Page 1

ตามรอยพระบาท รัชกาลที่ 9 9 สถานทีแ่ ห่งความผูกพัน


....แม้วนั นี้พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดชเสด็จสู่สวรรคาลัยแล้ว แต่ร่องรอยความทรงจาทีม่ ตี ่อ พระองค์ยงั ไม่เลือนหายไปไหน การย้อนราลึกถึงสถานทีท่ ม่ี คี วามผูกพันกับพระองค์ท่าน ผูท้ รงเป็ นทีร่ กั ยิง่ ของปวงชน ชาวไทย และเปรียบดัง “พ่อ” ผูเ้ ฝ้ าดูแลลูกๆ ของพระองค์ มายาวนานกว่า 70 ปี จึงขอนาเสนอบทความ เพือ่ น้อม ราลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาทีส่ ุดมิได้....


ทีน่ ่คี อื สถานทีท่ ส่ี าคัญแห่งราชสกุลมหิดล ด้วยเป็ นทีป่ ระทับขณะ ทรงพระเยาว์ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช ก่อน เสด็จพระราชดาเนินไปประทับยังประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และในวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2493 พระตาหนักใหญ่ วังสระปทุมแห่งนี้ ยังใช้เป็ นสถานที่ ประกอบพระราชพิธรี าชาภิเษกสมรสหว่างสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั ภูมพิ ลอดุลยเดช (พระยศขณะนัน้ ) และหม่อมราชวงศ์สริ กิ ติ ์ิ กิตยิ ากร (พระยศขณะนัน้ ) โดยมี สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงเป็ นองค์ประธาน เดิมวังสระปทุมเป็ นทีป่ ระทับของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พร้อมด้วยสมเด็จฯ เจ้าฟ้ ากรมขุนสงขลานครินทร์และ ครอบครัว ในภายหลังพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช ทรง พระกรุณาโปรดเกล ้าฯ พระราชทานวังสระปทุมให้เป็ นทีป่ ระทับของสมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จนถึงปัจจุบนั

1.วังสระปทุม : “บ้าน” แห่งราชสกุล มหิดล


พระทีน่ งั ่ ทีต่ งั้ อยู่บนกาแพงพระบรมมหาราชวังด้านทิศตะวันออก ระหว่างประตูเทวาพิทกั ษ์กบั ประตูศกั ดิ์ไชยสิทธิ์ สร้างขึ้นในสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ าจุฬาโลก ในพระราชพิธบี รมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช ได้เสด็จฯ ออกมหา สมาคม ณ สีหบัญชร พระทีน่ งั ่ สุทไธสวรรยปราสาท พร้อมด้วยสมเด็จ พระนางเจ้าสิรกิ ติ ์ิ พระบรมราชินีนาถ เพือ่ ให้พสกนิกรทุกหมูเ่ หล่า เฝ้ าทูลละอองธุลพี ระบาท เมือ่ วันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 นับเป็ นการออกมหาสมาคม ณ สีหบัญชร เป็ นครัง้ แรกในรัชสมัยของ พระองค์

2. พระที่นงั ่ สุทไธ สวรรยปราสาท : เสด็จออกมหา สมาคม ณ สีห บัญชรเป็ นครัง้ แรก


เมือ่ วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2499 พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมพิ ลอดุลยเดช ได้ทรงผนวชในพระบวรพุทธศาสนา ตามโบราณ ราชประเพณีในพระอุโบสถวัดพระศรีรตั นศาสดาราม เมือ่ พระ ชนมพรรษา 29 พรรษา ก่อนเสด็จไปประทับ ณ พระตาหนักปัน้ หย่า (หรือปัน้ หยา) วัดบวรนิเวศวิหาร ทรงได้รบั สมญานามว่า “ภูมพิ โลภิกขุ” ก่อนจะทรงลาผนวชในวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 รวมเวลา ทรวงผนวชทัง้ สิ้น 15 วัน พระตาหนักปัน้ หย่าแห่งนี้ เป็ นตึก 3 ชัน้ สถาปัตยกรรมแบบยุโรป เดิมเป็ นทีป่ ระทับของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล ้าเจ้าอยู่หวั เมือ่ ครัง้ ที่ ทรงพระผนวช หลังจากนัน้ ทีน่ ่เี ป็ นทีป่ ระทับของพระมหากษัตริยแ์ ละ พระบรมวงศานุวงศ์ทท่ี รงพระผนวชและเสด็จมาประทับทีว่ ดั นี้

3.พระตาหนักปัน้ หย่า วัดบวรนิ เวศ ราชวรวิหาร : ที่ ประทับขณะทรง ผนวช


“วังสวนจิตรฯ” ได้ช่อื ว่าเป็ นพระราชวังทีไ่ ม่เหมือนทีใ่ ดในโลก เพราะ มิได้ เป็ นเพียงทีป่ ระทับส่วนพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ล อดุลยเดชเท่านัน้ หากยังทรงพระกรุณาโปรดเกล ้าฯ ให้นาพื้นที่บางส่วนในเขต พระราชฐานมาเป็ น “โครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา” ตัง้ แต่ปี 2504 เป็ นแหล่งเรียนรูเ้ พือ่ พระราชทานแก่ผูป้ ระกอบอาชีพเกษตกรรมซึ่งเป็ น ประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ ภายในพื้นทีพ่ ระตาหนักเต็มไปด้วยสถานี ทดลองส่วนพระองค์มากมาย ทัง้ ทางด้านเกษตรกรรม พลังงาน ปศุสตั ว์ และ โรงงานแปรรูปผลิตผลทางเกษตรกรรม

4.พระตาหนัก จิตรลดารโหฐาน : ที่ประทับตลอด รัชกาล


ภาพทีพ่ ระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช และสมเด็จ พระนางเจ้าสิรกิ ติ ์ิ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดาเนินไปประทับชัว่ คราว ณ พระตาหนักเปี่ ยมสุข วังไกลกังวล อาเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรขี นั ธ์ เมือ่ วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2556 ตลอดเส้นทาง มีพสกนิกรมารับเสด็จ อย่างเนืองแน่น ร่วมกันเปล่งเสียงทรงพระเจริญ กึกก้อง ยังคงตราตรึงอยู่ในใจ พสกนิกรชาวไทย วังไกลกังวลแห่งนี้ เดิมเป็ นพระราชวังส่วนพระองค์ทพ่ี ระบาทสมเด็จ พระปกเกล ้าเจ้าอยู่หวั ทรงโปรดเกล ้าฯ ให้สร้างขึ้นเมือ่ พ.ศ. 2469 เพือ่ พระราชทานแด่สมเด็จพระนางเจ้าราไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช พระราชวังแห่งนี้ได้เป็ น สถานทีป่ ระทับแปรพระราชฐานอยู่บ่อยครัง้ โดยเฉพาะในช่วงปลายรัชกาลที่ ทรงประทับเพือ่ พักฟื้ นพระวรกายและพักผ่อนพระอิรยิ าบถ

5. วังไกลกังวล : พระราชนิ เวศน์สว่ น พระองค์ ณ หัวหิน


ประชาชนเรือนหมืน่ เรือนแสนต่างใส่เสื้อเหลืองมุง่ หน้าสู่ลานพระราชวัง ดุสติ เพือ่ เฝ้ าชมพระบารมีของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอ ดุลยเดช ทีเ่ สด็จออกมหาสมาคม ณ สีหบัญชร พระทีน่ งั ่ อนันตสมาคม เมือ่ วันที่ 9 มิถนุ ายน พ.ศ. 2549 เนื่องในวโรกาสฉลองสิรริ าชสมบัตคิ รบ 60 ปี พระทีน่ งั ่ อนันตสมาคมแห่งนี้สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล ้าเจ้าอยู่หวั เพือ่ เป็ นท้องพระโรงประกอบพระราชพิธตี ่าง ๆ

6. พระที่นงั ่ อนันต สมาคม : ประวัตศิ าสตร์ จารึกคราวเสด็จออกมหา สมาคม


โครงการคลองลัดโพธิ์และสะพานภูมพิ ล เป็ นโครงการอันเนื่องมาจาก พระราชดาริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดชที่ พระราชทานไว้ตงั้ แต่ พ.ศ.2538 เพือ่ บรรเทาปัญหาอุทกภัยและการจราจร บริเวณกรุงเทพฯ ด้านใต้ ต่อเนื่องไปจนถึงจังหวัดสมุทรปราการ เป็ นการ จัดสร้างเส้นทางในการ “ลัดนา้ ” จากแม่นา้ เจ้าพระยาสู่ทะเล และ “ลัดทาง” จาก บริเวณอาเภอพระประแดงสู่กรุงเทพฯ ชัน้ ใน พระองค์ทรงประทับเรือพระทีน่ งั ่ อังสนา เสด็จฯ ทางชลมารค ทรงเปิ ด ประตูระบายนา้ คลองลัดโพธิ์ และทรงเปิ ดสะพานภูมพิ ล 1 และภูมพิ ล 2 เมือ่ วันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ.2553 โดยการเสด็จพระราชดาเนินทางชลมารค ครัง้ นี้ ถือเป็ นครัง้ ประวัตศิ าสตร์อกี ครัง้ หนึ่ง เนื่องจากนับเป็ นครัง้ แรกทีเ่ สด็จฯ ออกเป็ นระยะทางไกลขณะยังทรงพักฟื้ นพระวรกายอยู่ทโ่ี รงพยาบาลศิรริ าช

7.สะพานภูมิพล และคลองลัดโพธิ์ : แนวพระราชดาริ แห่งมหานคร


วัดพระราม 9 ถือเป็ นวัดประจาพระองค์ รัชกาลที่ 9 สร้างขึ้นเพือ่ เป็ นอนุสรณ์เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัตคิ รบ 50 ปี ในวันที่ 9 มิถนุ ายน พ.ศ.2539 และเพือ่ เฉลิมพระเกียรติและสนองแนวพระราชดาริของพระองค์ท่าน ทรงมี พระราชดาริให้จดั ตัง้ วัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก และโรงเรียนพระราม 9 กาญจนาภิเษก เพือ่ เป็ นชุมชนต้นแบบทีม่ คี วามร่วมมือกันระหว่าง วัด โรงเรียน และชุมชน เฉกเช่นสังคมไทยในอดีต

8. วัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก : วัดประจารัชกาล


โรงพยาบาลศิรริ าช เป็ นโรงพยาบาลแห่งแรกของประเทศไทย โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล ้าเจ้าอยู่หวั ได้ทรงสถาปนาโรงพยาลแห่งนี้ ขึ้นเมือ่ วันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2431 และครัง้ หนึ่งสมเด็จพระมหิตลาธิ เบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ทรงเคยเป็ นพระอาจารย์พเิ ศษ สอนนักศึกษาแพทย์ คณะแพทยศาสตร์และศิรริ าชพยาบาล และทรง ช่วยเหลือในการขยายกิจการของโรงพยาบาล ต่อมาโรงพยาบาลศิรริ าชได้เป็ นสถานทีป่ ระทับรักษาพระวรกายของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช ตัง้ แต่ พ.ศ.2552 จวบจนวาระสุดท้ายแห่งพระชนม์ชพี

9. โรงพยาบาล ศิรริ าช : สถานที่ สุดท้ายแห่งพระ ชนม์ชีพ


ทัง้ หมดนี้ คอื 9 สถานที่แห่งความทรงจา ซึ่งจะย้าเตือนให้คนไทยราลึกถึง พระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ของพระองค์ตราบนานเท่านาน


แหล่งทีม่ า... นิตยสารเอ็มอีเอ ไลฟ์ พลัส : MEA life+ Issue 10/2559 หน้า 62-67

9 สถานที่แห่งความผูกพัน  

Long life the King

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you