Page 34

Directeur Onderwijs Professor Jan Leen Kloosterman is per 1 januari 2016 benoemd tot Directeur Onderwijs van de faculteit TNW. Hij was al zes jaar lang opleidingsdirecteur van de master Sustainable Energy Technology (SET). ‘Driekwart van de studenten bij SET komt uit het buitenland, dat geeft een bijzondere sfeer. Ze zijn heel erg gedreven; ze hebben al een beurs of lening moeten krijgen om hier te komen. Bijna tien procent begint na de opleiding een eigen bedrijf en twintig tot vijfentwintig procent gaat promoveren.’ Kloosterman geeft onder meer een experimenteel college over probleem oplossen. ‘Studenten begrijpen vaak de theorie goed, maar het oplossen van een vraagstuk is andere koek. Dat vereist het toepassen van kennis. In dat college leren we ze manieren om een probleem te benaderen. De essentie van een probleem achterhalen is dan het allerbelangrijkste. Dat kan door jezelf vragen stellen, maar ook door het probleem te visualiseren door een tekening te maken. Hoe eerder studenten dat beheersen, hoe meer ze hebben aan de rest van hun studietijd.’

34

‘Er zal altijd behoefte zijn aan productievormen die je aan en uit kunt zetten. De gesmolten-zoutreactor kan heel goed pieken en dalen in de vraag opvangen’ De motivatie bij alle partners is hoog. ‘Al vóór het indienen van het voorstel zijn we drie keer bij elkaar geweest. Iedere partner heeft zo een eigen, duidelijke rol en ook het doel van het project is scherp omschreven. Dat viel blijkbaar goed bij de evaluatiecommissie.’ Dat doel is om aan te tonen dat het concept van de gesmolten zoutreactor met thorium ook echt zo veilig is als nu wordt aangenomen. ‘We bedenken in feite waar het allemaal mis zou kunnen gaan, dingen waarvan mensen nu denken dat het wel goed zit. Daarvan willen we met experimenten overtuigend aantonen dat de veiligheidsmechanismen ook echt in de praktijk werken.’ Jaren zestig Er is al een en ander bekend over de veiligheid van het proces. In de jaren zestig heeft er namelijk vijf jaar lang een demonstratiereactor gedraaid in de Verenigde Staten. ‘Alle kennis van toen is nog aanwezig in rapporten en in de hoofden van sommige betrokkenen die nu nog leven. We hoeven dus niet alles opnieuw te doen,’ vertelt Kloosterman. Wel is er bijvoorbeeld verder onderzoek nodig naar de materialen voor de installatie. Het destijds gebruikte reactorvat was gemaakt van Hastelloy-N, een speciale staallegering. ‘We weten dat dit gedurende vijf jaar bestand is tegen het corrosieve fluoridezout. Maar we moeten natuurlijk reactoren voor vijftig jaar bouwen. Daarom willen we nieuwe materialen vinden of bewijzen dat de materialen van toen vijftig jaar meekunnen.’ Dat onderzoek gaat in 2016 van start in de hogefluxreactor in Petten.

Daar worden capsules met fluoridezout in combinatie met verschillende constructiematerialen bestraald. ‘De stralingsintensiteit is in Petten tien keer zo hoog als in een normale reactor. Dus als iets vijf jaar in de hogefluxreactor goed blijft, is dat een waardevolle indicator dat het vijftig jaar lang straling aankan.’ Ook de chemie van het zout wordt aan nader onderzoek onderwerpen. ‘De samenstelling van het zout moet je goed monitoren, zodat ook hier geen corrosie plaatsvindt.’ Ook in dit geval wordt uitgegaan van eventuele rampscenario’s. In Fukushima kwamen bijvoorbeeld giftig jodium en cesium in de omgeving terecht. In de gesmolten-zoutreactor zitten splijtingsproducten als jodium en cesium met een sterke ionische binding aan het fluoridezout gebonden en zou dat eigenlijk niet kunnen gebeuren. ‘We gaan de zoutoplossing met al die stoffen erin verhitten tot meer dan duizend graden en kijken welke stoffen wanneer vrijkomen. Dan weten we zeker dat bij de temperaturen in de reactor niets vrijkomt.’ Deze experimenten worden uitgevoerd bij het Institute for Transuranium Elements in Karlsruhe. Zoutplug Een belangrijk veiligheidsmechanisme van de reactor is de zogenaamde zoutplug. Onder het reactorvat lopen buizen die zijn afgesloten met een prop gestold zout. Deze zoutplug wordt van buitenaf gekoeld. Kloosterman legt uit: ‘Stel dat er een externe invloed is, zoals een tsunami of een black-out, waardoor de stroom uitvalt. Dan smelt de zoutplug en het vloeibare zout loopt weg naar

Highlights 2015 NL  

Highlights TU Delft 2015