Page 1

gAZet jg.01 nr.14 vrijdag 05 april 2013 | 32 blz. & 140 beelditems

Het nr.14 dat samen met nr.13 verscheen, werd hierbij én hertimmerd én aangevuld. Tja, ook voor het gAZet-team blijft het nog wat zoeken naar de gepaste adempauze. Lezers vinden altijd de weg en wij proeven vóór…! De beste stuurlui staan aan de …

PASEN IN DE STAD | BEKE DANKT | IJSMOLEN EN KAPEL LORETTE STONDEN OP STEENWORP VAN ELKAAR | DE RONDE KOERSTE DOOR RONSE | OP DE GROTE MARKT START DE GLORIEUX ROUTE | JONGSTE STADSBERICHTEN | VOET VERSUS VOET | & ZOVEEL MÉÉR…

ALLEZRONSEVOORUIT!

LOKAAL DIGITAAL WEEKBLAD

http://www.youtube.com/watch?v=s8lPbGlWd8A

HOME JG.01 NR.14

ZIE BLZ.U

alliene vuir Ronse…

ER

nr. 14 2013

US

EEN RONSENAAR IN NEW YORK!

ZIE BLZ.H&M


A

BEKE dankt… http://www.youtube.com/watch?v=ncbdW9bI27o

14’13

PASEN IN DE STAD 

LOKAAL DIGITAAL WEEKBLAD

alliene vuir Ronse… samengesteld door verschillende medewerkers copyright by ATELIER 92/94 | webmaster Loes Deventer v e r s c h ij n t i e d e r e v r ij d a g o p

www.gazetronse.be en www.azronse.be en op de blog bij azronse.wordpress.com postadres: BURO SAEY | Engelsenlaan 21 | 9600 Ronse E: gazetronse@gmail.com & azronse@gmail.com GSM: 0494 41 77 62 (buiten de kantooruren voice-mail) alle redactie en ingezonden stukken vallen uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de auteur(s)

productie: Willy Deventer

Voor de tweede maal sinds de aankomst te Oudenaarde ligt, schoven de organisatoren ‘n Op de 100e verjaardag van haar be- paar Ronsese heuvels staan, trok de 97e editie van Vlaan- onder de rennerswiederens mooiste, de moeder van alle len… Bij de eliterenners koersen op Vlaams grondgebied, waren Vos (dames) en door Oost- en West-Vlaanderen. Cancellara de besten! 

1913

© copyright zie COLOFON achteraan...

ÉLKE VRIJDAG 11u ÉÉN WEEK LANG!

2013


B

Dit schilderij van wijlen Armand Demeulemeester – is een titel nodig? – viel ooit ten deel aan ex-deken Flor Brondeel die 14’13 het niet meenam naar Gent, maar het in Sint-Hermes liet hangen. De kerkfabriek besloot echter om het kunstwerk vanuit de kerk te verplaatsen naar de gang die naar de sacristie loopt. Voorheen hing het nabij het Hermes & duivel altaar! ‘t Parcours = hint bij de te zoeken voet!

De Ronsese voet die we vorige week zochten, behoort tot de Hermeskandelaars die met z’n zessen op het Hermesaltaar staan in de collegiale, onder de patroonheilige van de stad. Gezeten op z’n paard waarvan de poten weggerestaureerd zijn tot een met rood velours omhangen tafel! De duivel (zie vroegere te zoeken voet) staat wel nog ten… voeten uit!

Op zaterdag 27 april 2013 organiseert de sportdienst voor de eerste maal een doe-aansport beurs. De beurs is in samenwerking met verschillende sportclubs uit Ronse. Iedereen is welkom vanaf 14u. Het einde is voorzien omstreeks 17u. De sportdienst wil de inwoners van Ronse op een sportieve en amusante manier kennis laten maken met allerlei sporten die in Ronse beoefend worden. Deelnemende sportverenigingen bieden een infostand aan, geven demonstraties en/of initiaties. Een beurs in eigen streek moet er toe bijdragen de verschillende sportclubs beter te leren kennen en zich eventueel aan te sluiten. INFO bij de sportdienst op het nummer 055 33 99 21 of via sport@ronse.be – zie ook blz.U

De voet die we deze week zoeken, staat deze keer ver buiten het stadscentrum. ‘t Schilderij hierbij kàn ‘n tip zijn…


VOOR DE NIEUWKOMERS: HOE LEES JE HET MAKKELIJKST GAZET?

surf naar www.gazetronse.be en KLIK op HIER voor de nieuwste gAZet

KLIK op ‘t pijltje om te bladeren

VOORUIT

na op HIER geklikt te hebben, krijg je de cover (HOME of eerste pagina) te zien…

TERUG

(of KLIK bovenaan rechts op VORIGE EDITIES voor een eerder verschenen gAZet en kies het oudere nummer uit de jaargang…)

door lokaal digitaal weekblad gAZet KLIK IN DE PAGINA OM DEZE TE VERGROTEN = MAKKELIJKER LEESBAAR

automatisch kom je op de BLADERversie (zie stap 2), maar wil je liever de PRINTversie lezen, KLIK dan op: bij de PRINTversie kun je de witte schuifbalk rechts om terug te keren naar de of de pijlen vooruit/achteruit die bovenaan staan BLADERversie, KLIK dan op: gebruiken om blz. per blz. doorheen gAZet te navigeren…


WALTER DE BROCK

gAZet

D

14’13

Filip Peeters speelt de hoofdrol in Salamander (foto VRT)

HUIS DE BROCK We hadden het in gAZet nr.10 over ééntalige Franse opschriften op kapellekes te Ronse…

In een van mijn vorige mails vroeg ik je of je de naam van de studieprefect van het Koninklijk Atheneum kende, zijn naam was me volledig ontgaan. En kijk... op blz.11 staat de man er zowaar een glaasje bij te drinken. Zijn stoere (strenge) blik staat voor eeuwig in mijn geheugen gegrift. Ook op de foto straalt hij die scherpe blik uit. Een en ander heeft er me weer toe aangezet om te gaan Googlesnuffelen en in bijlage stuur ik je een paar foto’s van zijn ambtswoning die momenteel deel uitmaakt van de Decrolyschool (de gepubliceerde foto’s zijn door gAZet genomen op woensdag 28 maart 2013 n.v.d.r.). Tijdens WO II maakte Walter Debrock deel uit van het Onafhankelijkheids Front (Regionaal comité Gent) en fungeerde als provinciaal instructeur voor Oost-Vlaanderen. Hij kreeg de opdracht om zo spoedig mogelijk een gewestelijk comité op te richten en een dito sluikblad te laten verschijnen. Het blad heette: ‘Ronse Vrij - Renaix Libre’, zie daartoe de link: http://warpress.cegesoma.be/en/node/14885 Verder kon ik uit het internet nog vernemen dat ... “ ... Als enige lichtpunt uit gans deze periode vermelden we de geslaagde ‘ontvangst’ van een Londens geheim agent, met oorlogsnaam Borzoy, die rond Kerstmis 1942 in de omgeving van Gent gedropt werd. Deze man, in het bezit van heel wat benodigdheden en een flink pak geld, bestemd voor de sluikpers, moest namens de Belgische regering contact opnemen met het verzet, wat hem ook lukte. Via Henry Story en Albert Maertens kwam hij inderdaad in contact met het OF-Gent. Het geparachuteerde materiaal, waaronder een groot aantal clichés, werd aanvankelijk door Lucien De Coninck en de griffier Emile Dierick verstopt in universitaire laboratoria en in de kelders van het gerechtshof. Later bracht Walter De Brock de geheimagent én het materiaal over naar Brussel, waar de nationale leiding van het OF zich verder bekommerde om de zending uit Londen. De financiële middelen, 500.000 BEF, werden gedeponeerd in het Gentse filiaal van de Bank van Brussel, via Henry Story, die als belangrijke functionaris werkzaam was op deze financiële instelling.” Tot wat een digitale gAZet allemaal leiden kan. We worden er nog ‘Ronsenaarder’ door! Ondertekend: Bertrand Vande kerckhove… En waar gAZet aan toevoegt: hogerstaande spontane bijdrage refereert haast naaldloos en zeer herkenbaar naar de VRT-serie Salamander en waarover Thomas Deriemaeker het had in zijn ‘geRONSEld’ waar sprake was dat er voor Salamander TV-opnamen waren geweest en waar ons MUST bij betrokken was. De wereld is inderdaad… klein!


Liefste Pa, Mijn Peter, 70 jaar lang zijn vele gebeurtenissen de revue gepasseerd en nog lang is de voorstelling niet voorbij. Zoveel is al gezegd en zoveel is al gedaan, maar één ding blijft onveranderd: jij maakt ons blij! Met al je 70 jaren zie je eruit als 50. Dus 70 is voor jou zo slecht nog niet en ik weet het bijna zeker: er zit nog heel veel plezier in het verschiet ! Onze geschiedenis gaat ver terug in de tijd. Heel veel lief en leed hebben wij dan ook al gedeeld. Hopelijk mag dat tot in de eeuwigheid duren, want 'zonder jou' kunnen we ons niet voorstellen! Dikke proficiat, Ude, Jos, Ellen en den Bincky en ook gAZet sluit zich daar volgaarne bij aan, ad multos annos, Bertrand!

eerste jaar architectuurtekenen gAZet

E

14’13

 Bertrand Vande Kerckhove () op een klasfoto in Sint-Lucas Gent. De jongeman gehurkt uiterst links is de bekende zanger Jan De Wilde (pijl), van wie uiteraard dit passend muziekje…

http://www.youtube.com/watch?v=felh6CnoeqI

Links Bertrands trouwe viervoeter Bincky met de zéér lui-ster-be-rei-de oren (zie HOME); rechts detail van ‘n BEKE fractal die in een van zijn verjaardagsballonnen past; hieronder bij het begin van weekblad –AZ, samen met Willy Deventer..

Bertrand werd te Ronse geboren op 25 maart 1943 en bracht zijn jeugd door in de Stijn Streuvelsstr. 27. Hij woonde dus niet ver van de Molenbeek waarin ie met vriendjes… poedelnaakt ging ploeteren. Gene witten, Bertrand had zwart haar! Hij studeerde in het Rijksonderwijs te Ronse alsook Architectuurtekenen aan SintLucas, Zwartezustersstraat, Gent. Eerst pendelden hij en Willy Deventer samen op en af, later vonden ze in Onderbergen 17 een ruime kamer-métbalkon (en de kotmadam had er óók een - bij Toon Hermans zou ze een… uitschuiftafeldame heten). Zie een en ander in vorige gAZet’s, o.m. over zijn hobby sterrenkijken. Gedurende decennia werkte hij vooral in Brussel als projectleider in de bouwsector. Bertrand startte bij het architectenbureau POLAK te Brussel, waar hij gedurende vier jaar als bouwkundig tekenaar werkte aan belangrijke projecten (Grote Post Brussel; General Motors Antwerpen e.a.). Vijf jaar tekenaar bij de NV Delhaize De leeuw, vervolgens bureauhoofd bij Baeyens te Ronse. Finaal projectleider bij Van Rymenant, later VALENS (VAn Rymenant & DeLENS) en dit tot aan z’n pensioen in 2008.


F

‘Onze’ eigenste Victor Horta, de villa Carpentier-Huybrechts (zie monogram) op de Doorniksesteenweg, staat leeg en verlaten en mag niet verloren gaan voor de komende generaties. Opgelet, Ronse! Bertrand Vande Kerckhove, met zijn fractalen of fractals in gAZet stilaan een BR (Bekend Ronsenaar) wordend - ook al woont ie reeds meer dan vier decennia buiten Ronse, richting Brussel - is nog steeds met Ronse begaan en hij zou niet graag zien dat Villa (Carpentier) Horta aan de Doorniksesteenweg wegkwijnt. Zie rechtsboven! Hij herinnert bij deze aan de verloedering destijds van zijn werkstek (The Gresham) Victor Horta op het Koningsplein te Brussel waar hij 12 jaar zijn bureau had (als bouwkundig tekenaar; zie elders). We laten Bertrand zelf aan het woord: “Gelukkig werd het gebouw uiteindelijk toch gerenoveerd en maakt het nu deel uit van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België; mijn toenmalig bureau is nu een restaurant geworden” (zie één van de foto’s bovenaan; de andere foto’s zijn eveneens in het gebouw genomen). De grijze schouwmantel is géén Art Nouveau n.v.d.r.! Even ter verduidelijking wat o.a. Victor Horta met de Art Nouveau stijl (Jugendstil in DE) bewerkstelligde: de stijl is herkenbaar aan het feit dat totaal ongekende ornamentiek werd aangewend, dus geen krullen à la Barok, geleend bij Grieken en Romeinen, maar onuitgegeven ‘design’ (zie de muurarmatuur boven de rode pijl). Tussen beide wereldoorlogen kwam tegen al

dat vreemd geornamenteer reactie in de vorm van… Art Déco (interbellumstijl). Staat er in Ronse slechts één Art Nouveau juweel overeind (Doorniksestwg. dus!), dan bulkt het in onze stad van interbellumhuizen (gebouwd tussen 1918 en 1940). Deze stijl kenmerkt zich, overwaaiende vanuit Nederland (denk aan de Dudokbollen), in veel strengere aanwending van bouwvormen én daarbij horizontalisme beklemtonend (de staande voegen zijn ofwel minimaal of worden met de kleur van de steen bijgekleurd zodat een horizontaal steenlagenpatroon ontstaat). Ook motieven ontleend aan schepen vinden ingang: op de hoek afgeronde

balkons met bovenop (vaak in simili uitgevoerde, ‘n soort wit beton dat naar Franse of witte zandsteen refereert) het stenen gedeelte een wering in ronde buizen. Ook de ronde vensters à la ronde kajuitramen zijn daarbij opvallend. gAZet komt uitvoerig op Art Déco in Ronse terug. Veel zeldzamer dan de gebouwen, zijn meubilair en siervoorwerpen zoals beelden, vazen, glaswerk, enz. Ben je bezitter daarvan, terloops even melden aan gAZet! ‘t Mooiste voorbeeld van Art Déco te Ronse ligt in de linkerbocht, komende vanuit de Pessemiersbrug, in de Saint-Sauveurstraat (bemerk hier horizontalisme naast verticalisme). W.D.


G 14’13

Heeft Bertrand Vande Kerckhove voor zijn fractalen contacten over de hele wereld, dan heeft Peperstraatse Hakky ofte schoenmeester

Henri Vandemaele die ook voor een andere reden: beke hoogst professionele en exclusieve http://fractalbeke.deviantart.com/gallery/#/d5t0g1k dansschoenen maken en leveren gAZet wil zijn lezers laten meegenieten van Bekes 70e verjaardag en via hogerstaan- aan dansers all over the globe. de link kun je luisteren én kijken naar de wondere wereld van (bewegende) fractalen. RONSE GOES GLOBAL!

Een Ronsenaar in the big apple!

Naar aanleiding van de vorige week van de ambachten, kondigden we dit artikel aan. In en vanuit de Peperstraat worden exclusieve dansschoenen gemaakt en verzonden naar New York, Los Angeles alsook naar Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk enz., gemaakt door een KMO onder de leiding van Henri Vandemaele (foto). Lees verder op blz.M én extra als slot!


H

UIT DE BESPREKING VAN HET LAND- EN KAARTBOEK VAN RONSE DATEREND UIT 1684

gAZet brengt nu en de volgende weken de bespreking van het land- en kaartboek van Ronse - door LOES DEVENTER HET VOORSTELLEN OP KAART (vervolg) (kaart hieronder: de Molenbeek doorheen Ronse met de situering van de oude watermolens)

5 6

<gAZetGRAfiek>

2

7

8

1

8

competerende weduwe Hermes Haustraete

“n° 2 den Ysmeulen competerende Wwe Hermes Haustraete”

deniers

schellingen

bunder dagwand roeden pond

ijsmeulen

07

MOLENS (4)

volgende tekst: Pr Hautstrate jonghen den watermolle ten Ysmole met een hguysstede gr. 6 dachw. ten 80 P. Pars... "De "Ysmeulen ende Stoppeldriesch" met bijbehorende vijver is terug te vinden in het land- en kaartboek van 1684 met de volgende gegevens: "den Ysmeulen competerende Wwe Hermes Haustraete", oppervlakte 2 bunder, 3 dagwand 66 roeden, geschatte waarde: 9 p. 6 sch. 8 d. In de 18de eeuw woonde hier Jan Baptiste Delplace en vervolgens zijn weduwe. Het was landbouwer Daniël Cauterman van Ronse die deze eigendom verwierf in 1796. Vervolgens kwam de molen op naam van zijn zoon Jozef te staan. In 1834 was de molen eigendom van de acht De ‘IJsmolen’ (vroeger "IJsere molen") is gelegen op het kruispunt met de IJsmolen- kinderen Vandercoilden: Charles, Antoine, Leopold, Eugène, Melanie, Philomène, straat en Ruddersveld aan de voet van de Prudence & Félix. De hoeve bleef met de Muziekberg, dus aan het begin van de molen in handen van deze familie tot 1904. Molenbeek. Deze beek wordt door drie De nieuwe molenaar werd landbouwer bronnen gevoed. Onze watermolen van deze week werd reeds vermeld in 1459 in Eduard Opsomer, gehuwd met een zekere de regesten van St.-Hermes. De molen was Velghe. Ondertussen waren Sylvain Machtens en Camiel Cnudde hier de mulders. in het bezit van het Damenklooster HeiliIn 1921-'22 volgde de verkoop van het goed ge Bernardus te Maagdendaele (Pameleaan landbouwer August Spileers-Tonneau Oudenaarde). Oorspronkelijk was dit klooster gesticht op een eigendom van de van Ronse. Hij liet de molen in 1931 uitbreken. baronnen aan het nabijgelegen KoekaHet erf werd nog alleen als boerderij uitgemerbos (grondgebied Flobecq en Ellezelbaat. In 2009 was de hoeve niet meer les). Door oorlogen en de grote onveiligbewoond. Op de volgende bladzijde ‘n paar heid van deze afgelegen plek, kregen de foto’s van de situatie zoals gAZet ze ter kloosterlingen een weide op de rechter plekke aantrof alsook de architecturale Scheldeoever binnen de stadsmuren van Oudenaarde en waar in 1235 de bouwwer- beschrijving. Naar: ken voor hun nieuw klooster aanvingen. http://www.molenechos.be/molen.php?AdvSearch=1881 In de penningkohieren van 1577 staat

IJSMOLEN

den

14’13

34


Gegeorefereerde situatie van de IJsmolen met… waar de watermolen zich bevond de onbewoonde hoeve 

gAZet  Jeugdherberg De Fiertel

I

14’13

grot en kapel Lorette  (zie foto ‘s vlg. pagina’s)

 ‘t Molengebouw is thans ingericht als stal. Gecementeerde gevel van zeven traveeën onder zadeldak (pannen) met op de rechter puntgevel, palend aan het vroegere waterwiel, de jaarankers 1762 en 1831 (?). Vroeger lagen hier twee voorraadvijvers – ondergelolopen weiden - die resp. 14,9 & 17,4 are oppervlakte hadden. Die voorraad water liet de molenaar toe zijn molen tijdens het droog seizoen enkele uren langer te laten draaien. Naast het waterrad stond vroeger een grote wilde kastanjeboom, die een reusachtige kroon had om het molenwiel 's zomers bestendig in de schaduw te houden. Zijn stam had een omtrek van drie meter. Toen de molen uitgebroken werd, had ook deze boom geen reden meer van bestaan. Hij benam daarbij veel licht en schaadde de daken. De boerderij is een semi-gesloten hoeve met verharde binnenplaats en ijzeren inrijhekken. Ten noorden, woonhuis op kelder met twee bouwlagen met naar verluidt in 1934 vernieuwde gevel in kleurrijke simili-bekleding onder vernieuwd zadeldak in pannen. Rechthoekige deur, traveeën en vensters. Ten westen, aan de straatkant gelegen een gesloten bedrijfsgebouw met gewitte gevel onder pannendak. Op zuidelijke zijpuntgevel twee fraaie muurankers. Ten oosten, voormalig molenhuis, thans stallen; gecementeerde gevel van zeven traveeën onder zadeldak (pannen) met op de rechter zijpuntgevel, palend aan het vroegere

waterwiel, de jaarankers 1762 en 1831. Ten zuiden, schuin ingeplante deels open schuur van betonplaten afgedekt met golfplaten.Ten noorden van het woonhuis, alleenstaand bakhuis van het tweeledige type onder zadeldakjes (pannen), vermoedelijk uit de tweede helft van de 19de eeuw.

8 GESCHIEDENIS VAN DE LORETTEKAPEL De kapel is er gekomen op initiatief van Pastoor Christophe de le Tenre. Op eigen kosten liet deze pastoor van Sint-Martinus dit gebedshuis op de wijk IJsmolen bouwen in 1676 om de bewoners aldaar de gelegenheid te bieden de zondagsmis bij te wonen. Landbouwer Hermes Haustraete schonk de grond. In de kapel wordt nog een koperen offerschaal bewaard

 met de afbeelding van de H. Christophorus, patroon van de bouwpastoor. De kapel werd toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Loreto voor wie de devotie in de 17e eeuw ruim verspreid was. Zo is geweten dat Claude Lamoral, prins van Ligne met zijn Ronsese echtgenote Claire-Marie van Nassau naar Loreto in de Italiaanse provincie Ancona op bedevaart trok. Door de Franse Revolutie

(1789) werd de Lorettekapel verkocht aan een landbouwer uit de wijk. In het begin van de 19e eeuw kochten zo’n tien families het gebouw. Helaas kon geen vaste priester worden aangeduid om de eredienst te verzorgen. Toch ging de jaarlijkse noveen door. Het schilderij met deze voorstelling, van een Oudenaardse kunstenaar, boven het Mariabeeld van het "hoogaltaar" dateert van 1922. Lees verder op blz.K.


J 14â&#x20AC;&#x2122;13

8

Hierboven liep het water van de Molenbeek, die hier nog vrij smal is (zie rechts), het molenhuis binnen naar het waterrad. Om naar deze plek te komen, moet men zoâ&#x20AC;&#x2122;n 15 trappen naar omhoog. Bemerk rechtsboven de Jeugdherberg De Fiertel.

http://www.youtube.com/watch?v=zGoHQ7c5I2I


K n° 39

Cappella

Loreto

In het land- en kaartboek van Ronse uit 1684 staat de kapel zo ingetekend mét zelfs de kleine uitsteek van de sacristie aangegeven!

Vervolg van blz.I. In dat jaar kon de kapel eindelijk weer opengesteld worden voor de eredienst. In de kapel wordt gezegend met de reliek van O.L.V. van Loreto. De inscripties geven aan dat Deken Claudius Verrijdt de reliekhouder in 1604 aan de kerk van Nukerke schonk die was toegewijd aan Maria-ten-hemel-opgenomen. Bij de oprichting van de Lorettekapel moet ze aan het nieuwe Mariaoord zijn overgedragen. De houder bevat stukjes steen afkomstig van het ‘boodschapshuis’ van Loreto, met een getuigschrift van de bisschop van Ancona. De kapel heeft heel wat doorgemaakt. Een eeuw na haar ingebruikname werd ze verbeurd verklaard. In 1806 werd de toelating tot heropening bekomen. Tot 1817 werd ze bediend door een kapelaan uit Ronse. Tot 1922 bleef ze weer buiten gebruik. Ze werd gerestaureerd in 1890 en 1922. Ten tijde van zondagpastoor Emile De Mulder, Ronsenaar en leraar aan het Sint-Antoniuscollege, kleurde Willy Deventer aan een reeks opfrissingen binnen in de kapel. De zandstenen omlijsting van de toegangsdeur werd in 1976 vernieuwd en het interieur herschilderd in 1997..

Naar http://www.dekenaat-ronse.be/site.php/dekenaat/Ronsekapellen/Lorette/Geschiedenis Herinneren we eraan dat de eerder in gAZet gebrachte kapel Ter Heide in 1662 dan eveneens het initiatief was van Christophe De le Tenre…

14’13

LANG LEVEN… Beginnen we met dit Vlaams gezegde: Hou borst en voeten warm, voed matig uwen darm, hou d’achterpoort goed open en laat de dokters naar de kl…. lopen! Apothekersspreuk i.v.m. medicijnen: bon pour les vendre, pas pour les prendre! An apple a day keeps the doctor away! Don’t panick, (just) relax! Gebruik je body body én je koppie koppie! Geloof van kindsbeen af dat je 100 wordt en word er 101 en méér! Laat het kind in jou voortleven. Hoop doet leven… Lach per dag acht keer en heb negen levens! Geluk geeft aan ‘t leven ‘n ruk! Carpe diem (pluk de dag). Niet alleen in Frankrijk weet God te leven! Zeg het met Mitterand: et alors? Heb lief, je hele leven lang. Geluk mag, MOET, het maakt je leven ZOET! Optimist tot in de kist. Voor geluk kan je geen offerte vragen, het is voor doe-het-zelvers! Wie ‘t kleine niet eert, is ‘t grote niet weerd! Wees als ‘n warmtepomp, weet uit het negatieve toch dié tikkel positiefs te puren! Redeneer en marcheer en mijd die zweer! Bewegen, bewegen én lang lang lang leven… Toon Hermans werd zelf ‘maar’ tachtig, met zijn liedjes, one-man shows en boeken ben je de 100 machtig! Ga nooit Napels zien! En tenslotte: LEEF IN VOOR MET VAN RONSE!

MET DE RONSE


Geef toe, een stadsbank met de in het hout uitgekerfde slogan RONSE, STAD MET UITZICHT is hier blijkbaar weinig strategisch neergepoot! Ga je echter op de bank zitten en kijk je de andere kant op dan deze die de foto toont, krijg je wél een prachtig gezicht op het noordoosten van Ronse!... … niet zozeer ‘n prachtig gezicht op de zoveelste Lourdesgrot en de voorgevel van de Lorettekapel oogt ook vrij plattekes, maar op ‘t weidse heuvelend landschap!

L 14’13

LORETTE KAPEL

NOVEEN LORETTE van 8 tot 16 april. Behalve op zondag misviering te 18.30u. Maandag 8 april Sint-Pieter; dinsdag 9 april Sint-Antonius; woensdag 10 april Sint-Martinus; donderdag 11 april Sint-Hermes; vrijdag 12 april SintMartinus; zaterdag 13 april O.L.V. De Klijpe. Zondag 14 april misviering met gastgroep bedevaarders te 11.30u. Maandag 15 april O.L.V. La Salette (Louise-Marie). Dinsdag 16 april misviering voor alle parochies…

www.ronse.be


gAZet 14’13

1930 GIFT FAMILIE DEDONDER  Kapel Lorette, enkele bedenkingen…Waarom in godsnaam de mazouttank in volle gezicht aan de voorzijde zetten? De met lokale zavelsteen hermetselde ‘trap naar’ is alleen door kwieke jongeren te doen!

M


N

UIT DE BESPREKING VAN HET LAND- EN KAARTBOEK VAN RONSE DATEREND UIT 1684

gAZet brengt nu en de volgende weken de bespreking van het land- en kaartboek van Ronse - door LOES DEVENTER HET VOORSTELLEN OP KAART (vervolg) Zoals vermeld in gAZet nr.10 waren er te Ronse in 1684 tien watermolens. In de nrs.10

9 1

14’13

t/m 13 bespraken we de acht watermolens die langs de oevers van de ‘Meulebeek’, thans Molenbeek, gelegen waren. Zie kaart 

3 4

08

MOLENS (5) 9

5 6

7

8

2

ZIE BLZ.O

<gAZetGRAfiek>

10

KLIJPEMOLEN

9


10

In de verte met de Hotondflank erachter bemerk je de SintMartinuskerk en de Sint-Hermeskerk…

Langs deze straat daalt de Fiertel van Ellezelles af naar Croix-ou-pile…

De molen stond ter hoogte van de visvijvers van de Durenne. Volgende week zullen we foto’s brengen genomen om en bij de plaatsen waar molen 9 en 10 zich in 1684 bevonden… Croix-ouPile

O 14’13

DEURNEMOLEN


P

http://www.youtube.com/watch?v=w6p1LONTwG4

 Met deze ‘santon’ van Watkyne annonceren we ander duivels werk van hem voor gAZet nr.15!

1/ Grote Markt 2/ Sint-Martinus 3/ collegiale Sint-Hermes 4/ crypte 5/ grondvesten Sint-Pieter 6/ oude pastorie 7/ College van de Oratorianen 8/ modelinstituut 9/ brons door Florent Devos

GLORIEUX WANDEL ROUTE

14’13

Van deze week af volgen we enkele weken de Glorieuxroute met van alles en nog wat rond deze pregnante alomtegenwoordige onvergetelijke vaderfiguur. Met Glorieux als rode draad (sic!, want hij bedreef socialisme-avant-la-lettre) doorlopen we een heel parcours dat ons van de Grote Markt (alleen de obelisk heeft Glorieux ooit gezien, de rest staat er nà hem!), alover de achthoekige toren van de oude Sint-Martinuskerk en thans zwaar in restauratie waarover uiteraard ook nieuws - langsheen de collegiale en haar crypte plus de verdwenen Sint-Pieterskerk (op de door wijlen Albert Cambier hermetselde grondvesten na annex insteek vanwege Willy Deventer en waarover later meer) om langsheen de bijna 14 staties van de ‘kruisweg’ te eindigen in ‘t landelijke Zulzeke! 


Q

Het beginpunt van de GLORIEUX ROUTE zoals gAZet ze met haar lezers gaat afleggen, start, (zie vorige blz.) de Ronsese Grote Markt. Met uitzondering van de obelisk, zie foto’s, stamt er geen enkel gebouw dat thans op de Grote Markt staat uit de tijd van Vader Glorieux. Het geklasseerde en in 1977 gerestaureerde monument maakt deel uit van het eerste openbaar waterbedelingsnet van Ronse. Daterend uit 1818 werd ze eerst bekroond met de W van de Nederlandse koning Willem I die ook over Vlaanderen regeerde, nu prijkt er de Ronsese dubbele arend op mét kroon. Dàt is het heraldische wapenschild van de stad én staat ook symbool voor de koningin van de Vlaamse Ardennen, ook al komt de benaming Vlaamse Ardennen van Omer Wattez (1857-1935). Oudenaarde probeert al eens te laten doorschemeren dat het de koningin van onze heuvelregio is, NEEN dus… Ronse blijft er de koningin van!

14’13

ROUTE

1

DE GROTE MARKT

De jonge onderpastoor Stefaan Modest Glorieux werd in 1825 opgevangen in het huis van de dames Callewaert wonende Grote Markt nr. 35. Glorieux was 23 jaar! Toen hij er met ‘n klein college begon, werd het bij de Callewaerts té klein en verhuisde hij naar Grote Markt 41 (woning Béatse). Van daaruit had hij een weids uitzicht op de Grote Markt en was hij wellicht getuige van een zesvoudige terechtstelling die er op 28 november 1828 plaatsvond. De veroordeelden waren tussen de 23 en de 45 jaar oud en afkomstig van Ellezelles. Zij hadden zich in het thans in Wallonië liggende Ellezelles schuldig gemaakt aan diefstal van kleding en geld, misdrijf dat ze met de dood moesten bekopen! Andere tijden, zwaardere straffen voor misdadigheid! Glorieux trok vanop de Grote Markt de Ronsese straten in op zoek naar verschoppelingen. De stad was erg verpauperd, armoede troef dus. In de onder de Sint-Hermeskerk gelegen crypte verzamelde hij eerste communicanten en hield er eveneens zondagsschool.

Blijkbaar kloppen de huisnummers niet meer, want hier staat nu ergens het nr. 41 en da’s ‘n paar gevels verder dan het nr. 41 van toendertijd…

2013


Wij willen Willem weg! Wilde Willem wijzer worden, wij willen Willem weer! Zie blz.11:00.

R

ment van de gesneuvelden 1914-1918 Onder het park ligt het nog vol schedels, staat (zie gAZet nrs. &..), beter bekend als geraamten en beenderen allerhande van de (niet eens) Bloten Pompier (er zijn er doden, want tussen Sint-Hermes en de 14’13 die beweren dat hij destijds wel in Adamsoude Sint-Martinus was het ooit een kostuum te zien was, maar dat een of an- kerkhof. Voordat de schuine muur richting en in witte zandsteen (pierre de France) dere zedenmeester ooit bevolen heeft om achterzijde stadhuis werd geplaatst, kon één van de bellenmannen die Ronse rijk is er een zedig stukje vlak overeen te zetten, men zomaar beenderen uit het talud peu- (door Stefaan Ponette). De bellen van de wat beeldhouwkundig niet kan, want er teren. De andere monubellenman stonden in gAZet nr.13 kan in steen altijd wat weggekapt worden, menten in en langs het afgebeeld. Armand Demeulemeester laat niet het omgekeerde!). Wie kan onze kleine park zijn Albert I ze op zijn Fierteldoek (zie blz.B) niet zien, lezers melden waarvan… Pompier komt!? (door Florent Devos) Willy Deventer in deze diepdruk wél:

tenzij dit stuk zou zijn hérbeeldhouwd!

Bekeken vanuit de Peperstraat (P op de oude prentkaart hieronder), stappen wij links de Hospitaalstraat in (De Hoge Mote komt dan in zicht) en links aanhoudend de Priestersstraat in, alwaar destijds de priesters woonden. Stap aan de SintHermeskerk rechtdoor richting Kleine Markt. Deze werd niet eens zo lang geleden de Ronsese Mont-Martre genoemd: vele cafés en ooit bakermat van de Montmartrefeesten. Waar nu het monu-


S

deze nu witte toren valt licht te zien achter  Zelfs de nok van hetzelfde gebouw op de oude foto…

14’13

 

 HOTEL DE LA COUR ROYALE/LISON FRÈRES verdween volledig. De andere gebouwen hebben nog ‘n zweem van de oude versie, al waren het maar beide benedenvensters van A L’ÉPERVIER, thans samengevoegd met de hogere woning waar BRASSERIE op staat. Uiterst links staat er nu nog zo bij…


gAZet

RONSE IN BEELD PASEN 20:00 KOUD EN MEESTAL GRIJS

T

14’13

dezelfde witte toren achter het hoge huis op de Grote Markt… (zie blz.S)

Grote Markt & omgeving:

 http://www.youtube.com/watch?v=UeIc5QP-H-Q

OP PAASMAANDAG HETZELFDE UUR WAS ER DAN TOCH DIT RONSE IN ONDERGAANDE ZON TE ZIEN!


Op zondag 28 april 2013 organiseert de Kunstacademie Vlaamse Ardennen ‘n "Eerste kunstacademiefeest". Sinds de opening van het gebouw in september 2013 hebben leerkrachten en leerlingen zich goed genesteld in hun nieuwe locatie CC De Ververij, Wolvestraat 37 te Ronse. ‘Beginnen, nieuw, vers’ was dan ook het thema waarrond dit schooljaar werd gewerkt. Op 28 april zet de academie de deuren open. Onder de titel ‘Vers 28/4’ geven ze een inkijk in het werk van de leerlingen uit de verschillende richtingen. Van 14u tot 18u presenteren zij open lessen, korte toonmomenten en enkele multidisciplinaire projecten, geïnspireerd op het thema: "Beginnen, nieuw, vers". De Kunstacademie Vlaamse Ardennen nodigt dan ook iedereen uit naar hun nieuwe school voor het bijwonen van de toonmomenten en open lessen of voor een gesprekje bij een stukje taart. Om 18u is iedereen welkom op de diplomauitreiking van alle afgestudeerde leerlingen van het schooljaar 2011-2012.

VAN LEEST TOT SCHOEN, VOOR… OP Z’N P-A-A-S-B-E-S-T!



De parochiefeesten van 17 & 24 maart waren hoogdagen. Verwenning ook voor de kinderen met een kindertekeningenexpo. Ook een fototentoonstelling en de eerste burger van Ronse won zelfs ‘n foto! Lees gAZet nr.15!

Onder dit merk MONARCA valt er tot aan de andere kant van de wereld de naam RONSE te ontdekken en wel op ambachtelijk gemaakte dansschoenen voor salondansers. Alleen voor heren! Ze worden ver-

vaardigd in alle mogelijke maten en in 56 modellen. Meestal zijn het zwarte dansschoenen in verschillende leersoorten met vooral tressés, volledig zwart of in zwart & wit (zogenaamde picqué schoenen) voor de Amerikaanse markt (New York, Los Angeles, …). Henri haalde via Koppen de Belgische televisie…

U 14’13

VERGEET DE EXTRA PAGINA NIET HELEMAAL ACHTERAAN, KIJKEN ÉN LUISTEREN

WEEK VAN DE AMBACHTEN

Nadat ze hun hoogtepunt hadden bereikt, schoven de gebroeders Jef en Rik Verelst de dansschoenenjob door aan Henri Vandemaele, schoenmaker te Ronse.


V

‘k Been hard va leehn…

14’13

PUB002

Het omgekeerde van buikloop.

‘t A° uit zien gat vroegen…

Engelsenlaan 21 Ronse | TEL 055 21 53 03 BUREAUMATERIAAL SCHOOLGERIEF LEDERWAREN GESCHENKEN FANTASIEARTIKELEN I N L IJ S T I N G E N

Zoals we bij de start van gAZet meldden, is er in dit lokaal digitaal weekblad vaak ‘n woordje of zinnetje Ronses te vinden. Zo ook op deze bladzijde, weer 10 nu eerder begrippen cf. onze 10 woordjes enz. uit gAZet nr.10. Dus na JCI, ‘t Atheneum, tévé AVS, Markant, Toast Literair en Ziekenzorg Sint-Hermes nu weer ‘n pageke typisch Ronsese woorden of uitdrukkingen in gAZet. Wordt vervolgd! Noot vooraf: we proberen zoveel als mogelijk Maurice Bouchez te volgen (*).

Op Poessen eiten we patoeterwieties… Afgeleid van het begrip wietie wat staat voor onnozelaar, dommerik (ook beduidend ‘t mannelijke lid!); patoeterwieties zijn… aardappelkroketten, garnituur bij menige paasdis!

O°ch ga°se peitie… Oh gij beeld, ne peitie in de cheûcoolaa, Buunie stond model vuir ne peitie in fondant!

Ga° geluuft daat?… Geloof jij dat?

(*) Bouchez, Maurice, 1998. ‘t Ronssies in guiren en kluiren. Te koop in de Toeristische Dienst.

Ik ben zo nieuwsgierig tot je het mij allemaal gaat zeggen.

Kiekie mei apo°moews… Kip met appelmoes.

Mien peire goe noar de kurse keiken! Mijn vader gaat naar de (wieler-) koers kijken.

Controerie… Tegenovergesteld, tegenstrijdig, integendeel!

En huuft geleik a poesa°… Hij heeft een hoofd als ‘n paasei!

Conteverkierd… Volledig mis, totaal verkeerd.

KIES HÉT RONSSIES WOORD! 

St.-Hermes & St.-Martinus

Rita Claus tijdens één van haar…

...

EXTRA BUUNIE ZIE ACHTERAAN

LUITIGE RONSSIESE LEESSEN

beûreliere... klouterkoes... confloreese... klakkedjuure... nen hoerie fraak... pimpompuulekie... fieto°blo°me... slopkapoute... hieketiese... pistuuft...

5


Fabian Cancellara draait hier Ronse binnen op exact 51km van de eindmeet van de Ronde van Vlaanderen die hij na zijn val van vorig jaar zal winnen!

W

gAZet 14’13

Met de gevel waar de loge op donderdag samenkomt op de achtergrond, vlak naast het nog leegstaande Witte Paard, beide nog op Maarkedal, rijden de Ronderenners de stad Ronse binnen…

… en zoeven dan Hogerlucht naar beneden!


In de VIP-programmabrochure van de vorige zondag op Pasen verreden Ronde van Vlaanderen, 100 jaar na de allereerste in 1913 en intussen de 97e editie, stond deze advertentie. Dit is ook… Kunst, chapeau aan de maker of het team dat deze pub voor lotto realiseerde én beslist een plekje in deze na-Rondse gAZet waard!

gAZet

X

14’13

Fabian Cancellara wint in Oudenaarde met voorsprong op Peter Sagan zijn tweede Ronde van Vlaanderen en wordt op het podium gefeliciteerd door burgemeester Marnic De Meulemeester…

Als we de beelden op TV bekijken, moeten we toegeven dat Ronse nooit had kunnen tippen aan wat Oudenaarde vermag om Vlaanderens mooiste een op & top aankomstlocatie onder de wielen te schuiven: die rechte lijn naar de aankomst richting oude stad, die historische markt vlakbij, die waterpartij opzij: PURE KLASSE!


 BLZ.A  ZIE VLG. BLZ.

Y

gAZet 14’13

Kunstwerk van de uit Polen afkomstige Dana Klusa alias mevrouw Jacques Herregods.


Pasen in de stad: de kerk van de Klijpe heeft een koorkleur die zich perfect leent voor Pasen (zie vorige blz.). De houten Christus sobert de decoratie en de schaduw lijkt eruit te verrijzen en ten hemel te varen. Het parochiekoor o.l.v. Jean-Paul Verhaegen zong de Duitse mis van Franz Schubert (met het beklemmende… heilig, heilig, heilig – luister in gAZet nr.13) en nadien wierpen paashazen vanop een hoogtewerker chocoladen eieren naar de kleinsten in het atrium vóór de kerk. Alleen hadden ze nadien best last om terug op de begane grond te geraken, want van ze laten neerdalen weer wou de hoogtewerker niet meteen weten. In de Sint-Hermestoren galmde de beiaard en de Moeder Gods blijft in het zijportaal verschrikt naar die duivel-in-brand blikken, een beeld waarvoor het nooit Pasen wordt! Goede Vrijdag kreeg op initiatief van de Unie de Handelaars extra volk in de centrumstraten en de mooiste etalages?: ex-aequo Kathy Dhondt & Versailles…

Naast enkele opvallende  schilderijen over De Ronde van Vlaanderen zet kunstenaar Michel Provost zich opnieuw in de kijker met humoristisch werk. Ook een scène ‘Kiermeese in 't Spillegreem’ waarbij een groep Ronsenaars zijn uitgebeeld, zal de aandacht trekken. Tentoonstelling open van 6 t/m 28 april 2013 in Galerij Beukenhof. Voor info: beukenhof.com

gAZet

Z

14’13

Het lokaal dienstencentrum De Hoge Winde nodigt iedereen uit voor een infonamiddag omtrent overgewicht en dieet. Deze infonamiddag vindt plaats op woensdag 17 april 2013 om 14u met als spreker Evi Dierickx. De inkom is gratis, maar inschrijven is noodzakelijk. Dit kan op het nummer 055 20 70 73. Plaats: Lokaal Dienstencentrum De Hoge Winde, Bredestraat 256 Ronse.


INHOUDSINFO & VERANTWOORDING van de foto’s, illustraties en ander (beeld-) materiaal in jaargang 01 nummer 14 van het lokaal digitaal weekblad gAZet voor Ronse HOME: gAZet logo door Willy Deventer (ook vlg. blz.); eigen foto’s Ronse & New York BLZ.A: fractaal Beke; eigen foto’s; logo RvV BLZ.B: eigen foto’s; stadsbericht BLZ.C: hoe gAZet lezen! BLZ.D: bijdrage Bertrand Vande Kerkchove; met dank aan de VRT (foto van Filip Peeters als Paul Gerardi; serie Salamander verkrijgbaar op beelddrager); eigen foto’s; foto via Eddy Desmet BLZ.E: i.s.m. Ude Vande Kerckhove; archief AUTEURSRECHTEN W.D.; fractaal (detail) door Beke ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN BLZ.F: i.s.m. Ude Vande Kerckhove; eigen BBIE DEPONERING (i-Depot) foto; uit Villa Carpentier in Ronse, uitgave Willy Deventer is international author met Stadsbestuur Ronse 2004 CAE-code 109987598, aangesloten bij BLZ.G: foto Bertrand Vande Kerckhove; SABAM en bij de BBIE (i-Depot), tevens fractaal door Beke; eigen foto’s Hakky en graficus/kunstschilder met TheArtServerNew York (zicht uit de Empire State Building) code 22912 alsook uitgever bij de KoninkBLZ.H t/m O: uit de scriptie door Loes lijke Bibliotheek te Brussel met code 8672, Deventer; eigen foto’s manager Atelier 92/94 Ronse en co-founder BLZ.P: uit Glorieux-Route-Ronse, uitgave BVBA AbyZ consult & projects Gent. door de Broeders Oostakker 2002; foto F.D. Er is ter goeder trouw gepoogd om (beeld-) BLZ.Q t/m S: eigen foto’s; materiaal vanwege materiaal op te nemen waarover geen duiThomas Deriemaeker delijk copyright te noteren viel. gAZet heeft BLZ.T: eigen foto’s dus niemand willen duperen, maar, indien er BLZ.U: eigen foto’s; stadsbericht zich iemand tóch tekort gedaan voelt, neem BLZ.V: eigen foto’s; logo door Willy Deventer; dan asap contact op met onze redactie via kortstrip door Daventra (Buunie 5) gazetronse@gmail.com om ofwel het betrok- BLZ.W: eigen foto’s ken (beeld-)materiaal alsnog te verwijderen BLZ.X: pub lotto; foto’s Els Deventer of om er het copyright van te kunnen vermel- BLZ.Y/Z: eigen foto’s; mat. Michel Provost den. Confraterneel gegroet, Willy Deventer. COLOFON: eigen foto; foto An Deventer EXTRA/11:00: foto/via Thomas Deriemaeker OVERZICHT bladzijden gAZet jaargang 01 BLADERversie of nr.14 van 05 april 2013; 32 blz./140 illustr. PDF/PRINT versie LEUKE EXTRA PAGINA ACHTERAAN…  |  gAZet élke vrijdag 11 uur één week lang!

COLOFON gAZet 14’13

WILLY DEVENTER NAAR PIERO DELLA FRANCESCA

COLOFON digitaal weekblad gAZet wordt uitgegeven door ATELIER 92/94 te 9600 RONSE BTW BE0 736 111 125 TEL +32 494 41 77 62 (mét voice-mail) gazetronse@gmail.be / azronse@gmail.be initiator/producer/uitgever: Willy Deventer de redacteurs staan bij hun blz. vermeld hoofdredacteur: Willy Deventer de auteurs zijn verantwoordelijk voor hun ingezonden kopijen; kopijen kunnen worden ingekort en/of passages kunnen worden geresumeerd → postadres: Saey Buro, Engelsenlaan 21, 9600 Ronse

www.gazetronse.be

Dit is één van de illustraties die ik als student maakte in het Gulden Boek van de Studiekring, Hoger Kunstinstituut Sint-Lucas te Gent. Het wordt te Leuven bewaard bij KADOC. De illustratie is een kopie op papier met waterverf. Ik klaarde de klus in acht uur! Ik was toen… 20 jaar! Zie ook nr.13 blz.I…


EXTRA gAZet 14’13

BACHE AAN DE BIB


Wij willen Willem weg! Wilde Willem wijzer worden, wij willen Willem weer.

Meer dan haar kunstwaarde, geeft deze prent van het neerhalen van de W van Willem I die bovenop de Ronsese obelisk stond, een interessante tijdsblik. Bemerk achter de huizenrij links van de ladder de nog stompe ‘spits’ van de SintHermestoren zónder de kleine hoektorens…

1830 2013

2013 1830

11:00


gAZet jg.01 nr.14 vrijdag 05 aprirt 2013


EXTRA PAGINA De tango gedanst door mannen, de gebroeders Macana. In het begin van de 20ste eeuw werd de tango gedanst door mannen, en werden vrouwen scheef bekeken als ze de tango dansten. Nu wordt de tango óók gemengd gedanst. In dit filmpje zie je nog een voorbeeld van de tango, gedanst door twee mannen. En?

http://www.youtube.com/embed/S-mkR-KoPts

 ZOUDEN DIT DANSSCHOENEN ZIJN VANUIT DE PEPERSTRAAT IN RONSE? ZIE BLZ.G & M

gazet_jaargang_1_nummer_14_05042013  

gazet_jaargang_1_nummer_14_05042013

Advertisement