Page 43

‘Segregatie wordt pas een probleem als het wonen in een bepaalde wijk negatieve gevolgen gaat hebben voor individuele huishoudens’ Voor ons Europese onderzoek gebruiken we daarom volkstellingsdata. Daarmee vergeleken we op buurtniveau waar arm en rijk woonden in dertien hoofsteden in Europa in 2001 en 2011. In elf van de dertien bleek de segregatie tussen arm en rijk te zijn toegenomen. Die toenemende segregatie is een gevolg van de toenemende ongelijkheid die mede wordt veroorzaakt door globalisering. De ‘maakindustrie’ in Europa is sterk gekrompen. Daardoor verdwijnen de middenklasse-banen en komen er alleen aan de onderkant en de bovenkant van de arbeidsmarkt banen bij.

jaren tachtig heeft de neoliberale politiek geleid tot toegenomen privatisering en het afbouwen van sociale voorzieningen als sociale huur. Dat veroorzaakt allemaal meer ongelijkheid en dat zie je terug in de ruimtelijke verdeling van die ongelijkheid. Vooral Stockholm was heel toegankelijk voor immigranten. Daar zijn nu juist in 2013 rellen geweest in de wijken waar veel immigranten wonen die geen perspectief hebben. Daar kun je een les voor de rest van Europa uit trekken. Zorg dat immigranten een opleiding en werk krijgen en dat hun kinderen naar school gaan.

In drie steden nam de segregatie zelfs heel erg toe, in Wenen, Stockholm en in Tallinn in Estland. Dat zijn heel verschillende steden, maar ze vertonen wel dezelfde trends. In Tallinn zie je de extreme uitwassen van het kapitalisme. Daar is de ongelijkheid sterk toegenomen na de val van de Muur en dat vertaalt zich nu in enorme segregatie. Wenen en Stockholm zijn van oudsher steden met heel veel nadruk op inkomensherverdeling en sociale huur. Daar zie je een afname aan investeringen in de sociale woningbouw. Sinds de

De ontvangst van ons boek hierover was overweldigend. Het begon met heel veel aandacht in de Nederlandse media. Inmiddels hebben we al meer dan vijftig publicaties gehad in Europese media, zoals El Pais en The Guardian, maar ook de Washington Post. We hebben het boek gepresenteerd in Brussel bij de Europese Commissie en bij de OESO, de organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling. Ik krijg politici op bezoek en word straks weer geïnterviewd voor de Weense radio. Het is maar een boek, denk ik wel eens.

Toch verrast het me niet. Dat thema van ongelijkheid raakt iedereen. Segregatie is niet per definitie slecht. De meeste Nederlanders wonen in wijken met mensen die heel erg homogeen zijn qua inkomen, opleiding, gezinssamenstelling enzovoort en zijn daar volstrekt gelukkig. Nederland is nog steeds een zeer gelijk land in vergelijking met de rest van Europa. Segregatie wordt pas een probleem als het wonen in een bepaalde wijk negatieve gevolgen gaat hebben voor individuele huishoudens. Dat bedrijven niet meer willen investeren, dat winkels sluiten of dat kinderen niet het onderwijs krijgen dat ze verdienen. Dat het mensen uitsluit van diensten en mogelijkheden in het leven. Op sommige plekken is dat zo. Ik geloof niet dat het investeren in stenen een oplossing is, maar het investeren in mensen. Als je kijkt naar de buitenwijken in Parijs, daar hebben ze de afgelopen jaren 44 miljard in geïnvesteerd. Het was laatst tien jaar geleden dat daar hevige rellen uitbraken in 2005. Journalist Peter Giesen schreef naar aanleiding daarvan een artikel in de Volkskrant. ‘Met de stenen gaat het goed, met de mensen een stuk minder,’ was zijn conclusie. Dat is precies mijn verhaal.’

DEPRIVEDHOODS Professor Maarten van Ham kreeg in 2014 een ERC-beurs toegekend voor zijn onderzoek naar de relatie tussen sociaaleconomische ongelijkheid, armoede en wijken. In totaal tien onderzoekers in vier landen (Nederland, het VK, Zweden en Estland) zullen hieraan de komende jaren werken. ‘Die subsidie veranderde veel, want daarmee kon ik mijn onderzoeksgroep flink uitbreiden. Ook het toegang krijgen

43

tot de benodigde longitudinale datasets in Nederland en andere landen kost veel geld,’ vertelt Van Ham. In oktober 2015 genereerde het boek ‘Socio-Economic: Segregation in European Capital Cities’ veel media-aandacht voor het onderzoek van Van Ham en zijn collega’s. Nu de rust wat is weergekeerd, wijden zij zich verder aan de essentie van het onderzoek: het fundamenteel verbeteren van het begrip van buurteffecten. ‘We kijken nu naast

segregatie in woonbuurten ook naar segregatie op het werk en in de vrije tijd. Segregatie heeft veel meer dimensies dan vaak worden meegenomen in onderzoek. Met onze nieuwe aanpak begrijpen we straks veel meer van de invloed van segregatie op het leven van mensen.’

Highlights 2015 NL  

Highlights TU Delft 2015

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you