Page 1

Барои созандагї ва рушди босуботи Тољикистон

www.tribun.tj www.minbari.halk.tj E-mail: E-mail: minbarihalk@hhdt.tj minbarihalk@bk.ru

7 ноябри соли 2013, панљшанбе, №45 (920)

НАШРИЯИ МАРКАЗИИ ЊИЗБИ ХАЛЌИИ ДЕМОКРАТИИ ТОЉИКИСТОН

ПИРЎЗЇ МУБОРАК!

Ба Президенти Љумњурии Тољикистон, Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ЉАНОБИ ОЛЇ,

Ш

УМОРО ба ифтихори ба таври умумихалќї ба марњилаи навбатии мансаби олии Президенти Љумњурии Тољикистон интихоб шуданатон, самимона шодбош гуфта, бароятон саломатї, сарбаландию сарафрозї ва дар амри пурмасъулияти роњбари давлату миллат, пешрафту комёбињо мехоњем. Аъзои Њизби Халќии Демократии Тољикистон, љонибдорон ва мардуми муташаккири Тољикистон аз он ифтихорманду сарбаланд њастанд, ки дар як мусобиќаи одилона, озоду демократї ва шаффоф ба пирўзии мутлаќ муваффаќ гаштед. Ин воќеият нишонаи барљастаи тантанаи мардумсолорї дар љумњурии ободу озоди Тољикистони азиз мебошад. Мо муътаќид бар он њастем, ки тањти сарварию роњнамоии хирадмандонаи Шумо барномањои созанда ва бунёдкоронаи давлату њукумат минбаъд низ ќотеъона мавриди татбиќ ќарор гирифта, сулњу вањдат дар љумњурї тањким меёбад ва иќтисодиёт устуворона тараќќї карда, зиндагонии кулли сокинони мамлакат шоиставу арзанда мегардад. Сиёсати пешгирифтаи хориљии Шумо барои баланд гардидани обрўву нуфузи Тољикистон дар арсаи байналмилалї беш аз пеш мусоидат намуда, шинохти љањонии кишварамон боз њам тавсеа меёбад. Бо орзуву ниятњои нек дар ин рўзи мубораку саид, ки бо зуњури комили иродаи сиёсии халќ љомаи амал пўшидааст, бароятон Љаноби Олї шукўњу љалол, салтанати яздонї ва бахту саодат таманно мекунем.

Кумитаи Иљроияи Марказии ЊХДТ


ЉАМЪБАСТИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТЇ ДАР ТОЉИКИСТОН

АЙ афзуд, ки мутобиќи маълумоти пешакии расмї шумораи умумии интихобкунандагон 4 миллиону 201 њазору 156 нафарро ташкил дода, аз ин шумора 3 миллиону 640 њазору 56 нафар ё 83,6 фоиз дар маъракаи интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон иштирок намуда, овози худро ба номзади дилхоњи хеш додаанд. Њамин тариќ, ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Иттифоќи љавонони Тољикистон, Федератсияи иттифоќњои касабаи мустаќили Тољикистон ва Њизби Халќии Демократии Тољикистон Эмомалї Рањмон 83,6 фоиз, ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Њизби Аграрии Тољикистон Толиббек Бухориев 4,5 фоиз, ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Њизби ислоњоти иќтисодии Тољикистон Олимљон

Бобоев 3,8 фоиз, ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Њизби сотсиалистии Тољикистон Абдуњалим Ѓаффоров 1,5 фоиз, ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Њизби Демократи Тољикистон Саидљаъфар Исмонов 1 фоиз ва ба љонибдории номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољики-

стон аз Њизби комунисти Тољикистон Исмоил Талбаков 5 фоиз овоз додаанд. Ёдовар мешавем, ки барои дар сатњи баланд доир намудани интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон аз љониби КМИР 68 комиссияи њавзавї ва 3158 участкаи интихоботї дар саросари кишвар бо шароити хуби муосир ташкил шуда буданд. Бояд гуфт, ки бо маќсади таъмини

иштироки шањрвандони љумњурї дар интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон, ки берун аз њудуди кишвар зиндагї доранд, дар 27 давлати хориљї 61 участкаи интихоботї созмон дода шуда буд. Аз ин теъдод танњо 24 тоаш дар шањрњои гуногуни Русия ташкил ёфта буд. Тибќи иттилои Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Љумњурии Тољикистон љараёни баргузории интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистонро зиёда аз 500 нозири байналмилалї, беш аз 6 њазор нозири миллї ва беш аз 460 нафар намояндаи расонањои иттилоотии хориљї мушоњида ва назорат намуданд. Бештари нозирони хориљиро њайати нозирони Иттињоди Давлатњои Мустаќил (ИДМ) 159 нафар, Дафтари нињодњои демократї ва њуќуќи инсони Созмони амният ва њамкории Аврупо (САЊА) 183 нафар, Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ 35 нафар ва Ассамблеяи Парлумонии САЊА 48 нафар ташкил медоданд. Њамзамон, раванди баргузории интихоботи Президентиро дар Тољикистон 9 нафар нозир аз Парлумони Аврупо, 8 нафар аз Созмони Њамкории Шанхай, 33 нафар нозирони байналммилалї аз Амрико, 8 нафарї аз Чину Британияи Кабир ва Љопон, инчунин 2 нафар аз Арманистон ва 1 нафар аз кишвари Фаронса мушоњида намуданд. Т. ХАЛИЛОВ

Исмоил ТАЛБАКОВ

Толиббек БУХОРИЕВ

Олимљон БОБОЕВ

Абдуњалим ЃАФФОРОВ

Номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз Иттифоќи љавонони Тољикистон, Федератсияи иттифоќњои касабаи мустаќили Тољикистон ва Њизби Халќии Демократии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар маъракаи интихоботии 6-уми ноябри соли 2013 ѓолиб дониста шуда, барои 7 соли оянда Президенти Љумњурии Тољикистон интихоб гардид. Дар ин бора санаи 7 ноябр, раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Љумњурии Тољикистон Шермуњаммад Шоњиён зимни нишасти матбуотї ба хабарнигорон иттилоъ дод.

В

5%

4,5% 3,8% 1,5%

ФАЪОЛИЯТИ ЊИЗБ ПУРСАМАР БОШАД Президенти Љумњурии Тољикистон, Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон зимни суњбат бо Муовини аввали Раиси ЊХДТ, Раиси Ситоди марказии номзад ба мансаби президентї аз њизб Сафар Сафаров барои фаъолияти пурсамар дар љараёни баргузории маъракаи муњими сиёсии интихоботи президентї ба аъзои Ситоди марказї, ситодњои вилоятї, шањрию ноњиявї, шахсони боэътимоди номзад, аъзои фраксияи њизб дар парлумони љумњурї, кулли аъзо ва љонибдорони Њизби Халќии Демократии Тољикистон арзи миннатдорї намуд. Дар љараёни суњбат инчунин изњори боварї кард, ки њизбиён чун неруи пешбарандаи љомеа љињати татбиќи Самтњои асосии Барномаи пешазинтихоботии номзад ва таблиѓи ѓояњои созандаи њизб, ки барои тањкими вањдат, рушди устувори иќтисодї ва таъмини зиндагии шоистаи мардум нигаронда шудааст, мусоидат хоњанд кард. Муовини авали Раиси ЊХДТ Сафар Сафаров Президенти мамлакатро итминон дод, ки аъзои њизб бо кўшишу талошњои садоќатмандона њидоятњои рањнамунсози Сарвари давлатро мењвари фаъолияти худ ќарор медињанд.

Саидљаъфар ИСМОНОВ

1%

Табрикоти Фраксияи ЊХДТ дар Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон

Шодбошии Њаракати љамъиятии Вањдати миллї ва эњёи Тољикистон ба ифтихори интихоби муњтарам Эмомалї Рањмон, ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон

Љаноби Олї, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон, боиси хушнудист, ки мардуми Тољикистон хизматњои арзандаи Шуморо дар роњи эъмори љомеаи наву демократї ќадр намуда, аз нав Шуморо ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон интихоб карданд. Ин гувоњи он аст, ки љомеаи кишвар љонибдори сиёсати хирадмандонаю роњнамунсози Шумо њастанд. Дар ин лањзањои фарањбахш, Шуморо ба муносибати интихоб шуданатон ба ин мансаби олї самимона шодбош мегўем ва барои расидан ба њадафњои олии давлатдорї бароятон саломатї, хушрўзї ва муваффаќиятњои арзандаро хоњонем.

Љаноби Олї, боиси ифтихору сарбаландии кулли аъзои ташкилоти љамъиятии Њаракати Вањдати миллї ва эњёи Тољикистон мебошад, ки мардуми муташаккири Тољикистон бо арљгузорї аз зањмату талошњо ва фидокорињоятон барои истиќрору тањкими сулњу вањдати комил, рушди устувори иќтисодї ва бењдошти зиндагонии мардум аз байни панљ номзади дигар ба таври умумихалќї, мањз Шуморо интихоб намуданд. Чуноне ки шањрвандони мамлакат, нозирони дохилию байналмилалї мушоњида намуданд, интихобот дар рўњияи баланди ташкилию сиёсї, дўстию њамдигарфањмї ва иттињоди кулли мардум, дар фазои воќеан њам, озоду шаффофу демократї баргузор шуд. Дар ин лањзањои мубораку саид Шумо, Љаноби Олї, Президенти воќеан мањбуби мардумиро ба ифтихори ба ин мансаби олї интихоб шуданатон, самимона табрик менамоем ва бароятон саломатию сарбаландї, дар амри татбиќи барномањои созанда ва бунёдкорона муваффаќиятњои беназир орзу мекунем.

Душанбе, 7 ноябри соли 2013

Душанбе, 7 ноябри соли 2013


МУЛОЌОТИ С. САФАРОВ БО НОЗИРОНИ АБП ИДМ Рўзи 5 ноябри соли 2013 Сафар Сафаров, Муовини якуми Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон, Раиси Ситоди марказии номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон аз ЊХДТ муњтарам Эмомалї Рањмон њайати нозирони Ассамблеяи байнипорлумонии давлатњои узви Иттињоди Давлатњои Мустаќилро бо роњбарии њамоњангсози гурўњи нозирон, муовини Раиси сенати Ќазоќистон љаноби Кайрат Ишанов, ки барои назорати маъракаи интихоботи Президенти Тољикистон вориди Душанбе шудаанд, ба њузур пазируфт.

Муовини якуми Раиси њизб С. Сафаров мењмононро хайрамаќдам гуфта, дар бораи фаъо-

Номаи табрикї ЉАНОБИ ОЛЇ, МУЊТАРАМ ЭМОМАЛЇ РАЊМОН! Дирўз тамоми шањрвандони Тољикистон бо истифода аз њуќуќи конститутсионии худ дар саросари кишвар ва мамлакатњои дигар барои номзади арзандаи худ ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон овоз доданд ва мардуми Тољикистон бо њазорон умед ба ояндаи нек ва дурахшони худ ва фарзандон аксарияти кулл бори дигар Шуморо ба ин маснади муњим интихоб намуданд! Натиљаи интихобот чун падидаи муњимтарини демократия ва рўйдоди бузургтарини сиёсї, рушди минбаъдаи кишварро муайян кард. Интихоби шањрвандони Тољикистон дар симои Шумо, арљгузорї ва арзи сипос ба саъю талоши пайвастаи Шумо барои дастовардњои беназири љумњурии тозаиистиќлоли Тољикистон дар њама самтњои сохтмони Тољикистони нав - тањкими Истиќлолият, Вањдати миллї, њамдилию њамбастагї, эъмори љомеаи демократї, њуќуќбунёд, дунявї, иљтимої дар кишварамон мебошад, ки ин њама муваффаќият бо ибтикору ташаббусњои наљиби Шумо ба даст омадааст. Тавре њама коршиносони љумњурї ва нозирони байналмилалї иброз намуданд, чунин фаъолнокии мардуми кишвар дар

лияти Ситоди марказї ва ситодњои минтаќавї, гурўњњои таблиѓотї ва умуман рафти маъракаи

таблиѓоту ташвиќоти Самтњои асосии Барномаи пешазинтихоботии номзад ба мансаби прези-

дентї аз ЊХДТ ва масъалањои мавриди таваљљуњи нозирони АБП ИДМ ба таври муфассал маълумот дод. Ў аз љумла иброз дошт, ки то охири моњи октябри соли равон гурўњњои таблиѓотї бо иштироки шахсони боэътимоди номзади ЊХДТ, аъзои Ситоди марказї ва таблиѓотчиён дар саросари љумњурї бо мардум зиёда аз 9000 мулоќоту суњбатњо гузаронданд, ки дар маљмўъ, беш аз 2 миллион нафар интихобкунандаро фаро гирифтанд. Танњо шахсони боэътимоди номзад ба мансаби президентї аз ЊХДТ бо интихобкунандагон зиёда аз 150 вохўрию мулоќотњо гузаронданд, ки беш аз 120 њазор нафар дар онњо иштирок доштанд. Бо мусоидати Дастгоњи КИМ ЊХДТ, ташкилотњои њизбии вилоятњо, шањру навоњї ва созмонњои калони ибтидоии њизбї ќариб 20 намуди вараќањо, таќвимњо, аксу мусавварањои номзад ва лавњаю шиорњоро ба теъдоди зиёда аз 280 њазор нусха чоп карда, таќсим намудем. Дар ин маърака аз усулњои наву са-

нљидашудаи "хона ба хона" ва "кўча ба кўча" ба таври васеъ истифода бурда шуд. Њамоњангсози њайати нозирони ИДМ љаноби Кайрат Ишанов барои маълумоти муфассал ба Муовини якуми Раиси ЊХДТ С. Сафаров изњори сипос намуда, таъкид дошт, ки дар даврае, ки дар шањри Душанбе ќарор доранд, ба фаъолияти чанде аз њавзаю ќитъањои интихоботї шинос шуданд ва њељ гуна камбудиро мушоњида накарданд. Њамаи ќитъањо комилан муљањњазанд. Танњо дар пойтахт 25 нафар нозирони нињоди онњо љараёни интихоботро пайгирї менамоянд ва боќимонда дар минтаќањо фаъолият карда, баъди баргузории интихобот хулосањои худро манзур мекунанд. Дар нињояти мулоќот, ки дар вазъияти самимї сурат гирифт, љонибњо аз љараёни маъракаи таблиѓотї изњори ќаноатмандї карда, иброз доштанд, ки интихоботи Президентї шаффофу демократї ва озод баргузор мешавад.

«МХ»

ИНТИХОБИ ХАЛЌ - ИНТИХОБИ ОЯНДАИ НЕКУ ДУРАХШОН! Аз субњи барваќтї, санаи 7 -уми ноябр ба шарафи пирўзии Ќањрамони Тољикистон Эмомалї Рањмон дар сабќати президентї шањрвандони љумњурї ва шахсиятњои шинохта аз тамоми гўшаву канори мамлакат ва тољикони бурунмарзї ба унвони нашрияи "Минбари халќ" барќия ва номањои табрикї мерасанд. Инак, фишурдаи муњтавои онњоро ба Шумо манзур менамоем. љараёни интихобот дар аксарияти кишварњои љањон кам ба назар мерасад ва ин њам, бешубња, пирўзии сиёсати мардумии Шумо буда, ба шарофати осоиши фазои сиёсї, давлатдории комил, муњити воќеан озоду демократї, ѓамхории пайвастаи Шумо барои эътимоду боварии халќ, некўањволии кулли мардуми кишвар ба даст омадааст. Халќ имрўз дилпурона чун иди воќеан њам муњиму зебо ва мутантани демократия ба майдонњои овоздињї баромад ва бо аксари кулли овозњо мањз Шуморо ба Сарварї пазируфт. Зеро ки Шумо чун фарзанди асили халќ, чун Президенти воќеан мардумї барои халќи азизи худ љонсупорона, хидмат намуда, тамоми саъю талоши худро барои бењбудии рўзгори халќ равона кардед ва барои раванди густариши созандагиву бунёдкорї сањми бузург

гузоштед. Ба шарофати сиёсати пайгирона ва рањнамоии дурандешонаи Шумо давлати мо ва кулли тољикистониён рў ба бунёдкориву офарандагї оварданд ва заминањои зиндагии шоистаро пайрезї намуданд. Мањз бо зањмату иќдомњои пайгиронаи Шумо, Љаноби Олї, муњтарам Эмомалї Рањмон, тољикону тољикистониёнро кулли љањон шинохт, буњрони сиёсию иќтисодї ва иљтимої пушти сар шуда, ояндаи кишвар нурафшон хоњад буд. Дар навбати худ, бо интихоби Шумо ба вазифаи пуршарафу пурмасъулияти Президенти Љумњурии Тољикистон, мо- шањрвандони Тољикистон, масъулияти бештаре ба дўши худ мегирем, ки њимояи манфиатњои халќу Ватанро њадафи асосии худ ќарор дода, барои саодати халќ ва ободии Ватан саъю талош менамоем. Ин масъулият дар назди миллати то-

љик, њар як сокини ин сарзамин, дар назди Ватан ва таърих аст. Мо бояд маќсаду мароми созандаи худ ва корњои азими шурўъкардаамонро ба анљом расонем ва минбаъд низ сифат ва сатњи зиндагии халќи худро зина ба зина баланд бардошта, барои рўзгори арзандаи њар як шањрванди кишвар шароити мусоид фароњам оварем ва Тољикистони азизамонро ба кишвари осудаву босубот ва пешрафта табдил дињем. Дар ин љабњаи њифзи манфиатњои миллї ва давлатї вожањои Тољикистон, Ватан, Миллат, Истиќлолият, Вањдати миллї, Љомеаи босуботи демократї ва дунявї арзишњои муќаддас буда, ягон њизб, гурўњ ё шахсе њуќуќ надорад, ки онњоро коста гардонад ва ё халалдор намояд. Мусаллам аст, ки рўзгор мудом пеш меравад ва њар давраи нави таърихї дар баробари му-

заффарияту комёбињо мушкилоти наве пеш меоварад ва ин њолат аз њамаи шањрвандони мамлакат таќозо менамояд, ки барои њалли мушкилоти љойдошта, саъю талош намоем. Вале мо аз мушкилоти нав дар њарос намешавем. Зеро ки Шумо њамчун Роњбари дурандеши халќи мо Барномаи азиме доред, ки барои ислоњоти куллї дар њама бахшњои рўзгор ва иќтисоди кишвар пешбинї гардидааст ва дар пиёдасозии он мо њама баробар хидмат хоњем кард. Мо, кулли халќи тољик, новобаста аз миллату мазњаб, бояд тасмим бигирем, ки тањти Сарварии Шумо, даст ба дасти њамдигар дода, барои рушди минбаъдаи кишвар, таъмини њаёти осоишта ва хушбахтонаи сокинони Тољикистон азму талошњо намоем! ПИРЎЗЇ МУБОРАК БОД, ЉАНОБИ ОЛЇ!


БА НОМЗАДИ Рўзи 6 ноябри соли равон дар тамоми ќаламрави кишварамон маъракаи муњим ва таќдирсози сиёсї - интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон баргузор гардид. Пагоњии барваќт, сањни участкаи интихоботии раќами 39, ки яке аз калонтарин участкаи интихоботии ноњияи Сино ба шумор меравад, хеле серодам буда, интихобкунандагон бо як рўњияи болида барои овоз додан ба номзади арзандаи худ, вориди њавзаи интихобот мешуданд. Зимни боздид шоњиди он гаштам, ки мардум нисбати таќдири хеш ва ояндаи кишвар бетараф нестанд. Њангоми суњбат, раиси комиссияи участкаи мазкур Амонулло Ѓоибов изњор намуд, ки њавзаи интихоботии мо ба ин чорабинии бошукўњи сиёсї пурра омода њаст ва рафти интихобот ба таври муташаккилона љараён дорад. Маълум гардид, ки дар њавзаи мазкур 1570 интихобкунанда буда, то соати 11-и субњ аллакай 40 дар сади интихобкунандагон раъйи хешро додаанд. Ризвоншо Мадисоев, - котиби раиси комиссияи участкаи мазкур, њамчунин афзуд, ки - аз њавзаи мо имсол 40 нафар бори нахуст дар интихоботи Президенти кишвар иштирок менамоянд. Инчунин, дар участкаи мазкур 16 нафар афроди барљомонда мављуд аст, ки барои онњо ќуттии сайёри овоздињї ташкил карда шудааст. Илова бар ин, дар њавзаи интихоботии мазкур нозирони байналмилалї аз кишварњои Иттињоди Давлатњои Мустаќил, Созмони амният ва њамкорї дар Аврупо боздид намуда, рафти баргузории интихоботро бевосита, мушоњида намуданд. Интихобот тибќи талаботи ќонунгузории мављуда сурат мегирифт. Барои шинос гардидан бо фикру андешаи интихобкунандагон лозим донистем, ки бо чанде аз онњо суњбат намоем... Њангоми дидан кардан аз љараёни интихоботи Президенти љумњурї, хуштарин мушоњидаи мо он аст, ки аз субњи содиќ мардуми зиёд бо дили шод ба раъйдињї баромадаанд. Њаво низ форам ва гуворо буд. Раиси комиссияи ќитъаи интихоботии № 11-и ноњияи Исмоили Сомонї, директори мактаби миёнаи № 70, Сурайё МУХТОШЕВА бо шодї аз љараёни ин маъракаи муњими сиёсї чунин изњор намуд: -Боиси ифтихор аст, ки интихобкунандагони ќитъаи мо њанўз аз соати 6 ба раъйдињї шурўъ намуданд ва то соати 8-субњ, аллакай наздики 20 дарсади овоздињандагон дар ин маъракаи муњими сиёсї ширкат намуданд. Худи ман бешубња, ба Сарвари њозираи давлат муњтарам Эмомалї Рањмон раъй додам. Зеро ки хидмати ин абармарди бузурги миллат барои рушди њама соњањо ва махсусан, барои тањкими соњаи маориф басо бузург аст. Худи бинои мактаби мо нав буда, мањз бо ибтикори Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, тарњрезї ва бунёд шуда, бо дастгоњњои замонавї таљњизонида шудааст. Мулоќоти он кас бо омўзгорону хонандагони мактаб ва волидони онњо дар ифтитоњи бинои мактаб барои мо - њайати шогирдону устодон ва сокинони мањалла басо муассир ва хотирмон буд. Аз ин љост, ки њама интихобкунандагон ба ин рўйдоди муњими сиёсї њам-

чун ид, љашни озодї ва тантанаи демократия омаданд. Дар ин ќитъа ба мо басо хуш омад, дидани вазишгардухтари номвар, парвардаи Истиќлоли давлатии Тољикистон, барандаи медали биринљии Бозињои Олимпї Мавзуна ЧОРИЕВА: - Ман албатта, ба љонибдории Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, овоз додам. Зеро ки чун варзишгар, модар ва як шањрванди Тољикистон шукуфоии минбаъдаи кишвар ва рушди Тољикистони азизи худро мехоњам. Њангоми сафарњои худ дар кишварњои дигар борњо эњсос намудам, ки ба

шарофати сиёсати дурандешона ва симои гарми худ, Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон дар саросари љањон обрўи миллати мо, обрўи Тољикистони нави демократї ва дунявиро ба сатњи баланд бардоштаанд. Дар бисёр давлатњо варзишгарон дар бораи Тољикистон маълумоти зиёд надоранд, вале ном ва симои Сарвари давлати мо Эмомалї Рањмон барояшон шинос ва азиз аст. Интихоби ман - идомаи пирўзињои Тољикистон дар њама самтњои зиндагї аст! *** Дар бинои Иттифоќи нависандагони Тољикистон низ

рўњияи идона њукмфармо буда, аз субњи содиќ сокинони мањаллањои гирду атроф, пиру барно, коргару зиёї, ба раъйдињї омаданд. Узви комиссияи интихоботї Файзимоњ ИБРОЊИМОВА зимни суњбат чунин гуфт: -Барои дар сатњи баланд гузарондани интихобот њукумат њама тадбирњои заруриро андешидааст ва ягон печидагї ё мушкилот дар ин маъракаи муњими сиёсї эњсос намегардад. Дар ин ќитъаи интихоботї бисёр симоњои маъруф, сиёсатмадорон, адибону њунармандони шинохтаи кишвар меоянд. Дар давоми чандин соли фаъолиятам бори аввал чунин фаъолнокии мардумро мушоњида мекунам. Аз фазои неки сиёсї ва осу-

дагии кишвар њама пиру барно ба интихобот омадаанд. Имрўз - 6 ноябр љашни Сарќонуни Тољикистон низ њаст. Мардуми тољик њама гуна маросиму маъракањои худро бо мусиќї мегузаронад ва сокинони мањаллањои атроф гурўњи мутрибону овозхонњоро даъват кардаанд. Ин рўњияи идонаро бештар намуд ва бозгўи равшани фазои орому гуворои сиёсии кишвар аст. Саидалї МАЪМУР, Шоири халќии Тољикистон, барандаи Љоизаи давлатии ба номи Рўдакї: -Имрўз мардуми шарифи Тољикистон ва љомеаи мо дар самти фаъолияти сиёсї бо шањрвандони давлатњое баробар шуданд, ки онњо садсолањо инљониб дар чунин љомеаи демократї зиндагї ва фаъолият менамуданд. Ин ба шарофати сиёсати оќилонаи њукумати воќеан мардумии мо бо роњбарии муњтарам Эмомалї Рањмон ба даст омадааст ва ман ба љонибдории ў - ба љонибдории Тољикистони озоду обод ва босубот рушдкунанда раъй додам. Умеди ман, бунёди љомеаи озод, кишвари му-

нодисозандаи сухани нек, салтанати шеъри олї мебошад, ки бо тасмими Сарвари давлат Эмомалї Рањмон пайваста амалї мегардад. *** Дар ќитъаи интихоботии воќеъ дар Донишкадаи давлатии санъати Тољикистон низ мардум бо азми комил ва рўњияи идона њамроњи фарзандони хурдсоли худ меомаданд. Раиси комиссия, профессор Бозорбой ХОЛОВ бо ќаноатмандї изњор намуд: -Бори аввал дар давоми чор навбати охир, ки дар комиссияи интихобот ширкат мекунам, чунин фаъолнокии сокинони мањалларо мебинам. Дар ќитъаи мо 1400 нафар интихобкунанда њастанд ва то соати 10 беш аз 50 дарс ади раъйдиња ндагон омада овоз доданд. Худи ман шахсан барои рушди минбаъдаи љумњурии азизамон, барои идомаи наќшањои азими Љаноби Олї Эмомалї Рањмон дар эъмори давлатдории комили демократї, эњёи њунар ва фарњанги миллии халќамон, њувияти миллї ва


АРЗАНДА ОВОЗ ДОДЕМ ти нек мо эњсос мекунем, ки сол то сол талаби кулли љомеа ба дониш бештар ва эътибори мо, омўзгорон дар байни наврасон ва волидони онњо баландтар мегардад. Бо раъйдињии худ ба Љаноби Олї Эмомалї Рањмон умед мекунем, ки ин раванди нек густариш меёбад ва баъзе мушкилоти мављуда, аз љумла, ислоњоти маориф идома карда, баробари рушди иќтисоду иљтимоиёти кишвар њаќќи кори муаллимон низ бештар ва зањмати онњо бењтар ќадршиносї мегардад. *** Дар ќитъаи интихоботии №3, воќеъ дар бинои КВД "Нафтугаз ва ангишт" низ муњити идона њукмрон буда, аз кўчањои атроф инрўзгори осоиштаи сокинони кишвар раъй додам. Ва интихоби мо масъулияти бузургро барои бењбудии рўзгори мардум ва иљрои наќшањои азими бунёдкорї ба зиммаи мо мегузорад. Мо њамеша бо назардошти ин арзишњо фаъолият мекунем ва барои татбиќи онњо саъю талош менамоем. Оилаи љавони Шањноз ва Алишер Гулањмадовњо раъйи худро доданд. Шањноз Гулањмадова, ки пизишк аст, чунин гуфт: -Мо имрўз ањли оила, барои истифода аз њуќуќи конститутсионии худ њамроњи фарзанди якунимсолаи худ Анисаљон ба ќитъаи интихоботї бо хотири осуда, њамчун ид омадем. Раъйи худро ба муњтарам Эмомалї Рањмон додем, ки пас аз љанги шадиди шањрвандї чунин муњити гуворо ва созандаро бунёд намуд ва дар оянда низ кафолат медињад. Умед дорем, ки зиндагї бењтар гашта, њамин тинљиву амонї тањким меёбад ва дар интихоботњои минбаъда низ бо чунин рўњияи идона њамроњи фарзандон бо хотири осуда ба майдон меоем. *** Дар ќитъаи интихоботии № 7-и ноњияи Фирдавсї, воќеъ дар мактаби миёнаи №28, дидани мардуми зиёди русзабон ба мо хуш омад. Гулчењра ЃАНИЕВА - раиси комиссия, директори мактаб, узви Маљлиси миллии Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон андешањои худро чунин иброз намуд: -Тавассути сиёсати дурандешонаи Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон дар кишвари мо барои намояндагони њама миллатњо њуќуќњо ва имкониятњои баробар дода шудааст. Мактаби мо ба забони русї ва олмонї тахассус дошта, баробари фарзандони тољикон намояндагони дигар миллатњо низ дар ин љо тањсил мекунанд ва омўзгорони дараљаи олї ба кор љалб карда шудаанд. Ќитъаи интихоботии мо нисбатан калон буда, 2165 нафарро дар бар мегирад. Ва тавре мебинед, дар назди мизњои гирифтани баргањои интихоботї мардум бо хушнудї дар навбат истодаанд. То њол 16 нафар нозирони байналмилалї аз ќитъаи интихоботии мо дидан карда, андешањои мусбат баён намуданд, махсусан аз фаъол будани интихобкунандагон изњори ќаноатмандї карданд.

Омўзгорон Парвина ДАВЛАТШОЕВА ва Светлана ДОВНАР гуфтанд, ки навбатдории худро дар ин ќитъаи интихоботї анљом додаанд ва барои раъйдињї ба ќитъаи интихоботии мањаллаи худ ба Кохи филармонияи давлатии Тољикистон равонаанд. Дар хусуси интихоби худ чунин гуфтанд: Светлана ДОВНАР: - Ман ба љонибдории Сарвари имрўзаи давлат Эмомалї Рањмон раъй медињам. Зеро ки ман љараёни эњёи Тољикистон ва саъю талошњои созандаи ўро бо чашми худ дидаам. Ман дар тамоми муддати давраи сангини љанги шањрвандї дар Тољикистон будам. Имкон доштам, ки бемалол ба Русия ва ё ба кишварњои дигар кўч бандам, вале ба мардуми ин кишвар дилбастагї дорам ва Тољикистон барои ман њам Ватан аст. Ва ман бо чашми худ дидам, ки чи тавр љумњурї пас аз даргирињои душвори солњои 90-ум, дубора ба по хест ва ќомат рост кард. Ин албатта, ба воситаи сиёсати дурандешонаи Њукумати љумњурї бо роњбарии Президенти кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон ба даст омадааст. Ў сазовори боварї ва эътимоди мост. Бинобар ин, ба љонибдории муњтарам Эмомалї Рањмон овоз додам. Парвина ДАВЛАТШОЕВА: - Ба гуфтањои њамкор ва дўсти љониям Светлана Довнар илова мекунам, ки Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон барои баланд бардоштани маќоми илму дониш дар љомеа ва дастгирии омўзгорон пайваста ѓамхорї мекунад ва ба шарофати ин сиёса-

тихобкунандагон чун мављњои бузург гурўњ-гурўњ меомаданд. Раиси комиссия Саидљон САИДРАЊМОНОВ изњор намуд, ки аз љараёни интихобот басо шод аст ва то нисфирўзї аллакай беш аз 60 дарсади мардум барои раъйдињї омадаанд. Чун дар њама дигар ќитъањои интихоботї дар ин љо низ нозирони байналмилалї ва мањаллї мураттаб кор мекарданд. Бо фикру андешањои онњо шинос шудем: Абдуњалим РАЉАБОВ, нозир аз Њизби ислоњоти иќтисодии Тољикистон: - Интихобот ба таври шаффоф мегузарад, тамоми ќонунњои кишвар ва њуљљату санадњои байналмилалї дар ро-

бита ба раъйдињии озоди шањрвандон риоя мегардад. Мањкамбой ГУЛОВ, нозир аз Иттифоќи љавонони Тољикистон: -Интихобот дар муњити озоди демократї баргузор шуда истодааст. талаботи њама ќонунњо пурра иљро мегардад. Барои ман махсусан он чиз боиси шарафмандист, ки љавонон дар љараёни раъйдињї нисбат ба дигар солњо хеле фаъоланд. Мањмадамин ШАРИПОВ, нозир аз Њизби Халќии Демократии Тољикистон: - Ягон арзу шикоят нест, ягон фишор ё ќонунвайронкунї ба мушоњида нарасид. Мардум номзади худро озодона интихоб мекунанд. Танњо дар як ќитъаи интихоботї нозир аз Њизби коммунисти Тољикистон, адвокат Манижа Рањматовна Давлатова шикоят кард, ки ќонуни интихобот вайрон шудааст, мардум байни худ маслињат мекунанд ва як кас чанд баргаи интихоботї мегирад. Вале ба суоли мо "Оё мушаххасан инро мушоњида кардед? Чаро аз дасти чунин шахс дошта, ба нозирони дигар ва раиси комиссия арз накардед?" посухи номуайян дод, ки "Ба кї гўям"? Раиси комиссияи он ќитъа дар навбати худ ин айбро ќабул накард ва иброз намуд, ки М.Давлатова бе он, ки худро шинос кунад, омада нишастааст ва танњо чанд лањза пеш фањмидам, ки нозири ЊКТ будааст. Ў нисбат ба кори комиссия ва интихобкунандагон расман ягон арз накардааст ва ягон њолати ќонунвайронкуниро мушаххасан пайгирї накардааст. Чаро чунин муѓризо-

на њарф мезанад, барои мо нофањмост. Дар давраи тарѓиби номзадњо ба маснади Президентї дар баъзе расонањои ѓайрињукуматї, аз истифодаи бинои мактабњо ва љалби муаллимон дар љараёни интихобот интиќод намуда буданд. Ба ин масъалагузорї раиси комиссияи ќитъаи интихоботї, директори мактаби миёнаи № 28 Гулчењра ЃАНИЕВА чунин равшанї андохт: - Истифодаи бинои мактаб ва муаллимон дар љараёни интихобот баробари уњдадорї, истифодаи њуќуќи шањрвандии мо низ мебошад. Агар интихобот дар биноњои маќомоти мањаллии њукумати давлатї баргузор шавад, шояд

гўянд, ки "њукумат фишор меорад". Аз љониби дигар, муаллимон пешбарандаи маънавии халќанд, на танњо бо фарзандони мањаллаи атрофи мактаб, балки бо волидони онњо низ њамеша дар тамосанд, њамаро мешиносанд, чї дар љойи зист ва чї дар мактаб пайваста мулоќоту суњбатњо мегузаронанд. Чунин маъракањо иртиботи сокинони мањалларо бо мактаб бењтар намуда, боиси эътимоди бештар дар раванди таълиму тарбия мегардад. Аз ин рў, интихобот барои њамаи мо, омўзгорон, як љашни гуворо, тантанаи њаќиќии ибрози иродаи халќ мебошад ва муаллимони мо бо хоњиши худ аз соати 4-и субњ ба мактаб њозир шуда, барои дастрас намудани баргањои интихоботї ба интихобкунандагон хидмат мекунанд.

Фарзона ОДИНАЕВА, донишљў: - Росташро гўям, маро як њаяљони хурсандиоваре фаро гирифта буд, ки нахустин маротиба њамчун шањрванд дар интихоботи Президентии кишвар ширкат меварзам ва ба номзади арзандаи худ овоз медињам. Пешакї бо барномањои пешазинтихоботии номзадњо ба мансаби президентї шинос шуда будам. Азбаски ман љавон њастам, маро пеш аз њама, нуктањои асосии барномавии онњо, ки ба бењдошти њаёт ва фаъолияти љавонони кишвар бахшида шуда буд, ба худ љалб намуд, аммо аз байни онњо Барномаи номзад аз ЊХДТ ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон бароям хеле писанд омад. Дар Барнома масъалањои мубрам оид ба љавонон, бењтар намудани шароити зисту тањсили онњо ба таври мушаххас ќайд гардиданд. Ман ба иро даи ќавии сиёсї ва иќдомњои созандаи Эмомалї Рањмон, боварии комил дорам. Аз ин рў, бо ифтихор ба номзадии муњтарам Эмомалї Рањмон овоз додам. Шањло ХОЉАЕВА, табиб: - Ман модари чањор фарзандам ва мехоњам, ки ояндаи онњо дурахшон, кишвари азизамон тинљу осуда ва обод бошад. Кафолати чунин саодати зиндагї ва рушди босуботи кишвар танњо номзад аз ЊХДТ муњтарам Эмомалї Рањмон аст, зеро мо шоњиди зиндаи шоњкорињои ин шахсияти бузурги сиёсї њастем. Муњтарам Эмомалї Рањмон њамчун сиёсатмадори сатњи љањонї дар рушди соњањои гуногуни иќтисоди миллии кишвар хизматњои беназири таърихї кардааст. Боварї дорам, ки баъди пирўз гардидан дар интихобот, номзади мо тамоми ќувва ва тавоноиашро бањри ободии кишвар равона месозад. Иброњим РАЊИМЉОНОВ, собиќадори мењнат: - Ман ба кўшишу мењнат ва љ у р ъ а т и с и ё с и и му њ т а р а м Эмомалї Рањмон боварии комил дорам, зеро ў шахси худодод буда, тинату нияти ў пок ва саршор аз муњаббат ба халќу Ватани хеш аст. Аз ин лињоз, ман бо камоли ифтихор ба ин сиёсатмадори бузурги давр овоз медињам.

Гузориши Љ. ЌУДДУС ва А.САЛОМАТШОЕВА


БА НОМЗАДИ АРЗАНДА ОВОЗ

сањ. 5 6 ноябри соли равон, њамватанони мо дар доираи Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон ва Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон "Дар бораи интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон" барои њафт соли оянда ба таври овоздињии пинњонї Президенти Љумњурии Тољикистонро интихоб карданд. Участкаи интихоботии №47-и њавзаи интихоботии №15-и ноњияи Њисор, ки дар бинои мактаби тањсилоти миёнаи умумии раќами 66 љойгир аст, он рўз аз дигар рўзњо ба куллї фарќ дошт. Мардум аз пагоњии барваќт даъватномањои интихоботї дар даст ба сўи ин боргоњи илму дониш рањсипор буданд. Њангоми ањволпурсї њамдигарро ба ифтихори рўзи интихобот ва Конститутсия муборакбод мегуфтанд, зеро онњо хуб медонанд, ки тамоми сарнавишту ќисмати инсонњо ва њуќуќњои шањрванд мањз дар њамин њуљљати сарнавиштсоз инъикос ёфтааст. Ба ибораи дигар Конститутсияро Бахтномаи миллат низ меноманд. Дар ин рўз бахусус, баргузор шудани интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон аз мо таќозо мекунад, ки дар интихобот масъулияти баланд дошта бошем. Участкаи интихоботии мазкур мутобиќ ба меъёрњои байналмилалии интихобот тайёр карда шудааст. Дар вараќањои интихоботї исму насаби 6 номзад ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон дарљ шудааст. Ва њар нафар дар танњої ба љойи махсуси овоздињї рафта, ба номзади арзанда раъй медињанд. -Фарзандонам, агар овози ман њалкунанда бошад, пас барои ояндаи неки шумо паси ќуттии интихобот рафтам. Мо солњои вазнинро аз сар гузаронидаем. Лекин зиндагї дар фазои орому осуда лаззати дигаре дорад, - гуфт пиразани нуронї, ки дар даст асо дошт. Раиси участкаи интихоботї Ќиматой СОБИРОВА зимни суњбат љараёни интихоботро муфассал шарњ дод,. Бино ба андешаи ў аксари интихобкунандагон ба хотири фардои дурахшон дар ин маъракаи сиёсї иштирок доранд. Интихоботи имсола аз интихоботњои гузашта ба куллї фарќ мекунад. Дар ин участкаи интихоботї 892 нафар интихобкунанда ба ќайд гирифта шудааст, ки асосан сокинони ду дења - Тутака ва Неъматбої мебошанд. Аз љумлаи интихобкунандагон 152 нафар љавононе њастанд, ки дар ин маъракаи муњими сиёсї бори аввал иштирок мекунанд.

-Интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон дар њаќиќат дар рўњияи демократї, озод ва шаффоф љараён дорад. Барои њамаи номзадњо шароити баробар фароњам оварда шудааст, - ба суњбат њамроњ мешавад омўзгор Абдуњалим НОСИРОВ. Бале, мардум дар интихобот озод њастанд. Онњо хуб медонанд, ба ин мансаби олї кї арзанда аст. -Ман барои њафт соли оянда Сардори давлати Тољикистонро интихоб кардам,-мегўяд Хайриддин ЌУДРАТОВ.- Албатта, интихоби ман дуруст аст. Бовар дорам, ки давоми ин солњо вањдати миллї, суботи сиёсї ва амният таќвият ёфта, бар зидди коррупсия ва гардиши ѓайриќонунии маводи мухаддир муборизаи беамон сурат мегирад ва рушди устувори кишвар таъмин мешавад. Дар љамъбасти интихобот маълум шуд, ки њудуди 30 нафар интихобкунанда дар ин маъракаи муњими сиёсї иштирок накардаанд. Њамин тавр, 79 дарсади интихобкунандагони участкаи интихоботии №47-и њавзаи интихоботии №15-и ноњияи Њисор ба тарафдории номзади ЊХДТ муњтарам Эмомалї Рањмон овоз додаанд.

Њамин тариќ, љомеаи Тољикистон бо маќсади рушди босуботу бемайлони кишвар, афзоиши иќтидорњои иќтисодии мамлакат, баланд бардоштани сатњи зиндагї ва некўањволии халќ, муборизаи беамон ба муќобили коррупсия ва истифодаи ѓайримаќсадноки маблаѓњои буљетї ва ѓайрибуљетї, ба низом даровардани раванди муњољирати мењнатї ва коњиш додани сатњи болоравии он, густариш бахшидан ба худшиносиву худогоњи миллї, њифзи њувияти миллї ва арзишњои волои халќи куњанбунёд дар шароити љањонишавї тайи њафт соли дигар тањти роњбарии муњтарам Эмомалї Рањмон кору зиндагї мекунанд.

Шањноза ТАБАРЗОДА, донишљўи курси 5-уми Донишгоњи технологии Тољикистон: - Ман бори аввал дар интихоботи Президентї ширкат карда, ба номзади арзандаи худ раъй додам. Љойи пўшида нест, ки раъйи худро ба Эмомалї Рањмон додам. Зеро хизматњои бузург ва шоёни ў ба њама аён аст. Яке аз ѓамхорињои муњтарам Эмомалї Рањмон он аст, ки барои дохил шудани љавонони камбизоати музофот квота ташкил кард ва ман яке аз онњое њастам, ки бо квотаи президентї аз шањри Роѓун дар бахши муњандис-технологї тањсил карда истодаам. Мо, донишљўён, бояд аз сидќи дил хонем ва барои Ватани худ самимона хизмат кунем.

*** Субњи барваќт ба њавзаи интихоботии раќами №10-и ноњияи Фирдавсї, воќеъ дар Коллељи техникї рафтем. Интихобкунандагон ба номзадњои арзандаи худ раъй медоданд. Бо чанде аз интихобкунандагон њамсуњбат шудем: Садбарг УСМОНОВА, омўзгори фанни забони русии Коллељи технологии ш.Душанбе: - Оне, ки ба тарафдорияш овоз додам, Сарвари имрўзаи давлат муњтарам Эмомалї Рањмон, номзад аз Њизби Халќии Демократии Тољикистон аст. Ў барои ман воќеан номзади арзанда ва шоиста аст. Эмомалї Рањмон дар ин 22 соли соњибистиќлолии кишвар барои рушду такомули бахши иќтисоду фарњанги тољик кореро кард, ки мо дар 70 соли собиќ Иттињоди Шўравї надида будем. Бузургтарин ва муњимтарин дастовард хотима бахшидан ба љанги шањрвандї дар Тољикистон, ин истиќрори сулњу вањдат ва рушди зиндагї аст.

Шамсия ШОДИЕВА, соњибхоназан, сокини пойтахт: - Ман ба номзади арзандаам- Љаноби Олї Эмомалї Рањмон овоз додам, зеро хизмату зањматњои ў воќеан шоистаи тањсин ва дастгирист. Дастовардњои сиёсати давлатии имрўзаро нодида гирифтан, воќеан њам носипосї аст. Бояд њар як иќдоми созандаи Эмомалї Рањмонро ќадр кунем. *** Дар Њавзаи интихоботии раќами 5, ки дар бинои "Тољикстандарт"-и ноњияи Фирдавсї воќеъ аст, аз дидани лањзаи хурсандибахше шод гаштем. Масъулини њавзаи интихоботї љавононеро, ки бори аввал дар интихобот ширкат мекунанд, бо туњфаву гулдастањо пешвоз мегирифтанд. Модарон бо атфоли навзоди худ хушнудона ба номзади шоистаи худ овоз медоданд. Аз љумла, холаи Латофат бо њамроњии 2 келин ва духтари худ, ки кўдаки навзод доштанд, ба овоздињї омада буданд. Дар ин њавза инчунин, гурўњи нозирони байналмилалї ва дохилї, намояндагони ВАО рафти интихоботро ба пуррагї назорат мекарданд. Абдуљалил РАБИЕВ, раиси њавзаи интихоботии №5-и ноњияи Фирдавсї: -То ин соат ќариб 40% овоздињандагон ба назди ќитъаи овоздињї омаданд ва овози худро ба номзадњои арзандаи худ доданд. - Дар њавзаи мо 2 њазору 347 нафар ба ќайд гирифта шудаанд. Аз онњо 69 нафар касонеанд, ки бори нахустин дар интихобот ширкат карданд, ки онњоро бо гулу гулдастањо истиќбол намудем.


ДОДЕМ Юсуф АКБАРЗОДА, корманди Шоистаи Тољикистон, узви Иттифоќи нависандагони Тољикистон: - Ман дар ин интихобот ба касе овоз додам, ки ќаблан њам аз тарафи умум интихоб шуда буд. Мо љавонњои солњои 60-ум ормонњое доштем барои эњёи анъ анањ ои марду мї, худш инос ии миллї, ва арзишњои бузурги инсонї. Президенти кишвар Эмомалї Рањмон ана, њамон ормонњои деринаи миллатро дар амал иљро кард ва хеле идома доданд. Мехоњам, ки дар 7 соли минбаъда миллати мо муттањидтар бошад, бењтарин аќлњо ва инсонњо барои рушди давлат хидмат кунанд.

(Аввалаш дар шуморањои гузашта) ОИД БА ЊИМОЯИ ДИНИ МУБИНИ ИСЛОМ

Т

АЙИ солњои њукумати шўравї мардуми тољик чун пайравони дини мубини ислом дар орзуи он буданд, ки чун дигар халќњои љањон озодона намоз гузоранд ва суннатњову фаризаи исломиро ба љо оваранд. Аммо дар сохтори ваќти шўравї танњо барои ширкат дар љанозаи шахсияти маъруфи ислом чандин вазифадорон љазои њизбї гирифта, аз вазифањо сабукдўш гашта буданд. Бинобар ин, яке аз ормонњои миллат баъди истиќлол озодии виљдон ва озодии динї буд. Аммо солњои 90-ум, мухолифини оштинопазир дар муќовимати шадид бо њукумати Тољикистон парчами исломро афрохта, ба љањониён танњо худро њомии исломи асил вонамуд мекарданд. Дар ин асно Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон собит намуд, ки ў ва Њукумати Тољикистони тозаистиќлол на танњо мухолифи дини мубини ислом нест, балки зимни муќовимати хонумонсўз эъмори њазорњо масљидро ба роњ монд, љашни бузургони олами ислом

ПРЕЗИДЕНТИ ОРМОНЊОИ МИЛЛЇ

Сафарбї САИДОВА, донишљўи Коллељи тиббї: - Ман аввалин бор аст, ки дар интихобот ширкат мекунам ва ба Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, овоз додам. Ба он маќсад овоз додам, ки барои мардум аз дилу љон хизмат мекунанд. Бисёр хурсандем, ки мо - љавононро дар њавзањои интихоботї хеле хуш пешвоз гирифтанд. Дар ин ќитъаи интихоботї бо нозири байналмилалї аз ИДМ Муовини аввал и раи си К уми таи Думаи давлатии Федератсияи Русия оид ба захирањои табиї, истифодабарии табиат ва экология, доктори илмњои техникї, НИКИТЧУК ИВАН ИГНАТЕВИЧ њамсуњбат шудем. Ва ў андешањои худро аз интихобот чунин баён кард: - Мо аз участкањои интихоботии ноњияи Њисор ва шањри Душанбе дидан кардем. Интихобот осудаву ором мегузарад. Дар ин кор хидмати КМИР хеле зиёд аст. Дар навбати худ, халќ њам фаъол аст. То соати 10 аллакай 40 дар сади мардум раъйи худро доданд, ки чунин њолатро дар Русия фаќат орзу кардан мумкин аст. Ин, аз љумла, чунин маъно дорад, ки тољикон аз давлати худ дилмонда нашудаанд, ба њукумати воќеан мардуми кишвар ва Президенти мањбуби худ боварї доранд. Мехоњам, ки интихобот хуб гузарад, зеро ки аз ин суботу рушди ояндаи кишвари мо вобастагї дорад . Ва мо дилпур њастем, ки вай муваффаќона сурат мегирад. Дар бораи вайронкунии ќоидањо ягон њолати љиддї мушоњида накардем ва ин барои тољикистониён боиси тањсин ва офарин аст!

Гузориши Алиљон ЉЎРАЕВ ва Моњрухсор РАЊИМОВА

Мир Сайид Алии Њамадонї, Носири Хисрав, Имоми Аъзам ва дигаронро таљлил намуд, маќбарањои азиме дар хокдони он бузургон бунёд кард. Бо супориши Президент китоби муќаддаси Ќуръон чор маротиба ба забони тољикї тарљума ва бо ду забон - арабиву тољикї нашр шуда, ба сокинони кишвар ройгон таќдим гардид. Инчунин, дар маърўзаву суњбатњои худ бо мардуми кишвар Сарвари давлат Эмомалї Рањмон пайваста аз њадиси Паёмбари ислом (а) ва гуфтаву рўзгори сањњобаву шайхњои љањони ислом мисолу иќтибосњо меоварад. Аз љумла, дар китоби худ "Аз Ориён то Сомониён" нигоштааст: - "Муаллифи "Њафтоду се миллат" ё "Эътиќодоти мазоњиб" дар ин замина њикояте овардааст, ки бисёр омўзанда аст: дар хибр аст, ки љамъе дар замони Њазрати Расул (с) аз парешонии ваќт шикоят мекарданд ва аз шиддати замона ва машаќќати айём гила менамуданд ва дар аснои шикваю гила замонаро бад мегуфтанд ва дашном медоданд. Њазрати Расул (с) эшонро манъ фармуд ва сарзаниш кард: "Дањрро бад нагўед, зеро ки дањр худост". Дар нутќу баромадњои худ Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон аз минбарњои баланди Созмони Милали Муттањид ва дигар созмонњои байналмилалї дар бобати њимояи дини ислом чунин иброз намудааст: "Воќеан, дар давоми дањсолањои охир дар атрофи бархўрди тамаддунњо ва хатари терроризми исломї дар арсаи љањонї гуфтугузори доманадоре љараён мегирад. Мо борњо гуфтаем ва боз такрор мекунем, ки терроризми байналмилалї ва њангомањои ифратгарої ба мазњабу дин ва миллати људогона мансуб нестанд ва аз бархўрди тамаддунњои ѓарбию шарќї низ сарчашма намегиранд. Сарчашмаи асосии пайдоиш ва тазоњуроти онњо омилњои ќашшоќї, сатњи пасти зиндагї, бесаводию ноогоњї, гирифторї ба беадолатињои иљтимої, фишору

тундравињои љомеа, дар канор мондан аз маърифату фарњанги дунявї, ноќобилию сустии институтњои шањрвандию иљтимої ва ѓайра мебошанд. Омилњои пайдоиш, сабзидан ва ба нерўи хатарноки тахрибкорї табдил ёфтани дастањои људогона дар ин ё он минтаќаи љањон аз миллат, забон, урфу одат, мазњабу эътиќод чандон вобастагї надорад. Вагарна гурўњњои ифрогароии ал-Ќоидаву Њизбуллоњ, њаракатњои неофашистии Ѓарб ва љунбишњои мухталифи террористии кишварњои Африќою Амрикои Лотиниро, ки аъзои онњо аз рўи табиати иљтимої, фарњангу тамаддун, дину мазњаб, урфу одат, суннату анъана ва миллату забон бо њамдигар умумияте надоранд, кадом омил ба тахрибкорию куштор, сўиќасду фољиањои мудњиш ва инсонситезию ќасосситонї тањрик медињад? Дидаю дониста ба беадолатињои ин ё он минтаќа ва нооромињои љањони имрўза гунањкор шумурдани дини мубини ислом ва дар њамин замина бархўрди тамаддуни ислому љањони христианиро алангаи тоза бахшидан, барои кулли башарият оќибати ногувор ва хатарњои мудњишу фољиабор эљод мекунад. Ман эътиќоди ќавї дорам, ки ифротгарої, терроризм ва радикализмро ба ягон дин, аз љумла дини мубини ислом нисбат додан мутлаќо раво нест. Зиёда аз он, ањдоф, мазмун ва амали ин падидањо комилан хилофи рўњ ва мазмуни волои инсонии динњо, аз љумла дини ислом аст. Террорист, ба пиндори ман, дар асли худ миллат, мазњаб ва Ватан надорад ва душмани Худову бандагони ўст. Бинобар ин, агар мо воќеан њам хоњиш дошта бошем, ки наслњои ояндаи башарият дар фазои эътимоду боварї ва њусни тафоњум зиндагї кунанд, бояд аз муќобилгузории тамаддунњо даст кашем, инсонро ба ѓарбию шарќї, сиёњпўсту сафедпўст, осиёиву аврупої, мусулмону масењї људо накунем ва падидањои њама гуна та-

маддунро чун як узви томи тамаддуни башарї баррасї намоем. Ислом низ ба зоти хеш чун оини масењї, буддої, яњудї, зардуштї ва дигар мазњабњои љањонї як дастоварди бузурги тамаддуни башарист. Аз ин лињоз, терроризм ва ифротгароиро аз ниќобњои сиёсї ва динї људо карда, њадафњои сиёсї, манфиатњои гурўњї, шиорњои авомфиребона ва ѓаразњои инсонбадбинии онњоро ошкоро баён кардан ва аз истифодаи истилоњњои "терроризми исломї", "экстремизми исломї" худдорї намудан зарур аст. Бинобар ин, раванди гуфтугўи тамаддунњо ва робитаю њамоиши мусолињатомези онњо, аз љумла тамаддуни исломї бо арзишњои демократї ба раванди иљтимоии замон ва сатњи имрўзаи пешрафти љомеа созгор аст. Барои ин баланд бардоштани сатњи маърифати љомеа, махсусан љавонон, ошноии онњо бо фарњанги халќњо ва кишварњои гуногуни љањон, барќарор кардани робитањои дўстона дар байни онњо, таблиѓи зиндагии солим ва ахлоќи њамида, дар рўњи анъанањои эњтиром ба инсон ва дастовардњои тамаддуни љањонї тарбия кардани онњо вазифаи таъхирнопазир ва боифтихори умумибашарї аст". Натиљаи неки њамин мавќеи устувор, тасмимњои пайгиронаи Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон дар њимояи дини ислом ва кишварњои исломї, аз љумла, њимояи манфиатњои кишварњои исломии њамљавори Эрону Афѓонистон барои ба созмонњои байналмилалї ворид намудани онњо, буд, ки пойтахти љумњурї шањри Душанбе чун маркази дини ислом эътироф гардид ва худи Љаноби Олї Эмомалї Рањмон ба ќатори 500 мусулмони маъруфтарини љањон эътироф шуда, ба маљмўаи бонуфузи нашри кишварњои араб шомил гардид. Чунин падидаи нек яке аз ормонњои миллати мо буд.

Љумъа ЌУДДУС


МАН ГИРЯИ ПРЕЗИДЕНТРО -Ман,- Тољикистонро "Абсурдистон" номидаам",-мегўед "шумо",- Додољони Атовулло, зимни мусоњибае дар яке аз телевизионњои Русия ва чењраатон мешукуфад аз ин бозёфти "шоирона". Барандагони телевизион лањзае лол мемонанд,яъне, кас чї гуна метавонад дар њаќќи Ватанаш, зодбумаш, гањворааш чунин тањќиреро раво бинад?...Саропойи маро араќи сард пахш мекунад. Дигар наметавонам хомўш бошам!...

Т

ОЉИКИСТОН, Абсурдистон нест, оѓо! Тољикистон бо њама камию костиаш, бо њама бурду бохташ Ватан, гањвораи њашт миллион тољикистонї ва ќиблаи умеди миллионњо тољикони бурунмарзист. Он чи дар ин миён абсурд аст, он њама жожу можест, ки аз забони шумо барин нотавонбинону кўрдилон мерезад. Ин њамон хати сурхе буд, ки шумо убур кардед, оѓо. Хати сурхе, ки он сўяш сияњномист, он сўяш сияњрўзист, он сўяш бесўйист, бесўйї, бесўйї!... Чанд њолате њаст, ки моро ба њам умумият медињад, Додољон! Аввалан, мову шумо хамдења њастем, дуввум њампеша њастем, саввум- таќрибан њамсинну солем ва чањорум ин ки њарду солњои тўлонї дар хориљ аз Ватан зиндагї мекунем-шумо дар Маскаву Њамбург, ман дар шањри Копенгагени Дания. Чаро муњим донистам инро таъкид кунам? Ба хотири ин ки вазъи рўњї ва равонии шуморо хуб дарк мекунам. Дурї аз Ватан аз меодгоњ, аз пайвандону азизон, мањрумият аз обу њавои зодбум ба рўњу равони инсон бетаъсир нахоњад буд. Агар бурузи шадиди эњсосоте мисли ѓазаб, нафрат, бадгумонї ва бадандешї, бузургманишињои бепоя, "ман" -гуфтанњо ва ба сина кўфтанњои бањудаю бењуда нишоне аз он ноустувории равонї набошанд, пас чистанд? Ман ба барномањои телевизионии шумо ваќте таваљљуњ кардам, ки дар Душанбе будам ва яке аз њамкасбон баъди ањволпурсї суол кард: "дидї?". Гуфтам: "чиро?" Гуфт: " иѓвоангезињои навбатии Додољонро". Баъд илова кард, ки чизи наве нест, вале ба њар њол бубин... Баъд, ваќте дидам, воќеан дар ќиёс бо 20-22 соли пеш ва баъди он њам, моњиятан, чизи наве надидам. Њамон оњанг, њамон њарфу њиљо, њамон дашному њаќорату тањдид, њамон даъвату шиорњо ва... истеъфо, истеъфо, истеъфо! Номњо нав буданд- фаќат он замон Ќ.Мањкамов, И.Њаёев, Н.Њувайдуллоев буданд, баъд љойи инњоро Р. Набиев, С. Кенљаев, Н. Дўстов гириф-

ДИДААМ ВА Ё НОМАИ САРКУШОДА БА ДОДОЉОНИ АТОВУЛЛО танд. Њоло, ба гуфти худатон, " душмани раќами яки шумо Эмомалї Рањмон ва њукумати ў!" Вале он чи ки тамоми "эљодиёти давраи истиќлол"-и шуморо ба њам пайванд медињад, метавон бо як калима ифода кард: ДУРЎЃ. Шумо он ваќт њам дурўѓ мегуфтед ва дурўѓ менавиштед, имрўз њам дурўѓ мегўед ва дурўѓ менависед! Дар як њунар, воќеан, "устод" њастед, Додољон-"шумо" бо эњсоси мардум хуб "бозї" карда метавонед. Калимаю иборотеро аз ќабили озодї, демократия, дарди мардум, зулм, ѓорат, ѓуломї ва ѓайра чунон "љома" мепўшонед, ки хонанда ё шунавандаи зудбовар гумон мекунад, воќеан, Тољикистон Африќосту «шумо» Ниелсон Мандела, оѓо! Вале шахси андаке аз вазъ огању бохабар мефањмад, ки шумо дурўѓ мегўед. «Шумо» дурўѓ мегўед, Додољони Атовулло! Ваќте исрор мекунед, ки дар Тољикистон њељ пешрафт, њељ ободї, њељ созандагї, њељ ислоњот нест! «Шумо» дурўѓ мегўед, ваќте гаштаю баргашта таъкид мекунед, ки мардум саросар бесавод, ќашшоќ, гушна, бемор, љинояткор, ватанбезор њастанд! «Шумо» дурўѓ мегўед, ваќте аз барномае ба барномаи дигар "фаќат" дар Тољикистон" фалон асту бисмадон аст,- гуфта, тамоми ранги сиёњи оламро ба сари Тољикистон фурў мерезед! Вале "Владимир Путин" мегўед, аз забонатон шањду шакар мерезад, гўё њамин навакак њамроњаш ќањва нўшидаед. Гўё намедонед, ки Русия дар сархати кишварњои поймолкунандаи њуќуќи инсон ќарор дорад, аз љумла поймолкунандаи ашадии њуќуќњои њамватанони ману шумо. Номи Олмону Йошка Фишерро ба забон меоред, чењраатон мешукуфад. Гўё намедонед, ки ќариб њамаи роњбарони сатњи аввали Олмон, аз Хелмут Кол гирифта то вазири кобинаи Меркел (барои дипломи ќалбакї ва асардуздї) ва охирин Раиси љумњури кишвар Кристиан Вулф, ки соле пеш бо шармандагї вазифаро тарк кард, хамагї то гулў дар фасод ѓўтида ва парвандањои љиної дар гарданаш овезон буд. Ё гўё намедонед, ки дар Амрико -ин "ливобардор"- и дурўѓини демократия, чињо мегузарад. Магар њамин Амрико нест, ки бо бањонаи тавсиаи демократия тамоми билоди мусалмоннишинро ба хуну хокистар нишондааст! Њамин Амрикои фасодзада нест, ки дунёро ба буњрони фарогири молию иктисодї гирифтор кард. Магар Гуантанамо-ин фоњиштарин намунаи наќзи њуќуќи инсон "зода"-и демократияи амрикої нест!? Вале, шумо инњоро намебинед, инњоро дидан ба дарди шумо намехўранд, ба " ањдофи сиёсї"-и шумо мувофиќ не-

станд. Шумо бояд "фаќат дар Тољикистон!" гуфта, тамоми ранги сиёњи дар ихтиёратон бударо ба сари Тољикистон фурў резед. Ба хотири чї? Шўр андохтани мардум, тухми низоу нафрату бадбинї коштан, Тољикистонро ба чашми љањониён сиёњу торику љиноятзадаву фурўмонда љилва додан!? Азизам, инсоф, дар асл ин хел нест, охир! Як назари оддї, як ќадам задан дар љодањо, як сафар ба гўшањои мухталифи кишвар, як суњбати сарироњї бо одамон кофист дарёбї, ки Тољикистон рў ба ободист, рў ба бунёдкорист, рў ба истењкоми истиќлолияти худ аст. Рў ба пас, рў ба асри XVI, рў ба "њокимияти риш" не, чуноне баъзе љанобон орзу мекунанд! Аз барномањоятон хулосае бармеояд, ки "шумо" Тољикистонро аз рўйи гуфтору навиштори баъзе рўзноманигорону сиёсатмадорони хориљї, махсусан рус, ки бисёр муѓризона аст ё гуфтори онњое, ки сохт ва мавќеи имрўзаи Тољикистонро намеписанданд ё онњое, ки љабрдида њастанду дар сар орзуњои "ончунонї" мепарваранд, мешиносед. Шумо ва онњое, ки ба мавзўъ чунин бархўрд мекунанд, њадафњои муѓризона доранд, мехоњанд аз ин тариќи бисёр содда ва примитив мардумро гўл бизананд ва холњои арзони сиёсї ба даст оранд. Бисёр одилона мебуд, агар шумо Тољикистонро бо кишварњое ќиёс мекардед, ки шароитњои њамгун ва њамсони таърихї, иќтисодию иљтимої ва геополитикї доранд, аз ќабили љамоњири Осиёи Марказї ва гирду бари он ва кишварњои шўравии собиќ. Дар он сурат шумо медидед, ки Тољикистон бо вуљуди пайомадњои сангини љанги шањрвандї, муњосираи шадиди иќтисодї аз љониби Ўзбекистон боз њам аз лињози дастрасї ба имконоти иќтисоди бозаргонї, дастрасї ба иттилоот, фаъолияти њизбњо ва созмонњои љамъиятию сиёсї, озодии сухан ва дар маљмўъ, рушди љомеаи шањрвандї фазои нармтар ва густурдатаре дорад. Вале чунин муќоиса ва чунин иќрор ба дарди шумо намехўрад, ба ањдофи сиёсии шумо созгор нест, шумо њатман бояд аз Амрикою Аврупо дам бизанед... Дар мавриди бањо додан ба раванди муњољирати мењнатї низ бояд чунин бархўрди холисона ва воќеъбинона сурат бигирад. Чандин нафар аз бародарон ва азизони ман њам муњољир њастанд ва ин дардро бо тамоми вуљудам эњсос мекунам. Вале шумо ва онњое, ки ин равандро њамчун як фољеаи миллї ва дањшату фалокат тасвир мекунеду Раиси Љумњур ва њукуматро муќассири он медонед, воќеиятро огањона тањриф мекунед. Албатта, вазифаи љонии давлату

њукумат аст, ки шањрвандонашро дар худи кишвар бо кор таъмин кунад, кафили амният, маишат ва дахлнопазирии шаъну эътибори онњо дар њар гўшаи дунё бошад. Вале воќеият ин аст, ки муњољирати мехнатї ё ба истилоњи иќтисоддонњо, гардиши озоди нерўи кор, як љузъи ногузири бозори озоди иќтисодї ё бањамгароии умумидунявї (глобализация) аст, ки љанбањои њам мусбат ва њам манфї дорад. Агар мо бозори озодро мепазирем, агар мо гардиши озоди молу колоро мепазирем ва дар маљмўъ, агар мо мехоњем як љузъи фаъоли дунёи муосир бошем, пас ногузир бояд муњољиратро низ бо њама неку бадаш пазиро бошем. Воќеан, рољеъ ба мухолифини давлати Тољикистон, ки ќисмати бештари барномањои шуморо ташкил медињад. Медонед, дуруст аст, ки мегўянд, ваќт њама хиштњоро дар бинои таърих худаш љо ба љо мегузорад. Ин "хишт"-њо њамон гуфторњо, навиштањо, хотирањо, мусоњибањои онњоеанд, ки дар он њаводиси таќдирсоз ва таърихсоз наќши фаъол доштанд. Ёдам меояд, як мусоњибаи радиои "Озодї" бо рањматии Саид Абдуллои Нурї. Эшон зимни посух ба ин суол, ки "шадидтарин фишоре, ки дар зиндагї эњсос кардед, чї буд", иброз доштанд, фишоре, ки њангоми таќсими курсињо дар 30-дарсади њукумат ба сарам омада буд. Яъне, фишори низоми шўравї не, фишорњои замони љанги шањрвандї не, фишори таќсими вазифаю мансаб! Пас, он њама иддаои ин љанобон, ки "не мухолифин њељ гоњ дар фикри мансаб набуду нест, мо њама сарсупурда, мо њама беѓараз" ва ѓайра њељ арзише надоранд! Мисоли дигар: як мусоњибаи пиратон эшони Тўраљонзодаро дар барномаи "Ба ибораи дигар" --и ВВС њатман дидаед: ваќте суњбат рољеъ ба раванди оштии миллї мерафт, эшон тазаккур доданд, ки дар асл фармондењ Ањмадшоњи Масъуд ва Раиси Љумњури ваќти Афѓонистон Бурњониддини Раббонї буданд, ки барои оштї кардани мо (яъне мухолифин) бо њукумат пофишорї мекарданд. Яъне, агар дар ихтиёри ин љанобон мебуд, љанги хонабарандози шањрвандї мебоист дар Тољикистон њанўз идома меёфт, то замоне ки орзуњои дурпарвози эшон "баровардаи хайр" гардад. Пас, он иддаое ки "мо ташаббускори оштии миллї будем, мо ба хотири сулњу оромї азхудгузарї кардем" њељ пояе надорад. Ман дар он марњалаи њассос ба њайси ёвар дар пањлўи Раиси Љумњур будам ва шоњид њастам, ки чї гуна ин мард аз худ шуљоат, шањомат, љасорат ва азхудгузарї нишон медод. Шумо раќсу шодии якрўзаи ўро дар шаби арўсии фарзандаш мавриди истењзою тамасхўр карор додед, вале ман гиряњои пинњонии ин мардро низ дар утоќи кориаш дидаам. Замоне ки Тољикистон дар ќабзаи маргбори террору куштор љон меканду бењтарин фарзандонаш њадафи теѓу тир ќарор мегирифтанд, ў месўхт, хун мегирист. Њамин сўхтанњо, њамин эњсоси масъулияти бузург дар баробари сарнавишти миллату кишвараш буд, ки њарфи сулњ, оштї ва вањдати саросарї дар забонаш ба пешвози мухолифин рафт, онњоро дар Афѓонистон, дар Эрон, дар Русия сари мизи музокирот кашонид ва билохира, оштии пойдор ва саросариро таъмин кард.


Шумо истироњати якрўзаи Раиси Љумњурро дар хурсандии фарзандаш бо айбмонињои соддалавњона ва кўчабозорие мисли "танцор"-у "раќќоса" ба тамасхўр кашидед, вале ман дар тўли сеюним соли њамкорї надидаам, ки рўзе истироњат карда бошад ё ба кор набаромада бошад. Њамарўза, рўзњои истироњат њам, аз соати 7-и субњ то беваќтии шаб, баъзан то субњи дигар кор мекард. Ва њамон тавре ки Мушовири давлатии Раиси Љумњур Саидмурод Фаттоев мегўяд, ин рељаи кори ў бо гузашти ин њама сол њељ таѓйир нахўрдааст. Баргардем ба мавзўи мухолифин. Шумо гаштаю баргашта исрор мекунед, ки Раиси Љумњур ва Њукумати Тољикистон ба гурўњи мухолиф фишор меоранд, роњ намедињанд ва ѓайра. Охир, азизам, агар мухолифини Тољикистон њамон гуна ки маъракаи интихобот нишон дод, чунин нотавон, камзарф, бесалоњият ва гирифтори њадафњои ночизу худхоњона бошанд, магар гуноњи Њукумат аст!? Дар њама кишварњои мардумсолор њукуматњо талош меварзанд, ки ќудратро њифз кунанд, мухолифон мекушанд, ки ба он даст ёбанд. Бо талошу пайкор дар миёни мардум, коркард ва пешнињоди барномањои созанда, тарњњои љадид, ислоњот дар соњоти мухталифи њаёти љомеа ва ѓайра. Ку он барномањо, куљостанд он пешнињодоти созанда? Оре, мушкилоти љиддие домангири Тољикистон аст имрўз. Камбуди љойи кор, норасоии барќу гармї, нокифоягии маошу нафаќа, гаронии нархњо, иштибоњот дар интихоби кадрњо, фасод дар зинањои мухталифи идорї ва ѓайра. Ин мушкилотро Раиси Љумњур ва њукумат низ эътироф мекунанд ва барномањое дар робита ба ислоњи онњо рўйи даст доранд. Вале ку он гурўњи мухолифе, ки бо њукумат ба сабќат даровезад ва ба мардум аз њастии худ башорат дињад ки "мо њастем ва метавонем!". Ин ки шумо аз Олмон ё Маскав ё Тифлис истода, "мо дигар як рўз њам сабр карда наметавонем", "истеъфо ё марг!" "аз хоби гарон хез!" гўён садо мезанед, њосилаш ба љуз њамон кафк дигар чизе нест, "азизам!". "Истеъфо!"-мегўед, киро дар садри Раёсати кишвар дидан мехохед? Мистер Абдуллољоновро? Њамонеро ки мардум "нањанг"-аш ном гузоштаанд ва ин "нањанг" ќариб буд нисфи Тољикистонро ба комаш фурў кашад ва нимаи дигарашро бо њамсояњо "шарикошї" кунад!? Ё шояд дўстатон суфи Умаралиро бо ифтихор, ба гуфти худатон "Мой Президент!" гуфтан мехостед? Эмомалї Рањмон, ку дар љашни арўсии фарзандаш раќсида буд, ки табиї ва фањмиданист, вале шумо сабти раќси ин "мурид"-ро дар пеши пойи "пирони тариќат"-аш (хонда шавад-толибон) њатман дидаед: чї маљнунвор мераќсид ва дастони касифу хунолуди ин жўлидаришонро мебўсиду ба чашмонаш мемолид! Ё онњоеро дар зимоми давлат дидан мехостед, ки якешон ба суоли муњољирбачаи соддае, ки мепурсид "манзалати риш дар ислом чист?" каромот карданд ва фармуданд: ислом мегўяд њар ки риш надорад, сараш бурида бењ! «Шумо» дар барномањоятон хитоб мекунед: " ѓорат мекунанд, ин дањшат аст!", "дар мактабњо муаллим нест, ин дањшат аст!", барќ нест, ин дањшат аст!" Не, оѓо, инњо дањшат нестанд, ислоњ шуданианд! Дањшати воќеї, "азизам", инљост, ки ашхосе њамчунони даъвои пешвої ва зимомдории як миллат, як кишварро мекунанд! "Муњтарам" Додољон, њамчуноне гуфтам, ин тобистон дар Тољикистон будам, таќрибан њама манотиќи кишварро тай задам, ба љуз Бадахшон. Он иддаоњои хандаовари «шумо», ки масалан мегўед": ман њоло тасаввур мекунам, ки «шумо» бо фарзандонатон дар гирди дастархон нишаста, аз телевизиони "К+" маро та-

мошо доред..." ва аз ин ќабил, ба љуз хаёлпардозињои бузургманишонаи шумо чизе нестанд. Медонед, мардум ин телевизионро "Кањ+" ном гузоштаанд, яъне њар чи ин љо пахш мешавад, арзиши коњро дорад, ин барномањоро касе љиддї намегирад ва касе дар бораашон љиддї њарф намезанад. Медонед, барои чї? Барои он ки мардум бедор ва њушёр њастанд. Њољат ба "Аз хоби гарон хез!"-гуфтани шумо нест, оѓо! Мардум бедор њастанд ва некро аз бад, рўшноиро аз торикї, сиёњро аз сафед фарќ карда метавонанд. Њатто, дар њамон дењаи дурдасти ману шумо њам вазъи олами имрўзро, сиёсатњои Тољикистону дунёро ба хубї тањлил карда метавонанд. Аз "осмони њафтум" гап намезанад, воќеї, заминї, оддї, вале пухта тањлил мекунанд. Барои мисол, дар њама љо шунидам, ки мардум њамон ќонунњоеро, ки шумо мавриди танќиду тамасхур ќарор додаед--ќонунњо дар бораи танзими маросимњо, масъулияти волидайн, бозхонди љавонон аз мадориси динии кишварњои хориљї ва ѓайраро хуб пазируфтаанд ва ба манфиати пешрафти љомеа медонанд. Намедонам, оѓо, шумо он барномањою суњбатњои телевизиониатонро худ тамошо мекунед, ё њамту ба бодашон месупоред, "то барад бодаш ба сањроњо бихонад" (аз Бозор Собир). Ба ин маънї мепурсам, ки шумо аксар маврид ончунон ба эйфорияи худситоию худнамої дода мешавед, он чунон ба "ман"- худ фурў меравед, ончунон мафтуни "корномањои" Додољони Атовулло мегардед, ки пойњоятон аз замин канда мешаванд, воќеиятро фаромўш мекунед. Шумо дар яке аз барномањоятон ба Раиси Љумњур мурољиат намуда, ба гуфти худ, як сирри љиддеро ошкор мекунед. Шумо мегўед: харакати мардумии "Ватандор" имрўз тамоми элитаи сиёсии Тољикистонро гирди худ чамъ овардааст. Чї каромот, чї сирре, чї сурпрайзе, оѓо! Вале бењтар буд сарпўши ин кўзаи пурбодро набардошта будед, њамту сарбамуњр боќї мемонд. Њоло ман як "сирри" ба воќеият наздиктарро, ки аз манбаи боэътимод расида, дар гўшатон гўям: ин чунбиши "мардуми"-и Ватандор", оре, якчанд аъзо дорад: "раисе" дорад, бо номи Додољони Атовулло, "хазинадоре" дорад...бо њамон ном, "њуќуќшиноси варзида"е дорад... бо њамон ном, "элитаи сиёсї"е дорад...бо њамон ном. Дигар њама бод, дигар њама жож, дигар њама блеф, дигар њама њељ, оѓо!!! Ва агар чунин њаст, ман итминон дорам, ки чунин њаст, пас чаро "шумо" ба худ ин иљозатро медињед, ки аз номи мардум "сухан" гўед, аз номи мардум "истеъфо" талаб кунед, аз номи мардум, намедонам, "кафолат" дињед, аз номи мардум "мо дигар сабр надорем" гўед. Агар "шумо" сабр надоред, "азизам", пас ин мушкили "шумо" ва танњо "шумост!". Барои мардуми Тољикистон, чуноне назарсанљињо гувоњї медињанд, аз сулњ, субот, оромї ва якпорчагии кишвар дида волотар чизе нест! Дигар њама мушкилот њал шуданї, ислоњ шуданиянд!... Њамватанони азизи ман, холо шумо дар пешорўи интихоб ќарор доред-- интихоби Раиси Љумњур--пешво ва роњбари миллат ва кишвари мањбубамон. Ба њарфи ину он "сарсупурдагон"-у " сарбадорон", ки аз фарсахњо истода: "мо дигар сабр надорем", " бедор шавед!", "аз хоби гарон хезед!" гўён садо дармедињанд, ањамият надињед. Онњое, ки гумон доранд, шумо "хобед", худашон хобанд, худашон дар ѓафлатанд, худашон бехабаранд! Шумо бедор ва њушёред, шумо дидаед ва санљидаед, шумо худ доноед ва тавоноед!...Гўшае хилват биравед, биандешед...ва интихоб намоед. Мутмаъин бошед, интихоби шумо дуруст хохад буд!

Азиз САНГИН

ЭЊДО

БА ЭМОМАЛЇ РАЊМОН Эй сарвари ин давлат, эњёгари ин миллат, Фарзанди асил астї, бунёдгари Вањдат. Бар халќ писандї ту, бо бахти баландї ту Дар љодаи ободї мушкилнаписандї ту Эй сарвари озодон, дар кишвари ободон, Њамвора бизї хушнуд, пайваста бизї шодон. Ѓамхори ятимонї, як олами эњсонї, Бо хулќи накўи хеш як нобиѓаинсонї. *** Ваќташ расида бањри адолат дуо кунем, Аз илтифоти нўгизабонї њаё кунем. Гар тољдору тољику њам ориёийем, Бояд барои миллати худ љон фидо кунем. Моро чї фурсатест дар ин умри даргузар, Бояд замири хеш зи зулмат људо кунем. Бояд, ки зинда дошт умеди дили фигор, Домони яъсу бухлу адоват рањо кунем. Аз нону оби ѓайр напурсем луќмае, Мо обу нони хеш ба мардум ато кунем. Гар тољдору тољику њам ориёием, Бояд барои миллати худ љон фидо кунем. ЊУМАЙРО, корманди Точиксодиротбонк

Фарњанг

ВАЪДАИ ВАКИЛИ ФЕДЕРАТСИЯИ РУСИЯ

Муовини аввали раиси Кумитаи Думаи давлатии Федератсияи Русия оид ба захирањои табиї, истифодаи захирањои табиї ва экология, мушоњиди Намояндагии ИДМ Иван Никитчук дар шањри Душанбе аз якчанд иншоотњои муњим, аз љумла аз Китобхонаи миллї ва Театри драмаи русии ба номи В.Маяковский дидор намуд. Иван Никитчук зикр намуд, ки аз њаљму зебоии китобхона ва меъмории муосири

пойтахти Тољикистон ангушти њайрат газид. Ба фикри ў Театри ба номи В.Маяковский ба дастгирї зарурат дорад. "Худи бинои театр ба таъмири асосї ва њунарпешагони он ба кўмаку дастгирї ниёзу эњтиёљ доранд. Ман дар Кумитаи фарњанги Думаи давлатии Федератсияи Русия ин масъаларо ба миён гузошта, кўшиш менамоям, ки Русия театрро аз нигоњи моддї дастгирї кунад", - зикр намуд Иван Никитчук.

ИНЪИКОСИ ТАЪРИХИ МИЛЛАТ ДАР ОСОРХОНАЊО Бо маќсади шиносої бо фаъолияти осорхонањои мактабї ва расонидани ёрии методї кормандони илмии Осорхонаи Академияи тањсилоти Тољикистон Саодат Фаткуллоева ва Ќурбоналї Гадоев тўли як њафта аз осорхонањои ноњияњои Восеъ ва Ховалинг дидан намуданд. Кормандони осорхона аз осорхонањои мактабии таърихї- кишваршиносии раќами 7и ќишлоќи Гулистони ноњияи Восеъ дидан намуданд. Дар осорхонаи мактабї нигорањои дохили осорхона 1400 - номгўйро ташкил медињанд. Осорхона аз љињати нигорањои љамъшуда ѓанї буда, вале ба шуъбањо људо карда нашудааст. Бинои осорхонаи таърихї-кишваршиносии №17-и ноњияи Восеъ барои ба шуъбањо људо кардани нигорањо хурдї мекунад. Аз гуфтањои мудири осорхона Умар Њусейнов маълум гашт, ки як ќисми нигорањоро аз сабаби нарасидани љой дар хонааш нигоњ медорад. Ба осорхонаи мактабї њамаи омўзгорон аъзо буда, дар љараёни таълими фанњои адабиёт, таърих, љуѓрофия, кимиё ва таърих аз нигорањо истифода мебаранд ва инчунин дар дохили осорхона

машѓулият мегузаронанд. Инчунин кормандони осорхонаи АТТ аз Осорхонаи ба номи Восеи ноњияи Ховалинг дидан карданд. Осорхона ба шуъбањо људо шуда, дар он нигорањо њаёт ва фаъолияти ќањрамони халќи тољик Восеъро инъикос менамоянд.Омўзгорон аз ин воситањои аёнї пурра истифода бурда, хонандагонро дар рўњияи ватандўстї, инсондўстї, љасурї тарбия менамоянд. Инчунин дар ин љо нигорањо ва бозёфтњои кишоварзї, кишваршиносї, асбобу анљоми њарбии ќадимї ва ороишї мављуданд. Мудири осорхона Раљабалї Камолов, набераи Восеи ќањрамон аст. Сарвари осорхона доимо дар љустуљў ва дар талоши бартараф кардани камбудињо мебошад. Зимни сафари хизматї кормандони илмии Осорхонаи Академияи тањсилоти Тољикистон барои бењтар шудани сифати кори осорхонањои мактабї, ки дар таълим ва тарбияи хонандагон наќши муњим мебозанд, пешнињодњои судманд ироа намуданд.

Алиљон ЉЎРАЕВ


яву намояндагони Хадамоти муњољирати Вазорати мењнат гардидани мусофирон хотирмонтарин лањза шакархарии бархе аз мусофирон дар истгоњњои Љумњурии Ќазоќистон буд. Баробари бозистии ќатора дар истгоњ мусофирони зиёде бо талвоса худро аз вагон берун гирифта, љонибе медавиданд, Хавотиромез он сў шитофта фањмидем, ки он љо шакар мефурўхтаанд. Гурўњи харидорони мо якдигарро телаву танба карда, болои халтањои шакар часпу талош мекарданд. Фурўшанда фурсати муомилоти савдої наёфта, дўкондорњои дигарро ба ёрї мехонд. То замоне, ки ќатора ба роњ набаромад, издињоми шакархоњ аз

(Аввалаш дар шуморањои гузашта) ШАЊРИ ЯКЧАШМА РАВЇ - ЯКЧАШМА БОШ Ќатораи самти Кўлоб -Маскав, ки бо сабаби канда шудани роњ дар сарњади Љумњурии Ўзбекистон (минбаъд ќатораи Душанбе- Маскав дар назар дошта мешавад) бо 15 адад вагони мусофирбару вагон -ресторан ва вагони баѓољ нимишабї аз пойтахти мамлакат дар њайати 32 роњбалад, 10 корманди вагон- ресторан ва њамагї 58 нафар (ба љои 750-800 мусофир) ба сафар баромад. Муњаммадљон Ѓуломов -бригадири ќатора дар нахустин суњбат иброз дошт, ки њарчанд мо аз аз Душанбе бо теъдоди ками мусофирон ба сафар мебароем, дар Маскав барои се -чор рейси минбаъда аллакай чиптањо фурўхта шудаанд. Ин суханон дар вокзали Ќазон тасдиќи худро ёфта, ба мушоњида мерасид, ки нисфи мусофирон чиптањоро аз даст ва хоњу ноњоњ бо нархи гарон дастрас менамуданд. Ва дастраскунандагони чипта на "корчаллонњо"-тољик , балки шањрвандони озаритабори Маскав будаанд. Зимни сафари нуњрўза дар ќатора ба мушоњида мерасад, ки баъзе њолатњо сабабгори муљозот шудани шањрвандони мо дар кишварњои хориљ аз беањамиятии худи мо сарчашма мегирад. Аксари мо дидаву дониста ќонунњои амалкунандаи ин кишварњоро ё нодида мегирем ё гумон мекунем, ки агар тартиботи љоригардидаро риоя накунем њам мешавад. Масалан, маќомоти Љумњурии Ўзбекистон сабтњои видеоию аудиовизуалї ва маводи чопии характери динидошта ва маводи порнографиро дар ќаламарави худ мамнўъ эълон кардааст. Чунин талабот ба мусофирони кишварњои хориљ, ки ба ин кишвар меоянд, ё онро убур мекунанд, низ роиљ аст. Ба таъкидњои такрор ба такрори роњбаладони ќатора нигоњ накарда, дар нахустин нуќтаи тафтишотии кишвари њамсоя - истгоњи Ќудуќлї аз телефони як нафар мусофири ќатора дар баробари 3 "амри маъруф" ду маводи парнографиро ошкор карда шуд. Дар истгоњи мазкур ќатора 2 соату 35 даќиќа аз тарафи намояндагони маќомоти сарњадбонию гумрукии Љумњурии Ўзбекистон мавриди омўзиш ќарор гирифт, ки аз меъёри нишондодашуда 35 даќиќа зиёд аст. Гумрукчиёни ўзбек бо бањонаи дарёфт и маводи нашъаовар шифту фарш, резинаи дару тирезаи баъзе вагонњоро канда, айнаки (камера) -и вагон- ресторанро бо кадом маќсад бошад, ки бо скоч мањкам намуданд. Худсарона кандани шифту фарши вагон боиси корношоямии баъзе таљњизоти вагонњо гардад њам, аз ин амали носавоб пинаки гумрукчиён вайрон намешуд. Ин манзарањоро дида, хулоса мекардем, ки агар чунин тафтишњо пай дар пай сурат гиранд, зарур меояд, ки "Роњи оњани Тољикистон" дар мўњлати кутоњтарин ё вагонњоро ба таъмиргоњ фиристонад, ё навашро харидорї кунад. Гумрукчиёни "серкор" боѓољи

Далер Олимов, тибќи ќонуни байналмилалї дар сурати бозистии ќатораи КВД "Роњи оњани Тољикистон" вазифадор аст, ки барои њар соати бозистодан дар ќаламрави кишвари хориља маблаѓи 200 франки швейтсария љарима пардохт намояд. Њарчанд дар ќаламрави Љумњурии Туркманистон ба вагонњо танњо назоратчиёни сарњадот ворид гардида, бо азназаргузаронии шиносномањо ва муайян намудани шумораи мусофирон ва њайати ќатора ќонеъ мешуданд, дар сарњади Љумњурии Ќазоќистон ба ѓайр аз афсарон ва кинологњо боз 15 нафар аскарони ќатории назорати сарњадї вориди вагонњо шуда, санљ-

АГАР ЌАТОРАИ ТОЉИКИСТОН СТАТУСИ ТРАНЗИТЇ МЕДОШТ… Намояндаи Роњи оњани Тољикистон дар шањри Маскав Абдуњафиз Ќаландаров яке аз сабабњои мушкилоти мухталифи њаракати бемамониати ќаторањои Тољикистонро тавассути ќаламрави кишварњои номбурда надоштани сатуси ќатораи транзитї ќаламдод намуда, дар бештари њолат монеагузорињои курсинишинони кишварњои хориљро нисбати њаракати ќаторањо чун ѓаразњои сиёсї маънидод менамояд. Њарчанд зимни сафар ќонунвайронкунї аз љониби мусофирону ходимони

ЧАРО ЌАТОРАИ КЎЛОБ - МАСКАВ АЗ ДУШАНБЕ ЊАРАКАТ МЕКУНАД? ТААССУРОТИ САФАР АЗ ХАТСАЙРИ ЌАТОРАИ ТОЉИКИСТОН ТАВАССУТИ ЎЗБЕКИСТОНУ ТУРКМАНИСТОН ВА ЌАЗОЌИСТОН БА РУСИЯ мусофиронро на танњо аз муоинаи даќиќкорона мегузарониданд, њамчунин телефонњои мобилї ва дигар техникањои электронї - компютерњо (ноутбук), дискњо, кортњои онњоро мавриди санљиши љиддї ќарор дода, пас аз ошкор кардани ќоидавайронкуние чунин ба шавќ меомаданд, ки гўиё Амрикои навро кашф намуда бошад. Дар мавриде, ки аз телефони мусофири вагон сабтњои "амри маъруф" ва навори порнографї муайян гардид, ба шарњу тавзењи намояндагони корї гурўњи - корманди Прокуратураи наќлиёти Тољикистон Далер Тўхтаев, намояндаи шўъбаи кофтукови љиноии Раёсати Вазорати корњои дохилї дар наќлиёт Олим Љалолов оид ба ягон характери экст ремист ї надошт ани наворњо эътибор надода, мусофир аз вагон берун бурда шуд. Њол он ки ќаторањои Љумњурии Тољикистон аз ќаламрави Љумњурии Ўзбекистон тариќи транзитї њаракат карда, мусофири он имкони пањн кардани сабту навор ё муошират ба ягон сокини ин кишварро надорад. Мутаассифона, ин њолати ягона набуда, зимни сафари бозгашт низ ду муњољири мењнатии аз Федератсияи Русия баргашта бо дороии "амрњои маъруф" андар ноутбукњои худ муњлати 3 шабонарўз дар ќаламрави Ўз бекистон мањбас шуда, бо супоридани љарима ва "хайрбод" бо ноутбукњои хеш ба Ватан баргаштанд. Чун аз ќоидавайронкунињои шањрвандон ёдрас шудем, бояд зикр намуд, ки оѓоз аз моњи июни соли љорї мувофиќи ќарори маќомоти марбутаи курсинишинони кишвари Русия барои баѓољи мусофири ќатора низ меъёри муайян муќаррар гардидааст. Вале мусофирони ќатораи Тољикистон, ки аз пойтахти ин кишвар ба Ватан бармегарданд, ин санадро нодида гирифта , зимни саворшавї ба ќатора дар вокзали Ќазон бо шўру валвала ва талвосањои љонкоњ бо борњои вазнину њаљман калон худро ба ќатора мезананд. Шояд бидуни навбатпої, издињомро тела -тела карда ба пеш њаракат кардан ба аксари мо расм шуда, ки маросими гусели ќатораи Тољикистон аз дигар ќаторањои перрон бо шўру шар ва мудохилаи нозирони минтаќавии пулиси Маскав фарќ мекард. Дар бозгашт дар ќатори худсарињои маќомоти кишварњои Русияву Ўзбекистон ва Ќазоќистон зимни тафтишњои аз меъёр зиёди гумрукчиён ва дар сарњади Ватан боиси тафтишњои сартосарии маќомоти сарњадбонию гумрукї, милитси-

ин дўкони сарироњї дур шудан намехост. Баъд аз равона гардидани ќатора ва ором шудани харидорон дарёфтем, ки онњо барои њар як килои шакари халтањои дањкилої панљсомонию дањ дирамї маблаѓ додаанд, њол он, ки шакар дар дўконњои Тољикистон 4 сомонию 50 дирам то 5 сомонї арзиш дорад. АРБОБОНИ РОЊИ КИШВАРИ ЊАМСОЯ Ё ДАР ХИЛВАТИ ХЕШ ГЎЇ АФЛОТУНЇ Намояндагони маќомоти сарњадбонию гумрукии Љумњурии Ўзбекистон аз суњбат канорагирї карданро "дўст" медоштаанд. Шояд эшон ба забони русї ё забони дигар балад нестанд, ки танњо бо забони модарии худ чанд калима радду бадал мекарданду аз назди мо дур мешуданд. Кайњост, ки дар кишварњои олам муоширати нозирон-тафтишгарон бо забонњои статуси байналмилалї дошта (забонњои англисї, русї, арабї, олмонї, фаронсавї) сурат мегирад, вале ин амалро дар њудуди кишвари њамсоя мушоњида кардан амрест муњол. Сардори гурўњи назорати сарњадии истгоњи Ќудуќлї Бањодур ва сардори гурўњи назорати гумрукии истгоњи Ойбек, ки бо забони тољикї балад буданду аз муаррифї кардани насабашон худдорї карданд, дар суњбат зикр менамуданд, ки сабаби њамаи ин љустуљўњо интиќоли ѓайриќонунии маводи нашъаовар дар ќаторањои Тољикистон аст. Мо дар чор истгоњ-Ќудуќлї, Болдир, РЗД 154, (хатти гузарриш), Ќараќалпоќ ќочоќро ошкор карда наметавонему гоњо онро дар сарњади Русия пайдо мекунанд. Ин боиси аз љониби роњбарият мавриди сарзаниш ќарор гирифтани мо мешавад. Њолати дигари ташвишовар ин аст, ки тафтишгарони маќомоти марбута бо мусофирон ва њайати ќатора муносибати нописандона зоњир намуда, рафтору кирдор ва усулњои тафтишии онњо аз меъёрњои муќаррарї фарќияти куллї дошт. Дар стансияи Ќароќалпоќистон гуруњи назоратї пас аз таваќќуфи тўлонї ба санљиш оѓоз намуда, пас аз дарёфти маводи мамнуъ(китоби Ќуръони маљид ) бо дермонии 50 даќиќа аз ваќти муќаррарї (ёдовар мешавем, ки дар ин истгоњ бояд ќатора 2 соат нигоњ дошта мешуд) ба њаракат иљозат доданд. Дар стансияи оянда РЗД -154 бошад, дермонии ќатора 8 даќиќаро ташкил дод. Бозистии ќатора баробари таранг шудани асаби мусофирон зарари иќтисодї њам доштааст. Бино бар маълумоти роњбалади вагони № 9

иш мегузаронанд. Тафовут миёни маќомоти тафтишотии ўзбеку ќазоќ он буд, ки намояндагони Љумњурии Ќазоќистон бо одоби расмї худро муаррифї намуда, дар доираи меъёри муќаррарї тафтишро пеш мебурданд. Чунин сифатњоро ба намояндагони маќомоти марбутаи Федератсияи Русия низ метавон нисбат дод, вале баробари ворид шудани ќатора ба истгоњи Ќазони шањри Маскав барои ташхис љамъулљамъ бурдани ходимони вагон ресторану роњбаладони ќатора барои мо то њол номафњум боќї мемонад. Зеро аз ин амали нимишабии пулису гуруњи таиноти махсуси ФСКН њатто барои бригадири поезд ва дигар ходимон нофањмову берун аз наќшаи фаъолияти онњо буд. Дар сафари онрўза ва чуноне роњбаладон иттилоъ доданд, аз њисоби кормандони милитсияи дар наќлиёт фаъолиятдоштаи кишварњое, ки ќатора сарњадашонро убур мекунад, 2 нафарї мусофиронро роњбаладї мекарданд. Дар баробари кормандони маќомоти њифзи њуќуќ кормандонревизорњои роњи оњан њолати риояи интиќолоти мусофирон, бору баѓољ ва техникию санитарии вагонњоро мавриди санљиш ќарор дињанд њам, њузури онњо аз љониби нозирони сарњадбонию гумрукии кишварњо эътиборе надошт. Яъне "Шумо кори худатонро кунед, мо медонем, ки чї кор кунем". Чунин тарзу усули санљиш ва муносибати даѓалонаи санљишгарони Ўзбекистон дар нуќтањои назорати Болдир, РЗД - 154, ва Ќараќалпоќ дар мавриди сафар ва њам бозгашт мушоњида гардид.

ќатора ба мушоњида меравад, ин гуна ќонуншиканињо дар ќаторањои кишварњои дигар низ љой дошта, ислоњи онњо фаъолияти дастаљамъонаро таќозо мекунад. Бадном кардану фаъолияти моро намуна нишон додани намояндагони васоити ахбори оммаи кишварњои хориљї ва маќомоти дигар гўйё њукми анъанаро касб мекунад. Бо вуљуди њама монеагузорињо маќомоти Роњи оњани Тољикистон азм дорад, ки дар фаъолияти мусофиркашонї норасоињоро хотима бахшад, хулоса менамояд, намояндаи Роњи оњани Тољикистон дар Федератсияи Русия А.Ќаландаров. ОХИРСУХАН С афари навбатии ќатора пас аз дермонии яксоата вориди сарњади Ватан гардид. Гўиё бори вазнине аз дўши њамагон рањо шуда буд, ки ќатора сабук њаракат мекард. Чун ба канори Душанбе расидем, аз тирезаи вагон ситораи бурљи Парчами миллї сўямон чашмак мезаду аз маноракран њои бешумори иншооти бунёдшаванда дарёфтам, ки пойтахти кишвар ва дар ра д и фи о н ку л л и ма н о ти ќи мамлакатро фазои созанда фарогир асту дар ояндаи наздик тањти сиёсати дуран дешонаи С а рвар и д а вл ат муш кил о ти љойдоштаи имрўз њалли мусолиматомези худро пайдо менамояд.

Маъруфи БОБОРАЉАБ Душанбе-Маскав -Душанбе


Воќеан њам агар сари њар як суханронї ва паёмњои Президенти Љумњурии Тољикистон амиќ фикр кунем, ба хубї хоњем дарёфт, ки њар нуктаи он як љањон маънї дорад ва саропо њикматомўзанд. Зеро њар кадоми онњо вобаста ба соња ва бахши худ чун як барнома ва дурнамои муайяне наќш доранд.

Я

КЕ аз њамин гуна суханронињо, ки дар бахши амнияти милливу давлатї, маънавию фарњангї ва эътиќодию мазњабии мардуми мо ањамияти хосса дорад, дар му л о ќ о т б о на мо я нд а го ни ањли љомеаи мамлакат, рўзи 4 ию ли с ол и 20 13 а з љо ни би С а р в а р и д а в л а т муњ т а р а м Эмомалї Рањмон ироа гардид. Албатта, њамагон аз матни ин суханронї огањ њастанд ва суњбату мулоќотњо перомуни он бо ањолї зиёд баргузор шудааст. Дар суханронии мазкур, ки саросар бо мисолу намунањо аз оёти ќуръониву ањодиси набавї, њаводиси таърихи ислом ва миллат ороста буд, њикматњои зиёдеро метавон мушоњида намуд, ки бо як ишорае ёдоварї шудаанд ва барои дарки онњо табиист, ки донишу огањињо аз таърихи ислом хеле зарур мебошанд. Ин љо мехоњам сари як нуктаи љолиб ва њакимона, ки дар суханронї ба он ишора шуд, муфассалтар боз истам. Ин нукта ба яке аз масъалањои муњими бањсталаб, ки дар љомеаи мо низ, мутаассифона, ба мушоњида мерасаду гоњо боиси ихтилоф дар он мегардад, бахшида шудааст. Албатта, боиси хушбахтии мусалмонони љумњурї аст, ки бо шарофати истиќлолият теъдоди масољид ба ќадри зарурї зиёд шуданд. Вобаста ба шумораи ањолї дар байни кишварњои Осиёи Марказї, Тољикистон имрўз давлате њаст, ки бештарин теъдоди масољидро дорост. Давлат низ, ки барои фазои мусоиди динї манфиатдор аст, тавассути маќомоти дахлдор кўшиш ба харљ медињад, то масљидњо воќеан њам макони поку муќаддас бошанд, сохти хуштарњу замонавї дошта, барои вањдату сарљамъии мусулмонон, роњнамої ба сўйи њаќ ва боло бурдани таќвову маънавиёт хизмат кунанд. Ќонунњои давлат фарогири њамаи соњањои њаёт ва фаъолияти шањрвандони он мебошад. Табиист, ки њангоми хилофи ќонунгузорї амал кардани шахсе ва ё гурўње давлат ногузир ба он мудохила мекунад. Масоили эътиќодї ва динї хеле нозуку њассос аст. Аз ин рў, метавонад он мавриди бозии дасти ќуввањои гуногун гардад. Зеро бо истифода аз фишангњои он душманони миллат, ќуввањои манфиатљўй барои тафриќаандозї миёни мусалмонони кишвар, ангехтани кинаву бадбинї дар байни мардум њамеша омода њастанд. Дар чунин мавридњо моро зарур аст, ки огањии хуб дошта бошем ва тавре ки Президенти кишвар дои-

ЗИ ЊАР НУКТА ЊИКМАТ мо таъкид мекунанд: "њушёриву зиракии сиёсиро њељ гоњ аз даст надињем". Мо баъзан шоњиди он мешавем, ки миёни масљидњои ин ё он мањалла, сари гузаронидани маросимњои гуногуни ибодатї ва ѓайра даъвоњо, ихтилофњо сар мезанад. Баъзан њар гурўње ба имом ва муллои худ пайравї карда, худро њаќ ва дигаронро ботил њисобиданї мешаванд. Чунин њолат заминаи нифоќу људої байни мусулмонон мегарданд. Далелу намунае, ки ба он дар суханронии Президенти Љумњурии Тољикистон дар мулоќот бо намояндагони ањли љомеаи мамлакат ишора шуд, бисёр ибратангез аст ва њанўз дар замони зиндагонии худи Паёмбари ислом (с) љой дошт ва он бо номи њодисаи "Масљиди Зирор" маъруф аст. Президент дар суханронии худ чунин ќайд намуд: "Ба ёд овардани њукми ќуръонї оид ба њодисаи "Масљиди Зирор" дар замони Паёмбари Худо (с) ва бо дарназардошти такроршавии чунин фитнањо дар таърихи уммати исломї бисёр сабаќомўз мебошад…" Пас ин чї гуна њодисае буд ва чї сабаќњоро мо аз он бояд бигирем? Ясриб, ки баъдан ба номи Мадинат-ун-набї маъруф гардид, дар он ќабилањои Авсу Хазраљ аз ќабилањои маъруф буданд. Пас аз он ки мусулмонон ба ин шањр њиљрат намуданд ва дар ин љо мавќеъ ва нуфузи зиёде пайдо карданд, баъзе ќабилањо ва сарварони онњо нињону ошкор бо муњољирин ва умуман, мусулмонон душманї варзиданд. Аз љумлаи онњо шахсе буд бо номи Абўамири Роњиб - яке аз сарварони ќабилаи Хазраљ. Вай ќаблан дини насрониро пазируфта буд. Чун иќтидори муборизаи ошкоро бо мусулмононро надошт, ба ќароре омад, ки ба назди мушрикони Макка, ки њанўз фатњ нашуда буд, равад ва бо ёрии онњо лашкар љамъ оварда, ба муќобили мусулмонон љангад. Чун ин наќшаи ў амалї нагашт, рўй ба сўйи яке аз давлатњои абарќудрат - империяи Рум нињод. Дар Рум бо маслињати император Ираклий ба ќароре омаданд, ки ба Абўамири Роњиб ёрии молиявию роњнамоињо кунанд, то ў ба Мадина баргардад ва ба сохтани масљид пардозад. Маќсади аслии онњо аз дохили худи мусулмонон, зери ниќоби масљиди мусулмонї ба вуљуд овардани нифоќу тафриќа ва хароб сохтани дини ислом буд. Њамин тариќ, Абўамир баргашт ва бо ёрии молиявии душманони хориљї дар муддати хеле кўтоњ дар наздикии масљиди машњуре бо номи Ќуббоъ, масљиди боњашамате бунёд намуд. Рўйдоди мазкурро Мавлоно Љалолиддини Румї дар дафтари дуввуми "Маснавии Маънавї", (с. 188-190) тањти унвони "Ќиссаи мунофиќон ва масљиди Зирор сохтани эшон" хеле љолиб наќл мекунад: Инчунин каж бозие мебохтанд, Масљиде љуз масљиди ў сохтанд. Саќфу фаршу ќуббааш ороста, Лек тафриќи љамоат хоста.

ТАВОН ЁФТАН (Андешањо дар партави Суханронии Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон дар мулоќот бо намояндагони ањли љомеаи мамлакат, ш. Душанбе, 4 июли соли 2013)

Њар гоњ аз ў мепурсиданд, ки инак, масљид дар наздикист, масљиди дигар чї зарурат дорад? Ў ва њамроњонаш љавоб медоданд, ки ин масљид барои маъюбон, нотавонон ва пиронсолоне, ки то ба он масљид рафтан азият мекашанд, сохта шудааст, то як сабукиву осоние бошад - барои онњо: Масљиди рўзи гил асту рўзи абр, Масљиди рўзи зарурат, ваќти фаќр. То ѓарибе ёбад он љо хайру љо, То фаровон гардад ин хидматсаро… Аммо ба таври пинњонї дар дохили ин масљид мунофиќон барои омодигии њарбї, љамъоварии яроќу аслиња, кашидани наќшањои палиди зидди мусулмонон машѓул буданд. Њатто, наќшањои сўйиќасд ба љони Паёмбар (с) ва амалњои ба забони имрўза террористиро дар сар доштанд. К-ин хабисон макру њиллат кардаанд, Љумла маќлуб аст, он-ч овардаанд. Ќасди эшон љуз сияњрўї набуд, Хайри дин кай љуст тарсову љуњуд?.. Ќасдашон тафриќи асњоби расул, Фазли Њаќро кай шиносад њар фузул?

Онњо ба ќароре омаданд, ки барои болотар бурдани нуфузи масљиди худ, шахсан Паёмбарро (с) барои намозгузорї ба масљидашон даъват намоянд. Дар ин њангом Паёмбар (с) дар мавзеи Табук буд. Чун ин хабар ба ў расид, дар љавоб гуфт, ки иншоаллоњ, пас аз бозгашт ба ин масљид ташриф хоњад овард. Вале Худованд тавассути фариштањо Муњаммадро (с) аз маќсадњои воќеии онњо огоњ намуд ва баъдан ояи зерин нозил шуд: "Ва (аз онњо) касонеанд, ки барои зиён расонидан ва ба љињати куфр ва барои т афри ќ а а фк анд ан ми ёни мўъминон ва камингоњ сохтан барои онон, ки пеш аз ин бо Худову расули Ў љанг кардаанд, масљид сохтаанд ва, албатта, савганд хуранд, ки ба љуз кори некў чизеро нахостаем. Вале Худо гувоњї медињад, ки онон дурўѓгў њастанд". (Ќ. с. 9, о. 107). Сипас, Паёмбар (с) одамони худро ба он љо фиристод ва онњо ин масљидро ба хок яксон намуда, рўйи онро макони бастани чорвоён карданд. Ба ин монанд мисолњо боз њам дар таърихи ислом зиёд ба назар мерасанд. Намунаи аз њама равшан ва ба чашм аёни ин гуна воќеањо барои мардуми кишвари азизамон њодисањои љанги шањрвандї дар љумњурии худамон мебошад, ки мањз дар натиљаи ба њизбу гурўњњо људо шудани мардум

зери "шиорњои" динї, сохтани масољид бо кўмаки молиявии хориљї ва пайдо шудани ихтилоф дар њамин заминањо ба роњ андохта шуд. Пас њикмати њодисаи "Масљиди Зирор" дар чист? Тарзи бархурд бо ин гуна амал аз љониби Паёмбар (с) ба мо нишон медињад, ки дар сурати мушаххас будани далелњои нифоќу тафриќаангезї ба чуни н зуњу рот бо яд љав оби ќатъї ва бечунучаро дод, онро саркўб намуд. Бинобар ин, ба роњ мондани назорат аз болои фаъолияти масољид, рўњониён ва таълиму тарбияи динї оё амри зарурї ва талаботи замон нест? Махсусан, имрўзњо, ки дини мубини ислом ба як "бозичаи" хеле муносиби дасти давлатњои манфиатдор ва ќуввањои ѓаразнок барои амалї сохтани ањдофи шуми онњо мубаддал гардидааст... Мо њамагон бояд дуруст ва огоњона дарк намоем, ки тасмим ба њар як амалу њаракатњо аз љониби Њукумат ва давлати Тољикистон дар самти фаъолияти динии шањрвандон сирф ба хотири манфиатњои миллї, барои амнияти шањрвандони љумњурї, махсусан мусулмонон, ки зиёда аз 97 дар сади ањолии љумњуриро ташкил медињанд, мебошад.

Виркан МУЗАФФАРПУР, корманди Маркази исломшиносї


6 ноябр - Рўзи Конститутсия (Сарќонун)-и Љумњурии Тољикистон Конститутсия ба сифати ќонуни олї заминањои њуќуќии пешрафти љомеаро аз тариќи ќабули ќонунњои нав гузошта, муносибатњои љамъиятии мухталифро тањти танзим ќарор дода, асосњои њуќуќии рушду такомули минбаъдаи чунин муносибатњоро фароњам меоварад.

Эмомалї РАЊМОН КОНСТИТУТСИЯИ (САРЌОНУНИ) ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН

И

СТИЌЛОЛИЯТИ давлатии Тољикистон оѓози дигаргунињои тоза дар самти бунёди давлати мустаќили тољикон гардид ва бо ќабули Конститутсияи нав асоси њуќуќї барои барпо намудани давлати соњибистиќлол ва љомеаи озоду пешрафтаи шањрвандї ба миён омад. Иљлосияи 16-уми Шўрои Олии Тољикистон бо интихоби њайати нави њукумат ва Раиси Шўрои Олї бо сарварии Эмомалї Рањмон барои барќарор намудани институтњои љомеаи шањрвандї ва амалї намудани њуќуќу озодињои инсон дар љомеа шароит фароњам овард. Бањри иљрои ин наќшаи азим баъди барњам хўрдани сохти шўравї эљоди санаду ќонунњои нав ва барои ин амал ќабули конститутсияи нав зарур буд. Бо роњбарии Раиси Шўрои Олї муњтарам Эмомалї Рањмон Комиссияи конститутсионї таъсис ёфта, он Лоињаи Конститутсияи навро тањия намуд ва 6 ноябри соли 1994 тавассути овоздињии умумихалќї Конститутсия - Сарќонуни Љумњурии Тољикистон ќабул шуд. Аз ин љост, ки њар сол 6-уми ноябр чун рўзи Конститутсияи Љумњурии Тољикистон љашн гирифта мешавад. Тибќи конститутсия эъмори давлати демократї, њуќуќбунёд, дунявї ва иљтимої њадафи Љумњурии Тољикистон гардида, вай чун шакли давлатдорї аз љониби љомеаи му-

КОНСТИТУТСИЯ - САРЧАШМАИ АСОСИИ ЊУЌУЌЇ

тамаддини љањон пазируфта шудааст. Ин имкон дод, ки Тољикистон ба љомеаи љањонї пайваст шавад ва дар арсаи байналмилалї эътироф гардад. Вай яке аз нишонањои муњимтарини соњибихтиёрии кишвар мањсуб гашта, 10 боб ва 100 моддаро дар бар мегирад ва хусусиятњои хоси давлати миллии соњибихтиёр, демократї, дунявї ва ягонаро таљассум менамояд ва дар худ моњияти тамоми соњањои њаёти иќтисодї, сиёсї, иљтимої, фарњангї ва њуќуќии давлату љомеаи тољиконро ифода менамояд. Мувофиќи моддаи 1-уми он Љумњурии Тољикистон давлати соњибихтиёр, демократї, њуќуќбунёд, дунявї ва ягона эълом гардида, тибќи моддаи 6-уми он халќ баёнгари њокимияти ягона дар љумњурї эътироф шуд. Меъёрњои муайяннамудаи Конститутсия барои устувории вазъи сиёсию иљтимої ва осоиши мардум хизмат мекунад. Тавре маълум аст, соли 1991 дар пеши назари мардум дар Парлумони онваќта борњо ба Конститутсия таѓйиру иловањо ворид карда шуд, ки ба манфиати ин ё он гурўњњои сиёсї хизмат намуда, боиси барканоршавии Президентњои кишвар гардида буд. Акнун таѓйиру иловањо ба Конститутсияи кишвар тибќи моддањои 98, 99, 100-уми боби 10-уми он танњо бо роњи раъйпурсии умумихалќии мардуми љумњурї сурат мегирад ва ягон ањзоби сиёсї ё гурўњи одамон бо роњи зўрї ва фишор њуќуќ надоранд, ки ба он таѓйиру иловањо ворид намоянд.

Мавќеи асосиро дар Конститутсия њуќуќ ва озодињои шањрвандон ташкил медињад. моддаи 34 Конститутсия, яъне сеяки он ба ин мавзўъ бахшида шудааст. Махсусан, таѓйиру иловањое, ки аз 26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003 тариќи раъйпурсии умумихалќї ба Конститутсия ворид гашт, дар ин љанба онро такмил дод ва пурра сохт. Тибќи он дар Љумњурии Тољикистон "Инсон, њуќуќ ва озодињои он арзиши олї мебошанд. Њаёт, ќадр, номус ва дигар њуќуќњои фитрии инсон дахлнопазиранд" (м.5). Масъалаи забони миллї ва рамзњои давлат њаллу фасли худро ёфтаанд. Конститутсия муносибатњои байни маќомоти марказии њокимиятро аз рўи принсипи таљзияи он муайян кардааст: "Њокимияти давлатї дар асоси таљзияи он ба њокимияти ќонунгузор, иљроия ва судї амалї мегардад" (м.9). Халќ њокимияти худро бо роњи ифодаи иродаи худ дар интихобот ё интихоби маќомњое, ки халќро намояндагї мекунанд, ба амал мебарорад. Яке аз масъалањои муњими давлатдорї интихоби институти президентї буд. Дар иљлосияи 16-уми Шўрои Олї ба љойи идоракунии президентї тарзи парлумонї интихоб гашта буд. Бинобар ин, њангоми тањияи Конститутсия бањсњо зиёд гашта, ду лоиња тањия гардид ва дар муњоки-

маи гурўњи корї ва Комиссияи конститутсионї аксарият "Конститутсияи љумњурии президентї"-ро тарафдорї карданд. Дар давоми 19 соли амали Конститутсия дурустї ва ба њолати кунунии љумњурї мувофиќ будани ин роњ исботи худро ёфт. Конститутсия шакли идоракунии президентиро муќаррар намуд ва тибќи он Президенти Љумњурии Тољикистон Сарвари давлат ва њокимияти иљроия (Њукумат) аст (м.64). Президенти кишварро шањрвандони Тољикистон ба тарзи умумї, мустаќим, баробар ва овоздињии пинњонї интихоб мен амоянд . Ба салоњи яти Президенти љумњурї муайян намудани самтњои асосии сиёсати дохилї ва хориљї, таъсис ва барњам додани вазоратњо ва ѓайра, аз љумла, таъин ва аз вазифа озод намудани судяњои Суди њарбї, Суди ВМКБ, вилоятњо ва шањри Душанбе, шањр, ноњия, судњои иќтисодї ва дигар ваколатњо дохил мешаванд. Боби њаштуми Конститутсия ба танзими њокимияти судї њамчун рукни алоњида ва мустаќили њокимияти давлатї бахшида шуда, принсипњои асосии фаъолияти он, низоми сохтори судї, вазифа, маќсадњои амалї намудани адолати судї ва ваколатњои судяњоро муќаррар намудааст. Моддаи 87-уми Конститутсия муќаррар намудааст: "Судяњо дар фаъолияти худ мустаќил буда, танњо ба Консти-

БА ЌАДРИ ТИНЉИЮ СУБОТ РАСЕМ Ваќте ба таърихи кишварњои пешрафта назар мекунем, мебинем, ки мамолики мутараќќї барои ноил шудан ба тараќќиёт, пеш аз њама сулњу суботро устувор намудаанд. Масалан, кишварњои бо суръат рушднамудаи Малайзия, Кореяи Љанубї, Сингапур, Гонконг, Тайланд ва Индонезия, ки чун "Бабрњои Осиё" машњуранд, чандин сол аст, ки нооромиро надидаанд. Яъне, сарварони ин кишварњо аввал тавонистанд, ки имконияти љомеаро пойдор нигоњ доранд ва дар баробари ин, пайи

амалї кардани наќшањои иќтисодї шаванд. Нооромињои солњои навадум тараќќиёти кишвари тозаистиќлоли моро боздошт. Он солњо дасту дили аксари афроди љомеа аз зиндагї хунук шуда буду бисёрињо ба ояндаи нек бовар надоштанд. Раиси Палатаи савдо ва саноати љумњурї Шариф Саид он рўзњои мудњишро пеши назар оварда чунин гуфт. -Маро муовини якуми раиси Иттифоќи "Тољикматлубот" таъин карданду 8-уми январи соли 1993 ман аз шањри Ќўрѓонтеппа ба сўйи пойтахт равон шудам. Соати 9-и субњ дар як мошини сабукрави "Москвич" њамроњи ду афсари милитсия ба роњ баромадем. Барфи майда мебориду замин сафед шуда буд. Тайи ду соате, ки ба пойтахт наздик шудем, пайи мошинро

дучор наомадем. Ваќте ба даромадгоњи пойтахт наздик шудем, назди постгоњи БДА мошини боркашеро дидем, ки ба самти ноњияи Њисор тоб хўрд. Як мошини сабукрав назди постгоњ

истода буд. Чун ба шањри Душанбе ворид шудем, як-ду мошинро дидем. Дар истгоњњо ѓайр аз пиразану мўйсафедон дигар касеро дучор наомадем. Ваќте ба бинои "Тољикматлубот" дарома-

тутсия ва ќонун итоат мекунанд. Дахолат ба фаъолияти онњо манъ аст". Ин муќаррарот фаъолияти мустаќилона ва имконияти пурраи баамалбарории адолати судиро таъмин менамояд. Принсипи мустаќилияти судяњо яке аз талаботи асосии давлати њуќуќбунёд буда, барои таъмини фаъолияти судии босалоњият ва беѓаразона, ки дар асоси Конститутсия ва ќонунњои амалкунанда таъсис дода шудааст, равона гардидааст. Дар замони шўравї њамчун нерўи пешбарандаи љомеа танњо њизби коммунистї амал менамуд, арзи вуљуд доштани ањзоби дигарро Конститутсия манъ менамуд. Дар Конститутсияи нав яккањизбї аз байн бурда шуд ва принсипи бисёрњизбї љорї гардид. Мувофиќи он, имрўз дар љумњурї 8 њизби сиёсї амал менамоянд. Моддаи 12-уми Конститутсия бо маќсади дар кишвар таъмин намудани муносибатњои бозаргонї, ривољи соњибкорї, гуногуншаклии моликият, аз љумла, моликисти хусусиро ифода мекунад. Наќши Конститутсияи Љумњурии Тољикистон њамчун сарчашмаи ќонунгузории кишвар ва заминаи рушди муносибатњои њуќуќии љамъмиятї зина ба зина дар устувор гардидани принсипњои миллии давлатдории навини тољикон, бунёди давлати соњибихтиёр, демократї, њуќуќбунёд, дунявї ва ягона инъикос мегардад.

Манзура РАУПОВА, сардори бахши назорати Суди Олии Љумњурии Тољикистон дем, бино холї буд. Бо кормандон тавассути телефон суњбат карда, онњоро дилпур мекардем, ки фардо аз имрўз бењтар мешавад. Оњиста-оњиста њайати кормандонро ба кор љалб намудем. Бо кўшишу зањматњои Сардори давлат му њтарам Эмомалї Рањмон назму тартиб ва сулњу субот дар мамлакат пойдор гардид. Хушбахтона, он пешрафте, ки дар бахши сохтмону роњсозї ва бунёди нерўгоњу корхонањо ба назар мерасад, њама аз баракати барќарории сулњу субот аст. Њамарўза мо аз барномањои иттилоотии "Ахбор" шоњиди ифтитоњи корхонаю иншоот ва муассисањои нав мегардем. Агар суботи љомеаро нигоњ дошта, ба ќадри тинљию офият расем, сол то сол теъдоди бештари корхонаю муассисањо ба истифода дода шуда, сатњи зиндагии сокинони мамлакат баландтар хоњад шуд.

С. СУННАТЇ


Љараёни ислоњоти замин

ИСЛОЊОТИ ЗАМИН КОРИ МУШТАРАК АСТ Пешрафти иќтисодию иљтимоии љумњуриамон аз омилњои зиёд, аз љумла, аз ислоњоти замин вобаста мебошад, чунки аксари сокинони мамлакат дар дењот зиндагї мекунанд ва бо замину истењсолоти кишоварзї робитаи мустаќим доранд.

И

НКИШОФ додани соњаи кишоварзї дар асоси талаботи иќтисоди бозорї аз масъалањои муњим ба шумор меравад. Аз ин љост, ки Њукумати Љумњурии Тољикистон ба њалли мушкилоти ин соња эътибори хоса медињад. Барои ноил гардидан ба пешрафти назаррас тањти ислоњот ќарор додани соња, алалхусус гузаронидани ислоњоти замин ва дигар кардани шаклњои хољагидорї аз муњимтарин тадбирњои андешидашуда дар ин раванд мебошад. Бояд гуфт, ки ислоњоти замин ва хољагидорї дар нимаи солњои 90-уми асри гузашта оѓоз ёфта буд. Яъне дар заминаи хољагињои калони коллективї ва ё давлатї хољагињои нисбатан хурди дењќонї ба вуљуд омаданд ва дар муддати нисбатан кутоњ тавонистанд дар истењсоли мањсулоти соња мавќеи худро пайдо кунанд. ИСЛОЊОТИ ЗАМИН ВА ХОЉАГИДОРЇ ЧЇ МЕДИЊАД?

Аввал он ки ба дењќон шароити хуби истифодаи замин ва таљриба пешнињод мегардад. Дењќони асил соњиби њуќуќи истифодаи замин гардида, барои ноил шудан ба афзоиши истењсолот, рўёндани њосили фаровон ва дар ин замина гирифтани фоидаи бештар имконияти мустаќилона амал кардан пайдо мекунад. Имрўз мо инро дар аксар хољагињои дењќонї, махсусан хољагињои дењќонии оилавию инфиродї баръало мушоњида мекунем. Дуюм, дар натиљаи ислоњоти замин сокинони дењот бештар бо љои кор таъмин мешаванд, ки дар шароити имрўзаи кишвари мо хеле муњим аст. Маълум, ки бо усули куњна дигар кори хољагиро пеш бурдан номумкин аст, чунки сохтори идоракунии пешина аз байн рафтааст, робитањо оид ба таъмини сўзишворї ва дигар мавод вуљуд надорад. Њанўз нимаи дуюми солњои навадуми асри гузашта тањкурсї барои ба низоми нав ворид кардани хољагидорї гузошта шуд ва лозим буд, ки он такмил дода шавад. Кашол ёфтани азнавташкилдињї бешубњо, ба рушди соњаи кишоварзї таъсири номатлуб дошт. Аз ин сабаб, љињати суръат бахшидани ислоњоти соња фармони Президенти Љумњурии Тољикистон "Дар бораи тадбирњои иловагї оид ба азнавташкилдињї ва ислоњоти ташкилотњои кишоварзї" (30 июни соли 2006, тањти раќами 1775) содир гардид. Дар асоси ин фармон дар вилояту ноњияњо комиссияњои ислоњоти ташкилоту корхонањои кишоварзї ташкил карда шуд, ки бояд барои вусъат додани азнавташкилдињии хољагињо тадбир меандешиданд ва дар њалли мушкилоти љойдоштаи хољагињои таљдидшаванда кўмак мерасонданд. Дар њаќиќат, баъди содир шудани Фармони зикршуда ислоњот ба маљрои нав ворид гардид. Ин ра-

вандро метавон чунин мушоњида кард: то соли 2005 дар љумњурї 25 њазор хољагии дењќонї мављуд буд. Соли 2011 ин нишондињанда ба 90 њазор адад расид ва соли гузашта теъ доди хољагињои дењќонї 107 њазор ададро ташкил дода, њоло он ба 121 њазору 613 адад расидааст. Аз ин бармеояд, ки дар аксар навоњї љињати иљрои Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон "Дар бораи тадбирњои иловагї оид ба азнавташкилдињї ва ислоњоти ташкилотњои кишоварзї" корњои муайянро ба љо овардаанд. Дар фармон чунин омадааст: "Ислоњот аз таѓйир додан ва суръатбахшии рушди муносибатњои истењсолию иќтисодї дар соњаи кишоварзї љињати истифодаи пурра ва оќилонаи замин, коркарди мањсулот ва ... ташкили љойњои нави корї иборат аст". Маълум, ки њар як хољагии коллективї ё љамоавї бевосита бо ќарори комиссияи ноњиявии азнавташкилдињї тањти ислоњот ќарор дода мешавад. Дар он ноњияе, ки комиссияи мазкур ба таври лозимї фаъолият дорад, корњо пешрав мебошад. Лозим ба таъкид аст, ки азнавташкилдињии хољагињо дар кишварамон на танњо аз тарафи Кумитаи давлатии заминсозї ва геодезї, инчунин, бо таќозои Њукумати љумњурї тавассути лоињањо низ амалї карда мешавад. Ба воситаи барномањои гуногун гузаронидани ислоњоти замин ва хољагидорї дастгирии бевоситаи давлат аст ба дењќонон барои гирифтани сањми замин ва ташкил кардани хољагии дењќонии худ. Бояд гуфт, ки расондани ёрї ба сањмдорон дар ташкили хољагї тавассути Лоињаи баќайдгирї ва системаи кадастри замин бештар ба назар мерасад. Лоињаи мазкур ќисми таркибии Барномаи давлатии паст кардани сатњи камбизоатї дар љумњурї мебошад, ки бевосита барои дастгирии дењќонон барои соњиб шудан ба сањми замину ташкил кардани хољагии дењќонї равона гардидааст. Мутахассисони Лоиња, ки дар тамоми ќаламрави љумњурї ба корњои азнавташкилдињии хољагињо машѓуланд, то 1 октябри соли равон 65 њазору 79 адад хољагии дењќонии оилавию инфиродї ташкил карда, онњоро бо Сертификати њуќуќи истифодаи замин таъмин намудаанд. Кумаки Лоиња ба дењќонон аз чї иборат аст? Баъди он, ки комиссияи дохилихољагї ва ноњиявии азнавташкилдињї сањми дењќононро муайян кард, мутахассисони Лоиња ба њар як сањмдор дар асоси аризаи ў барои ташкил кардани хољагии дењќонии инфиродї ва ё оилавї ба таври ройгон, яъне бе ягон музд, ёрї мерасонанд. Албатта, барои дењќони камбизоат љињати оѓоз намудани фаъолияти хољагидорї кўмакест назаррас. Ин ёриро сањмдорон ба хубї фањмида, мехоњанд аз ин дастгирии давлат истифода баранд ва дар ин маврид зарур аст, ки маќомоти мањаллии њокимияти давлатї дењќононро ёрї расонанд. Яъне аз дастгирии давлат њамаљониба истифода баранд. Аз ин кор њам ислоњоти замин вусъат пайдо мекунад ва њам дењќонон бештар њавасманд гардида, дар истењсоли мањсулот бештар саъй хоњанд кард. Самараи њамин њамкорї буд, ки Лоиња тавонист дар минтаќањои гуногун хољагии зиёди дењќонї ташкил намояд. Пешрафти корњои вобаста ба ислоњоти ташкилоту корхонањои кишоварзї аз фаъолияти комиссияњои азнавташкилдињї ва њамкории он бо Лоињаи мазкур вобаста мебошад,

чунки мутахассисони Лоиња бо таљњизоти навтарини электронии геодезию харитасозї таъмин буда, дар муддати кутоњ метавонанд хољагии зиёд ташкил намоянд. Масалан, то имрўз агар дар вилояти Хатлон 53 њазору 793 хољагї ташкил шуда бошад, аз ин бештар аз 23 њазор хољагии дењќонии оилавию инфиродї бо дастгирии Лоиња ташкил карда шудааст. Яъне ќариб нисфи хољагињои ташкилшудаи вилоят аз дастгирии Лоиња бањраманд шудаанд. Комиссияњои азнавташкилдињї дар вилояти Хатлон алалхусус дар ноњияњои Муъминобод, Шўрообод, Ховалинг, Фархор (аз минтаќаи Кўлоб), Панљ, Ќумсангир, Носири Хусрав, Љомї ва Ёвон (аз минтаќаи Ќўрѓонтеппа) хуб фаъолият намуда, бо Лоиња њамкории пайваста доранд. Дар давоми ду соли охир, бо дастгирии раиси шањри Кўлоб ва раиси ноњияи Вахш азнавташкилдињии хољагињо дар ин љо хеле вусъат ёфтааст. Аз хизмати мутахассисони Лоиња истифода намуда, дар муддати нисбатан кутоњ дар шањри Кўлоб ва ноњияи Вахш хољагињои зиёди коллективї, ки ба љои фоида зарар меоварданд, тањти ислоњот ќарор дода шуданд. Аммо дар баробари ин, на дар њамаи ноњияњои вилоят ба вусъат ёфтани азнавташкилдињии хољагињо ва ба дењќонон таќсим карда додани замин эътибор медињанд. Масалан, дар ноњияи Бохтар дар давоми як сол њамагї 127 адад хољагии дењќонї ташкил карда шудааст. Умуман, дар ноњия 673 хољагї мављуд, ки дар онњо 35503 сањмдор кор мекунад. Ё дар ноњияи Љилликўл њамагї 1192 адад хољагї ташкил карда шудааст, ки дар онњо 17 њазору 549 нафар сањмдор зањмат мекашад. Аз ин бармеояд, ки дар навоњии номбурда хољагињо асосан кооперативї истењсолиянд ва ё хољагии дењќонии коллективї. Дар њар сурат замин дар байни сањмдорон таќсим карда нашудааст. Дар ноњияњои Ќубодиён, Балљувон, Восеъ, Њамадонї, Темурмалик ва чанди дигари вилоят њам ба ин масъала диќќат намедињанд. Дар вилояти Суѓд низ ду маркази минтаќавї ва як маркази шањрии Лоиња ба дењќонон дар ташкили хољагии дењќонї кўмак мерасонанд. То имрўз агар дар вилоят 31 њазору 692 адад хољагї ташкил шуда бошад, бештар аз 15 њазор адади он ба Лоиња марбут аст. Аз раќамњо маълум мегардад, ки ќариб нисфи хољагињои дар вилоят ташкилшуда аз хизмати мутахассисони Лоиња манфиат бардоштаанд. Дар ин кор, бешубња, сањми раисони ноњияњои бо Лоиња њамкоридошта калон аст, чунки мазњ бо кўшиши онњо кори комиссияњои азнавташкилдињї љоннок гардида, ташкили хољагињо вусъат меёбад. Дар вилоят маќомоти дахлдори ноњияњои Ашт, Панљакент, Конибодом, Истаравшан, Мастчоњ, Айнї ва Шањристон бо Лоиња њамкории ќавї доранд. Аз ин љост, ки дар навоњии мазкур хољагињои зиёди дењќонї ташкил шуда, фаъолияти арзанда доранд. Аммо дар ин вилоят низ дар чанд ноњия азнавташкилдињии хољагињо суст љараён дорад. Аз љумла, то имрўз дар навоњии Спитамен 616 адад, Ѓончї 703 адад ва дар Љ. Расулов 1690 адад хољагї ташкил карда шудааст. Маълум, ки дар ин ноњияњо азнавташкилдињии хољагињо суст давом дорад. Ин љо суоле пайдо мешавад, ки кашол додани азнавташкилдињї ба манфиати кор аст? Агар хољагињои калон фаъолияти дуруст медоштанд, пас чаро аксарашон ќарздоранд? Махсусан, хољагињои калони пахтакор бештар ба таљдид ниёз доранд, чунки ќарзашон сол аз сол меафзояду њангоми азнавташкилдињї дарди сари комиссияњои ноњиявї мегарданду парешонию норозигии сањмдорон. Пас, хуб он нест, ки аз дастгирии давлат истифода бурда, бо Лоињаи баќайдгирї ва системаи кадастри замин њамкорї намуда, азнавташкилдињиро тезонем?!

М. ЌУРБОНОВА

Њамрадифи сиёсати созанда Дар он айёми воќеан њам њассос ва сарнавиштсоз, ки љумњурии азизи мо Истиќлолият ба даст оварда буд, бар сари халќи азияткашидаи тољик бори гарони санљишњо ва имтињонњои шадид фурў рехтанд. Лутфу инояти Худовандї будааст, ки дар чунин даврони доѓ ва пурфољиа Роњбари фидокору дурандеш ва фозилу хирадманди Хољаи Хизр назаркарда суккони давлатдории тољиконро ба дастони тавонои худ гирифт ва киштии ќисмати миллати моро аз байни тўфонњои пуртуѓён муваффаќона ба пеш бурда, бар соњили мурод расонид ва дар бандари он лангари саодату хушбахтї насб кард.

БАНДАРИ САОДАТУ ХУШБАХТЇ

Б

ОЗ њам ба шарофати дурандешї ва њидояти Пешвои миллат, Президенти аз тарафи халќ интихобшуда, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, Њизби Халќии Демократии Тољикистон таъсис ёфт. Дар ин созмони волою пурарзиш фарзандони содиќ ва арзандаю фидокор гирд омада, шоњроњи созандагию ободонии Ватанро пеш гирифтанд. Вале роњ на њамеша њамвор ва созгор буд. Ваќте ки нахустин шумораи нашрияи марказии Њизби Халќии Демократии Тољикистон "Минбари халќ" интишор шуд, он рўзњо њанўз аз гўшаю канорњои гуногуни кишвар садоњои љонсўзи тир ба гўшњо мерасиданд. Дар сангарњои пуршўру шарори дифоъ аз ќонунияту осоиши кишвар љавонони навраси мо орзуњои њаёт нашикаста, талаф меёфтанд, намояндагони њокимият, олимони барљаста, шахсони маъруфи Ватан берањмона ба ќатл расонида мешуданд. Ба рўзи таърихии имзо гардидани санади таќдирсози Сулњи тољикон низ њоло муддате чанд боќї монда буд. Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар чунин њангом бо њадафњои волои тањкими Истиќлоли Ватан дар кишвари мањбуби мо Парчами худро барафрохт, ки дар он њарфњои заррини вањдату бародарї, сулњу сафо, озодию адолат, њамдилию њаќиќат љилванамої доштанд. Ин Њизби вањдатсоз ва бунёдгару созанда бо чунин шиорњои муњиму рўзмарра фарзандони асили миллатро дар атрофи байраќи худ љамъ карда тавонист. "Барои чї дигарон неъмати бебањои Истиќлолро бар нафъашон истифода бурда тавонистанду мо бошем, гирифтори мусибатњо гардидем",- гуфта шудааст дар сармаќолаи шумораи аввалини рўзнома. Њизб ва нашрияи он "Минбари халќ" саъй хоњанд варзид, ки ба ин савол ва дигар саволњои мубрами зиндагии мардум љавобњои сањењ гуфта шаванд. Мо бояд бо кўшишу љустуљў, андешаронию натиљагирии дастаљамъона баёнгари орзую омол шавем, ба дардњо даво "пайдо намоем". Нашрияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон "Минбари халќ" аз шуморањои аввалин, мисли ин њизб ба њаёти мардум таваљљуњ намуда, ба инъикоси арљу ниёзњои халќи оддї бештар мавќеъ дод ва воќеъан њам, ба минбари озоди халќ табдил ёфт. Ба сањифањои бо гузашти ваќт зардгаштаи шумораи нахустини "Минбари халќ" менигарам. Сарлавњањои маќолоту матолиби онро, ки ба забонњои тољикї ва русї нашр шудаанд, ќироат менамоям. "Тољикистон-хонадони ягона", "Мароми мо њамдилист", "Сарат аз санг бодо, Тољикистон!", "Рўњи мубориз костааст", "Тољикон дар љањон чанд нафаранд?", "Таджикистан-наш общий дом", "Мы не диктуем, а сообща содействуем", "Њаё тољи ахлоќи њамида", "Эй ба дари ганљи маонї муќим", "Мунољоти вопасин" ва ѓайра саропо ба инъикоси муаммою мушкилоти рўзгори халќ бахшида шудаанд. Њоло нашрияи марказии Њизби Халќии Демократии Тољикистон "Минбари халќ" рўзномаи дўстдоштаи тамоми сокинони кишвар мебошад. Вале паймудани ин роњ ба кормандони рўзнома чандон осон набуд. Ањли эљоди нашрия ва кормандони Дастгоњи Марказии Њизби Халќии Демократии Тољикистон зањматњои зиёде кашиданд. Метавон гуфт, ки пас аз нобасомонињо барои барпо шудани њаёти осоиштаи кишвар ва сарљамъию муттањидии мардум сањми Њизби Халќии Демократии Тољикистон ва нашрияи марказии он "Минбари халќ" хеле бузург ва беќиёс аст. Имрўз "Минбари халќ" оинаи пурљилои кишвар буда, рўзномаи дўстдоштаи хонандагони сершумор гардидааст. Иќдоми он, бидуни шубња, бањодурона мебошад.

Бахтиёри МУРТАЗО, аввалин сармуњаррири «Минбари халќ»


ТО БА ГАРДУН БОНГИ

МАВЛОНО РАСИД...

Бањоуддини Валад, ки дар шањри Балх истиќомат мекард, яке аз донишмандони маъруфу машњури ин сарзамин ба шумор мерафт. Вазъи нољури сиёсї, њуљуми муѓулон донишманди забардастро маљбур месозад, ки аз зодгоњаш умрбод кўч бандад. Шоњи муќтадир- Муњаммади Хоразмшоњ, кас фиристода, талаб мекунад, ки донишманд ба Бухоро боз ояд.

И

Н дуюмин маротиба даъвати шоњ аз Бањоуддин Валад буд, ки ба пойтахташ мехонд. Бањоу ддин маќоли "Илољи воќеа пеш аз вуќўъ"-ро барои худ муносиб дониста, ба чорсад нафар муридонаш, ки дар байнашон алломањои ба њаќ расида низ кам набуданд, роњи Маккаро пеш мегирад. Дар ин ваќт Љалолиддини х урдс ол њ амагї 6 сол дошт. Дар Нишопур ваќте расиданд, Шайх Аттори Нишопуриро дучор омаданд. Аттор бо шогирдон ва ањли оилаи Бањоуддин ошно шуд. Зиракї, њушёрї ва фаросати Љалолиддини хурдсол шайхро ба њайрат овард. Муњаммад Љалолиддини Балхї соли 1207 дар Балх ба дунё омадааст ва дар синни шашсолагиаш бо волидайни худ диёри Балхро якумрї тарк мекунад. Падараш бо ањли оилаи худ сафари

хешро идома дода, ба Макка рафта, Каъбаро зиёрат мекунанд. Пас, ба Димишќ ва аз он љо ба Арманистон омада аз он љо ба Туркия роњи сафарро идома дода, сипас, ба Куния рафта, ин шањрро макони зисти доимии худ ќарор медињанд. Муњаммади љавон дар тўли сафарњои зиёди худ бо донишмандони бу зу рг илм омўх т в а мањ з дар њамин давра бо шайх Шамси Табрезї вохўрда, дар назди ў илми тасаввуфро меомўзад. Дар Баѓдоду Димишќ, ки бузургтарин олимон дар мадрасањои он ба тадрис машѓул буданд, наздашон чанд муддат шогирдї кард ва аз файзи донишашон комёб гардид. Илмњои њадис, таърих, калом, адабиёт ва фалсафаро дар пеши Умар ибни Ањмад ба пуррагї омўхт. Суњбати Љ. Румиро њазорон нафар шогирдон гўш медоданд ва аз гуфтори гуњаррезаш гули маънї мечиданд.

Њангоме ки моњи декабри соли 1273 Љалолиддини Балхї дар Куния чашм аз олами њастї мепўшад, дар шањр як шўру валвала бармехезад. Аз шањру дењоти Рум ва дигар мамолики дуру наздик, барои ба роњи охирин гусел кардани ин марди шариф садњо, њазорон шогирдон, донишмандон омада, љомаи мотам ба бар карданд. Ориф ва мутафаккири бузург ба оламиён собит кард, ки агар инсон якрў бошаду барои њама мардум баробар хизмат кунад, ўро пешво ва мушкилкушои њама дарду дармон мењисобанд. Аз он рўзгор феълан беш аз 700 сол гузаштааст. Шањри бостонии Куния дар кишвари Туркия хеле обод гардида, турбати Мавлоно Румї дар љойи ободтарини ин шањр воќеъ аст. Мероси адабии шоир аз "Маснавии маънавї," "Фињї мо фињї" ва "Девони кабир" иборат мебошад.

Ба муносибати 136-солагии Муњаммад Иќболи Лоњурї

ВАТАНПАРАСТИ МУБОРИЗ ВА МУТАФАККИРИ ФАРЗОНА Нуњуми ноябр ба зодрўзи тўтии суханвари каломи форсї, файласуфи шинохта, мутафаккири фарзона, ватанпарасти мубориз, сиёсатмадори барљаста ва орифи дарёдил Муњаммад Иќболи Лоњурї 136 сол пур мешавад.

Бедиле гар рафт, Иќболе расид, Ањли дилро навбати њоле расид, Асри њозир хосаи Иќбол гашт. Он яке к-аз садњазорон баргузашт… Шоирон гаштанд, љайше тору мор, В-ин мубориз кард кори сад савор.

Ончї гуфтам аз љањоне дигар аст, Ин китоб аз осмоне дигар аст. Барги гул рангин зи мазмуни ман аст, Мисраи ман ќатраи хуни ман аст. Гавњари дарёи Ќуръон суфтаам, Шарњи рамзи Сибѓатуллоњ гуфтаам. Олими шинохтаи љањони ислом Сайид Абулњасан Алии Набавї, ки ашъори Муњаммад Иќболро аз забони

Бедор шав, эй дил, ки љањон мегузарад, В-ин мояи умр ройгон мегузарад. Дар манзили тан махуспу ѓофил манишин, К-аз манзили умр корвон мегузарад. Мавлоно Љалолиддини Балхї нисбат ба забони модариаш эњтироми басо бузург дошт ва саъй мекард, ки бо забони зиндаи халќаш асарњояшро љаззобу пуртаъсир биофарад. Шоир ва мутафаккири беназир, њатто, забони модариашро аз забони арабї муќаддамтар гузошта буд: Хиштбанд аз хокашон меъмори дайр. Дар љавонї нарму нозук чун њарир, Орзу дар синаи ў зудмир. Иќбол мегўяд, ки насли љадид (оѓози асри 20) шефтаи тамаддуни Ѓарб ва бегона аз њувияти хеш гаштаанд. Аз ин рў, ин "гадоњо" ба сўйи хориљиён даст дароз мекунанд, то нони љавине ба онњо садаќа кунанд. Дар ин роњ рўњи пок ва каромати хешро бой медињанд. Муаллим онњоро аз маќоми баланду љойгоњи волояшон огоњ насохтааст: Ин зи худ бегона, ин масти Фаранг, Нони љав мехоњад аз дасти Фаранг. Нон харид ин фаќакаш бо љони пок, Дод моро нолањои сўзнок.

Ўро барњаќ эњёгари суннати шоирону орифони бузург њамчун Мавлавї, Саъдї, Њофиз, Љомї ва Бедил гуфтаанд. Дар ин хусус Маликушшуаро Бањор фармудааст:

Ба гуфтаи муњаќќиќи эронї Абдулќодири Дењќон Муњаммад Иќбол дар шеъри худ хонандаро ба эътимод ба нафс, худкифої, ќањрамониву диловарї, худшиносї, дарки љойгоњи воќеии фарди мусулмон ва касби фазилатњои инсонї фаро мехонад. Шеъри ў аз андешањои воло, манбаи вањї (Ќуръони Маљид), ањодиси набавї, афкори Мавлавї ва сўзи дарунии худаш илњом гирифтааст. Чунонки худи Иќбол мегўяд:

Шоир дар шеърњояш пайваста талќин мекунад, ки инсон аз пайи амали нек кўшиш намояд ва ба халќ нафърасон бошад:

Ба гуфтаи Иќбол насли нави тањсилкардањо муъминанд, вале аз рамзи маргу тавњиди холис огоњї надоранд. Мусулмонанд, аммо дар фикри бутони фарангї (аврупої) њастанд. Тамаддуни Ѓарб онњоро бидуни зарбу љанг куштааст. Яъне, мафтуни тамаддуни Ѓарб гаштаанд. Аз ин рў, дорои андешаи бебанду бор, ќалбе тираву тор ва чашмоне бебок њастанд. Њарчї доранд аз донишу фан, сиёсат, аќл, ќалб ва эътиќод, њама гирди моддиёт мечарханд: форсї ба арабї тарљума кардааст, дар китоби "Шигифтињои андешаи Иќбол" андешањои ин мутафаккири маъруфи Шарќро дар бораи низоми омўзиши Ѓарб чунин тањлил намудааст: -Муњаммад Иќбол дар низоми омўзишии љадид нуктањои заъфу костагињои фаровонеро мушоњида намуд. Аз ин рў, бо шуљоат ин усули таълимро мавриди интиќод ќарор дод. Ин шеваи омўзиш ба савод ва маълумоти зоњирї иктифо намуда, ба тарбияи ќалбу рўњ ва соњиби ахлоќи њамида гаштани љавонон таваљљуњ намекунад. Бинобар ин, насле тарбия ёфта истодааст, ки дорои маълумоти васеъ, фикри равшан, вале рўње торик аст. Дар ин хусус Иќбол мегўяд: Мешавад дар илму фан соњибназар, Аз вуљуди худ нагардад бохабар.

Иќбол, ки дар донишгоњ дарс медоду бо донишу ахлоќ ва љањонбинии насли нав ошної дошт, тасвири ростини онњоро чунин баён кардааст: "Љавонони имрўза аз назари рўњї ташнаанд ва дар љоми онњо обе вуљуд надорад. Чењраи зебову фикре равшан, аммо рўње торику чашме бебасират ва ќалбе бидуни яќин доранд. Ин "муљассамањои башарї" аз эътимод ба нафс бебањраанд. Бегонагон аз хоки исломии онон калисову савмаа (маъбад) бунёд мекунанд". Нављавонон ташналаб, холї аёѓ, Шустарў, торикљон, равшандимоѓ. Камнигоњу беяќину ноумед, Чашмашон андар љањон чизе надид. Нокасон мункар зи худ, муъмин ба ѓайр,

Муъмину аз рамзи марг огоњ нест, Дар дилаш "Ло ѓолиб иллаллоњ" нест. То дили ў дар миёни сина мурд, Менаяндешад магар аз хобу хурд… Мо њама афсунии тањзиби Ѓарб, Куштаи афрангиён бењарбу зарб. Иќбол мегўяд, ки низоми таълими аврупої муњассилро фарангимаоб ва таљаммулталаб (шуњратпараст, маишатпараст) ќарор медињад. Ў дар ин хусус чунин таъкид намудааст: "Эй љавони мусулмон, мизу мебели хонаат фарангї, фарш (ќолин)-и манзилат эронї аст. Ман ваќте туро дар ин хушгузаронї ва таносої мебинам, хун гиря мекунам. Ту агар подшоњи љањон њам

Порсї гў, арчи тозї хуштар аст, Ишќро худ сад забони дигар аст. Буйи он дилбар, чу парон мешавад, Он забонњо, љумла њайрон мешавад. Баъди љашни 700-солагии адиби маъруф бо ибтикори муњтарам Эмомалї Рањмон чунин ќарордод ба тавсиб расид, ки санаи 30-юми сентябр, њамасола зодрўзи мутафаккири забардаст дар Тољикистон ва ёдбуди шоири ориф моњи декабр дар кишвари Туркия таљлил карда шавад. Ин рав анд боз бори дигар дўстии ин ду халќу давлат: Тољикистон ва Туркиёро мустањкамтар карда, дар инкишофи муносибатњои илмию фарњангї кўмак мерасонад. Њотам ЊОЉИЕВ, вилояти Хатлон

бошї, чун бозгўи њайдарї (шуљоати њазрати Алї) ва истиѓно (чашмсерї)и салмонї (њазрати Салмони Форсї) надорї, њељ хайре дар ту нест". Иќбол мегўяд, ки Аврупо дар илму санъат пеш рафтааст, аммо дар ин дарёи зулмот оби њаёт вуљуд надорад. Моддигароии он ба њаддест, ки сохтмонњои бонкї аз назари зебої ва меъморї аз сохтмонњои калисоњову марказњои мазњабї шукуфотар аст. Тиљорату бозоргонии он дар њаќиќат ќиморест, ки як нафар суд (фоида, даромад) мекунаду миллионњо инсони дигар ба зиёну марги ногањонї рў ба рў мешаванд. Ин илму њикмат, ин сиёсату њукумат, ки Аврупо бо он менозад, мазоњире пучу холї њастанд, ки аз воќеият бањрае надоранд. Давлатмардони ѓарбї хуни миллатњои мустазъафро мекашанд ва болои минбарњои баланд дарси мусовот (баробарї) ва адолати иљтимої меомўзанд. Бекорї, урёнї, майхорагї, фаќр дастоварди тамаддуни фарангї аст. Тамаддуне, ки дар он љо мошинолоти саноатї њукумат мекунад, марги дилњо ва нобудии вафову отифа (мењрубонї), аз байн рафтани сифатњои олии инсонї яќин аст! Муњаммад Иќболи Лоњурї асарњояшро зери унвони "Асрори худї", "Рамузи бехудї", "Паёми Машриќ", "Забури Аљам", "Љовиднома", "Пас чї бояд кард, эй аќвоми Шарќ", "Мусофир" ва "Армуѓони Њиљоз"-ро ба форсї навиштааст. Аксар китобњояш ба забонњои англисї, фаронсавї, олмонї, итолиёї, русї, арабї ва ѓайра тарљума шудаанд. Ў дар љањон ягона шоирест, ки дањ даќиќа ќабл аз вафоташ шеър иншо намуда, ин мисраъњоро ба риштаи тасвир кашидааст: Суруди рафта боз ояд, ки н-ояд, Насиме ар Њиљоз ояд, ки н-ояд. Сар омад рўзгори ин фаќире, Дигар донои роз ояд, ки н-ояд. Муњаммад Иќболи Лоњурї 21 апрели соли 1938 ин дунёи фониро падруд гуфт. Аз фавти ин абармарди љодаи назм 75 сол даргузашта бошад њам, вале ашъори ѓановатманду пурмазмунаш то њанўз мисли хуршеди оламоро ќалбњоро аз нуру њарорат саропо пур месозад.

С. АМИНИЁН


Шурўъ намудан ба коре

Шањри мошинсозони Русия

Бањсњоро аз рўи шариат њал мекунад

«... љањонро нигар бо чашми хирад»

Донишгоњ дар Англия

Дарё дар Чеченистон

Пойтахти Замбия

Лаќаби микроавтобусњои хитої

Матои абрешимї

Бечора

Штат дар ИМА

… Степаненко, зани артист Е. Петросян

Суффаи тахтагї

Инсоф, адолат

Муаллифи "Маснавии маънавї"

Тифлњо Хояндаи «љомашўй»и бешањои рус

Сўзиш, мафњуми тиббї (арабї)

Раќси дукасаи аврупої

«Соат Тамѓаи … як!» маргарин (аниќ)

Яке аз чор ёрони Мустафо (с)

Нидо, садо

Марг Тайёраи Антонов

Шањри ќадимаи арманї

Чархболи љангї

Дар гўши барра мезананд

Тамом (лањља)

Табиат, сиришти шахс

Зоти мори печон

... Кихот аз асари М. Сервантес

Љавоби «СКАНВОРД»-и шумораи 31 октябри соли 2013, №44 (920) М У Њ А М М А Д Љ О Н О В

А то ..., Склеактёр и те атр р оз

Љамъи молњои ма ѓоза

Як навъ нўшокии русї

Раги к алонтари ни хунг ар д

Мўйи печон

Дар сур уд такрор меёбад

Гўш тфу рў ш

"... ва Ромин"и Гургонї

Нидои љанговарони рус њангоми њуљум

Њиссаи нутќ

t° -ро чен мекун ад

Но ми ќа блии ша њ ри Ту рсу нзода

Тар њ, ало мати камк унї

А йб, љурм

«... агар оташ на мешу д, х ом мемонде м мо»

Ги мнастика и хитої

Аз оташ осе бдида

Љузъи курта

Тамѓаи кр еми мард она

Олим, донишманд

... де Жаней ро

Ка ши шу да њ онку ш оии ба ъди б едорша вї

Л ањзаи о ѓо зё бии м усо б иќа (р ус ї)

Тими футб оли Мадри д, Испания

Ба дил наздик

По йтахти Таил анд

Асбоби дуредгар

А фт, сурат

Дўкони рўзномафурўшї ( рус.)

Муќ об или сахт

Сухани пўшидамаъно

С а нги ќ има тбањ о, бри ллиа нт

Ќисс а, наќл

Асъо ри Ла твия

Х О Т М О Й А Н И У М А К Ѓ У С И З И З Б К О К И Р О Р О С С К О С М И С К А Т В А Ќ Ф О Т А Т С Д О Н О О Љ М

". .. ва г адо " -и М Т в ен , п иса ри ш о њ

10 0 сол

Т амѓаи ќан ди саќичмонанд

Оташ (лањља )

Шабакаи якуми ТВ дар Русия

Дар афсон а кафши п арр он дошт

Сардори суд

«Ви лоят»-и Америк а

Бегоњ

Ошк ор ;

Ноњи я зодгоњи М. Воњидов

Падар (лањља)

И Р И

Ка лима њои якх е лаи гуногу нма ъ но

Калимаи н идо

Навъи андоз

Парлумони Русия

Ѓам, андўњи гулўгир

Камбар, бо рик

Паррандаи хонагї

Шарму њаё

Зе б, зиннат

Фоиданок

Мар кази в илоят дар Руси я

Яке аз устухон њои одам

Т ел ефон и сариро њї

"Нам ак хўрдї, ... р о маш ик ан"

Њ А Р

Мабњуту њ айрон

Дурў ягї

Гала и парра нда гон

Падар (лањља)

Азназаргузаронии бемор

Ф А Р О М У Ш Е И А Г У Н А Њ А У З Р У С Т О Ш Д А С У Х Т А Т А И Л А М О Т Р И Ё А Р О Т З Н Е Б А Н Г А Р Р А А Л А Ш Р М А Л М О А З О Р Л А С Р Л А Т И Р О А Л О В М У К О Р А С У Д Я О Т Ф О Ш Ш О О А Н А М А К Ш Т О Р А Т С А Н Д ења, ќишл оќ

О Р Т У И Н Г М А Ќ А А И С С Е А О С А Б З С О Т А Р Р И Т К И Л О В М Е Н Т Марѓзор, алафзор

Паёмбар, њокими деву парињо

Кисабур

Фан, дониш

Изофа, зиёда

Торољ, ѓорат

Ne, яке аз газњои асил

Нотавонї, сустї

Матои ѓафси пахтагї

На тар ва на хушк

Нозанин

Барномаи Макаревич дар ТВ

Сози ќадимаи мусиќї

Овозхони Русия ... Сой

Дарк кардан

Пойтахти Норвегия

Авлодї, меросї

Љои кассетаро гирифт

Дарё, ба Арал мерезад

Дарди захми сўхта

Маљлиси парлумон

Воќиф, бохабар

Тори хона

Таоми миллии тоторї

Сафедкунанда дар суд

Бањр дар Россия

Љинси сахти кўњї

Давлат дар Африќо

Воридшавї Шоњмотбози њиндї

Пушаймонї

Либоси миллї

Наќлиёти мусофиркаш

Бесадо

Худдорї дар харљ

Адади хурдтарини дураќама

Бомдод, сапедадам

Кушодан, ошкор ва зоњир кардан

Буѓї

Парвои гурусна надорад

Дарё дар ЉТ

Некномї, иззат Суд, манфиат

Кайфу сафо

Расму оин

"... Новости"

Алоќаи љинсии беникоњ

Бурљи толеънома

СНГ (тољ.)

Миллати Алла Пугачёва

Номи аспи Рустам

Адам ва ...

Таъриф, ситоиш, манманї

Ќабила, гурўњи одамон

Сардори донишгоњ Њайкале, ки онро мепарастанд

"Шавњар"и буз

Дарё дар Басраи Ироќ , Евфрат

Шайдо, мафтун

Чароѓи деворї

Забони сунъї

Зарфи ќадимаи тољикї

Бехудї аз хурсандї, ѓояти шавќ

Шаби равон

Рўзи истироњат

Квартети машњури эстрадї аз Шветсия

Фамилияи маъмули кореягињо

Шеър тањти мусиќї

Шањрбандари машњури Њиндустон

Њирс, тамаъ

Хўрок (лањља)

Пойтахти Непал

А рѓ амч ин и ко в бо й њо

С Љой барои санљоб дар дарахт

М Дав дар бероња

А У Мењмонхона дар Маскав

К И Т

Чўби та кя

... у насаб

Тамѓаи ав томо би ли ИМА Дон иш гоњи ол ии ди нї

А

Адрес, нишонї

.. . - В ега с, шањ ри казино њо и Ам ер ика

Дарё ва шањр дар О лмон

Я ке аз а ъзо

Тўтии калон и гўё

Хонум, бегим

Љоиз, маќбул

Гармї, њ арорат

Шубња, гумон

С А Р Т А Р Л А С С О А У Ш С У Р О Х О О У Р Ѓ Н З А Р А В О Е И Й Д М А Н Д У З А О С М О С К Т М А Н Д У Р Д И Њ А Н Д Д Р А С А Пари кмахерская (то љикї)

«... маѓзи ибодат»

Шир хо ри ази мт ар ин

Инструктор

Т асмим, ният

Тими артиш (и хтисораи русї)


11 ноябр - Рўзи байналмилалии сарфакунии энергия

ТАЛАФЁБИИ ЭНЕРГИЯРО ПЕШГИРЇ НАМОЕМ

М

АВЗЎИ сарфакоро на истифода бурдани манбаъњои энергия ва захирањои табиї рўз то рўз дар љањон љонибдорони зиёде пайдо карда истодааст. Санаи 11 ноябри соли 2008 дар вохўрии њарсолаи иштирокчиёни Лоињаи байналмилалии мактабї оид ба истифодаи захирањо ва энергия (SPARE), ки бо ташаббуси Љамъияти њифзи табиати Норвегия баргузор мегардад, ќарори љашнгирии Рўзи байналмилалии энергия ќабул шуд. Њамасола дар ин рўз дўстдорони њифзи муњити зист бори дигар датаљамъона оид ба истифодаи технологияи сарфакунии энергия, роњњои камкунии масрафи энергия дар хонаву идорањо, тарѓиби истифодабарии манбаъњои барќароршавандаи энергия (офтоб, шамол, об) садо баланд мекунанд. Дар ин чорабинї омўзгорон, коршиносон ва созмонњои љамъиятии экологии кишварњои гуногун ширкат меварзанд. Ба ин муносибат дарсњои сарфакунии энер-

гия гузаронида мешавад. Ваќте кас чароѓњои рўзона бењуда фурўзон, оби бењуда равони љумакњои водопровод, телевизору компютери дар њуљрањои беодам фаъолбуда ва коркунандаро мебинад, зарурати дар макотиби кишвар гузаронидани чунин дарсњоро эњсос мекунад. Модоме ки баъзе волидайн бо роњи исрофкорї сарватмандии худро нишон додан мехоњанду фаросати сарфакунии обу энергияро надоранд, бояд ашхоси равшанфикру поквиљдон ба фарзандони онњо сарфакорию њифзи захирањои табииро ёд дињанд. Баланд бардоштани самараконии системаи гармидињї ва кам кардани талафоти гармиро тавассути истифодаи таљњизоти муосири сарфакунандаи энергия, ба монанди насосњои гармидињанда, дастгоњи гармкунандаи инфрасурхї, системаи гармидињандаи барќии каммасраф амалї намудан мумкин аст. Насб кардани дару тирезањои пластикї, дар зимистон

пўшида мондани дари дањлезу долон, барќарор намудани дару тирезаи воридгоњи иморатњои баландошёна (подъездњо) талафшавии гармиро кам карда, ба сарфашавии нерўи барќ мусоидат менамояд. Њоло дар кишварњои пешрафта, назди хонањо фурўзонакњое насб кардаанд, ки бо пайдо шудани љусса ва ё суроби инсон ба таври автоматикї равшан мешавад. Дар дигар њолатњо фурўзонак хомўш аст. Њамчунин дар кўчаву хиёбонњо чароѓњое насб шудаанд, ки рўзона аз равшании офтоб нерў гирифта, шабона равшанї медињанд. Бо дамидани равшании рўз ин фурўзонакњо ба таври автоматї хомўш мешаванд. Агар аз хурдї фарзандонро ба сарфакунї ва сариштакорї одат кунонем, худашон пеш аз хона ба берун баромадан, чароѓњоро хомўш ва оби рехтаистодаи љумакњоро мањкам карда, ба талафёбии њама гуна энергия роњ намедињанд.

С. САЙФИДДИН

Варзиш Даври дуюм барои дастаи мунтахаби футзали Тољикистон дар мусобиќоти интихобии ќањрамонии Осиё-2014 омад накард. Бозигарони тољик аз тими Ўзбекистон бо њисоби 4:5 шикаст хўрданд.

И

ТАЛОШ БАРОИ РОЊХАТИ ДУЮМ

Н бозии гурўњи "А" шаби 6 ноябр дар маљмааи варзишии "Ўзбекистон"и шањри Тошканд баргузор гардид. Ёдовар мешавем, ки мунтахаби Тољикистон дар бозии нахустинаш рўзи 5-уми ноябр тими Ќирѓизистонро бо њисоби бузурги 8-4 маѓлуб карда буд. Пас аз ду бозї, мунтахаби Ўзбекистон дар љадвали мусобиќаи гурўњи "А" бо 6 имтиёз дар љойи аввал аст. Мунтахаби Тољикистон бо 3 имтиёз дар зинаи дуюм мебошад. Дастањои Ќирѓизистон ва Туркманистон бо як имтиёзї мутаносибан дар зинањои сеюму чорум љойгиранд. Бозии охирини дастаи мунтахаби Тољикистон рўзи 7-уми ноябр бо дастаи Туркманистон баргузор мегардад. Аз ин гурўњ се даста ба марњилаи нињоии мусобиќоти ќањрамонии Осиё-2014, ки соли оянда дар Ветнам доир хоњад шуд, роњхат мегиранд. Мунтахаби Ўзбакистон новобаста аз натиљаи бозии охиринаш бо дастаи Ќирѓизистон дар гурўњ ѓолиб шуд ва ба даври нињоии мусобиќот роњхат гирифт. Се дастаи дигар барои ду роњхат талош

доранд. Мунтахаби Тољикистон дар бозии навбатї дар сурати пирўзї ва ё мусовї метавонад љойи дуюм ва роњхати дуюмро ба марњилаи нињої соњиб шавад. БОЗИЊОИ ГУРЎЊИ "А": Даври 1-ум 5-уми ноябр (сешанбе) Ќирѓизистон - Тољикистон - 4-8 Ўзбекистон - Туркманистон - 10-1 Даври 2-юм 6-уми ноябр (чоршанбе) Туркманистон - Ќирѓизистон - 2-2 Тољикистон - Ўзбекистон -4-5 Даври 3-юм 7-уми ноябр (панљшанбе) 16:00 - Тољикистон - Туркманистон 19:00 - Ўзбекистон - Ќирѓизистон.

А. ЉЎРАЕВ

ЭЪТИБОР НАДОРАД

АКНУН БАНДУ БУЃУМРО ТАБИАТ ТАБОБАТ МЕКУНАД ! Растании "Сабельник" барои беморињои банду буѓум, сутунмўњра, устуѓон истифода шуда, намакро хориљ, дарду сузишро бартараф, варам ва шамолхўрии буѓумњоро нест мекунад, ва бељошавї, рагкаширо бартараф намуда организмро аз моддањои зарарнок тоза мекунад. Истифода: ба калонсолон 10-20 чакра 2 бор дар як рўз. Давомнокї 1 моњ. Њангоми харид дар рўи ќутти бубинед, ки живые витамины навишта шуда бошад, зеро махс хамин намуд сабелник дар таркибаш спирт ва ќанд надорад, бинобар ин ба гирифторони беморони диабет, атеросклероз, њомиладорон, фарбењї истеъмоли он зарур ва мумкин аст. Аз дорухонањо пурсон шавед ё бо тел. вилояти Суѓд ва ноњияњои он: 92 749 33 47; Душанбе: 95-178-85-08 дастрас намоед. Нархаш 22 сомонї.

Пролит ва Супер Пролит мањсулоти №1 дар љањон! - ин маљмўи давоњои растанигии табиї, ки барои: -пора намудан ва аз гурда бо нармї берун баровардани сангу ќум; -зидди илтињоб ва шамолхўрии гурдањо. -таркиби антисептикї ва антибактериалї доранд. Дар кафедраи урологии Академияи тиббии Русия ва дигар муассисањои бонуфузи тибии љањон аз санљиш гузаштааст. Њар беморе, ки Пролитро истифода бурдааст аз таъсири шифоии он хуб огоњ аст. Ва бесабаб нест, ки он бо њисоботи "DSEM grup" дар љањон дар љои аввал ба њисоб меравад. Саволњои худро ба табибони ботаљриба ба сайти www.netkamney.ru пешнињод намоед. АЗ ДОРУХОНАЊОИ ШАЊР ХАРИДОРЇ НАМОЕД!

Рўзнома моњи декабри соли 1994 тањти раќами 309 дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ба ќайд гирифта шудааст.

Аттестати силсилаи А №0733330, ки онро мактаби тањсилоти миёнаи умумии №11-и ноњияи Совет (њозира Темурмалик) соли 1990 ба Муњиддинова Шамсия Мубиновна додааст, бинобар гум шуданаш эътибор надорад. *** Номаи камоли ХМА 0037734, ки онро соли 2007 Гимназия-парваришгоњи ноњияи Рўдакї ба Ибрагимов Умед Тошпулодович додааст, бинобар гум шуданаш, аз эътибор соќит дониста шавад. *** Дафтарчаи имтињонї ва билети донишљўии силсилаи Ш №09117, ки онро соли 2009 Донишгоњи аграрии Тољикистон ба номи Шириншоњ Шотемур ба донишљўи факултаи ба њисобгирї ва молия Боронов Кароматулло Њусейнович додааст, эътибор надорад. *** Дафтарчаи имтињонї ва билети донишљўии Пирматов Азамат Ќањрамонович, ки онро соли 2012 Донишкадаи молия ва иќтисоди Тољикистон додааст, бинобар сабаби гум шуданаш, эътибор надорад. *** Дафтарчаи донишљўии Саидов Лутфулло Сайфуллоевич, ки онро соли 2010 факултаи менељменти молиявї ва инноватсионии Донишгоњи технологии Тољикистон бо ихтисоси тањти раќами 125010703 ТА додааст, эътибор надорад. *** Шиносномаи техникии њавлидории №117, ки онро 10 августи соли 1991 КФБТ-и шањри Кўлоб ба Саидов Амирхон додааст, бо сабаби гум шуданаш, эътибор надорад. *** Шартномаи хонае, ки ба Давлатов Холмат, воќеъ дар суроѓаи шањри Душанбе, кўчаи Мирзо Ризо-35 туњфа карда шудааст ва онро Нотариуси давлатии №1-и шањри Душанбе, аз санаи 17.08.1983, тањти раќами Р-РУ № 9Д-362 тасдиќ кардааст, бино ба сабаби гум шуданаш эътибор надорад.

ФАЪОЛИЯТАШРО ЌАТЪ МЕНАМОЯД Кооперативи истењсолии "Уланг-2"-и ноњияи Балљувон фаъолияти худро ќатъ менамояд. Њама гуна арзу шикоятњо дар муддати 2 моњ ќабул карда мешаванд. Муовини сармуњаррир оид ба тиљорат: Хусрав Дўстов

ЊАЙАТИ ЭЉОДЇ: Ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома зимнан метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро ба дўш нагирад.

Сармуњаррир Бахтиёр ЊАМДАМОВ

ÁÀÐÎÈ ÌÀÚËÓÌÎÒ: Дастгоњи КИМ ЊХДТ Идораи рўзнома тел: 224-23-90, 224-83-72, 224-49-29, 221-63-21. факс: 224-27-59

www.tribun.tj

тел. 238-72-10, 238-54-61, 238-79-07, факс: 227-44-94

E-mail: minbarihalk@bk.ru

Котиби масъул: Маъруфљон Мањмудов Муњаррири масъул: Шариф Њусейнов Хабарнигорон: Љумъа Ќуддус, Алиљон Љўраев, Толиби Луќмон, Аслия Саломатшоева, Моњрухсор Рањимова Масъули чоп: Мирзоалї Юнусов Њуруфчинон: Љамила Ањмадова, Гуландом Раљабова Мусањњењ: Сабоњат Худоёрбекова, Суратгир: Тўхтамурод Рўзиев Сањифабанд: Фирдавс Таушаров

НИШОНИИ МО: 734018, ш. Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозї, 16. Индекси обуна: 68910 Макони чоп: нашриёти «Шарќи озод». Теъдоди нашр: 48913 нусха Навбатдор:

Алиљон Љўраев

Минбари халк (45)  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you