__MAIN_TEXT__

Page 1

INHOUDSTAFEL Voorwoord3

HOOFDSTUK 1 Wat is economie?

15

1 Inleiding

17

2

Het economisch probleem: zeer veel behoeften tegenover schaarse middelen

18

2.1

Menselijke en maatschappelijke behoeften

19

2.2

Schaarse middelen en de noodzaak te kiezen

19

2.3

Het maken van keuzes en opportuniteitskosten

20

2.4

Economie: een definitie

21

2.4.1

Wat? Hoeveel?

21

2.4.2 Hoe?

21

2.4.3 Waar?

21

2.4.4

Voor wie?

22

2.5

Micro- en macro-economie

22

3

De productiemogelijkheden van een land: de curve van de productiemogelijkheden

23

4

Het marktmechanisme versus centrale planning

25

4.1

Centrale planning

25

4.2

Het marktmechanisme

26

4.3

De moderne gemengde economie: marktwerking met overheidsinterventie

28

HOOFDSTUK 2 Het marktmechanisme

31

1

33

Inleidende cases

2 Inleiding

38

3

40

De marktvraag

3.1 Definitie

40

3.2

Grafische voorstelling van de vraag

42

4

Het marktaanbod

45

4.1 Definitie

45

4.2

Grafische voorstelling van het aanbod

46

5

Het marktevenwicht

48

5.1 Definitie

48

5.2

Grafische voorstelling van het marktevenwicht

48

5.3

Verschuivingen in het marktevenwicht

50 5


Inhoudstafel

6

6

De prijselasticiteit van vraag en aanbod

51

6.1

Prijselasticiteit van de vraag

52

6.1.1 Definitie

52

6.1.2

Berekenen van de prijselasticiteit van de vraag

53

6.1.3

Extreme waarden van de prijselasticiteit

54

6.1.4

Het verband tussen de prijselasticiteit van de vraag en de uitgaven

54

6.1.5

Welke factoren beĂŻnvloeden de prijselasticiteit van de vraag?

56

6.2

De prijselasticiteit van het aanbod

57

6.2.1 Definitie

57

6.2.2

Grafische interpretatie

57

6.2.3

Welke factoren bepalen de prijselasticiteit van het aanbod?

58

7

De markt- en overheidsinterventies

59

7.1

Indirecte prijsinterventies: indirecte belastingen en subsidies

59

7.2

Directe prijsreglementering: minimum- en maximumprijzen

61

7.2.1 Maximumprijs

61

7.2.2 Minimumprijs

62

8 Begrippen

64

9 Oefeningen

65

HOOFDSTUK 3 Consumentengedrag

69

1

71

Inleidende cases

2 Inleiding

73

3

Nut, marginaal nut en consumptiebeslissingen

73

4

Preferenties en indifferentiecurven

75

4.1

Preferenties en indifferentiecurven

75

4.2

Eigenschappen van de indifferentiecurve

77

4.2.1

De indifferentiecurve heeft een dalend verloop

78

4.2.2

De indifferentiecurve is convex ten opzichte van de oorsprong

78

4.2.3

Indifferentiecurven geven een hoger nutsniveau naarmate ze verder van de oorsprong liggen

79

4.2.4

Twee indifferentiecurven kunnen elkaar niet raken of snijden

79

5

De budgetrestrictie

80

6

De optimale keuze van de consument

82

7

Veranderingen van het consumentenevenwicht

83

7.1

Veranderingen in de preferentieschaal

83

7.2

Veranderingen in het budget

84

7.3

Veranderingen in de prijs

86

7.3.1

De invloed van prijsveranderingen en de individuele vraagcurve

86


Inhoudstafel

7.3.2

Afleiding van de individuele vraagcurve

87

7.3.3

Het substitutie-effect en het inkomenseffect

88

8

Consumentengedrag in actie

89

9

Afleiding van de marktvraag uit de individuele vraagcurven

90

10 Begrippen

91

11 Oefeningen

91

HOOFDSTUK 4 Productie en kosten van bedrijven

95

1

97

Inleidende cases

2 Inleiding

103

3

Bedrijven en de organisatie van de productie

104

3.1

Voordelen van de organisatie van productie in bedrijven

104

3.2

Doelstellingen en beperkingen van bedrijven

105

4

Productie en kosten: enkele inleidende begrippen

105

4.1

De productiefunctie

105

4.2

Productiekosten: relevante en irrelevante kosten

108

5

Het gedrag van de producent: de optimale keuze van inputs in de productie

110

5.1

Productie en de substitueerbaarheid van inputs

110

5.2

Toenemende, afnemende of constante schaalopbrengsten

112

5.2.1 Definitie

112

5.2.2

Economische relevantie van schaalopbrengsten

114

5.3

Het keuzeprobleem van de producent: productie tegen minimale kosten

114

5.3.1 Isokostenlijnen

114

5.3.2

Kostenminimerend gedrag van de producent: optimale keuze van de inputs

116

6

Productie en kosten op korte termijn

118

6.1

De productiefunctie in de korte periode: totaal, gemiddeld en marginaal product

118

6.2

Het kostenverloop in de korte periode

121

6.2.1

Totale, vaste en variabele kosten

121

6.2.2

Gemiddelde en marginale kosten

123

7 Begrippen

124

8 Oefeningen

125

HOOFDSTUK 5 Prijsvorming onder verschillende marktstructuren

129

1

131

Inleidende cases

2 Inleiding

135

7


Inhoudstafel

8

3

Criteria voor het onderscheiden van verschillende marktvormen

136

3.1

Zuivere mededinging

136

3.2 Monopolie

137

3.3 Oligopolie

137

3.4

Monopolistische concurrentie

137

4

Winstmaximerend gedrag

139

5

Zuivere mededinging

140

5.1

Het winstmaximerende outputniveau van de onderneming op korte termijn

140

5.2

De aanbodfunctie van de onderneming op korte termijn

142

5.3

Aanpassingen op lange termijn

144

6 Monopolie

145

6.1

145

Oorzaken van monopolie

6.1.1 Kostenvoordelen

145

6.1.2

Beperkingen op de toetreding tot de industrie

146

6.1.3

Natuurlijke monopolies

146

6.2

Het verloop van de totale, gemiddelde en marginale opbrengst voor een monopolist

146

6.3

Het gedrag van de monopolist

148

7 Oligopolie

149

8

Monopolistische concurrentie

150

9

Voorspellen van marktuitkomsten in de praktijk

150

9.1

Marktvormen en marktuitkomsten

151

9.2

Concurrentie als dynamisch proces

152

10 Begrippen

153

11 Oefeningen

153

HOOFDSTUK 6 Marktimperfecties en de rol van de overheid

157

1

159

Inleidende cases

2 Inleiding

160

3

Economische welvaart en de marktuitkomsten

160

4

Oorzaken van marktfaling en de rol van de overheid

164

4.1 Monopolie

164

4.1.1

De welvaartsimplicaties van monopolie

164

4.1.2

Natuurlijke monopolies

166

4.2

Zuivere en quasi-publieke goederen

167

4.3

Externe effecten

169

4.3.1

Negatieve externe effecten

170


Inhoudstafel

4.3.2

Positieve externe effecten en verdienstegoederen

172

4.4 Verdelingsaspecten

173

4.4.1 Inkomensverdeling

173

4.4.2

174

Prijzen en ongelijkheid

5 Begrippen

175

6 Oefeningen

175

HOOFDSTUK 7 Productie, inkomens en bestedingen: de macro-economische benadering

179

1

181

Inleidende cases

2 Inleiding

185

3

186

Productie, toegevoegde waarde en vergoeding van de productiefactoren

4 Voorraden

188

5

Soorten factorvergoedingen

188

6

Bruto- versus nettoproduct

189

7

Fundamentele gelijkheid van product, inkomen en bestedingen

190

8

Macro-economische identiteiten voor een gesloten economie zonder overheid

191

9

Eenvoudige economische kringloop

192

10

Bruto binnenlands product, nationaal inkomen, binnenlandse bestedingen en besteding van het binnenlands product

193

11 Waarderingsproblemen

197

12

Uitschakeling van de prijsinvloed

198

13

De impliciete prijsindex van het bbp

199

14

Vergelijking tussen landen

201

15 Begrippen

202

16 Oefeningen

203

HOOFDSTUK 8 Economische groei

207

1

209

Inleidende cases

2 Inleiding

212

3

Definitie en maatstaven

213

4

De langegolfbeweging

215 9


Inhoudstafel

10

4.1

Schets en datering

215

4.2

Verklarende factoren

216

5 Groeiboekhouding

217

6

De neoklassieke groeitheorie

219

7

De nieuwe groeitheorie

223

8

Waarom groeien en hoe?

224

9 Groeibeleid

226

10

228

Economische ontwikkeling

10.1 Betekenis

228

10.2 Ontwikkelingslanden

228

10.2.1 Big Push

228

10.2.2 Self-reliance

229

10.3

229

De groeilanden

11 Begrippen

230

12 Oefeningen

230

HOOFDSTUK 9 Macro-economisch evenwicht

233

1

235

Inleidende cases

2 Inleiding

241

3

De aggregatieve vraag

242

4

Het aggregatieve aanbod

245

4.1

De lange-termijn aggregatieve aanbodcurve

245

4.2

De korte-termijn aggregatieve aanbodcurve

247

4.3

Het verwachte prijsniveau

248

4.4

Van de korte naar de lange termijn

249

5

Vraag- en aanbodschokken

249

5.1 Vraagschokken

250

5.2 Aanbodschokken

252

5.3

254

(Neo)keynesianen en (neo)klassieken

6 Begrippen

255

7 Oefeningen

255


Inhoudstafel

HOOFDSTUK 10 Consumptie, investeringen en het macro-economisch evenwicht in een gesloten economie zonder overheid

257

1

259

Inleidende cases

2 Inleiding

260

3

De consumptiefunctie en de spaarfunctie

261

3.1

De consumptiefunctie

261

3.2

De spaarfunctie

264

3.3

Andere bepalende factoren van de consumptie (en het sparen)

266

3.3.1

Het vermogen

266

3.3.2

De intrestvoet en de kredietbeschikbaarheid

266

3.3.3

De houding en verwachtingen van de consumenten

266

3.3.4

Demografische factoren

266

3.3.5

De voorraad van duurzame consumptiegoederen

267

3.3.6

De beschikbaarheid van nieuwe producten en de verkooppromotie

267

4

De investeringsfunctie

267

4.1

De rol van de rentevoet

267

4.2

De rol van de afzet

268

5

Macro-economisch evenwicht

270

5.1 Algebraïsch

270

5.2 Grafisch

273

6

De investeringsmultiplicator

275

7

Onder- en overbesteding

278

8 Begrippen

278

9 Oefeningen

279

HOOFDSTUK 11 De budgettaire politiek 1

Inleidende cases

281 283

2 Inleiding

287

3

Macro-economische betekenis van de overheid

287

4

Economische kringloop en evenwichtsvoorwaarden

289

5

Het evenwichtsinkomen

291

6

Discretionair budgettair beleid

294

7

Automatische stabilisatoren

295

11


Inhoudstafel

8

Budgettaire politiek en de overheidsschuld

297

9

Het stabiliteits- en groeipact

301

10 Begrippen

302

11 Oefeningen

303

HOOFDSTUK 12 Geld, banken en de monetaire politiek

305

1

307

Inleidende cases

2 Inleiding

309

3

De geldhoeveelheid

310

4

De geldcreatie

311

4.1

Het aanbod van basisgeld

312

4.2

De creatie van giraal geld

314

4.3

De geldpiramide

317

5

De vraag naar geld

318

5.1

Het nationaal inkomen en de vraag naar geld

319

5.2

De rentevoet en de geldvraag

319

6 Geldmarktevenwicht

320

7

322

De monetaire politiek van de ECB

7.1 Instrumenten

322

7.2 Doelstelling

325

8

326

Monetaire en budgettaire politiek

9 Begrippen

327

10 Oefeningen

328

HOOFDSTUK 13 Werkloosheid en inflatie

331

1

Inleidende cases

2 Inleiding

339

3 Werkloosheid

342

3.1

Werkloosheid en inactiviteit

342

3.2

Niet-conjuncturele werkloosheid

345

3.3

Conjuncturele werkloosheid

347

4 Inflatie

12

333

348


Inhoudstafel

4.1

Inflatie en inflatiemaatstaven

348

4.2

Vraaginflatie en kosteninflatie

349

4.2.1 Vraaginflatie

350

4.2.2 Kosteninflatie

350

4.3

De kwantiteitstheorie van het geld

351

5

De Phillips-curve

352

6 Begrippen

354

7 Oefeningen

355

HOOFDSTUK De internationale economie, vrijhandel en protectie

357

1

359

Inleidende cases

2 Inleiding

365

3

Internationale handel en de aggregatieve vraag

365

4

Het macro-economisch evenwicht in een open economie

367

5

Vrijhandel en protectie

369

5.1

Winnaars, verliezers en welvaartseffect van vrijhandel

369

5.2

Vormen van protectie

371

5.3

De welvaartseffecten van protectie

372

5.4

Argumenten voor protectie

373

5.4.1

Behoud van essentiĂŤle activiteiten

374

5.4.2

Beschermen van kwetsbare groepen

374

5.4.3

Het optimale-tarief-argument

374

5.4.4

Evenwicht op de lopende rekening van de betalingsbalans

375

5.4.5

Bescherming van jonge industrieĂŤn

375

5.4.6

Bescherming van het milieu

375

6

Organismen van internationale economische samenwerking

375

7 Begrippen

377

8 Oefeningen

378

HOOFDSTUK 15 Het internationaal monetair stelsel

381

1

Inleidende cases

383

2 Inleiding

392

3

392

De betalingsbalans

13


Inhoudstafel

4

De wisselkoers en de wisselmarkt

396

4.1

Vlottende wisselkoersen

396

4.2

Vaste wisselkoersen

397

5

Het internationaal monetair stelsel

398

6

De economische en monetaire unie in Europa

399

7 Begrippen

402

8 Oefeningen

403

Geraadpleegde literatuur

405

Economische informatie op het internet

411

Trefwoordenregister414

14

Profile for VAN IN

Economie in rechte lijn - inhoudsopgave editie 2019  

Surf naar hoger.deboeck.be voor meer info.

Economie in rechte lijn - inhoudsopgave editie 2019  

Surf naar hoger.deboeck.be voor meer info.