Page 1

Kώζηας Μπακάλης Σύμδεζμος Φιλολόγωμ Καζηοριάς

1


Α. ΒΑ΢ΙΚΑ ΢ΣΟΙΥΔΙΑ Η ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ ΣΟΤ ΒΙΒΛΙΟΤ

2


΢πγγξαθέαο: ΢πιινγηθό έξγν. Δπηκέιεηα Άγγεινο Παιεθίδεο Σίσλορ:

ΚΡΙΣΙΚΕ΢ ΠΡΟ΢ΕΓΓΙ΢ΕΙ΢ ΣΟΤ ΝΑΖΙ΢ΣΙΚΟΤ ΥΑΙΝΟΜΕΝΟΤ Από σην ιςσοπιογπαυία και σην πολισική θεωπία ςση ςφολική ιςσοπική μάθηςη Δθδνηηθόο νίθνο: Δθδόζεηο Δπίθεληξν- Epikentro Σόπνο θαη ρξόλνο Έθδνζεο: Πξώηε έθδνζε, εθδόζεηο Δπίθεληξν Α.Δ. ΘΔ΢΢ΑΛΟΝΗΚΖ, 2013. ΢ειίδεο: 304 Δίδνο θεηκέλνπ: Βηβιίν γηα ηελ εθπαίδεπζε, ηζηνξία θαη θνηλσλία.

3


Β. ΣΟ ΠΝΔΤΜΑ ΣΟΤ ΒΙΒΛΙΟΤ

4


Σν ζπιινγηθό απηό πόλεκα επηζεκαίλεη εκθαηηθά πσο:

21νο αηώλαο

Ναζιςμόρ είσε αναβιώνει απποκάλτπσα είσε πποβάλλεσαι κεκαλτμμένα με σιρ μοπυέρ σοτ: Ραηζηζκνύ, μελνθνβίαο,

αληηζεκηηηζκνύ, ηεο αλνρήο ή ηεο δηθαηνιόγεζεο ηεο βίαο θαη ηνπ κίζνπο 5


Ζ ειιεληθή ζρνιηθή εθπαίδεπζε παξνπζηάδεηαη αδύλακε λα αληαπνθξηζεί ζηηο ζεκειηώδεηο θαηαζηαηηθέο ηεο ππνρξεώζεηο.

6


Οη εθπαηδεπηηθνί:

αλεθπαίδεπηνη ζηε δηαρείξηζε επίκαρσλ θαη επίθαηξσλ ηζηνξηθώλ θαηλνκέλσλ–

Ακήραλνη: λαδηζηηθή ηδενινγία γνεηεύεη ηνπο καζεηέο ηνπο

αδύλακνη λα αληηδξάζνπλ κεζνδηθά,

7


Από ηελ άιιε νη επίζεκνη εθπαηδεπηηθνί θνξείο επηδεηθλύνπλ αζύγγλωζηε αδηαθνξία.

8


Η ςφολική ιςσοπία ελάφιςσα παπακολοτθεί σιρ εξελίξειρ ςσο φώπο σηρ επιςσημονικήρ ιςσοπιογπαυίαρ.

Σν βηβιίν ηεο Γ' Γπκλαζίνπ, ην επαξθέζηεξν από όζα δηδάζθνληαη ζήκεξα ζηελ ειιεληθή εθπαίδεπζε 9


΢ ηα επίκαρα θαη ζπγθξνπζηαθά ηζηνξηθά ζέκαηα, όπσο ν Ναδηζκόο, ε επίζεκε ζρνιηθή εθπαίδεπζε πξνηηκά :

ηε ιήζε

ηελ επηιεθηηθή κλήκε

αληί ηεο θξηηηθήο θαηαλόεζεο,

Με ζπλέπεηα ηελ πεξαηηέξσ αδπλακία νξζνινγηθήο εξκελείαο γεγνλόησλ ηνπ παξόληνο κέζσ ηεο ηζηνξηθήο ηνπο δηαζύλδεζεο. 10


Τπνηππώδε ηζηνξηθή ζπλείδεζε

αίζζεζε δηαξθνύο παξόληνο

άγλνηα

Αδπλακίεο = θνηλσλία εύθνια ρεηξαγσγήζηκε, έθζεηε ζηελ πξνπαγάλδα πνπ παξάγνπλ: άιινηε θύθινη ηεο θπξίαξρεο εμνπζίαο,

άιινηε αθξαίεο νκάδεο = λνζεξό θαζήθνλ λα θξαηήζνπλ δσληαλνύο ηνπο πην νδπλεξνύο εθηάιηεο πνπ βίσζε πνηέ ε αλζξσπόηεηα. 11


Άγγεινο Παιεθίδεο: «Πόζν, άξαγε, ηζηνξηθά εγγξάκκαηνη κπνξεί λα είλαη όζνη ρσξίδνπλ ηνπο ιανύο ζε αγαζνύο θαη ζαηαληθνύο, όζνη γνεηεύνληαη από ηε ξεηνξεία ηνπ Ναδηζκνύ θαη ηνπ Φαζηζκνύ, όζνη αζπάδνληαη ηηο ζεσξίεο ηνπ κίζνπο, όζνη επηθξνηνύλ ή αλέρνληαη ηελ ηπθιή θαη σκή βία ελαληίνλ αδύλακσλ θαη αλππεξάζπηζησλ κεηαλαζηώλ»;

Ο Οπαιίλη Σαιέκπ όπσο βξέζεθε θαθνπνηεκέλνο θαη δεκέλνο ζε δέληξν από ηνλ εξγνδόηε ηνπ ζηα Ακπειάθηα ΢αιακίλαο, 2012.


13


Ο Άγγεινο Παιεθίδεο επηζεκαίλεη εκθαηηθά κηα ζεηξά παξακέηξσλ γηα ην

ζρνιείν θαη ηελ ηζηνξηθή εθπαίδεπζε πνπ πξνζθέξεη:

1.

Ζ ζρνιηθή Ηζηνξία ειάρηζηα παξαθνινπζεί εμειίμεηο ηεο επηζηεκνληθήο ηζηνξηνγξαθίαο, απνθεύγεη λα ελζηεξληζηεί λέεο επηζηεκνινγηθέο αληηιήςεηο θαη γεληθά κέλεη ζηαζεξά πξνζεισκέλε ζην εζλνθεληξηθό αθήγεκα.

14


2. Αλαπιαηζίσζε ηεο ηζηνξηθήο γλώζεο ζε ζρνιηθή ρσξίο θξηηήξηα επηζηεκνληθήο θαη παηδαγσγηθήο εγθπξόηεηαο. 3. Σα Αλαιπηηθά Πξνγξάκκαηα : ππνπξγηθέο εγθύθιηνη δηδαθηέαο ύιεο ή εθζέζεηο ηδεώλ = ειάρηζηα ιακβάλνληαη ππόςε ζηε δηδαζθαιία. 4. ΢ρνιηθά εγρεηξίδηα: σο θπξίαξρε ηδενινγηθή επηινγή. - Οη απνζύξζεηο ζρνιηθώλ εγρεηξηδίσλ «γξάθνπλ» κηα παξάιιειε ηζηνξία ζηελ ειιεληθή εθπαίδεπζε.

15


5. Ζ κεραληζηηθή κεηαβίβαζε ηεο γλώζεο κε ηελ απνζηήζηζε

απνηειεί θαη απηή ηδενινγηθή επηινγή θαη επηβνιή ηνπ θπξίαξρνπ αθεγήκαηνο ζηε ζπλείδεζε ησλ καζεηώλ.

Ζ ππνβάζκηζε ηνπ καζήκαηνο ηεο Ιζηνξίαο απνηειεί πνιηηηθή επηινγή.  Ζ αλάζεζε, γηα παξάδεηγκα, ηεο δηδαζθαιίαο ζε εθπαηδεπηηθνύο άζρεησλ κε ηελ Ηζηνξία εηδηθνηήησλ έρεη πάξεη ελδεκηθέο δηαζηάζεηο. Αλεπαξθείο –από κεζνδνινγηθή άπνςε ηνπιάρηζηνλ– θαη απηνί πνπ απνθαινύληαη γεληθώο «θηιόινγνη». 16


6. Ζ ζρνιηθή ηζηνξηθή εθπαίδεπζε ζαλ ζε θελό αέξνο. Ιδενινγηθή νπδεηεξόηεηα = δελ ιακβάλεη ππόςε ηηο νοεηικές αναπαραζηάζεις, ηηο ιζηορικές ανηιλήυεις ησλ καζεηώλ νύηε ηις κοζμογονικές αλλαγές πνπ ζπκβαίλνπλ ζηελ θνηλσλία, ειιεληθή, επξσπατθή θαη παγθόζκηα.

Με ηε ζηάζε απηή ην ζρνιείν αθήλεη ηνπο καζεηέο ηνπ έθζεηνπο ζηηο ζεηξήλεο ηεο θαζηζηηθήο πξνπαγάλδαο θαη ηωλ θαζηδόληωλ ηδενινγεκάηωλ πνπ δηαηξέρνπλ όιν ην θάζκα ηεο δεκόζηαο ηζηνξίαο.

17


7. ΢ηα επίκαρα θαη ζπγθξνπζηαθά ηζηνξηθά ζέκαηα, όπσο ν Ναδηζκόο, ε επίζεκε ζρνιηθή εθπαίδεπζε πξνηηκά: ηε ιήζε ή ηελ επηιεθηηθή κλήκε αληί ηεο θξηηηθήο θαηαλόεζεο,

ηελ απνϊδενινγηθνπνίεζε θαη ηελ εζλνθεληξηθή εξκελεία,

ην δηδαθηηζκό θαη ην εζηθό θξνλεκαηηζκό

αληί ηεο νξζνινγηθήο αλάιπζεο θαη ηεο γόληκεο αληηπαξάζεζεο.

Μαζθνθόξνο ζπλεξγάηεο ηωλ θαηνρηθώλ δπλάκεωλ.

18


 Γηαηί λα γξαθηεί ζήκεξα έλα βηβιίν απνθιεηζηηθά γηα ηε δηδαζθαιία ηνπ ηζηνξηθνύ θαηλνκέλνπ ηνπ Ναδηζκνύ θαη ηνπ Β΄ Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ θαη όρη γηα θάπνηα άι ιε ηζηνξηθή πεξίνδν ή θάηη γεληθόηεξν;

19


 Πέξα από ηελ πξνθαλή απάληεζε ηεο εκθάληζεο θαη εμάπισζήο ηνπ λενλαδηζκνύ ζηελ θνηλσλία ζήκεξα θαη ηδηαίηεξα ζηνπο λένπο, ν Άγγεινο Παιεθίδεο επηζεκαίλεη επηγξακκαηηθά ηα εμήο:

• Ο Β΄ Παγθόζκηνο Πόιεκνο δελ ήηαλ απιώο έλαο εζληθόο πόιεκνο. Πξόθεηηαη γηα έλαλ νινθιεξωηηθό πόιεκν κεηαμύ δηαθνξεηηθώλ θνζκνζεσξηώλ θαη δηαθνξεηηθώλ κνληέισλ πνιηηηζκνύ: Σνπ επξηζθόκελνπ ζε βαζηά θξίζε Φηιειεπζεξηζκνύ, ηνπ αλαδπόκελνπ Μπνζειβηθηζκνύ θαη ηνπ Φαζηζκνύ. 20


Σα ηδεώδε ηνπ επξσπατθνύ δηαθωηηζκνύ αλακεηξήζεθαλ κε ηε ζθνηεηλή πιεπξά ηνπ επξσπατθνύ πνιηηηζκνύ.

Από ηόηε θαη παξά ηελ έθβαζε ηνπ πνιέκνπ, ε ζύγθξνπζε απηή ζα ππνθώζθεη ζπρλά κεηαιιαζζόκελε ζε κνξθέο.

Οη ζεκαίεο ησλ ζπκκαρηθώλ θξαηώλ (αθίζα επνρήο). Οη ηδενινγηθνί επίγνλνη ηνπ Γηαθωηηζκνύ ελάληηα ζηνλ Άμνλα

Πνιιά δνκηθά ζηνηρεία ηεο λαδηζηηθήο θνζκνζεσξίαο δελ έπαςαλ λα επαλεκθαλίδνληαη, αλεμάξηεηα αλ θαηνλνκάδνληαλ σο λαδηζηηθά (ξαηζηζκόο, επγνληθή, αληηζεκηηηζκόο θηι.). 21


Ζ ηδενινγία ηνπ Ναδηζκνύ βξίζθεη ηελ απόιπηε έθθξαζή ηεο ζην Οινθαύηωκα, ζε έλα γεγνλόο κνλαδηθό ζηελ ηζηνξία ηεο αλζξσπόηεηαο κε αλππνιόγηζηε παηδεπηηθή αμία, παξά ηελ αζύιιεπηε γηα ην αλζξώπηλν κπαιό θξίθε πνπ πξνθαιεί. ΢ε έλα εκπλεπζκέλν θείκελν ε Διέλε Αξβειέξ παξαηεξεί:

Ζ «εβξαηνθηνλία είλαη ην ηέινο ηνπ επξσπατθνύ πνιηηηζκνύ θαη ηνπ επξσπατθνύ πλεύκαηνο έηζη όπσο έδεζε αηώλεο ηώξα. Γηα πξώηε θνξά ζηελ ηζηνξία ν άλζξσπνο αξλήζεθε ην ζπλάλζξσπό ηνπ, όρη ηελ ηδηόηεηα λα είλαη Δβξαίνο, ηελ ηδηόηεηα λα είλαη άλζξσπνο». 22


Γπζηπρώο, ζηε ρώξα καο ην Οινθαύηωκα δελ δηδάζθεηαη θαζόινπ ή δηδάζθεηαη ππνηππωδώο θαη εζθαικέλα ζηα ζρνιεία.

΢ηελ πύιε ηνπ ζηξαηνπέδνπ Η παξακέλεη αλαξηεκέλε ε επηγξαθή "ARBEIT MACHT FREI", δειαδή "Ζ εξγαζία απειεπζεξώλεη".


Primo Levi«΢πλέβε, άξα κπνξεί λα μαλαζπκβεί» Κξεβάηηα θξαηνύκελσλ ζην Άνπζβηηο - Μπίξθελανπ,


Παηδί από ηε Ρόδν κε ην θίηξηλν άζηξν ζην πέην ηνπ (1943). Οη Ρνδίηεο Εβξαίνη πνπ πέζαλαλ ζην ζηξαηόπεδν ηνπ Άνπζβηηο ήηαλ πεξίπνπ 1.500


Από παηδαγσγηθή άπνςε ε ηζηνξηθή απηή πεξίνδνο απνηειεί πξνλνκηαθό πεδίν γηα ηελ εθαξκνγή ζύγρξνλωλ ζηξαηεγηθώλ δηδαζθαιίαο θαη ηελ αμηνπνίεζε πνηθίισλ θαη πνιπηξνπηθώλ ηζηνξηθώλ πεγώλ, νη νπνίεο λα ζηνρεύνπλ ζηελ πνιππξηζκαηηθή εζηίαζε θαη ηελ ελζπλαηζζεηηθή θαηαλόεζε.

Βέξεο Εβξαίωλ πνπ δνινθνλήζεθαλ ζε ζηξαηόπεδν ζαλάηνπ. 26


Πώο νη εθπαηδεπηηθνί κπνξνύλ λ’ αιιάμνπλ ηελ αξλεηηθή ζηάζε ησλ καζεηώλ γηα ην κάζεκα ηεο Ηζηνξίαο; Πώο ζα θαηαθέξνπλ λα κπήζνπλ ηνπο καζεηέο ζηηο ζύγρξνλεο κεζόδνπο ηνπ ηζηνξηθνύ;

27


 Υξήζε πνιπηξνπηθώλ ηζηνξηθώλ πεγώλ

θσηνγξαθίεο,

αθίζεο,

ινγνηερληθά θείκελα,

πξνζσπηθά εκεξνιόγηα,

θηλεκαηνγξαθηθέο ηαηλίεο,

πξνθνξηθέο καξηπξίεο 28


Γ. Η ΓΟΜΗ ΣΟ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΟ

29


Σν ζπιινγηθό απηό πόλεκα εθηόο από ηελ εηζαγσγή πεξηιακβάλεη ηξεηο ελόηεηεο. Α. Θεωξεηηθέο πξνζεγγίζεηο ηνπ λαδηζηηθνύ θαηλνκέλνπ

Β. Γηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο: Γηδαθηηθή κεζνδνινγία θαη ζελάξηα δηδαζθαιίαο

Γ. Δθπαηδεπηηθό πιηθό

30


ο 1

ΜΔΡΟ΢

Θεωπησικέρ πποςεγγίςειρ σοτ ναζιςσικού υαινομένοτ

31


ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ Άγγεινο Παιεθίδεο 7 ΠΡΩΣΟ ΜΔΡΟ΢: Θεωξεηηθέο πξνζεγγίζεηο ηνπ λαδηζηηθνύ θαηλνκέλνπ 17 Βαζίλες Μπογιαηδής «Μειεηώληαο ην Απόιπην Καθό: κηα επηζθόπεζε ηεο ηζηνξηνγξαθίαο ηνπ Ναδηζκνύ από ηηο πξώηεο εξκελείεο σο ηε New Consensus θαη ηε ζπλζεηηθή πξνζέγγηζε ηνπ Roger Griffin» 19 Έλλε Λεμονίδοσ «Ο Β΄Παγθόζκηνο Πόιεκνο: ηζηνξηνγξαθία, δεκόζηα ηζηνξία θαη ηζηνξηθή εθπαίδεπζε» 43 Γιώργος Κόκκινος «Ηζηνξηθόο αλαζεσξεηηζκόο θαη άξλεζε ηνπ Οινθαπηώκαηνο (negationnisme)» 57 Άγγελος Παλεκίδες «Ο Ναδηζκόο ζηα ειιεληθά ζρνιηθά εγρεηξίδηα Ηζηνξίαο» 75 Βαζίλες Δαλκαβούκες «Ζ κλήκε ηεο λαδηζηηθήο Καηνρήο ζην δεκόζην ρώξν. Ζ πεξίπησζε ησλ νδσλπκίσλ» 129

32


Βαςίληρ Μπογιασζήρ: «Μελεσώνσαρ σο Απόλτσο Κακό: μια

επιςκόπηςη σηρ ιςσοπιογπαυίαρ σοτ Ναζιςμού από σιρ ππώσερ επμηνείερ ωρ ση New Consensus και ση ςτνθεσική πποςέγγιςη σοτ Roger Griffin».

Ζ εξγαζία ρσξίδεηαη ζε δπν κέξε: ζην πξώην κέξνο : εμέιημε ηεο ηζηνξηνγξαθίαο θαη ησλ εξκελεπηηθώλ ζρεκάησλ γηα ην Ναδηζκό.  ΢ην δεύηεξν κέξνο: πνιύ ελδηαθέξνπζα πνιπεπίπεδε ελζπλαηζζεηηθή εξκελεία ηνπ λαδηζηηθνύ θαηλνκέλνπ πνπ δηαηύπσζε ν βξεηαλόο θαζεγεηήο πνιηηηθήο ζεσξίαο Roger

Griffin.

ΓΡ. ΔΜΠ/ΔΚΠΑ, εξγάδεηαη ζηε Γεπηεξνβάζκηα Δθπαίδεπζε, ζπγγξαθέαο ηεο κειέηεο Μεηέφρος μονηερνιζμός Σερλνινγία, ηδενινγία ηεο επηζηήκεο θαη πνιηηηθή ζηελ Ειιάδα ηνπ κεζνπνιέκνπ (19221940), εθδ. Επξαζία, Αζήλα, 2012 33


Έλλη Λεμονίδοτ: «Ο Β' Παγκόςμιορ Πόλεμορ:

ιςσοπιογπαυία, δημόςια ιςσοπία και ιςσοπική εκπαίδετςη» . Πώο πξνζέγγηζε ε κεηαπνιεκηθή ηζηνξηνγξαθία ην Ναδηζκό,

ηε δηαζύλδεζε ηεο ηζηνξίαο κε ηε κλήκε ζηε κεηαπνιεκηθή Δπξώπε.

Γεκόζηεο ρξήζεηο ηεο ηζηνξίαο ηνπ Β΄ Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ, εζηηάδνληαο θπξίσο ζηνλ θηλεκαηνγξάθν.

Γηεξεπλά ηελ αιιειόδξαζε ηεο ηζηνξηνγξαθίαο ηνπ πνιέκνπ θαη ηεο δεκόζηαο ηζηνξίαο κε ηελ ηζηνξηθή εθπαίδεπζε ησλ λέσλ.  Λέθηνξαο Νεόηεξεο Ιζηνξίαο ζην Παλεπηζηήκην Παηξώλ

34


Ι΢ΣΟΡΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΣΟΓΡΑΦΟ΢ Ζ Γεξκαλία ην θξάηνο – ζύηεο: Ο θηλεκαηνγξάθνο εληζρύεη ηε ζπιινγηθή αζσσηηθή απηό – εηθόλα.

Σν Σακπνύξιν (1979). Αιιεγνξηθή

παξνπζίαζε ηεο Γεξκαλίαο σο κηθξνύ παηδηνύ πνπ δελ έρεη ζπλαίζζεζε ησλ πξάμεώλ ηνπ.

Λίζηα ηνπ ΢ίληιεξ (1993).

Πξσηαγσληζηήο έλαο θαιόο λαδί πνπ δηαθηλδπλεύεη γηα λα ζώζεη εβξαίνπο. 6.000.000 είδαλ ηελ ηαηλία ζηε Γεξκαλία. Παξάβιεςαλ πσο ζπκπεξηθνξέο όπσο ηνπ ΢ίληιεξ ππήξμαλ εμαηξεηηθά κεηνςεθηθέο. 35


Η πηώζε (2004). Δκθαλίδνληαη

αξθεηνί ζπκπαζεηηθνί λαδί, αθόκε θη ν ίδηνο ν Υίηιεξ δελ παξνπζηάδεηαη σο αλζξσπόκνξθν ηέξαο. ΢όθη ΢νι (2005). Ηζηνξία λεαξήο θνηηήηξηαο ζην Μόλαρν, ε νπνία ζπζηάζηεθε ζηνλ αγώλα θαηά ηνπ Ναδηζκνύ. 36


Κηλεκαηνγξάθνο θαη ζρνιηθή πξαγκαηηθόηεηα Οη εθπαηδεπηηθνί δελ ππνζηεξίδνληαη επαξθώο λα αμηνπνηνύλ ηνλ θηλεκαηνγξάθν. Δπνκέλσο πξνηείλεηαη πσο ζα πξέπεη λα δηαηεζνύλ ηα θαηάιιεια παηδαγσγηθά εξγαιεία:

΢πλαληήζεηο αληαιιαγήο απόςεσλ ζρεηηθά κε κεζόδνπο δηδαζθαιίαο ηεο ηζηνξίαο κέζα από ηε ρξήζε θηλεκαηνγξαθηθώλ ηαηληώλ.

΢πλεξγαζία ησλ ζρνιείσλ κε αξρεία, ηαηληνζήθεο θ.ι.π. ζηε ρξήζε νπηηθναθνπζηηθνύ πιηθνύ ζηε δηδαζθαιία.

Να ζπζηαζεί επηηειείν επηζηεκόλσλ, κε εηδίθεπζε ζηε δηδαζθαιία επίκαρσλ ηζηνξηθώλ δεηεκάησλ κέζσ ηνπ θηλεκαηνγξάθνπ. 37


Γιώπγορ Κόκκινορ: «Ιςσοπικόρ αναθεωπησιςμόρ και

άπνηςη σοτ ολοκατσώμασορ» .

 Καζεγεηήο Ιζηνξίαο θαη Γηδαθηηθήο ηεο Ιζηνξίαο ζην Παηδαγωγηθό ηκήκα Γεκνηηθήο εθπαίδεπζεο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Αηγαίνπ.

38


Αξηζηεξά: Άδεηα δνρεία ηνπ ζαλαηεθόξνπ αεξίνπ Zyklon B. Γεμηά: Σν καιιί ησλ ζπκάησλ, ην νπνίν πξννξηδόηαλ γηα ηελ πεξαηηέξσ βηνκεραληθή επεμεξγαζία.


Άγγελορ Α. Παληκίδηρ: « Ο Ναζιςμόρ ςσα ελληνικά

ςφολικά εγφειπίδια ιςσοπίαρ» .

Πώρ παπάγονσαι και φπηςιμοποιούνσαι σα ςφολικά εγφειπίδια; Πποσείνει ςσην επγαςία σοτ σέςςεπιρ επετνησικέρ δομέρ:

Α. Δπηθαηξνπνίεζε: ν ηξόπνο παξνπζίαζεο ηνπ Ναδηζκνύ ζηα ζρνιηθά εγρεηξίδηα = ζπλδέεηαη κε ην παξόλ θαη ην κέιινλ ησλ καζεηώλ. Β. Σν Οινθαύηωκα: Πνηα ζέζε έρεη ην Οινθαύησκα ζην θεθάιαην ηνπ Β΄ Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ; Πώο πξνζεγγίδεηαη θαη πώο εξκελεύεηαη; Πξνβάιιεηαη σο γεληθό ηζηνξηθό θαηλόκελν ή αλαδεηθλύνληαη θαη νη ηνπηθέο ηνπ εθθάλζεηο, ε ζύιιεςε π.ρ. ησλ Δβξαίσλ ζε ειιεληθέο πόιεηο θαη ε κεηαθνξά ηνπο ζε ζηξαηόπεδα ζπγθέληξσζεο ζηε Γεξκαλία; Γ. Ζ θαηαζθεπή θαη δηαρείξηζε ηεο κεηα-κλήκεο ηνπ Β΄ Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ ζηα ζρνιηθά εγρεηξίδηα. Γ. Ζ ιεηηνπξγία ησλ ηζηνξηθώλ πεγώλ ζηα ζρνιηθά εγρεηξίδηα θαη νη δπλαηόηεηεο πνπ πξνζθέξνπλ ζηελ άζθεζε ηζηνξηθώλ δεμηνηήηωλ.

 Λέθηνξαο Γηδαθηηθήο ηεο Ιζηνξίαο ζην ηκήκα Ιζηνξίαο θαη Δζλνινγίαο ηνπ Γεκνθξίηεηνπ Παλεπηζηεκίνπ Θξάθεο.

40


΢ρνιηθά εγρεηξίδηα πνπ δέρηεθαλ ηε κεγαιύηεξε πνιεκηθή:

41


΢ρνιηθά εγρεηξίδηα πνπ δέρηεθαλ ηε κεγαιύηεξε πνιεκηθή:

Απόζπξζε: Σα λέα εγρεηξίδηα ζηε ινγηθή ηεο «Αθαδεκατθήο Ηζηνξίαο» κε ηελ έλλνηα ελόο ζπληεξεηηθνύ από ηζηνξηνγξαθηθή, επηζηεκνινγηθή, παηδαγσγηθή άπνςε παξαδείγκαηνο. 42


΢ειίδα από ρεηξόγξαθν εκεξνιόγην πνπ κπόξεζε λα θξαηήζεη κέζα ζην Άνπζβηηο ν Έλλενας Εβραίος Μαρζέλ Ναηδαρί. Σν εκεξνιόγην βξέζεθε ζακκέλν ζην ζηξαηόπεδν, εθεί πνπ ππήξραλ ηα θξεκαηόξηα, νη θνύξλνη δειαδή πνπ έθαηγαλ ηνπο λεθξνύο

Εβξαίνη ηεο Θεζζαινλίθεο θάλνπλ γπκλαζηηθέο αζθήζεηο όπωο ηνπο δηαηάδεη έλαο Γεξκαλόο ζηξαηηώηεο. 11 Ινπλίνπ 1942.

Σνπηθή Ιζηνξία θαη Οινθαύηωκα: Παξαδείγκαηα καδηθήο ζύιιεςεο θη

εθηνπηζκνύ Διιήλσλ Δβξαίσλ κέζα από πεγέο = νη καζεηέο ζα ζπλεηδεηνπνηήζνπλ όηη ην Οινθαύησκα δελ είλαη καθξηλή ππόζεζε, αιιά ζπλδέζεθε κε αλζξώπνπο πνπ αλήθαλ ζηε γεληά ησλ παππνύδσλ ηνπο.


΢Σ ΓΗΜΟΣΙΚΟΤ

Γ΄ΓΤΜΝΑ΢ΙΟΤ

Γ΄ ΛΤΚΔΙΟΤ

ΟΠΣΗΚΖ

ΔΘΝΟΚΔΝΣΡΗΚΖ

ΠΟΛΗΣΗΚΖ

ΔΘΝΟΚΔΝΣΡΗΚΖ

ΚΑΣΑΚΣΖΣΔ΢

ΓΔΡΜΑΝΟΗ, ΗΣΑΛΟΗ

ΝΑΕΗ

ΓΔΡΜΑΝΟΗ, ΗΣΑΛΟΗ

ΜΔΣΑΞΑ΢

ΓΗΚΑΗΟΛΟΓΖ΢Ζ

Φαζηζηηθόο ραξαθηήξαο 4εο Αύγνπζηνπ

ΓΗΚΑΗΟΛΟΓΖ΢Ζ

ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ

ΦΗΛΑΝΘΡΩΠΗΑ ιανύ εθθιεζίαο

Αδπλακία εξκελεπηηθνύ πιαηζίνπ

ΦΗΛΑΝΘΡΩΠΗΑ ιανύ θαη εθθιεζίαο

Γσζηινγηθέο θπβεξλήζεηο

Κακηά αλαθνξά

Σζνιάθνγινπ – κέιε κεηαμηθνύ θαζεζηώηνο .

Κακηά αλαθνξά

Σάγκαηα Αζθαιείαο

Κακηά αλαθνξά

Αλάδεημε ζεξησδηώλ ζε βάξνο Διιήλσλ

Κακηά αλαθνξά

Καζεζηώο Βηζύ (Γαιιία)

απνζησπάηαη

Μόξθσκα δηνηθεηηθνύ ραξαθηήξα

Απζηξηαθό Άλζινπο

Πξντόλ ζπλαίλεζεο Απζηξηαθώλ - Γεξκαλώλ

Βηαίσο επηβιεζέλ από ην Υίηιεξ

Υαξηζκαηηθόο

Υαξηζκαηηθόο

Σζώξηηι

Υαξηζκαηηθόο

Πεγέο

Δζληθό ζπγθηλεζηαθό θνξηίν Παλαλζξώπηλεο αμίεο – αληηπνιεκηθά κελύκαηα

Δζληθό ζπγθηλεζηαθό θνξηίν

πνιπηξνπηθόηεηα

πνιππξηζκαηηθόηεηα

-

-

-

44


Βαςίληρ Δαλκαβούκηρ: «Η μνήμη σηρ ναζιςσικήρ

Κασοφήρ ςσο δημόςιο φώπο. Η πεπίπσωςη σων οδωντμίων» .

•Με ηε ζέαζε ηεο Κνηλσληθήο Αλζξσπνινγίαο θαη ηεο Δζλνγξαθίαο εξκελεύεη ηελ επίκαρε δεθαεηία ηνπ 1940 ζηα νδωλύκηα ησλ δήκσλ ηεο Βέξνηαο θαη ηνπ Βόινπ. •Αληηπαξαζέηνληαο έλλνηεο, όπσο ε επίζεκε, ε ζεζκηθή θαη ε δηαηξεκέλε κλήκε ή ε αληη-κλήκε, αληηκεησπίδεη ηνπο νδσλπκηθνύο ράξηεο ησλ πόιεσλ σο κλεκνληθνύο ηόπνπο. •Παξάιιεια απνθαιύπηεη ηα επάιιεια ζηξώκαηα κλεκώλ πνπ ζρεκαηίζηεθαλ κέζα από ηελ αληηπαξάζεζε ή θαη ηελ αλνρή ησλ ιόγσλ ηεο δεμηάο θαη ηεο αξηζηεξάο ζηε κεηαπνιεκηθή θαη κεηαπνιηηεπηηθή Διιάδα. Δπίθνπξνο θαζεγεηήο Δζλνγξαθίαο ηνπ Διιαδηθνύ Υώξνπ ζην Σκήκα Ιζηνξίαο θαη Δζλνινγίαο ηνπ Γεκνθξίηεηνπ Παλεπηζηεκίνπ Θξάθεο. 45


ω Ζ αλάδπζε ζε Διιάδα θη Δπξώπε ελόο πνιηηηθνύ ρώξνπ πνπ αληηκεησπίδεη θηιηθά ην Ναδηζκό νδεγεί ηελ αθαδεκατθή θνηλόηεηα ζηελ αλάγθε λα επαλαθέξεη ζηε ζπγρξνλία κηα κλήκε πνπ δείρλεη λα έρεη ιεζκνλεζεί από πνιινύο, ζπρλά ππό ην θξάηνο ηεο «νξγήο» γηα ηελ πνιηηηθή δηαρείξηζε ηεο ζύγρξνλεο θξίζεο. 46


ο 2

ΜΔΡΟ΢

Διδακσικέρ πποςεγγίςειρ: διδακσική μεθοδολογία και ςενάπια διδαςκαλίαρ

47


΢ηε δεύηεξε ελόηεηα κε ηίηιν Γηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο: δηδαθηηθή κεζνδνινγία θαη ζελάξηα δηδαζθαιίαο πξνηείλνληαη ζηξαηεγηθέο δηδαζθαιίαο θαη ζρεδηάδνληαη δηδαθηηθά ζελάξηα πνπ αμηνπνηνύλ κε ζύγρξνλεο ελζπλαηζζεηηθέο θαη αλαθαιππηηθέο κεζόδνπο πνιύκνξθεο ηζηνξηθέο πεγέο.

ΓΔΤΣΔΡΟ ΜΔΡΟ΢: Γηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο: Γηδαθηηθή κεζνδνινγία θαη ζελάξηα δηδαζθαιίαο 145 Δεμήηρες Μασροζκούθες «΢ηξαηεγηθέο γηα ηελ αμηνπνίεζε ησλ πεγώλ θαη ηε κεζόδεπζε ηεο δηδαζθαιίαο» 147 Καηερίνα Μπρενηάνοσ «Απνθαιύπηνληαο ηε ζπλελνρή» 169 Βαζιλική Σακκά «Δκείο θαη νη ‘‘άιινη’’: ε εκπεηξία ηνπ αλεπαίζζεηνπ εθθαζηζκνύ κηαο θνηλσλίαο θαη ε ζύγρξνλε ζπγθπξία» 203 Ζέηα Παπανδρέοσ «Ναδηζηηθή θαηνρή ζηελ Διιάδα θαη άζθεζε αληηπνίλσλ» 253

48


Δημήσπηρ Κ. Ματποςκούυηρ : «΢σπασηγικέρ για σην

αξιοποίηςη σων πηγών και ση μεθόδετςη σηρ διδαςκαλίαρ»» .

Ζ εξγαζία δηακνξθώλεη έλα ζύγρξνλν κεζνδνινγηθό πιαίζην δηδαζθαιίαο ηζηνξηθώλ θαηλνκέλσλ πνπ έρνπλ ζπγθξνπζηαθό ραξαθηήξα, όπσο ν Ναδηζκόο. Αθνύ δηεπθξηλίδεη ηελ έλλνηα ηνπ ηζηνξηθνύ γξακκαηηζκνύ, πξνηείλεη έληεθα ζηξαηεγηθέο δηδαζθαιίαο πνπ έρνπλ σο βαζηθά εξγαιεία ηηο ηζηνξηθέο πεγέο θαη πξνζθέξεη επζύλνπηεο θαη ρξήζηκεο ζπκβνπιέο γηα ηε ζπλεξγαηηθή νξγάλσζε θαη ιεηηνπξγία ηεο ζρνιηθήο ηάμεο.

Καζεγεηήο Γηδαθηηθήο Μεζνδνινγίαο θαη Ιζηνξίαο ηεο Δθπαίδεπζεο ζην Σκήκα Φηινζνθίαο θαη Παηδαγωγηθήο ηνπ Αξηζηνηειείνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο. 49


Κασεπίνα Μππενσάνοτ : « Ππόσαςη βιωμασικήρ διδαςκαλίαρ σοτ υαινομένοτ σοτ Ναζιςμού» .

Ζ εξγαζία πξνηείλεη έλα βησκαηηθό εξγαζηήξην δηδαζθαιίαο: «Απνθαιύπηνληαο ηε ζπλελνρή».  Πνιπηξνπηθέο πεγέο = πξνζέγγηζε ελζπλαηζζεηηθά θαη επεμεξγαζία κε αλαθαιππηηθέο θαη δηεξεπλεηηθέο ηερληθέο.  Έηζη επηρεηξεί λα ελεξγνπνηήζεη ην ελδηαθέξνλ ησλ καζεηώλ γηα ην Ναδηζκό θαη λα απνθξππηνγξαθήζεη ηελ εγθιεκαηηθή γνεηεία ηνπ κέζα από πέληε ζηάδηα πνπ ηα νλνκάδεη Φονικές Τασηόηεηες, Η ναδιζηική ιδεολογία, Η σλοποίεζε ηες ιδεολογίας, Υπακοή – Σσμμόρθφζε – Σσνενοτή και Βραδσ-θλεγής διάηρεζε ζσνειδήζεφν.  ΢ην εξγαζηήξην απηό ν Ναδηζκόο όρη κόλν ηζηνξηθνπνηείηαη αιιά θαη επηθαηξνπνηείηαη = ζύλδεζε κε ζηεξενηππηθέο αληηιήςεηο ηεο ζεκεξηλήο θνηλσλίαο.  Γηδάθηωξ Ιζηνξηθόο – Θεαηξνιόγνο, ΢ρνιηθή ΢ύκβνπινο Φηινιόγωλ Πεηξαηά.

50


Ζ ηαπηόηεηα Δξπζξνύ ΢ηαπξνύ, κε ηελ νπνία ην 1950 ν Άηρκαλ θπγαδεύηεθε ζηελ Αξγεληηλή.

Υάλα Άξελη: «Ο Άηρκαλ όηη έθαλε ήηαλ πξάμεηο ελόο λνκνηαγνύο πνιίηε. Έθαλε ην θαζήθνλ ηνπ. Τπάθνπε όρη κόλν ζε δηαηαγέο αιιά ζην λόκν… Ο ζπλήγνξνο ππεξάζπηζεο δήισζε όηη ν πειάηεο ηνπ έρεη ηελ πξνζσπηθόηεηα ελόο «θνηλνύ ηαρπδξόκνπ». Ο Άηρκαλ θαίλεηαη όηη είλαη έλαο ηξνκαθηηθά ζπλεζηζκέλνο άλζξωπνο. Σν κόλν ηδηαίηεξν ραξαθηεξηζηηθό ηνπ: δελ ήηαλ ε αλνεζία αιιά κηα παξάμελε, ζρεδόλ απζεληηθή αληθαλόηεηα λα ζθεθηεί. Σν εζηθό ζνθ δελ ήηαλ ηη έθαλαλ νη SS, αιιά ην πόζν εύζξαπζηε απνδεηθλύεηαη ε πξνζωπηθή εζηθή, ε επθνιία κε ηελ νπνία νη θαζεκεξηλνί άλζξσπνη πξνζαξκόζηεθαλ θη αληηθαηέζηεζαλ ην νπ θνλεύζεηο κε ην λαδηζηηθό θαλόλα πνπ ππαγόξεπε ην θόλν σο θπιεηηθό θαζήθνλ».

51


 Πνηα ραξαθηεξηζηηθά είραλ νη άλζξσπνη πνπ δελ ππάθνπζαλ; Καη ε απάληεζε ηόζν απιή θαη κεγαιεηώδεο: Ζ θξηηηθή ηθαλόηεηα είλαη ην κόλν καο όπιν ελάληηα ζηηο δπλάκεηο ηεο ππαθνήο θαη ηεο ζπκκόξθσζεο. Ζ ηθαλόηεηά καο δειαδή λα ζθεπηόκαζηε, λα αμηνινγνύκε, λα πξνβιεκαηηδόκαζηε, λα ζηνραδόκαζηε λα ακθηζβεηνύκε , λα ξσηάκε γηαηί…. 52


Βαςιλική ΢ακά : «Εμείρ και οι ‘‘άλλοι’’: η εμπειπία σοτ ανεπαίςθησοτ εκυαςιςμού μιαρ κοινωνίαρ και η ςύγφπονη ςτγκτπία» .

 Γηδαζθαιία ηνπ Οινθαπηώκαηνο: ελόο εμαηξεηηθά θξίζηκνπ γεγνλόηνο γηα ηελ πξνζέγγηζε ηνπ λαδηζηηθνύ θαηλνκέλνπ, αλαδεηθλύνληαο όρη κόλν ηηο γεληθέο αιιά θαη ηηο ηνπηθέο δηαζηάζεηο ηνπ. ΢ρεδηάδεη έλα εμαηξεηηθά πινύζην ζε πιηθό δηαζεκαηηθό project, ζπκβαηό κε ην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα ηνπ ειιεληθνύ ζρνιείνπ (γηα όιεο ηηο ζρνιηθέο βαζκίδεο). Σν ηζηνξηθό πιηθό πνπ πξνζθνκίδεη (πξσηνγελέο θαη δεπηεξνγελέο) πεξηιακβάλεη θωηνγξαθίεο, θηλεκαηνγξαθηθέο ηαηλίεο, ληνθηκαληέξ, πξνπαγαλδηζηηθέο αθίζεο θαη γεινηνγξαθίεο, ζρνιηθά λαδηζηηθά πξνγξάκκαηα θαη επηηξαπέδηα παηρλίδηα θηι.  Ιζηνξηθόο, Γηδάθηωξ ζηελ εθπαίδεπζε Δλειίθωλ θαη Ιζηνξία – ΢ρνιηθή ΢ύκβνπινο Φηινιόγωλ Μεζζελίαο. 53


Πίλαθαο ηνπ Βόιθγθαλγθ Βίιξηρ πνπ δείρλεη ηελ ιδανική ναδιζηική οικογένεια. Σν λαδηζηηθό θαζεζηώο απαγόξεπζε ζηνπο Άξηνπο λα παληξεύνληαη ή λα έρνπλ θνηλωληθέο ζρέζεηο κε ηηο «θαηώηεξεο θπιέο».

Κξαηηθόο ππάιιεινο κεηξάεη ηε κύηε ελόο άληξα γηα λα δηαπηζηώζεη αλ είλαη Άξηνο ή όρη


«Πέηαμε ηνπο Εβξαίνπο έμω», γεξκαληθό παιδικό παιτνίδι. Σν 1938 πνπιήζεθαλ έλα εθαηνκκύξην ηέηνηα παηρλίδηα.

Σν θίηξηλν άζηξν πνπ ππνρξεώζεθαλ λα θνξνύλ νη Εβξαίνη ζηα ξνύρα ηνπο (ζην πέην ή ζην καλίθη) γηα λα ηνπο μερωξίδνπλ, ώζηε όινη λα θαηαιαβαίλνπλ όηη είλαη Εβξαίνη θαη λα ηνπο απνθεύγνπλ


Πεξηγξαθή εηθνληδόκελνπ ζέκαηνο, Εληνπηζκόο ρώξνπ θαη ρξόλνπ. Πξνζδηνξηζκόο ζρνιηαδνκέλνπ ζέκαηνο. ΢θνπηκόηεηα. Πνιπζεκία, πεξηεθηηθόηεηα ηεο εηθόλαο. Με πνην ηξόπν αληαλαθιά ηελ επνρή (ήζε, λννηξνπία) θαη ην ζέκα; Πόζν πεηζηηθά γίλεηαη απηό; ΢πζρεηηζκόο κε ην ιεθηηθό ζρόιην πνπ ζπλνδεύεη ηε γεινηνγξαθία. Εξκελεία, ζπκπεξάζκαηα, ζύλζεζε.


Ο αιώμιος Εβραίος Σν ζθπξνδξέπαλν;

Έρεη Κακπνύξα . Πνηα ηδέα ππνβάιιεη ε πξνπαγαλδηζηηθή αθίζα; Σν

Σν απισκέλν ρέξη;

Σν καζηίγην; 57


ΒΙΩΜΑΣΙΚΗ Α΢ΚΗ΢Η

Οη καζεηέο ζα ρσξηζηνύλ ζε 4 νκάδεο θαη ζα αλαιάβνπλ λα «νηθνδνκήζνπλ» από δύν ραξαθηήξεο ε θαζεκηά.  ΢ηε ζπλέρεηα ζα απηνζρεδηάζνπλ εθζέηνληαο ηα αηζζήκαηα, ηηο ζθέςεηο ηνπο γηα ην παξόλ (1936) θαη ην κέιινλ.  Έπεηηα ζα θάλνπλ ην ίδην κεηαθεξόκελνη ζην 1945.

58


Ζέσα Παπανδπέοτ: «Ναζιςσική κασοφή ςσην Ελλάδα και άςκηςη ανσιποίνων» .

 Ηζηνξηθό δηδαθηηθό εξγαζηήξην: αλαθνξά ζηηο ζεξησδίεο ησλ θαηνρηθώλ ζηξαηεπκάησλ ζηελ Διιάδα. Πεδίν κειέηεο: ζθαγή ηνπ Γηζηόκνπ.  Καηεμνρήλ πνιππξηζκαηηθή πξνζέγγηζε: όρη κόλν πεξηγξαθή ηεο θξίθεο ηνπ Ναδηζκνύ, αιιά θαη ηελ ηζηνξηθή θαηαλόεζε ησλ πνιιαπιώλ όςεσλ ηνπ γεγνλόηνο. Με ρξήζε πνιπηξνπηθώλ πεγώλ θσηίδεη ζε βάζνο ρξόλνπ ηελ πεξίνδν πνπ αθνινύζεζε ηε ζθαγή. Αληηκεησπίδνληαο ην ρώξν θαη ηνπο επηδήζαληεο σο κλεκνληθό ηόπν θαη σο κλεκνληθή θνηλόηεηα αληίζηνηρα, εζηηάδεη ζηα ζηάδηα δηαρείξηζεο ηεο ηξαπκαηηθήο κλήκεο θαη ηνπ πέλζνπο ησλ επηδεζάλησλ θαη αλαδεηθλύεη ηηο πνιιαπιέο όςεηο ησλ ζπηώλ θαη ησλ ζπκάηωλ.  Γηδάθηωξ Γηδαθηηθήο ηεο Ιζηνξίαο – εθπαηδεπηηθόο Πξωηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο 59


5ν θύιιν Δξγαζίαο Γξαζηεξηόηεηα ε νπνία αθνξά ηε λαδηζηηθή άζθεζε αληηπνίλσλ ζηελ Διιάδα. Θέκα:

Δάλ νη ηόπνη είραλ θσλή ηη ζα καο έιεγαλ;

Κάζε νκάδα παίξλεη θσηνγξαθίεο πεξηνρώλ πνπ ππέζηεζαλ ηε βία ηνπ εζληθνζνζηαιηζκνύ θαη ηνπο δίλεη «ιαιηά» δεκηνπξγώληαο ζηίρνπο ή έλα ζύκβνιν γηα παλό ή γθξάθηηη.

60


Μία ηαηλία γηα ηελ αληηκεηώπηζε ηνπ πξνζσπηθνύ ζξήλνπ θαη ηνπ ηζηνξηθνύ ρξένπο. ΢θελνζεζία ΢ηεθαλ ΥανππηDirector Stefan Hauppt(2006)

61


΢ην ηξίην κέξνο πξνζθέξεηαη θαη πξνηείλεηαη ζηνπο εθπαηδεπηηθνύο πξόζζεην Δθπαηδεπηηθό Τιηθό (θωηνγξαθίεο, θηλεκαηνγξαθηθέο ηαηλίεο, γξαπηέο πεγέο, ηζηόηνπνη θηι.) πξνθεηκέλνπ λα ζπλζέζνπλ ηα δηθά ζρέδηα καζήκαηνο ή εξγαζίαο.

ΣΡΙΣΟ ΜΔΡΟ΢: Δθπαηδεπηηθό πιηθό 277 ΔΤΡΔΣΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΣΩΝ 299 ΔΤΡΔΣΗΡΙΟ ΟΡΩΝ 300

62


Γ. ΠΟΙΑ ΔΊΝΑΙ Η ΥΡΗ΢ΙΜΟΣΗΣΑ ΣΟΤ ΒΙΒΛΙΟΤ; Σι νέο πποςυέπει ςση βιβλιογπαυία και κτπίωρ ςσην εκπαίδετςη και ση διδαςκαλία;

63


«Σν βηβιίν απηό θηινδνμεί λα απνηειέζεη κηα γέθπξα αλάκεζα ζηελ αθαδεκατθή ηζηνξηθή ζεσξία θαη ηε ζρνιηθή ηζηνξηθή εθπαίδεπζε, αλάκεζα ζηε ζύγρξνλε επηζηεκνληθή γλώζε θαη ηε δηδαθηηθή πξάμε –κηα γέθπξα πνπ ηελ έρνπκε αλάγθε όζν πνηέ. Οη εθπαηδεπηηθνί όισλ ησλ βαζκίδσλ, νη θνηηεηέο ησλ ηζηνξηθώλ θαη παηδαγσγηθώλ ηκεκάησλ, θαζώο θαη όζνη πξνζβιέπνπλ ζε κηα εθπαίδεπζε δπλακηθά ζπλδεδεκέλε κε ηε δσή θαη ηνλ άλζξσπν, ζα βξνπλ ζηνλ ηόκν απηό ζύγρξνλεο πξνζεγγίζεηο θαη νπηηθέο γηα ην λαδηζηηθό θαηλόκελν, δηδαθηηθή κεζνδνινγία, πξνηάζεηο δηδαζθαιίαο θαη πνιπηξνπηθό δηδαθηηθό πιηθό». 64

Βιβλιοπαρουσίαση 1  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you