Page 31

VITRUVIUS

NUMMER 38

recent

APRIL 2017

Rituele depots. Erfgoed en afval. AUTEUR

Gerard Rooijakkers UITGAVE

Uitgeverij Veerhuis (i.s.m. Historisch Centrum Overijssel) D E TA I L S

Paperback, 128 pagina’s, ISBN 978-90-8730-041-8 PRIJS

€ 19,95

V

ergeten is de beste vorm van bewaren: Probleem is dat mensen niet ordelijk kunnen vergeten. We kunnen in feite alleen ordelijk bewaren. En dat doen we volop: in musea, archieven, tijdcapsules of laadjes. Onthouden en bewaren geeft in onze samenleving aanzien. Vergeten en weggooien heeft daarentegen geen status. Alleen veel Alzheimer-patiënten kunnen ordelijk vergeten. Het geheugen werkt daar ‘last in, first out’.

VERSCHENEN

Rituele depots gaat over de culturele praktijk rond herinneren en vergeten, bewaren en weggooien: Dit zijn niet alleen handelingen uit ieders persoonlijke dagelijkse leven, maar ook werkwijzen van instellingen die zich professioneel toeleggen op behoud van erfgoed. Zullen wij over duizend jaar herinnerd worden aan de hand van zaken die we als erfgoed zorgvuldig bewaren en willen doorgeven? Dat is wel onze bedoeling, maar de kans is groot dat wat we hebben weggegooid niet alleen beter bewaard blijft, maar uiteindelijk ook meer over onze ware identiteit onthult. Afval is een kenmerk van menselijke aanwezigheid, tot in de ruimte aan toe. Niet de conservator maar de vuilnisman is onze vriend. Rituele depots gaat over tijd: Radioactief restmateriaal noemen we afval, maar is het ultieme erfgoed van onze samenleving waaraan tig generaties ons nog zullen herinneren. Het stel dat de liefde ritueel bezegelt door een slot aan een brugleuning te hangen en de sleuteltjes in het water te werpen maakt een dubbel ritueel depot: aan de brug én in het water. Het slot wordt bewaard en de sleutel weggeworpen. De tijd maakt dat de sleutel ooit een archeologische vondst kan worden wanneer het slot allang is verwijderd. Rituele depots toont de onvoorziene ironie van de eeuwigheid. n

Nieuwe functies voor kastelen en buitenplaatsen: Een eeuw herbestemming. AUTEUR

Fred Vogelzang UITGAVE

NKS D E TA I L S

240 pagina’s, geïllustreerd, ISBN 978-90-7420-505-4 PRIJS

€ 14,95

O

p dit ogenblik kent Nederland ongeveer 1.000 kastelen en buitenplaatsen. Dat is minder dan een kwart van wat er ooit in ons land gestaan heeft. Onze erfenis aan kastelen en buitenplaatsen is nog altijd indrukwekkend, maar min of meer toevallig tot stand gekomen. Huizen zijn verdwenen door oorlogen, armoede, ruimtelijke ingrepen, rampen of geplande afbraak, maar zonder overkoepelend beleid of vooropgezet plan. Onze aanname is dat ongeveer een derde van deze kastelen en buitenplaatsen in particulier bezit zijn en dat minder dan de helft daarvan nog particulier bewoond wordt. Hoe worden de overige twee derde dan gebruikt? Deze gebouwen hebben veelal een andere bestemming gekregen. De NKS heeft in de afgelopen acht jaar diverse deelonderzoeken naar herbestemming van nog bestaande kastelen en buitenplaatsen uitgevoerd. Deze deelonderzoeken zijn, onder redactie van dr. Fred Vogelzang, samen-

gebracht in het boek over herbestemming. We signaleren verschillende categorieën van herbestemming namelijk als religieuze- of GGZ-instelling, gemeentehuis, horeca, stadspark, museum, ruïne, kantoor of educatieve instelling. Elke categorie heeft een eigen hoofdstuk met een inleiding waarin de algemene problematiek wordt beschreven gevolgd door vier cases, waarop specifiek op de herbestemming van het object wordt ingegaan. Het boek is een publiekvriendelijke uitgave van wetenschappelijk onderzoek, om een zo breed mogelijk publiek te bereiken. Uitgevoerd in full colour met veel beeldmateriaal. Uit het onderzoek blijkt dat kastelen en buitenplaatsen het beste bewaard blijven als ze een bestemming hebben. Gebruik – en hergebruik – is daarmee een belangrijke voorwaarde voor instandhouding. Maar hergebruik kan het monument ook aantasten. Ook zijn veel van deze herbestemmingen niet zeker of permanent. Door toenemende kosten voor onderhoud en het niet kunnen vinden van huurders, bijvoorbeeld bij buitenplaatsen die als gemeentehuis in gebruik zijn, dreigt opnieuw leegstand. In het boek is ook een tabel opgenomen met een inventarisatie van kastelen en buitenplaatsen met hun nieuwe bestemming. Dit boek laat zien over hoeveel objecten het gaat en wat de ervaringen met verschillende type herbestemmingen zijn. Het geeft inzicht in wat (langdurige) herbestemming betekent voor dit erfgoed. Kortom het is een onmisbaar boek voor het erfgoedveld. n

31

VITRUVIUS_April2017.indd 31

28/02/17 18:34

Vitruvius april 2017  

Onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals. Archeologie, Cultuurlandschap, monumenten, immaterieel erfgoed & volkscultuur

Vitruvius april 2017  

Onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals. Archeologie, Cultuurlandschap, monumenten, immaterieel erfgoed & volkscultuur

Advertisement