Page 8

DE KATWIJKSCHE POST

natuur

DONDERDAG 1 AUGUSTUS 2019

8

Sintjakobsduinkruiskruid Berkheide ziet in de zomer niet alleen wit van de sneeuw (zie de vorige column), maar ook geel van de bloeiende planten. Tot de meest opvallende behoren enkele grote soorten kruiskruiden. De vroegst en langst bloeiende grote kruiskruidsoort is tegenwoordig het Bezemkruiskruid. Hij is vanuit zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied in zuidelijk Afrika eind 20e eeuw met woltransporten in Nederland en elders in Europa terechtgekomen, waar hij lange tijd een marginaal bestaan leidde. Maar vanaf de jaren ‘70 van de vorige eeuw begon deze soort aan een enorme opmars - hij was kennelijk geslaagd voor het herexamen van de inburgeringscursus. Hij heeft zich inmiddels ontpopt tot een invasieve exoot, die overal op zandige plaatsen in grote aantallen voorkomt, in onze streek dus langs wegen en in de duinen. Vanouds werd het duin echter vooral geel gekleurd door het wel inheemse Jakobskruiskruid (’in ruime zin’), die voorkomt in een ondersoort met straalbloemen en een ondersoort zonder straalbloemen. Aardig is dat de grens tussen de verspreidingsgebieden van beide ondersoorten in Nederland rond Wassenaar ligt. Noord van de Wassenaarse Slag vind je bijna uitsluitend de vorm zonder straalbloemen, die Duinkruiskruid heet. Direct zuid van de Wassenaarse Slag overheerst de vorm met straalbloemen, die Jakobskruiskruid (’in engere zin’) heet, en die zuid van Den Haag zelfs de alleenheerschappij heeft. Op Lentevreugd kun je beide ondersoorten naast elkaar aantreffen. Een bijzonderheid van Bezemkruiskruid en Jakobskruiskruid met straalbloemen is dat ze allebei 13 straalbloemen hebben. Dat lijkt een raar en willekeurig aantal, maar dat is het niet: het is een getal uit de ‘reeks van Fibonacci’, een Italiaanse wiskundige. In deze reeks is elk getal de som van de twee voorgaande getallen: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, enz. Spiraalvormig groeiende planten (Zonnebloem!), en dieren (slakkenhuizen!) groeien volgens het wiskundige principe dat hierachter zit. Ga maar tellen: alle dertien goed! Op Jakobskruiskruid (ja, met een k) en Duinkruiskruid komt de geel-zwart gestreepte zebrarups voor, het larvestadium van de rood-zwarte Sint-jacobsvlinder (nee, met een c, en heilig). Opdracht: verzin een ezelsbruggetje om de juiste schrijfwijze van deze namen te onthouden. In onze duinen komen nog andere soorten kruiskruiden voor, maar die vallen veel minder op. Over Berkheide is meer te lezen in het boek Bijzonder Berkheide, dat voor € 24,95 te koop is bij boekhandels in Katwijk, Wassenaar en elders in de regio, ook online. Gerrit van Ommering en Gijsbert van der Bent Jakobskruiskruid met 13 straalbloemen. | Foto: Gerrit van Ommering.

Een groene douche voor Dunea Hoe het begon: mijn vrouw werd op de strandafgang bij ‘Allegonda’ aangesproken: ‘Uw man schrijft toch voor de krant, kan hij geen stukje schrijven over de opgesloten padden in de putten van de Dunea waterpompen?’. Tekst en foto’s: Leo Roosjen

Ik op onderzoek uit en er zaten bij meerdere putten van de openbare tapkranen van Dunea in de duinstrook langs de Boulevard padden opgesloten. In het kader van ‘hoor en wederhoor’ contact opgenomen met Dunea. Uiteraard schoot ik verkeerd in bij Dunea. Maar Dunea pakte het onderwerp serieus op en zorgde ervoor dat mijn vraag en/of opmerking bij de juiste afdeling terecht kwam. Vorige week woensdag werd ik gebeld door Kim van Holsteijn, communicatieadviseur bij Dunea met nog wat nadere vragen rond de padden: zijn het kikkers of padden, wat voor putten zijn het precies, enzovoort. Ik denk, dat ik de meeste vragen goed beantwoordde, want al tussen de middag kwam een tweetal medewerkers van Dunea met mij naar de betreffende put bij Allegonda kijken.

Alle gevangen padden zijn uitgezet in het duingebied ‘Ja hoor, het zijn padden’. Het deksel op de put zat muurvast, vandaar dat met een groot stootijzer het deksel gelicht werd en de padden gered werden. Na deze put gingen ze alle andere putten bij de openbare tapkranen langs de Boulevard controleren en eventueel aanwezige padden bevrijden. Alle gevangen padden zijn daarna uitgezet elders in het duingebied. Je leert van Dunea ook meteen weer veel over padden, kikkers en openbare tapkranen. Kikkers bijvoorbeeld hebben een dunne huid en kunnen niet zonder water overleven. Padden hebben een dikke huid

en kunnen zelfs in de duinen prima overleven. Alleen bij voor de voortplanting zijn padden afhankelijk van water. Het ging hier om de zogenaamde rugstreeppad. Toevallig dezelfde pad die het beeldmerk van Dunea is. Deze pad kan 10 centimeter groot worden en beschikt over een harde roep, die over meerdere kilometers hoorbaar is. Deze padden verdwenen dus in de (infiltratie)putten van de door Dunea, in samenwerking met de gemeente Katwijk, aangelegde openbare tapkranen. Bij deze tapkranen kan iedereen 24/07 van april t/m oktober water tappen. Met een tweeledig doel zijn deze tapkranen geplaatst. In warme perioden kan iedereen hier fris helder water drinken voor onmiddellijk gebruik In de tweede plaats bied het de mogelijkheid om je eigen flesje met water te vullen.

Een groene manier om te voorkomen, dat men water in plastic aanschaft en minder plastic betekent minder CO2. Katwijk beschikt rond de strandopgangen over 16 van deze openbare tapkranen.

Een dikke, groene voldoende Op grond van het bovenstaande krijgt Dunea een dikke, groene voldoende, zeker omdat zij voor de komende paddentrek maatregelen gaat treffen om te voorkomen, dat in de toekomst weer padden in de putten terecht komen. Dus naast de voldoende ook een groene douche voor Dunea.

Profile for Uitgeverij Verhagen

KWP_week_31_19  

Katwijksche Post, donderdag 1 augustus 2019

KWP_week_31_19  

Katwijksche Post, donderdag 1 augustus 2019

Advertisement