__MAIN_TEXT__

Page 1

Het is nooit te laat voor een gelukkige jeugd ‘hechting en het brein’ 16 en 17 november 2015

John van der Meij, Karin Deden Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Parre en Deden Consultancy (Nijmegen)


De werkelijke ontdekkingsreis bestaat er niet in, dat je nieuwe landschappen ontdekt, maar dat je de wereld met nieuwe ogen bekijkt Marcel Proust


Voortgaand onderzoek naar vroege hechting

Onze vroege relaties be誰nvloeden de manier: 1)Waarop we als volwassene ons levensverhaal vertellen 2)Waarop onze geest zich ontwikkelt in de peuteren kindertijd


Je kunt niet je verleden veranderen, maar jouw waarneming ervan wel‌ Richard Bandler

Het is nooit te laat voor een gelukkige jeugd!


Inhoud 1) Inleiding 2) Ontwikkeling brein-geest systeem 3) Patronen van vroege hechting 4) CreeĂŤren van coherent levensverhaal


Het brein in de palm van je hand Dan Siegel, Mindsight 2009


Ontwikkeling oude en nieuwe Brein

PREFRONTAAL

NEO

LIMBISCH

REPTIEL


Het brein in je hand

Sociale Brein


Sociale brein


• Reptiel Brein: - Ademhaling - Vechten/vluchten/bevriezen - Relaystation:lichaam-brein informatie • Limbisch Brein: - Motivatie - Emoties - Relateren - Hechting - Geheugen


Limbisch Brein Amygdala 1) Betekenisgever in het brein Wanneer moet je ergens aandacht aangeven? Evaluatie:ervaringen van binnen of buiten: goed of slecht? Warm/ veilig of niet? 2) Zetel van het impliciete geheugen Werkzaam vanaf geboorte


Limbisch Brein Hippocampus 1) Cognitieve “mapper� 2) Zetel van het expliciete geheugen 3) Haalt herinneringen op Werkzaam vanaf 2 jaar


Limbisch Brein middelste Prefrontale Regio 1)Gespecialiseerd in integratie van alle delen van het brein en lichaam 2)Sleutelrol in het faciliterenvan herstel van hechtingsproblemen en traumata


Ouder-kindrelaties bevorderen groei van neuronen van Prefrontale Cortex; bevordert integratie in het brein.


Veilig gehechte kinderen ontwikkelen adequaat Prefrontale functies

Met opgroeien van veilige hechtingsrelaties ontwikkelen kinderen stabiele innerlijke Voorstelling van zichzelf, de ander en de wereld


Centrale rol mPFC 1)Lichaamsregulatie 2)Afgestemde communicatie 3)Emotionele balans 4)Angst regulatie 5)Flexibiliteit van respons 6)Inzicht 7)Empathie 8)Moraliteit 9)Intu誰tie

Attachment studies

Mindfulness studies


FLIPPING YOUR LID


The ‘low’ road or ‘high’ road? Limbisch systeem is bron van angst, alarm en hechtingsbehoeften en staat scherp afgesteld


Geen goede communicatie tussen rationele brein(vingers) en limbische brein (duim )


Oef: ken je alarmsysteem Drie groepen - Vluchten - Vechten - Bevriezen


ONTWIKKELING BREIN/ GEEST SYSTEEM


Ontwikkeling Brein

groei babybrein; van 350 gram bij geboorte tot 1000 gram bij 1e jaar

Het eerste jaar drukt letterlijk een stempel op je brein ( vooral op het sociale brein; Prefrontale Cortex; speelt een belangrijke rol in het omgaan met anderen)


Het brein is een sociaal orgaan het ontwikkelt via genetische en omgevingsfactoren. The neuroscience of human relationships: Attachment and the developing social brain; Cozolino; 2006

Hechting heeft grote invloed op breindelen die nog niet ontwikkeld zijn


Tijdens eerste levensjaar ( 3e-9e maand post-nataal) is stresssysteem labiel – bij te lang stress wordt het “setpoint” van het stressresponssysteem te gevoelig afgesteld Baby stress: ouder lost op Zo niet: stress versterkt “setpoint” verandert

Later:

Overgevoelig voor stress Angstig Ondergevoelig voor stress  Impulsief/ agressief


Until age 5, the brain is busy making 700 neural connections per second


Tijdens eerste levensjaar beïnvloeden ervaringen het “troostsysteem” Baby stress: ouder lost niet op Troostsysteem te weinig geactiveerd Te weinig serotonine aangemaakt Risicofactor ontwikkeling -Angststoornissen -depressies


Wie het kleine niet eert…

over de grote invloed van vroege sociale ervaringen inaugurele rede Marianne Riksen-Walraven 2002

1) De RH ontwikkelt krachtiger dan de LH in de eerste twee jaar 2) Hechtingsstijlen en mentale modellen in deze periode ‘bedraad’ 3) Veel therapeutisch werk activeert vooral RH


Rechter brein naar Rechter brein contact ‘rewiring attachment experience’


Silhouet illusie Welke kant draait de danseres op? Nobuyuki Kayahara


PATRONEN VAN VROEGE HECHTING


Hechtingsschema’s gaan over Safety Seen Secure Interactie met verzorgers

PFC

Amygdala

Gevoelens van veiligheid en warmte

Regulatie van arousal en emotie


Hechtingssysteem: een aangeboren regulatie-

systeem dat geactiveerd wordt door waargenomen bedreigingen en dat aanzet tot het contact met beschermende anderen Mikulincer& Shaver

Dynamisch systeem dat zich ontwikkelt op basis van levenservaringen


Hoe geven onze dagelijkse interacties onze neurale circuits vorm? Mind

Brain

Relations


Babies hebben een intern model van veiligheid wat in principe leidt tot veilige hechting John Bowlby en Mary Ainsworth


Hechting (I) verlaten/ stress/ hereniging Wat doet kind bij terugkeer? Kijken naar hechtingsschema’s


Gehechtheidstheorie (1) • Welke hechtingsstijl mensen ontwikkelen

wordt voor belangrijk deel bepaald door hoe hun ouders, in de jaren na hun geboorte, reageren op hun behoeftes als kind • Welke invloed hebben ouders met hun gedrag op de hersenontwikkeling van hun kind?


Gehechtheidstheorie (2) Ouders kunnen op drie manieren reageren op hun kind: 1)attent, lief en begripvol 2)Afstandelijk, afwijzend en/ of kil, met als uitschieter verwaarlozing en mishandeling 3)Onvoorspelbaar, dwz alleen als ouders daar zelf tijd voor of zin in hebben


Gehechtheidstheorie (3) • In de jeugd aangeleerde patronen zijn

behoorlijk hardnekkig en gaan mee naar volwassenheid • Mensen gaan zich aan hun partner hechten zoals ze dat in hun jeugd aan hun ouders hebben gedaan • In de jeugd hebben hechtingsstijlen vaak een functie; op volwassen leeftijd onstaan problemen omdat de relatie met de partner anders is dan met de ouders


Veilige en onveilige hechting


Kenmerken veilig gehechte kinderen • Samenwerking met ”Attachment figure” is goed • Laat positief gedrag zien • Zoekt ( zelfs bij angst en stress) de nabijheid van lich contact en troost op Later: • Goede emotieregulatie • Hebben mindsight • Vertellen coherent levensverhaal


Onveilig vermijdend • Kind houdt zich grot en zoekt geen steun • Blijft spelen maar verliest zijn aandacht • Gaat niet meer op in het spelen


Onveilig ambivalent • Zoekt de vertrouwenspersoon wel op,

maar is ontroostbaar • Klampt zich vast aan ouder en is ook boos • Doen alles om ouders bij zich te houden • Laten zich niet troosten • Of heel passief


Gedesorganiseerd • Gedraagt zich tegenstrijdig ( huilt maar

loopt ook weg) Later: • Slechte emotieregulatie • Kunnen niet goed helder denken onder stress • Doorlopende fragmentatie ( dissociatie) • Ernstig verstoorde relaties


Still face experiment https://www.youtube.com/watch?v=apzXGEbZht0


Twee circuits in je brein: 1) safety 2) attachment Reptielen Brein Bedreiging? Weg van het gevaar ( weg van vader) Limbische Brein Ik ben in toestand van ellende Naar wie zal ik gaan? ( meestal je “Attachment figure) Ga naar vader CONCLICT! Sript en stress


“Fortunately, research strongly confirms the lovely truth that it is never too late to take in an empathic other for lifelong warmth…”

Resonantie circuit

Resonantie circuit

De clou van relaties: resonantiecircuits stellen ons in staat om ons “gevoeld te voelen” en helpen ons onze interne staat te reguleren…


Welke hechtingsstijl wordt zichtbaar tegenover elkaar staand in drietal


IMPLICIET EXPLICIET GEHEUGEN


Verschillen in herinnering

hoe het impliciete geheugen ons heden kan beïnvloeden zonder besef dat iets uit het verleden komt…

• Impliciet geheugen: De herinnering waardoor we kunnen fietsen

• Expliciet geheugen: vermogen de dag op te roepen wanneer we leerden fietsen


We verwerken en coderen ons hele leven onze ervaringen in lagen van het geheugen (0-18 maanden alleen maar impliciet) Minsight, Dan Siegel, 2011


Eerste communicatie non-verbaal: via gelaat, intonatie, houdingen en gebaren (0 - 1½ jaar) en opgeslagen in sociaal impliciet geheugen

Impliciet Geheugen ouder Impliciet geheugen kind …caretaking transmits the childhood experiences of parents to their children, making a parent’s unconscious a child’s first reality… Cozolino


De amygdala is het initiĂŤle betekenis gevende centrum in het brein gedurende de eerste 2 ĂĄ 3 jaar. Geboorte

2 Jaar

Emotioneel Geheugen Impliciet

Feitelijk Geheugen Expliciet

Amygdala

Hippocampus


Het impliciete geheugen maakt mentale modellen Emoties

Handelingen

Waarnemingen

Lichaamssensaties

Deze constante stroom van ervaringen genereert nonverbale conclusies over hoe het leven in elkaar zit; dit geeft anticipaties


We maken dus impliciete mentale modellen en manifesteren zich als:

• Een gevoel in ons lichaam • Een emotionele reactie • Een gedragsmatig reactiepatroon


De puzzelstukjes van het impliciete geheugen worden later samengevoegd tot expliciete herinneringen- de feitelijke en autobiografische info waarvan we ons bewust zijn

AMYGDALA

HIPPOCAMPUS


Expliciet geheugen; codering in hippocampus • Ontwikkelt vanaf ongeveer 2 jaar • Kinderamnesie : herinnering vanaf

ongeveer 5 a 6 jaar • Expliciet coderen: aandacht kunnen focussen en ervaringen integreren in autobiografie • Herinnering verjaardag: feitelijk en episodisch( jezelf herinneren in episode leven= autobiografie)


De Hippocampus: de grote legpuzzelaar ( beelden en sensaties moeten ge誰ntegreerd worden)

LINKER HIPPOCAMPUS - Feitelijke kennis

Is Hippocampus afgesloten of niet?)

RECHTER HIPPOCAMPUS - levensverhaal


Multple systems of memory • Impliciet Geheugen • Expliciet Geheugen - vroeg ontw./ subcorticaal - rechter hemisfeer - amygdala

- laat ontw./ corticaal - linker hemisfeer

• Impliciet Sociaal

• Expliciet Sociaal

Geheugen

- hechtingsschema’s - overdracht

- hippocampus

Geheugen -

identiteit verhalen autobiografisch


Opstelling verschillende breindelen


CREEEREN VAN EEN COHERENT LEVENSVERHAAL


Waarom doen we als ouders wat we doen en hoe zullen onze kinderen zich aan ons hechten?

1) “How we have come to make sense of our lives” 2) De manier waarop we een coherent levensverhaal kunnen vertellen en duiden ( NB dus niet persé wat er is gebeurd met ouder als kind..)


Onderdelen van ons levensverhaal Hoe denken we over het verleden? Ons begrip van waarom mensen zich gedroegen zoals ze deden De impact van die gebeurtenissen op onze ontwikkeling naar volwassenheid Je kunt stoppen met het doorgeven van de familietraditie van onveilige hechting‌


Verworven veilig levensverhaal • We kunnen coherent levensverhaal

ontwikkelen ( ook bij slechte start in het leven) • Relaties die daadwerkelijk afgestemd zijn • Hierdoor opbouw van een innerlijke ervaring van heelheid • Daardoor reflectie op hun leven


Hoe hebben we ons leven geduid?

ADULT ATTACHMENT INTERVIEW ( zie Mindsight van Dan Siegel)


Een nieuw venster op de geest • PatiÍnten met een samenhangend

levensverhaal hebben ruimere ramen van tolerantie en sterke mindsightvaardigheden

• Een veilige hechting lijkt hand in hand te gaan met integratie in het brein


Hechtgedrag van kinderen in hun jeugd voorspelt het soort verhaal dat ze als volwassenen zouden ontwikkelen Hechting

Levensverhalen

Veilig

Veilige geest

Vermijdend

Afwijzende geest

Ambivalent

Verwarde geest

Gedesorganiseerd

Onverwerkte geest


Hechtingsstijlen bij volwassenen https://www.youtube.com/watch?v=Ki6_iZoQJ7g

Voorproefje van dag 3 op 10 decmber 2015


Bedankt voor uw aandacht www.trilemma.nl

De werkelijke ontdekkingsreis bestaat er niet in, dat je nieuwe landschappen ontdekt, maar dat je de wereld met nieuwe ogen bekijkt ‌ Marcel Proust

Profile for John van der Meij

Nooit te laat nov 2015 dag 1 en 2 def  

twee dagen een bijzondere combinatie van toegepaste neurowetenschappen en sytemisch werk ten aanzien van veilige en onveilige hechting

Nooit te laat nov 2015 dag 1 en 2 def  

twee dagen een bijzondere combinatie van toegepaste neurowetenschappen en sytemisch werk ten aanzien van veilige en onveilige hechting

Advertisement