd

ongelovig

warm dankbaar aarzelend

vol vertrouwen

3 Markeer nu in het Bijbelverhaal groen: -- wat Jezus aan Simon vraagt na de grote visvangst; -- wat Simon en zijn vrienden vervolgens doen.

TERUGBLIK

Hoe grijpen Jezus en Simon kansen om vrienden te worden? Jezus:  Simon: 

Wat houdt ‘mensen vangen’ in volgens Jezus? 

BLIK 1 

Vrienden maken

7


WIJ ZIJN TWEE VRIENDEN, JIJ EN IK

BLIK 2

A Vrienden, maten, BFF's Markeer de woorden die jij verbindt met ‘vriendschap’.

geheimen delen

plezier maken

afspreken

spelen

gamen

op stap gaan elkaar vertrouwen

ar

1

jezelf kunnen zijn

babbelen

plagen

pl a

samen iets doen

er altijd voor elkaar zijn

samen in de klas zitten

alles van elkaar weten

em

elkaar steunen

elkaar af en toe zien

2 Lees de teksten op p. XX opnieuw. Schrijf bij elke vriendschap twee passende woorden uit de woordenwolk van vraag 1. Eva en Roos: 

--

Marouane en de anderen van de atletiek: 

--

Katrien en Priya: 

ex

--



jk

3 Wat is de basis voor vriendschap? Kies en noteer 1 woord uit de woordenwolk van vraag 1.

In ki

4 In het verhaal van Eva en Roos lezen we dat de meisjes elkaar andere namen geven: Snelle en Ekster. Waarom geven vrienden elkaar soms bijnamen?

    

Heb je liever een paar hechte vrienden of een hele hoop vrienden?

TERUGBLIK Vul de zinnen aan.

­De belangrijkste eigenschap bij een goede vriendschap is             . ­Vriendschappen zijn zeer belangrijk voor onze eigen sociale             . Vriendschappen zijn zeer kostbaar in ons leven: dankzij onze vrienden leren we onszelf beter kennen, wat zeer belangrijk is voor onze ontwikkeling.

8

PETRUS


B De rots 1

Lees het Bijbelverhaal en beantwoord de vragen. a Hoe noemt Simon Jezus in de tekst?     b Hoe noemt Jezus Simon in de tekst?    c

Op een avond hadden Jezus en Zijn vrienden een vreemd gesprek, toen ze voor het slapengaan nog een poosje bij elkaar zaten.

ar

NT

Welke bijnaam geeft Jezus aan Simon?    

‘Wie zeggen de mensen eigenlijk dat ik ben?’ vroeg Jezus. Hij glimlachte erbij, alsof Hij wel wist dat ze soms rare dingen over Hem vertelden.

‘In dat dorpje waar we gisteren waren, waren de mensen er vast van overtuigd dat je Johannes de Doper

pl a

bent’, zei Andreas.

‘Vorige week hoorde ik iemand op de markt tegen een andere man zeggen dat je misschien Elia bent’, zei Thomas.

‘En vanmorgen beweerde een vrouw bij hoog en laag dat je Jeremia bent’, zei Salome. ‘Maar haar vriendin Jezus lachte. ‘Zo, zo’, zei Hij.

em

dacht dat je een van de andere profeten was die is teruggekomen …’

Hij keek zijn vrienden onderzoekend aan. ‘En jullie, wie ben ik volgens jullie?’ Meteen flapte Simon eruit: ‘Jij bent de Messias, de zoon van de levende God.’ Hij schrok zelf van wat hij gezegd had. De gedachte dat Jezus de Messias was, hing al een tijd in zijn hoofd, maar het was de eerste keer dat hij ze uitsprak. De Messias, de gezondene van God, waar het volk al zo lang

ex

op wachtte … Zou het waar zijn?

‘Je hebt gelijk, Simon Petrus’, zei Jezus. ‘God, die mijn vader is, heeft je dit ingegeven. Het is goed dat je dit weet. Jij zult mijn steunpilaar zijn, de rots waarop ik mijn Kerk zal bouwen.’

jk

Petrus klemde zijn handen in elkaar toen Jezus dat zei. Hij wilde het wel, hij wilde alles voor Jezus doen, maar zou hij het ook kunnen?

In ki

Matteüs 16, 13-20 (Naar: K. Jansen en R. Ottow, Hosanna)

CURIEUS!

De Messias ‘Jij bent de Messias’, flapt Simon Petrus eruit tegen Jezus en hij schrikt zelf van deze woorden. Is een Messias dan iets om van te schrikken? Helemaal niet. Maar bijzonder is het wel, een echt uniek iets. Messias is Hebreeuws en betekent: ‘Gezalfde’. Zo’n 1000 jaar voor Christus werd David gezalfd tot koning van de joden. Hij werd en wordt beschouwd als een rechtvaardige en sterke koning. In Jezus’ tijd verwachtte het joodse volk een nieuwe sterke koning die hen zou komen bevrijden van de Romeinen. Tot de dag van vandaag wachten de joden op hun Messias, terwijl christenen geloven dat Jezus de Verlosser is. Simon Petrus zag deze kenmerken in Jezus, net zoals jij soms meer kracht en positieve eigenschappen in je vrienden ziet dan zijzelf.

Koning David op de Zuil van de Onbevlekte Ontvangenis in Rome

BLIK 2 

Wij zijn twee vrienden, jij en ik

9


2 Jezus noemt Petrus dus zijn rots. Wat bedoelt Hij daarmee? Vink het juiste antwoord aan. …… Jezus vertrouwt Petrus. …… Petrus is de oudste van de apostelen. …… Petrus is zeer koppig.

…… Jezus wil dat Petrus kerken gaat ontwerpen. …… Jezus vindt Petrus ouderwets. …… Petrus is dol op muurklimmen.

3 Hoe zou jij je voelen als iemand je zijn/haar rots zou noemen? Gebruik de gevoelenslijst op p. xx.

  4 Petrus moet de rots zijn waarop Jezus Zijn Kerk zal bouwen. Wat betekent dat? Vink aan.

pl a

ar

…… Petrus moet een kerkgebouw ontwerpen en eigenhandig bouwen. …… Petrus moet de gelovigen samenbrengen in Jezus Zijn naam. …… Petrus moet een grot in de rotsen vinden die groot genoeg is om met alle gelovigen te schuilen voor gevaar. …… Petrus moet steenhouwer worden in naam van God.

TERUGBLIK

Wie herkent Petrus in Jezus?

em



Hoe staat Jezus tegenover Petrus nadat die hem Messias noemt?



In ki

jk



ex

Wie herkent Jezus in Petrus?

10

PETRUS


BLIK 3

WIJ BLIJVEN ALTIJD BIJ ELKAAR (AL WORDEN WE MEER DAN 100 JAAR)

A Ik ken hem niet 1

Howard en Raj zijn al jaren beste vrienden, maar helaas loopt het niet altijd gesmeerd tussen hen. Bekijk het fragment en beantwoord de vragen. a Wat is de oorzaak van de ruzie tussen Howard en Raj?



ar

 b Hoe reageert Howard daarop?

 c

Zou Raj dat nog kunnen vergeten en vergeven?



em



pl a



2 Markeer de gevoelens die beide vrienden hebben.

ex

aanvaard - beledigd - blij - eenzaam - gekwetst - schuldig - teleurgesteld - tevreden trots - weemoedig - woedend - zelfvoldaan

3 Wanneer jij ruziemaakt met een vriend, hoe voel je je daar dan bij?

jk

a Omcirkel bij vraag 2 de gevoelens die je herkent.

In ki

b Hoe komt het dat deze gevoelens herkenbaar zijn?

  

4 Lees de teksten en noteer telkens hoe de vriendschap voortgaat. De laatste keer dat Priya en ik elkaar zagen, zijn we met ruzie uit elkaar gegaan. We hebben een heel ander idee over hoe we onze kinderen helpen bij hun huiswerk. Maar dan hebben we even echt de tijd genomen om een goed gesprek te hebben. Nu heb ik het gevoel dat we weer op de goede weg zijn. Het lijkt zelfs alsof we elkaar nog beter kennen dan voordien. (Katrien) De vriendschap tussen Katrien en Priya 

.

BLIK 3 

wij blijven altijd bij elkaar

11


Pff, het lijkt alsof alle vriendschap van één kant komt tegenwoordig: Eva kan alleen maar praten over haar o zo coole nieuwe klasgenoten en neemt zelfs een andere bus om bij hen te zitten. Ik krijg het gevoel dat Eva me niet ‘goed genoeg’ meer vindt. Morgen hebben we nog eens afgesproken met z’n tweetjes, maar het is niet meer zoals vroeger. (Roos) De vriendschap tussen Roos en Eva 

.

ar

Enkele weken geleden kreeg ik slecht nieuws: geen atletiek meer voor mij. Door een hartafwijking is het te gevaarlijk volgens de dokter. Mijn vrienden van de atletiek heb ik al enkele weken niet gehoord, zelfs geen berichtje om te vragen hoe het met me gaat. Het is wel duidelijk dat niet alle vriendengroepen voor eeuwig zijn. (Marouane)

Mag je aan vrienden twijfelen?

NT

em

5 Lees de Bijbeltekst en markeer: -- geel: wat Petrus belooft aan Jezus; -- groen: hoe Jezus op deze belofte reageert.

.

pl a

De vriendschap tussen Marouane en zijn atletiekvrienden 

We ontmoeten Jezus en Zijn leerlingen in Jeruzalem, de avond van het Laatste Avondmaal.

ex

Toen ze klaar waren met eten, keek Jezus niet blij. Het leek wel alsof Hij telkens aan iets akeligs moest denken. Zijn vrienden merkten het ook. ‘Een van jullie zal mij verraden’, zei Jezus. Ze protesteerden hevig. ‘Dat kan niet! Niemand van ons zou zoiets doen!’ Hoe kon Hij zoiets zeggen? Jezus antwoordde niet, maar glimlachte verdrietig. ‘Jullie zullen allemaal gaan twijfelen en verdwalen, als schapen zonder herder.’ Petrus

jk

sprong overeind en riep: ‘Ook al gaat iedereen twijfelen, ik zeker niet!’ Jezus glimlachte weemoedig: ‘Nog voordat de haan vannacht twee keer heeft gekraaid, zul jij drie keer zeggen dat je mij niet kent.’

In ki

Maar Petrus hield vol: ‘Heer, ik ben bereid met U zelfs de gevangenis en de dood in te gaan. Ik zal U niet verloochenen.’ En zo spraken ze allemaal, en ze meenden wat ze zegden. Later die avond wordt Jezus door Judas verraden en opgepakt door een groep Romeinse soldaten en joodse hogepriesters.

Marcus 14, 32-72 (Naar: K. Jansen en R. Ottow, Hosanna)

6 Wat betekent Jezus zijn reactie op de belofte?

  7 Markeer in de tekst hoe Petrus reageert op wat Jezus zegt blauw.

12

PETRUS


8 Lees het vervolg van de Bijbeltekst. Markeer: -- geel: wat Petrus zegt wanneer hem gevraagd wordt of hij bij Jezus hoort; -- groen: hoe Petrus reageert wanneer hij de haan voor de tweede keer hoort kraaien.

NT

Jezus werd naar het huis van de hogepriester gebracht. Daar bleef Petrus een hele tijd wachten. Op het binnenhof stonden een stuk of zeven mannen zich te warmen bij het vuur. Petrus ging stilletjes bij hen staan, omdat hij hoopte iets uit hun gesprekken te kunnen opmaken. Er kwam een dienstmeisje uit het huis bij de mannen staan. Ze keek Petrus scherp aan. Hij probeerde zich nog een beetje weg te stoppen, maar het hielp niet. ‘Jij hoort ook bij die man die ze vannacht hebben gearresteerd, die Jezus’, zei ze. ‘Ik weet niet waar je het over hebt!’ stotterde Petrus. Hij sloop zachtjes weg naar het voorhof, waar ook mensen bij elkaar stonden. Een haan kraaide luid in de nacht. Daar was dat ellendige dienstmeisje weer. ‘Die man is een van de leerlingen van die Jezus’, zei ze tegen de anderen, terwijl ze naar Petrus wees. ‘Je bent

ar

gek!’ riep Petrus kwaad. ‘Dat is niet waar!’ Een paar mannen lachten en eentje zei: ‘Je komt in elk geval net als hij uit Galilea, aan je accent te horen! Dus zul je ook wel bij zijn groepje horen.’

‘Verdorie, hou daar nu eens mee op!’ riep Petrus. ‘Ik zeg je toch dat het niet waar is. Ik ken die hele Jezus hij liep huilend weg.

pl a

niet!’ Toen kraaide er voor de tweede keer een haan. Petrus herinnerde zich wat Jezus had gezegd en

Marcus 14, 32-72 (Naar: K. Jansen en R. Ottow, Hosanna)

 10 Heb je begrip voor Petrus?

ex

11 Waarom huilt Petrus?

em

9 Waarom zegt Petrus dat hij Jezus niet kent?



jk



TERUGBLIK

In ki

Vul de juiste woorden in. Kies uit deze woorden. dieper - hechter - investeren - moeilijk - momenten - vertrouwen - verwijdering

Vriendschappen kennen vaak moeilijke           omdat het           zoek is.

In vriendschap moet je blijven           . Vrienden zijn betekent ook dat je ervoor gaat als het           is. Hoe           de vriendschap is, hoe          

zulke momenten van           je raken. Na een ruzie of een probleem kunnen drie dingen gebeuren met een vriendschap. De vriendschap: --

                  ;

--

                  ;

--

                  .

BLIK 3 

wij blijven altijd bij elkaar

13


B Eind goed al goed? In het verhaal ‘Mensen vangen’ lezen we dat Jezus al snel enkele mannen rond zich krijgt die met Hem op pad gaan. Zijn vrienden zijn gewone mannen, vissers, werklui die zo geboeid zijn door Jezus dat ze Hem overal mee volgen. Hij wordt hun meester (rabbi) en zij Zijn leerlingen. Wat eerst lijkt op een spannend avontuur, mondt uit in een nachtmerrie doordat een van hen, Judas, Jezus verraadt. Jezus

ar

wordt opgepakt en ter dood veroordeeld. Als een misdadiger wordt Jezus aan het kruis genageld. Zijn trouwe vrienden

pl a

blijken iets minder trouw dan ze zelf dachten te zijn. Totaal ontredderd en overweldigd door schrik sluiten ze zich op in een huis in Jeruzalem.

Maar het is dan dat Petrus vanuit zijn vriendschap met Jezus zijn kracht hervindt en de andere leerlingen overtuigt dat het niet voorbij is. De geest van Jezus, is terug onder hen. Dit moment noemen we Pinksteren. De vrienden kiezen een vervanger voor Judas en zijn zo terug met twaalf. Petrus wil aan iedereen vertellen welke wondere dingen ze hebben meegemaakt. Ook de anderen raken zo enthousiast dat ze overal de

em

‘Blijde Boodschap’ verkondigen. De twaalf zwermen naar alle hoeken van de toenmalige wereld uit. Petrus zwijgt voor niemand: ook al belandt hij in de gevangenis; het deert hem niet. Zijn vriend Jezus is bij hem. Uiteindelijk zal Petrus in 64 in Rome ook aan het kruis belanden. Volgens de overlevering gebeurt dat omgekeerd, met zijn hoofd naar beneden, omdat hij zei: ‘Ik ben niet waardig te sterven als Jezus.’ De twaalf, ook apostelen genoemd, stichten overal kleine gemeenschappen. Die vormen het begin van de

ex

huidige wereldkerk van ongeveer 2 miljard christenen.

Petrus wordt beschouwd als de eerste paus. Hij ligt begraven onder de huidige Sint-Pietersbasiliek in Rome.

Is Petrus de rots geworden die Jezus gewild had?

zeker niet

jk

1

In ki

zeer zeker

2 Waar haalde Petrus de kracht vandaan om zich zo te herpakken?

 

TERUGBLIK

Waarom kun je zeggen dat de vriendschap tussen Petrus en Jezus eigenlijk sterker is geworden?

   

14

PETRUS


GESTRIPT 1

Welke richting kijkt Petrus uit?

2 Wat zou dat willen zeggen?

In ki

jk

ex

em

pl a

ar

3 Hoe kun je de blik in zijn ogen omschrijven?

4 Op welk punt in het verhaal zitten we?

El Greco, De boetvaardige Petrus, 1590

5 Hoe houdt Petrus zijn handen?

7 Wat heeft Petrus in zijn handen?

6 Wat zou de betekenis daarvan zijn?

8 Waarnaar wordt daarmee verwezen?

GESTRIPT

15


L E G E I P S E IN D

Welk stukje uit dit hoofdstuk zou je zelf met een vriend delen?

em

In ki

jk

ex

Laat jij je vrienden soms in de steek wanneer de weg moeilijk wordt? Hoe zou je dat kunnen oplossen?

pl a

ar

Heeft dit hoofdstuk je nieuwe ideeĂŤn of inzichten over vriendschap gegeven die je kunt gebruiken op je levenspad?

Ben jij een goede vriend? Wie gaat samen met jou op pad?

16

IN DE SPIEGEL

Zijn er dingen die je kunt verbeteren om met je vrienden samen op weg te blijven gaan? Hoe ga je dat aanpakken?


ar pl a em ex In ki

jk

N O S SIM

1 Je kunt beter geen held zijn dan een dode held.

3 Je moet altijd proberen je dromen waar te maken.

akkoord

niet akkoord

2 Het staat op voorhand vast hoe jouw leven zal verlopen.

akkoord

niet akkoord

akkoord

niet akkoord

4 Ik zou graag kunnen vliegen.

akkoord

niet akkoord


BLIK 1

HELDEN

A Helden m/v/x Bekijk het fragment en schrijf rond de tekening waarom Superman zo tot de verbeelding van mensen spreekt.

em

pl a

ar

1

2 Lees de tekst en markeer drie kenmerken van een echte held.

Helden

Superman werd in 1938 als stripheld geboren. Hij groeide uit tot een populaire

ex

televisie- en filmster. Niet zo vreemd als je zulke superkrachten hebt! De bedenker van Superman kende ongetwijfeld de oude Griekse heldenverhalen over Achilles of Heracles. Met enorme moed en op gevaar van hun eigen leven wisten zij hun volk van grote rampspoed te redden. Echte onversaagde helden dus. Wegens

jk

hun bovenmenselijke prestatie kregen ze een bijna goddelijke status. Hun heldendaden worden na duizenden jaren nog steeds verder verteld. Ze waren schijnbaar onoverwinnelijk.

In ki

Hoewel ... meestal hadden ze ĂŠĂŠn zwakke plek. Ken jij die van de Griekse held Achilles? En oh, ja, Superman had er ook een mooie, hij werd ... verliefd!

3 Ken jij een echte held m/v/x die je bewondert? Leg uit waarom.

  

4 Zou je ooit zelf een held(in) willen zijn? Waarom wel/niet?

zeer zeker

zeker niet

Hebben vrouwen het lastiger dan mannen om een echte heldin te zijn?

6

SIMSON


B Een joodse held 1

Lees de tekst en los het kruiswoordraadsel op.

Ook in het Oude Testament staan verhalen over

helden. Simson is zo’n superheld. Ongeveer 1200 jaar voor Christus leefden de joden in het land van Kanaän, waar vandaag Israël ligt. Er was toen nog helemaal geen sprake van één land met één koning. Het waren allemaal losse stammen die elkaar wel eens durfden bestrijden als het moest. Toch hadden ze één ding gemeenschappelijk: hun godsdienst. Ze eerden

ar

hun god Jahweh die ze dankzij aartsvader Abraham leerden kennen en van wie ze door Mozes hun

leefregel kregen: de 10 geboden. Om ervoor te zorgen

pl a

dat alle stammen Jahweh trouw bleven, stelde men rechters aan.

Plots werd het bestaan van die verschillende stammen bedreigd door Filistijnen. Zij kwamen over de Middellandse Zee en wilden het land van de joden veroveren. De stammen waren gedwongen om zich te verenigen en de nieuwe indringers te bekampen. Het duurde nog tot ongeveer 1000 jaar voor Christus dat

em

David de Filistijnen kon verslaan en een echte koning werd.

Naam van het land waar de joden in 1000 v.C. leefden 2 Elke stam had toen dezelfde ... 3 Joodse superheld 4 Hij liet de joden hun God kennen. 5 Hij leidde de joden naar het Beloofde Land.

jk

ex

1

Naar: www.johantrommel.nl

6 Belangrijkste leefregel voor de joden 7 Zij werden aangesteld om toe te zien op het geloof. 8 Zij wilden het land van de joden veroveren. 9 Naam van de God van de joden

8

3

In ki

2

6

4

7

1

5 9

BLIK 1 

Helden

7


2 Nummer de teksten in de juiste volgorde volgens het verhaal van rechter Simson. wraak op Simson en namen op hun beurt De Filistijnen waren daarom woest son. Die liet dat niet over zich heen op de familie van het meisje van Sim te grazen. komen en nam tientallen Filistijnen

En zo gebeurde dat Simson, onderweg naar zijn geliefde, aangevallen werd door een hongerige leeuw. Hij bad tot God die hij in de steek had gelaten en smeekte: ‘Geef me nog eenmaal mijn kracht terug.’

ar

‘Mijn haren zijn sinds mijn geboorte nooit geknipt, omdat ik een man van God ben. Dat is mijn kracht.’

pl a

een dag kwam een engel: Ze bad tot God en Hij luisterde. Op zijn haar nooit knippen. ‘Je zult een zoon krijgen, maar je mag van God is.’ Zo kan iedereen zien dat hij een man

em

enkel Hij begreep dat hij zijn God in de steek had gelaten. Hij had zijn kracht volk en voor zichzelf en zijn eigen wraakgevoelens gebruikt in plaats van zijn zijn God te dienen. Alle Filistijnen, maar ook rechter Simson werden bedolven onder de zware steenblokken.

ex

Ze zeiden tegen de vrouw van Simson, Delila: ‘Jij moet ons volk helpen . Als jij aan ons het geheim van zijn kracht vertelt, krijg je heel veel geld.’ Zijn ouders begrepen niet waarom hij niemand uit zijn eigen stam nam. Maar Simson trok zich er niets van aan. Hij deed lekker zijn zin.

jk

3 Bekijk de tekeningen.

In ki

a Schrijf kort boven elke tekening wat er gebeurt. b Welke daad van Simson is de meest spectaculaire? Leg uit waarom je dat vindt en kleur het bolletje.

8

SIMSON


















ar

4 Voldoet Simson aan de kenmerken van een echte held? Waarom wel/niet?



pl a



5 Markeer bij vraag 2 de tekstfragmenten die aantonen dat God ontevreden was over Simson. a Voor wie gebruikt Simson zijn kracht?

em



b Kun je begrijpen dat Simson zijn kracht daarom gebruikt?

 c

Voor wie had Simson zijn kracht moeten gebruiken?

ex

 



jk

6 Wat smeekt Simson op het einde aan Jahweh?

In ki

a Wat wil Simson daarmee aantonen? Kruis alle antwoorden aan. …… Dat hij spijt heeft …… Dat hij zo zijn wraak kan nemen op de …… Dat hij zich wil opofferen Filistijnen …… Dat hij enorm boos is door het verraad …… Dat hij terug een man van God is van Delila b Wat toont Jahweh daarmee aan? Kruis alle antwoorden aan. …… Dat hij rechter Simson dood wil …… Dat hij het volk nog steeds helpt in hun strijd …… Dat hij het Simson vergeeft …… Dat hij moedeloos is en het opgeeft

TERUGBLIK

Wat vertelt het verhaal van rechter Simson? Omcirkel de juiste antwoorden en vul aan. -----

Simson bezat een enorme fysieke kracht door Jahweh.  Juist / Fout Simson gebruikt die kracht om het volk te verdedigen.  Juist / Fout Jahweh was met zijn volk, de joden bezig zonder dat ze het beseften.  Juist / Fout De echte held in het verhaal is             .

BLIK 1 

Helden

9


BLIK 2

MY SUPERHERO

A Jezus: een andere held 1

Ga terug naar p. XX en schrijf de kenmerken van een held over die ook op Jezus van toepassing zijn.



 

em

2 Lees de teksten. Schrijf boven elke tekst de juiste titel.

pl a





ar



Bespot - Bij Herodes - Bij Pilatus - In de handen van zijn Vader - Gevangengenomen In de Hof van Olijven - Kruisiging

B

Jezus werd gevangengenomen door

tot God die Hij Zijn Vader noemde: ‘Laat dit

de Romeinen. Toen nam een van zijn

aan mij voorbijgaan. Maar het is Jouw wil

leerlingen een zwaard en verdedigde

en niet de mijne die zal gebeuren.’

Jezus. Jezus zei: ‘Laat het erbij.’







D



De mannen van Pilatus die Jezus

Herodes toonde zich zeer verheugd toen

bewaakten bespotten en sloegen Hem.

hij Jezus te zien kreeg. Hij vroeg Jezus een

Ze wierpen een doek over zijn hoofd en

wonder te verrichten, maar Jezus zweeg.

vroegen Hem: ‘Wees nu eens een profeet en

Herodes hing Hem een schitterend gewaad

zeg ons wie U nu geslagen heeft.’ Daarna

om en stuurde hem terug naar Pilatus.

beschimpten ze hem verder.



 E



Vlak voor zijn gevangenneming bad Jezus

In ki

C



ex

A

jk

NT



F



Ze sloegen hem aan het kruis, net als de

Toen riep Jezus met luide stem: ‘Vader, in

misdadigers, om samen met hen ter dood

Uw handen beveel ik Mijn geest!’

te worden gebracht. En Jezus zei: ‘Vader,



vergeef hen, want ze weten niet wat ze doen.’

 Lucas 22, 44-23, 56

10

SIMSON


3 Kijk in de gevoelenslijst op p. XX en schrijf onder de tekstfragmenten bij vraag 2 minstens twee gevoelens die Jezus op die momenten gehad zou kunnen hebben. 4 Als Jezus een superheld geweest was, hoe zou je dan verwachten dat hij reageerde?

  5 Vergelijk Simson met Jezus en zet een kruisje als het bij de persoon past. Simson

Jezus

ar

wraakzuchtig man van God vergevingsgezind

pl a

kiest voor zichzelf blijft God trouw

ondergaat wat komen moet vernederd fysiek sterk

em

smeekt om God

ex

al van bij de geboorte iemand van God

6 Lees Lucas 6, 19 en beantwoord de vragen.



In ki



jk

a Waarom kwamen mensen naar Jezus?

b Wat wordt hier bedoeld met kracht?



c

Wat is het verschil met Simson?

 

TERUGBLIK Vul de zinnen aan.

Jezus bezat een enorme           kracht door God. In Jezus was           aan het werk. Jezus blijft           trouw en aanvaardt zijn lot, ook al moet hij daarvoor

          en uiteindelijk           om zijn hoger doel te bereiken.

BLIK 2 

My superhero

11


B Jezus droomt 1

Bekijk het filmpje I can fly. Zou je je beste vriend(in) zo’n droom uit zijn/haar hoofd praten? Waarom wel, niet?

Is het beter wel een droom dan geen droom te hebben? 2 Ook Jezus heeft een droom.

ar

a Lees de tekst en markeer wat Jezus Zijn droom is.

Zaligsprekingen

In het evangelie van Matteüs 5, 1-12 lezen we hoe het openbare leven van Jezus begint met de

8 zaligsprekingen. Jezus wenst hier alle geluk toe aan mensen die eenvoudig zijn, verdriet hebben, zacht

pl a

van aard zijn, dromen van rechtvaardigheid, goed zijn voor anderen, een eerlijk hart hebben, vrede brengen of benadeeld worden omdat ze goed trachten te leven. Na die zaligheden vertelt Jezus nog meer over zijn droom. Hij zegt hoe Hij wil dat mensen samenleven, met als voornaamste opdracht: zie mensen graag, ook die mensen die jou niet graag zien!

Het is eigenlijk Zijn testament, dat wat Hij wil wat na Zijn dood gebeurt. Jezus spreekt dit uit tegenover Zijn

em

apostelen en toehoorders en zegt er uitdrukkelijk bij: ‘Zo moeten jullie leven en dan horen jullie bij God.’ Wat denk je: lijkt Jezus’ droom wat voor jou?

b Geef aan of de droom van Jezus voor jou haalbaar lijkt.

ex

zeer zeker

mogelijk

Hou van mensen, ook als zij niet van jou houden.

jk

Als iemand iets van je vraagt, geef het dan en verwacht niets terug.

In ki

Oordeel niet over wat anderen zeggen en doen. Als iemand je iets misdoet, laat hem dan doen. Behandel anderen zoals je ook zelf behandeld wilt worden. Handel goed voor alle mensen.

Vergeef anderen hun fouten (dan zullen ook de jouwe vergeven worden).

TERUGBLIK

In welk soort wereld zouden we leven als Jezus’ droom zou uitkomen?

 

12

SIMSON

betwijfel ik

onmogelijk


BLIK 3

VOOR DE DRAAD ERMEE

A Lot en noodlot 1

Lees de tekst en markeer: blauw: wat het levenslot is; groen: wat het noodlot is.

Heb jij je nooit eens afgevraagd: ‘Wat als ik elders geboren was? Wat als ik andere ouders had? Wat als ik

ar

superrijk of megaknap zou zijn?’ Die wat als-vragen stellen mensen zich wanneer ze nadenken over hun (levens)lot, datgene wat door de geboorte vastligt. Gelovigen beweren dat God het lot van ieder van ons

bepaalt. Soms maakt men ook nog onderscheid met het noodlot: het onverwachte ongeluk dat iemands pad

doorkruist. Het noodlot heeft men helemaal niet zelf in handen, het overkomt iemand. Gelovigen durven God

pl a

wel eens vragen waarom hen dat noodlot moet treffen of hem er zelfs de schuld van geven.

Het tapijt van het leven

em

2 Lees de tekst Het tapijt van het leven en beantwoord de vragen.

De mensen in het oude Griekenland dachten veel na over de tijd en het sterven van mensen. Zo vroegen ze zich af of je zelf de tijd bepaalde die je te leven had. Was het toeval dat je in zee viel en verdronk of juist werd gered? Zij vonden van niet. Al van bij je geboorte lag je leven vast. Ook al dacht je

ex

dat je vrij was om te kiezen; die keuze was al vastgelegd door de godinnen van het lot. Die sponnen ieders levensdraad, weefden de draad in het grote tapijt van het leven en knipten die op een bepaalde lengte af. In het begin wisten de mensen precies hoe lang hun draad was. En daardoor dachten

jk

ze: waarom zou ik nog iets doen? Tegen dan ben ik toch dood? En iedereen zat alleen nog maar diep ongelukkig te wachten tot zijn tijd om was. Tot een god medelijden kreeg en de mens dat beeld uit zijn gedachten nam. Zo

In ki

vergat de mens wanneer zijn tijd om zou zijn. En hij begon weer te leven.

a Waarom werden de mensen ongelukkig toen ze hun lot kenden?

 

b Zou jij je eigen noodlot willen kennen? Waarom wel/niet? 3 Herlees op p. XX wat Jezus tegen God zegt in de Hof van Olijven. Waarom zegt Jezus dat? Kruis het meest juiste antwoord aan. …… Jezus is bang om wat komen gaat. …… Jezus is hulpeloos en verwacht alle hulp van God. Denk jij dat God …… Jezus weet wat Zijn lot is, maar ook dat Hij zo een hoger doel bereikt. verantwoordelijk is voor …… Jezus weet dat Hij niet tegen de Romeinen op kan; dat is Zijn lot. iemands noodlot? …… Jezus moet lijden omdat het Zijn lot is.

BLIK 3 

Voor de draad ermee

13


B We are superhumans 1

Bekijk het filmpje Yes I can en beantwoord de vragen. a Schrijf rond de foto welke indrukken en gevoelens je hebt bij het bekijken van het clipje.



  

b Wat is het (nood)lot van de mensen die je ziet?



c

Welke is hun grootste ergernis?

 

em



pl a



ar



ex

d Hoe gaan ze om met dat (nood)lot (en waarom heet het clipje dus Yes I can)?

 

jk



In ki

2 Schrijf naast ‘superheld’ en ‘superhuman’ de juiste kernwoorden. bereikbaar - dromen - echte helden - echte mensen - een voorbeeld zijn - knap - moed niet echt - passie - perfect - perfect hoeft niet - stimulans - verbazend

superheld:





superhuman: 



TERUGBLIK

Wat leren de ‘superhumans’ ons in verband met het (nood)lot? …… Je moet je (nood)lot aanvaarden. …… Vertrouw op God, wat je (nood)lot ook is. …… Geef je droom nooit op, wat ook je (nood)lot is. …… Een (nood)lot is lijden, wat Jezus ook deed. …… Je negeert het best je (nood)lot.

14

SIMSON


GESTRIPT 1

Welk moment in het verhaal van Simson wordt hier afgebeeld? 2 Wie zijn deze mannen en hoe kijken ze? Wat zeggen hun ogen?

In ki

jk

ex

em

pl a

ar

3 Waarom is Delila in het wit?

Anthony Van Dyck, Simson en Delila, 1630

4 Hoe kijkt Delila? 5 Hoe kijkt Simson naar Delila?

GESTRIPT

15


In ki

jk

ex

em

pl a

ar

L E G E I P S E IN D

16

IN DE SPIEGEL


VENSTERS

In ki

jk

ex

em

pl a

ar

REIS ROND DE WERELD

ILC 'S

Kennis: 1, 2 Vaardigheden en attitudes: 4, 5, 6, 7


A Erkende levensbeschouwingen 1

In België heeft iedereen de vrijheid om te kiezen waarin hij/zij wel of niet gelooft. België heeft vandaag zeven erkende levensbeschouwingen: zes erediensten en daarnaast de georganiseerde vrijzinnigheid. a Vul de naam van de levensbeschouwing in op de tijdslijn. Kies uit: anglicaans geloof - islam - jodendom - orthodox geloof - protestants geloof rooms-katholicisme - vrijzinnig humanisme

1808

pl a

ar

b Welke levensbeschouwingen ken je al allemaal? Markeer ze op de tijdslijn.

1835





1831



1876



1985



jk

ex



em



1974

CURIEUS!

In ki

Godsdienstvrijheid (ook wel vrijheid van godsdienst, vrijheid van religie of religievrijheid genoemd) is een van de klassieke grondrechten. Het houdt in dat iedereen de vrijheid heeft zelf te kiezen om tot een godsdienst toe te treden en die te belijden en beoefenen. Het biedt ook de ruimte om te kiezen voor een godsdienstloze levensbeschouwing. Het recht op godsdienstvrijheid is er voornamelijk op gericht om iedereen te beschermen tegen de inmenging van de overheid in het al dan niet belijden en uitoefenen van zijn of haar levensbeschouwing.

CURIEUS!

De rooms-katholieke kerk, de anglicaanse kerk, de protestantse kerk en de orthodoxe kerk vallen allemaal onder de brede noemer van het christendom, aangezien Jezus de centrale figuur is. De verschillende kerken zijn ontstaan door de geschiedenis heen door de afscheuring van bepaalde stromingen binnen het christendom. Het boeddhisme is vandaag nog niet erkend in België, maar de vzw Boeddhistische Unie van België ontvangt wel een toelage van de federale overheid. België erkent voorlopig ook het hindoeïsme nog niet. Het hindoeïsme is een van de oudste nog bestaande religies ter wereld. De meeste aanhangers van het geloof wonen in India.

18

VENSTERS

2002


2 Ken jij de belangrijkste elementen uit onderstaande levensbeschouwingen? Zet de woorden op de juiste plaats in het kruiswoordraadsel. Kies uit: bedevaart - Bijbel - Boeddha - christendom - davidster - fakkel - hindoes - huis van de mens imam - islam - Jezus - jodendom - Kaaba - kerk - klaagmuur - Koran - kruis - maansikkel - Mekka Mohammed - moskee - Mozes - paus - Tenach - Thora - Vaticaanstad - vrijzinnig humanisme Wanneer je alles juist hebt ingevuld, komen er in de gekleurde vakjes twee woorden tevoorschijn die in elke levensbeschouwing centraal staan. 2

ar

1

De (1) staat aan het hoofd van de katholieke (2). Hij woont in (3).

--

De (4) is het symbool van het (5). De vrijzinnig humanisten komen samen in het (6).

--

(7) is voor moslims een profeet en boodschapper van God. De (8) is het symbool voor de moslim. Moslims gaan minstens één keer in hun leven naar (9) om er de bedevaart te doen.

--

De joden bidden aan de (10) in Jeruzalem. De (11) is het symbool van het (12).

--

Een (13) leidt het gebed in de (14). Moslims (15) vijf keer per dag.

--

Een (16) is het symbool van het (17).

--

Volgens het christendom is (18) de zoon van God.

--

De (19) is het heilige boek van de moslims. De (20) is het heilige boek van de christenen. De (21) zijn de vijf boeken van Mozes. Voor de joden zijn dat de belangrijkste geschriften van hun geloof en het hart van hun heilige boek, de (22).

--

(23) is de stichter van het boeddhisme.

--

(24) bidden tot Ganesha, de god met het olifantenhoofd.

--

(25) is volgens de Thora en de Koran een profeet. Zijn volgelingen noemen we joden of Israëlieten.

In ki

jk

ex

em

pl a

--

--

26

De (26) ligt in Mekka. Mekka is de belangrijkste heilige plaats voor moslims. Ze gaan er op (27). 21

REIS ROND DE WERELD

19


23 3 22 23 3

5

13

22 27

13

19

15

ar

26 21

16

16

pl a

19

17

11

12

11

ex

6

em

8

8 25

2

14

jk

6

20

18

In ki

20

4

14

7

24

10

10

1 9

4 24

20

VENSTERS


3 Vul in onderstaande tabel de gevraagde informatie in voor het christendom, het jodendom, de islam, het vrijzinnig humanisme, boeddhisme en hindoeĂŻsme. Je mag het internet gebruiken. a Vul de tabel aan met een klasgenoot. Christendom

Symbool

Feestdagen









































  

    





































































































 

In ki

jk



Belangrijke religieuze plaatsen





ex

 

ar

Heilig Boek



pl a

Naam god/ opperwezen

Islam



em

Stichter/ heilige

Jodendom

REIS ROND DE WERELD

21


Vrijzinnig humanisme

Symbool

Feestdagen



























































     























































































    

In ki

jk



ex



Belangrijke religieuze plaatsen

ar

Heilig Boek



pl a

Naam god/ opperwezen

HindoeĂŻsme



em

Stichter/ heilige

Boeddhisme

b Beantwoord de volgende vragen klassikaal. -- Zijn er zaken die je nog niet wist over de andere levensbeschouwingen? -- Wat is je bijgebleven? Waarom? -- Wat vond je verrassend?

22

VENSTERS


B Wie ben jij? Lees de vragen in onderstaand schema. Noteer jouw antwoorden op de eerste lijn. Heb je broers of zussen? Indien ja, hoeveel en hoe heten ze?

Waar ben je geboren? Jij: 

Jij: 

Ander: 

Ander: 

Welke taal/talen spreek je?

Jij: 

Jij: 

Ander: 

Ander: 

NAAM:   NAAM KLASGENOOT:  

ar

Wat is jouw afkomst?

pl a

1

Ben je gelovig of ongelovig of weet je het (nog) niet?

em

Wie inspireert jou? Jij: 

Jij: 

Ander: 

Ander: 

Wat vind je leuk aan jouw levensbeschouwing?

Jij: 

jk

Ander: 

ex

Welke levensbeschouwing heb je?

Jij:  Ander:  Wat vind je minder leuk bij andere levensbeschouwingen?

Jij: 

Jij: 

Ander: 

Ander: 

In ki

Wat vind je leuk bij andere levensbeschouwingen?

2 Ga nu op zoek naar een leerling met een andere levensbeschouwing. a Stel je partner dezelfde vragen en vul het schema hierboven aan in een andere kleur met zijn/haar antwoorden. b Vergelijk en bespreek jullie antwoorden met elkaar. Wat zijn de gelijkenissen en verschillen? Wat valt je op? c

Vertel aan de groep wat je is opgevallen tijdens de kennismaking met je partner.

REIS ROND DE WERELD

23


Kun je God zien? Horen? Voelen?

3 Lees de tekst De reis van Theo en beantwoord de vragen. a Bespreek met je klasgenoten wat je heeft geraakt in het verhaal van Theo. Leg uit waarom.

  

ar

b Wat vind je zelf van de idee om iemand die heel erg (terminaal) ziek is mee te nemen op wereldreis? Hoe zou jij reageren?

  c

Wat zou jij doen om Theo op te fleuren?



em



pl a





 

ex

d Is er ooit iemand die je graag hebt/had erg ziek geweest? Hoe voelde je je daarbij? Tip: kijk in de gevoelenslijst op p. 145.

jk

e Denk je dat iemand kracht kan halen uit zijn/haar geloof op moeilijke momenten? Bespreek waarom wel/niet.

In ki

4 Theo’s tante leert hem tijdens hun wereldreis over verschillende religies. a Wat kun je leren uit de verschillende religies of levensbeschouwingen? b Wat is de moraal achter het verhaal van Theo en zijn tante?

    

Kun je samenleven met mensen van een andere levensbeschouwing?

24

VENSTERS


5 Ga op stap met je micro. Interview een medeleerling over zijn/haar levensbeschouwing.

ID-fiche Naam:



Leeftijd:



Klas:



Welke levensbeschouwing heb je? 

Wat vind je het belangrijkste aan je levensbeschouwing? Waarom?

pl a



ar





Welke leuke feesten of gebeurtenissen vinden plaats binnen jouw levensbeschouwing? 

Waarom vind je die leuk? 

ex



em





In ki



jk

Heb jij dezelfde levensbeschouwing als jouw mama en papa? Hoe komt dat? Vind je dat okĂŠ?

REIS ROND DE WERELD

25


ar pl a em In ki

jk

Peggy Batsleer MichaĂŤl Bartels Karolien De Decker Stephanie Jame

ex

Wouter De Smedt

Bij de leerwerkboeken van Curieus 1, 3 en 5 vind je Ontdek het onlineleerplatform diddit! vanaf augustus 2019vind ookjeonline materiaal op www.diddit.be. Vooraan in dit boek de toegangscode, zodat je volop kunt oefenen op je tablet of computer. Activeer snel je account op www.diddit.be en maak er een geweldig schooljaar van!

ISBN 978-90-306-7656-0 564408

9 789030 676560

vanin.be

Profile for VAN IN

Curieus 1 - inkijkexemplaar  

Blader door 5 van 10 reguliere hoofdstukken van Curieus 1, plus het ILC-hoofdstuk Vensters.

Curieus 1 - inkijkexemplaar  

Blader door 5 van 10 reguliere hoofdstukken van Curieus 1, plus het ILC-hoofdstuk Vensters.