__MAIN_TEXT__

Page 1

INHOUDSTAFEL

INHOUDSTAFEL LEESWIJZER14 Inleiding

17

1

17

Wat is anatomie, wat is fysiologie?

1.1 Anatomie (van het Griekse anatome: opensnijden) of ontleedkunde 1.2 Fysiologie

17 18

2

19

De indeling van het lichaam

3 Topografie

19

HOOFDSTUK 1 Het skelet

23

1

25

Kraakbeenweefsel en beenweefsel

1.1 Samenstelling van kraakbeenweefsel 1.1.1 Wat? 1.1.2 Soorten? 1.2 Functies van kraakbeenweefsel 1.3 Samenstelling van beenweefsel 1.3.1 Wat? 1.3.1.1 Macroscopische bouw 1.3.1.2 Microscopische bouw 1.4 Functies van beenweefsel

25 25 25 26 26 26 26 27 30

2

Het skelet

33

2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3

Beenderen van de romp 33 De wervelkolom  33 De ribben 35 Borstbeen of sternum35 Beenderen van de gordels en de ledematen 36 De schoudergordel 36 Bekkengordel of pelvis (darmbeen os ilium, zitbeen os ischium, schaambeen os pubis)37 Onderste ledematen 38 Beenderen van de schedel  38 Hersenschedel of cranium cerebrale39 Aangezichtsschedel of cranium viscerale40 Schedel van de pasgeborene 41

3

De gewrichten

43

3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2

Soorten gewrichten naargelang de beweeglijkheid Onbeweeglijke gewrichten Weinig beweeglijke gewrichten Zeer beweeglijke verbindingen Soorten gewrichten naargelang de assen

43 43 43 43 45

7

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 7

17/09/19 10:18


HOOFDSTUK 2 Het spierstelsel

49

1

51

Soorten spierweefsel

1.1 Dwarsgestreept spierweefsel (skeletspieren) 1.2 Glad spierweefsel (in de huid en de wand van sommige organen) 1.3 Hartspierweefsel

51 52 52

2

De spiersamentrekking of spiercontractie

52

2.1 2.2

Sleutelmolecules voor spiercontractie Motorische zenuwen sturen een prikkel

52 54

HOOFDSTUK 3 Het zenuwstelsel

59

1

Indeling van het zenuwstelsel

61

2

Cellen van het zenuwstelsel

62

3

Het centraal zenuwstelsel

64

3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.5 3.5.1 3.5.2

De meningen of hersenvliezen (ook vliezen van het ruggenmerg) 64 Liquor cerebrospinalis of hersenvocht 65 Vascularisatie van de hersenen 67 De hersenen 68 Grote hersenen of cerebrum69 De kleine hersenen of cerebellum73 De hersenstam 73 De tussenhersenen 74 Het ruggenmerg 75 Uitwendige bouw 75 Inwendige bouw 76

4

Het perifeer zenuwstelsel

77

4.1 Hersenzenuwen 4.2 Ruggenmergzenuwen

77 79

5

79

Fysiologie van het zenuwstelsel

5.1 Prikkelgeleiding 5.2 Prikkeloverdracht

79 83

6

85

Het autonoom zenuwstelsel

6.1 Sympathisch zenuwstelsel 6.2 Parasympathisch zenuwstelsel  6.3 Neurotransmitters 6.3.1 Acetylcholine 6.3.2 Noradrenaline

85 86 86 86 87

HOOFDSTUK 4 Het bloedvatenstelsel

93

1

Het hart 

95

1.1 1.1.1 1.1.2

Anatomie van het hart De hartwand Het hart

95 96 97

8

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 8

17/09/19 10:18


1.1.3 De hartkleppen 1.2 Fysiologie van het hart 1.2.1 Prikkelvorming en geleiding 1.2.2 Elektrocardiografie 1.2.3 De hartcyclus 1.2.4 Regeling van de hartactie

97 99 99 100 101 102

2 Bloedvaten

103

2.1 Bouw 2.1.2 Capillairen 2.1.3 Venen 2.2 Functies 2.3 Controle van de bloeddruk 2.3.1 Neurale controle 2.3.2 Hormonale controle 2.3.2.1 Trage aanpassing door volumeveranderingen 2.3.2.2 Snellere aanpassing door verandering in vaatspanning en hartwerking

104 104 105 106 107 107 108 108 109

3

De bloedsomloop

110

3.1 3.2

De grote bloedsomloop De kleine bloedsomloop

110 111

HOOFDSTUK 5 Het lymfevatenstelsel

115

1

118

Het lymfevatenstelsel

1.1 Lymfe 1.2 Lymfevaten 1.3 Systematiek van het lymfevatensysteem

2

118 118 119

Thymus119

3 Lymfeklieren

120

4

De milt

121

5

De plaques van Peyer

122

HOOFDSTUK 6 Het ademhalingsstelsel

125

1

De extrapulmonale luchtwegen

127

1.1 1.2 1.3 1.4

De neus en de neusholten De pharynx of keelholte De larynx of het strottenhoofd De trachea of luchtpijp

127 128 129 130

2

De longen

131

2.1 2.2

Bronchiale boom De alveoli 

132 134

3

De pleura

135

4

De ademhaling

136

4.1 4.1.1

Pulmonale ventilatie Hoe ontstaat een drukverandering?

136 136

9

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 9

17/09/19 10:18


4.1.2 Drukverandering tijdens de ademhaling 4.2 Gasuitwisseling 4.3 Het transport van gassen in het bloed 4.3.1 O2-transport in het bloed 4.3.2 CO2-transport in het bloed 4.4 Regulering van de ademhaling

136 138 139 139 140 141

HOOFDSTUK 7 Het spijsverteringsstelsel

145

1

De mond

148

1.1 1.2 1.3 1.4

Het gehemelte De tong De tanden De speekselklieren 

2

De keelholte of pharynx151

3

De slokdarm of oesophagus152

148 148 149 150

4

De maag

4.1 4.2 4.2.1 4.2.2

Macroscopische bouw 152 Microscopische bouw 154 Mucosa154 Muscularis155

152

5

De dunne darm

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2

Macroscopische bouw 156 Microscopische bouw 156 Mucosa157 Submucosa158

156

6

De dikke darm

6.1 6.2 6.2.1 6.2.2

Macroscopische bouw 159 Microscopische bouw 160 Mucosa160 Submucosa160

159

7

De pancreas

161

8

De lever 

162

8.1 8.2

Macroscopische bouw Microscopische bouw

162 163

9

De galblaas en galwegen

164

10

Fysiologie van de voeding

165

10.1 Speekselklieren 165 10.2 De tong en het gebit 166 10.3 De pharynx166 10.4 De oesophagus166 10.5 De maag 166 10.5.1 Samenstelling van het maagsap 166 10.5.2 Hormonen van de maag 167 10.6 De lever 167 10.6.1 Productie van gal 168

10

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 10

17/09/19 10:18


10.6.2 Metabole functie 10.6.3 Detoxificatie en inactivatie 10.6.4 Depotfunctie 10.7 De pancreas 10.8 De dunne darm 10.8.1 Samenstelling van het darmsap 10.8.2 Gastrointestinale hormonen 10.9 Opname van voedingsstoffen 10.9.1 Opname van koolhydraten 10.9.2 Opname van eiwitten 10.9.3 Opname van vetten 10.9.4 Opname van water, elektrolyten en vitaminen

169 171 171 171 173 173 173 176 177 177 177 179

HOOFDSTUK 8 Het uitscheidingsstelsel

183

1

De nieren

185

1.1 1.2

Macroscopische bouw Microscopische bouw

185 186

2

Organen die de urine afvoeren

2.1 2.2 2.3

De ureter De blaas De urethra

188 188 189

3

De urine

189

3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3

De glomerulaire filtratie Terugresorptie en secretie De proximale tubulus De lis van Henle De distale tubulus en de verzamelbuis

HOOFDSTUK 9 Het endocrien stelsel 1 Hypothalamus-hypofyse

188

190 190 191 192 192

195 198

1.1 1.2 1.3 1.3.1 1.3.2 1.4 1.4.1 1.4.2

De bloedvoorziening 199 Hypothalamus199 Adenohypofyse 200 De effectorhormonen 201 De glandotrope hormonen 201 Neurohypofyse 203 Vasopressine 203 Oxytocine 203

2

Schildklier

2.1 Anatomie van de schildklier 2.2 Schildklierhormonen 2.2.1 Thyronine 2.2.2 Calcitonine

204 204 204 205 205

3

Bijschildklier

206

4

Corpus pineale207 11

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 11

17/09/19 10:18


5

Bijnieren

5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.2

Bijnierschors (cortex)208 De mineralocorticoĂŻden 208 De glucocorticoĂŻden 208 De geslachtshormonen 210 Bijniermerg (medulla)210

207

6

Eilandjes van Langerhans

210

6.1 Glucagon 6.2 Insuline 6.3 Somatostatine 6.4 Pancreaspolypeptide

210 211 212 212

7

Geslachtshormonen

212

7.1 7.1.1 7.1.2 7.2

Vrouwelijke geslachtshormonen Oestrogeen Progesteron Mannelijke geslachtshormonen

212 214 214 214

8

Weefselhormonen

215

8.1 8.2

Weefselhormonen van het maag-darmkanaal Weefselhormonen van de nieren

215 215

HOOFDSTUK 10 Het zintuigenstelsel

219

1 Gevoelszintuigen

221

1.1 Pijnzin 1.2 Tast- of drukzin 1.3 Temperatuurzin

221 222 222

2

Het gezichtszintuig

2.1 2.2 2.2.1 2.2.2 2.3

De oogkassen De oogbol De wand van de oogbol De inhoud van de oogbol De optische banen

222

3

Het smaakzintuig

228

4

Het reukzintuig

229

5

Het gehoorzintuig

230

5.1 5.2 5.3

Het uitwendige oor Het middenoor Het binnenoor

230 231 231

6

Het evenwichtszintuig

233

6.1 6.2

Vestibulum met utriculus en sacculus234 Halfcirkelvormige kanalen 235

222 222 223 226 226

12

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 12

17/09/19 10:18


HOOFDSTUK 11 Het voortplantingsstelsel

239

1

Het vrouwelijke voortplantingsstelsel

241

1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.2.1 1.1.2.2 1.1.2.3 1.1.3 1.1.4 1.1.5 1.2 1.3 1.3.1 1.3.2 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3 1.5

Het ovarium of de eierstokken 241 Primordiale follikel 242 Groeiende follikels 242 Primaire follikel 242 Preantrale follikel 242 Antrale follikel 243 Rijpe of Graafse follikel 244 Ovulatie 244 Corpus luteum245 De tuba uterina (tuba falloph, salpinx, oviduct, eileider) 246 De uterus 247 Bouw 247 Fysiologie 248 De vagina 248 De mucosa 248 De muscularis 249 De adventitia 249 De uitwendige genitalia 249

2

Het mannelijke voortplantingsstelsel

2.1 2.1.1 2.1.2 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.5 2.6

De testis (teelbal) 251 De tubuli seminiferi251 Het interstitium van de testis 252 De epididymis (bijbal) 252 De ductus deferens (zaadleider) 252 Accessoire klieren van het mannelijke genitale stelsel 253 De vesiculae seminales (zaadblaasjes) 253 De prostata (prostaat) 253 De penis 253 Het sperma 253

250

Verklarende woordenlijst

255

Lijst met afkortingen

261

Bibliografie

262

13

Algemene menselijke anatomie en fysiologie 2019.indb 13

17/09/19 10:18

Profile for VAN IN

Algemene menselijke anatomie en fysiologie - inhoudsopgave 2019  

Surf naar hoger.deboeck.be voor meer info.

Algemene menselijke anatomie en fysiologie - inhoudsopgave 2019  

Surf naar hoger.deboeck.be voor meer info.