Page 1

WYDANIE SPECJALNE TRAVEL TRADE GAZETTE

www.ttg.com.pl Nr 1 (245)/2014

BIA lOR Us

nieznana


Szanowni Państwo, Mam zaszczyt zwrócić się do wszystkich obywateli Polski z zaproszeniem do odwiedzenia Białorusi. Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie, które odbędą się w Mińsku w maju 2014 roku, stwarzają wyjątkową okazję nie tylko przeżyć sportowych, ale także szansę aktywnego podziwiania piękna białoruskiej przyrody, walorów kulturowych i rozwoju naszego kraju. Oferujemy Państwu jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych. Chcemy aby trwająca obecnie kampania promocyjna, budująca pozytywny wizerunek Białorusi jako kraju nowoczesnego, bezpiecznego, dynamicznie rozwijającego się i gościnnego, była efektywna i odczuwalna jeszcze przez długie, długie lata. Zamierzamy to osiągnąć, poprzez zwiększenie liczby odwiedzających nasz kraj turystów, budowę nowoczesnego wizerunku marki „Białoruś” oraz dzięki zwiększeniu rozpoznawalności i pogłębieniu wiedzy o naszym państwie. Na Białorusi znajdziecie Państwo dużo śladów polskości, w tym pomnik naszego wspólnego wielkiego rodaka Adama Mickiewicza w samym centrum stolicy oraz jego domek pod Nowogródkiem. Ponadto wśród naszego wspólnego dziedzictwa warto zwiedzić odrestaurowane średniowieczne zamki w Mirze i Nieświeżu, niedawno otwarte muzeum Czesława Niemena w Starych Wasiliszkach pod Szczuczynem. Wart zwiedzania jest Kościół Świętych Szymona i Heleny na placu Niepodległości w Mińsku oraz dużo innych atrakcyjnych miejsc. Naszym staraniem jest, aby kibice, ich rodziny i przyjaciele chcieli w przyszłości ponownie odwiedzić Białoruś. Będziemy dążyć do tego, aby pozytywne emocje wywiezione z naszego kraju były dobrą, skuteczną i trwałą promocją. Naszym gościom oferujemy nowoczesne europejskie areny sportowe, zmodernizowane i zbudowane na nowo drogi, dworce kolejowe, hotele, restauracje. Po emocjach hokejowych zaspokoić Państwa apetyt pomoże kuchnia białoruska. To jest doskonała szansa ocenić wyśmienite smaki tradycyjnych dań białoruskich: draników, kołdunów, maczanki i wielu innych. Wierzę, iż tradycyjna białoruska gościnność pozwoli nam pozyskać polską sympatię, a promocja Białorusi będzie rzeczywiście promocją dobrą, skuteczną i trwałą. My – Białorusini odbieramy Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie nie tylko, jako wielką imprezę sportową, ale także jako czynnik, budujący poczucie wspólnoty narodowej. Ponawiając moje zaproszenie chcę przypomnieć nasze hasło: Białoruś–gościnnośćbezgranic.

AleksandrAveryanov Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej


4

marzec 2014

DlaczegoBiałoruś

TurystykajestfenomenemgospodarkiświatowejXXIwiekuizkażdymrokiemjejrolasięzwiększa.Znaczenieturystykiprzejawiasięwwysokiej zdolnościdogenerowanianowychmiejscpracy, podnoszeniajakościżycialokalnychspołeczności, podwyższaniakonkurencyjnościregionów.Równocześnie,turystykaprzyczyniasiędoodkrywania najcenniejszychzasobówkulturowychiśrodowiskowych,którycheksponowaniepoprawiawewnętrzny i zewnętrzny wizerunek kraju, regionów orazmiejscowości.

fot.: Andriej Dybowskij

Eksportusługturystycznychwpływakorzystniena bilanspłatniczykrajuorazwyzwalaredystrybucjedochodówzregionówbogatszychdobiedniejszych. Turystykastanowijednąznajszybciejrozwijających siegałęzigospodarkinaświecie,copotwierdzajądane statystyczneŚwiatowejOrganizacjiTurystyki(UNWTO) iŚwiatowejRadyPodróżyiTurystyki(WTTC),notujące poIIwojnieświatowejstały,nieprzerwanywzrost,zarówno wzakresieliczbyturystówjakiiwpływówzturystyki.

KorzystnepołożenieBiałorusi,wśrodkukontynentu,naskrzyżowaniuważnychdrógeuropejskich,znacznypotencjałkulturowyidobrzezachowaneśrodowiskonaturalne,czyniązkrajuatrakcyjnemiejscedo zwiedzaniaiwypoczynku,zarównodlaturystówkrajowychjakizagranicznych. Wykorzystanietychszanswymagamiędzyinnymi stworzeniaskutecznychnarzędzipromocjisprzyjającychrozwojowispołeczno-gospodarczemuBiałorusi orazpodniesieniukonkurencyjnościregionówicałego kraju. Turystykajestinterdyscyplinarnądziedzinągospodarki;rzutujenajejrozwójwieledziedzin,m.in.transport,ochronaśrodowiska,sektorfinansowyikomunikacja.DlategoteżniezbędnejestinterdyscyplinarnepodejściedopromocjiturystycznejBiałorusi.

mocjiważnajestjejskuteczność:poprzezskierowaniejejnaokreśloneregiony,rodzajeturystykiiproduktyorazprowadzenienowoczesnymi,adekwatnymiinstrumentamipromocji.Słowem,chcemynaszymwydawnictwemzasugerowaćconależyosiągnąćijakich użyćdotegoceluwłaściwychnarzędzi.Nasząmisją jestrównieżzainteresowaniepolskiejbranżyturystycznejmożliwościąwspółpracyznieznanym,aleolbrzymimpotencjałembiałoruskiejturystyki. Promocjawswojejspecyficewymagadużejkreatywnościinowychpomysłów,alerównieżumiejętnościkorzystaniazprzykładupaństw,którymnatympolu wiedziesięlepiej.WstępnaanalizapromocyjnychsukcesówPolskipozwalazdefiniowaćstosowaneprzez niąinstrumenty.

PodstawowymcelemspecjalnegowydaniaTTG CentralEurope„BiałoruśNieznana”jest,mamnadzieję,atrakcyjnawformie,rekomendacjategonieznanego,atymsamymintrygującegokrajudlapolskichturystów.Naszymcelemjestrównieżprezentacjamożliwościinwestowaniawrozwojowąturystykębiałoruską. EfektemtegowydaniapowinnabyćpoprawamiędzynarodowejrozpoznawalnościBiałorusi,jakokrajuatrakcyjnegoigościnnegodlaturystów,posiadającegokonkurencyjneproduktyturystyczne.

fot.: Andriej Dybowskij

fot.: Andriej Dybowskij

Dlategoteżcorazwięcejpaństwsilnieangażujesię wrozwójturystykiidziedzinzniąpowiązanych.

Promocja,ijeszczerazpromocja Promocjakrajuniebudziwielekontrowersji,pomimotego,żejesttozagadnieniezłożoneimożnana promocjępatrzećzróżnychperspektyw.WażnymobszarempromocjiBiałorusibezwątpieniapowinnabyć promocjaturystyki.PromocjawizerunkuBiałorusipoprzezprezentacjęwalorówturystycznych(iodwrotnie -promocjaturystykipoprzezpromocjęwizerunkuBiałorusi)wymagadługofalowychdziałańwramachspójnejstrategii,obejmującejkomplementarnedlaturystykiobszaryiwspółpracęszeregupodmiotówpublicznychipozarządowychwkrajuizagranicą.Wtejpro-

Przedewszystkim,podmiotyzaangażowanewpromocjępowinnytraktowaćswojezadaniakomplementarnieikompleksowo.Aktywniekreowaćpolitykęcenowąusługorazprecyzyjnieukierunkowywaćpromocjęnakonkretneniszerynkowe.Promocjamusispełniać oczekiwania potencjalnych klientów, z jednej stronyprofesjonalnychtouroperatoróworganizującychprzyjazdydoBiałorusi,zdrugiejzaśaktywnie zainteresowaćpotencjalnychturystów.Donichwłaśniechcemydotrzećznaszymmagazynem„BiałoruśNieznana”.


5

marzec 2014 PobudzićzainteresowaniePolaków

fot.: Andriej Dybowskij

Wartopodkreślićjeszczeraz,żetowłaśnieturystykamożepozytywniezmienićwizerunekBiałorusi.NaszymzadaniemważnajestpromocjaturystykiprzyjazdowejdoBiałorusinarynkupolskimpoprzezdziałaniamarketingoweoszerokimspektrum. Mamyświadomość,żeBiałoruśjakomarkajestmałowyrazistaijeszczesłaborozpoznawalnawświecie, ajeżelijuż,toniestetywnegatywnymkontekście.Jestemprzekonana,żerozwójturystykinaBiałorusimożestanowićgłównykanałkomunikacjimarki.Dlatego teżchcemywnaszymspecjalnymwydaniu„Białoruś Nieznana”przedstawićtakąBiałoruś,którarozpoczynabudowanienowoczesnejmarki.Przedewszystkim chcemyskupićsięnanastępującychokolicznościach: 1. Poprawiającysięstanbazyhotelowej;lepszyprzeciętnystandard. 2. Konkurencjanarynkukrajowymsprzyjającaograniczeniomwzrostucen. 3. Bogactwoiróżnorodnośćdziedzictwahistoryczno-kulturowego. 4. Markagościnności. 5. Zdroważywność. 6. Szerokiwachlarzpotencjalnychproduktówodpowiadającytrendomturystykieuropejskiej.

spotkaniazpartneramibiznesowymi,zwiedzeniaprofilowej wystawy lub przeprowadzenia seminarium branżaturystykibiznesowejstwarzawszystkieniezbędnewarunkidlaefektywnejrealizacjibiznesowych celówpodróży.Hotelesącorazlepiejprzygotowane do obsługi turystów biznesowych. Swoim gościom oferująwysokąjakośćzakwaterowaniaorazszeroki zakresusługbiznesowych.

Chcemyabywizjaimisjawydawnictwabyłaaktualnaprzezkilkanajbliższychlat. WmagazyniedokonaliśmysegmentacjiwalorówturystycznychBiałorusiwrozbiciunapriorytetowe: 1. Turystykaekologiczna. 2. Turystykakulturowa. 3. Turystykabiznesowo-konferencyjna. 4. Turystykazdrowotna. Dużomiejscapoświęcamynaprezentacjęmiast iobwodówzpodkreśleniemichznaczeniadlaposzczególnychsektorówturystyki.

Nowoczesnezarządzanieturystyką

AtrakcyjnośćturystycznaBiałorusi

Białoruskieuzdrowiska(m.in.SanatoriumAziorny, SanatoriumCzabarok,SanatoriumBerestje,Sanatorium Praleska, Sanatorium Rużańskij, Sanatorium Switez)oferująprofesjonalnąkadręmedyczną,wysokistandardusługmedycznych,nowoczesnewyposażenie,wysokąjakośćwykonywanychzabiegóworaz atrakcyjneceny.

- podtrzymujeiutrwalatendencjewzrostowewgospodarcepaństwa; -stanowipozytywnyprzykładwprowadzaniazachodnichstandardów(różnicetechniczneitechnologiczne niesątakduże,jakwinnychdziedzinachgospodarki); - stwarzaszansęstosunkowoszybkiegowyrównania różnic między krajową i zagraniczną gospodarką turystyczną(przyzachowywaniuwłasnychspecyficznychcechkulturowychinarodowych); - wzmacnia procesy decentralizacyjne w państwie, stającsiębezkonfliktowymelementemwspółpracy administracjirządowej,samorządowejorazpodmiotówturystycznychiichzrzeszeń; - jestaktywnymczynnikiemrozwojuregionalnego; - stajesiępozytywnymprzykłademrozwijającejsię współpracywładzyterenowejzespołecznościami lokalnymi; - wzmacnia dążenie władz lokalnych do rozwoju współpracymiędzynarodowejozdecentralizowanymcharakterze; - stajesięimpulsemdoposzerzaniawiedzyikwalifikacjizawodowych; - stanowipozytywnyprzykładochronywłasnegośrodowiskanaturalnego. Jest to bardzo ogólnie spisany katalog działań, którestojąprzedwszystkimipodmiotamizajmującymi się turystyką na Białorusi. Jako redakcja TTG CentralEuropeodbieramytojakowyzwanie.Jużdziś zapraszamydonastępnychwydańotematyceturystykibiałoruskiej.

Turystykabiznesowa(MICE) Dlaturystów,którzywybierająsięnaBiałoruśwcelu

AlinaMazewska fot.: arch. Hotelu „Victoria”

fot.: arch. Narodowa Agencja Tyrystyczna Białorusi

Turystykakulturowa Białoruśoferujewyjątkoweatrakcjezwiązanezkulturąwjejrozmaitychaspektach.Obiektytejturystyki

fot.: arch. Redakcji TTG CE

Turystykazdrowotna Turystykazdrowotnaimedycznajestogólnoświatowymtrendemicorazwięcejludziplanującswojewyjazdyłączywypoczynekzróżnegorodzajuzabiegami dlazdrowiaiurody.TurystykazdrowotnanaBiałorusi madługąhistorię.

Turystykaekologiczna BiałoruśnależydonajmniejzurbanizowanychkrajówwEuropie.Dużąjegoczęśćzajmująterenyleśne. Nietknięta,dziewiczaprzyrodaBiałorusi,unikalnelasy ibłotakrajupociągająmiłośnikówturystykiekologicznejzcałegoświatu.NaterytoriumBiałorusiutworzono czteryparkinarodowe:„BiałowieskaPuszcza”,„Prypecki”,„JezioraBrasławskie”i„Naroczański”.

Szczególniechronionymprzezpaństworezerwateminajciekawszymkompleksemturystycznymjest takżeBerezinskiRezerwatBiosferyczny.OpróczparkównarodowychiBerezinskiegoRezerwatuBiosferycznego Białoruś oferuje 85 rezerwatów przyrody oogólnokrajowymznaczeniui348rezerwatówolokalnymznaczeniu,oraz847zabytkówprzyrody.Siła oddziaływaniaprzyrodybiałoruskiejoczarujeswoim pięknemkażdegoturystę.Zachowanietrwałego,zrównoważonegorozwojuzasobówiwalorówturystycznych poprzez integrację działalności turystycznej zcelamiochronyprzyrodyjeststałątroskąwładz.

Rynekturystykinieistniejeniezależnieodpaństwa ispołeczeństwa.Zarządzanieturystykąnabieradzisiajszczególnegoznaczenia,ponieważjejfunkcjonowanie i rozwój w drugim dziesięcioleciu XXI mają bardzoważnywpływnarealizacjębieżącejpolityki społeczno-gospodarczejkraju,albowiem:

stanowią zarówno wytwory kultury przeszłości, jak iwspółczesne.Wjejskładintegralniewchodziwięc również wszelkiego rodzaju turystyka historyczna. SzerokodostępnaturystykakulturowaBiałorusioferujezarównoelitarnąturystykękulturywysokiejorazrozliczneatrakcjekulturowebędącemotywemlubuzupełnieniemturystykipowszechnej.

Dyrektor Redakcji Wschodniej TTGCE


6

marzec 2014

MistrzostwaŚwiatawhokejunalodziemężczyzn –międzynarodowyturniejhokejowyorganizowany przezInternationalIceHockeyFederation(IIHF).PoprzednikiembyłyMistrzostwaEuropy,któreodbywałysięod1910do1932roku. Turniej zorganizowany podczas igrzysk olimpijskich w Antwerpii uznaje się jako pierwsze mistrzostwa świata. Tak też było przez kolejne 11 imprez. Ostatnim razem połączono igrzyska z mistrzostwami w 1968 roku w Grenoble. Dotychczas rozegrano 76 mistrzowskich turniejów. Najczęściej wygrywali Rosjanie (w tym ZSRR), którzy zdobyli 26 tytułów. Pierwsze trzy mistrzostwa były rozgrywane co cztery lata na igrzyskach olimpijskich. Dopiero od 1930 roku zaczęto je rozgrywać co rok. W latach od 1920 do 1968, jeśli mistrzostwa odbywały się w roku olimpijskim to rozgrywano je na igrzyskach olimpijskich. W okresie międzywojennym (1920-1939) mistrzostwa zostały zdominowane przez reprezentację Kanady. Drużyna tego kraju zdobyła 11 tytułów mistrzowskich na 13 możliwych. Pierwsze mistrzostwa po II wojnie światowej rozegrano w 1947 roku. Począwszy od 1954 roku, gdy na mistrzostwach zadebiutowała reprezentacja Związku Radzieckiego, zawody przez wiele lat były zdominowane prze tę drużynę. W całej swojej historii reprezentacja ZSRR (1954-1991) tylko raz w 1962 nie zdobyła medalu (gdyż nie wystąpili). W Polsce dwukrotnie rozegrano Mistrzostwa Świata w których uczestniczyły najlepsze reprezentacje świata - w Krynicy w 1931 roku i w Katowicach w 1976 roku. Kilka razy rozegrane zostały mistrzostwa grupy "B". Mistrzostwa z 2004 roku w Czechach do dziś są rekordowe pod względem frekwencji publiczności. Obejrzało je na trybunach 552 097 widzów.

Na przestrzeni lat zmianom ulegał format mistrzostw i podział państw na grupy. W pierwszej dekadzie XXI wieku mistrzostwa rozgrywano wedle następującego podziału: • Elita: złożona z 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniano mistrza świata (każdorazowo degradowane były dwie reprezentacje). • IDywizja: stanowiła zaplecze Elity - występowało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do Elity uzyskiwały dwie reprezentacje wygrywające grupy). • IIDywizja: grało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do I Dywizji zdobywali zwycięzcy obu grup). • IIIDywizję: grało w niej 6 zespołów. Na kongresie IIHF zorganizowanym podczas Mistrzostw Świata na Słowacji 12 maja 2011 roku podjęto zmiany reformujące formułę mistrzostw. O ile status quo obowiązujące w Elicie nie uległo zmianom, dokonano ich w niższych klasach mistrzowskich. I tak szczebel I Dywizji podzielono na dwie, nierównorzędne Grupy, tak samo uczyniono z II Dywizją. Tym samym stworzono nowe szczeble mistrzowskie, czego efektem było obsunięcie o klasę niżej niektórych reprezentacji. Zmiany obowiązują od Mistrzostw Świata w 2012. • Elita: 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniany jest mistrz świata (każdorazowo degradowane są dwie reprezentacje). • IDywizjaGrupaA: zaplecze Elity - występuje w niej 6 zespołów (awans do Elity uzyskują dwie pierwsze reprezentacje). • IDywizjaGrupaB: trzecia klasa (awans do Dywizji I Grupy A uzyskuje jedna drużyna) • IIDywizjaGrupaA: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji I Grupy B uzyskuje jeden zespół) • IIDywizjaGrupaB: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji II Grupy A uzyskuje jeden zespół, degradowane do Dywizji III są dwie ekipy)

2 3 4 5

• IIIDywizja:liczy 6 zespołów (do Dywizji II Grupy B awansują dwa pierwsze zespoły, degradowane niżej są dwie reprezentacje).

System

Formuła organizacyjna (meczowa) samych mistrzostw nie ulega zmian mimo reform strukturalnych. Rozgrywki Elity podzielone są na dwie fazy. Pierwszafazato rozgrywki grupowe w czterech tworzonych każdorazowo grupach (A, B, C, D) po cztery zespoły. Drugafaza to walka o ćwierćfinał i walka o utrzymanie. Do walki o ćwierćfinał przystępują zespoły, które zajęły pierwsze trzy miejsca w czterech grupach. Zespoły te zostają przydzielone do dwóch sześcioosobowych grup (E i G), z których do walki o ćwierćfinał przystąpią następnie zespoły z czterech pierwszych miejsc. Zasadą jest, że w drugiej fazie reprezentacje rozgrywają mecze tylko z nowymi rywalami w grupie E lub G. W ćwierćfinałach i półfinałach obowiązuje system pucharowy, w którym rozgrywany jest jeden mecz - wygrany awansuje dalej. Zwycięzca finału zdobywa tytuł mistrza świata, organizuje się także mecz o 3. miejsce. Natomiast do walki o utrzymanie przystępują zespoły, które zajęły ostatnie miejsca w początkowych grupach (A, B, C, D). Zespoły te zostają przydzielone do jednej czteroosobowej grupy tzw. H. Do I dywizji degradowane są drużyny, które zajmą dwa ostatnie miejsca w walce o utrzymanie. krążek

Dotychczasowi medaliści

Historyczna „pierwsza piątka”

1

fot: arch. TTG Cental Europe

Historia mistrzostw

Lp.

Państwo

Złoto

Srebro

Brąz

Razem

1

ZSRR Rosja Łącznie

22 4 26

7 2 9

5 2 7

34 8 42

2

Kanada

24

12

9

45

3

Szwecja

9

19

15

43

4

Czechosłowacja Czechy Łącznie

6 6 12

6 1 13

12 5 21

12 12 46

5

Stany Zjednoczone

2

10

5

17

6

Finlandia

2

6

3

11

7

Wielka Brytania

1

2

2

5

8

Słowacja

1

2

1

4

9

Szwajcaria

0

2

8

10

10

Niemcy

0

1

2

3

11

Austria

0

0

2

2


7

marzec 2014

Gospodarze mistrzostw HistorianarodowejreprezentacjiBiałorusiwhokejunalodzie, zaczyna się od rozpadu ZSRRw1991roku. Każdykraj, znajdujący się dotąd w Związku Radzieckim, chciałwyodrębnićwłasnąreprezentację. Rosjaniebędącpierwszymi„spadkobiercami”radzieckiejreprezentacjigraliwelitarnychdywizionach, aresztakrajówmusiałazaczynaćkarieręznajniższychszczebli,czyliwgrupie„C”. Pierwszy oficjalny występ białoruskiej reprezentacjiodbyłsię7listopada1992weliminacjach doMistrzostwŚwiatazdrużynąUkrainy.Pierwsze próbyzakwalifikowaniasiędowyższejgrupybyły nieudane,alewmarcu1995rokuzespółbiałoruskiwreszciezdobył„bilet”dogrupy"B".Dziękiskutecznejstrategiirozgrywek”białoruscyhokeiści przeszlidowymarzonejgrupy„A”w1998roku. Dotychczasowym największym sukcesem reprezentacji Białorusi w hokeju było zajęcie 4. miejsca na Igrzyskach w Salt Lake City w 2002 roku, 6. miejsca na Mistrzostwach Świata na Łotwie (2006 r.) i 8. pozycji w rankingu Międzynarodowej Federacji Hokeja na lodzie (2009 r.)

Symbol białoruskiegohokeja Trenerem narodowej reprezentacji hokeja od czerwcu 2013 jest Kanadyjczyk GlenHanlon. Już wcze śniej tre no wał hokejową reprezentację na Mistrzostwa Świata w 2005, 2006 i 2009 roku. To właśnie z nim w 2006 roku w łotewskiej stolicy Rydze reprezentacja weszła po raz pierwszy w swojej historii do playoff Pucharu Świata, gdzie ostatecznie zajęła 6. miejsce i osiągnęła najlepszy wynik w swojej historii Mistrzostw. Legendarny trener został wybrany człowiekiem roku w dziedzinie sportu przez czytelników gazety „Pressbol”, a białoruski goalkeeper AndreiMezin wszedł do symbolicznej reprezentacji świata. Jak informuje ArsenijJakowenko, sekretarz prasowy Federacji Białoruskiego hokeja - Do tegorocznych Mistrzostw Glen Hanlon ma podejście profesjonalnie. Nie może przewidzieć wyników, ale zapewnia, że białoruska reprezentacja postara się dać z siebie wszystko, aby osiągnąć najwyższą pozycję.

Białoruska reprezentacja podczas Mistrzostw Świata będzie mieszkać nad „Mińskim Morzem" w prestiżowym hotelu „Robinson Club”.

Sportowamoda Sponsorem narodowej reprezentacji w tegorocznych Mistrzostw, które odbędą się w dniach 9-25 maja w Mińsku, stolicy kraju, będzie firma „Nike”. Zaprezentowano już stroje hokeistów białoruskich. Kolory zostają tradycyjne - biały i czerwony z zielonymi paskami na rękawach i godłem Białorusi. W strojach hokeistów zastrzeżono numer 24, upamiętniając tym samym białoruskiego hokeistę Rusłana Saleja, który zginął wraz z zespołem "Lokomotiw" 7 września 2011 podczas startu z lotniska w Jarosławiu. Podczas, gdy oficjalny sponsor „Nike” zaprojekował stroje białoruskim hokeistom, wiodący białoruski projektant mody - IwanAjplatow, przedstawił nową kolekcję „Wiosna-lato-2014” inspirowaną tym wydarzeniem. Koncepcja kolekcji białoruskiego projektanta połączyła świat mody ze sportem. Kolekcja symbolizuje nadchodzące Mistrzostwa Świata w Mińsku, wprowadza motyw czarnych kółek - symboli krążków, a hokejowe kije w rękach niektórych modeli nawiązują do tej dyscypliny.

Oficjalniprzedstawiciele Oficjalnym turoperatorem Mistrzostw Świata jest firma „CentrKurort”. Firma odpowiadała za prezentację i promocję nadchodzących Mistrzostw. Operator oferuje kibicom pakiety turystyczne, które łączą w sobie – bilet na rozgrywki hokejowe, miejsce zakwaterowania w hotelu lub wiosce akademickiej (w zależności od kwoty) oraz kartę na przejazd we wszystkich środkach transportu miejskiego, dostępnych podczas Mistrzostw, w tym także autobusy wycieczkowe. Oficjalnym sponsorem Mistrzostw Świata w hokeju jest firma „Skoda”. Od lat, a dokładnie od 1993 roku „Skodę” łączy się z hokejem. Do Książki Rekordów Guinessa wpisana jest nawet jako najdłużej współpracująca firma sponsorska w dziedzinie sportu. Oficjalnym importerem „Skody” na Białorusi będzie „FelOktSerwis. Specjalnie przed Mistrzostwami Świata odbyła się prezentacja białoruskiego wydania „Encyklopedii białoruskiego hokeja”. Autorami są DmitrijKoszewarow i IgorMartynowskij, dwaj oddani kibice hokeja.

Książka to biograficzne zbiory artykułów o białoruskich klubach hokejowych, arenach sportowych, tabele i dane statystyczne o turniejach, w których uczestniczyła reprezentacja.

Gadżetyimprezy W otwartym konkursie na maskotkę-symbol Mistrzostw wygrał miński malarz – projektant WitalijOrtuch. Twórczy malarz zaprojektował żubra, ubranego w biało-zelono-czerwony strój hokejowy, na łyżwach i z kijem hokejowym. Mocne, silne zwierzę symbolizuje Białoruś. Każda maskotka ma swoje imię. Żubrowi nadano imię Wolat, co w języku białoruskim oznacza „bohater”. W konkursie na imię i historię żubra wygrali Maria Mackiewicz i Leonid Krawczenko, którzy otrzymali w prezencie bilety na Mistrzostwa Świata.

Pietrowicz,icóżtobędzie? W świecie stało już się tradycją, przed ważnym wydarzeniem sportowym, wybieranie zwierzęcia przepowiadającego wyniki meczów. Jest to bardzo medialny chwyt, który przyciąga dodatkowo uwagę na imprezę sportową, a przypadkiem trafiący wróżbita staje się „skarbem” narodowym i znaną międzynarodową postacią. Tak było z ośmiornicą Paulem, owcą Sonią, gibbonem Sonią, orangutanem Eli i innymi. Modzie nie oparła się także Białoruś. Stołeczne Centrum Oceanografii „Otwarty ocean” pochwaliło się niedawno nowym morskim skorupiakiem. Z Morza Barentsa został przywieziony 10-letni krab, który będzie przepowiadać wyniki meczów podczas Mistrzostw Świata. Krab ważący 3,5 kg o rozstawie szczypców – 95 cm, będzie posługiwał się dwoma atrybutami – lodowiskiem i krążkiem hokejowym. Zdaniem białoruskich ekspertów, krab najbardziej symbolizuje tę dyscyplinę – lubi chłód, a na stadionach jest zimno, a jego szczypce przypominają kij hokejowy. Dlatego bohaterem jeszcze nierozpoczętych Mistrzostw stał się krab o imieniu Pietrowicz. Zawodnicy reprezentacji białoruskiej podczas zbliżających się Mistrzostw Świata będą czuć się wyjątkowo przy aplauzie swoich kibiców. Powinno to pozytywnie wpłynąć na grę drużyny, wzmocnić motywację sportowców w dążeniu do zwycięstw. AlinaMazewska


8

marzec 2014 ArenAMińsk zostałaukończona pod koniec stycznia w 2010 roku. Otwarciutowarzyszyłoinauguracyjne spotkanie hokejowe Mecz Gwiazd kHL,którepokazało,żeobiektpowinienbyćpoważnietraktowanyibranypoduwagęprzywyborzemiejsca nasportowe,wydarzeniamiędzynarodowe. Dzięki nowoczesnej konstrukcji arena może pomieścić ponad 15 000 osób, a to liczba nieuwzględ nia ją ca miejsc sto ją cych. W 2012 roku testem dla Areny były Mistrzostwa Świata w łyżwiarstwie figurowym, kiedy od no to wa no re kor do wą liczbę 17 100 osób. Jednak Arena sprawnie obsługuje nie tylko sporty zimowe, ale cały wachlarz sportowych konkurencji. Na porządku dziennym są siatkówka, koszykówka, piłka ręczna czy sporty walki. Trochę większe zdziwienie może budzić możliwość przeprowadzenia sportów mo to ro wych, a na wet wind sur fin gu. Ta wszechstronność czyni z hali miejsce wyjątkowe.

ARENA MIŃSK

Arena Mińsk może pochwalić się również pewnym rekordem niezwiązanym ze sportem. Pod dachem, na środku sali, wisi ośmioboczny mediakub, wyposażony w plazmowe ekrany, którego waga to aż 18 ton. Sama operacja podniesienia i montażu tego monstrum zajęła dwa tygodnie. Pełne techniczne wyposażenie umożliwia także realizowanie konferencji, spotkań biznesowych, targów, bankietów, gal lub innych mniej konwencjonalnych wydarzeń. Obiekt spełnia wysokie standardy technologiczne. Poza uniwersalnością jest to miejsce bezpieczne i wygodne. Wyposażony w system inteligentnego budynku, ostrzegania awaryjnego, przystosowany dla niepełnosprawnych, jest w stanie ugościć każdego. Nie można nie wspomnieć o świetnej lokalizacji i pojemnych parkingach. Oczekiwania w stosunku do Areny są duże, jednak sam obiekt niewiele może zrobić oprócz tego, że jest i służy. Całość przedsięwzię cia, suk ces mi strzostw, spo czy wa w rękach ludzi arenę obsługujących i dbających o jej jak najlepsze wykorzystanie.


marzec 2014

ARENA CzyżówkA ArenACzyżówkA todrugiośrodek,gdzieodbędąsięgryzudziałem najlepszychhokeistówświata.wybudowanogonaprzeciwnymkońcuMińska-osiedluCzyżówka. Prawie dwukrotnie mniejszy niż Mińska Arena ośrodek Czyżówka jest nie mniej ciekawy. Pod dachem futurystycznego budynku mieszczą się dwa boiska. Na jednym będą rozgrywane mecze w obecności 8 tysięcy kibiców, ponieważ taką liczbę mogą pomieścić trybuny. z kolei na drugim zawodnicy będą mieli miejsce przeznaczone do treningów, a trybuny przyjmą 500 widzów. Połączone zostaną częścią komercyjną o powierzchni około 10 tysięcy metrów kwadratowych. w ośrodku jest 12 szatni i zaawansowany system oszczędzania energii. wyjątkowy jest też dach i elewacja przyszłego ośrodka sportowego, już dziś określanego jako doskonały przykład nanotechnologii w budownictwie. wykorzystana została teflonowa folia stosowana do niedawna tylko w urządzeniach kosmicznych. Może być ona zarówno przezroczysta, jak i nieprzezroczysta oraz podświetlana od wewnątrz. Problem przyklejania się śniegu zostanie rozwiązany poprzez włączenie podgrzewania nawierzchni. z ciekawostek – pierwszym obiektem, podczas budowy którego wykorzystano nawierzchnię teflonową, była Allianz Arena w Monachium. Ostatnim — olimpijski basen w Pe ki nie, któ ry zo stał jed ną z atrak cji Igrzysk Olimpijskich.

9


10

zdjęcia: Ivan Sinichkin

Wiktoria Azarenka

Mimo oszałamujących sukcesów staram się pozostać sobą, dziewczyną z Białorusi. Podkreślałam wielokrotnie, że nie chcę być gwiazdą show-biznesu, jestem profesjonalną tenisistką i na tym chcę się skupić. Ze swoimi fanami komunikuję się aktywnie na portalach społecznościowych, a wywiadów wolę udzielać dziennikarzom sportowym. Dzięki mojej ukochanej mamie, która już od dzieciństwa zaraziła mnie pasją do tenisa, czuję się szczęśliwa, bo zajmuję się tym, co lubię. Tenis kocham bardzo. Moją główną motywa-

cją, która pomaga mi zwyciężać jest walka na korcie. Codziennie kształtuję swoje umiejętności i poważnie traktuję swój zawód. Chciałabym, żeby tenis jako sportowa dyscyplina rozwijała się na Białorusi i dlatego wspieram dwie białoruskie młode tenisistki – Uljanę i Katerinę Grib. Moim zdaniem, Mistrzostwa Świata w Hokeju w Mińsku, będą świetną okazją dla kibiców z całego świata, do poznania Białorusi, jej tradycji, kultury i mieszkańców. Tak duża impreza sportowa może przyczynić się do zain-

teresowania krajem, a dobrze zorganizowane Mistrzostwa gwarantują, że ludzie wrócą do siebie z pozytywnymi wspomnieniami i polecą kraj przyjaciołom. Rozpoznawalność Białorusi w świecie na poziomie sportowym może przynieść dobre efekty w tworzeniu wizerunku kraju. Pozycja białoruskich sportowców na światowych arenach w różnych dziedzinach sportu, sukcesy na tegorocznej Olimpiadzie w Soczi, Mistrzostwa Świata w Hokeju, to wszystko powinno być wykorzystane do kreowania marki Białorusi.

zdjęcia: Aleksander Siemieniako

Daria Domraczewa

W chwili, gdy po raz pierwszy stanełam na nartach, a stało się to w wieku sześciu lat, zawsze były ze mną olimpijskie aspiracje. Wierzyłam, a teraz wiem napewno, że nie ma nic niemożliwego. Najważniejsze – to kochać to czym się zajmujesz. Stawiałam przed sobą cele, które chciałam osiągnąć i dążyłam do nich, codziennie ćwicząc i pracując nad sobą. Często pytają mnie, czy przypuszczałam kiedyś, że zostanę mi-

strzynią olimpijską? Moja odpowiedź nie będzie zbyt skromna: tak, a nawet więcej, to był mój cel, który osiągnęłam podczas Olimpiady w Soczi trzykrotnie. Jako sportowiec jestem bardzo dumna z tego, że w maju odbędzie się tak wielka impreza na Białorusi jak Mistrzostwa Świata w Hokeju. Jestem przekonana, że jest to szansa dla mojego kraju, aby pokazać piękną Białoruś. Jest

to niesamowita okazja dla kibiców i fanów hokeja na lodzie - zobaczyć Mińsk, moje rodzinne ukochane miasto, które pięknieje z każdym dniem. Stolica Białorusi jest przygotowana i cieszy mnie myśl, że do mojego kraju przyjedzie ogromna ilość turystów, którzy poznają ciepło serc moich rodaków i szczerą białoruską gościnność. Wszystkim Gościom życzę niezapomnianych wrażeń podczas pobytu na Białorusi i kolejnych powrotów do mojego kraju.

Ikony białoruskiego sukcesu

marzec 2014


Komponuj wakacje swoich marzeń z Biurem Podróży

Raytan Tour Oferujemy podróże na Wschód. Pragniemy Państwu przybliżyć tradycje, obyczaje, kulturę i historię ziem naszych sâsiadów. Zakres naszej działalnoœci: orgazacja wyjazdów na Ukrainę, Litwę, Łotwę, Estonię, Rosję specjalna oferta na Białoruœ: turystyka sentymentalna turystyka ekologiczna, wycieczki tematyczne (Polesia Czar, Ãladami Wybitnych Polaków, Szlakiem Adama Mickiewicz, Zamki i Pałace, Szlak Napoleona, Szlak Stefana Batorego, Dziwny jest ten Świat, Militarne tajemnice kraju, Białoruski wianek)

l l l l

wycieczki zagraniczne l wycieczki szkolne i kolonie l turystyka medyczna i lecznicza l turystyka biznesowa obsługa konferencji, seminarów obsługa wyjazdów dla klientów indywidualnych, firm i grup zorganizowanych l

Biuro Podróży Raytan Tour 00-074 Warszawa ul.Trębacka, 4 lok. 5 tel/fax + 48 (22) 630 97 18 +48 (22) 630 99 18 pakiet usług w zakresie obsługi turystyki wyjazdowej www. raytantour.com ubezpieczenia biuro@reytantour.com bilety autobusowe warszawa@raytantour.com rezerwacje hoteli l l

l l l l l l

poœrednictwo wizowe usługi przewodników turystycznych

Zapraszamy do skorzystania z naszych usług. Raytan Tour – razem spełnimy najgłębsze marzenia. Biuro służy pomocą na każdym etapie planowania podróży, a po dokonaniu wyboru gwarantuje Państwu beztroski i niezapomniany pobyt.


12

marzec 2014

Prawdziwe serce kraju Szanowni Państwo! ObwódMińskijestnajwiększymregionemRepublikiBiałoruśutworzonym15stycznia1938roku.Unikalnalokal izac jazap ewn ił apot enc jałgos podarczy,polityczny,przyrodniczy oraz kulturowy Mińszczyzny – jest ona zawsze „wcentrumwydarzeń”. Obwódleżywcentrumkraju,graniczyzpięciomapozostałymiobwodamizajmującobszaropowierzchni40,2tysięcykmkw.Mieszkatuokoło1,5mlnosób, ztegoponad650tysięcytoludnośćwiejska.ObwódMińskijestpodzielonyna22rejony.NajwiększymimiastamiobwodusąBorysów,Wilejka,Dzierżyńsk, Żodzino,Mołodeczno,Soligorsk,Słuck. ObwódstołecznytoprawdziweserceBiałorusi,ponieważdoniego,jakarterie,zbiegająsięszlakizewszystkichkrańcówrepubliki.Nadajeontonżyciucałegopaństwa.Czućtutajrytmicznebicietętnażyciapolitycznegopaństwa.Tusięrodząwielkieinicjatywykulturalne.Wreszcie,naMińszczyźniejestskupiony bardzopotężnypotencjałnaukowyorazprzemysłowyBiałorusi.WobwodzieMińskimutworzonorozbudowanąsiećdrógsamochodowych,więcdojechaćdo stolicyrepublikizdowolnejmiejscowościobwodumożnazaledwiewciągukilkugodzin. Obwóddysponujeznacznympotencjałemturystycznym.Turystówprzyciągapięknoiczystośćekologicznaprzyrody,dużailośćpomnikówhistoriiorazkultury,korzystnalokalizacjageograficznawcentrumEuropy ZiemiaMińskajestbogatawtakiekopalinyużyteczne,jaksólkamiennaorazpotasowa,torf,glina,sapropel,materiałypiaskowo-żwirowe,rudażelaza,łupkipalne,wodamineralnaorazinne.Obwódzajmujedrugiemiejscewrepublicepodwzględemzbiornikóworazciekówwodnychiposiadaponad450rzek ołącznejdługościponad10tys.km,ponad70jezior,łącznieztymimniejszymiopowierzchniogólnej180kmkw.,31zbiornikówwodnych. PoterenieMińszczyznyprzebiegadziałwodnymiędzyrzekamiMorzaBałtyckiegoaCzarnego–NiemenemaDnieprem.Większośćjeziorjestpochodzenia lodowcowego,stanowiąonenieodłącznaczęśćkrajobrazówobwodu.NajwiększeznichtoNaroczorazŚwir.NajwiększerzekitoBerezyna,Niemen,Wilia. WobwodzieMińskim37%powierzchnizajmująlasy–jesttopołączenielasówiglastychtypuwschodnioeuropejskiegoorazlasówliściastychtypuzachodnioeuropejskiego.WrejonachBerezyńskim,Borysowskim,Łohojskim,KrupskimorazStarodoroskimstopieńzalesieniaosiąga45-50%.Naterenieobwodu Mińskiegoznajdujesię243obszaryprzyrodniczeobjęteszczególnaochronąołącznejpowierzchni249,6tys.ha,wtym –1rezerwat(Berezyńskibiosferowy), 1parknarodowy(Naroczański),20rezerwatówczasowychoznaczeniurepublikańskim(6krajobrazowychoraz14biologicznych),82pomnikiprzyrodyoznaczeniurepublikańskim(56geologicznych,23botaniczne,3hydrologiczne),108pomnikówprzyrodyoznaczeniulokalnym(53botaniczne,25geologicznych oraz30hydrologicznych).Udziałobszarówprzyrodniczych,objętychochronaszczególną,ołącznejpowierzchnizasobówleśnychobwoduwynosi12,6%.Skład gatunkowyświatazwierzątnaterenieobwoduMińskiegojestnaderróżnorodny.Zezwierzątkopytnychnajbardziejrozpowszechnionesąłoś,jeleńszlachetny, dzik,sarnaeuropejska,zfuterkowych–zając,bóbr,wiewiórka,piżmak,wilk,lis,jenot,kuna,zptaków–głuszec,cietrzew,jarząb,słonka,kuropatwa,gęśbiałoczelna,krzyżówka,kaczkakrakwa,cyranka,kormoranzwyczajny,kszyk,czaplasiwa.Wwolierachniektórychgospodarstwłowieckichsąutrzymywanedanielorazjeleńplamisty. NaMińszczyźniewielemiejscpamiątkowychjestzwiązanychzbitwamihistorycznymi,któreodbywałysięnatejziemiwkażdymokresieczasu.ObowiązkowatrasaturystycznapraktyczniewszystkichfirmturystycznychobejmujeKopiecChwałyorazChatyń.W2007rokuzostałotwartyKompleksHistoryczno-Kulturowy„LiniaStalina”,któryodrazustałsięwizytówkaobwodu.TenzespółznajdującysięnaterenierejonuMińskiegowszedłdogronamiejsc,któreodwiedzają licznedelegacjerządoweorazdyplomatyczneprzyjeżdżającedoBiałorusi.WobwodzieMińskimodbywasięznacznailośćmasowychimprezkulturalnych oznaczeniurepublikańskim,obwodowym,regionalnymorazlokalnym. RegionMińskireprezentujedużaróżnorodnośćzabytkówhistorycznych,kulturowych,architektonicznychorazkultowych.661obiektówobwodujestwpisanychdowykazupaństwowegodóbrhistoryczno-kulturowychRepublikiBiałoruś. WobwodzieMińskim,wcelachrozwojuturystykiutworzonoodpowiedniąinfrastrukturę:1785obiektówgastronomicznych,155obiektówserwisuprzydrożnego,54hoteleoraz44podobneobiektynoclegowe,140organizacjisanatoryjno-uzdrowiskowychorazzdrowotnych,wtym30sanatoriówi27obozówzdrowotnych,23kompleksyłowieckie,10cumowisk,30obozowiskturystycznych,7pólnamiotowych,15parkówczynnegoodpoczynku,374gospodarstwa agroturystyczne. Największąpopularnościąciesząsiętrasyturystyczne,któreprzewidująodwiedzanietakichmiejscowościjakBorysów,Wołożyn,Zasławl,Iwieniec, Łohojsk,Narocz,Nieśwież,Soligorsk,Słuck.Szczególnezainteresowanieturystówbudzątakieobiekty,jakkompleksypamiątkowe„Chatyń”,„Dalwa”,„Kopiec Chwały”,„LiniaStalina”.PrzyciągająturystówobiektyNaroczańskiejstrefyuzdrowiskowej,centrumturystykiekologicznej„Stańkowo”,zespółarchitektoniczno-kulturowywNieświeżu,kompleksetnograficzny„Dudutki”.Zdobyłapopularnośćaktywnaformawypoczynku,jakąjestnarciarstwoalpejskie,które uprawiasięwgórachJakckich,kompleksierozrywkowym„JakuckieGory”,kompleksierozrywkowym„Westa”,kompleksach„Łohojsk”oraz„Silicze”.

Semen Szapiro PrzewodniczącyMińskiegoObwodowegoKomitetuWykonawczego


13

marzec 2014

Biznesowy Mińsk Mińsk zyskuje coraz większą renomę jako atrakcyjne miejsce organizacji spotkań biznesowych. Z roku na rok zwiększa się liczba spotkań i wydarzeń biznesowych, organizowanych przez firmy z branży MICE.

Od czasu zapowiedzi powierzenia Białorusi hokejowych Mistrzostw Świata można podejmować plany organizacji dużych kongresów na mińskich Arenach. Wymienić w tym miejscu można różne formy imprez biznesowych: kongresy, konferencje, seminaria, targi, promocje produktowe, imprezy masowe, koncerty, festiwale itd. Wszystkie one mają wypełnić uczestnikami zarówno Arenę Mińsk, jak i Czyżowkę, gdy opadną już hokejowe emocje. Komercyjne wykorzystanie tych gigantycznych inwestycji poprzez rozwój funkcji pozasportowych jest szansą generowania dodatkowych przychodów. Ostatnie lata to dynamiczny rozwój nowych obiektów kongresowych w kilkudziesięciu lokalizacjach na świecie. Warto w tym miejscu podkreślić, że w sa-

Sala konferencyjna w hotelu Wiktoria

mych Chinach w ostatnich latach powstało i powstaje ponad 100 centrów kongresowych . Wielkie imprezy biznesowe to wszędzie na świecie swoista ekstraklasa i lokomotywa rozwoju branży spotkań – Meetings Industry (często określanej skrótem MICE – Meetings, Incentive, Conventions, Exhibitions). Bez zagłębiania się w definicje, kongresy to spotkania największe (liczące od kilkuset do wielu tysięcy uczestników), a więc i przynoszące największe przychody. Zapewniają one nie tylko wielogodzinne wykorzystanie sali – jak w przypadku koncertu – ale dużo, dużo więcej: noclegi w hotelach, zamawianie posiłków nieraz przez kilka dni, ogromną ilość materiałów drukowanych, zabudowę towarzyszących wystaw, usługi tłumaczy, przewodników, firm transportowych itp., itd. Według statystyk International Congress and Convention Association (ICCA), organizacji monitorującej na świecie wszelkie zjawiska konferencyjno-kongresowe o zasięgu międzynarodowym, średniej wielkości międzynarodowy kongres, np. medyczny, skupia około 600 uczestników i generuje budżet o wysokości 350 000 USD, nie licząc kosztów przylotu do danego kraju. Rzecz ciekawa, jedynie 10 proc. z tej kwoty trafia do gestora danego centrum kongresowego, pozostałe 90 proc. zasila budżet innych podmiotów zaangażowanych w przygotowanie i przeprowadzenie imprezy: hoteli, restauracji i firm cateringowych, obsługi technicznej, w końcu - lokalnych sklepów, instytucji kulturalnych i transportu miejskiego. A więc całe miasto i region wokół niego odnoszą korzyści! Berlin to ponad 100 mln euro przychodu z kongresów i konferencji, Praga 50 mln euro i Budapeszt 60 mln. Warszawa w 2012 roku na kongresach zarobiła 21 mln.

Kongresy to przedsięwzięcia najtrudniejsze, wymagające profesjonalnych kadr i wieloletnich zabiegów marketingowych. Podkreślić należy, że dzięki planowanym Mistrzostwom Świata w hokeju, w ostatnich latach Mińsk zdecydowanie poprawił swoją pozycję na międzynarodowym rynku spotkań, między innymi dzięki zbudowaniu infrastruktury – głównie hoteli – zdolnej do goszczenia imprez o wysokim standardzie. Areny są gotowe przyjąć tysiące osób. Dodajmy jeszcze możliwość wykorzystania uczelni, sal teatralnych i multiplexów. Kongresy stanowią „crème de la crème” światowej branży spotkań. Są dowodem zaufania danego środowiska zawodowego dla miasta i kraju, którym powierzono rolę gospodarzy. Są znakomitą okazją dla promocji i budowania pozytywnego wizerunku. Rezultaty kongresów znacznie wykraczają poza obszar dziedziny, której formalnie dotyczył dany temat. Kraje na całym świecie, a zwłaszcza wielkie miasta, walczą o przyciągnięcie do siebie kongresów i innych głośnych zgromadzeń – kulturalnych, społecznych czy sportowych. Jednym z warunków jest rozbudowa infrastruktury – np. dużych sal biesiadnych, zapewnienie dogodności transportu, przygotowanie atrakcyjnych programów, doskonalenie kadr, ich kompetencji np. znajomości języków. Ważnym czynnikiem było stworzenie struktur odpowiadających za promowanie i poprawianie produktów dla turystów biznesowych. Dlatego też przygotowując ten materiał o potencjale Mińska w segmencie turystyki MICE mam nadzieję, że przyczynię (red.) się do powstania - Mińsk Convention.

Arena Mińsk -- koncert Depeche Mode

zdjęcia: Alina Mazewska

Biblioteka Narodowa

fot: Roman Serafinovich

Są to renomowane targi oraz kongresy konferencje. Znacząco wzrasta ilość spotkań korporacyjnych. Ich struktura tematyczna jest zbieżna z tendencjami światowymi. Dominują eventy o charakterze medycznym, spotkania technologiczne oraz humanistyczne i ekonomiczne. W segmencie turystyki biznesowej pozycja Mińska jest bardzo mocna w stosunku do innych miast Białorusi. Bez wątpienia decyduje o tym ciekawa dla branży spotkań infrastruktura turystyczna Mińska. Większość spotkań zorganizowanych w stolicy Białorusi nie trwała długo. Ponad 96 proc. z nich krócej niż trzy dni. Turystyka kongresowo-biznesowa w Minsku zapewnia klientów w okresie, kiedy zwykli turyści do Mińska raczej nie przyjeżdżają, dzięki czemu hotele mają więcej gości w ciągu całego roku. Według stanu na początek 2013 w Mińsku znajduje się ….. hoteli, w tym …… pięciogwiazdkowych i ….. cztero-gwiazdkowych .


14

marzec 2014

W obiektywie Andreja Dybowskiego Pasjafotografowaniazabytkówarchitektonicznych Białorusi, powstałych w okresie przedsowieckim,znalazłaswojeodzwierciedleniewprojekcie„GlobusBiałorusi”.Mińszczanin-AndrejDybowski -podróżnik,fotograf,programistazwykształcenia,laureat wielunagródzzakresuprogramowania,stworzyłwirtualnąfotograficznąencyklopedięBiałorusinaportaluwww.globus.tut.by.

TurystyczneminimumBiałorusina Każdy obywatel powinien znać kulturowe minimum własnego kraju. Jak mówi sam twórca, większość Białorusinów zna kilka standardowych zabytków: Zamek w Mirze, Nieśwież, Nowogródek, Twierdza Brzeska i kilka innych. Można stwierdzić, że powszechny jest brak wiedzy o swoim kraju. Przecież każdy kraj ma swoje minimum miejsc, które powinno się odwiedzić. Białoruś również i dlatego na swojej stronie poza szeroką bazą fotograficzną, umieściłem 100 obowiązkowych miejsc do zwiedzania, aby ludzie zobaczyli unikalne budowle kraju. Jest to wybór subiektywny, ale myślę, że wystarczy aby przeciętna

osoba poznała w ten sposób kulturę własnego kraju. Niektóre zabytki na zdjęciach już nie istnieją, więc warto było je fotografować, aby nie zginęły bez śladu, a zostały pamiątką fotograficzną dla przyszłych pokoleń rodaków. Podróżując po Białorusi Andrej przejechał 80 tys. kilometrów. Na portalu zgromadził ponad 2000 zdjęć. Odwiedza go codziennie ponad 700 internautów. O sobie mówi skromnie: Jestem programistą z wykształcenia, nie jestem profesjonalnym fotografem, może bardziej kolekcjonerem, który szanuje, ceni i chyba ma sentyment do starej architektury.

Wirtualnapodróżsentymentalna

Portal cieszy się ogromną popularnością wśród zagranicznych internautów, którzy są ciekawi nieznanego kraju albo mają korzenie wschodnie i sentyment do Białorusi. Zdarza się, że Andrej dostaje listy z podziękowaniem i notką, że na przykład, ta kapliczka lub cerkiew była zbudowana przez ich krewnych. Ludzie żyjący daleko od kraju mają możliwość wirtualnie odwiedzić swoje rodzime strony. Czasami piszą z prośbą o zrobienie zdjęcia konkretnego zabytku, np. cmentarza żydowskiego. Link do portalu globus.tut.by pod hasłem „Kulturowe oblicze Białorusi” był umieszczony na stronach Ambasady Białorusi w Paryżu i Moskwie. Zdjęcia podróżują w globalnej sieci internetu, pozwalając każdemu poznawać i podziwiać Białoruś. Redakcja wyraża podziękowania Andrejowi Dybowskiemu za pomoc w przygotowaniu specjalnego wydania „Nieznana Białoruś” poprzez udostępnienia zdjęć, które zostały wykorzystane na stronach magazynu. Alina Mazewska


15

marzec 2014

Podróże ze smakiem Każdy kraj smakuje inaczej, dzięki swojej tradycyjnej kuchni. Białoruska pozostaje nieodkrytym skarbem w świecie zmy sło wych sma ków. Ekspert białoruskiej kuchni, krytyk kulinarny, autorka książki „Starodawna kuchnia Białorusi”, popularna redaktor programów telewizyjnych o tematyce kulinarnej, autorka bloga (www.kulinaria plus.com) - ElenaMikulczik - podzieliła się z redakcją TTG Central Europe tajemnicą za co warto kochać kuchnię białoruską. Alina Mazewska: Jak to się stało, że została Pani uznanym ekspertem białoruskiej kuchni i krytykiem kulinarnym? Elena Mikulchik: Dziś mogę śmiało powiedzieć, że kuchnia białoruska to dla mnie styl życia, a nawet miłość mojego życia, która zaczęła się w dzieciństwie. Pierwszą umiejętność gotowania przekazała mi moja prababcia i babcia. W naszej rodzinie wszystkie kobiety żyją długo, więc miałam szczęście, żeby uczyć się od najlepszych. Mówiąc słowami współczesnej francuskiej pisarki Mariel Barbery, „Nigdyżadenkucharznieporównałsięinieporównawsztucedonaszych babć”. Podróżując dużo po kraju i świecie, odkrywam dla siebie tysiące różnych smaków. Po takiej podróży staram się nie tylko dodać do swojej skarbnicy wiedzy nowy przepis, ale i zapamiętać dokładnie smak potrawy, jej charakterystyczną nutkę. Jednak najlepiej w pamięci zostały mi smaki babcinych dań, przygotowanych z troską i miłością. Od 15 roku życia zaczęła się moja, można powiedzieć, dorosła, przygoda ze światem gastronomii. Zaczęłam uczyć się historii Białorusi i jej kuchni. Chciałam wiedzieć więcej o tym, dlaczego nasi przodkowie jedli to, a nie inne danie w konkretnym czasie. Szukałam informacji wszędzie – w archiwach, książkach, notatkach. Aby być ekspertem w jakiejś dziedzinie, trzeba posiadać szczegółową wiedzę na dany temat. Białoruska kuchnia kojarzona jest z ziemniakami, kalorycznym i tłustym jedzeniem, ale mało kto wie, że przykładowo tradycyjna potrawa draniki - to jedzenie pierwszej połowy dnia, najczęściej przygotowywane na śniadanie. Zaleca się, jeszcze przed jedzeniem, zjeść kawałek ciemnego pieczywa lub gotowane buraki, aby przygotować nasz przewód pokarmowy do przyjęcia smażonej potrawy.

Sięgając do korzeni gastronomii białoruskiej, analizując, dochodzę do wniosku, że jest niepowtarzalna. Tak ekspert, jak i krytyk powinni umieć gotować wszystkie dania, które oceniają. W domu częściej gotuję potrawy białoruskie – smaczne, zdrowe, ekonomiczne i łatwo dostępne. Lubię kuchnię chińską, zwłaszcza wtedy, gdy trzeba coś szybko przygotować. Żeby nakarmić rodzinę lub gości wystarcza 15 minut. Moją życiową pasją jest podróżowanie po świecie i odkrywanie nowych smaków. Turystyka gastronomiczna jest w 100% dla mnie! Do swojej skarbnicy zbieram

przepisy różnych narodowości, ale moim ulubionym pozostaje białoruskie – pieczyste z sosem grzybowym. Pieczone mięso z delikatnym grzybowym sosem jest idealną propozycją nawet dla gospodyń z małym doświadczeniem kulinarnym.

Pieczyste z sosem grzybowym Składniki: 1-1,5 kg wieprzowiny, 1 duża cebula, kminek gruntowy i kolendra, czarny pieprz, sól. Do sosu: 300 g świeżych lub mrożonych grzybów (najlepiej mieszanka z różnych grzybów), 1 cebula, 1 łyżka mąki, 2 łyżki masła, 200 g śmietany, 150 g sera żółtego, sól i pieprz Mięso natrzeć solą, pieprzem, kminkiem i kolendrą, drobnie startą cebulą i zostawić w marynacie na kilka godzin. Następnie umieścić mięso w natłuszczonej blaszce do pieczenia i piec godzinę w temperaturze 180-200oC. Podczas gotowania, kilka razy zalać mięso sosem własnym. Podczas, gdy mięso się piecze, przygotować sos grzybowy. Gotujemy grzyby, małe w całości, a duże w plasterkach. Podsmażyć posiekaną cebulę na maśle na złoty kolor, dodać mąkę i smażyć przez kilka minut, mieszając od czasu do czasu. Następnie dodać grzyby, doprawić solą i pieprzem. Po kilku minutach wlać śmietanę i gotować na wolnym ogniu przez 10 minut. Jeśli sos wychodzi zbyt gęsty, rozcieńczyć go grzybowym bulionem. Jako ostatni wsypać starty na grubej tarce ser, wymieszać i zdjąć z ognia. Ściany garnka posmarować masłem, przelać do niego sos i przykryć pokrywką, zostawiając w piekarniku na 15 minut w temperaturze 180 stopni . Pieczyste pokroić w plastry i podawać polane sosem grzybowym. Smacznego!

AM: Co wyróżnia kuchnię białoruską na tle innych? EM: Jej korzenie sięgają czasów pogańskich. Ze stosunkowo niewielkiej i prostej grupy produktów Białorusini stworzyli niepowtarzalne potrawy. Często używając jednego przepisu, ale innych metod przetwarzania, tworzyli zupełnie inne dania (np. kluski ziemniaczane, danie z tartych ziemniaków, które są pieczone, a potem gotowane). Oczywiście, Białorusini dużo przejęli od sąsiadów. Kuchnie wielu narodów posiadają wyraźne wpływy innych. Na przykład, słynna włoska lasagne została zapożyczona od starożytnych Greków, nieporównywalne francuskie pasztety mają żydowskie pochodzenie, a znany polski deser sękacz, wywodzi się z niemieckich kulinarnych tradycji, gdzie jest znany jak Baumkuchen. Białoruska i Polska kuchnia są bardzo podobne, przecież niedawno byliśmy jednym państwem, ale nie znaczy to, że są kuchniami - bliźniaczymi. Aby poznać prawdziwy smak Białorusi, trzeba przyjechać i spróbować. Serdecznie zachęcam Polaków do przyjazdu.

AM: Jak popularyzuje się kuchnię białoruską? EM: Żyjemy w bardzo ciekawych czasach, kiedy możemy odkrywać własną kuchnię narodową. Sami Białorusini zainteresowali się kulinarnymi tradycjami kraju. Restauracje, aby przyciągnąć turystów, serwują narodową kuchnię starając się znaleźć wyjątkowedania. Wybraliśmy główną potrawę, która naszym zdaniem, jest najbardziej charakterystyczną dla naszej kuchni. Są to draniki. Głównym składnikiem białoruskich draników są ziemniaki, które z powodu korzystnych warunków klimatycznych posiadają większą zawartością skrobi. Przepis jest bardzo prosty białoruskie ziemniaki, cebula, sól i już można smażyć na smalcu, jak to robili nasi przodkowie lub na oleju roślinnym, jak to się robi dzisiaj. Nie powinno się dodawać mąki, bo wtedy draniki nie będą miały tak charakterystycznej chrupiącej skórki. Jeśli ziemniaki będą miały mało skrobi, draniki rozpadną się na patelni. Najlepsze moskiewskie restauracje zamawiają tylko białoruskie ziemniaki. W polskiej kuchni bardzo podobnymi do białoruskich draników są placki ziemniaczane, gdzie do ziemniaków dodaje się mąkę, jajka, cebulę i czasami czosnek. Również pyszne, ale jednak nie to. AM: Czym różnią się dania kuchni regionalnych? EM: Białoruś pozornie wydaje się małym krajem, ale każdy region, to kopalna przepisów i specjałów. Jako ekspert kuchni białoruskiej, postanowiłam poświęcić 2014 rok kulinarnym wyprawom po regionach Białorusi. Niedawno wróciłam z podróży z regionu brzeskiego, powiatu Kobrin. Zebrałam bardzo bogaty materiał i to nie tylko przepisy, ale także historie z życia, tradycji i pieśni – cenne dla kultury. Zaproszona jestem przez obwód grodzieński. Tam jest wieś, gdzie pieką sękacze, podobnie jak w Polsce. Miejscowi twierdzą, że są to ich regionalne wypieki, choć nie zaprzeczają ich polskiemu pochodzeniu. Jak wrócę z podróży, obowiązkowo zdradzę tajemnicę czym białoruski sękacz różni się od polskiego. AM: Dziękuję za rozmowę

5 potraw, które obowiązkowo muszą spróbować turyści: - Draniki ze śmietaną, z mięsem, - Machanka - duszone żeberka ze słoniną, kiełbasą i cebulą, - Wereszczaka – duszone mięso w granku z grzybami, warzywami i słoniną, - wszystkie rodzaje potraw z wieprzowiny, w tym słynną kiełbasę "palcem pchaną" i kaszankę, - napoje bezalkoholowe - kwas chlebowy i zbiteń (rozgrzewający napój na bazie miodu) oraz iwan-czaj (napar z liści wierzbówki), - alkohole – białoruskie piwo, wódkę, nalewkę Krambambulę, miód pitny, żurawinówkę i chrzanówkę. Słodkie upominki z Białorusi: - cukerki czekoladowe fabryk „Komunarki” i „Spartak”, - zefiry (miękkie bezy), - chałwa


16 KulinarnykrytykiekspertbiałoruskiejkuchniElenaMikulchikprzedstawiarankingstołecznychrestauracji,odktórychwartozacząćpodróż wposzukiwaniuprawdziwychbiałoruskichsmaków. Białoruska kuchnia jest bardzo zróżnicowana.Krytykpodzieliłająna trzy rodzaje: chłopską, szlachecką imiejską.Abypoznaćsmakkażdej znich,należyodwiedzićrestauracje wMińsku:„Karczmę”,„Kamianicę” ikawiarnię”Ogiński”,gdziegoście mają możliwość nie tylko skosztowaniabiałoruskichpotraw,aletakże poznaniahistoriiikulturyBiałorusi.

marzec 2014

Poleconeprzezznawcę Białoruski skansen Krytykzalecarozpoczęciepodróżykulinarnejodrestauracji "Karczma",znajdującejsięnaterenieMuzeumArchitektury iBytuwOzerce.Zamysłrestauracji,polegającynaprzeniesieniugościwświatżyciachłopówXIX,początkuXXwieku.Dziękilicznymdrewnianymzabytkomarchitektury,eksponatomzgospodarstwdomowych,gościepoznająwiejskąprostotę,asmakującszerokągamępotraw,któremożnaznaleźćwmenu,poczująprawdziwąbiałoruskągościnność.

www.kamyanitsa.by/ru/karchma Obowiązkowymdaniemdodegustacjijestbialoruskamaczanka,wedługprzepisuSzefaKuchni, zgodnezbiałoruskimikulinarnymitradycjami.Warto zwrócićuwagęnanapojealkoholowe,gorącopolecam,nalewkinamiodzie,nażurawinie,nachrzanie. Tomiejscemożnaśmiałopolecaćnajbardziejgłodnym,gdziedostanąprawdziwechłopskieporcje.

Szlacheckie klimaty Restauracja"Kamyanitsa" przypadniedo gustunawetnajbardziejwybrednymsmakoszom,awystrójjejwnętrza,nawiązującydo WielkiegoKsięstwaLitewskiego,zaciekawi niejednegoturystę.Umieszczonenaścianach herbymagnatów,masywnestoły,krzesłaiceramika,tworząspecyficznyprzewodnimotyw złotegowiekuBiałorusi.Stylizowanydesign, kelnerkiwnarodowychstrojach,ciężkakarta dańwskórze,wszystkotosprawiawrażenie zatrzymaniaczasuwmiejscu,pozwalazapomniećotempiecodziennegożyciainasycić sięspokojną,przytulnąatmosferą.Dodyspozycjigościjestkilkasal,pozwalającychna spędzanie czasu tak w kameralnym kręgu przyjaciół,jakiwwiększym,hałaśliwymtowarzystwie.

www.kamyanitsa.by Moimulubionymdaniemwtejrestauracjijestsandaczponiemeńsku.Delikatnysmakryby,oryginalniepodawana zwybornymgrzybowymsosem,potrafi przekonaćkażdego,nawettego,ktonie lubirybysłodkowodnej.


17

marzec­2014

Kulinarny polonez Cafe „Ogiński” związana z imieniem księcia Michaiła Kleofasa Ogińskiego wprowadzi gości w atmosferę XIX w., serwując szlachecką kuchnię. Wiele potraw znalazło autorskie pomysły w oparciu o fakty historyczne.

Polecamdospróbowaniasałatkę„Ogiński”, "dranikizjęzykiem"wśmietanowymsosieoraz indyka w sosie wiśniowym. Specjalna dumą SzefaKuchnijestdeser"PółnocneAteny".

Tak więc odwiedzając trzy stołeczne restauracje, mają Państwo okazję skosztować smaku różnych potraw z tłem historycznym.

www.aginski.relax.by

R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................

Kim jesteœmy?

polskim tour operatorem specjalizującym się w organizacji wyjazdów na Wschód, oficjalnym przedstawicielem Intourist Brzeœć na rynku polskim

Co robimy?

każdy rodzaj wyjazdów na Białoruœ

Zapewniamy:

Programy pobytowe z dużym wyborem hoteli oraz wycieczek. Weekendy – Mińsk, Grodno, Brzeœć. Wyjazdy na leczenie do najważniejszych wyspecjalizowanych placówek medycznych. Wyjazdy grup i turystów indywidualnych. Rezerwacje hotelowe, wyjazdy biznesowe, wyjazdy na targi, konferencje, incentive tours, organizację wiz. Podróże sentymentalne. Wyjazdy na imprezy sportowe, kulturalne, koncerty. Ubezpieczenia turystyczne. Intour Polska ul. Belgradzka 48 02-793 Warszawa tel. +48 22 43 90 510-19 info@intourpolska.pl www.intourpolska.pl

Co zyskasz współpracując z nami ? • • • • • • • •

Radoœć z podróżowania i całkowitą swobodę! Odkryj z nami Białoruœ Hotele w atrakcyjnych cenach! Oszczędnoœć czasu i pieniędzy! – miejsce, gdzie Zachód Gwarancję współpracy z profesjonalistami! spotyka się ze Wschodem Optymalizację wydatków! Europejski standard usług! Bezpieczeństwo! Pełen zakres usług turystycznych /w tym wizy i ubezpieczenia/


18

marzec 2014

Wywiad TTGCentralEuropez Anatolijem Akantinowem –generalnymDyrektorem CentrumRozwojuStrategicznego „Marketingowe systemy”wMińsku. A.Akantinowbierzeaktywnyudziałwkonferencjach iforach,napisałponad 100 artykułów na temat marketingu,przeprowadziłponad50warsztatów,zorganizowałokoło15konferencjiorazbyłdoradcą marketingowymwszereguwiodącychfirmbiałoruskich. Zorganizował 2 międzynarodowe fora "ImageRepublikiBiałoruś"(2010-2011)istworzył otwartyprofesjonalnyprojektinternetowy„Image RepublikiBiałoruś”. AlinaMazewska:KiedyspecjaliścipoczulipotrzebębudowywizerunkuBiałorusi?Czyistnieją jużzrębywizerunku? AnatolijAkantinow:Wizerunek kraju jest jak puzzle, które składa się z wielu elementów - historii, ludzi, gospodarki, sportu, kultury i polityki. Białoruś, jak każdy kraj, ma przeszłość i teraźniejszość. Jednakże nie można ograniczać się do tego co było i jest. Przyszłościowa wizja pozycjonownia i budowania wizerunku kraju wpływa na to, że jest postrzegany jako nowoczesne, rozwijające się państwo, stwarzające warunki dla rozwoju konkurencyjnej gospodarki. Potrzeba budowania wizerunku Białorusi powstała wtedy, gdy wiodące przedsiębiorstwa kraju zetkneły się z faktem, iż Białorusi nie kojarzyli potencjalni zagraniczni partnerzy. W 2008 roku serbska firma, która prowadzi duże inwestycje budowlane na Białorusi, podczas wystawy w Lyonie, chciała nawiązać współpracę z interesującymi firmami, a oni pytali: "Białoruś - gdzie to jest"? Wtedy zarząd firmy postanowił stworzyć film promocyjny o Białorusi i puścić go na kanale Euronews. Innym przykładem jest jeden z krajowych przedsiębiorców, właściciel kliniki "Nowe spojrzenie", który zainwestował w kampanię reklamową w Wilnie, gdzie Białoruś był promowana jako kraj draników (placków ziemniaczanych, nadziewanych mięsem).

Budowanie wizerunku kraju Od 2010 roku w kraju odbywa się forum „Image Republiki Białoruś” ( imagebelarus.by ), gdzie uczestnicy rozmawiają o problemach i kierunkach rozwoju wizerunku kraju. Elementem programu forum jest konkurs prac z zakresu promocji Białorusi. Współczesną Białoruś wyróżnia duży potencjał intelektualny kadr oraz nowoczesne oprzyrządowanie technologiczne i informatyczne. To właśnie te elementy przyczyniły się do zainteresowania Chin dużymi inwestycjami w Parku Technologicznym w Mińsku. W 2012 roku podjęto próbę opracowania spójnego wizerunku Mińska. Niebiesko granatowe paski z hasłem reklamowym „Think Minsk” powinny charakteryzować stolicę Białorusi jako mądre miasto, ale ten projekt nie został przyjęty przez zarząd miasta. Chociaż badania internautów wskazują, że mieszkańcy Mińska postrzegają swoje miasto właśnie takim. Wielu zagranicznych ekspertów twierdzi, że Białoruś jest związana z żeńskim imieniem. Na pewno jest związana z żubrem, bocianem i chabrem. AlinaMazewska:Jakiedziałaniasąpodejmowanedlakreowaniawizerunkukraju? AnatolijAkantinow: Na poziomie rządowym działania do tworzenia wizerunku kraju nie są wystarczające - władze nie widzą ekonomicznego celu takich działań. Najbardziej zajmują się tymi kwestiami Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które w 2013 roku stworzyło portal internetowy „Białoruś Fakty” (belarusfacts.by) oraz Ministerstwo Sportu i Turystyki - wspiera potencjał turystyczny kraju (belarustourism.by). Turystyka ma ogromny wpływ na gospodarkę każdego kraju, przynosi nie tylko bezpośredni efekt ekonomiczny, ale również pośredni, dzięki hotelom, muzeom, transportowi – wszystko to składa się na mnożnikowy efekt ekonomiczny w turystyce, ale nie-

Serowy event

stety na Białorusi nie są prowadzone takie analizy, dlatego trudno jest zainteresować władze problemami turystyki. W ramach projektu „Eventowa Białoruś”, który ma na celu stworzenie i prowadzenie różnych wydarzeń kulturowych, centrum rozwoju strategicznego promuje prestiżowe wydarzenia kulturowe: Festiwal Zabawek, Festiwal Sera, Festiwal Wiśni, Mistrzostwa Europy w Sianokosach i wiele innych, które mogą być atrakcyjne dla turystów. To właśnie poprzez emocje, interaktywność, komunikację i podróże chcemy żeby ludzie najlepiej poznali kraj i jego mieszkańców. AlinaMazewska: CzyMistrzostwaŚwiatawHokejumogąwpłynąćnawizerunekBiałorusi? AnatolijAkantinow: Uważam, że wizerunek kraju to nie jest pojęcie abstrakcyjne, a całkiem namacalna wartość handlowa. Dzięki pozytywnemu wizerunkowi kraj pozyskuje zagraniczne inwestycje, rozwija się ruch turystyczny, zwiększa się eksport. Mistrzostwa Świata są świetną okazją do zwiększenia rozpoznawalności kraju. Dla Białorusi ważnym będzie okres po Mistrzostwach Świata, kiedy będzie się głośno mówiło o zrealizowanej imprezie sportowej. Trzeba wykorzystać ten czas dla zainteresownia krajem jak największej liczby turystów. Myślę, że najpierw trzeba wykreować image kraju wśród sąsiadów, bo klęską będzie każda kampania reklamowa, która będzie prowadzona w odległych geograficznie krajach, a te najbliższe nie będą wiedziały podstawowych rzeczy o nas. Mam nadzieję, że Polakom podczas Mistrzostw Świata spodoba się nasza wspólna historia, białoruska ekologia i słowiańska gościnność, która u Białorusinów jest bez granic. AlinaMazewska:Dziękujęzarozmowę

II Międzynarodowy Festiwal Serów w ramach „Tygodnia Sera” O z e rc o pod M i ńs k i e m

Program festiwalu: 1. Tydzień sera (9-15 czerwca 2014) • Handlowy tydzień sera w sklepach: degustacja i promocja • Tydzień dań serowych w białoruskich restauracjach i kawiarniach 2. Program biznesowy: • Konferencja dla technologów żywienia na temat „Nowe trendy w produkcji serów" • Konferencja dla producentów, dystrybutorów i sieci handlowych - „Nowe możliwości w dystrybucji i promocji serów” 3. Konkurs na najlepszy ser wśród producentów.

Festiwal plenerowy zapewni dobrą zabawę całej rodzinie: koncerty, degustacja, konkursy. Serdecznie zapraszamy na festiwal! kontakt: 8 017 321 20 40, 8 029 638 29 61 fest@imagebelarus.by


Mińska Asocjacja Hotelowa

www.minskhotel.by

- stowarzyszenie firm i organizacji działających w dziedzinie hotelarstwa w Mińsku. Zrzesza 8 hoteli i 2 hostele.

eUropaHHHHH

www.minotel-belarus.com

VIctorIaHHHH

Hotel europa oferuje usługi dla wymagających turystów, któ rzy szukają prywatności, kameralnej obsługi i wysokiej jakość. nie pod wa żal ną za le tą ho te lu jest wspaniałe położenie w historycznym i kulturowym centrum stolicy. Hotel oferuje 67 pokoi różnych kategorii. elegancja i luksus wnętrza w stylu modern jest w stanie zadowolić najbardziej wymagających, zapewniając komfort i staranność w obsłudze gości. Hotel oferuje również dwie nowoczesne sale konferencyjne mieszczące 70 i 25 osób, elegancką restaurację, przytulny bar, spa, basen, saunę i centrum fitness oraz podziemny parking. tel. +375 (17) 229-83-33 ww.hoteleurope.by

nowoczesny hotel wraz z wielofunkcyjnym centrum biznesu jest idealnym miejscem dla potrzeb turystyki MIce. centrum usług biznesowych to nowoczesne sale wyposażone w sprzęt audiowizualny. Hotel oferuje 169 komfortowych pokoi na najwyższym międzynarodowym poziomie, każdy z widokiem na panoramę malowniczego jeziora komsomolskiego. tel. +375 (17) 239-77-77 www.hotel-victoria.by

Informacja o powstającym hotelu Victoria Olimp: www.realt.onliner.by/2012/11/15/radisson www.rea ner.by/2013/06/14/shtab-kvartira

BelarUsHHH

GarnIHHH

Hotel zajmuje 22-piętrowy wieżowiec. Do dyspozycji gości jest 520 pokoi różnego typu. Usytuowanie w zabytkowym i kulturalnym centrum Mińska na brzegu rzeki Świsłocz w odległości 45 minut jazdy do lotniska "Mińsk-2", sprawia wygodę dla każdego podróżującego. tel. + 375 (17) 209-75-37 www.hotel-belarus.com

40 lat ZwYcIęstwaHHH

Ulokowany w centrum nowo wybudowany hotel o eklektycznym wystroju. cieszy się popularnością wśród biznesmenów oraz turystów, doceniających jego komfort i gościnność. oferuje 50 luksusowych pokoi w różnych kategoriach. Hotelu „Garni” - wcielenie klasycznej tradycji gościnności tel. +375 (17) 229 76 10 www.hotel-garni.by

spUtnIkHHH

Znajduje się w spokojnej i cichej dzielnicy Mińska. Zadowoli każdego turystę poszukującego atrakcyjnej ceny i jakości.

Hotel w centrum w Mińska o cenionej przez klientów jakości usług.

tel. +375 (17) 220-36-19 www.sputnik-hotel.com

tel. +375 (17) 297-17-55 www.40hotel.by

postoYalets Idealna lokalizacja hostelu (300 m od metra) w połączeniu z dobrze wyposażonymi pokojami w niskich cenach dają możliwość cieszenia się pobytem w stolicy Białorusi. +375 (17) 2434981 www.postoyalets.by

traVeler Hostel oferuje miejsca noclegowe w pokojach za przystępną cenę. tel. +375 29 311 27 83 www.hostel-traveler.by


20

marzec 2014

Rok gościnności MyślącoBiałorusijesteśmyzgodnicodogościnności naszych wschodnich sąsiadów. Powszechnieuważamy,żetonieomalichnarodowacecha.Wiemy,żechętniepodejmujągości,sąserdeczni,szczerzy,przyjaźniiotwarci.Tradycjąkażdejrodzinyjestzapraszaniew„gościnneprogi”. Towłaśnieteelementychcąwykorzystaćwładze BiałorusidlapolepszeniawizerunkukrajuwświeciepodczasMistrzostwŚwiatawHokeju.Bieżący rokuznanorokiemgościnności.Aleniejesttotakieproste.

cji to uprzejmość i jeszcze raz uprzejmość. Powinna ona być wsparta serdecznością i uśmiechem, które budują poczucie dobrego nastroju. Te elementy zachowania powinny być wsparte nienagannymi manierami, taktem oraz schludnym wyglądem.

zmieniających się oczekiwań i preferencji konsumentów. Jedną z form takich działań jest marketing bezpośredni. Od niedawna stosuje się jego specjalizację – marketing partnerski. Jego specyfika i założenia przewidują, że pracownicy wchodzą w relacje między sobą i z klientami. Jest to również najwyższy poziom okazywania gościnności. Konsekwencją takiego postępowania powinno być osiągnięcie efektu marketingowego współdziałania

Hospeshospitisacer -Gośćgospodarzowiświęty

Myślę, że w „roku gościnności” bez wątpienia sprawdzą się przeciętni obywatele Białorusi. Nie mam pewności, jak to będzie z gościnnością, nazwijmy ją „instytucjonalną”. Jest to bardzo szeroka strefa kontaktów turystów z wykonawcami komplementarnego pakietu usług w ramach obsługi ruchu turystycznego. Począwszy od służb konsularnych przy wydawaniu wiz, poprzez straż graniczną, celników, aż po milicjantów, konduktorów, sprzedawców, kelnerów, hotelarzy, itp. Pod pojęciem gościnności „instytucjonalnej” rozumiem zorganizowaną troskę w zaspakajaniu oczekiwań osób na rzecz których wykonywane są usługi.

Hotelarstwo–przemysł zorganizowanejgościnności

Gościnność instytucjonalna nabiera szczególnego znaczenia w hotelarstwie. Jest ona charakterystycznym i specyficznym elementem różniącym hotelarstwo i usługi hotelarskie od pozostałych rodzajów działalności usługowej w zaspokojeniu potrzeb bytowych. Treść tego określenia dalece przekracza zwyczajowo rozumiane pojęcie kultury obsługi, które często są rozumiane jako poprawność w realizacji formy i techniki świadczenia usług. To prawda, że reguły sztuki hotelarskiej determinują ocenę jakości hotelu, ale nie zapominajmy, ze sprzedając nocleg oferujemy klientowi dom poza domem. Obsługa hotelarska gości skupia w swojej istocie dwa zasadnicze elementy: X technikę świadczenia, X kulturę obsługi Pamiętajmy, że zawsze muszą one być połączone z realizacją szerokich form gościnności. To właśnie one w połączeniu z estetyką wnętrz tworzą „duszę” hotelu. Trudną do opisania siłę, która jeżeli zaistnieje to zawsze sprawia, że goście wracają.

Pierwszewrażenie

Pierwsze wrażenie może być tylko jedno. Dlatego też szansa na osiągnięcie tego efektu jest tak ważna. Oczywiście istotne jest aby odczucia gościa były pozytywne. Frontem, na którym rozgrywa się walka o wywarcie dobrego wrażenia na gościu hotelu są miejsca pierwszego kontaktu. Przede wszystkim jest to recepcja, ale również istotne znaczenie ma praca stanowisk „mundurowych” (parkingowy, portier, bagażowy). Profesjonalizm pracy tego personelu oraz właściwa jej organizacja są gwarancją dobrych opinii gości.

Recepcja

Recepcja jest miejscem intensywnych kontaktów pracowników hotelu z gośćmi. Odbywają się one przede wszystkim w formie bezpośredniej oraz często przez telefon. Dlatego też jak swoistą mantrę można powtarzać, że uśmiech i uprzejmość to podstawowe cechy zatrudnionych tam osób. Ich postawa i zachowanie to prezentacja atmosfery panującej w firmie. Dla gościa może to być potwierdzenie jego słusznego wyboru, a tym samym zachęta do ponownego skorzystania z naszych usług w przyszłości. Podstawą, na której powinno opierać się zachowanie pracowników recep-

Perfekcyjnywygląd

Pierwsze wrażenie gościa to również jego ocena prezencji i stosownego wyglądu pracowników. Dotyczy to zarówno ubioru z dodatkami, jak również makijażu i fryzury. Wygląd powinien odpowiadać standardowi obiektu i być adekwatnym do prestiżu miejsca. Dlatego też w sferze usług hotelarskich dominuje konserwatywny styl ubrań pracowników. Zalecany jest umiar i prostota. Niemniej jednak zasadne jest dostosowanie stylu do obowiązującej mody. Ważne jest, aby pamiętać o konieczności dostosowania stroju do wieku i figury osoby. Nie można również zapominać o tym, że ma to być strój do pracy. Jeżeli firma nie zamawia dla pracowników firmowego umundurowania ważne jest aby pracownicy byli szczegółowo poinformowani o stawianych im wymaganiach. Pozwoli to uniknąć wielu nieporozumień.

Marketingpartnerski czylioczarowanieklienta

Marketing tak złożonej i swoiście prestiżowej usługi, jak hotel wymaga szczególnej wiedzy, staranności i przygotowania. Nie wszyscy sobie radzą z marketingiem turystyki, a cóż dopiero ze złożonym, interdyscyplinarnym marketingiem hotelu. W tym zakresie potrzeba stałych szkoleń i nauki. Potrzeba nowatorskiego podejścia do problematyki marketingu hotelarstwa. Badania renomowanych hoteli potwierdzają, że klient w ciągu pierwszych minut od przybycia do obiektu zdąży wyrobić sobie opinię o nim. I nie decyduje o tym estetyka wnętrza, ale przede wszystkim postawy i zachowanie pracowników. Wymagania gości hotelowych wymuszają stosowanie kameralnych form marketingu.Tylko w ten sposób można efektywnie dostosowywać się do szybko

(synergii) czyli takiego oddziaływania tych dwóch czynników, aby zachowanie jednego z nich potęgowało efekty drugiego i odwrotnie. Kreowanie właściwych relacji między pracownikami wymaga pełnej świadomości faktu, że w hotelu najważniejszymi aktywami świadczenia usług są odpowiednio wyszkoleni, dobrze motywowani i pracujący w przyjaznej atmosferze pracownicy. Profesjonalny i aktywny marketingowo personel to nie tylko nakierowanie na sprzedaż, ale również kreowanie dodatkowych, nie zawsze wymiernych i trudnych do tworzenia konkretnych walorów, takich jak np. – traktowanie wszystkich gości, tak samo, ale z poczuciem ich wyjątkowości – tworzenie ciepłej i przyjaznej atmosfery, – budowanie komfortu pobytu, – tworzenie właściwego nastroju i poczucia zaufania, – budowanie profesjonalnego obrazu swoim wyglądem i zachowaniem, – udzielanie rzetelnych informacji na temat usług, – kreowanie takich walorów obiektu, które dają wartości, jakich nie są w stanie zapewnić konkurenci – gościnność, – zapewnienie gościom wygody i poczucia bezpieczeństwa. Warto w tym miejscu podkreślić, że działania te to przede wszystkim tworzenie wysokiej jakości obsługi, a właściwie troski o klienta. Jest to najtańszy element reklamy firmy i to zazwyczaj bardzo skuteczny. Zadowolony z naszych usług klient staje się naszym „współpracownikiem”, robi nam reklamę szeptaną, a ponadto jest naszym lojalnym gościem i często powtarza wizyty. LesławLipski


23

marzec­2014

Uroczysko zmieniające losy świata Wiskule(biał.Віскулі)-wieśwbiałoruskiej częściPuszczyBiałowieskiej-ok.10kmna południowywschódodBiałowieży.Miejscelokalizacjiwsi.Jejdośćzagadkowanazwawiąże sięztym,żemieszkańcyistniejącejwtymleśnymzakątkumaleńkiejosadyzajmowalisię tradycyjnie przeciąganiem łodzi podróżnych ikupcówzrzekiPrzewłokadorzekiLeśna.Zadawali im przy tym standartowe pytanie, wmiejscowymnarzeczu:„Awyskula?”(Skąd jesteście?).Stądmiałapowstaćnazwaosady „Wyskula”,przekształconejnastępniew„Wiskule”czy„Wiskuli”. Międzynarodową sławę Uroczysko Wiskule zdobyło dopiero pod koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy do wybudowanego tutaj pałacyku rządowego zaczęli przyjeżdżać prominentni działacze partyjni ZSRR, często z gośćmi. A okres prosperity dla tego puszczańskiego uroczyska rozpoczął się dość prozaicznie. W 1956 roku Nikita Chruszczow zaprosił jugosłowiańskiego przywódcę Josifa Broz Tito na polowanie do ZSRR. Właśnie podczas tego polowania u Chruszczowa zrodziła się myśl, by wybudować myśliwską rezydencję w Puszczy Białowieskiej – na wzór takich, jakie widział w Jugosławii czy w Polsce. Aleksy Kosygin, przewodniczący Rady Ministrów ZSRR wystosował w tej sprawie pismo do Rady Ministrów BSRR. Miejsce na budowę myśliwskiej re-

Krawczuk oraz przewodniczący Rady Najwyższej Białorusi (wówczas nie istniał jeszcze urząd prezydenta) Stanisław Szuszkiewicz podpisali w tym zakątku Puszczy Białowieskiej „Porozumienie o utworzeniu Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP)” i ogłosili, że ZSRR przestał istnieć.

Ofertaturystyczna

zydencji w Wiskulach wybrał podobno przewodniczący Gospłana Mikołaj Bajbakow, projekt zaś opracował architekt Michał Bakłanow. Pałacyk został zaprojektowany w stylu czysto moskiewskim. Wejście do niego przypomina wejście do gmachu Dumy Państwowej. Przez Wiskule przewinęła się cała plejada ówczesnych osobistości, m.in. szefowie państw – Walter Ulbricht, Todor Żiwkow, Janosz Kadar, Władysław Gomułka, Edward Gierek, białoruski lider partyjny Piotr Maszeow, elita radzieckiej kultury.

Historycznymoment Światowy rozgłos Wiskule zyskały dopiero po wydarzeniach z grudnia 1991 roku, kiedy prezydenci Rosji – Borys Jelcyn i Ukrainy – Leonid

W 1998 roku pałacyk w Wiskulach poddany został rekonstrukcji. Drewniane domki w tzw. zespole prezydenckim można obecnie nie tylko oglądać, ale i w nich pomieszkać, i to za niezbyt wygórowaną opłatą. Goście mogą także skorzystać ze znajdującej się w pobliżu sauny, która widziała już niejedną znakomitość. Dostępny jest również elegancki hotel „Wiskule” z 18 miejscami kategorii lux (6) lub półlux (12). Zbudowano go dla ochroniarzy Chruszczowa (pałacyk prezydencki znajduje się po sąsiedzku, w odległości 100 m). Odbywają się w nim często konferencje i szkolenia, organizowane głównie przez banki i różne firmy. Hotel, oprócz komfortu i dobrej kuchni, zapewnia także rowerowe i konne przejażdżki po okolicy, bilard, wspomnianą już saunę i kort tenisowy w Kamieniukach. Bez wątpienia, istnienie kompleksu budynków w Wiskulach i wydarzenia z nimi związane, są teraz silnym magnesem, przyciągających turystów do białoruskiej części Puszczy Białowieskiej. historyk

R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................


24

marzec 2014

Nadniemeńska kraina Szanowni Panie iPanowie! ZwielkasatysfakcjąchcęprzedstawićPaństwuobwódGrodzieński.PoznawanieBiałorusi dlawielukibiców,którzyprzyjadądonaszegokraju naMistrzostwaŚwiatawHokejunaLodzie,zaczniesięwłaśnieodnaszegoregionu.Jesttooryginalnakrainaposiadającabardzobogatąhistorięorazgłębokietradycjekulturowe.Tużyjepracowitynaród,znakidawnychczasówsąsiadująznowoczesnością,awygodnalokalizacjageograficzna,nastykugranictrzechpaństw,czyniregion atrakcyjnymdlawspółpracymiędzynarodowej. JeżeliktośbyłwcześniejnaGrodzieńszczyźnie,tenpopowrocietupokilkulatachnatychmiastzauważyzmiany,któretuzaszły.Zmieniłyswojeobliczemiastaisioła,zbudowanonoweosiedla,unowocześnionouliceiplace,założononoweparki iskwery,odrestaurowanowielezabytkówhistorycznychikulturowych.Przytymmiejscowościzachowująswojąoryginalność. Wregionieaktywnietrwabudowadróg,sąwdrażanenowerozwiązaniatransportowe.Nasigościezauważajądobrystandróg. Rozpoczętorozwójserwisuprzydrożnego.Wobwodziejestjużsporodobrychhoteli,wśródktórychmożnawyróżnićimponujący„KrononParkHotel”,znajdującysięwmalowniczymsosnowymparkuleśnymgłównegomiastaobwodu.Niezawiodą wymagającychgościhotele„Nieman”,„Siemaszko”,„Slavia”,„Lida”,„Kontinent”orazinne. Zaprzykłademwielumiasteuropejskich,wdomachstarejzabudowyhistorycznej,tworzonesąkawiarnieorazrestauracyjki,gdziemożnaprzegryźćcoś,odpocząćorazposiedziećzprzyjaciółmiwzabytkowychwnętrzachpodwiekowymisklepieniami. CorokutysiąceżądnychwiedzyludzizewszystkichzakątkówBiałorusi,Polski,Litwy,Rosji,Niemiec,Izraelaorazinnych państwprzyjeżdżająnaGrodzieńszczyznę.StarająsięodwiedzićdommuzeumAdamaMickiewiczawNowogródku,zanurzyćsięwprzezroczystychwodachjezioraŚwiteź,obejrzećdworyFranciszkaBoguszewiczawKuszlanach,MichałaKleofasaOgińskiegowZalesiu,zajrzećdodomumuzeumElizyOrzeszkowejwGrodnie,spacerowaćwlasachreliktowejPuszczy Białowieskiej.Wostatnichlatachwielezrobionodlazagospodarowaniatychmiejsc.Ijesttozwiązanenietylkozdążeniem doprzyciągnięciadonaszychstronturystów.Dlanastoniesątylkoobiektyturystyczne,leczrównieżośrodkinaszejkultury. Wkrainienadniemeńskiejsązabytkiowartościświatowej.ZamekMirski,ParkNarodowyPuszczaBiałowieskaoraz PołudnikStruvego,któregoznakigeodezyjneznajdująsięnaterenieobwodu,sąwpisaneprzezUNESCOnalistęświatowegodziedzictwakulturowego. Grodzieńszczyznaposiadamocnetradycjesportowe.Naszaziemiawychowałasporowybitnychsportowców,wśródktórychsąmistrzowieolimpijscy–OlgaKorbut,JelenaWołczeckaja,IwanJedeszko,AleksanderKurłowicz,IrinaSzyłowa, KonstantinŁukaszyk,JaninaKorolczyk,AndriejBarbaszyńskij,AndriejMiniewskij,WładimirRomanowskij. HokejstosunkowoniedawnozacząłbyćuprawianynaGrodzieńszczyźnie,leczrównieżtuposiadamyniewątpliweosiągnięcia.Dwakluby–„Nieman”oraz„Lida”grająwekstralidzeMistrzostwBiałorusi,przyczym„Nieman”jestaktualnymmistrzemkraju.WychowankowiehokejugrodzieńskiegoreprezentowaliBiałoruśnaIgrzyskachOlimpijskichwNagano, SaltLakeCityorazVancouver.Wobecnejreprezentacji,którabierzeudziałwMistrzostwachŚwiatatakżegrająnasi hokeiści. BieżącyrokogłoszonowkrajuRokiemGościnności.Ktobyłunas,tenwie,żemieszkańcyGrodnasągościnnizawsze!

Przyjeżdżajciedonas,drodzyprzyjaciele–cieszymysięzespotkańzwami! W. W. Krawcow PrzewodniczącyGrodzieńskiegoObwodowegoKomitetuWykonawczego


25

marzec­2014

Miasto na nadniemeńskiej skarpie SzanowniPaństwo! HistoriaGrodnaliczyprawie900lat,wtrakciektórychznajdowałosięonopodróżnymiwpływami.Efektytesą widocznewjegodzisiejszymkształcie.WspółczesneGrodnojesturokliwe,gwarne,nowoczesneizarazempełne klasycznychbudynków.Zewszystkichbiałoruskichmiasttotutajzachowałosięnajwięcejhistorycznychbudowli,które dająświadectwonaszejfascynującejprzeszłości.NiewątpliwieGrodnojestnajpiękniejszymspośródmiastBiałorusi –wtejkwestiizarównoBiałorusini,jakiPolacy,sąjednomyślniezgodni.Miejscetołączyhistorię,widocznąchociażby warchitekturze,znowoczesnością.Dziśjesttodużecentrumadministracyjne,przemysłoweinaukowo-kulturalne. Wtymroku,wnaszymnadniemeńskimmieściebędziemymielidozaoferowaniadużoatrakcyjnychwydarzeń kulturalnych.W2014rokuwładzeRepublikiprzyznałyGrodnuprestiżowytytułkulturalnejstolicykrajuorazpowierzyły organizacjęXjubileuszowegoFestiwaluKultur,którytradycyjnieskupiaprzedstawicieliponad40narodowości. Władze miasta przykładają dużą uwagę do realizacji innowacyjnych projektów i technologii, wzmocnieniu i budowaniuprzyjaznychrelacjizprzedstawicielamibiznesu.Wspieramyrozwójbiznesuiprzemysłuoraztechnologii nowoczesnychbranż,przedewszystkimtych,któresąprzyjaznedlaśrodowiska.Aktywniebudujemywarunkidlaintegracjigospodarczejikulturalnej wwymiarzemiędzynarodowym. Grodnojestotwartenarozwójwspółpracypoprzezwzmocnieniepartnerstwaregionalnegoimiędzynarodowego,zarównowsferzegospodarki,jak iwprojektachspołeczno-kulturalnych. ZnajdującesiętużprzygranicyzPolskąbiałoruskiemiastojestwspaniałąpropozycjąnakilkudniowąwyprawędlaturystów,którzyniemogą pozwolićsobienadłuższywypoczynek.Zdumąprezentujemyzabytkiwspólnejbiałorusko-polskiejtradycjiitożsamościnaszychnarodów.Grodno możestaćsięcentrumturystykisentymentalnej.Taknaprzykład,MuzeumElizyOrzeszkowej,MuzeumCzesławaNiemenawobwodziegrodzieńskim, rezydencjaStanisławaAugustaPoniatowskiegosąciekawymipropozycjamidlaspędzaniakulturowegoweekenduwklimacienostalgii.

SerdeczniezapraszamydoGrodna!

Andrej Hudyk

PrzewodniczącyGrodzieńskiegoMiejskiegoKomitetuWykonawczego R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................

Hotel Semashko - wizytówka Grodna, oznaka prestiżu i rynkowego sukcesu Iloœć i jakoœć oferowanych usług, poziom serwisu w hotelu, odpowiada międzynarodowemu systemowi kategoryzacji „3 gwiazdek”. Nowoczesny hotel Semashko zlokalizowany jest w historycznej częœci miasta, blisko biznesowego, administracyjnego i handlowego centrum Grodna, co jest oczywistym atutem dla hotelowych Goœci. Kilka minut spacerem do dworców autobusowego i kolejowego i najciekawszych atrakcji miasta. Do dyspozycji Goœci hotel oferuje 41 pokoi, każdy wyposażony w komfortowe udogodnienia w standardzie klasycznym lub VIP-owskim, strzeżony parking, bank, biuro podróży, saunę-club „Oazis” z basenem oraz renomowaną restaurację, serwującą dania kuchni europejskiej i bialoruskiej. Doœwiadczony i przyjemny personel, doskonale mówiący w językach obcych, udzieli wszystkich niezbędnych informacji dotyczących atrakcji turystycznych i kulturalnych Grodna oraz zarezerwuje bilet do kina lub teatru. Łącząc elegancką prostotę i modną nowoczesnoœć Hotel Semashko zawsze mile wita Państwa w swoich progach! Znajdziecie nas na booking.com

GRODNO ul. Antonowa 10 tel. 375 152 750 299 375 296 750 295 375 295 850 299 mail: sem-hotel@tut.by www.hotel-semashko.ru


26

marzec 2014

Sentymentalne city break w Grodnie

Stworzony w Grodnie potencjał turystyczny, istniejąca tam baza i atrakcje turystyczne wyróżniają się na mapie usług turystycznych Białorusi. Pokazanie Polakom możliwości spędzenia weekendu w Grodnie i jego pięknej okolicy może być znaczącą atrakcją dla czytelników. Tym bardziej, że podróże weekendowe stają się bardzo popularną formą wypoczynku. Coraz częściej nabierają one znamion turystyki kulturowej i dlatego też atrakcyjne turystycznie Grodno powinno stać się swoistymi centrum weekendów. Zjawisko to jest już tak modne, że nawet dopracowało się swojej nazwy w branży turystycznej – CITY BREAK. Statystyki minionych lat pokazują, że ta forma turystyki zdobywa coraz większe uznanie wśród Polaków. Jest ona doskonałym rozwiązaniem dla coraz bardziej dynamicznej i zapracowanej części naszego społeczeństwa, która nie zawsze może sobie pozwolić na dłuższy urlop, a także tych, którym mobilność i zdolność do improwizacji pozwalają na organizowanie spontanicznych wypadów Jest to również atrakcyjna forma podróżowania dla szczęśliwie zakochanych, dla nowożeńców oraz zdolnych do turystycznych improwizacji zapaleńców. Ciekawy CITY BREAK to sposób na oderwanie się schematu zapracowanego dnia, na atrakcyjny odpoczynek oraz poznanie ciekawych atrakcji „weekendowego” miasta, jego zabytków, muzeów i oczywiście posmakowanie regionalnych przysmaków i rozrywek. Weekendowa aktywność turystów pozwala wyjść hotelom poza klientów biznesowych i przyciągnąć do siebie klientów indywidualnych w czasie, kiedy tradycyjnie mają najmniejsze obłożenie. Atrakcyjne pakiety weekendowe, pozwalają wypoczywać w komfortowych warunkach i blisko najważniejszych miejskich atrakcji za niewygórowaną cenę.

współczesności. Zanurzone w kulturze słynie z wyjątkowych eventów muzyki i sztuki. Grodno jest tyglem nowego i starego, przeszłości i teraźniejszości.

Dlaczego warto zaliczyć city break wGrodnie?

Bo to jest fantastyczne miasto z ofertą dla każdego, z bogactwem historii, kultury i tętniące życiem nocą. Jest wiele rzeczy do zrobienia w Grodnie, co czyni go idealnym weekendowym miastem dla par i rodzin, a także świetnym rozwiązaniem dla tych, którzy szukają kulturalnych atrakcji i dobrej zabawy.

Wyjściewmiasto

Zabytki V Stary Zamek V Nowy Zamek V muzeum i pomnik Elizy Orzeszkowej V Stanisławówka V Batorówka V Dom Majstra V Plac Tyzenhauza V Pałac Eustachego Hreptowicza V kościół katedralny św. Franciszka Ksawerego V klasztor Brygidek z XVII w. V kościół Bernardynów Uzyskania Krzyża Świętego V cerkiew z XII w. św. Borysa i Gleba V zabytkowa żydowska synagoga V kircha luterańska V pojezuicki kościół farny V kościół św. Zofii

Gimnazjum Stary dla kobiet

W 1496 r. Grodno otrzymało prawa magdeburskie. Jednocześnie miasto uzyskało magistraturę i swój herb - wizerunek jelenia ze złotym krzyżem między rogami, który skacze przez płot ("Jeleń św. Huberta"). W ostatnich latach panowania króla Rzeczypospolitej Stefana Batorego miasto stało się rezydencją królewską. Grodno, jako jedyne miasto dawnej Rzeczypospolitej, może poszczycić się posiadaniem dwóch królewskich zamków.

Cerkiew Borysa i Gleba

Grodnotoweekendowyhit

Turystyka kulturowa jest ściśle związana z kontekstem historycznym, z przeszłością. Obiekt zainteresowania tej turystyki stanowią zarówno wytwory kultury w przeszłości, jak i atrakcje współczesne. Grodno będąc nieomal romantyczną nadniemeńską oaza ciszy i spokoju jednocześnie pokazuje pazur tętniącego życiem miasta. Miasto ma wiele do zaoferowania. Położone tylko 50 km od granicy z Polską Grodno jest od dawna ulubionym wśród turystów miejscem coraz modniejszych wypadów „city break”. Ze względu na bogatą historię i wyjątkową atmosferę

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Perła w koronie białoruskich miast. Grodno,zaliczaneniegdyśdowielkiejtrójkikresowychmiastRzeczpospolitejObojgaNarodów,zasługujenaodwiedzinynie mniejniżWilnoczyLwów.Grodnoprzez wiekibyłościślezwiązanezPolskąidlatego do dnia dzisiejszego zachowały się tu pamiątkiwspólnejhistorii.

Kościół katedralny św. Franciszka Ksawerego

znajdowała się rezydencja króla Stefana Batorego, później trasa prowadzi do Nowego zamku - dawnego pałacu królewskiego, zbudowanego w XVIII wieku, w okresie panowania króla i wielkiego księcia litewskiego Augusta III tutaj się znajdowała letnia rezydencja królów polskich i wielkich książąt Litewskich. Zwołany na Nowym Zamku w Grodnie, przez targowiczan w 1793 roku ostatni Sejm Rzeczpospolitej pod groźbą rosyjskich armat uznał II rozbiór Polski. Idąc dalej należy odwiedzić cerkiew Kołóżską - jedną z najstarszych w Europie Wschodniej, pomnik grodzieńskiej szkoły architektonicznej z XII wieku, Kościół św. Franciszka Ksawerego - katedrę diecezji grodzieńskiej. Jest to najbogatszy Kościół, zbudowany dla Jezuitów. W trakcie dalszej wycieczki przewodniki polecają wizytę w Kościele Matki Bożej Anielskiej i klasztorze franciszkanów, znanych z cudownego obrazu Matki Bożej Anielskiej z XVII wieku. Na polecenie zasługuje największy architektoniczny kompleks XVI-XVIII w. gdzie znajdziemy połączone formy gotyku, renesansu i baroku, - Kościół Znalezienia Krzyża Świętego i klasztor bernardynów. Można śmiało stwierdzić, że zwiedzanie Grodna to ekscytujące i fascynujące spojrzenie na wielokulturowość Białorusi. Gościnne Grodno zaprasza na spacer urokliwymi uliczkami i do historycznych wnętrz, do wygodnych hoteli, eleganckich restauracji i nastrojowych kafejek. W mieście funkcjonuje kilka teatrów, filharmonia, scena operowa, letnia scena muzyczna, trzy multipleksy kinowe oraz kilka mniejszych sal kinowych, popularne kluby, puby i dyskoteki. Liczne muzea, koncerty, jarmarki w tym m.in. Jarmark św. Dominika z ponad 750-letnią tradycją, wystawy, uliczne spektakle teatralne dopełniają bogatą ofertę kulturalną, w której każdy, zależnie od zainteresowań i nastroju, znajdzie coś interesującego dla siebie. Musisz tam być aby odkryć historię tego fascynującego miasta. ZieloneogrodynadniemeńskichbrzegówGrodna Grodno jest znane jako jedno z najbardziej zielonych miast w Europie, a około jedna trzecia miasta składa się z parków, lasów, jezior i ogrodów.

RekomendowanehotelewGrodnie Kronon Park Hotel, Neman Hotel, Semashko Hotel, Apartamenty Eurocomforts, Karalinski Falvarok, Hello Grodno Hostel Gastronomia Weekend w Grodnie to doskonała okazja, aby zapoznać się tradycyjnymi daniami kuchni białoruskiej. Gastronomia w Grodnie jest tania, nawet posiłek w renomowanej restauracji to uczta, która nie złamie budżetu. RozrywkiwGrodnie Zabytkowa synagoga Nocne kluby: „Oskar”, „Safari”, „Alpha Centauri”, „Flint”, „Puszkin”, „Stop Line”. Zwiedzanie można rozpocząć od Starego zamku na stromym wzgórzu, nad brzegiem Niemna, tutaj Kasyna: „Kajman”, „Street Line” (red.)


28

marzec 2014

Tropami Mickiewicza Turystom na całym świecie oferuje się do zwiedzania różne „szlaki mickiewiczowskie”: Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu, Wilnie, Stambule oraz dom-muzeum w jego ojczystym Nowogródku. Ostatni, tonąc w zieleni placu

Lenina mieści się w odbudowanym dworze Mickiewiczów w centrum miasta. Liczne potężne dęby i lipy, jabłonie i wiśnie tworzą tło dla muzeum wielkiego poety okresu romantyzmu.

zdjęcia: arch. Muzeum Mickiewicza

Turystykasentymentalnapozwalanapodróżewprzeszłośćdoczasówwspółczesnychulubionymgeniuszom.Możnapoczućtwórcząatmosferę,którasprzyjałapowstawaniudzieł,cenionychprzezludziróżnychkulturinarodów.

Muzeum jest otwarte dla szerokiej publiczności codziennie. Zwiedzajace znajdą tu ekspozycje biograficzne: rekopisy, książki, autentyczne komplety mebli, zegary, książki, portrety, fortepian. W muzeum są dwie stałe wystawy: „Światło kuchni Mickiewiczów” i poemat „PanTadeusz”. Co roku muzeum zwiedza ponad 20 tysięcy turystów. Istnieje możliwość zwiedzania z przewodnikiem w języku polskim, rosyjskim, białoruskim, angielskim i niemieckim. Najwięcej turystów przyjeżdża z Polski i Litwy. Mamy księgę wpisów, w której ludzie zostawiają nie tylko podziękowania, ale dowody własnych przeżyć, związanych z pobytem w rodzimym miejscu poety. Innymi słowy, jak już zachęcał sam poeta, ktokolwiek będzie na nowogródzkiej ziemi, serdecznie zapraszam do odwiedzenia domu-muzeum Mickiewicza - mówi wieloletni dyrektor - NikolajGajba. www.mickiewicz.museum.by

Orzeszkowa nad Niemnem

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Zwied zaj ącGrodn oniemoż na ominąćdomu,wktórymmieszkała pisarkaElizaOrzeszkowa,znajdującego się na ulicy Orzeszkowej 17. Obecniemieścisiętudom-muzeum ifiliabiblioteki.

Wnętrze muzeum zostało zaprojektowane na podstawie oryginalnych zachowanych zdjęć domu pisarki. Poszczególne pomieszczenia prezentują się tak, jak wyglądały za życia pisarki: gabinet, salon, stare meble, obrazy, zdjęcia.

Największą dumą muzeum jest kompozycja roślinna stworzona przez pisarkę. Poznając świat kwiatów i roślin Grodna i jego okolic autorka założyła zielnik. Opis tej pasji znajdujemy w utworze „Ludzie i kwiaty nad Niemnem”.

Turyści mają możliwość skorzystania z usług przewodnika. Każda wycieczka trwa 40-minut i jest poświęcona określonmu tematowi: „Miłość i mężczyźni w życiu Orzeszkowej”, „Dzieciństwo pisarki”, „Orzeszkowa i Grodno” i inne.


29

marzec 2014

Muzyczny geniusz pogranicza Sam Mistrz mówił o tym zawsze z uznaniem: Ważnejestteżumiejscowieniemojejrodzinnejwsina pograniczuLitwyiBiałorusi,wpołowiedrogimiędzy WilnemaGrodnem.Dlaczegotopodkreślam?Zwielupowodów.Myślę,żedlaartystywogóle,adlamuzyka w szczególności bardzo ważne są pierwsze muzyczne zasłuchania. Nie chodzi mi więc tylko onastrój,aurędziecięcychlat,leczprzedewszystkimotamtemelodie,któreukształtowałymojąmuzycznąwrażliwość. Czesław Niemen podkreślał w swoich wypowiedziach wysoką kulturę muzyczną ludzi z miejsc swojego dzieciństwa: Tamteokoliceobfitowaływzastę-

pymuzykalnychludzi.Byłytogłosy-samorodki.Nikt ichnieuczyłtechnikiśpiewu,aleśpiewtowarzyszył ludziomwłaściwiewkażdejsytuacjiżyciowej.Weźmy chociażbypogrzeby.Istniałzwyczajczuwaniaprzy zmarłychorazśpiewaniaprzytymnabożnychpieśni. Kto choć raz usłyszał taki śpiew, zostawało to już wnimnacałeżycie.Albośpiewcerkiewny.Jeździłem zojcemdocerkwiwGrodnie.Jeździłemtamtylkopo to,byposłuchaćcerkiewnegochóru.Takwięcmoja wrażliwośćniestądrodem,leczzGrodzieńszczyzny, gdziekrzyżowałysięróżnorodnewpływykulturowe. Dziś można sądzić, że te dźwięki i kresowy klimat dzieciństwa zdecydował o wyborze artystycznego pseudonimu. Leniwy, romantyczny nurt Niemna sam artysta określał jako „mój,własny,bliski”. Nie tylko

zdjęcia: arch. Muzeum Niemena

rzeka – symbol była stałym wspomnieniem młodości. Czesław Niemen często podkreślał: Nazawszezostaniewemniepamięćblinówgryczanych,którepiekłamatka,smakwielkanocnejszynki,wspomnienia szaroniebieskiegozmrokuzaoknem,gdyśmyzasiadalidowigilijnejwieczerzy,agłoskolędyonocnejciszyniósłsięoddomudodomu.Tozostanie.Teraz całeżyciejestjużzupełnieodmienione.Itegowłaśnienajbardziejmiżal.

Talent muzyczny Czesława Niemena był tak wielki,żepozwalałmutworzyćmuzykędlacałegoświata.Jednakżewjegomuzycejestdużomotywówsłowiańskich.

Na całe szczęście jest MuzeumCzesławaNiemenawWasiliszkach, domu rodzinnym wielkiego muzyka. Otwarcie Muzeum i odsłonięcie tablicy pamiątkowej Czesława Niemena odbyło się w 2011 roku. Dzięki dyrektorowi i twórcy muzeum UładzimirowiSianiucie stworzono niebanalną placówkę kulturalną, która przypomina ponadczasowe dzieło artysty. (red.)

R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................

Grodno ul. Mołodzieżnaja 1

HotelSlavia-unikalnyieleganckiHotelwGrodniewstyluboutiqowym. Dyskretnie usytuowany w centrum miasta, umożliwia swobodny dostęp do kluczowych punktów Grodna, zabytków kultury, centrów biznesowych i rozrywkowych oraz atrakcji turystycznych. HotelSlavia zlokalizowany jest w pobliżu tak charakterystycznych punktów, jak Zamek w Grodnie czy Teatr Dramatyczny i nadniemeńskie bulwary, 1 km od dworca kolejowego. Inspiracją wyposażenia wnętrz hotelu jest współczesna sztuka Białorusi, konsekwentnie zaznaczona we wszystkich zakątkach hotelu. Do Państwa dyspozycji czekają 24 pokoje i apartamenty, indywidualnie zaprojektowane i umeblowane. Zapraszamy do niepowtarzalnych wnętrz restauracji ArtCafe, gdzie można zapoznać się ze współczesną sztuką światowych malarzy i nabyć obrazy twórców białoruskich . Naszym gościom oferujemy strzeżony parking, wi-fi, organizację wycieczek z przewodnikiem po mieście, rezerwację biletów do teatrów i kin.

Wnaszymhotelupoczujeszklimattradycyjnejbiałoruskiejgościnności. Znajdziecie nas booking.com


30

marzec 2014

Podróż ścieżkami Królów Białoruś– serceEuropy,zielony krajjeziori lasów.Białoruskahistoria,którazwiązanajestz takimiznanymi postaciami jak pisarka Eliza Orzeszkowa,poetaAdamMickiewicz, królowieStefanBatory,StanisławAugustPoniatowski,WładysławJagiełło.Zachowanetuzamki,pałace,rezydencjetworząniepowtarzalnąatmosferę,którawyróżniaBiałoruśna tleinnychkrajówEuropyWschodniej. Wschodniekresyz niesamowitymi krajobrazamistanowiąturystyczną atrakcjędlamiłosnikówhistorii,zabytków,białoruskiejprzyrodyi kultury. Swoją podróż proponuję zacząć odniegdyśpolskiegomiastaGrodna, znajdującego się 20 km od granicy z Polską. Zachowało się tu dużo zabytkówarchitektonicznychz czasówpanowaniawielkichkrólówpolskichi książątlitewskich.

Na Grodzieńszczyźnie, na Górze Zamkowej, nad brzegiem Niemna wznosi się StaryZamek, który został wzniesiony w XI wieku przez kniaziów ruskich w celach obronnych. Pod koniec XIV wieku drewniany zamek pod jurysdykcją księcia Witolda stał się kamienną królewską rezydencją z pięcioma wieżami. Król Stefan Batory, który zrobił z Grodna prawie stolicę Rzeczypospolitej, lubił przebywać w murach zamku. W czasie rosyjsko-polskiej wojny w 1655 roku zamek został całkowicie zniszczony. Odbudował go kanclerz litewski i starosta grodzieński Krzysztof Zygmunt Pac. W 1678 roku w murach zamku odbywał się III Sejm Rzeczypospolitej. Podczas wojny północnej zamek został spalony przez Szwedów i już nigdy nie powrócił do dawnej świetności. Planowana rekonstrukcja ma przywrócić zamkowi stan z czasów panowania Stefana Batorego. Góra Zamkowa jest jednym z ulubionych miejsc mieszkańców Grodna. W tym miejscu czujesz się swobodny i niezależny, a z wysokośći góry otwiera się przed nami widok na urocze wybrzeże Niemna, które było natchnieniem dla Elizy Orzeszkowej tworzącej słynne dzieło „Nad Niemnem”. W latach 1734-1751, za czasów panowania Augusta III, zbudowano Nowy Zamek w stylu rokoko, który służył królom polskim jako letnia rezydencja. W listopadzie 1793 roku w Nowym Zamku odbył się słynny „niemy” sejm, na którym został podpisany traktat rozbiorowy Rzeczypospolitej, w wyniku którego Grodno zostało włączone do imperium

rosyjskiego. Dwa lata później, ostatni król polski – Stanisław August Poniatowski abdykował, a zamek stał się szpitalem i koszarami rosyjskimi. Podczas II wojny światowej, w 1941 roku zamek został całkiem zniszczony i dopiero w 1952 roku odbudowano go w stylu socrealizmu. Przez kolejne lata budynek służył komitetowi obwodowemu Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Taki styl zamek zachował do dziś, obecnie mieści się tam muzeum sztuki i biblioteka im. Karskiego.

W Starym Zamku zaś ma swoją siedzibę Muzeum Historyczno-Przyrodnicze, z zachowanymi oryginałami dokumentów w języku polskim, rosyjskim i starosłowiańskim. Dużą uwagę turystów przyciągają rezydencje ostatniego Króla Rzeczypospolitej – Stanisława Augusta Poniatowskiego. Niestety zły stan, w którym znajdują się one dziś, jest skutkiem działań wojennych podczas I i II wojny światowej i obecnie braku pieniędzy na rekonstrukcję. Mimo tego warte są uwagi, chociażby po to, aby głębiej poczuć atmosferę tamtych lat. Pod koniec XVIII wieku znakomity architekt włoski Józef Sacco, którego z królem Poniatowskim łączyła wielka przyjaźń, zaprojektował trzy piękne rezydencje: Stanisławowo, Augustówek i Poniemuń (czasem mylony z Poniemunią pod Kownem na Litwie). Zostały one nazwane od imienia i nazwiska swojego właściciela - Stanisława Augusta Poniatowskiego RezydencjaStanisławowo została zbudowana w 1706 roku, w stylu późniego baroku. Z miasta do siedziby prowadziła długa aleja lipowa, nazywana potocznie „aleją miłośći”. Ogromna brama ukazywała bogactwo i możność właściciela rezydencji.

Po Poniatowskim właścicielem siedziby w 1814 roku został książę Franciszek Ksawery Drucki-Lubeck (m. in. właśnie od niego pochodziła idea zbudowania Kanału Augustowskiego). Kolejnym właścicielem był książę Władysław Drucki-Lubecki, posiadacz pierwszego samochodu w Grodnie. W czasie I wojny światowej przez Sta-

nisławowo przechodził front wojenny, doszczętnie zniszczone, nigdy już nie zostało całkowice odbudowane. Po wojnie na terenie rezydencji mieściły się liczne organizacje, a ostatnim właścicielem jest Uniwersytet Gospodarczy. Znajdująca się kiedyś za miastem rezydencjaAugustówek cieszyła oczy swoją urodą. Dziś niestety wszystko się zmieniło: przebiegające obok szare uliczki oraz nieliczne drzewa coraz mniej przypominają teren królewskiego pałacu. Pałac ten miał wielu właścicieli, najbardziej znanymi wśród nich był stary irlandzki ród O’Brien de Lassi. Historia pojawienia się tego rodu na ziemiach polskich wiąże się z przegraną bitwą 1690 roku, w której Irlandia straciła niepodległość na rzecz Anglii. Wielu Irlandczyków wybrało wygnanie zamiast poddania się Wilhelmowi III Orańskiemu. Na jednym z odpływających z Zielonej Wyspy statków był James de Lacy ze swoim bratankiem Peterem de Lacy. W 1700 roku Peter został przyjęty do rosyjskiego wojska i od stopnia kapitana dosłużył się stopnia marszałka polnego, został generał-gubernatorem Rygi, a następnie całej Łotwy.

Założycielem polskiej linii rodu stał się bratanek Petera de Lacy, hrabia Maurice-Peter de Lacy. Poszedł śladami wujka, służąc w wojsku rosyjskim i za liczne zasługi otrzymał od Katarzyny II ziemię w Augustówku, którą caryca skonfiskowała po abdykacji króla Poniatowskiego. Nie mając własnych dzieci, Maurice zostawił spadek swojemu siostrzeńcowi Patrickowi. Ten z kolei oddał Augustówek w ręce młodszego syna Aleksandra, który ożenił się z Polką, Gabrielą Radowicką. Z tego małżeństwa przyszły na świat trzy córki: Maria, Genowefa i Aleksandra oraz trzech synów: Terencjusz, Patryk i Maurycy. Terencjusz, jak wielu mężczyzn z jego rodziny, poświęcił się karierze wojskowej. W czasie wojny należał do rosyjskiej „Dzikiej dywizji”, a po odzyskaniu niepodległośći przez Polskę został dowódcą pułków ułańskich w Białymstoku. Jego córka Nelly O'Brien de Lacy, która ukończyła w czasie wojny studia na Uniwersytecie Berlińskim na kierunku malarstwo, emigrowała do Argentyny, gdzie została znaną malarką. Na początku lat 90 ХХ w. w Grodnie odbyła się wystawa jej obrazów. Maurycy O'Brien de Lacy w czasie I wojny światowej był komendantem rosyjskiego pociągu sanitarnego w rejonie Odessy. Wtedy poznał swoją przyszłą żonę, rosyjską księżniczkę Nadzieję Drucką. W latach 1929-1932 Maurycy

był prezydentem Grodna. Jego żona Nadzieja z wielkim zaangażowaniem weszła w polskie środowisko i wkrótce została wiceprzewodniczącą Koła Ziemianek, Czerwonego Krzyża i Towarzystwa Dobroczynności. Była założycielką i przewodniczącą Towarzystwa Przyjacioł Literatury i Sztuki im. E. Orzeszkowej. Co więcej, spod jej ręki wyszła autobiograficzna powieść „Zwycięstwo”. Parkw Poniemuniu należał do najpiękniejszych na Grodzieńszczyźnie. Założony w 1777 roku na wysokim, stromym brzegu Niemna, miał charakter wybitnie krajobrazowy i uważany jest za szczytowe osiągnięcie w karierze Józefa Sacco.

Wybudowany dla Stanisława Augusta pałacyk bardzo różnił się wyglądem od powstałych w tym samym czasie pałaców w Augustówku i Stanisławowie. Ta prywatna rezydencja była ulubionym miejscem spędzania wolnego czasu przez ostatniego króla Rzeczypospolitej. Po abdykacji król Stanisław August Poniatowski oddał swoje nieruchomości, w tym i Poniemuń, w ręce bliskich magnatów. Początkowo właścicielami byli szlachcic J. Sarosek i nadzorca magazynów zapasowych J. Rumel, potem – marszałek grodzieński Roman Antoni, po jego śmierci część majątku stała się własnością jego córki Weroniki, a druga – żony Józefy Lachnickiej. Od Weroniki majątek trafił do Jana Ursyna Niemcewicza, marszałka grodzieńskiego, a od Józefy Lachnickiej przeszedł w ręce Władysława Sarosieka. Pod koniec ХIХ wieku właścicielką rezydencji w Poniemuniu stała się księżna Jadwiga Drucka, przyjaciółka polskiej pisarki Elizy Orzeszkowej. Ta ostatnia obchodziła nawet w Poniemuniu 25. rocznicę swojej działalności literackiej. Po I wojnie światowej, część pomieszczeń rezydencji przydzielono pod mieszkania, pozostałe – dla domu dziecka. W latach 90. XX w. rezydencja królewska stała się prawie ruiną, która do dziś czeka na rekonstrukcję. Białoruska historia zajmuje ważne miejsce w świadomości społeczeństwa. Może to właśnie dzięki zachowanym posiadłościom i zabytkom, które tworzyły wiekową historię i tradycję kraju. Białoruś czeka też na miłośników ciszy, przyrody, lasów, rzek i jeziór. Zwolennikom takiego wypoczynku polecam zwiedzanie Białorusi ścieżkami dawnych królów. tekst: AlinaMazewska zdjęcia: Wiktor Mazewski


31

marzec 2014

Skarb białoruskiej kultury Najdalejnawschódwysuniętabudowlagotycko-renesansowanaterenachdawnejRzeczypospolitejObojgaNarodów,Budowanyirozbudowywanywciągustuleci,zachowałsięwczęściowejruinieodbudowanejizrewaloryzowanejwlatach1991-2011.Stanowikomplekswzniesionyna planiekwadratu,zczteremanarożnymiwieżami i dodatkową piątą bramną. Składa się z części zamkowejipałacowej. Pierwsze zapisy o wiosce Mir odnotowujemy przed 1345 r. Jej historia łączy się ściśle z zamkiem, wybudowanym na przełomie późnego średniowiecza i wczesnego renesansu. Jedyny na Białorusi zespół zamkowy figurujący na liście światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO, jako przykład środkowoeuropejskiego zamku, który zawarł w sobie różne style architektoniczne – od gotyku przez renesans do baroku. Budowę zamku rozpoczął pod koniec wieku XV w. w stylu gotyckim starosta brzeski i kowieński Jerzy Illinicz. Na początku XVI w. były to tylko mury obwodowe, baszty i nieistniejący dziś budynek jednopiętrowy w południowo-zachodnim narożniku dziedzińca. Pierwotne ściany miały u podstawy grubość 3 m i do 13 m wysokości. W połowie XVI w. powstał parterowy, podpiwniczony budynek wzdłuż murów północnych i wschodnich. Około 1568 r. mirski zamek przeszedł w ręce książąt Radziwiłłów, którzy przebudowali go w stylu renesansowym. Istniejący budynek został podwyższony do trzech kondygnacji i zmienił charakter z obronnego na pałacowy. Zamurowano strzelnice, przebito okna i przekształcono średniowieczne korony murów. W pierwszej połowie XVII wieku zamek otoczono bastionowymi fortyfikacjami ziemnymi. Obszar o powierzchni 25 ha, otaczający zamek został zaadaptowany na park.

Zamek został niszczony przez Szwedów w latach 1655 i 1706. Odbudowany stał się rezydencją m.in. wojewody wileńskiego Karola Stanisława Radziwiłła „Panie Kochanku”, który słynął z wystawnych uczt. Zamek został znacznie uszkodzony w czasie walk polsko-rosyjskich w 1794 r. W epoce napoleońskiej (1812 r.) został spalony i częściowo wysadzony w powietrze. Od 1813 r. drogą dziedziczenia dwukrotnie zmienił właścicieli. W 1895 r. zakupiony został przez książęcą rodzinę Światopełk-Mirskich. Budowla została ponownie odnowiona i zamieszkana. Rodzina Świętopełk-Mirskich była gospodarzami Zamku do 1939 roku.

Uroczyste otwarcie Zamkowego kompleksu „Mir” odbyło się 16 grudnia 2010 roku po prawie dwudziestoletnich pracach remontowych. Teraz w muzeum funkcjonuje 40 wystawowych sal, które znajdują się w czterech wieżach, północnym korpusie i cerkwi-grobowcu książąt Światopełk-Mirskich.. Główna ekspozycja zlokalizowana jest w północnym korpusie Zamku. W piwnicach odtworzone są wnętrza pomieszczeń gospodarczych z przełomu XVII i XVIII wieku. Na drugiej kondygnacji znajdują się sale z eksponatami, które opowiadają o obronnej architekturze Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIV-XVII wieku. Są tam również prezentowane informacje o właścicielach Zamku. Na trzecim piętrze – odtworzone wnętrza „Myśliwskiej sali” i sal galowych - „Stołowej” i „Portretowej”. Obecnie zamek Mir jest nie tylko historycznym pomnikiem, ale również placówką oświatowo-wychowawczą, dostępną dla wszystkich zainteresowanych, jednocześnie spełnia funkcję naukowo-badawczą i wydawniczą. Na placach kompleksu zamkowego, na jego podzamczu, tradycyjnie organizowane są muzyczne i rycerskie festiwale, a także kiermasze sztuk i rzemiosła.

Zamkowy kompleks Mir posiada atrakcyjną infrastrukturę dla turystyki biznesowej: dwie sale konferencyjne dla przeprowadzenia spotkań i konferencji na wysokim poziomie oraz hotel z 15 pokojami, które łączą w sobie niepowtarzalny luksus zabytkowych wnętrz ze współczesnym komfortem. Drzwi Zamku są zawsze otwarte dla tych, którzy szukają fascynujących wrażeń obcowania z żywą historią Białorusi!

Jego fascynująca historia oraz zaskakujące muzeum zamkowe stanowią o atrakcyjności tego miejsca. Ponadto liczne imprezy i festiwale organizowane przede wszystkim w lecie. Zwłaszcza „Wieczory muzyczne w mirskim zamku”, Święta sztuki „Mirski zamek” z udziałem Narodowej Orkiestry Koncertowej Białorusi, turnieje rycerskie w historycznych strojach itp. A na co dzień, na turystów czekają kramy z pamiątkami wokół parkingu obok zamku. Z zabytkowych budowli w Mirze trzeba jeszcze odnotować kompleks synagogi (główną – „ciepłą”, tj. ogrzewaną, „zimną” – bez ogrzewania i szkołę) budowany od XVIII do początku XX w. Jedyny tego rodzaju, jaki ocalał na Białorusi. Żydzi osiedlali się w tym miasteczku od XVII w. Zachował się także klasycystyczny, piętrowy gmach byłej jesziwy – wyższej szkoły talmudycznej, istniejącej w latach 1815-1939. Więcej o muzeum: www.mirzamak.by opr. i tłumaczenie: Olha Lomaka zdjęcia: arch. Zamku Mir


32

marzec 2014

Żydowskie zabytki Przed drugą wojną światową w niemal każdym mieście II Rzeczypospolitej większość mieszkańców – średnio 60% ludności - stanowili Żydzi. Takie miasteczka powszechnie nazywano sztetlami. Sytuacja ta dotyczyła zwłaszcza wschodnich obszarów Polski, które obecnie znajdują się na terytorium m. in. Białorusi. To miejsce bardzo ważne dla żydowskiej historii: tu działały słynne jesziwy czyli wyższe uczelnie religijne, w których wykładały takie sławy jak rabin Chaim Sołowiejczyk czy Izrael Meir ha-Kochen, zwany Hofec Chaim. Tu urodzili się współtwórcy państwa Izrael, między innymi: Szymon Peres, Menachem Begin, Zalman Szazar, Icchak Szamir i Chaim Weizman. Tu działali uznani w całym świecie artyści i twórcy, wśród nich Ester Rachel Kamińska, uważana za matkę teatru żydowskiego. Słonim - synagoga

Białoruś nie jest dziś popularnym celem polskich turystów. A przecież, mimo zniszczeń z czasów wojny i oraz zaniedbania w latach późniejszych, kraj ten może poszczycić się niezwykle interesującą spuścizną materialną lokalnych społeczności żydowskich.

Słonim - synagoga

Do najciekawszych białoruskich obiektów sakralnych należy bez wątpienia Synagoga Chóralna w Grodnie. Po pożarze z 1899 r. obiekt został odbudowany na początku XX w. w stylu eklektycznym i mauretańskim. Zachwyca wysokie, wysmukłe wnętrze sali głównej, w której bima znajduje się pomiędzy czterema ozdobnymi kolumnami. Nad budynkiem zdaje się ciążyć fatum – po przeprowadzonej ostatnio żmudne renowacji, w listopadzie 2013 r. w synagodze raz jeszcze wybuchł pożar. W poszukiwaniu pereł architektury synagogalnej należy koniecznie wybrać się do Słonimia, gdzie barokowa synagoga swoją bryłą przypomina kościół katolicki, a we wnętrzu przetrwały relikty polichromii, między innymi zdobienia Aron ha-Kodesz z lwami podtrzymującymi Tablice Przykazań. Polichromie zachowały się także w synagodze w Oszmianie, gdzie uważny obserwator dodatkowo dostrzeże nad wejściem wyrzeźbionego w drewnie lwa. Wyjątkowym miejscem jest Mir, w którym kilka synagog i gmach dawnej jesziwy przypominają o bogatej historii tego sztetla. Warto odwiedzić także mniej popularne miejscowości, takie jak Iwie z kompleksem stojących obok siebie aż trzech synagog czy Ostrynę, gdzie przy obok synagogi zachował się dom modlitwy oraz dom rabina. Przed wojną na terenach II Rzeczypospolitej znajdowały się dziesiątki drewnianych synagog. Niestety, niemal wszystkie z nich bezpowrotnie uległy zniszczeniu. Nie ma już dziś okazałych bóżnic drewnianych w Wołpie czy Grodnie. Jeden z nielicznych takich obiektów – częściowo przebudowany i otynkowany - zachował się w Iwieńcu. Z kolei w Telechanach stoi drewniany budynek, o którym mieszkańcy mówią, że mieścił niegdyś dom modlitwy lub szkołę żydowską.

Raduń - jesziwa

Raduń - cmentarz

Sopoćkinie - cmentarz


33

marzec 2014

Białorusi Żydowskieśladymożnaodnaleźćtakżenaniejednymbudynkumieszkalnymiużytkowym.Sątozagłębieniapomezuzach,czylimocowanych ukośnienaprawejframudzeniewielkichpojemnikachzfragmentemTory; inskrypcjewjęzykachhebrajskimijidysz(m.in.zapisanealfabetemhebrajskimdatybudowydomówwIwieiBerezie),symbolereligijne(np.wykonana z drewnianych listewek Gwiazda Dawida na jednym z domów wKamieńcu)czylicznekuczkiwpodwórzachbrzeskichkamienic. Zainteresowanieturystówbudząteżlicznecmentarzeżydowskie.Niektóreznich–m.in.wRaduniu,SłonimieiKarlinie-stanowiącelpielgrzymekpobożnychŻydówzróżnychzakątkównaszegoglobu,którzyprzyjeżdżająmodlićsięnagrobachznanychrabinów,cadykówimędrców.WartoodwiedzićmalowniczopołożonenekropoliewDołhinowie,Druji,IndurzeczySopoćkiniach.UnikatemwskaliEuropyjestcmentarzżydowski wLeniniezestuletniminagrobkamiwykonanymizdrewnadębowego.

Mołczadź - dawne domy żydowskie

Białoruśmożebyćniezwykleciekawymcelempodróży.Tokraj,wktórymwciążmożnaodnaleźćwielewartościowych,niespopularyzowanych dotądmiejscizabytków.Kraj,któryczekanaodkrycie. KrzysztofBielawski AutorjestgłównymspecjalistąwMuzeumHistoriiŻydówPolskichwWarszawie. Współtworzyportalinternetowywww.sztetl.org.pl,opisującyhistorięidziedzictwożydowskiewponad2000miejscowościachzterenówIIRzeczypospolitej.Wlatach2010-2012odwiedziłokoło100miejscowościnaBiałorusi.

Dołhinów - synagoga Łunna - dom z Gwiazdą Dawida

Kamieniec - dom z Gwiazdą Dawida

Wołożyn - jesziwa Słonim - synagoga

Oszmiana - synagoga

Prużana - pomnik spalonych wsi

Indura - synagoga


OdkryjmydlasiebieBelarusbank Rozpoznawalnamarka Belarusbankbyłsześciokrotniewybieranynajlepszymbankiemnamiędzynarodowymfestiwalu-konkursie„WybórRoku” wkategorii„Banknr1”. Trzykrotnieotrzymałtytuł„Najlepszegobanku„nawschodzącychrynkachEuropy”przyznawanyprzezmagazynGlobal Finance. Wielokrotniebyłuznawanyzanajlepszy bank na Białorusi przez takie renomowaneświatowemagazynyjak „TheBanker”,”Euromoney”,Business NewEurope”,„EMEAfinance”. Zasłużoneuznaniedlabankuzostało zdobyte dzięki profesjonalizmowi jegozespołu,któryjestświadomtego, żedziaławwarunkachostrejkonkurencji. Jaksięmówi:Im więcej konkurentów, tym wyższy jest piedestał.

Prawdziwahistoria ASBBelarusbank S.A.odwielulat jestintegralnączęściąkrajowegosystemubankowego,realizującpodstawowe kierunki polityki gospodarczej i społecznejpaństwa. Awszystkozaczęłosięodjednejkasy oszczędnościowej,którazostałotwarta wMińskuwdniu23maja1923r., gdy rządsowieckizacząłorganizowaćprogramoszczędnościowy. Chociaż,wedługnaukowców,historycznekorzeniesięgająjeszczegłębiejwprzeszłość. Jakkolwiekjednakbytoniebyło,powstanieirozwójbanku -jesttodługadrogaposzukiwań,odkryć,ciężkiejpracy,dążeniadosukcesuizdobyciastatusubankunr1. HistoriaBelarusbanku jestnierozerwalniezwiązanaznajnowsząhistoriąnarodubiałoruskiego

NajwiększynaBiałorusi ASBBelarusbank S.A.-jestnajwiększąinstytucjąfinansowąnaBiałorusi.OdwielulatzajmujewiodącąpozycjęwsystemiebankowymRepublikiBiałoruś,podwzględemwielkości kapitałów,aktywów,kredytów,depozytówizysku.

Posiadaunikalnąrozgałęzionąsiećfiliobejmującącałeterytoriumkraju,maokołodwóchtysięcyoddziałów,posiadanajbardziej rozbudowaną infrastrukturę bankomatów, kiosków, urządzeńpłatniczych. Oferujeswoimklientompełnągamęproduktówiusługbankowych.Naszeaktywa–środkikredytowesąudzielanewiodącymfirmom,gigantomgospodarkikrajowej. Bankuczestniczywrealizacjiprogramówrządowychiprojektówinwestycyjnychprzeznaczonychnamodernizacjęinajnowszewyposażenietechnicznedla wiodącychfirmzBiałorusi.Aktywniewspółpracujezklientamiindywidualnymi. Wyznaczatrendynarynkufinansowym.

Naszeambicje JakpowiedziałAlbertEinstein:Nie można rozwiązać problemu takim samym sposobem myślenia, poprzez który się pojawił. Dlat eg o bank pos zuk uje i wdraża najnowocześniejsze inajbardziejefektywnepraktykibankowe. Nowaszerokagamaproduktów i usług dos tępn ych dla klientów,zaawansowanetechnologie,najwyższejjakościusługi–tozadaniastojąceprzed zespołembanku. Promowaniuinteresówbankuijegoklientównarynku międzynarodowymsłużydziałalnośćnaszychprzedstawicielstwwRosji,Polsce,ChinachiNiemczech. Poemisjiobligacjirządowych,bankplanujeemisjęeuroobligacji. Naszemottoto:Nie przestawaj na tym co zostało osiągnięte, naprzód z ufnością! Opierającsięnabogatejprzeszłości"Belarusbank"patrzy wprzyszłość,gdziegłównymkryteriumbędziejakośćświadczonychusługprzyzachowaniubezpieczeństwaikomfortuich dostępności,zapewnienieodpowiedniejstabilnościfinansowej banku. Zrobić wszystko jak najlepiej - to nasz obowiązek. Dokonanie niemożliwego - to sprawa naszego honoru -topodstawowezasadyfunkcjonowaniabanku.


Szanowni Goście Mińska! ASB BELARUSBANK S.A. - najstarszy i największy bank w kraju - jest gotów zaoferować Państwu szeroką gamę usług i produktów, żeby Państwa pobyt na Białorusi był jak najbardziej komfortowy. Nasz bank ma najbardziej rozbudowaną sieć w kraju i w każdym naszym biurze zostaniecie Państwo gościnnie przyjęci, a nasz personel będzie Wam służył konsultacjami i poradą. Nagromadzone doświadczenie, najnowsze technologie bankowe oraz wiedza i kompetencje naszych pracowników dają podstawy do przewidzenia, że nie będziecie Państwo mieli żadnych problemów związanych ze specyfiką systemu finansowego na Białorusi. W nazwie naszego banku jest obecna nazwa republiki, co nakłada na nas szczególną odpowiedzialność. Sprawą honoru – jest służenie misji żeby być najlepszym bankiem w kraju. Będzie na miło powitać Państwa na naszej gościnnej ziemi jako gości Mistrzostw Świata w hokeju na lodzie - 2014 roku! Mamy również nadzieję, że spotkamy się z Państwem jako klientami naszego banku! Z poważaniem,

Siergiej Pisarik Prezes Zarządu


36

marzec 2014

Białoruś na widelcu WieloletnidyrektorGrodzieńskiegoZakładuPrzetwórstwaMięsnego AnatolijGriszuk,piastujetęposadęod1989roku.Podjegokierownictwemprzędsiębiorstwowypracowałosilnąpozycjęnakrajowymimiędzynarodowymrynkumięsiwędlin,jestdobrzerozpoznawalneicenione wśródkonsumentów.ProduktyzGrodnacorokuzdobywająnagrodyjaBiałoruskicountryclub kościnaprestiżowychkrajowychimiędzynarodowychtargach.30%produkcjiprzetworówmięsnychkierowanejestnaeksport.Zakładaktywnie Grodzieńszczyzna ze swoją piękną przyrodą, bogatą historią, atrakcyjnym współpracujezzagranicznymifirmami,wtymzpolskimi„MPTrade”, położeniem - może śmiało walczyć o tytuł turystycznej stolicy Białorusi. „Promar”i„Kontraktus”. Na przedmieściach Grodna w 2001 roku stworzono na 16 hektarach agroFirma w procesie produkcyjnym wykorzystuje tylko naturalne przyprawy. turystyczny kompleks „Grodzienski Majątek Karobczycy”. Obiekt został zbudoTechnologię wędzenia, zakład opiera na prawdziwym dymie olchowym, a piekąc wany w XVIII-wiecznej stylizacji. Jest to miejsce atrakcyjnego relaksu od tęmięsne wyroby na żywym ogniu, nadajemy produktom intentniącego życiem miasta, dla dzieci jest to przejście do świata ich bajek. Poznasywny zapach. Wszystkie nasze suche wędliny pojąc słowiańskie mistyczne postaci, korzystając z ekologicznych placów zadlegają dojrzewaniu, przez co najmniej 3 tygodbaw, zwiedzając ZOO dzieci, mają atrakcyjnie wypełniony czas. Majątek nie. Proces dojrzewania i wędzenia powojest popularnym miejscem dla nowożeńców. duje utratę na wadze od 30% do 60% mówi Anatolij Griszuk. Podziwiając za granicą agroturystyczne majątki, stwierdziłem, że warto żeby coś takiego powstało na grodzieńMisją zakładu jest hasło: skiej ziemi, która ma bogatą historię i swoją wyjątkowość na tle innych miast kraju. Dążyliśmy do tego, Produkujemyw100%tak,jak aby ludzie zobaczyli piękno białoruskiej ziemi. Za deklarujemy!Naszewyrobypropomocą archiwów i doświadczenia innych kradukujemyw100%zmięsawiejów staraliśmy się stworzyć prawdziwą biaprzowegobezkonserwantówwg łoruską atmosferę, miejsce harmonii starychrecepturitradycjibiałoruczłowieka z przyrodą dla spędzania skiejwsiidworu. wolnego czasu tak dla mieszkańców kraju, jak i zagranicznych turyDoprawione świeżym czosnkiem, piestów - mówi dyrektor agroturystyprzem, majerankiem, cebulą, zielem angielskim, cznego kompleksu „Grodzieński Makminkiem, jałowcem, kolendrą, papryką i solą. jątek Karobczycy”. Wędliny wytwórni charakteryzują się zdecydowanym smakiem. Kompleks oferuje wiele atrakcji dla zwiedzających: przejażdżki dyliżansem, powozem, jazdę konną, turystyczno-ekologiczne marW zakładzie przerabiane jest mięso, którego jakość kontroszruty z pilotami wycieczek, którzy opowiadają o pieknej florze i fauluje się w trakcie całego procesu technologicznego, poczynanie, krajobrazie i architekturze majątku. jąc od uboju. Dzięki temu gwarancją produkcji jest mięso Na terytorium kompleksu do dyspozycji gości znajduje pozyskiwane tylko ze świeżego surowca o najwyższej jasię nowoczesna restauracja z białoruską i europejską kości. Przędsięwzięcie wykorzystuje tradycyjne metokuchnią „Zamok Ziewany”. Nazwa pochodzi od słowiańdy produkcji z dbałością o wysokie standardy higieniczne, skiej bogini zwierząt i polowań – Ziewany. Restauracja stosowane w krajach Unii Europejskiej. Wykonywane oferuje dużą salę na 100 osób i trzy kameralne na 25, 16 są regularne badania jakościowe i mikrobiologiczne nai 14 osób, zaaranżowane w różnych stylizacjach. Są one szych wędlin. atrakcyjnym miejscem do organizacji koncertów, ślubów czy też poetyckich wieczorów. Szef kuchni oferuje ogromny Zakład Przetwórstwa Mięsnego, poszerzając szeroką gamę wybór mięsnych dań, przygotowanych według staro biatradycyjnych wędlin i mięs, dąży do tego, aby Grodno honorowo pełłoruskich receptur. Smakosze mogą degustować mięso niło rolę stolicy mięsnej gastronomicznej kultury Białorusi. Aby stoły żubra, jelenia, bażanta oraz spróbować prawdziwych oryginalnych biaBiałorusinów, jak za czasów panowania króla Stefana Batorega, podczas łoruskich napojów, takich jak mors, zbiteń, kwas i miód pitny. hucznych uczt, uginały się od różnych mięsnych przysmaków. W 2014 roku, przy współpracy z Suwałkami, zostanie zrealizowany projekt utworzenia ośrodka narciarskiego. W planach kompleksu jest Kreatywny dyrektor dokonał ogromnej działalności na rzecz rozwoju budowa hotelu, w drewnianych domkach typu bungalow w otoczeniu przedsiębiorstwa, ale i przyczynił się do rozwoju białoruskiej turystyki. kwiatów, które w przyszłości będą tworzyć rosarium. Łącząc smak, kulturę, tradycję, udało się stworzyć miejsce wypoczynku, które ukazuje gościnną białoruską duszę – agroturystyczny kompleks Arystokratycznehobbydlawybrednych „Grodzieński Majątek Karobczycy” wraz z bażanciarnią „Poreczanka” – miejsca, gdzie współczesna Białoruś niebanalnie przepląta się z hiAktywną formę wypoczynku popularyzuje się na Białorusi od dawna. storią i stwarza niepozdzielną całość. Energiczny dyrektor preferuje męskie spędzanie czasu w królewskim stylu. Stąd pomysł z 2010 roku na stworzenie pierwszej i jedynej na W ramach społecznej misji przedsiębiorstwa dyrektor zakładu udziela Białorusi bażanciarni, mieszczącej się 30 km od Grodna. znacznej pomocy organizacjom i potrzebującym osobom. Corocznie Polowanie na bażanty od wieków było arystokratyczną i luksusową pomoc udzielana jest szkołom, internatom, domom dziecka, domom zabawą nie dla każdego. W bażanciarni „Poreczanka” hoduje się, spokojnej starości oraz schroniskom dla zwierząt. Za swoje działania, bażanty sprowadzone z Polski z okolic Łomży. które przynoszą radość dzieciom jest odznaczony prestiżową międzynarodową nagrodą - orderem uśmiechu, przyznawaną przez ONZ. Alina Mazewska


Grodzieński majątek Karobczycy


39

marzec 2014

Dudutki: – trzy w jednym Muzeum-Skansen-Country Club Czas zatrzymał się w tym miejscu mniej więcej 200 lat temu. Jest to jedyne na Białorusi muzeum prywatne. Można powiedzieć, że jest to muzeum stylu życia dawnych pokoleń Białorusinów. Dudutki to muzeum kultury białoruskiej wsi i białoruskiego rzemiosła. Swoiste centrum etnografii. Tylko 40 km od Mińska.

Jednym z nich jest licencjonowana wytwórnia samogonu. Przepis wytwarzania samogonu jest w zasadzie zawsze taki sam. Cukier, buraki, ziemniaki i kukurydza były prawie zawsze stosowane jako podstawowe produkty. Jednak w różnych zakątkach Białorusi tradycja pędzenia samogonu wypracowała przez wieki różnorodne smaki tego napitku, poprzez dodawanie aromatycznych ziół, orzechów lub jałowca.

W muzeum można zwiedzić pracującą kuźnię, czynny młyn, można oglądać prace garncarza oraz odwiedzić lokalną mleczarnię. Na terenie Muzeum funkcjonuje jedyna oficjalnie działająca destylarnia „księżycówki” czyli bimbrownia.

Kompleks Dudutki obejmuje kilka budynków. Wspomniane już warsztaty oraz zabudowania wiejskie z mini-wystawami. Atrakcją jest również garaż z prezentacją zabytkowych, charakterystycznych dla gospodarki Białorusi samochodów i maszyn. Dzieci z zainteresowaniem odwiedzają farmę zwierząt, gdzie oprócz krów, gęsi i kur żyją dziki, jelenie, bażanty. W Dudutkach jest również oferta dla ducha. Drewniana cerkiew na cześć Jana Proroka wybudowana w 2008 roku, w pobliżu wejścia do posiadłości.

Samogon Dudutki W Dudutkach znajduje się kilka atrakcji, które wyróżniają to ulubione przez Białorusinów muzeum.

Dzisiaj prywatna produkcja samogonu na Białorusi jest oficjalnie zakazana. Dudutki są jednym z dwóch wyjątków od tej reguły. Drugą, kameralną bimbrownią jest licencjonowana wytwórnia w Puszczy Białowieskiej. Samogon w Dudutkach serwowany jest według starej tradycji, z taką przekąską jak czarny chleb z miodem i ogórkiem kiszonym. Należy zauważyć, że pomimo oficjalnego zakazu produkcji samogonu, bimbrownictwo jest nadal powszechne. W miejscowościach Białorusi samogon przygotowuje się prawie wszędzie. Milicja organizuje regularne naloty, ale są one bardziej ostentacją, niż regułą. Głównym powodem, dla którego władze próbują wyeliminować produkcję samogonu - to fakt, że cechuje go niska jakość oraz brak odpowiedniej kontroli. Niemniej jednak, w białoruskich wioskach samogon jest tak rozpowszechniony, że często nazywany jest „wiejską walutą”. Zapłata samogonem akceptowana jest często jako płatność za usługi. Trzeba przyznać, że tradycja jest drugą naturą narodu. Dlatego też władze walczą głównie z dużymi podziemnymi producentami samogonu. Produkcja gospodarstw domowych jest nieformalnie, zwyczajowo tolerowana. Można uznać, że jest to ukłon w stronę „tradycji narodowej”. Etnograf


40

marzec 2014 ła program edukacyjny dla właścicieli gospodarstw przeprowadzając ponad 300 seminariów, opracowała klasyfikację osiedli wiejskich, zagwarantowała Białorusi członkostwo w niektórych międzynarodowych organizacjach - ECEAT (Europejskie Centrum ekologicznej i agroturystyki), TIES (Międzynarodowe Stowarzyszenie Ekoturystyki), Eurogites (Europejska Federacja rolnictwa i turystyki wiejskiej) i innych.

Witamy na białoruskiej wsi AgroturystykanaBiałorusirozwijasięoddziesięciulat,alewrzeczywistości,spontaniczna,niezorganizowana forma turystyki wiejskiejistniałaodwieków.Idearozwojutakiegorodzajuturystykina Białorusikrążyławpowietrzudługielata,tylkobrakowałoorganizacyjnychzasad,którebyzjednoczyłyludziipozwoliłybydoprowadzić takipomysłdoskutku. Pomimo faktu, iż Białoruś to jedyny kraj w Europie, który nie ma dostępu do morza, nie posiada gór, ma w sobie ogromny potencjał dla rozwoju agroturystyki – 20 tys. rzek, 10 tys. jezior, 36 % terytorium kraju zajmują lasy, 7 % - parki narodowe. Poza tym bezgraniczna gościnność mieszkańców, XIX -wiecz ne wsie, stwarzają idealne warunki do jej zaistnienia. Zalety widać z każdej strony. Dla mieszkańców wsi - to dodatkowy dochód i możliwość poprawy standardu swoich gospodarst. Dla władz lokalnych i całego regionu – to przypływ dodatkowych środków, rozwoj infrastruktury, tworzenia nowych miejsc pracy. Dla kraju – to szansa dla roz-

woju turystyki poza miastami oraz zmniejszenie dysproporcji między miastem a wsią. Dla turystów – to możliwość taniego pobytu w ekologicznie czystym środowisku przyrody.

Urodzinyturystykiwiejskiej

W 2002 roku skrzyknął się wreszcie zespół, podobnie myślących ludzi z różnych regionów Białorusi i w tym samym roku powstała regionalna organizacja non-profit – Społeczne Stowarzyszenie "Agro i Ekoturystyka". Już rok później, mając pewne doświadczenie, wiedzę, ilość wspierających idee agroturystyki wzrosła. Stowarzyszenie „Agro i Ekoturystyka” na poziomie ogólnokrajowym utworzyło organizację Białoruskie Społeczne Stowarzyszenie „Odpoczynek na wsi”. Powstał innowacyjny produkt turystyczny.

Agroturystyka – to dynamiczne rozwijająca się część gospodarki Białorusi, skupiająca dużą uwagę opinii publicznej na sukcesie i optymizmie. Ilość gospodarstw agroturystycznych szybko rośnie: w 2006 r. było 34, w 2009 r. - już 884, a w 2013 roku więcej niż 2 tys. Według danych statystycznych w 2012 roku na białoruskiej wsi odpoczywało ok. 220 tys. osób. Białoruś stwarza najkorzystniejsze warunki spośród wszystkich krajów WNP i bliskiego Wschodu. Agroturystyka stała się dla kraju szlachetnym rodzajem turystyki.

Obecnie organizacja zrzesza ponad 800 członków, głównie mieszkańców wsi, którzy chcą nauczyć się nowego zawodu, wprowadzić w swoich gospodarstwach serwis typu „Bed & Breakfast”. Są to ludzie w różnym wieku i różnych profesji: od młodzieży do emerytów, od rolników do ekonomistów. Dziś "Odpoczynek na wsi" – jedna z nielicznych społecznych organizacji, która współpracuje z ludnością wiejską i stara się rozwijać ich gospodarczą i społeczną działalność. Organizja dba o rozwój obszarów wiejskich w ramach partnerstwa (współpraca z lokalną społecznością, tworzenie społeczeństwa obywatelskiego); proBiałoruska wieś zaprasza turysmocję ma łych i śred nich przed siębiorstw jako katalizatora rozwoju wsi tów, aby zanurzli się w białoruską białoruskiej; zobowiązanie do zrówno- prowincji i doświadczyli prawdziwej ważonego rozwoju i dystrybucji, two- gościnność jej narodu. rzenie białoruskiej tożsamości w opartekst: Walerija Klicunowa ciu o dziedzictwa narodowe. Prezes Białoruskiego Stowarzyszenia Organizacja "Odpoczynek na wsi" „Odpoczynek na wsi” organizowała wiele ciekawych projektów w dziedzinie rolniczo-turystyczzdjęcia: arch. Stowarzyszenia nej, przygotowała zespół trenerów tłumaczenie: Alina Mazewska w zakresie turystyki wiejskiej, stworzy-


41

marzec 2014

Podróże sentymentalne

Mickiewiczowi nie śniło się... Tropikalneplażezachęcajązłotymipiaskami,dalekiekrajekusząegzotyką,morzaioceanyczarują przejrzystościąwody,adżunglekusząwielbicieli aktywnegowypoczynku.Takąuwodzicielskąmoc maturystyka.Alesąitacyturyści–ajestichcoraz więcej–którzyzamiastluksusówiegzotykiszukająkontaktuznieskażonąnaturą. Odpowiednim miejscem dla takich osób, spragnionych dzikiej przyrody jest Białoruś, wciąż nieznana większości Europejczyków z uwagi na barierę wizową i mało promowaną turystykę. Jeśli jednak ktoś zechce się tam wybrać może być pewny, że niepowtarzalny urok białoruskich lasów i jezior nie zostawi obojętnym nikogo. Jednym z takich czarujących miejsc jest legendarne jezioro Świteź w rejonie nowogródzkim, które tak inspirowało Adama Mickiewicza, że poświęcił mu dwie swoje ballady: „Świteź” i „Świtezianka”. Ktokolwiekbędziszwnowogródzkiejstronie, pomnijzatrzymaćtwekonie, Byśsięprzypatrzyłjezioru...

Te słowa z ballady Mickiewicza „Świteź” napisane są na kamieniu leżącym tuż przy jeziorze. Według ludowej legendy, która zainspirowała poetę, na miejscu jeziora znajdowało się niegdyś piękne miasto o tej samej nazwie, zamieszkane przez szczęśliwych ludzi. Pewnego dnia wojska ruskie napadły na Litwę i rządzący w owym czasie książę Tuchan, wysłał wszystkich mężczyzn do obrony Nowogródka – wówczas stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Kobiety i dzieci, które pozostały same nie mogły się przeciwstawić zwycięskiej armii najeźdźców wkraczającej do miasta. W rozpaczy zaczęli modlić się do Boga, prosząc, aby uratował ich od haniebnej śmierci i niewoli. I w odpowiedzi na ich modlitwy ziemia usunęła się spod ich nóg, miasto pogrążyło się w otchłani, a na jego miejscu powstało jezioro pokryte kwiatami tak pięknymi, że najeźdźcy nie mogli się powstrzymać, aby nie zacząć ich zrywać. Lecz każdy, kto ich dotknął, umierał. Wojsko zostało pokonane przez przemienione w kwiaty żony i córki Świtezi, a historia miasta stała się jedną z najpiękniejszych romantycznych legend Białorusi. Mieszkańcy Nowogródka mówią, że podczas cichej słoneczna pogody można usłyszeć bicie dzwonu, którego dźwięk wydobywa się z głębin jeziora. A na po-

Artystyczna wizja rekreacji Odpoczynek w otoczeniu przyrody, prawdziwy duchowy relaks jest zalecany każdej osobie i w każdym wieku. Hałaśliwy i chaotyczny rytm życia miasta, sprawia że ludziom brakuje kameralnej ciszy i spokoju. Agroturystyka stwarza warunki do takiego stylu rekreacji, a niektórych nawet krótki kontakt z przyrodą inspiruje do działania. Wynik stworzonego własnoręcznie „arcydzieła” wydaje się bliższy i sercu i umysłowi, niż cudze, które można tylko z zazdrością podziwiać. Agroturystyka, chociaż jest małym elementem szeroko pojętego pojęcia turystyki, daje pole do popisu, gdzie każdy pomysł odnosi sukces. Tworząc z podręcznych materiałów, takich jak piasek, kamienie, woda i cement, zwykła działka pod Grodnem przeobraziła się w niebanalne miejsce do spędzania rodzinnych weekendów. Kreatywny kominek, rzeźby przedstawiające akty kobiet, mitologiczne, bajkowe postacie sprawiają, wrażenia bycia w innym, nierzeczywistym świecie. Jak u futurystów głównym hasłem poezji było „3 M” – Miasto, Masa, Maszyna, to w rzeźbach grodzieńskiego twórcy brzmiałoby „4 W” - Wieś, Wizja, Wolnośc i Wyobraźnia. Alina Mazewska

wierzchni jeziora można dostrzec odbicie mostka, wiodącego do dawnych pokoi książęcych. Piękne białe kwiaty lobelii jeziornej, niespotykane w innych rejonach Białorusi i dzisiaj zachwycają turystów. Obecnie jezioro Świteź należy do Świteziańskiego Rezerwatu Krajobrazowego utworzonego w celu ochrony unikalnego krajobrazu jeziorno-leśnego, reliktowej i rzadkiej roślinności jeziora Świteź i okolicznego lasu oraz jeziornej fauny. Co roku okolice jeziora odwiedza wielu turystów. Niegdyś przyjeżdżali tu także Mikołaj II, ostatni car Rosji z dynastii Romanowów ze swoją świtą, Włodzimierz Wysocki z żoną Mariną Vlady czy Andriej Wozniesienski. A i dzisiaj to ciche, spokojne jezioro z przejrzystą wodą, o niemal idealnie okrągłym kształcie nie pozostawi nikogo obojętnym. Będąc na Białorusi w rejonie nowogródzkim koniecznie trzeba zobaczyć wieże zamku w Nowogródku, prawosławną cerkiew św. Mikołaja, kościół św. Michała, dom-muzeum Adama Mickiewicza oraz kościół farny, gdzie odbyła się ceremonia ślubna Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Legenda, historia, poezja – ciągle są żywe w okolicach Świtezi. Alina Mazewska


42

marzec 2014

Białoruś – zielone miejsce na mapie Europy i troskliwi. Na Białorusi wyodrębnia się cztery kategorie komfortu posesji, zamiast tradycyjnych gwiazdek są zielone koguty. Każda wiejska posesja oferuje własny program wypoczynku: łaźnia z miotełką, wędkowanie, zbieranie jagód, grzybów, ziół leczniczych, wyprawy krajoznawcze, wycieczki, spław na kajakach lub tratwach i wiele innych atrakcji. Można rozkoszować się przyrządzonymi przez gospodynię daniami kuchni ludowej, spacerować po okolicach, uczest-

Białoruś– krajlasów,niezliczonychrzeki jezior– idealnienadajesiędo „zielonejturystyki”.Na mapieBiałorusidominujądwakolory – zielony i błękitny. Jest tu około20tysięcyrzeki około 11tysięcyjezior.Prędkośćprądubiałoruskichrzekjestniewysoka,dlatego poczuć urok pieszych wypraw mogą wszyscy miłośnicy „podróży w ciemno” niezależnie od kondycjii doświadczenia.

Białoruskie rzeki zachowały pierwotne piękno. Cichy plusk wody i szelest drzew tworzą wspaniałe warunki do wypoczynku w harmonii z przyrodą. Około 36 proc. terenu Białorusi otula zielona kołdra lasów. Pierwotny las ciągnący się na niezliczone dziesiątki kilometrów zadziwia człowieka po raz pierwszy odwiedzającego Białoruś. Chlubą kraju są parki narodowe i rezerwaty, z których każdy jest na swój sposób wyjątkowy. Parki narodowe „Jeziora Brasławskie” i „Naroczański” to najpiękniejsze zakątki białoruskiego pojezierza. Chaotyczna zmiana wzgórzy i zagłębień, liczne jeziora są wynikiem działalności ostatniego lodowca, który „przeorał” teren Białorusi 13-16 tysięcy lat temu. Główny skarb tych zakątków to czyste jeziora. Najbardziej znane są Jeziora Brasławskie, Narocz, Błękitne jeziora. Jest to raj dla amatorów wędkarstwa. Oprócz sandaczy, szszupaków, suma, leszczy można spotkać

nawet węgorza. Niezwykle ciekawy jest Berezyński Rezerwat Biosferyczny założony w 1925 roku do ochrony ginących i zagrożonych gatunków zwierząt i ptaków. Białoruskie parki narodowe mają znaczne doświadczenie w organizacji turnusów ekologicznych. Większość z nich ma dobre rekomendacje zachodnich operatorów turystycznych zajmujących się „zieloną turystyką”. Miłośnikom dzikiej przyrody są oferowane programy obserwacji łosi, dzików, saren, bobrów, lisów, wilków i innych zwierząt. Fascynująca jest obserwacja cietrzewi w okresie godów (turnusy ekologiczne dla 5-10 osób). Wycieczka łódką lub statkiem motorowym połączona z wędkowaniem i piknikiem uczyni spotkanie z przyrodą niezapomnianym. A nocleg można zaplanować w jednej z tutejszych wiejskich posesji. Białoruskie posesje wiejskie są wyjątkowe i niepowtarzalne. Nie są idealne, ale

zawsze indywidualne i uwydatniające gusta i charakter gospodarzy. Turystów przyjmuje ponad pięćdziesiąt posesji. Wśród nich starożytne, nowoczesne, komfortowe i spartańskie. Są posesje gotowe sprostać wymaganiom najbardziej wybrednych turystów („Wrzos”, „Łabędzie”, „Nad Nie mnem”). Są też stworzone na bazie wiejskich domków („Dokudowo”, „Komarowo”, „Świtezianka”). Znajdują się tu także letniskowe domki wypoczynkowe na wsi („Słowik”, „Iw-Le” „Chmiela”). Wszystkie zlokalizowane w bardzo malowniczych miejscach – nad brzegiem zbiorników wodnych albo w lesie. Pokoje dla gości we wszystkich wiejskich posesjach są wygodne i komfortowe, a gospodarze życzliwi

niczyć w regionalnych imprezach kulturalnych i świętach ludowych, pomagać w gospodarstwie albo spróbować opanować starożytne rzemiosło. Lecz najważniejsze – to całkowity spokój, życie w miarowym, wiejskim rytmie, z dala od zamętu „kamiennych dżungli” - absolutna swoboda podczas wypoczynku. Nieważne, jaki „zielony szlak” podróży po kraju wybiorą turyści. Raz poczuwszy radość obcowania z przyrodą i życzliwość mieszkańców Białorusi na pewno spowodują, że będziemy chcieli wracać tu nie raz. Narodowa Agencja Turystyki Białorusi

www.belarustourism.by


BIAŁORUÃ – TO WSPÓLNE DZIEDZICTWO: wiele miejsc znamy z historii Rzeczpospolitej Obojga Narodów, wiele postaci znamy z literatury; to przede wszystkim ludzie – mili, życzliwi. Serdecznie zapraszamy na wspólne poznawanie i wędrowanie po Białorusi.

- Śladami Wybitnych Polaków - Radziwiłłowskim Szlakiem - Śladami Czesława Niemena - Po Polesiu Prypeckim Dlaczego warto z nami: - jesteœmy organizatorem imprez na Białorusi od ponad 20 lat - docieramy do miejsc, których nie ma w standardowych programach - znamy dobrze bazę noclegową i gastronomiczną różnej kategorii - posiadamy wykwalifikowanych pilotów i przewodników Kontakt: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Oddział "Mazowsze" 00-589 Warszawa, ul. Litewska 11/13 tel. +48 (22) 629-39-47, 629-44-31 fax +48 (22) 627-13-38 e-mail: litewska@pttk.com.pl www.pttk.com.pl www.wycieczkinakresy.pl

Agencja Turystyczno-Handlowa "Warmos" na rynku polskim od grudnia 1990 roku. Zajmuje się w sposób kompleksowy obsługą ruchu turystycznego indywidualnego i grupowego oraz biznesowego. Oferuje usługi w:

• pośrednictwie w załatwianiu wiz turystycznych i służbowych, dla obywateli polskich i krajów trzecich do Białorusi • rezerwacjach hoteli we wszystkich miastach na całym terenie Białorusi, • rezerwacjach biletów lotniczych i kolejowych na terenie Białorusi Kontakt: Plac Trzech Krzyży 16, 00-499 Warszawa tel./fax (22) 625-39-45, (22) 626-14-40

tel. (22) 626-14-41, kom. 608057-654, 606 920-640 www.warmos-wizy.pl ; e-mail: warmos@warmos.com.pl skype:warmos www.warmos.com.pl

Biuro podróży

KAtAlinA Nasze główne kierunki działania: Rekreacja w oœrodkach spa&wellness: Białorusi, Polski, Słowacji, Izraela. Wycieczki narciarskie: Polska (Krynica Zdrój), Słowacja, Czechy. Wczasy nad morzem: Bułgaria, Czarnogóra, Egipt, Turcja, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Grecja, Izrael, Sri Lanka, Cypr, Hiszpania, Włochy. Wycieczki: Białoruœ, Litwa, Czechy, Ukraina, Rosja, Polska, Izrael. Wiemy, jak zadowolić każdego klienta, stawiajâc na jakosć i profesjonalizm. Sprawimy, że podróż z nami będzie najciekawsza, najlepsza i niezapomniana!

tel. +375 17 280 55 81 www.katalina.by


44

marzec 2014

Błękitnooka kraina Szanowni Państwo! ObwódWitebskiuważasięzaPojezierze Białoruskie.Niesamowitepięknokrajobrazuukształtowałosięwokresieostatniegozlodowaceniawałdajskiego12tys.lattemu:2tys. jezior,240małychrzekidwiedużerzeki-ZachodniaDźwinaiDniepr.Obwódzajmuje pierwszemiejscewRepubliceodnośniezasobówwody.Wiekowelasyiglastestanowiąprawie60%łącznej powierzchnilasów. NaterytoriumobwoduznajdująsięBerezyńskiRezerwatBiosfery,2parkinarodowe,88rezerwatówiponad 200pomnikówprzyrody.WielezchronionychobszarówprzyrodniczychWitebszczyznyjestznanychicenionych wświecieorazsąświatowymdziedzictwemkulturowymUNESCO. Witebszczyzna-tokrainazbogatąhistoriąikulturą,kolebkabiałoruskiejpaństwowości.StaryPołocknazywanyjest"ojcemmiastbiałoruskich",wciągu1152latswejhistoriizyskałtytułduchowegocentrumSłowian Wschodnich,jestojczyznąEufrozynyPołockiej-świętejpatronkiBiałorusi,FranciszkaSkoriny,SiemionaPołockiego.WPołockuzachowałasiępierwszanaziemibiałoruskiejkamiennaświątynia-perładawnegobudownictwa-Sobórśw.Zofii. Witebszczyznawydałakrajowiiświatuwieleznanychpostaci:WasilijTiapiński,MarcChagall,WasylBykow, WłodzimierzKorotkiewicz,PiotrMaszerow,PawełSuchoj,ŻoresAłfiorow...Obecniewobwodziewielesięczyni wceluzachowaniairozwojutradycjikultury. Witebszczyzna,touznanastolicabiałoruskiegolnu.OrszańskiKombinatLnu-największyproducenttkaninlnianychwWNPiEuropie.Skoncentrowanesątutaj:nowoczesnyprzemysłpetrochemiczny,maszynowy,dynamicznie rozwijającysięrolniczysektorekonomiki,modernizowanesązakładyprzetwórstwamięsnegoimlecznego. NanaszejziemizrodziłsięMiędzynarodowyFestiwalSztuki"SłowiańskiBazarwWitebsku"-znaczącewydarzeniekulturalnedlanarodówSłowiańskich,symboljednościiprzyjaźni. BłękitnookakrainaPojezierzaBiałoruskiegoposiadaniezwykłąaurę,przyciągagościiturystówzcałegoświatanarodowągościnnością,odpowiedzialnymitwórczympodejściemdobiznesu. Bazęturystycznąwobwodziestanowi78hotelioraz449gospodarstwagroturystycznych.Kuracjęzdrowotnąmieszkańcomigościomobwoduzapewnia8sanatoriów,6kompleksówleczniczo-zdrowotnych,29bazwypoczynkowych. RozwojowiekoturystykiwobwodzieWitebskimsprzyjaobecnośćnajegoterytorium"BerezyńskiegoRezerwatuBiosfery"orazparkównarodowych"JezioraBrasławskie"i"Naroczański". Ponadto,wobwodzieutworzonoifunkcjonuje22rezerwatyznaczeniaRepublikańskiego,80lokalnychrezerwatów,atakżesiedemPaństwowychInstytutówOchronyPrzyrodyzarządzającymirezerwatami. Witebszczyznaznanajestzswoichgospodarstwłowieckich,wktórychstworzonesąwarunkidoudanychpolowańiwędkowania.Doświadczeniprzewodnicyimyśliwi,wzależnościodsezonu,zapewniająwszelkiegorodzaju łowy. W sumie w regionie znajdują się 62 gospodarstwa łowieckie, na których terytorium funkcjonuje 151domkówmyśliwskichirybackich. Aktualnainformacjaowszystkichagro- iekogospodarstwach,domkachmyśliwskich,hotelach,przedsiębiorstwachturystycznychobwoduWitebskiegodostępnajestnastroniewydziałusportuiturystykiobwodowegokomitetuwykonawczegowww.tourvitebsk.gov.by.

Aleksandr Kosiniec PrzewodniczącyWitebskiego ObwodowegoKomitetuWykonawczego


45

marzec 2014

Witebski renesans

Witebskjestmiastembogatym wtradycjehistoryczneiprzedewszystkimkulturowe,któresąpielęgnowaneinadalważnedlabudowania tożsamościmiasta.TojestfascynującejakWitebsk,skromnerosyjskie miasto, stało się jednym z najbardziej wpływowych bram do sztuki XXwieku.Swoistykulturowygenius lociartystycznegożycia.Dzieławitebskichmistrzówdodziśpodnoszą ciśnienieuczestnikówartystycznych aukcjiwSotheby’swNowymJorku orazChrisie’swLondynie. Jehuda Pen – portret Turystyka kulturowa jest jednym M. Chagalla z największych i najszybciej rozwijającym się segmentem światowego rynku turystycznego. Dla regionów i miejscowości o dużych walorach kulturalnych turystyka może stanowić istotny element usług. Obiekty i eventy z zakresu kultury tworzą nowe zjawisko na mapie usług turystycznych, które można nazwać przemysłem kreatywności. Szeroko rozumiana kultura jest coraz częściej wyko rzy sty wa na do pro mo wa nia miejsc, miejscowości i regionów. Wiele miejscowości aktywnie się rozwija dzięki skutecznej promocji ich materialnych i niematerialnych dóbr kultury. Elementy te są sposobem budowania przewagi na coraz bardziej konkurencyjnym rynku turystyki oraz stworzenie lokalnych odrębności w obliczu nudnej globalizacji. Chcemy pokazać długofalową i konkretną wizję rozwoju turystyki Witebska poprzez kulturę. Mamy nadzieję, że poprzez pokazanie wyjątkowości kulturowej Witebska możemy przyczynić się do wzrostu przyjazdów turystów do miasta. Dlatego też miasto jest otwarte na współpracę z organizatorami szeroko rozumianej turystyki kulturowej.

Wnętrze Muzeum

NapoczątkubyłWitebsk Witebsk zawsze był miejscem przesiadkowym między Moskwą a Kijowem, aktywnie odbierał również wpływy innej kultury z bałtyckich stolic Wilna, Rygi i Tallina. Ze względu na to położenie geograficzne i trzy żeglowne rzeki – Wićbę, Łuczosę i Dźwinę, miasto stało się znaczącym centrum handlu dla tworzącego się bogatego mieszczaństwa. Stworzył się system, który „rodził” artystów, ale co najważniejsze wspierał ich rozwój, pozwalał na indywidualizm i kreował wielki przypływ twórczego eksperymentowania.

W kul tu ro wych dzie jach Wi teb ska szczególnie ważnym okresem był początek XX wieku gdy miasto było jednym z głównych ośrodków artystycznych europejskiej i światowej awangardy. Dzieła Ilja Repina, Jehudy Pena, Marca Chagalla, Kazimierza Malewicza są ściśle związane z Witebskiem. I. Trutniew, M. Dobuzhinsky L. Lisitsky, R. Falk pracowali tu w różnych okresach swojej twórczości.

w dniach 15 czerwca - 6 lipca 1994 roku. Był on nie tylko ważnym wydarzeniem w życiu kulturalnym Białorusi, ale także całego świata. ONZ wpisała Plener na listę imprez poświęconych 50-leciu tej organizacji. Według Hillary Clinton Plener stał się jednym z największych wydarzeń kulturalnych roku 1994. Wzięło w nim udział 42 artystów z Białorusi, Francji, Grecji, Izraela, Niemiec, Polski, Rosji, USA i Włoch. Przez 20 dni mieli oni możliwość pracy twórczej w malowniczych plenerach dorzecza Dźwiny: w muzeum w byłym majątku Ilji Repina, w Zdrawniewie, na ulicach Witebska. Po zakończeniu Pleneru odbyła się wystawa konkursowa, oceniana przez międzynarodowe jury, w skład którego weszli znani artyści, historycy sztuki, właściciele galerii malarstwa z różnych krajów. Eksponowane na wystawie obrazy zostały potem podarowane miastu i tym samym zapoczątkowały Galerię Chagallowską. Jako dar dla Witebska przysłał swoją pracę światowej sławy malarz Michaił Szemiakin. Wydano ilustrowany katalog, już teraz uchodzący za bibliograficzny rarytas.

Dom - Muzeum Chagala

Atmosfera Witebska stworzyła warunki wielkiej twórczej erupcji artystycznych eksperymentów. Artyści tego miasta, zachęceni przez wybitne indywidualności, m. in. Marca Chagalla sprawili, że Witebsk osiągnął szczyt sławy jako laboratorium dla artystycznej awangardy. To tutaj, tacy luminarze jak El Lissitzky Jurij Pen, Kazimierz Malewicza, Nikołaj Suetin, Michaił Bachtin i inni pracowali, inspirowali się nawzajem, wnosząc charakterystyczny wkład do modernizmu. Historycy sztuki od lat badają "Witebskie zjawisko". Analizują Akademię Sztuki Chagalla, jego głównych nauczycieli i uczniów. Wyprzedzające czas twórcze założenia grupy artystów UNOVIS, eksperymenty architektoniczne Malewicza, krąg Bachtina i ważne wydarzenia w sferze teatru i muzyki. Witebska Szkoła Malarska to fascynujący i transformujący moment w historii światowej sztuki. Z satysfakcją można stwierdzić, że ostatnie lata kreujące modę na turystykę kulturową są źródłem dużego zainteresowania Witebską Szkołą oraz szerzej historią i kulturą Białorusi. Legenda artystycznego Witebska zawiera wiele odniesień historycznych, które pozwalają zrozumieć genius loci miasta jako kolebki konstelacji genialnych artystów. Unikalne zjawiska artystyczne i charakterystyczny, witebski trend sztuki europejskiej są bezcenną, integralną częścią białoruskiego dziedzictwa kulturowego. Najbardziej znanymi i popularnymi przedstawicielami szkoły są MarcChagall i KazimierzMalewicz. Ale historycznie rzecz biorąc na pierwszym miejscu należy wymienić JehudęPena (1854-1937), który był założycielem prywatnej Szkoły Sztuk Pięknych w Witebsku. Jego twórczym następcą był Marc Chagall. Witebsk aktywnie korzysta z tej spuścizny. Dynamicznie działające Muzeum Chagalla, Międzynarodowy Plener Chagallowski, który jest szeroko zakrojonym przedsięwzięciem kulturalnym, organizowanym corocznie w ramach Dni Chagalla są tego potwierdzeniem. Przełomem w dziele powrotu dziedzictwa Mistrza do ojczyzny stał się I Międzynarodowy Plener Zbiory Muzeum Chagallowski, który odbył się

Panorama od strony Dźwiny

W ramach I Międzynarodowego Pleneru Chagallowskiego odbyły się również inne wystawy: • wystawa prac pierwszego nauczyciela Chagalla - Judela Pena, • wystawa poświęcona 75 rocznicy powstania szkoły plastycznej w Witebsku, • wystawa "Kultura i życie codzienne Żydów na ziemi Chagalla" Międzynarodowe Plenery Chagallowskie to prestiżowe wydarzenia kulturalne na skalę światową, które nie tylko czczą pamięć wielkiego malarza XX wieku, ale przede wszystkim rozszerzają międzynarodowe kontakty kulturalne, aktywizują życie artystyczne miasta i podtrzymują wyjątkowe tradycje artystyczne Witebska.

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Witebsk NowyJork Londyn

Rzeka Wićba, lewy dopływ Dźwiny

W ramach Dni Chagalla 1997 odbyły się: • wystawa uczestników II Międzynarodowego Pleneru Chagallowskiego • wystawa litografii Marca Chagalla z muzeum Chagalla w Nicei i Fundacji Idy Chagall • otwarcie muzeum w domu Marca Chagalla. (red.)


46

marzec 2014

Hanzeatycka duma Połocka PrzynależnośćdoHanzytosetkilatłączących sięznajlepszymitradycjamidawnegoPołocka. DlategodladzisiejszegorozwojuPołockawarto odwoływaćsięwłaśniedoHanzy–tejpierwszej historycznejquasiUniiEuropejskiej.Wartopowracaćdokorzeni,gdyżprzeszłośćmożedoskonalićnasząprzyszłość.

Geocentrum, na zwieńczeniu - symbol Hanzy

Nowa Hanza to powstanie nowej atrakcji turystycznej na bazie – promowanej dotychczas z powodzeniem – dawnej historii Połocka oraz wyeksponowanie walorów kulturalnych i edukacyjnych najstarszego miasta Białorusi. Hanzeatycka duma Połocka to sposób, w jaki można zainteresować turystów miastem, zwłaszcza w okresie przygotowań do Mistrzostw Świata w Hokeju. Idea projektu to ożywienie w świadomości społecznej dawnej funkcji handlowej miasta, która była podwaliną kilkusetletniego rozkwitu. Hanzeatyckie korzenie Połocka, to okazja aby kontynuować wszystkie najlepsze tradycje tego związku,

Rzeka Dźwina

skupiając się przede wszystkim na szeroko pojętej współpracy gospodarczej i kulturalnej. Polityczne i gospodarcze związki Połocka z Hanzą spowodowały bardzo intensywny wzrost wymiany handlowej z wieloma rejonami ówczesnej Europy. Spotkania Nowej Hanzy, które odbywają się co roku w innym mieście, nawiązują do tradycji sejmu hanzeatyckiego tzw. Hansetagu i jarmarków średniowiecznych. W Połocku, tak jak i w wielu innych miastach dawnej Hanzy pozostały liczne obiekty w postaci kościołów, ratuszy, klasztorów, kamienic mieszczańskich czy urządzeń gospodarczych, świadczące o bogatej i burzliwej historii miasta. Połock, to najstarsze miasto na Białorusi (pierwsza wzmianka wpisana w dziejach to 862). Dzisiaj miasto jest nazywane miastem muzeów, tutaj znajduje się ich dziesięć. Jak na wielkość miasta, to dużo.

miast hanzeatyckich. W oparciu o tradycje lokalne ma rozwijać wzajemne kontakty gospodarcze, kulturalne, turystyczne. Działania tego związku podjęto w 1980 roku, a wiec jeszcze przed wszystkimi zmianami politycznymi w Europie. I znowu, tak jak kiedyś w średniowieczu działalność związku jest ponadpaństwowa. Ćwierćwiecze jej istnienia zaowocowało stworzeniem sieci nowych powiązań gospodarczych, wspólną strategią ochrony i renowacji zabytków, odbudowy historycznych centrów miast, czy zwróceniem uwagi na znaczenie ochrony środowiska. Związek Nowej Hanzy pozwala lepiej zrozumieć i akceptować odmienności kulturowe, obyczajowe, polityczne i społeczne narodów. Uczy tolerancji i wzajemnego poszanowania. Wzmacnia poczucie demokracji i pozwala korzystać z doświadczeń partnerów. Zbliża mieszkańców wschodniej i zachodniej części Europy.

Mia sto ofe ru je nie sa mo wi te wi do ki Za chodniej Dźwiny oraz panoramę najstarszej i najwspanialszej monumentalnej budowli Białorusi Katedry św. Zofii, cerkwi z XI wieku. Jest ona uosobieniem niezależności i siły Połocka. Dzisiaj katedra jest nie tylko muzeum, ale także salą koncertową, gdzie można usłyszeć dźwięki majestatycznych organów. Znajduje się tutaj klasztor Świętej Eufrasińji, która była jego fundatorką (1125). Kościół Przemienienia Pańskiego (XII wiek) wraz z klasztorem są rzadkimi zabytkami słowiańskiej architektury i malarstwa. Tutaj także znajdują się relikwie św. Eufrozyny Połockiej. A w głównym kościele klasztoru - kościele św. Krzyża znajduje się złoty krzyż, wykonany w 1161 na zlecenie św. Eufrozyny Połockiej przez rzemieślnika Lazara Bogszę. Do innych cennych zabytków Połocka należą: Górny i Dolny Zamek wraz z wałami Iwana Groźnego, kompleks dawnego klasztoru Objawienia, dom Piotra I, budynek Rady, rezydencja gubernatora, Kolegium Jezuickie.

Cele Związku: • prezentacja przeszłości i współczesności miast Hanzy, • ukazanie związków miast należących do wspólnoty, • integracja miast członkowskich, nawiązanie bezpo średnich kontaktów międzyludzkich, • stworzenie forum wymiany inicjatyw gospodarczych, kulturalnych i turystycznych, • prezentacja dorobku kulturalnego miast, • działania na rzecz integracji ludzi zdrowych ze światem osób niepełnosprawnych, • współpraca organizacji pozarządowych, • wymiana doświadczeń i współpraca młodych ludzw ramach. (red.)

Te obiekty, a także ciekawa kultura są doskonałym magnesem przyciągającym turystów, chcących dzisiaj odnaleźć cień dawnej, fascynującej przeszłości, przenosząc się choć na chwilę w inny, wielokulturowy, historyczny, tajemniczy świat. Do Związku Nowej Hanzy należy dzisiaj ponad 200 miast z 16 krajów, a przewodniczy jej oczywiście Lubeka. Współpraca, głównie regionalna do jakiej Nowa Hanza odwołuje się w praktyce, ma służyć przede wszystkim wskrzeszeniu i odbudowie ducha dawnych

Klasztor Żeński św. Eufozyny Połockiej

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Hanza – to tajemnicze słowo, kiedyś rzadko używane poza literaturą fachową, od prawie trzydziestu lat zaczyna powracać na europejską scenę. A stało się to w roku 1980, kiedy w holenderskim mieście Zwolle odbył się I Zjazd Nowej Hanzy, na którym spotkali się przedstawiciele 43 miast należących niegdyś do Ligi Hanzeatyckiej. Ligi, która przez 300 lat swojego funkcjonowania ukształtowała swoistą kulturę miast hanzeatyckich północnej Europy. Historycznie symbolem wielu miast umieszczanym na ich pieczęciach była koga – charakterystyczny typ statku używany w handlu w północnej Europie od XI do XV wieku. Wizerunek ten jest dzisiejszym herbem Połocka. Tożsamość wciąż żyje. Dla podkreślenia jej rangi Narodowy Bank Republiki Białoruś wyemitował kolekcjonerską, srebrną 20-rublówkę. Nominał 20 rubli Prawny środek płatniczy w Republice Białoruś Metal Ag 925 Stempel lustrzany Wymiary 38,61 mm Masa 28,28 g Nakład do 7000 szt. Emitent Narodowy Bank Republiki Białoruś Data emisji grudzień 2011


47

marzec 2014

Perła magnackich rezydencji

Inicjatywa wzniesienia zamku murowanego należy do pierwszego ordynata nieświeskiego Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki” (1549–1616). Pierwsza faza budowy zamku przypada na rok 1583. Od 1586 do 1599 r. pracami budowlanymi kierował włoski architekt Giovanni Maria Bernardoni. Budowla została ukończona na począktu w. XVIІ.

Zamek w Nieświeżu jest wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. W pierwszym okresie swego istnienia był zbudowany jako forteca, dodatkowo łączył w sobie cechy gotyki, renesansu i baroku. Przez kilka stuleci zamek w Nieświeżu miał duże strategiczne znaczenie militarne. Tu znajdowały się prywatne wojska Radziwiłłów – niekoronowanych królów Wielkiego Księstwa Litewskiego. W XVII wieku artyleria zamku składała się z ponad stu armat.

DramatycznelosyZamku

Pałac przechodził wiele dramatycznych chwil. Po raz pierwszy został obrabowany przez Rosjan w 1657 roku. Zamek był mocno uszkodzony podczas II wojny północnej w 1706 roku

przez armię króla szwedzkiego Karola XII. Dzięki wieloletnim pracom Radziwiłłowie odnowili i powiększyli Zamek. Prace nadzorowali niemieccy i włoscy architekci. W XVIII wieku po przebudowie zamek w Nieświeżu nabył taki wizerunek, jaki widzimy teraz: wspaniały wystrój w stylu barokowym, ażurowe balkony i filigranowe wieżyczki. Oprócz konstrukcji naziemnych, pałac w Nieświeżu może się pochwalić licznymi piwnicami, podziemiami i kryptami. Kolejne rabunki rękami Rosjan miały miejsce podczas konfederacji barskiej. W 1770 roku zamek został zajęty przez Rosjan. Archiwa przewieziono do Petersburga, gdzie znajdują się do dziś. Kolejnym dramatem był rok 1812, następnie wielki cios Zamkowi przyniosła

I wojna światowa. Końcem epoki Radziwiłłów był rok 1945.

ne o różnym znaczeniu, listy wielu monarchów. Wszystkie te rzeczy tworzyły podstawę legendy o skarbach Radziwiłłów. Uważa się, że wszystkie te skarby musiały być przechowywane tylko w zamku i nie mogły być wywiezione nawet podczas inwazji wojskowych. Legenda mówi, że stworzono tajne pomieszczenia, o których wiedział tylko książę i jego najbliżsi służący. W 1812 roku podczas wojny ostatni książę Radziwiłł linii nieświeskiej przeszedł na stronę Napoleona. Kiedy francuzi w pośpiechu opuszczali Nieśwież książę Dominik Radziwiłł nie zdążył zabrać całego swojego majątku. Do miasta weszły wojska rosyjskie i wywiozły majątek Radziwiłłów do Rosji. Jednak słynny skarb Radziwiłłów nie został odnaleziony. Na poszukiwanie tego skarbu przyjeżdża wielu “łowców skarbów”.

DuchBarbaryRadziwiłłówny

Zamek w Nieświeżu jest jednym z najbardziej tajemniczych i zagadkowych miejsc na Białorusi. Niektórzy wierzą, że w pałacu mieszka duch Barbary SkarbRadziwiłłów W przeciągu 500 letniej historii zam- Radziwiłłówny, która była żoną króla Zyku w Nieświeżu jego właściciele zebrali gmunta II Augusta. Według legendy Barwspaniałe kolekcje dzieł sztuki o dużej bara wyszła za mąż za Zygmunta w taartystycznej i historycznej wartości. jemnicy przed dworem królewskim. WeOprócz rodzinego złota i srebra Radzi- dług tradycji tamtych czasów nowy król wiłłów, starej porcelany, cennych obra- powinien umocnić państwo za pośredzów starych mistrzów, znajdowała się nictwem dobrego małżeństwa. Ponietutaj biblioteka z bardzo bogatym księ- waż dwór królewski nic nie wiedział o małgozbiorem. W archiwum były przecho- żeństwie króla z Barbarą, matka Zygwywane praktycznie wszystkie doku- munta – Bona Sforza – stała na czele menty Wielkiego Księstwa Litewskiego, poszukiwań żony dla syna. Wieść o mapocząwszy od czasów Jagiełły. W bi- łżeństwie z Barbarą rozczarowała ją bliotece zebrane były również bardzo i pokrzyżowała jej plany, więc postanorzadkie rękopisy, dokumenty historycz- wiła za wszelką cenę pozbyć się syno-

TajemniceNieświeża

wej. Matka króla wyjechała z całym dworem do Włoch, ale zostawiła lekarza, który miał otruć Barbarę. Lekarz przygotował truciznę i spełnił prośbę Bony. Barbara została pochowana w Krakowie. Zygmunt jednak bardzo kochał swoją żonę i nie mógł się pogodzić z jej śmiercią. Postanowił za pomocą alchemików wywołać ducha zmarłej małżonki. Według zasad seansu spirytualistycznego nie można dotykać ducha. Kiedy wszystkie obrzędy były wykonane i pojawił się duch Barbary, król nie wytrzymał i objął ukochaną. Według legendy od tego czasu duch Barbary nie mógł odnaleźć spokoju, a po śmierci króla zamieszkał w zamku w Nieświeżu. Mówią, że duch Barbary ujawnia się w zamku w nocy przed godziną pierwszą. Swoim objawieniem duch uprzedza o nadchodzących nieszczęściach. Są ludzie, którzy twierdzą, że widzieli ducha Barbary w noc przed wielkim pożarem w 2002 roku, kiedy się spaliła znaczna część zamku. Na podstawie tej legendy powstał dramat „Czarna Panna z Nieświeża”, który odnosi duże sukcesy w teatrze białoruskim.

Okresnowejświetności

W 1994 roku zespół zamkowy został uznany za narodowy pomnik historii i kultury przez władze Białorusi. W 1997 roku rozpoczęto restaurację Zamku. W 2001 roku zespół zamkowy został przekazany Narodowemu Muzeum – Rezerwatowi Historyczno-Kulturalnemu Nieśwież. Zamek otwarto dla zwiedzających 21 lipca 2012 roku w obecności członków rodu Radziwiłłów. (red.)

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Nieśwież jest stolicą jednego znajważniejszychrodówszlacheckichWielkiegoKsięstwaLitewskiego–Radziwiłłów.Zespółzamkowy wNieświeżuusytuowanyjestwczęści północno-wschodniej miasta, wotoczeniustawówwdolinierzeki Uszy.Jużprawie500latjestonświadkiemburzliwejhistoriitychziem.


48

marzec 2014

Wielokulturowe sąsiedztwo

Drodzy przyjaciele! Nasza Ziemia Brzeska jest zadziwiająco piękną i gościnna krainą, którą doceni każdy, kto lubi podróże i aktywny odpoczynek, kto jest otwarty na nowe wrażenia oraz interesuje się historią. Pierwotna przyroda oraz bogate dziedzictwo historyczno-kulturowe czynią odpoczynek w naszym obwodzie urozmaiconym, ciekawym oraz poszerzającym wiedzę. W celu poznania atrakcji opracowano turystyczne trasy samochodowe, rowerowe i piesze oraz szlaki ekologiczne. Tutaj można zwiedzić unikalny pomnik przyrody z obszernymi terenami łowieckimi – Park Narodowy „Puszcza Białowieska”, który leży na północnym zachodzie obwodu. Jest to największy masyw leśny Europy, który zachował do dzisiaj swoje dzikie, pierwotne oblicze i stał się „domem” dla setek gatunków zwierząt oraz roślin reliktowych, w tym również rzadkich, wpisanych do „Czerwonej Księgi”. We współczesnej Europie, z jej nadzwyczaj wysokim stopniem zagospodarowania, ten rejon stanowi naturalna oazę przyrodniczą otoczoną ze wszystkich stron terenami zurbanizowanymi. Na Ziemi Brzeskiej jest wystarczająco dużo ciekawych miejsc do uprawiania turystyki wodnej i sportowej, są stworzone wspaniałe warunki dla miłośników polowania, amatorów odpoczynku na wsi. W celach poprawy zdrowia polecamy turystom organizacje sanatoryjno-uzdrowiskowe oraz zdrowotne, w których doświadczeni specjaliści fachowo łączą czynniki przyrodnicze z procedurami leczniczymi, aktywnym spędzaniem czasu oraz dobrą kuchnią. Oprócz tego na Ziemi Brzeskiej są unikalne miejsca historyczne związane z: Adamem Mickiewiczem, Tadeuszem Kościuszką, Napoleonem Ordą oraz Józefem Kraszewskim, które mogą budzić szczególne zainteresowanie polskich turystów. Zapraszamy do naszego obwodu każdego, kto lubi komfortowy oraz pożyteczny odpoczynek.

Witamy na Ziemi Brzeskiej.

K. A. Sumar Przewodniczący Brzeskiego Obwodowego Komitetu Wykonawczego


49

marzec 2014

Brześć – brama do Białorusi Brześć posiada wygodną pozycję geopolityczną, będąc dużym węzłem transportowym. Brzeski węzeł kolejowy jest jednym z największych węzłów w Europie Centralnej i całkowicie zapewnia tranzyt państw WNP z państwami Europy Zachodniej w kierunkach Moskwy i Sankt-Petersburgu. Szczególnie ważny jest korytarz transportowy Berlin-Warszawa-Brześć-Mińsk-Moskwa, oraz bezpośrednia droga do Wilna i Kijowa. Brześć jest również drogowym mostem do Europy Zachodniej – przez stolicę obwodu przechodzi główna arteria transportowa Białorusi M-1/E 30 Brześć (Kozłowicze)-Mińsk-granica Federacji Rosyjskiej, która jest częścią jednego z ważniejszych korytarzy transportowych w komunikacji międzynarodowej. Na trasie tej znajduje się nowoczesne przejście graniczne Kozłowicze, jedno z większych na granicy UE pod względem ilości przewozów towarowych. Dworzec kolejowy w Brzesciu

Brześć jest miastem o wielu twarzach - łączą się w nim hałaśliwe nowe osiedla i cieniste parki, uliczki XIX wieku i majestatyczny duch Twierdzy Brzeskiej. Starodawny i zarazem nowoczesny Brześć jak dawniej stoi na skrzyżowaniu licznych dróg, przyciągając do siebie zainteresowanie turystów.

Heroizmtwierdzy

Różany

Intrygującawielokulturowość

W 1830 roku , rozwścieczony polskim Powstaniem Listopadowym, car Rosji Mikołaj I wydał rozkaz zburzenia miasta i wybudowania na jego, znakomitym ze strategicznego punktu widzenia obszarze, potężnej Twierdzy Brzeskiej. Powstała ona na czterech wyspach na początku lat 40-tych XIX w, a miasto zostało, w 1842 roku, przeniesione o 3 km na wschód. Twierdza ta podczas I wojny światowej zajęta była przez wojska cesarskich Niemiec i w znajdującym się w niej Białym Pałacu podpisano w 1918 roku Pokój Brzeski między bolszewicką Rosją i kajzerowskimi Niemcami. Do historii twierdza przeszła jeszcze dwukrotnie w latach II wojny światowej. We wrześniu 1939 roku bohaterska obrona jej przez Wojsko Polskie – między innymi zablokowanie głównej bramy starymi, nie nadającymi się do walki francuskimi czołgami z I wojny światowej – uniemożliwiła hitlerowcom zamknięcie kotła, w którym usiłowali otoczyć polskie jednostki. Później, w 1941 roku, radziecki garnizon przyjął na siebie pierwsze zmasowane uderzenie niemieckie 22 czerwca i stawiał opór przez kilka dni, a na poszczególnych stanowiskach około miesiąca.

Wielokulturowość w turystyce jest szansą na przeciwdziałanie unifikacji kultury globalnej. Poznawanie odrębnej tożsamości jednostek, grup i społeczności to również propagowanie postaw tolerancji i dialogu. Specyfika atrakcyjności turystyki kulturowej opiera się na elementach różniących kultury, a nie im wspólnych. Poznawanie odmienności, uświadamianie sobie różnic jest naturalną cechą rzeczywistości. Wielokulturowość należy traktować jako dobro społeczne, wpływające na wzbogacenie kultury. Brześć jest tego wzorcowym przykładem. Chyba w niewielu miastach Wschodniej Europy krzyżowało się tyle wierzeń, stylów i kultur, co w Brześciu. Ukształtowało to charakter miasta, które tolerancję i rozumienie innych łączy ze swoją europejskością, posiadając jednocześnie szczególną siłę wchłaniania nowych idei i ludzi, ubogacając się a jednocześnie nie tracąc swego szczególnego charakteru. Historia Brześcia od wieków związana jest z obecZ militarnego punktu widzenia nie miało to, podobnością mniejszości narodowych i religijnych. Ten ważny element przeszłości, poprzez swoją odmienność nie jak w przypadku Westerplatte, żadnego znaczereligijną i obyczajową, w niebagatelny sposób wpły- nia, gdyż jednostki hitlerowskie omijając twierdzę wał na oblicze tego intrygującego miasta. Także i dzi- poszły dalej na Mińsk i Moskwę. Postanowiono jedsiaj jest istotną częścią brzeskiego krajobrazu kulturalnego. Wielokulturowy Brześć jest próbą przybliżenia odrębności kultur mniejszości narodowych i religijnych, ale też ich wzajemnego przenikania i uzupełniania.

nak wykorzystać to propagandowo i w 1965 roku, z okazji 20-lecia zwycięstwa nad faszyzmem, władze ZSRR nadały twierdzy tytuł Bohatera. Zaś w 1971 r. zachowane ruiny twierdzy zamieniono w kompleks memorialny budując monumentalną bramę wejściową oraz gigantycznych rozmiarów pomniki.

Cerkwie,deptakiiparowozy

Współczesny Brześć, rozciągające się na kilkanaście kilometrów miasto głównie przemysłowe, ma stosunkowo niewiele miejsc i obiektów przyciągających uwagę turystów. Najstarsze zabytki sakralne: cerkwie św. Simeona i św. Mikołaja, Bracka Cerkiew św. Mikołaja, Świątynia Zmartwychwstania Pańskiego oraz kościół p.w. Podniesienia Krzyża – Sanktuarium MB Brzeskiej, to budowle z II połowy XIX w. o typowej dla tamtych czasach architekturze i wyposażeniu wnętrz. Warte jednak odwiedzenia. Na zobaczenie, zwłaszcza wieczorem, zasługuje też deptak w starej części przeniesionego na nowe miejsce miasta – ulica Sowiecka, zwana "Brzeskim Arbatem”, z naftowymi latarniami. Ponadto dwa nowe pomniki: Tysiąclecia Brześcia oraz Ihumena Atanazego Brzeskiego. Miłośnicy kolejnictwa powinni zajrzeć do poświęconego mu muzeum otwartego w 2002 roku. Zgromadzono tam 48 parowozów z lat 30-40-tych, nadal na chodzie. Najstarszym eksponatem jest w nim wagon sztabowy z 1915 roku.

Przyszłość

Leżący na granicy Polski wojewódzki (obłastnyj) Brześć ma ponad 300 tys. mieszkańców. Duże miasta pełnią rolę lokalnych stolic dla otaczających je terenów. Przez swe położenie na granicy, Brześć byłby zapewne taką lokalną stolicą również dla obszarów po polskiej stronie, gdyby tę granicę można było przekraczać tak, jak przekraczamy dziś np. granicę polsko-niemiecką czy polsko-czeską. Kiedyś tak się stanie. Może nawet w niezbyt odległym czasie. (red.)

Fragment pałacu w Różanach -

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Białoruś,leżącanaważnymszlaku transportowymWschód-Zachód,powoli,alesystematycznieotwierasię naświat.ABrześć,leżącyprzygranicyzPolską,jestjejnajwiększąbramą doUE.


50

marzec 2014

Cudowna kraina

SzanownyCzytelniku! Przewracaszkolejnekartkiwydawnictwaonaszymwspaniałymigościnnymkraju–RepubliceBiałorusi.IśmiemCięzapewnić –będątojedneznajciekawszych,najbardziejpasjonującychstrontegowydania.PonieważsąpoświęconeobwodowiMohylewskiemu–najbardziejwysuniętemunawschódrejonowiBiałorusiorazjednemuznajbardziejmalowniczychzakątkównaszegopaństwa. RozpostartawzdłużbrzegówwielkiegoDniepru,pokrytawjednejtrzecibogatymilasami,krainata,którejjednątrzeciączęśćzajmująlasy,zpełnymprawemjestnazywananaddnieprzańską.Właśnietuprzebiegałsłynnyszlak„odWaregówdoGreków”,właśnie tuznajdowałsięstykkulturyzachodniejiwschodniej,każdapiędźziemijestprzesiąkniętaduchembogatejorazsławnejhistorii. DziśobwódMohylewskitoobszarrozciągającysięzpółnocynapołudniena150km,azzachodunawschódnaponad300km. Powierzchniaobwoduwynosi29,1tys.kmkw.NajstarszymimiastamisąMścisław,Sławograd,Krzyczewzałożonew1136roku, Mohylew–w1267r.,Bobrujsk–w1387r. Obwód Mohylewski posiada znaczny potencjał turystyczny – przede wszystkim poznawczy, ekologiczny, zdrowotny, agroturystyczny,pielgrzymkowy,tranzytowy.Tusąreprezentowanewszystkieaktywnerodzajeturystyki,odbywająsięrajdypiesze, wodneorazrowerowe. Zgromadzonewprzeciągustulecidziedzictwokulturowo-historycznestanowiinteresmiędzynarodowy,aznajdującesięnaterenieregionusystemyekologiczneorazkrajobrazyprzyrodniczesąunikalne. Potencjałzasobowyrozwojuturystykiekologicznejstanowiąspecjalniechronioneobszaryprzyrodniczeorazpomnikiprzyrody regionu,którezajmują91,6tys.ha,czyli3,2%powierzchniobwodu.NaterenieobwoduMohylewskiegoznajdująsięrepublikańskierezerwatyhydrologiczne„Zaozierje”,„WyspyDuleby”orazkrajobrazowy–„Starica”. Mohylewszczyznawystępujenarynkuturystykiwycieczkowejjakoregionodominacjiwschodniosłowiańskichtradycjikulturowych.Wobwodzieistnieje2,3tys.zabytkówhistorycznychorazkulturowych.Dowykazupaństwowegodóbrhistoryczno-kulturowychwpisanookoło700obiektów:sątozabytkiarcheologii,historii,sztuki,architektury.Najważniejszezabytkihistoryczno-kulturoweregionutozespołypałacowo-parkoweorazdworsko-parkowewŻyliczach,GrudinowceorazKrzyczewie,zespołyklasztorneorazhistorycznazabudowaMścisławaijegookolic,budowlekultoweMohylewa. Mohylewszczyznajestwspaniałymmiejscem.Korzystnalokalizacjageograficzna,umiarkowanyklimat,pierwotnainietkniętaprzyrodaczyniąnaszobwódatrakcyjnymdlaludzionajróżniejszychzainteresowaniach,wróżnymwiekuorazsytuacji materialnej. Jesttocudownakraina.Zeswoimniepowtarzalnymtrybemżycia,pracowitymiiżyczliwymiludźmi.Właśnieoni–nasiludzie–stanowiąpodstawowedobroregionu.Niejesteśmyzasobniwkopalinyużyteczne:naszesrebro–tomężczyźni,azłoto–kobiety.Iwszystkienaszesukcesysąosiąganedziękitemu,żetroskliwiezachowującprzeszłośćstarannietworzymyprzyszłość. Kochamyswojąziemię.Ijesteśmypewni,żepokochająjąrównieżgościekrainynaddnieprzańskiej.Awięc–serdeczniezapraszamynaMohylewszczyznę,powrażenia,którenazawszepozostanąwduszykażdego,ktojąodwiedził.

Piotr Rudnik PrzewodniczącyMohylewskiegoObwodowegoKomitetuWykonawczego


51

marzec 2014

Unikatowa ulica Mohylewa

Historyczne centrum Mohylewa ulokowano na wzniesieniu, pomiędzy dolinami Dniepru i wpływającej do niego w tym miejscu Dubrowienki. Tu, na wysokim brzegu Dniepru zaczęła się historia Mohylewa. Przy zachowanym do dziś placu (obecnie Placu Sowieckim) stoi XVI-wieczny ratusz, symbol lokacji miasta wg. prawa magdeburskiego. Mieści się w nim Muzeum Historii Mohylewa. Po sąsiedzku znajduje się Obwodowe Muzeum Krajoznawcze. Uzupełnieniem ciekawej architektury Placu jest stojący nieopodal późnobarokowy pałac prawosławnego arcybiskupa Georgija Kaniskiego. W okresie letnim można podziwiać piękne widoki doliny Dniepru z wieży ratusza.

Ulica Leninskaja

Ratusz Na Placu Sowieckim można rozpocząć spacer Ulicą Leninskają, która swoja historią i potencjałem kulturowym jest naprawdę legendarną, niezrównaną ulicą – żywym miejskim

Panorama Dniepra

skansenem. Spacer po niej to wizyta w muzeum na otwartym powietrzu. Jest ona wyróżniana jako turystyczny symbol Mohylewa. Kiedyś zwana Bolszaja Sadowaja, później Vetrennaja a dziś

Leninskaja. Znajdziemy tutaj prawie 40 budynków, które są zabytkami architektury. Wśród nich kilka najciekawszych, wyróżniających się swoją historią. Pod numerem 25 mieści się XVIII-wieczny Pałac Arcybiskupi, który w XIX wieku został przebudowany na Synagogę Chóralną przez lokalnego kupca żydowskiego Barucha Cukiermana. Od nazwiska fundatora synagogę często nazywa się bożnicą Cukiermana. Idąc dalej mijamy kamienicę z końca XIX wieku wyróżniającą się przebogatą elewacją, z wieloma małymi kolumienkami wokół okien. Dziś jest to własność Uniwersytetu. W podwórzu kamienicy znajduje się przepiękny pałac miejski w stylu magnackiej rezydencji. Miejsce spotkania Katarzyny II z Cesarzem Austro-Węgier Józefem II. Idąc dalej, ul. Leninskają trafimy na interesującą bryłę dawnego gimnazjum męskiego z końca XIX w. Kolejnymi budynkami, godnymi uwagi są kamienice z bogatymi elewacjami. Podkreślenia wymaga dom pod Atlantami. Kontynuując spacer dojdziemy do intrygującej rzeźby astronoma z cieka-

wą instalacją krzeseł ze znakami zodiaku. Pod numerem 50 trafiamy na gmach Banku Moskiewskiego. Wracając do Placu Sowieckiego można pójść trasą równoległą do ul. Leninskaja, ulicą Pierwszomajską, przy której możemy podziwiać dzieła sowieckiej architektury. Te dwie ulice oddają ducha miasta. (red.)

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Na świecie jest wiele ulic sławnych i wyjątkowych. Ginza w Tokio, Pitt Street Mall w Sydnej, New Bond Street w Londynie, Kaufingerstrasse w Monachium czy też Pola Elizejskie w Paryżu. Bez wątpienia można do nich zaliczyć jedną, skromną ale unikatową. Tą legendą jest Ulica Leninskaja w Mohylewie.


52

marzec 2014

Gościnne Polesie

SzanowniCzytelnicy magazynu„TTGCentralEurope”! ObwódHomelskijestkrainąpracowitychludzi,skrzyżowaniemszlakówhandlowych,oryginalnejkultury,miejscemjednoczeniasiębratnichnarodówsłowiańskich. ObwódHomelskidziśtoobszarszybkiegowzrostugospodarczego,największyregionprzemysłowyBiałorusi, któregoudziałwwielkościprodukcjiprzemysłowejrepublikiwynosiponad20%.Tupracujeokoło300dużych iśrednichprzedsiębiorstw.Stosunkihandlowo-gospodarczerozwijająsięzponad100państwamiświata. Naszregionposiadapoważnypotencjałturystyczny.Najegotereniesąskupioneunikalnezasobyprzyrodnicze, obiektynarodowegodziedzictwakulturowo-historycznego.Tuodbywająsięważneimprezyekonomiczne,kulturowe,społeczneorazsportowe. Opracowanoponadstotrasturystycznychabyrodacyituryścizagranicznimoglizapoznaćsięzdziedzictwem historyczno-kulturowymregionu.Najpopularniejsząznichjest„ZłotyPierścieńHomelszczyzny”.DumąmieszkańcówobwodujestHomelskizespółpałacowo-parkowy,MuzeumtwórczościludowejwWietceorazunikalny komplekspamiątkowy„Dzieciom–ofiaromwojny”wrejonieŻłobińskim. Regionpołudniowo-wschodniBiałorusijestbogatywunikalnetradycjeludowe,zachowaneodniepamiętnych czasów.Staranniepielęgnujemydziedzictwonaszychprzodków,czegojaskrawympotwierdzeniemjestoryginalnyfestiwaltradycjietniczno-kulturowych„ZewPolesia”. Baza sportowa obwodu Homelskiego pozwala przygotowywać sportowców wyczynowych oraz zapewnia aktywnyodpoczynekwszystkim,dlaktórychzdrowytrybżycianiejestsloganemleczpotrzebą.WrokuogłoszonymwRepubliceBiałoruśRokiemGościnnościturystykanabieraszczególnegoznaczenia.Dziśtonietylkopopularny rodzajodpoczynku,leczrównieżefektywnysposóbpoznawaniaświataorazrozwojowadyscyplinasportowa. ZapraszamdoodwiedzeniagościnnejZiemiPoleskiej.Jestempewien,żepodróżorazodpoczynekwobwodzie HomelskimpozostawiągorącewspomnieniawPaństwasercachnadługielata.

WładimirDwornik PrzewodniczącyHomelskiego ObwodowegoKomitetuWykonawczego


53

marzec 2014

Homel - miasto przyrody Turystykaekologicznajestformąturystyki, która zazwyczaj odwołuje się doosób,któresąświadomeekologicznie i społecznie. Walory turystyczne Homlaijegookoliczaspokojąoczekiwanianawettychnajbardziejwymagającycheko-turystów.Jesttoobszargdzienaturalnafloraifaunaoraznaturalnedziedzictwokulturowe miasta i jego okolic są głównymi jego atrakcjami.JednątrzeciąHomelszczyznypokrywająlasy,ajejwielkierzeki:Dniepr,Soż,Berezyna i Prypeć są ważnymi arteriami wodnymi Białorusi. Homel oferuje eko-turystykę w odpowiedzialny sposób koncentrując się na dostarczaniu takich wrażeń dla turystów, które minimalizują negatywne aspekty konwencjonalnej turystyki na środowisko. Ponadto kreowanie tej formy turystyki ma na celu zwiększenie integralności kulturowej społeczności lokalnych.

Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów

tras z Homla, m.in.: „Białoruskie koło”-Homel-Turów -Pińsk-Nieśwież-Połock-Witebsk; „Koło słowiańskie” -Homel-Briańsk-Czernihów. Szczegółową informację o obwodzie Homelskim i trasach turystycznych znajdziemy na stronach: www.gomel-region.by, www.gomeltour.com, www.belarustourism.by

Ekologicznyproduktturystyczny „Złote kółko Homelszczyzny” jest nowym produktem turystycznym, który pozwoli wszystkim chętnym zwiedzić obwód i poznać jego zabytki. Trasy „Złotego kółka” przechodzą przez miasta Homel, Wietka, Czeczersk, Łojew, Mozyr, Turów, wsie: Jurowicze i Czerwony Brzeg. Na amatorów wycieczek zorganizowanych i turystyki aktywnej czeka wiele interesujących

Amatorom ekologicznych wycieczek i spotkania z naturą warto polecić Prypecki Park Narodowy, nazywany często „Płucami Europy”. Jego obszar zajmujący ponad 83 tys. hektarów (64 km z zachodu na wschód i 27 km z północy na południe), jest królestwem rozlewisk, zalewów i lasów. W lasach spotkamy żubry, dziki, łosie i jelenie.

20 km od Mozyra w okolicy starorzecza rzeki Prypeć znajduje się gospodarstwo agroturystyczne „Pański dwór”, gotowe na przyjęcie wielbicieli turystyki ekologicznej, przejażdżek konnych, rybołówstwa i polowań. Tutaj w lasach spotkamy: rysie, wilki, borsuki i bobry. W wodach jezior i rzek zamieszkują: sumy, szczupaki i okonie, a nawet czeczugi. Występuje tu 140 gatunków ptaków, co przyciąga ornitologów i miłośników przyrody. Centrum administracyjne parku znajduję się w osiedlu Turów.

W okolicach Prypeci możemy też wynająć pokoje w domku „Kabaczok”, do 20 osób, oraz „Czerecianka” nad brzegiem jeziora Czerecianka. Są tu: przy-

Kaplica - grobowiec rodziny Paskiewiczów

Odnoga rzeki Wołotowa

Niezapomniane wrażenia pozostawiają rejsy spacerowe trasami wodnymi po rzece Prypeć, szczególnie podczas wiosennych przyborów wód, gdy Prypeć rozlewa się na szerokość 10-15 km. Na terenie rezerwatów Polesia białoruskiego popularne są też wyprawy na tratwach. (red.)

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Park nad rzeką Soż

stań dla łódek, łaźnia ruska nad jeziorem, miejsce na ognisko i woliera ze zwierzętami.


54

marzec 2014

Prypeć,majestatycznarzekaprzepływającaprzez UkrainęiBiałoruś,prawydopływDniepruodługości775kmipowierzchnidorzecza121000km² wgórnymiśrodkowymswoimbieguprzepływa przezPolesie.DopływamiPrypecisąm.in:Turia, Stochód,Styr,Horyń,Stwiga,Uborć,Sławeczna, Załoń,Uż(prawe)orazPina,Jasiodła,Bobr,Pierwszy (lewe).GłównemiastapołożonenadPrypeciąto:Pińsk,Turów,Mozyrz. NaturalnybiegPrypeci,niczymAmazonka,potrafirozlaćswojewodywcharakterystycznemeandry,rozgałęzienia,odnogiistarorzecza,łączyć sięzodnogamiinnychrzek.

Wśród bagien, łąk i zarastających starorzeczy doskonałe schronienie mają ptaki. Takich ilości i gatunków jakie się tu spotyka, trudno szukać gdzie indziej. Bocian czarny, czapla biała, bąk to jedynie wybrane przykłady fascynującego świata ornitologii Prypeci. Raj dla miłośników przyrody. Niemal nieograniczona możliwość obserwowania ptaków i zwierząt. Po prostu wypoczynek w głuszy, na łonie przyrody. Świat ptaków reprezentuje ok. 250 gatunków. Znaczenie bagna dla Ziemi trudno przecenić. Pochłania dwutlenek węgla i produkuje tlen, kształtuje klimat i utrzymuje równowagę biologiczną. PrypeckiParkNarodowy zajmuje obszar dzikich bagien poleskich ciągnących się między Turowem i Petrykowem. Jest to środkowa część biegu Prypeci. Większość obszaru parku to ścisłe rezerwaty, obejmuje 46 kilometrów nurtu Prypeci, ponad 63 tys. ha powierzchni. Wiosną ok. 80% powierzchni Parku jest pod wodą. Na terenie Parku spotykamy dwa typy środowisk – szerokie doliny rzeczne oraz lasy bagienne z torfowiskami. Znajdujące się w nim dąbrowy są największymi skupiskami dębów w Europie. Tereny te szczęśliwie przetrwały szalone pomysły radzieckiej władzy planującej meliorację Polesia. Począwszy od 1966 roku planowo niszczono ten europejski skarb przyrody. Melioracja zmieniła Polesie. O negatywnych skutkach dla środowiska wówczas nikt nie myślał. Dopiero po usamodzielnieniu się Białorusi w latach 90. XX wieku odstąpiono od realizacji dalszych etapów projektu. Białoruś podpisała Konwencję Ramsarską i z dumą podkreśla, że mokradła ich kraju są płucami Europy. W chwili obecnej na Białorusi zostało 860 tysięcy ha. bagien. Poza tym istnieje 500 tysięcy ha. zdegradowanych topieli. Istotnym wyróżnikiem walorów kulturowych Polesia są miasta i wsie tego Regionu. Historyczne, zagubione wśród poleskich bagien miasteczko Turów, dumna stolica prężnego (XI-XIV wiek) Księstwa Tu-

zdjęcia: Andriej Dybowskij

Polesie regionem o globalnym znaczeniu dla Ziemi rowskiego, najstarszy gród na terenie Białorusi. Zagubiony wśród poleskich bagien Gród Turów posadowiono w obronnym miejscu nad Prypecią. Istniał już w roku 980 - wspomina o nim kronika Nestora. Nazwa miasta pochodzi ponoć od kniazia Tura, jego legendarnego założyciela, wedle innej wersji - od żyjących w okolicy turów albo od dawnej nazwy Prypeci, która na starych mapach widnieje jako Tur. Jako centrum staroruskiej kultury Turów ustępował tylko Kijowowi. Na początku XI w. był stolicą księstwa rządzonego przez Światopełka, syna Włodzimierza Wielkiego, ożenionego z córką Bolesława Chrobrego, którą ruskie latopisy nazywają Bolesławną. Miasto było wielokrotnie niszczone, m.in. przez najazdy Mongołów, podczas powstań kozackich i potopu szwedzkiego, a w 1834 r. strawił je wielki pożar. Dziś niewiele zostało z dawnego splendoru - ot, skupisko domków, w większości parterowych, otoczonych ogródkami. Turów przypomina rozległą wieś - nie ma nawet rynku, jego funkcję pełni ul. Lenina (tu również jest przystań). Stara część zachowała dawny układ urbanistyczny w postaci regularnej siatki ulic, sporo tu malowniczych zaułków nad rzeką. Dawni cieśle budowali domy z żywicznych sosen i dębów z otaczających miasto lasów. Drewniana zabudowa jakimś cudem przetrwała dwie wojny światowe. Dziś to żywy skansen. W miejscu gdzie rzeka Jazda wpada do Prypeci, wznosi się Góra Zamkowa ze śladami grodu i podgrodzia, XIII-wiecznej ceglanej wieży obronnej i fundamentami murowanej cerkwi (znalezione w jej podziemiach średniowieczne sarkofagi trafiły do Muzeum Polesia w Pińsku). Po zamku Ostrogskich i kościele Jezuitów z XVI w. nie pozostał ślad. Ponad wzgórzem króluje monumentalny posąg św. Cyryla Turowskiego. Rozciąga się stąd wspaniała panorama Prypeci - szeroką na kilka kilometrów dolinę wiosną aż po horyzont wypełnia woda. Na brzegu widać łodzie, których kształt i sposób budowania nie uległ zmianie od stuleci.

Cmentarzicerkiew

W dzielnicy zwanej Dworzec we wschodniej części miasta (niegdyś była tu letnia rezydencja kniaziów Turowskich), przy cmentarzu parafialnym stoi cerkie Wszystkich Świętych z 1810 r. To jedyna świątynia w 3,5-tysięcznym Turowie, w czasach świetności było ich ponoć 40. Niewielka drewniana budowla pomalowana na niebiesko, z babińcem i dołączoną na początku XX w. dzwonnicą, przypomina wiejskie cerkiewki, ale w środku kryje bogato rzeźbiony ikonostas z XVIII w., z tryptykiem przedstawiającym Matkę Boską z Dzieciątkiem, św. Natalią i archaniołem Rafaelem. Pod ścianą dwa wykute w granicie wielkie „krzyże turowskie” (inny zobaczymy w Muzeum Polesia w Pińsku). Miały przypłynąć przed wiekami z Kijowa - pod prąd, wodami Dniepru i Prypeci - by ratować mieszkańców przed zarazą. Do dziś uważa się, że skutecznie chronią przed chorobami oczu. Wiszą na nich wotywne ręczniki. - W latach 30. ubiegłego wieku komuniści

wrzucili krzyże do Prypeci. Wierni odnaleźli je na brzegu i przenieśli do cerkwi - opowiadał nam diakon z cmentarnej kaplicy nieopodal. - Wszyscy wierzą, że znów same wypłynęły. Liczący ponad 600 lat cmentarz leży na wzgórzu nad rzeką Jazdą. Podczas wiosennych roztopów staje się wyspą, na którą dostać się można po prowizorycznej kładce. Pośrodku wyrasta z ziemi kamienny krzyż. Diakon zaklina się, iż pamięta z dzieciństwa, że w latach 70. sterczał mu tylko czubek, a teraz - popatrzcie sami! W kaplicy znajduje się również uchodzący za cudowny wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem. Do niedawna używała tej deski w chlewie jedna z turowskich gospodyń. Któregoś dnia zauważyła, że pojawił się na niej święty obraz. "Samopisząca się" ikona wzbudziła sensację. - Gdy trafiła do kaplicy, zaczęła się robić coraz wyraźniejsza i barwniejsza - zapewnia diakon. Otoczona wielką czcią wisi teraz obok XVIII-wiecznego krzyża. Wreszcie Prypeć, najważniejsza rzeka Polesia. Posiada naturalną czystość i barwę - lekko żółtawą, charakterystyczną dla wód bagiennych. Prypeć płynie powoli, początkowo bez przeszkód w nurcie, meandrując i tworząc kilometrowe rozlewiska. Krajobraz płaski z nielicznymi wydmowymi wzniesieniami ponad morze trzcin. Rozbuchana roślinność wodna, momentami zupełnie pokrywająca rzekę i wiele zapachów i smak powietrza Polesia czar, czyli Prypecki Park Narodowy oraz Turowo nad Prypecią, a tam piękna cerkiew i bardzo stary cmentarz. Polesia czar to dzikie knieje, moczary / Polesia czar to tęskny wichrów jęk / Gdy w ciemną noc z bagien wstają opary / Serce me drży, dziwny ogarnia lęk...Te słowa przedwojennej piosenki przypomniały mi się, gdy dotarłem do poleskiego Turowa. Już od dawna chciałem odwiedzić to miasteczko z dala od uczęszczanych szlaków, naczytawszy się o jego bogatej i dramatycznej historii liczącej sobie ponad tysiąc lat. No i wreszcie zobaczyć słynne Błota Olmańskie, na skraju których leży.

PrypeckiParkNarodowy

To raj dla miłośników ptaków: rybitwy, krwawodzioby, bataliony, cietrzewie, głuszce, sikorki lazurowe, dzięcioły i kraski. Nadrzeczne łęgi zamieszkują rzadkie czarne bociany, typowe dla tych okolic - sowy błotne, kuliki wielkie, brzęczki i bąki oraz zagrożone wyginięciem wodniczki (na poleskich bagnach żyje ponad połowa ich światowej populacji). Są i ptasie drapieżniki - orlik grubodzioby i krzykliwy, bielik, gadożer, puszczyk. A z większych zwierząt - jelenie, łosie, bobry, wydry i tchórze. Park organizuje wycieczki przyrodnicze z przewodnikiem. Można też wybrać się na rejs statkiem po Prypeci połączony z łowieniem ryb i piknikami na brzegu rzeki czy spędzić kilka dni na bagnach, zarówno wędrując, jak i płynąc łodzią. Wiosną i latem organizatorzy wypraw gwarantują ujrzenie 120-140 gatunków ptaków! ornitolog


55

marzec 2014

WodnadrogadoEuropy

Dzisiaj Kanał Augustowski płynie po terytorium RzeczypospolitejPolskiejiRepublikiBiałoruś.Porekonstrukcjiwlatach2004-2005długośćKanałuna ziemibiałoruskiejwynosiokoło25km,tuznajdująsię 2upustyi4śluzy,wtymjedynanaKanaleczterokomorowaśluzawewsiNiemnowo(czwartąkomorędobudowanow2005r.). BiałoruskacześćKanałuAugustowskiegostanowi cennyekosystem.Tujestdużojezior,strumieniibłot. LewydopływNiemnarzekaCzarnaHańczamakręte korytoimalowniczebrzegi.Jejdługośćnaterytorium Białorusiwynosi35km.Wgłębokichdolinachpłyną rzeki Szlamica i Marycha. W ich czystej i zimnej wodziespotkaćmożnapstrągi,lipnie.Dotejczęści, niegdyśmajestatycznejPuszczyGrodzieńskiej,wędrownikaprzyciągnączystejezioraKawienia,Kalety, Zielenka.ObfitośćfaunyKanałzawdzięczaSopockin-

skiemuRezerwatowiBiologicznemuiSopockinskiemu Rezerwatowi Dziko Rosnących Roślin Leczniczych.Częśćroślinchronionychniewystępujewinnychregionachrepubliki.Tumożnaspotkaćsarnyeuropejskie,losie,jelenie,dziki,wilki,rysie,bobry,głuszce,cietrzewieidużoinnychgatunkówptakówleśnych iwodnych.

niczebrzeginadalwabiątych,którzypragnąobcowania z naturą, a zabytki, unikatowa kultura regionu wzbogaca o nowe wrażenia i na długo pozostaną wpamięcigościKanałuAugustowskiego. DecyzjaoodbudowaniuczęścibiałoruskiejKanałuAugustowskiegozostałapodjętaw2004r.Dzisiaj tenodcinekKanałujestcałkowiciezrewitalizowany.

zdjęcia: arch. Grodnoinwest

KanałAugustowskiłączywcałośćsystemdróg wodnychwbasenieMorzaBałtyckiegoodNiemiec doLitwy.DziękiKanałowimożnaodbyćswoistą podróż"dookołaEuropy". RegionKanałujestmiejscem,wktórymłączą sięgranicetrzechpaństw-Polski,BiałorusiiLitwy.Wciągustulecitaziemiabyłamiejscemspotkańkilkunarodów,couwarunkowałopojawienie się unikatowych tradycji kulturowych i miało wpływnajęzyk,zwyczaje,tożsamośćludnościlokalnej.Bliskośćgranicypowstrzymywałamigracje,iwobszarzeKanałuzachowanooryginalne, czasemarchaicznecechywjęzykuiukładzieżycia.SwójśladnatejziemizostawilinietylkoBiałorusini,Polacy,Litwini,leczrównieżŻydzi,Tatarzy,Szwedzi,Niemcy,Rosjanie,Włosiiwieleinnychnarodów.

Tu można obserwować zapisane w "Czerwonej Księdze":czarnegobociana,czerwonąkanię,łabędziatrębacza,szaregożurawia,sowębłotną,zimorodkaiinneptactwo.WstrefiePuszczyGrodzieńskiej skutecznie zasiedlił się żubr białowieski. Dorzecze Kanału Augustowskiego jest jednym z najbardziej ekologicznieczystychmiejscnietylkowobwodzie grodzieńskim,leczinaobszarzecałejBiałorusi KanałAugustowskijestwspaniałymmiejscemdo wypoczynku.Jużstolattemuprzyciągałmiłośników turystykiwodnej.Dzisiajjegopowolnewodyimalow-

Czterokomorowa śluza "Niemnwo".

RekonstrukcjazostałaprzeprowadzonanapodstawierysunkówiplanówXIXw.,zachowanoautentyczneczęściśluz,wykorzystanometodyumocnieniakoryta opracowanejeszczezaczasówI.Prądzyńskiego. KanałAugustowski to unikatowa arteria wodna, którapołączyławsobiesiłytwórczeprzyrodyigeniuszludzki.Kanałpowstałdziękihandlowi-towary zPolskipostanowionoprzewozićprzezportyrosyjskie nadBałtykiem,wtymceluwybudowanodrogę wodnąmiedzyWisłąiNiemnem.InicjatorembudowaniazostałministerskarbuKrólestwaPolskiegoKsiążę FranciszekKsaweryDrucki-Lubecki.Kierownictwonad budowaobjęlipułkownikIgnacyPrądzyński,generał JanCh.MalletskideGrandwillipułkownikRossmann. Kanałzostałwybudowanywrekordowymterminie -projektowaniezaczętow1823r.,aw1839r.zasadniczepracejużzostaływykonane.Szlakżeglowny składałsięzośmiujezior,częścirzekiCzarnaHańcza,kilkukilometrówkorytasztucznego(odługości wy101,2km).JużprzykońcuXIXwiekuKanałAugustowskizaczęlioswajaćturyści. KanałAugustowski łączy w całość system dróg wodnychwbasenieMorzaBałtyckiegoodNiemiecdo Litwy - dzięki niemu można odbyć swoistą podróż "dookołaEuropy". wioślarz


56

marzec 2014

Orszański design Tradycyjny białoruski strój był szyty z lnu lub wełny, ze względu na dość zimny klimat. Lniana tkanina jest na tyle funkcjonalna i uniwersalna, że była przydatna zarówno w gorący upalny dzień, jak i zimową porąogrzewała lub chłodziła w zależności od temperatury.

Łączenietradycjiznowoczesnością

Historialnusięgakorzeniamineolitu,czyliVIIItysiącleciaprzednasząerą.Pierwszegoprzełomu wjegowykorzystaniudokonaliStarożytniEgipcjanieosiągającwprodukcjilnumistrzostwo.Dziś możnastwierdzić,żestworzylipodwalinyrozwoju włókiennictwa.Przywilejnoszenianajdelikatniejszychlnianychubrańzarezerwowanybyłwyłączniedlawładcówikapłanów,niżejurodzenimusieli zadowolićsięmateriałemgorszejjakości. Kolejnym przełomem był rozwój farbiarstwa, za sprawą Fenicjan, historia lnu nabrała kolorów. Lnianym tkaninom uległo też średniowiecze. Obok wełny, len był drugim włóknem rodzimym o tak szerokim zastosowaniu w Europie. Nosiły go wszystkie stany ale i wówczas jakość lnianej szaty była wyznacznikiem przynależności do konkretnej klasy. Historia zna wiele przypadków, które potwierdzają niesamowite właściwości lnu. W Egipcie, gdzie len był symbolem bogactwa, w lniane bandaże zawijano mumie faraonów co pomogło skutecznie przeprowadzać proces mumifikacji. Całun Turyński, w który był owinięty Jezus, po tym jak został zdjęty z krzyża, był również z lnianej tkaniny. Dziś wiemy, że len przez wieki wypracował sobie pozycję magicznej rośliny: naturalnej, szlachetnej, czystej… właściwości lnu możemy opisać wieloma słowami. Jest powszechnie wykorzystywana w naszym codziennym życiu: w medycynie, w malarstwie, kuchni, kosmetyce oraz w gospodarce.

Lnianakraina

W kulturze Słowian len zajmuje poczesne miejsce. Jest symbolem luksusu i czystości. Białorusini jako jedni z pierwszych słowiańskich narodów docenili unikalne właściwości lnu. Obecnie w godle Białorusi mieszczą się przeplecione kwiaty lnu. Symbolizują one pracę i dobrobyt. Zamieszczenie w symbolu Białorusi kwiatostanu lnu odzwierciedla fakt, że w kraj ten traktuje len jako prawdziwe narodowe bogactwo.

„Białoruski Len” to marka, która posiada dużą tradycję. Pola usiane niebieskimi kwiatami przez setki lat wpisywały się w rodzimy krajobraz, a wyroby lniane były wizytówką Białorusi.

Największe w Republice Białoruś przedsiębiorstwo produkujące wyroby lniane - Orszański Kombinat Lnu. Historia kombinatu zaczyna się od 1930 roku. Dzisiaj kombinat jest jednym z największych w Europie, zajmując teren o pow. 47 hektarów, obejmuje 5 fabryk. Od lat niezmiennie dostarcza na rynki światowe doskonałe jakościowo tkaniny odzieżowe i dekoracyjne. W trakcie procesów produkcyjnych realizowany jest pełny cykl przerobu lnu, około 100 procesów technologicznych - produkcja przędzy, tkanie, barwienie i wykańczanie tkanin. W ciągu 83 lat istnienia przedsiębiorstwo zachowało tradycję uprawiania tej kultury, jednocześnie pracując nad polepszeniem technologii, która pozwala stale poprawiać jakość oraz urozmaicić asortyment produkcji. Kombinat zatrudnia ponad 6000 osób. Zdolność produkcyjna zakładu pozwala przerobić rocznie 25 000 ton włókna lnianego, około 70% lnianej produkcji eksportuje

się za granicę, co potwierdza że białoruski len jest znaną marką eksportową. Głównymi odbiorcami białoruskiego lnu są Włochy, USA, Turcja, Niemcy, Szwecja, Czechy i kraje bałtyckie W marcu 2012 roku kombinat otrzymał za swoją produkcję międzynarodowy certyfikat spełniania wymagań ekologicznych standardów Oeko-TexStandart100. Jest to renomowany, międzynarodowy system testowania i certyfikacji produkcji tekstyliów. Główny cel Orszańskiego Kombinatu lnu to zachowanie niepowtarzalności i naturalności lnianej kultury. Przedsiębiorstwo produkuje szeroki asortyment tkanin lnianych: pościelowych, bieliźnianych, odzieżowych, stołowych (obrusowych), dekoracyjnych i meblowych. Oprócz tego znaczącą część produkcji zajmują pledy, ręczniki, męska i damska bielizna oraz odzież. Asortyment produkcji liczy ponad 2 tys. pozycji. Dziś Białoruś jest uważana za światowego lidera w branże lniarskiej. Gleby i klimat Białorusi odpowiadają tej roślinie, a jakość tkaniny odpowiada międzynarodowym projektantom. Coraz częściej największe sławy światowej mody używają białoruskiego lnu w swoich kreacjach wizerunkowych. Kilka miesięcy temu renomowani projektanci z Wielkiej Brytanii zrobili własną kolekcję ubrań z białoruskiego lnu. Wiodące światowe domy mody takie jak Hugo Boss, Zara, Mexx również wyróżniają odzież wykonaną z białoruskiego lnu promując ją jako produkty dla najbardziej wymagających klientów.

WaloryLnu

Len to szlachetny i ceniony materiał. Jest wyznacznikiem elegancji, a równocześnie tkaniną, po którą chętnie sięgają osoby dbające o zdrowy, ekologiczny tryb życia. 5 powodów, dla których warto wybrać len. 1.Jesttrwałyiwytrzymały. Dzięki silnemu splotowi włókien len jest odporny na rozciąganie i tarcie. Co więcej, można go prać w wysokich temperaturach bez obawy, że włókna ulegną zniszczeniu, a materiał się zbiegnie. 2. Zapewnia komfort w upalne dni. Charakterystyczną cechą lnu jest jego przewiewność. Dzięki temu podczas upałów skóra może swobodnie oddychać. 3.ChroniTwojezdrowie. Len wykazuje działanie antyalergiczne i antygrzybiczne. Dzięki temu idealnie nadaje się dla osób cierpiących na alergie. 4.Gwarantujelepszysen. Badania przeprowadzone przez naukowców wykazały, że zasypiając w pościeli lnianej mamy głębszy sen, dzięki czemu przyspieszona zostaje regeneracja i możliwy jest lepszy wypoczynek. 5.Jestekologiczny. Len jest materiałem naturalnym, powstającym z włókien roślinnych. Całkowicie się rozkłada, nie pozostawiając żadnych niebezpiecznych dla środowiska odpadów.

Przyszłośćnależydolnu

W 2001 roku w Orszy został otwarty Instytut Lnu przy Narodowej Akademii Nauk, gdzie naukowcy pracują nad hodowlą nowych wysoko wydajnych odmian lnu. Główne obszary zasiewu lnu w Białorusi to okolice Witebska, Grodna i rejon Mińska. Obecnie na terytorium Białorusi znajduje się około 150 organizacji, zajmujących się lnem. W najbliższych latach zostanie powołany do życia narodowy holding, którego centralą będzie Orszański Kombinat. Alina Mazewska


57

marzec 2014 Wywiad z Nataliją Gaidargy, białoruską projektantką mody z Połocka, absolwentką Uniwersytetu Technologicznego w Witebsku. Od 7 lat tworzy kolekcje wykorzystując tylko naturalny białoruski len. Jest międzynarodową projektantką mody. Kolekcje jej ubrań są znane na całym świecie, jest jedyną projektantką, której autorska kolekcja wieczorowych sukien została pokazana w UNESCO i ONZ. Lauretka wielu międzynarodowych konkursów, m.in zdobyła Grand Prix i złoty medal od guru haute couture Pierre Cardin.

Lniane haute couture Alina Mazewska: Jak zaczęła się Pani droga do świata mody?

jest również dobrym regulatorem termicznym i sprawdza się we wszystkich sezonach.

Natalija Gaidargy: Zawsze sama szyłam ubrania sobie i mojej rodzinie. Doceniałam to, że mogę tworzyć coś wyjątkowego, niepowtarzalnego. Ludzie doceniają dążenie do podkreślenia swojej indywidualności, dlatego cenią autorskie kolekcje i nie chcą już nosić chińskich ciuchów. Pewnego razu w sklepie zobaczyłam piękną lnianą sukienkę z haftem i taką samą chciałam mieć u siebie w szafie. Ta jedna sukienka całkowicie zmieniła moje życie i od niej zaczęła się moja twórczość. Len zmienił mój sposób postrzegania mody. Podczas „Tygodnia lnu” na Białorusi w 2007 roku odbył się mój pierwszy pokaz. Zdobyłam tam moją pierwszą nagrodę.

Podczas upałów lniana tkanina obniża temperaturę ciała na nawet o 4 stopnie, grzeje gdy jest zimno, chroni od promieniowania i infekcji skóry, jest skutecznym środkiem antyseptycznym. Jeśli komuś zdarzyło się używać lnianego ubrania, to na pewno polubi tę tkaninę na zawsze. Nawet z prostego lnianego worka na ziemniaki można zrobić arcydzieło, tylko trzeba umieścić w nim duszę. Wtedy ta sukienka, bluza lub spodnie naprawdę stają się niepowtarzalnym strojem, który przyciąga pozytywną energię, chroni przed oddziaływaniem środowiska i przynosi radość życia. Każdy czuje się szczęśliwym, gdy czuje się dobrze ubrany, staje się bardziej pewny siebie i z całą pewnością lepiej prezentuje się światu. Naturalny len, zaprojektowany w naturalny spo sób podkre śla ko bie cość i męskość.

AM: Skąd inspiracja lnem? NG: Bardzo lubię pracować z lnem. Ta tkanina jest „żywa”. Len jest mistrzem tkanin, jest naturalnym tworzywem, które dopasowuje się do naszego ciała. Len jest niezwykle trwały. Jest to jedyny materiał, który staje się coraz piękniejszy i bardziej miękki po każdym praniu. Nawet jego zagniecenia dodają mu klasy. Ponadto, len jest korzystny dla skóry, ponieważ zapobiega podrażnieniom i dzięki temu jest najlepszym wyborem dla wrażliwej skóry. Materiał ten

Do swoich kolekcji wykorzystuję len Orszańskiego Kombinatu Lnu, który jest jednym z najlepszych w Europie. Len, który produkują w Orszy wyróżnia się szeroką gammą zróżnicowanych kolorów i różnorodną grubością. Białoruś jest trzecią potęgą świata w produkcji i przetwarzaniu lnu. Traktujemy tę tkaninę jak nasz narodowy skarb.

AM: Co jest najważniejsze w tworzeniu kolekcji? NG: Wiem, że to jest ekologiczny materiał, zalecany dla zdrowia. Gdy w 2008 roku pojechałam z kolekcją do Wiednia, rosyjscy organizatorzy zaprosili mnie do przedstawienia kolekcji w siedzibach ONZ i UNESCO, jako eko-kolekcja. Moje prace wyróżnia to, że moimi klientkami są kobiety z rozmiarem L i XL, bo to one mają problem ze znalezieniem czegoś ciekawego i oryginalnego dla siebie, zwłaszcza młode kobiety. A więc dążę do tego, aby w modzie nie było żadnych granic, szczególnie dla osób z figurą daleką od ideału. Chciałabym żeby i te Panie mogły poczuć się wyjątkowo. Bardzo ważnym wyróżnieniem i dowodem uznania dla mnie była opinia projektanta Pierre Cardina. Było to podczas konkursu w Moskwie, gdzie otrzymałam Grand Prix i złoty medal od Pierre Cardina. Po pokazie mistrz Cardin podszedł do mnie i powiedział, że „to jest najlepsza kolekcja, którą widział w Rosji w ciągu ostatnich 10 lat” i zaprosił mnie z pokazem do Paryża i Lacoste. Wtedy już wiedziałam, że to co robię jest ważne. AM: Gdzie można kupić ubrania z kolekcji? NG: Mój jedyny butik znajduje się w Moskwie. Hurtowo sprzedaję w całej Rosji i Europie. W Białorusi, w Mińsku, w Domu Mody prezentowana jest moja kolekcja. W planach mam zamiar otwarcia sieci butików. Może nawet w Warszawie. Teraz mam dużo pracy nad nowymi kolekcjami. Moi klienci czekają na nowe pomysły i idee, a ja z kolei będę starała się aby spełnić ich oczekiwania moimi autorskimi kreacjami. AM: Dziękuję za rozmowę.


58

marzec 2014

Słucka persjarnia

Najstarszą,dużąiznaczącąmanufakturą, której wyroby nabrały znaczeniasymbolicznegoistałysięniemalsynonimempasakontuszowego, była persjarnia założona w Słucku, w1757r.WłaścicielembyłMichałKazimierzRadziwiłł„Rybeńko”,ponim KarolRadziwiłł„PanieKochanku”,aod1758r.kierowałniąOrmianinJan Madżarski.Manufakturęzamkniętow1842r. Charakter polskiego stroju szlacheckiego, w którym znaleźć można wiele elementów wschodnich (tureckich i tatarskich) kształtował się przez kilkaset lat, a najbardziej popularnym strój ten stał się w siedemnastym wieku. Ubiór ten wyraźnie odbiegał od zachodnioeuropejskiego. W tradycyjnym ubiorze polskiego szlachcica najważniejszy był żupan i kontusz, przewiązane specjalnym pasem kontuszowym. Ponadto szlachta nosiła charakterystyczne czapki, buty i szable. Żupan - to prosta, długa, obcisła, męska suknia z niewysokim kołnierzem, długimi rękawami, zapinana z przodu na guzy i pętelki. Jego kolor zależał od pozycji, jaką zajmowała w społeczeństwie nosząca go osoba. Na żupan wkładano długi, niezapinany kontusz z wysokim, nie zapinanym, wywiniętym kołnierzem z wyłogami. Po włożeniu żupana i kontusza szlachcic przepasywał się pasem kontuszowym. Wiązano go w sposób wyraźnie eksponujący ozdobne zakończenie pasa – jego głowę. Zgodnie uważa się, że moda ta przywędrowała z muzułmańskiego Wschodu.

„FactusestSluciae”,„МересitSluciac”, „ВъградъСлуцкъ”

zdjęcia. L. Okoński

Wzrost zapotrzebowania na rynku spowodował opłacalną konieczność budowania miejscowych tkalni. Nastąpiło to w latach 40. XVIII wieku, gdy powstał w Stanisławowie warsztat zajmujący się wyrobem jedwabnych pasów i makat na wzór turecki. Prowadził go Ormianin - Dominik Misiorowicz, który przeniósł się następnie do Brodów, miasta z tradycjami w produkcji jedwabniczej. W rozwoju intratnej produkcji byli też zainteresowani najzamożniejsi obywatele Rzeczypospolitej. Dlatego też w roku 1758 Jan Madżarski, działający początkowo w Stanisławowie, objął kierownictwo produkcji pasów w istniejącej już manufakturze należącej do Radziwiłłów - początkowo w Nieświeżu, potem w Słucku. Manufaktura słucka szybko zdobyła sławę najsłynniejszej persjarni w Królestwie. Blask tej sławy przyćmił działalność innych ośrodków do tego stopnia, że wykształcił się schemat myślowy kładący znak równania między pojęciami pas polski - pas słucki. Niewątpliwie wielką rolę odegrała tu wysoka jakość produkowanych w Słucku pasów jak również wielkość produkcji (18 warsztatów), którą biła na głowę mniejszych konkurentów. Działalność tej manufaktury trwała dość długo, bo aż do 1842 r. Wykształcone w Słucku, charakterystyczne typy kompozycyjne form ornamentowych były wykorzystywane przez współczesnych i późniejszych naśladowców.

Polski pas kontuszowy przeciętnie przekraczał 4 m długości, a jego szerokość wynosiła 0,4 m. Zakończenie i początek pasa nosił nazwę - głowa, długi wąski prostokąt środkowej części pasa nazywano ważem pasa, a dzieląca go poprzeczne paski - półkami. Zewnętrzny pas ornamentowy, obramiający całość nosi nazwę szlaczka. Pasy lite, sute lub bogate miały jako tło do barwnego wzoru odpowiednio sprasowane nici złote lub srebrne, co podnosiło wartość pasa (złotogłów). W wielkim, drogim pasie znajdowało się od 200 g złota i mniej więcej tyle samo srebra. Dziś sygnowalibyśmy wyroby słuckiej manufaktury podpisem „Made in Sluck”. Twórcy z dawnych manufaktur zostawiali na swoich dziełach następujące sygnatury: „Factus est Sluciae”, „Ме ресit Sluciac”, „Въ градъ Слуцкъ”. Pod koniec lat 60. XVIII w. w Grodnie została założona kolejna persjarnia. Powstała ona z polecenia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i wchodziła w skład dużego zespołu manufaktur założonych przez podskarbiego nadwornego litewskiego Antoniego Tyzenhauza. Kierowali nią przybyli z Francji mistrzowie, zrazu Wincenty Dupiney z Lyonu. Francuzi przywieźli ze sobą odpowiednie urządzenia, różniące się nieco od stosowanych w persjarniach ormiańskich. Manufaktura grodzieńska zatrudniała znaczną liczbę osób, w tym kilku rysowników, którzy projektowali nowe wzory. Zgodnie z zamiarami króla, zadaniem persjarni w Grodnie było kształtowanie gustu i smaku „panów braci” poprzez propagowanie w tradycyjnej formie pasa kontuszowego nowych zachodnich wzorów, eleganckich i modnych. Przedsięwzięcie obarczone misją nie mogło stać się dochodowe i musiało być finansowane ze stołowych dóbr królewskich. Przetrwało do 1781 r.

Passłucki Można stwierdzić, że ostanie lata to kolejne odkrycie wspólnego skarbu naszych narodów. Również dla Białorusinów jest on historycznym symbolem i skarbem narodowym. Pasy produkowane w Słucku zyskały taką sławę, że nawet pasy kontuszowe powstające w innych manufakturach na terytorium Polski, Ukrainy czy Rosji również nazywano słuckimi. W Polsce takie pasy można zobaczyć w bardzo wielu muzeach regionalnych i prawdopodobnie każdy z nas kiedyś widział przynajmniej jeden. Ogromna liczba pasów rozproszona jest w zbiorach kościelnych. Bardzo często uszyte są z nich ornaty. Dzięki temu, choć pocięte zachowały się w doskonałym stanie. Na Białorusi takich pasów zachowało się niezwykle mało. Władza radziecka tępiła tam wszelkie przejawy związków z Rzeczpospolitą - w latach 30. pasy słuckie były wyprzedawane za bezcen na Zachód, bądź wręcz niszczone wraz z innymi dziełami sztuki białoruskiej. (Z istniejących do dzisiaj dzieł sztuki - 99% znajduje się poza granicami kraju!). W ojczyźnie tych pięknych tkanin są więc one, paradoksalnie, ogromną rzadkością. Z tego powodu mają dla Białorusinów status narodowej relikwii. Pers zdęcia: arch. Muzeum Zamkowego w Malborku


59

marzec 2014

Szkło znad Niemna Tut aj wykonanoszkłastołoDalsze wedo rezydencjiprezydenformo wa taMościckiego.Turównieżponie odbywa się wstałaszklana urnana sercemarpodobnie, tylko masa szklana umieszszałkaJózefaPiłsudskiego. czona zostaje w metalowej formie. Nadal trzeba dmuchać i szybko kręcić rurKilka kilometrów od rzeki Niemen, ką. Na naszych oczach nieforemne na Nowogródczyźnie, mitycznej krainie szklane bańki zamieniają się wazony, wzgórz i lasów, leży miasteczko Brzokieliszki, figurki zwierząt. To bardzo cięzówka – a w nim huta Niemen, najsłynżka praca. Wymaga żonglerniejsza przed wojną polska huta szkła, skiej zręczności, wytrzymazałożona w 1883 r. Zmieniły się graniłości fizycznej, odporności ce, hutę upaństwowiono, ale działa na wysoką temperaturę. do dziś. Ku naszej radości okazało się, Uformowane naczynie, że można ją zwiedzać, nie ma żadnewyjmuje się z formy go problemu z wejściem do środka. metalowymi szczyPrzewodniczka oprowadza z entuzjapcami i umieszcza zmem, mimo że jest nas tylko dwoje. w specjalnym piecu, Mimo że powstaje tu dziś zupełnie inne by szkło „zahartowało szkło niż słynne przedwojenne wzory, się” w powoli obniżająto zwiedzanie huty jest niezwykle ciecej się temperaturze. kawe. Wszystkie wyroby są tu wytwarzane ręcznie. Ani jedno naczynie nie Huta początkowo była wychodzi spod maszyny. To ewenespółką Wilhelma Krajewment (w Krośnie, słynącym z ręcznej skiego i Juliusza Stolle. produkcji, stanowi ona dziś O ambicjach i skali produkjedynie 30%). cji świadczy m.in. wydany w 1911 r. pierwszy katalog wyrobów liczący 220 stron, na których znalazło się ponad 1500 wzorów. Wyroby na przełomie wieków nawiązywał do secesyjnych wzorów francuskich i czeskich. Najbardziej jednak znaczący okres rozpoczął się po pierwszej wojnie i trwał do 1939 r., rozwoju nie zatrzymał nawet wielki kryzys światowy. Przedsiębiorstwo było wówczas spółką rodzinną (po śmierci Wilhelma Krajewskiego Juliusz Stolle przyjął do niej swoich synów Bronisława i Feliksa). Zmieniła się też stylistyka wyrobów na modne wówczas art déco. Projektowano grubościenne naczynia: wazony, karafki, kieliszki, o prostych, geometrycznych kształtach. Wykonane z niezwykle przezroczystego i delikatnie barwionego na pastelowe kolory szkła, o gładko szlifowanych Hut ni cy – wśród, któ rych jest pod wieloma kątami płaszczyznach, pięzaskakująco dużo kobiet – stojąc knie załamywały świana wyniesionym wokół pieca podeście, tło. To najbardziej znaniczym na teatralnej scenie, dmuchają ne wyroby huty w cienkie, dwumetrowe, metalowe rurNiemen, która, ki. Metoda niezmieniona od setek lat. opierając się Tylko piece opala się dziś gazem, a nie dębowym drewnem. Rurkę trzeba najpierw zanurzyć w płynnej, rozgrzanej do czerwoności szklanej masie. Potem, dmuchając i szybko obracając ją w dłoniach, nadaje się naczyniu wstępny kształt.

płaszczyznach przezroczystości z matem. Są też tzw. szkła cichodmuchane, to kolejna specjalność huty (w odróżnieniu od większości szkieł dmuchanych, powstają one bez obrotu masy w formie, co pozwala uzyskać kształty nieregularne, o chropawej powierzchni). W Polsce przedwojenne wyroby Huty Niemen znajdują się w zbiorach kilku muzeów (m. in. w Tarnowie, Kielcach, Warszawie), pojawiają się też w antykwariatach lub na aukcjach. Ceny wahają się od kilkuset do 2 000 zł.

wyłącznie na polskim kapitale (co należało do rzadkości w tej dziedzinie przemysłu), nie tylko zaczęła dominować na krajowym rynku, ale stała się też w dwudziestoleciu głównym eksporterem polskiego szkła. Wyroby cenione były w Europie, weszły na rynki w USA, na Bliskim Wschodzie a nawet w Afryce. Znana jest opowieść o tym, jak Bronisław Stolle – ówczesny właściciel huty, zobaczył w Paryżu, w Galerii Lafayette swoje szkła. Zaskoczony niezwykle wysoką ceną poprosił o wyjaśnienie. Sprzedawczyni, wskazując na naklejkę firmową, odparła obojętnie: – Nic w tym dziwnego proszę pana, to przecież Stolle! W hucie Niemen realizowane były prestiżowe zamówienie rządowe, m.in. zastawy stołowe do rezydencji prezydenta Mościckiego na Wawelu, w Warszawie i Grodnie. Również urna na serce marszałka Józefa Piłsudskiego (spoczywa w Wilnie na Rossie) szklana, trzyczęściowa powstała w Brzozówce, w 1935 roku. Dzisiaj nie wytwarza się tu już naczyń w stylu art deco. Można jednak obejrzeć je w przylegającym do huty niewielkim muzeum: masywne wazony, patery, karafki, kieliszki o charakterystycznych gładko szlifowanych kubicznych formach. Kolory mają subtelne: pastelowe tonacje różu, błękitu, fioletu, zieleni, inne są bezbarwne, matowe lub o kontrastujących

Dzisiejsza produkcja, choć zupełnie inna, nadal jest ciekawa. Wiele wzorów przypomina wzornictwo skandynawskie lub nasze Krosno. Z pewnym zaskoczeniem zauważyliśmy kieliszki pakowane w pudełka z napisem IKEA. W sklepie firmowym (ceny są kilkukrotnie niższe niż w Polsce, wróciliśmy suto zaopatrzeni), oprócz dziesiątek wzorów wazonów, pater, waz, dzbanków oraz karafek i kieliszków do wszystkich możliwych alkoholi, oglądamy gablotę z kolorowymi figurkami najróżniejszych zwierząt i drugą z dewocjonaliami. Szklane postaci Chrystusa i Matki Boskiej w kilku rozmiarach, mają na piersiach krzyż prawosławny lub katolicki. I nagle kolejna niespodzianka, tuż obok Matki Boskiej leży kilka wzorów szklanych piersiówek z wytłoczonym wizerunkiem Stalina, gwiazdą i napisem: Za pobiedu! Jak widać dzisiaj na Białorusi każdy wierzy w swoje. MagdalenaStopa Huta Niemen w internecie:

www.neman.by


60

marzec 2014

Pamiątkowy genius loci Dla upamiętnienia udanych wakacji lub krajoznawczej wycieczki lubimy cieszyć się „trofeami” z wyjazdu. Często są to nasze filmy i fotografie. Jednakże ich efekt wspomnieniowy można spotęgować kupując atrakcyjne pamiątki. Dobrze jest, gdy przywieziona pamiątka lub upominek są wyjątkowe z uwagi na miejsce swojego powstania. Przedmiot powinien wyrażać swoisty genius loci, być niepowtarzalny i wyjątkowy na tyle, by bez trudności po upływie czasu wiązał się znaczeniowo z określonym czasem (podróży) i przestrzenią (miejscem odwiedzanym). Co najważniejsze musi posiadać w sobie walory lokalnej wytwórczości, nie być „made in China”. Są one wówczas częstym motywem powrotu myślami do odwiedzanych miejsc. Podróżując po Białorusi mamy możliwość kupienia charakterystycznych dla tego kraju drobiazgów.

Naturalny len

Na Białorusi len jest uprawiany od wielu wieków. Włókna lniane są wykorzystywane do produkcji wyjątkowych tkanin, modnych ubrań i atrakcyjnych zabawek dla dzieci. Len to niesamowity materiał: tkanina może być gruba (ręczniki Banya) i miękka (letnie sukienki), ale zawsze przyjazna dla środowiska i dla zdrowia.

Wyroby ze słomy

Kryształy i szkło

Rzemieślnicy wyrabiający pamiątki ze słomy wydobywają jej naturalne piękno i ciepło. Mistrzowie tego surowca wyplatają upominki, które są małymi dziełami sztuki. Być może już nigdzie indziej na świecie nie można znaleźć tak różnorodnego zastosowania tego niezwykłego materiału.

Pierwsze fabryki produkujące wyroby ze szkła i kryształu zbudowano na terenie dzisiejszej Białorusi ponad 100 lat temu. Huty szkła stały się znane ze swoich pełnych smaku artystycznego wyrobów oraz znakomitej jakości. Najsłynniejsze są huty szkła to Niemen i Borysów. Upominki: drewniane naczynia, pudełka i skrzynie, figurki ludzi, zwierząt, ptaków, rzeźbione meble.

Wiklina

Pamiątki: figurki wyplatanych zwierząt i ptaków, kwiatów, kapelusze i sandały, lalki i amulety, pudełka i skrzynie, obrazy ze słomy. Pamiątki z drewna inkrustowane słomą: pudełka i tabakierki, szachy, zegary, pisanki. Wyplatany ze słomy pająk ma znaczenie symboliczne i jest amuletem chroniącym dom i zapewniającym rodzinie dobrobyt.

Wiklina to prastary surowiec wykorzystywany do wzmacniania ścian domów i ich grodzenia. Meble np. łóżeczka dla dzieci, kosze na owoce, ziemniaki i grzyby. Dziś rzemieślnicy nadal pielęgnują tradycje swoich przodków. Stosują różnorodne typy i kolory wikliny. Wyrafinowane techniki pozwalają im tworzyć wyszukane wzory.

Słodycze

Najstarsze słodycze wyrabia Krasny Pischevik, przede wszystkim smaczne „zefiry”, pastylki, marmolady z naturalnych owoców i jagód. Turyści z uznaniem smakują czekolady i cukierki produkowane przez zakłady Kommunarka i Spartak.

Ceramika

Unikalne warsztaty ceramiki istniały w różnych regionach Białorusi od wieluset lat. Każdy rzemieślnik miał swoje tajemnice, w tym - wyrabiania, formowania i malowania związków gliny.

Upominki: kosze, kosze na chleb, tace, naczynia, buty, a nawet meble wiklinowe.

Buty filcowe - walonki

Wyrób butów z owczej wełny jest kolejnym przykładem prastarych tradycji rzemiosła. Walonki były nieodzowne i nadal są przydatne w warunkach srogich wschodnich zim.

Pamiątki: figurki zwierząt i ptaków (żubr, bóbr, bocian, skowronek), gwizdki, dzwonki, świeczniki, tablice. Przykładowe upominki: odzież, bielizna, pościel, obrusy zdobione haftem, serwetki stołowe, ręczniki, torby, portfele.

Upominki: kieliszki, karafki, wazony do kwiatów i owoców, świeczniki, szklane przyciski do papieru, figurki zwierząt i ptaków, pisanki, owoce, witraże

Pamiątki z drewna

Kraina lasów oferuje wiele gatunków drewna oraz jego szerokie wykorzystanie do celów artystycznych.

Zakupy z przyjemnością Dla stymulacji ruchu turystycznego i gospodarki w wielu państawach obowiązuje system Tax Free, czyli zwrot podatku dla podróżujących. Działa to na prostej zasadzie: nabywając jakiś towar za granicą, za określoną przez państwo kwotę, turysta ma możliwość po powrocie do kraju odzyskać podatek VAT. Podczas Mistrzostw Świata w Hokeju, Mińsk liczy na dużą ilośc zagranicznych turystów, którzy będą chcieli wrócić do swoich miejsc zamieszkania z prezentami i upominkami. Dlatego na Białorusi mechanizm Tax Free zaczął działać od

1 stycznia 2013 roku. Minimalną kwotą od której już można się ubiegać o zwrot VAT, którego podstawowa stawka wynosi 20 procent, jest 800 tys. białoruskich rubli (około 90$). Wdrożenie systemu zaczęło się od stolicy Białorusi. Teraz jest już dostępny w wielu sklepach kraju. Operatorem odpowiedzialnym za zwrot pieniędzy jest „Beltamożserwis”. Firma ta przekazuje środki na wskazany rachunek karty bankowej turysty w terminie 30 dni od daty otrzymania wniosku. Więcej informacji: www.tax-free.by

Upominki: zefir, marmolada, czekolada, cukierki (z żurawiną, jagodą, czarną porzeczką), syropy, dżemy wykonane z dzikich jagód.

Balsamy i likiery

Tradycje produkcji nalewek sięgają XV wieku, kontynuowane są przez markowe gorzelnie do dzisiaj. Wódki starych receptur, likiery ziołowe i balsamy produkowane są z zachowaniem tradycji bogatej kompozycji składników (zioła i pąki drzew, owoce jagodowe, przyprawy, miód). Upominki: wódki, likiery, balsamy w butelkach z pamiątkami (butelki szklane i gliniane, torby płócienne i skórzane). (red.)


61

marzec 2014

Przyrodnicze perły Białorusi legenda algonkińska

Dzika,dziewicza,masywnaprzyrodaodróżnia Białoruśodinnychkrajów.SerceEuropyijednocześniejejnieodkrytyturystyczniezakątekmawiele„niemożliwychmożliwości”.Odsłaniaprawdziwąnaturę,ciszęlasów,uroknietkniętejZiemi.Jest tomożliwedziękidbaniuozachowanienaturalnych systemówwkraju,poprzezstworzonierezerwatów przyrody,parkównarodowych,pomnikówprzyrody.NaBiałorusiistniejądwarezerwatyprzyrody -BerezyńskiRezerwatBiosferyiPoleskiPaństwowyRezerwatRadiacyjno-Ekologiczny,którepodlegają najwyższej ochronie i mają nienaruszalną integralnośćekosystemów. Status parku narodowego nadaje się terytoriom, które ma wartość naukową oraz potencjał rekreacyjno-turystyczny. Takich na terenie Białorusi jest cztery: Park Narodowy PuszczaBiałowieska , NaroczańskiPark Narodowy, ParkNarodowy,,JezioraBrasławskie", PrypeckiParkNarodowy. Oprócz wymienionych, na obszarze współczesnej Białorusi ochronie podlega 85 rezerwatów przyrody o charakterze krajowym, 348 – lokalnym, 305 pomników przyrody o znaczeniu krajowym i 542 o lokalnym. Ich łączna powierzchnia wynosi 1 595,7 ha. Tym samym, potwierdzając fakt, że Republika Białorusi jest krajem z niesamowitym potencjałem przyrodniczym, który fascynuje, zachwyca, wabi i podnieca turystów, a Białorusinów czyni dumnymi ze swojego kraju.

przy lotnisku w Mińsku. W latach 90. żubr był wizerunkiem, użytym na 10 rublowym banknocie. Do dziś widnieje na emblemacie drużyny hokejowej Dynamo Mińsk, na etykietach wyrobów alkoholowych i słodyczy. Oczywiście jest symbolem przyszłych Mistrzostw Świata w Hokeju 2014, otrzymał imię Wołat i stanął na łyżwach. W 1939 roku Puszcza Białowieska została oficjalnie rezerwatem przyrody. Całe terytorium Puszczy jest podzielone polsko-białoruską granicą. Długość części białoruskiej, z północy na południe wynosi 64 km, z zachodu na wschód - od 20 do 52 km. Cały obszar to 152 962 ha, z którego tylko 5,1% jest dostępne na cele rekreacyjne i przeznaczone na turystykę. Pozostałe tereny przeznaczone: 37,4% do prowadzenia działalności gospodarczej, 20% do prowadzenia badań naukowych, 37,5% do ograniczonej działalności gospodarczej z zachowaniem naturalnych ekosystemów. Ze względu na zachowany do dziś pierwotny stan lasu z reliktowymi roślinami i zwierzętami, nie ma sobie równych na całym kontynencie europejskim. W Puszczy Białowieskiej czeka na turystów wiele atrakcji. Muzeum Przyrody oferuje Centrum Edukacji Ekologicznej z dzikimi zwierzętami. Szlaki turystyczne można przemierzać z profesjonalnmi przewodnikami. A infrastukturę tworzą komfortowe hotele i pensjonaty, restauracje i kawiarnie, obiekty sportowe. Puszcza Białowieska jest „legendarrną Laponią” białoruskiego Dziadka Mroza. W1992rokuParkNarodowyPuszczaBiałowieskazostałumieszczonynaliścieŚwiatowegoDziedzictwaKulturyUNESCO. Dbając o ochronę środowiska, przemieszczanie się samochodem po Puszczy, oprócz wyznaczonych tras, jest zabronione.

strumieniami i potokami, które wpadają do Prypeci i Dniepru – ujścia Morza Czarnego. W środku rzeki Prypeć zlokalizowano Prypeckie Polesie. To właśnie tu, pomiędzy rzekami Prypeci, Stwigi i Uborci znajduje się Prypiecki Park Narodowy, terytorium którego 50% zajmują bagna. Głównym czynnikiem, który decyduje o charakterze dzikiej przyrody Prypeckiego Parku Narodowego - jest siła rocznej powodzi, która w sezonie może wypełnić wodą do 70% terytorium Parku Narodowego. W setkach małych zbiorników wodnych rozmnażają się wszelkiego rodzaju gady i płazy, nie występujące poza parkiem. Obowiązkiem każdego turysty jest zwiedzić serce Polesia - starożytne miasto Turów, które założono w 980 roku. W maju w Turowie odbywa się tradycyjny FestiwalBekasów.

PrzezroczystośćJeziorBrasławskich

Wyjątkowość Parku Narodowego ,,Jeziora Brasławskie" polega na pięknie czystych jezior, znajdujących się w otoczeniu malowniczych wzgórz, porośniętych sosnowymi lasami. Każde jezioro ma swoją specyfikę i niepowtarzalny urok. Ekologiczny charakter regionu jezior nosi cechy epoki lodowcowej. W granicach parku narodowego znajdują się 74 jezior o łącznej powierzchni 12 500 ha, co stanowi około 17% parku. Jeziora Brasławskie, leżące w sąsiedztwie miasta Braslawa to jedno z największych skupisk jezior w tym parku. Obejmuje ponad 30 zbiorników wodnych i jest jednym z naj-

Prypiecki Park oferuje wycieczki, np. do "drzew mądrości", wiecznie zielonego Króla Dębu i Car-Sośnie. Ośmiowiekowy dąb jest jednym z najstarszych i największych na Polesiu drzew (36 m wys. o średnicy ok. 2 m). Ogromna Car-Sosna rośnie w sąsiedztwie pasieki, chronionej przed niedźwiedziami. *** Parki Narodowe mają ogromny wpływ na rozwinięcie ekoturystyki Białorusi. Zakazana w państwowych parkach turystyka masowa, powstrzymuje proces degradacji, zachowując naturalne procesy, zachodzące w ekosystemie strzeżonego obszaru. Naturalne dziedzictwo kraju jest jednocześnie dziedzictwem całego świata. Tylko dzięki ich ochronie ludzkość będzie miała miejsca, w których przyroda jest nierozłączna ze swoją Matką Naturą. AlinaMazewska

CzarodziejskamocPuszczy

Park Narodowy „Puszcza Białowieska” jest największym kompleksem leśnym Europy, jednym z unikalnych atrakcji turystycznych w Republice Białorusi. Położona w południowo-zachodniej części kraju, w odległości 340 km od stolicy - Mińska. Nie bez przyczyny bogactwo Puszczy – żubr, jest symbolem narodowym, wizytówką, rozpoznawalną w świecie. Potężny monument żubra (wys. 30 m o wadze 76 ton) stoi na trasie Brześć-Moskwa. Stalowy monument żubra wita gości większych w kraju. Największe jezioro - Drywiaty o powierzchni ponad 36 km2 i jest piątym co do wielkości zbiornikiem na Białorusi. W krainie jezior i lasów, oczywiście, jest wiele ciekawych atrakcji dla miłośników przyrody. Osoby doceniające ekoturystykę będą mogły poczuć prawdziwą naturę i z pobytu zabiorą wspaniałe wspomnienia.

DzikicharakterBiałoruskiegoPolesia

Polesie – wspaniały nizinno-równinny, kraj lasów i terenów podmokłych, poprzecinany licznymi rzekami,

zdjęcia: Narodowa Agencja Turystyczna Białorusi

„Poniżej chmur żyje Matka Ziemia, od której pochodzi Woda Życia, która swą piersią karmi rośliny, zwierzęta i ludzi”.


62

marzec 2014

Dobrosąsiedztwo Wywiad TTGCentralEuropez JózefemŁochowskim wieloletnimprezesem Polsko-BiałoruskiejIzby Handlowo-Przemysłowej Dr Jerzy Rzymanek: Działanie Izby jest potwierdzeniempraktycznejwspółpracypomiędzy PolskąiBiałorusią.CzymożePanPrezesprzybliżyćnamzasadydziałaniaIzby? PrezesJózefŁochowski: Podstawowym zadaniem Izby jest prowadzenie działalności na rzecz swoich członków i reprezentowanie ich interesów wobec władzy i administracji państwowej. Organizujemy fora gospodarcze, seminaria i konferencje spełniające zadania informacyjne i wymiany poglądów. Realizujemy misje gospodarcze oraz udział firm w targach i wystawach, których zadaniem jest nawiązywanie kontaktów i podejmowanie konkretnych projektów biznesowych. Zakładamy na zlecenie firmy w Polsce i na Białorusi, poszukujemy i szkolimy kadry. Organizujemy staże zawodowe, wolontariat pracowniczy oraz pobyty na studiach w Polsce w ramach doskonalenia kadr dla biznesu i gospodarki. Wykonujemy analizy przed prywatyzacyjne i organizujemy finansowanie projektów gospodarczych dla przedsiębiorstw. Potwierdzamy kalkulacje i ceny towarów w eksporcie. Szczególny charakter naszej izby zawiera się w tym, że jej członkami są polscy i białoruscy przedsiębiorcy, instytucje otoczenia biznesu oraz członkowie zbiorowi. I Wiceprezes Białoruskiej Izby Handlowo-Przemysłowej jest równocześnie I wiceprezesem naszej Izby w Polsce, Przewodniczący Prezydium Republikańskiej Konfederacji Przedsiębiorczości w Białorusi prof. Vladimir Kariagin jest wiceprezesem naszej Izby, Przewodniczący Białoruskiej Rady Rolników prof. Aleksiej Skakun jest także wiceprezesem naszej Izby. Jest więc członkostwo zbiorowe naszych białoruskich partnerów oraz jest personalny udział przedstawicieli ich kierownictw we władzach Izby w Polsce. Należy podkreślić, iż udział ten jest całkowicie honorowy, bezpłatny a realne korzyści odnoszą polscy i białoruscy przedsiębiorcy poprzez otrzymywaną informację, udział w forach gospodarczych, konferencjach i seminariach oraz wsparcie na targach i wystawach poprzez korzystanie z bezpłatnych stoisk informacyjno - promocyjnych. Należy także podkreślić dobrą współpracę na szczeblu regionalnym. Członkami Rady naszej Izby są np. Valery Łabun - Dyrektor Generalny Brzeskiego Oddziału BIHP, Viktor Niewdach - Szef Administracji WSE Brześć (SEZ Brest), Siergej Tkaczenko - Szef Administracji WSE Grodno (Grodnoinvest). Zwracam uwagę na osobiste kontakty wynikające z powiązań organizacyjnych i personalnych, bo one pomagają w ustanowieniu praktycznej bieżącej współpracy gospodarczej. Takich przykładów personalnej, praktycznej współpracy jest dużo więcej. Stan

współpracy pomiędzy Polską i Białorusią oraz między naszymi Izbami jest corocznie oceniany na Polsko-Białoruskim Forum Gospodarczym Dobrosąsiedztwo, na przemian w Polsce i na Białorusi, którego już XVIII edycja planowana jest w Brześciu. Celem Forum jest aktywizacja dwustronnej współpracy gospodarczej, wyeliminowanie istniejących barier w handlu i inwestowaniu, a także okazanie wsparcia, ze strony rządów obu krajów, dla wspólnych działań podmiotów gospodarczych Polski i Białorusi. Wnioski z Dobrosąsiedztwa są następnie przenoszone pod obrady Wspólnej Polsko-Białoruskiej Komisji Mieszanej. Syntetyczną miarą stanu polsko-białoruskiej współpracy gospodarczej jest wolumen obrotów towarowych. Nasze wzajemne obroty stopniowo i systematycznie wzrastały do 2008 r. i osiągnęły poziom ok. 3 mld usd. Polska utrzymuje netto ok. 56 tys. miejsc pracy ze współpracy z Białorusią. Kryzys finansowy w 2009 r. doprowadził do załamania obrotów prawie o połowę. W latach 2010 i 2011 następowało stopniowe odbudowanie tempa i poziomu obrotów a w 2012 r. nastąpił regres do poziomu 2,3 mld usd. Ten regres jest bardzo znaczący. Jest skutkiem z jednej strony wpływu na gospodarkę nie odpowiadających potrzebom przedsiębiorców i gospodarki relacji politycznych pomiędzy naszymi krajami a z drugiej strony nadmiernie jednostronnym podejściem Białorusi do ograniczania importu. Regulacje dotyczące importu dóbr konsumpcyjnych można zrozumieć w kontekście dążenia Białorusi do zrównoważenia salda w handlu zagranicznym ze względu na restrykcje w dostępie do międzynarodowych źródeł jego finansowania. Nie można jednak nie zwrócić uwagi na fakt, że białoruskie ograniczenia importu zaopatrzeniowego mogą w dłuższym okresie czasu uderzać negatywnie w białoruską gospodarkę. Polsko-białoruska współpraca gospodarcza może przejść w stan chronicznego niedorozwoju lub uzyskać nowe impulsy i przejść do dynamicznego rozwoju. DrJerzyRzymanek:Rozumiemzwypowiedzi PanaPrezesa,żedużozależyoddobrychrelacji politycznychalenajważniejszesąjednakrelacje biznesowe. Prezes Józef Łochowski: W zakresie nowych impulsów rozwojowych w sferze biznesu zostało zrobione prawie wszystko. Powstał i funkcjonuje na Białorusi polski bank, o czym ciągle jeszcze jest za mało informacji. Po prostu Getin Holding pojechał na Białoruś i kupił duży, bo 10 bank na Białorusi – Sombelbank a po zdobyciu stosownych doświadczeń przez kadrę i dofinansowanie został przekształcony na Idea Bank na Białorusi. Już żaden polski przedsiębiorca nie może powiedzieć, że na Białorusi nie ma polskiego banku, że ma kłopoty z obsługą płatności w handlu zagranicznym albo w inwestycjach. Bank Gospodarstwa Krajowego stosuje przynajmniej dwa ważne i cenne instrumenty

finansowe to jest: kredyt dla importera polegający na finansowaniu obrotów towarowych z odroczoną płatnością poprzez udzielanie kredytu do dwóch lat nisko oprocentowanego i ubezpieczonego w KUKE oraz polegający na finansowaniu inwestycji poprzez udzielanie kredytu długoterminowego (powyżej dwóch lat) i także nisko oprocentowanego oraz ubezpieczonego w KUKE. Tak więc polscy eksporterzy inwestycji i towarów do Białorusi posiadają niezbędne narzędzia finansowe ale muszą nabierać pewności, że ich biznes będzie bezpieczny. Polsko białoruskie obroty handlowe nie są wzajemnie konkurencyjne tylko komplementarne. Potrzeba jednak przejść na wyższy poziom współpracy gospodarczej. Potrzebne są inwestycje i kooperacja produkcyjno-handlowa W Białorusi pracuje ponad 550 polskich przedsiębiorstw lub z udziałem polskiego kapitału. W Polsce doliczyliśmy się zaledwie 60 czyli prawie 9 razy mniej. DrJerzyRzymanek:Izbatopodmiotwsparcia biznesu.Jaktowsparciewyglądawpraktyce? PrezesJózefŁochowski: Nie ma jednej, szczególnie wyróżniającej się, tzw. polsko-białoruskiej specjalności. Podam cztery zupełnie różne przykłady. a) IncoFood. Fabryka w branży mięsnej, usytuowana w WSE Brześć. Osiągnęła niewątpliwy sukces na rynku wschodnim i z zarobionych pieniędzy buduje kolejne fabryki. b) Atlas. Duża polska firma, która zainwestowała w białoruski Tajfun a następnie wybudowała od podstaw nową fabrykę zapraw budowlanych w Grodnie, którą pan prezes dr Henryk Siodmok pieszczotliwie określa perłą w koronie firmy Atlas. Atlas przygotowuje kolejne inwestycje na Białorusi. c) IdeaBank. Polski Getin Holding zainwestował w białoruski Sombelbank, dokapitalizował i wprowadził swoje nowoczesne procedury oraz markę i skutecznie konkuruje na rynku bankowym na Białorusi o klientów i finansowanie obrotów. Mało kto w Polsce wie, że jeden z najprężniej rozwijających się banków na Białorusi to bank z polskim kapitałem. d) BlackRedWhite. Fabryka mebli w WSE Grodnoinwest należy do czołówki światowej. Obecnie koncern BRW skutecznie konkuruje na globalnym rynku meblarskim. Powyższe przykłady wskazują, że praktycznie w każdej dziedzinie gospodarki można na Białorusi odnieść sukces. Potrzebny jest pomysł a potem już tylko praca, praca, praca ….. . Polscy przedsiębiorcy wskazują, że Białoruś jest przyjazna inwestorom, że jest to kraj gwarantujący przestrzeganie przyjętych umów i ustaleń. Kraj wyjątkowy, w którym umowę inwestycyjną zagraniczny inwestor zawiera z Państwem, na odpowiednim szczeblu administracji państwowej w zależności od branży i skali przedsiębiorstwa i to właśnie państwo jest gwarantem warunków tej umowy. DrJerzyRzymanek:Dziękujęzarozmowę.

R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................

PETERKA & PARTNERS and Robayu Corp. sp.z o.o., invite clients interested in entering the Belarusian market, or in a broader sense, the markets of the Single Economic Area of Belarus, Russia and Kazakhstan. PETERKA & PARTNERS Surganova 29, premise 1, 220012 Minsk, Belarus tel./fax +375 (17) 290 05 98; e-mail: office@peterkapartners.by

PETERKA & PARTNERS和正钰开发合作 有限公司,欢迎有意进入白俄罗斯市 场,或泛指白俄罗斯、俄罗斯和哈萨 克斯坦的单一经济区市场的客 。 39/36 Hoża 大街 00-681 华沙,波兰 公司电话 : +48 22 115 72 86 公司首页 : www.robayu.com 邮件地址 : robayu.poland@gmail.com


63

marzec 2014

Współpraca gospodarcza z sąsiadem zza miedzy O tym, że Białoruś jako członek Unii Celnej może być traktowana jako brama do krajów rosyjskojęzycznych, przekonywał uczestników seminarium "Doing Business in Belarus" p. Ulf Schneider, Partner Zarządzający BELARUS CONSULTING. Aspekty podatkowe działania gospodarczego na Białorusi wraz z konkretnymi zagadnieniami związanymi z tworzeniem spółki na Białorusi oraz główne elementy rachunkowości przedstawili p. Adrian Branny, Dyrektor Generalny i ekspert podatkowy POLAND CONSULTING, oraz pani Olga Zaitseva z BELARUS CONSULTING. Panowie Zdeněk Bajar i Dmitri Zikratski z Kancelarii Peterka & PARTNERS w Mińsku omówili prawne aspekty rozpoczęcia działalności gospodarczej na Białorusi. Wyjaśnili różnicę między prowadzeniem spółki i przedstawicielstwa na Białorusi. Zaprezentowali też ciekawe praktyczne studia przypadków, np. jak podejść do typowych problemów z wynikających z obowiązujących umów i przepisów, oraz rozliczeń walutowych. PolskęodBiałorusidzieli400kmgranica,jednakżepomimotejgeograficznejbliskościuwarunkowaniapolitycznesprawiają,żenaszawiedza otymjakmożnawspółpracowaćzsąsiademjestbardzoniewielka. Jednakże za sprawą Międzynarodowych warsztatów praktycznych "TWÓJ BIZNES W BIAŁORUSI" zorganizowanych przez Polsko-Białoruską Izbę Handlowo-Przemysłową wspólnie z EUROCON oraz seminarium "Doing Business in Belarus" zorganizowanego przez POLAND CONSULTING, BELARUS CONSULTING oraz PETERKA & PARTNERS pod koniec lutego w Warszawie, ta luka w naszej wiedzy może zostać wypełniona. Dzięki tym dwóm niezależnym od siebie cennym inicjatywom, polscy i zagraniczni przedsiębiorcy zainteresowani rozpoczęciem działalności gospodarczej na Białorusi lub poszukujący nowych rynków zbytu mieli możliwość zapoznania się z szansą jaką daje to, że granica pomiędzy Polską i Białorusią jest zewnętrzną granicą Unii Europejskiej oraz zewnętrzną granicą Unii Celnej Białoruś-Kazachstan-Rosja. O tym jakie to stwarza możliwości poinformowali uczestników tych imprez znakomici prelegenci. Honorowym Gościem warsztatów „ Twój biznes na Białorusi był p. Kazimierz Zdunowski, Dyrektor Generalny Polsko Białoruskiej Izby Handlowo-Przemysłowej a w seminarium "Doing Business in Belarus" uczestniczył Radca Handlowy Ambasady Białorusi w Polsce p. Igor Sekreta. Szczegóły funkcjonowania Unii Celnej i Wspólnego Obszaru Gospodarczego Białoruś-Kazachstan-Rosja przedstawił p. Vitaly Kachelya, Partner Zarządzający, kancelarii GLIMSTEDT, Białoruś oraz p. Radca Stanisław Szypowski z Kancelarii Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski.

Zarówno międzynarodowe warsztaty praktyczne jak i seminarium wykazały, że wspólna granica i współpraca gospodarcza są dla obu państw wielką szansą. Żeby ta szansa była wykorzystana , jak trafnie zauważył Dyrektor Generalny Izby Polska-Białoruś, niezbędne jest oddzielenie polityki od gospodarki w relacjach międzypaństwowych wzorem takich państw jak Niemcy, Holandia czy Włochy. Jak nam się to nie uda, to taką szansę z pewnością wykorzystają Litwa i Łotwa, członkowie Unii Europejskiej, którzy też graniczą z Białorusią. dr Jerzy Rzymanek

R E  K L A  M A ...................................................................................................................................................................................................................................

正钰开发合作公司,是一中波合资公 司,对中欧市场有兴趣的欧洲及中国 合作伙伴、合作厂商、企业客户、进 口商,提供全方位的咨询服务。 Robayu Corp. sp. z o.o. - polsko-chińska firma konsultingowa zajmująca się kompleksową obsługą klientów korporacyjnych oraz importerów i producentów zainteresowanych współpracą z kontrahentami w Europie i Chinach. We współpracy z naszymi partnerami oferujemy: - wyszukiwanie partnerów biznesowych: handel i inwestycje, - doradztwo w zakresie handlu pomiędzy Europą i Chinami, - doradztwo w zakresie marketingu oraz promocji, - analizy rynkowe, - doradztwo przy zakładaniu i rejestracji firm.

Robayu corp. Co., Ltd. - Polish-Chinese consulting firm offering comprehensive services to corporate clients, importers and manufacturers interested in working with partners in Europe and China. In cooperation with our partners we offer: - search of business partners for trade and investment, - advising on trade between Europe and China, - advising on marketing and promotion, - market analysis, - advising on the establishment and registration of companies. You are invited to cooperate with us

Zapraszamy do współpracy

39/36 Hoża street 00-681 Warsaw, Poland Phone: +48 22 115 72 86 www.robayu.com Email: robayu.poland@gmail.com

ul. Hoża 39/36, 00-681 Warszawa, tel. 22 115 72 86 www.robayu.com email: robayu.poland@gmail.com

我们为伙伴们提供以下服务: - 搜索贸易及投资的业务合作伙伴 - 针对中欧及中国之间的贸易行为, 进行咨询工作。 - 针对市场营销和推广,进行咨询工作。 - 针对指定市场,进行分析工作。 - 建议并协助公司的设立登记。 诚挚地邀请您与我们合作 39/36 Hoża大街 00-681 华沙,波兰 公司电话: +48 22 115 72 86 公司首页: www.robayu.com 邮件地址: robayu.poland@gmail.com


64

marzec­2014

Terenowa geometria Południk Struvego (26°43′12.61″E – długość obserwatoriumwTartu)–siećtriangulacyjnych punktówpomiarowych,ciągnącasięodFuglenes naprzedmieściachHammerfestnaPrzylądkuPółnocnym(70°40′11″N,23°38′48″)doStarejNekrasiwkiniedalekoIzmaiłunadMorzemCzarnym (45°20'48"N,28°55'48"E). Po łu dnik Stru ve go roz cią ga się na dłu go ści 2821,833 km i przebiega aktualnie (2011) przez terytorium dziesięciu państw: Norwegię, Szwecję, Finlandię, Rosję, Estonię, Łotwę, Litwę, Białoruś, Mołdawię i Ukrainę. Składa się z 265 głównych punktów pomiarowych, tworzących 258 trójkątów triangulacyjnych, oraz 60 punktów dodatkowych.

Tupiszki - Południk Struvego, punkt triangulacyjny z obeliskiem upamiętniającym wpisanie punktu. Zwieńczenie oblisku (po prawej).

Został założony w latach 1816-1852 na terenie ówczesnej unii Szwecji i Norwegii oraz Rosji, pod nadzorem rosyjskiego naukowca Friedricha Georga WilhelmavonStruvego i rosyjskiego oficera Carla

F.Tennera. Służył do określenia (pomiaru) dokładnego kształtu i rozmiarów Ziemi. Pierwszy założony punkt znajduje się w obserwatorium w Tartu na terenie dzisiejszej Estonii. Wyznaczenie Południka Struvego było pierwszym dokładnym pomiarem długiego odcinka południka. To pomogło ustalić dokładny rozmiar i kształt naszej planety i stanowiło ważny krok w rozwoju nauk o Ziemi i map topograficznych. Jest to niezwykły przykład współpracy naukowej między naukowcami z różnych krajów i współpracy między monarchami dla nauki. Oryginalny łuk składał się z 258 głównych trójkątów z 265 głównych punktów stacji.

W 2005 roku Po łu dnik Struvego został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na liście znalazły się 34 oryginalne punkty pomiarowe: • • • • • • • •

Norwegia - 4 punkty, Szwecja - 4 punkty, Finlandia - 6 punktów, Rosja - 2 punkty, Estonia - 3 punkty, Łotwa - 2 punkty, Litwa: - 3 punkty Białoruś: o Tupiszki (54° 17′ 30″ N, 26° 2′ 43″ E, Oszmiana) o Łopaty (53° 33′ 38″ N, 24° 52′ 11″ E, rejon zelwieński) o Osownica (52° 17′ 22″ N, 25° 38′ 58″ E, Iwanowo) o Szekosk (52° 12′ 28″ N, 25° 33′ 23″ E, Iwanowo) o Laskowice (52° 9′ 39″ N, 25° 34′ 17″ E, Iwanowo) • Ukraina: - 5 punktów, • Mołdawia - 1 punkt

Południk Struvego jest niezwykłym przykładem wymiany wartości ludzkich w postaci współpracy naukowej między naukowcami z różnych krajów. geograf R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................

www.ttg.com.pl

Świętokrzyska 36 lok. 45/23 00-116 Warszawa tel. +48 22 22 45 802

red. naczelny TTG CE:

TRAVELANUM Lesław Lipski

dyr. ds. zagranicznych:

dr Jerzy Rzymanek

dyr. redakcji wschodniej:

Alina Mazewska

wydawca:

red. naczelny TTG CE Daily:

travelanum@ttg.com.pl internationaldep@ttg.com.pl mazewska@ttg.com.pl

Dagmara Lachmann lachmann@ttg.com.pl

dyr. graficzny:

Anna Tyrakowska-Kępińska

druk:

Drukarnia „IMPULS”

studio@ttg.com.pl

www.drukarnia-impuls.pl


Hala Sportowa Arena w Mińsku

Zawodnicy z reprezentacji Białorusi w hokeju

BiuroPodróży„Junior”wBiałymstoku –AgentGeneralnynaPolskę firmyCENTRKURORToficjalnegotouroperatora MistrzostwŚwiatawhokejunalodzie, Mińsk,Białoruœ,09-25.09.2014r.

Wszystkichkibicówhokejanalodziezapraszamydozakupuatrakcyjnychpakietówtur ystycznychobejmującychbiletynameczeMistrzostwŚwiata,noclegioraz inneusługi. Szczegółoweinformacjedotyczącepakietów znajdująsięnanaszejstronieinternetowej www.junior.bialystok.pl.

Białoruska część Kanału Augustowskiego

Granica polsko-białoruska na Kanale Augustowskim

DowspółpracyzapraszamybiurapodróżyzcałejPolski zainteresowanesprzedażąpakietów.

Kościół św. Teresy w Mińsku

Białoruski Dziadek Mróz

Ü Proponujemyponadto: -organizacjęwycieczekturystycznychnaBiałoruœ -wyjazdydobiałoruskiejczęœciPuszczyBiałowieskiej -rezerwacjęnoclegówwhotelachcałejBiałorusi -pełnąobsługęwizową -organizacjęimprezrowerowychorazkajakowych -obsługęwyjazdówbiznesowychoraztargowych -wynajemsamochodów,autokarówimikrobusów naBiałorusi -ubezpieczeniaturystycznenaBiałoruœ -wyjazdydosanatoriów

20 lat doœwiadczenia na rynku białoruskim

Zamek w Lidzie

Zamek w Mirze

Zapraszamy!!! Biuro Podróży „Junior” s.c. ul.Stołeczna25,15-879Białystok tel./fax857415720,857444326 www.junior.bialystok.pl,biuro@junior.bialystok.pl Siedziba białoruskiego Dziadka Mroza

Ruiny zamku w Rużanach

Nowogródek - Muzeum Adama Mickiewicza

Muzeum Elizy Orzszkowej w Grodnie

Zabytkowy Kościół farny w Nowogródku - miejsce chrztu Adama Mickiewicza


66

marzec 2014

Kino od początku poprzedniego wieku odgrywa coraz większą rolę wkształtowaniupostawnarodowych, kulturowychipaństwowych.Whistoriikażdegonaroduodponadwieku ciąglewzrastakulturowarangakina. Filmyzdobywająnieśmiertelnąsławę i stają się prawdziwym bogactwemnarodu.Wedługkrytykafilmowego,AndrejaRasinskiego:Współczesnekinobiałoruskietotajemnica. Niewielu o nim słyszało, a jeszcze mniej–widziało.Mimotegoistnieją dobrefilmybiałoruskie,wtymteżtakie,którereprezentująniezłypotencjałkomercyjny.Białoruscyreżyserzyzaczynająeksperymentować znowymigatunkami,tworzą,starają sięznaleźćtematy,któremogązaangażowaćwidzaprzedekranem. Filmy stają się wizytówką kraju -mogąprzyczynićsiędozwiększenia ruchu turystycznego. Kino jest unikalnymmedium,skuteczniewzmacniającymnawetnajlepszedziałania marketingowe.

Tojużprawie90lat.

Data 17 grudnia 1924 jest uważana za narodziny białoruskiego kina, tego dnia rząd przyjął dekret w sprawie utworzenia „Belgoskino”. Jednak, jak

Promocja Białorusi WojennyfilmWiktoraTurowa„Przez cmentarz”zostałwpisanynalistęUNESCO. Ekranizację białoruskiej klasyki wadaptacjiTurowskiego„Ludziezbagien”, Włosinazwalibardzoerotyczną.Ubrani białoruscyaktorzywyglądalinaekranie bardziejzmysłowo,niżnagieciałapodczasrewolucjiseksualnej- dodaje krytyk. Od lat 70. zaczyna się rozwój białoruskiej animacji, z której dziś Białoruś może być dumna. Twórcami animowanego filmu na Białorusi są Michail Tumelia, Wladimir Piatkewicz, Igor Wolczek, Elena Turowa, Irina Kodiukowa. Filmy tworzone przez tych reżyserów, zdobywają najwyższe nagrody na międzynarodowych festiwalach. Białoruski przemysł kinematograficzny w minionych latach przeszedł długą drogę. W stopniu najbardziej podstawowym była ona wyznaczana wpływem dwóch fundamentalnych procesów. Tworzenie odrodzonej państwowości oraz procesy określające kierunki i wyzwania przemian w technologii informatycznej, a w szczególności rozwój technik cyfrowych i Internetu. Nowe technologie zakwestionowały tradycyjne systemy produkcji, post-produkcji i dystrybucji, stworzyły nowe kanały dostępu dla masowej publiczności i nowe formy angażowania jej czasu wolnego. Cyfrowa rewolucja stworzyła istotne globalizacyjne wyzwanie dla kina. Rewolucja cyfrowa wykreowała nowy typ odbiorcy i użytkownika kultury.

Kadr z filmu pt. „Masakra”

Godnepolecenia

Andrej Rasinskij przestawił nam listę filmów, które warto rekomendować zagranicznym turystom, aby poprzez film mogli lepiej poznać Białorusinów, ich historię i duszę. „Dojutra”–niemyfilmJuriaTariczaociekawejscenografii,„Miasto Mistrzów” – stara białoruska bajka. Film „Idź i patrz”, znany na Zachodzie i nawet włączony przez Amerykańską AkademięFilmowądogrupy1001filmów,

Misterium”AndrejaKudinenko,przezjakiśczasbyłzakazanynaBialorusi.„Czyjeśdziedzictwo”Rybarewa,„DzikiepolowaniekrólaStacha”Rubinczika-genialnaadaptacjaklasyki:realistycznejpowieściigotyckiegokryminału(?).„Przygody Pinokia”-filmdladzieci.„Żyjemynakrawędzi” – dokumentalny film Wiktora Asliuka, animowany „Białoruskie przysłowia”MichailaTumeli - wymienia Rasinskij -listamożebyćowieledłuższa.

Kadr z filmu pt. „Masakra”

którewartoobejrzećprzedśmiercią.Ten wojennyfilmjestbardzoprzerażający. „Wschodnikorytarz”Winogradowa-zapomnianearcydziełozmistycznąsceną zniszczeniamińskiegogetta.„Okupacja. powiedział Andrej Rasinskij - prawdziwaerabiałoruskiegokinazaczynasię odlat60-tych,kiedywkrajupojawiają siębiałoruscytwórcy-reżyserzy:ViktorTurow,WaleryjRubinczikWalentin Winogradow,MichaiłPtaszuk,WładimirByczkow,LeonidNieczajew.Dzięki tym ludziom, białoruskie kino jest znanewdwóchsegmentach:kinowojenneidziecięce. Irzeczywiście,musicaledladzieci, "PrzygodyPinokia","CzerwonyKapturek","Niezostawiaj" – te filmy są dobrze znane poza granicami kraju. "Miastomistrzów”Byczkowatoprawdziwyskarb kinematografiiBiałorusi”-dodajeRasinskij.Współczesnaanimacjabiałoruska tometafizykadziecięcychobrazówpołączonazczarującąpaletąbarw.

Biorąc pod uwagę filmy, które mogłyby zachęcić turystów do zwiedzania Białorusi, warto wymienić kino dokumentalne „Białoruskiego wideocentra”, w których pokazano piękno białoruskiego krajobrazu, bogactwo przyrody i wyjątkowej klasy zabytki.

BiałoruskaTransylwania zDrakulą

Kadr z filmu pt. „Masakra”

Modą ostatnich lat jest swoiste "pielgrzymowanie" turystów do różnych części świata, szlakiem kadrów, które zobaczyli w filmie. Rozwój kinematograficznej turystyki powoduje wzrost gospodarki niektórych krajów i miast. Coraz częściej miasta, regiony opłacają wybitnych twórców kina tylko za to, aby produkcję swojego dzieła zlokalizowali w ich mieście lub regionie. Filmy mogą wpływać na rozwój branży turystycznej. Przykładem może być Rumunia, a dokładniej Transylwania, region który odnotowuje dużą frekwencję turystów, ze względu na najsłyn-


67

marzec 2014

poprzez film niejszy na świecie zamek wampira Drakuli. Wszechobecna atmosfera mistycyzmu i tajemnicy tego zakątka Rumunii co roku przyciąga tysiące turystów. Białoruś, a dokładniej miasteczko Żołudek, w obwodzie grodzienskim, może stać się białoruską Transylwanią. Utalentowany białoruski reżyser Andriej Kudinenko w 2009 roku na zlecenie „Belarusfilm” wyreżyserował pierwszy białoruski horror „Masakra”, "bulba horror", jak nazywa go sam twórca. Jest to

nieba”. Krytyk kontynuje – jeszcze bardziej ciekawe są historie ludzi związanych z białoruską kinematografią. W „Belarusfilm” pracował Władimir Wysocki i ormiański geniusz - reżyser Artawazd Peleszian. Jedno z najważniejszych wydarzeń w historii kina, miało miejsce na Białorusi. Na początku lat 20. do Mińska przyjechał początkujący inżynier Siergiej Eisenstein. Właśnie w Mińsku postanowił zostać filmowym reżyserem. „Zugzwang” - reż. Oleg Baziłow

filmy są wyróżniane za granicą. Film Siergieja Loznicy „We mgle”, według powieści Wasila Bykowa, zdobył nagrodę „FIPRESCI” w Cannes. Głównym miejscem spotkań zagranicznej publiczności z białoruskim kinem są filmowe festiwale. Jednym z takich wydarzeń jest Festiwal „Bulbamovie”, który odbywa się w Warszawie. Jego głównym celem jest popularyzacja białoruskiego kina w Polsce i promocja młodych białoruskich twórców . „Nie wrócę”

„Niewyobrażalne przemieszczenie”- reż. Aleksander Anisimow

Eisenstein był zachwycony Mińskiem i opisywał go, jako europejskie miasto, gdzie panują niskie ceny i ogromny wybór wszystkiego. Białoruś mogłaby tworzyć niezwykłe turystyczne trasy, wykorzystywać miejsca i historie ludzi związanych z kinematografią białoruskiej ziemi. Zainteresować turystę może każde miejsce, jeżeli tylko będzie interesująco zaprezentowane. Po filmie „Masakra” w Żołądku zaczęto kręcić kolejny film. Na razie wiadomo, że będzie to również podsycana mistycyzmem tajemnicza historia. Film będzie dziełem początkującego białoruskiego reżysera Artema Lobacha.

Festiwaljakonarzędziepromocji

Filmy to również turyści, którzy podróżując po świecie, uczestniczą w filmowych premierach, przeglądach filmów i festiwalach. Niektóre białoruskie

reż. Ilmar Raag

Na Białorusi rocznie odbywają się prestiżowe międzynarodowe festiwale filmowe. Najważniejszymi są „Listopad” w Mińsku i „Magnifikat” – Międzynarodowy Festiwal Filmów Chrześcijańskich w mieście Głębokie w obwodzie Witebskim. Festiwale podnoszą poziom filmów, pozwalają filmowcom zdobywać nowe obszary do tworzenia. Dzięki takim festiwalom rozwija się turystyka kulturowa. Z różnych krajów mogą przyjeżdżać tłumy gości. Przykład war-

Nadrodzedosukcesu

Andrej Rasinskij z powściągliwą nadzieją ocenia przyszłość białoruskiego kina: W białoruskim przemyśle filmowym odbywają się twórcze procesy, nie zawsze są widoczne dla oka szerokiej publiczności, ale występują. Reżyserzy poszukują nowych gatunków, form, opowiadań, pojawiają się nowi twórcy. Co najważniejsze, istnieje pragnienie mówić, co prawda, nie zawsze jest to możliwe, - ale powiedzieć jest co. Białoruskie kino znajduje się przed startem, i jeszcze zaskoczy świat. Obecnie stolica oferuje mieszkańcom i gościom Białorusi wizytę w Muzeum Historii Białoruskiego Kina, gdzie można obejrzeć białoruskie perełki kinematograficzne - od pierwszego filmu fabularnego do współczesnych (z angielskim dubbingiem). Kino otwiera przed nami nieznany świat, który poznając dotykamy historii i kultury, które, jak i kinematografia każdego kraju są wyjątkowe. Może nadszedł czas, żeby Białoruś, za pomocą kina, zaczęła opowiadać swoją wciąż nie zna ną hi sto rię świa tu. Mo że nie wszystkim ona przypadnie do gustu, ale znajdą się ludzie, którzy ją polubią będą chcieli ją poznawać. Alina Mazewska

„Biała Rosa” - II cz. - reż. Aleksander Butor

zdjęcia: arch. Bielarusfilm

nowa jakość na mapie białoruskiej kinematografii. Film, w którym strach, śmiech i seksualność sprawnie bawią widza. Akcja filmu rozgrywa się w dobrze zachowanym do dziś pałacowo-parkowym zespole – byłym majątku książąt Swiatopolk-Czetwertyńskich. Film został nakręcony na podstawie literackiego dzieła noweli „Lokis. Rękopis profesora Wittembacha”, francuskiego pisarza Prospera Merimee. Autorem scenariusza jest Alaksandr Kaczan. Film przedstawia Białoruś po klęsce powstania Kostusia Kalinowskiego. Do hrabiego Pazurkiewicza, w celu dokonania inwentaryzacji biblioteki, przybywa awanturnik Kazancau. Gość zamiast biblioteką bardziej zajmuje się przepiękną hrabiną. Sytuacja ta wprowadza w gniew hrabiego, który przeistacza się w krwiożerczego niedźwiedzia Lokisa. Horror o wampirze-niedźwiedziu w połączeniu z białoruskimi legendami, wskazuje na złotą żyłę w kreowaniu pomysłów istotnych dla marketingowego promowania turystyki Białorusi, na terenie której znajduje się dużo zamków, często owianych zagadką i tajemnicą. Według białoruskiego krytyka Andreja Rasinskogo, filmy mogą przyciągać turystów do kraju. W kraju dużo kręci się filmów i to nie tylko przez Białorusinów. Dla rosyjskich reżyserów stolica Białorusi – to bardzo twórcza przestrzeń. Polski niemy film „Pan Tadeusz” pokazuje Nowogrodzką ziemię. W bajce Byczkowa „Uwaga! W mieście czarownik!” jest niezwykle urokliwie pokazany Mińsk, podobnie jak w jednym z ostatnich białoruskich filmów „Wyżej

to brać z najlepszych - Festiwal Filmowy w Cannes co roku odwiedza 125 tysięcy turystów.


Firma konsultingowa w szeroko rozumianym rynku usług turystycznych

Audyt turystyczny. Doradztwo inwestycyjne.

Studia wykonalności. Biznes plany. Plany marketingowe. Budowa marki.

Pozyskiwanie kapitału i inwestorów. Oferty dla inwestorów.

Biuro obsługi Nieruchomosci Turystycznych.

SPECJALISTA

Turystyka zdrowotna Strategie rozwoju. Fundusze unijne. Kredyty.

SPA & WELLNESS

TRAVELANUM CONSULTING

Usługi doradcze z zakresu turystyki i hotelarstwa

TRAVELANUM CONSULTING

Naszą działalnoœć opieramy na szerokiej znajomoœci gospodarki turystycznej oraz profesjonalnej wiedzy naszych ekspertów

Travelanum

WarszaWa

tel. 22 2245802

travelanum@ttg.com.pl


69

marzec 2014

Przed wielką szansą rystycznych wyróżnia dynamiczny rozwój turystyki zdrowotnej, wykazują wyraźnie zarysowaną tendencję. Turyści coraz częściej poszukują urlopów aktywnych, wspomagających ich zdrowie, urodę i kondycję fizyczną.

Białoruskieuzdrowiskapowoliikonsekwentniepodejmująszeregdziałańzmierzającychdo dostosowaniasiędorynkowychregułgospodarki.Abysektortenstałsiępełnoprawnymelementem białoruskiego rynku usług turystycznych, niezbędnesądalszeprzemianyidobrzepojęta komercjalizacja. Coraz bardziej konkurencyjny rynek sprzyja obiektom sprawnie działającym, handlowougruntowanymnarynku.

Nową wartością jest również to, że wyjazdy urlopowe coraz częściej są realizowane więcej niż raz czy dwa razy do roku. Nowe przepisy urlopowe, coraz więcej osób prowadzących własny biznes oraz wzrost zamożności społeczeństwa sprawią, że klienci będą częściej wyjeżdżać na urlopy w ciągu roku. Wydłużone weekendy, pobyty świąteczne to idealne oka zje do „ła do wa nia aku mu la to rów” or ga ni zmu w świecie wydłużonych godzin pracy, permanentnego stresu i mody na młodość. Ponadto warte podkreślenia jest to, że w białoruskich warunkach klimatycznych turystyka zdrowotna jest mniej podatna na sezonowość. Sezon w obiekcie z atrakcyjnym programem spa i wllness trwa cały rok. To również jest zachętą do dodatkowych wyjazdów w ciągu roku.

Niezbędne atuty – spore zasoby materialne (liczba miejsc), wieloletnia tradycja i renoma, dobra baza leczniczo-rehabilitacyjna, rekomendowane właściwości przyrodolecznicze, atrakcyjna lokalizacja, dostępność komunikacyjna, atrakcyjność cenowa dla cudzoziemców – posiada większość podmiotów tego sektora. Na dodatek wzrost populacji osób trzeciego wieku w Białorusi i Europie zdaje się sprzyjać uzdrowiskom. Oczywiście należy mieć świadomość barier, które będą przeszkadzać w dokonywaniu koniecznych zmian. Takie zjawiska, jak: nieskuteczna promocja Białorusi za granicą oraz słabnąca chłonność rynku krajowego; brak profesjonalnie przygotowanej komercyjnej oferty; niska jakość usług gastronomicznych i hotelowych; niedostateczne kwalifikacje personelu, nie sprzyjają przemianom. Podobnie, jak brak działań na rzecz promocji i kreowania turystyki zdrowotnej w Białorusi, brak ogólnokrajowej informacji o turystyce zdrowotnej oraz brak sieci sprzedaży, a co za tym idzie znikoma dostępność tych usług na rynku usług turystycznych.

Oczekiwania te będzie efektywnie spełniała turystyka zdrowotna. Różnorodność ofert, możliwość realizacji pakietów rodzinnych, możliwość rozwoju osobistego to elementy pozytywnie wyróżniające turystykę zdrowotną w warunkach poszukiwań nowych doznań przez turystów. Gdy do tego dodamy modę na zdrowy styl życia, stały postęp nauk medycznych i farmaceutycznych oraz coraz wyraźniejszą tendencję do „przedłużania” młodości mamy kolejne potwierdzenie trwałości występującej tendencji.

Turystykaprzyszłości

Mimo tych niepokojących faktów, jestem optymistą. Przynajmniej jeżeli chodzi o wzrost specjalistycznych ofert turystyki leczniczej; takie perspektywy stwarza rozwój białoruskiego i międzynarodowego rynku turystycznego. Mój optymizm umacniają również przesłanki natury socjologicznej. Zmieniają się nawyki zdrowotne społeczeństw Europy, w tym również i Białorusi. Zdrowie, uroda i dobra kondycja fizyczna stały się bardzo “modne”. Media prześcigają się w popularyzacji zdrowego stylu życia. W Europie stale wzrasta liczba sprzedanych ofert turystyki zdrowotnej, powstają nowe obiekty uzdrowiskowe – różnego typu bad i spa, farmy zdrowia i urody. Dodatkowo należy zaznaczyć, że ta forma turystyki staje się pożądanym elementem sektora generującego duże zyski: usług incentive travel.

zdjęcia: arch. TTG CE

Wymagania turystów stale rosną. Ich oczekiwania co do form spędzania urlopów są coraz bardziej wyszukane. Standard w postaci dobrego hotelu z atrakcyjną kuchnią w pobliżu ciepłej plaży to coraz bardziej banalne i odległe od oczekiwań klientów biur podróży. Takie wakacje stają się nudne. Ostatnie lata, które na europejskim rynku usług tu-

Ważnym czynnikiem wyróżniającym spa i wellness jest swoisty snobizm klientów. Coraz częściej zauważamy, że wyróżnia nas nie to, co kupujemy, ale to co robimy. Dlatego też nawet przy klasycznych formułach wakacji, coraz częściej są one wzbogacane programami zdrowia i rewitalizacji. Lawinowo powstają salony spa przy większości obiektów noclegowych. Turystyka zdrowotna jest również idealnym pomysłem na wakacje osób samotnych, których populacja dynamicznie wzrasta, zwłaszcza w grupie klientów trzeciego wieku. Lesław Lipski


70

marzec­2014

Artystyczny skarb Białorusi PaństwowyzespółtańcatonajstarszyprofesjonalnyzespółtanecznyBiałorusi.Odponad ćwierć wieku, dyrektorem artystycznym zespołujestsłynnychoreografWalentinDudkiewicz.

Popularyzuje i promuje białoruski taniec ludowy w połączeniu z elementami nowoczesnymi, jako jeden z najbogatszych warstw narodowej kultury kraju. Kreatywność choreografa można podziwiać w śmiałych poszukiwaniach własnego stylu, pragnienieniach świeżych, oryginalnych interpreta-

cji łączących ustalone ludowe formy z innymi elementani sztuki. Dzisiaj zespół oferuje swoim widzom szeroką gamę programów, z którymi podróżuje po całym świecie. Huczne brawa bije im po przedstawieniach publiczność w Azji i Afryce, Europie i na Bliskim Wschodzie, w Stanach Zjednoczonych i Ameryce Łacińskiej. Niesamowite stroje, piękny podkład muzyczny, bezbłędne wykonanie świadczą o profesjonalizmie i wysokim poziomie artystycznym zespołu. 50-letnie doświadczenie zespołu sprawia, że tancerze są dumni ze swojego dorobku, aktywnie tworzą teraźniejszość i pewnie patrzą w przyszłość. Życzymy im dużo sukcesów, twórczej inspiracji i nieskończonej ilości pomysłów. Więcej informacji:www.beladance.org

R E ­K L A ­M A ...................................................................................................................................................................................................................................


Bialorus nieznana  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you