Issuu on Google+

Masterclass Change Waarom veranderen zo moeilijk is.. ‘leren kijken met nieuwe ogen’ 6 december 2013

John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor Toegepaste Neurowetenschappen (Haarlem)


BLOK I

DE HARDWARE


Leren kijken met nieuwe ogen‌


EMPOWERMENT HEB KENNIS VAN HET BREIN


Brein; ongeveer 3 pond..


Waar hebben we het over‌..


De drie lagen van het Brein Het gelaagde brein; Martin Appelo, 2011 “Ik vind het gewoon (niet) lekker”

“Het is (on)verantwoord”

“Ik ben het (niet) zo gewend”


Reptielenbrein: doet omdat-ie ‘t zo gewend is‌

Reptielenbrein Overleven Geen woorden Geen gevoel Nieuwe reacties: via klassieke conditionering


Het limbische brein; als iets lekker voelt gaan we ermee door Limbische Brein; Handelt op principe van beloning en straf Geen woorden Limbische Brein Reacties aangeboren en deels aangeleerd Nieuwe reacties : via operante onditionering

Emoties spelen altijd rol


Neocortex: verantwoord ? Corticale Brein We denken na en geven woorden aan dat wat gebeurt Geen belang bij directe behoeftenbevrediging We doen dingen passend bij principes en overtuigingen Nieuwe reacties: via redeneren


Het brein in de palm van je hand Dan Siegel, Mindsight 2009


Samenwerking van de drie lagen in het Brein Hoe ouder, hoe dominanter

Afleren kan niet Het gelaagde brein; Martin Appelo, 2011


The ‘low’ road or ‘high’ road?


Hoe bedreigender of bekender; hoe korter de route


Informatie van “bedreigende� stimuli kan de amygdala via twee verschillende routes bereiken LeDoux 1996; The emotional brain: The mysterious underpinning of emotional life


Geen goede communicatie tussen rationele brein(vingers) en limbische brein (duim )


Stand 1 of 2?


In welke “toestand” verkeert je zenuwstelsel? S.W.Porges, 2008

OPEN

GESLOTEN

ONTVANKELIJK

REACTIEF

BELONEND

BEDREIGEND

STAND 1

STAND 2


BLOK II

WAAROM HEEFT HET BREIN HET ZO MOEILIJK MET VERANDERING?


Regen is slechts regen, dat is nog geen slecht weer… En zo is pijn slechts pijn tenzij je haar weerstaat dan wordt het lijden… PIJN SLECHTS PIJN •EN ZO IS •TENZIJ JE HAAR WEERSTAAT • DAN WORDT HET EEN KWELLING I Ching

I CHING


Gedrag is slechts het topje van de ijsberg‌ RESULTATEN Observeerbaar

GEDRAG

Onze gewoonten

EMOTIES

Wat we voelen

DENKEN

Wat we denken

Onzichtbaar


BEGRIJP JE WAAROM JE DOET WAT JE DOET, VOELT WAT JE VOELT, DENKT WAT JE DENKT?


Welke ervaringen zijn vastgelegd?


Je geest is opgebouwd uit je ervaringen. De stroom van ervaringen modelleert geleidelijk je brein en geeft zo vorm aan je geest

IMPLICIET EXPLICIET

Grootste deel van de vorming van je geest blijft voor altijd onbewust = Impliciete geheugen


HOE BESLIST JE BREIN OF JE IETS MOET BENADEREN OF VERMIJDEN?


Hersenen zijn meer ingesteld op vermijden dan op toenaderen

Toenadere n

Vermijden


1) Het “rustbrein”(default mode network) gaat na of je lichaam en je omgeving mogelijke gevaren herbergen; geeft achtergrondsgevoel van angst

Rustbrein actief tijdens “niets doen”


2) Gevoeligheid voor negatieve informatie angstige gezichten vallen sneller op dan blije of neutrale


3) De hersenen lijken op klitteband als het gaat om negatieve ervaringen en op teflon bij positieve

Negatief gemarkeerde gebeurtenis


Werkgeheugen ( korte termijn geheugen): een tijdelijke opslagplaats van taakrelevante informatie


“Error” doorgegeven aan Amygdala; reactie wordt emtioneler en impulsiever Orbito Frontale Cortex

Amygdala


Iets nieuws vraagt veel energie van de PFC en activeert het limbische systeem

Fight & Flight


Chinese vingerval veranderen is pijn‌


“Je kunt de eerste pijl niet afweren, maar de tweede wel” Boeddha

• Eerste pijlen: - signaal om acties te nemen om het vege lijf te beschermen - verdriet bij bedreiging dierbaren - lijden als hen schade wordt berokkend - je gekwetst voelen als je wordt geminacht, of wordt afgewezen


Tweede pijlen reacties op (vermeende) eerste pijlen

• We schieten ze zelf af ( pijn..> woede) • Veel tweedepijlreacties treden op terwijl er eigenlijk nergens een eerste pijl te bekennen valt • We voegen er lijden aan toe • Pijlen gedoopt in drie giften: - Hebzucht (maakt me star over hoe ik de dingen wil -

hebben Haat (maakt me boos en geërgerd) Onwetendheid (vat de situatie persoonlijk op)


Lijden is niet abstract of conceptueel; het is belichaamd… Pain-Topics.orgNews/Research; Updates; june 2010

PIJN

Verwerking nociceptie

LIJDEN

Breinregio’s voor emotie en zelf-evaluatie

Veel lijden is licht maar chronisch… om het te verlichten moet je de oorzaken ervan begrijpen


BLOK III

WERKELIJKE VERANDERING COMTEMPLATIEVE NEURO WETENSCHAPPEN


Verbinding tussen oost en west Belangstelling voor contemplatieve neurowetenschappen neemt toe


Wat bedoel je met ‘contemplatief’ ?


De ontdekkingen op het “snijpunt� geeft relaties aan van hersen- en geestestoestanden


Wat is het verband tussen de geest en hersenen, vooral mbt de bewuste ervaring?

??

Werkhypothese: De geest is wat de hersenen doen‌

Daarom: Een ontwakende geest betekent ontwakende hersenen


ALS HET BREIN DE OORZAAK VAN LIJDEN IS, KAN ZE OOK ALS REMEDIE DIENEN…


ALS JE BREIN VERANDERT, VERANDERT JE GEEST


Neuroplasticiteit; het vermogen van het brein levenslang te leren en te veranderen


GOEDHEID AANDACHT WIJSHEID


Goedheid Positieve Emoties limb. systeem Integratie PFC

Kalmering via parasympat. zenuwstelsel


Stap uit het patroon, stel oplossingsgerichte vragen Frederike Bannink; oplossingsgerichte vragen, 2006

Probleemgericht

Oplossingsgericht


De manier waarop je aandacht schenkt stuurt het neuronale afvuurproces heel specifiek


Het middelste prefrontale gebied integreert de cortex, het limb.systeem, de hersenstam en het lijf

Maken van “Maps�


Functies Prefrontale Cortex Lichaamsregulatie Afgestemde communicatie Emotionele balans Angst regulatie Flexibiliteit Inzicht Empathie Moraliteit Intu誰tie


ALS JE GEEST VERANDERT, VERANDERT JE BREIN

Left anterior shift

Richard Davidson; Mijn brein is niet jouw brein; 2012


YOU CAN USE YOUR MIND TO CHANGE YOUR BRAIN, FOR THE BETTER‌ Self-directed neuroplasticity

Waar richt je je aandacht op? - gedoe; twijfel? - dankbaarheid; kwaliteiten?


Aandacht

Vaardig gebruik maken van opmerkzaamheid van binnen en buiten


Investigation of mindfulness meditation to promote mindsight Soc Cogn Affect Neurosci. 2008 March; 3(1): 55–61.

Concentratie grijze stof van de mediale prefrontale cortex correleert met de hoeveelheid uren meditatie.


De manier waarop je aandacht schenkt stuurt het neuronale afvuurproces heel specifiek


Wijsheid

Toegepast gezond verstand •Begrijpen wat pijn doet •en wat helpt •ontwikkel sterkere mentale •programma’s •en aanvaard


Pijn helen over pijnlijke dingen praten met iemand die je steunt werkt‌

Positieve ervaringen

Pijn


Positieve ervaringen internaliseren

1) Verander positieve ervaringen in

positieve feiten 2) Geniet van de ervaring; maak haar duurzaam door er minimaal 15 sec bij te blijven; richt je op: - Emoties - Lichamelijke gewaarwordingen 3) Visualiseer de ervaring en versterk haar


Niets is wat het lijkt‌ leren kijken met nieuwe ogen


Bedankt voor uw aandacht www.trilemma.nl

De werkelijke ontdekkingsreis bestaat er niet in, dat je nieuwe landschappen ontdekt, maar dat je de wereld met nieuwe ogen bekijkt ‌ Marcel Proust


Masterclass waarom veranderen zo moeilijk is 13 dec 2013 utrecht