Meesterwerken uit Le Havre - Renoir, Monet, Matisse en Dufy

Renoir Monet Dufy Matisse

Meesterwerken uit Le Havre

Renoir Monet Dufy Matisse

Meesterwerken uit Le Havre Michaël Debris – MuMa Le Havre

Singer Laren | Waanders Uitgevers, Zwolle

10

Inhoud

Doede Hardeman

14 Souvenir uit Le Havre Michaël Debris

26 ‘Zonder katoen geen schilderijen’ 48 Het licht van het Noorden 70 Van impressionisme tot fauvisme 88 Het licht van het Zuiden 104 Contrasten 120 De blik naar binnen 132 Raoul Dufy, zoon van Le Havre 142 Kunstenaarsbiografieën 156 Noten

Émile Othon Friesz, Le Vieux Bassin, du Havre, le soir (Het oude dok van Le Havre, ’s avonds), 1903 Detail afb. p. 79

Souvenir uit Le Havre 14

H

et was in Le Havre dat Monet in 1872 zijn inmiddels

zee en de kust, in Nederland de heide en het bos. Ook Laren

wereldberoemde schilderij Impression, soleil levant

maakte een transformatie door nadat het dorp in 1880 door de

(Impressie, opkomende zon) vervaardigde. Tijdens zijn

aanleg van de Gooische Stoomtram makkelijker toegankelijk

verblijf in Hôtel de l’Amirauté op de Grand quai in de voorhaven

werd. Laren veranderde van een schapendorp in een kunste-

van de Normandische havenstad schilderde hij in losse verf-

naarsdorp, met vrijzinnige denkers én rijke verzamelaars die

toetsen zijn impressie van de opkomende zon. Het schilderij

in de grote stad hun geld verdienden.

symboliseert de geboorte van het impressionisme. Al was het

Ook hier in Laren spreken wij graag van heilige grond. Dit

maar omdat de naam van de kunststroming aan de titel van

was de plek waar kunstenaars als Anton Mauve, Jozef Israëls,

dit schilderij ontleend werd. In de kunstgeschiedenis staat

Max Liebermann, Wally Moes, Piet Mondriaan en Lou Loeber

Le Havre dan ook symbool voor heilige grond.

met grote toewijding hun kunstenaarschap uitoefenden.

Monet was niet de enige kunstenaar die in de havenstad

Midden in de natuur, maar dicht bij de stad. Ook hier verrees

actief was. Vele kunstenaars bezochten de stad of werkten er

een prachtig museum dat de schilderkunst toont die geworteld

langere tijd. De rivier de Seine mondt er uit in de zee, waardoor

is in de oorsprong van de plek. Deze overeenkomsten staan aan

Le Havre op natuurlijke wijze verbonden is met de Franse

de basis van een vruchtbare samenwerking tussen Singer

hoofdstad. De wisselwerking met Parijs – het culturele hart

Laren en MuMa Le Havre. Singer Laren toont u nu de mooiste

van Europa in de negentiende eeuw – kwam in een stroom-

voorbeelden van de Franse schilderkunst met topstukken uit

versnelling met de aanleg van de spoorbaan tussen Rouen

de collectie van MuMa Le Havre. Wij zijn directeur Géraldine

en Parijs in 1847. Hiermee vormde Le Havre een belangrijke

Lefebvre en conservator Michaël Debris zeer dankbaar voor

schakel voor Frankrijk in de wereldhandel, met een enorme

hun toewijding en inhoudelijke expertise bij de realisatie van

economische groei tot gevolg. Voor kunstenaars was de stad

deze tentoonstelling. Alsook het museumteam van MuMa

vanuit Parijs gemakkelijk te bereiken – de reistijd midden

Le Havre en natuurlijk de stad Le Havre zelf, die in de afgelopen

negentiende eeuw was slechts zes uur per trein. Vanuit

150 jaar zoveel moois voortbracht en verzamelde. Vanuit

Le Havre konden zij Normandië verder ontdekken waarmee

Singer Laren was het conservator Suzanne Veldink die de

Le Havre niet alleen een inspiratie werd, maar ook een hub

voorbereiding van de tentoonstelling inhoudelijk begeleidde

naar pittoreske kustplaatsen als Trouville, Honfleur en Étretat.

en tezamen met het museumteam deze fraaie tentoonstelling

Claude Monet, Johan Barthold Jongkind, Eugène Boudin,

realiseerde. Uit particulier bezit wisten wij twee prachtige

Pierre-Auguste Renoir, Raoul Dufy en Henri Matisse lieten er

schilderijen van Berthe Morisot en Marie Bracquemond toe te

allemaal hun sporen na. Het is dan ook niet vreemd dat in deze

voegen om zo een nog completer beeld te geven van het Franse

stad in de negentiende eeuw een museum werd opgericht dat

impressionisme. Deze zomer is het daarom verleidelijk om niet

vandaag de dag een van de mooiste verzamelingen van het

op vakantie te gaan. Want hier in Nederland kunt u genieten van

Franse impressionisme herbergt: Musée d’art moderne André

een schitterende selectie hoogtepunten uit de Franse schilder-

Malraux (MuMa Le Havre). Het is de wisselwerking tussen stad

kunst – een blijvende herinnering aan Le Havre, die veel meer

en natuur die Le Havre deelt met Singer Laren. In Frankrijk de

is dan slechts een souvenir.

Raoul Dufy, Souvenir du Havre (Herinnering aan Le Havre), 1921 Detail p. 134

15

20