Issuu on Google+

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Барои созандагї ва рушди босуботи Тољикистон

22 август соли 2013, панљшанбе, №34 (909)

www.tribun.tj www.minbari.halk.tj E-mail: minbarihalk@hhdt.tj bk.ru

НАШРИЯИ МАРКАЗИИ ЊИЗБИ ХАЛЌИИ ДЕМОКРАТИИ ТОЉИКИСТОН

КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ

САТЊИ БАЛАНД ОИД БА ЊАМКОРЇ ДАР СОЊАИ ОБ

Муњити зист «ИЌТИСОДИ САБЗ» - РОЊИ РУШДИ УСТУВОР ВА КОЊИШ ДОДАНИ КАМБИЗОАТЇ

Сањ. 8

Минтаќа ва љањон

Њамсояи бесоя

Чашмандоз

Сањ. 10

ЧИЛУ ЧОР МУШКИЛОТИ «ЧИЛУЧОРЧАШМА»

Сањ. 13

Танзим

САРФАКОР САРФАКОР ЌАШШОЌ ЌАШШОЌ НАМЕШАВАД НАМЕШАВАД

Санаи 20 августи соли равон Конфронси байналмилалии сатњи олї оид ба њамкорї дар соњаи об дар шањри Душанбе ба кори худ оѓоз намуд.

Сањ. 14


2

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

РЎЙДОДЊОИ ЊАФТА

КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ САТЊИ БАЛАНД ОИД БА ЊАМКОРЇ ДАР СОЊАИ ОБ Санаи 20 августи соли равон Конфронси байналмилалии сатњи олї оид ба њамкорї дар соњаи об дар шањри Душанбе ба кори худ оѓоз намуд. сањ. 1 Барои иштирок дар кори он беш аз 900 нафар мењмонони воломаќом ва мутахассисону коршиносони маъруф аз зиёда аз 70 кишвари љањон ва созмонњои сершумори минтаќавию байналмилалї ба Тољикистон ташриф оварданд. Конфронсро Сарвазири Тољикистон Оќил Оќилов ифтитоњ бахшида, нахуст Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмонро ба суханронї даъват намуд. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон иштирокдорони конфронсро ба Тољикистон хайра маќдам гуфта, доир ба тадбирњои сершумори Њукумати Љумњурии Тољикистон ва љомеаи љањонї дар соњаи об андешањои љолиб баён намуд. Бо ёдоварї аз иќдомњои дар сатњи љањонї пазируфташудаи Тољикистон, аз љумла "Соли байналмилалии оби тоза (2003), дањсолаи байналмилалии "Амалиёти об барои њаёт" (2005-2015) ва "Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об (2013)" ёдовар шуда, пешнињод намуд, ки аз соли 2015 дањсолаи нави амалиёти байналмилалї дар соњаи об эълон гардад. Њамчунин пешнињод карда шуд, ки дар шањри Душанбе Маркази байналмилалї оид ба њамкорї ва дипломатияи соњаи об таъсис дода шавад. Дар робита ба масоили њалталаби обї дар минтаќаи Осиёи Марказї Сарвари давлат Эмомалї Рањмон изњор дошт: "Тољикистон њамеша љонибдори њамкории мутаќобилан судманд ва муносибатњои неки њамсоягї буд, њаст ва хоњад монд. Мо хуб мефањмем, ки танњо њамкории мутамаддин ва иродаи сиёсї метавонад ба њамаи мо пешрафту инкишофро дар ин љода таъмин намоянд. Тољикистон ба чунин њамкорї комилан омода аст".

Сипас, Президенти Иљлосияи 68-уми Маљмаи кулли Созмони Милали Муттањид Љон Эш Паёми Дабири кулли ин созмон Пан Ги МУН-ро ќироат намуд. Дар љаласаи пленарии конфронс, њамчунин Муовини дабири кулли Созмони Милали Муттањид У Хунбо, Сарвазири Шоњигарии Таиланд Йинглак Шинаватра, Сарвазири Љумњурии Ќирѓизистон Жанторо Сатибелдиев, Сарвазири Мозамбик Алберто Кле-

СУХАНРОНИИ ОЛИЉАНОБОН, МУЊТАРАМ САРОНИ ЊУКУМАТЊО! МУЊТАРАМ МУОВИНОНИ ДАБИРИ КУЛЛИ СОЗМОНИ МИЛАЛИ МУТТАЊИД! МУЊТАРАМ ВАЗИРОН ВА РОЊБАРОНИ ЊАЙАТЊО! МУЊТАРАМ ИШТИРОКДОРОНИ КОНФРОНС! ХОНУМЊО ВА ЉАНОБОН!

Барои ман мояи сарфарозист, ки њамаи шуморо дар шањри Душанбе дар Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба њамкорї дар соњаи об хайра маќдам гўям. Њамоиши имрўза, ки тибќи ќатъномаи Маљмаи Умумии Созмони Милали Муттањид сурат мегирад, барои њамаи мо љињати арзёбии вазъ ва дурнамои њамкорї дар соњаи об ба хотири татбиќи мукаммали уњдадорињо ва ќаро-

ментино Антонио Ваквина, Директори генералии ЮНЕСКО Ирина Бокова, Муовини дабири кулли Созмони Милали Муттањид Ребека Гринспан, Намояндаи махсуси президенти Бонки љањонї Мањмуд Муњиддин, Президенти Шўрои љањонии об Бенедито Брага ва Президенти созмони "Бонувони љонибдори њамшарикии обї" Алис Бауман-Дентенер суханронї намуданд.

Эмомалї Рањмон дар маросими ифтитоњи Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба њамкорї дар соњаи об рњои дар сатњи глобалї ќабулгардида имконияти нодире фароњам месозад. Ќабл аз он, ки пиромуни вазифаву њадафњои нишасти имрўза мушаххасан сухан гўям, бамаврид медонам дар бораи марњалањои асосии амалиёти дастаљамъонаи мо дар тўли дањсолаи охир таваќќуф намоям. Имсол ба аввалин тарњи муштараки ањамияти љањонидоштаи мо - Соли байналмилалии оби тоза, ки соли 2003 баргузор гашта буд, дањ сол пур мешавад ва ин сана арзишмандии тањлили моро бештар мегардонад. Соли байналмилалии оби тоза ба тањкиму тавсеаи талошњо оид ба нигањдорї ва истифодаи самараноки захирањои оби ошомиданї кўмак карда, ба дарки амиќи наќши об дар таъмини рушди устувор, инчунин барои омода сохтан ва интишор намудани аввалин гузориши фарогир дар бораи азхуд кардани захирањои оби љањон зери унвони "Об барои одамон, об барои њаёт" мусоидат намуд. Ба назари мо, наќши асосии Соли байналмилалї дар он ифода меёбад, ки барои тарњи дуюми тўлонитари дорои ањамияти љањонии соњаи захирањои об - Дањсолаи байналмилалии амалиёти "Об барои њаёт, солњои 2005-2015" - асоси боэътимоду устувор гузошт. Њадафи асосии Дањсола аз расо-

нидани мусоидат ба љањду талошњо ба хотири иљрои уњдадорињои байналмилалї дар соњаи об ва захирањои бо он алоќаманд то соли 2015, аз љумла дар самти ду баробар кам кардани ќишри ањолие, ки ба оби ошомидании безарар ва бењдошти санитарї дастрасї надорад, иборат буд. Соли 2010 дар шањри Душанбе мо якљоя шарњу тафсири миёнамуњлати татбиќи амалии Дањсолаи байналмилалии амалиёти "Об барои њаёт"-ро анљом додем. Дар Эъломияи Душанбе, ки дар асоси хулосањои тафсири соли 2010 ќабул шуда буд, мо азми худро љињати амалисозии уњдадорињои ќаблї дар соњаи захирањои об таъйид намудем. Дар ин замина худи њамон сол бо ибтикори Љумњурии Тољикистон доир ба Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об эълон намудани соли 2013 ќатъномаи нави Маљмаи Умумии Созмони Милали Муттањид ќабул гардид. Тољикистон якљоя бо кишварњои дигари њамшарики ќатънома ба ин ташаббус роњ кушода, дар назар дошт, ки Соли байналмилалї ба тањкими муколама ва якдигарфањмї, рушду тавсеаи њамкориву шарикї дар асоси муносибатњои бисёрзина ва маљмўї ба њалли масъалањои об мусоидат хоњад кард.


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Масалан, имрўз дар Тољикистон танњо 58,5 фоизи ањолии кишвар сарчашмањои хушсифати оби нўшокї ва ќариб 30 фоизи он шароити хуби санитарї дорад. Дар панљ соли охир Њукумати кишвар барои њаллу фасли мушкилоти марбут ба захирањои об зиёда аз 15 стратегия ва барномаву наќшањои корї ќабул кардааст, ки дар чањорчўби онњо барои лоињањои мушаххас зиёда аз 500 миллион доллари амрикої масраф мешавад. Аммо таљриба гувоњ аст, ки барои сари ваќт пиёда сохтани ин њадафњо тавсеаи маблаѓгузорї ва љалби сармояњо аз тариќи истифодаи тамоми имконоти мављуда љињати тањкими инфрасохтори обии кишвар комилан зарур аст.

Нимаи аввали Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об аллакай сипарї гашт. Дар ин давра ба хотири муњокима ва тањияи роњњои бењтарини шарикиву њамкорї дар соњаи об, густариши донишу малакањо оид ба василањои дипломатияи об як силсила чорабинињои глобалї, минтаќавї ва миллї гузаронида шуданд. Мо натиљањои чорабинињоро дар Сарагоса, Абу-Забї, Париж, Ню-Йорк, Гаага, Чиангмай ва дигар шањрњо, ки ба хотири мусоидат ба татбиќи босамари њадафњои Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об гузаронида шуданд, мусбат арзёбї мекунем. Конфронси имрўза чорабинии навбатї ва дар айни замон рўйдоди марказии Соли байналмилалї мебошад ва ман мутмаинам, ки ба идомаи он дигар нишастњои муњими байналмилалї доир хоњанд гашт. Аз фурсат истифода бурда, мехостам ба кулли њамшарикони мо, аз љумла њукуматњо, муассисањои Созмони Милали Муттањид, созмонњои байналмилалї ва минтаќавї, бахши хусусї ва намояндагони љомеаи шањрвандї барои мусоидати фаъолашон ба татбиќи амалии тадбирњои Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об изњори сипос намоям. ХОНУМЊО ВА ЉАНОБОНИ АРЉМАНД! Имрўз масъалаи асосие, ки дар пешорўи љомеаи љањонї ќарор гирифтааст, аз он иборат аст, ки ба чї тариќ уњдадорињои эълоншуда метавонанд ба амалиёт ва наќшањои њамкорї дар соњаи об пайваста, татбиќи комилу амалии худро љињати бењбуди њаёти њар фард пайдо намоянд. Дар оѓози фаъолияти муштараки мо дар чањорчўбаи Дањсолаи байналмилалии амалиёти "Об барои њаёт", ки бо Њадафњои Рушди Њазорсола иртиботи ногусастанї дорад, дар пешорўи мо айнан чунин масъала меистод. Тавре маълум аст, захирањои об дар самти расидан ба њадафњои рушд, ки дар Эъломияи Њазорсола дарљ ёфтаанд, ањамияти аввалиндараља касб кардаанд. Љањду талоши мо оид ба рафъи камбизоатї ва гуруснагї, таъмини баробарї ва васоили зиндагї, коњиш додани осебпазирї ва њалли масъалањои тандурустї дар њоле ки дар

3

РЎЙДОДЊОИ ЊАФТА

манотиќи зиёди сайёра нархи оби ошомиданї аз нархи сўзишворї болотар рафтааст, ба рушду идораи оќилонаи захирањои об вобастагии зич дорад. Ин саъю кўшишњо њанўз он самараи бузургеро, ки њамаи мо дар оѓози њазорсола интизораш будем, надодаанд. Вале бо вуљуди ин, пешрафти бадастомада возењу равшан аст. Тавре ки дар њисоботи соли 2013 оид ба Њадафњои Рушди Њазорсола зикр шудааст, тайи ду дањсолаи охир зиёда аз 2,1 миллиард одамон бо об бењтар таъмин гашта, шароити санитарии 1,9 миллиард сокинони Замин рў ба бењбудї нињодааст. Дар баробари ин, њоло њам 768 миллион нафар обро аз сарчашмањои хатарнок истеъмол намуда, таќрибан барои 2,5 миллиард сокинони сайёра шароити аввал��яи санитарї дастнорас аст. Зиёда аз ин, пешрафти бадастомада на танњо дар байни минтаќањо ва кишварњо, балки байни ањолии дењот ва шањрњои мамлакатњо номутаносиб аст.

ХОНУМЊО ВА ЉАНОБОНИ ГИРОМЇ! Муњлати ноил шудан ба Њадафњои Рушди Њазорсола ва татбиќи маљмўи тадбирњои Дањсолаи байналмилалии амалиёти "Об барои њаёт" дар ояндаи наздик ба анљом мерасад. Ба ибораи дигар, то анљоми раванди иљрои ин ду тарњи глобалии бо њам сахт алоќаманд, ки ба мањви камбизоатї ва нобаробарї, бењбуди сифати њаёт ва ќонеъ намудани ниёзмандињои асосии одамон равона карда шудаанд, рўзу моњњои башумор мондаанд. Дар ин муддати начандон зиёди боќимонда зарур аст, ки барои таъмин намудани пешрафти возењ дар самти расидан ба Њадафњои Рушди Њазорсола саъю талошњои мо дучанд гашта, њамаљониба таќвият дода шаванд. Ин иќдом махсусан дар шароити кунунї муњим аст, зеро зуњуроти љории буњронњои молиявию иќтисодї, озуќаворї ва энергетикї ва таѓйироти иќлим пешрафти бе ин њам нопурра, ноустувор ва номутаносибро коњиш медињад. Вале аллакай имрўз метавон гуфт, ки Дањсолаи байналмилалии амалиёти "Об барои њаёт, солњои 2005-2015" љузъи мантиќї ва зарурии раванди татбиќи амалии Њадафњои Рушди Њазорсола гашта, барои пиёда сохтани онњо мусоидат ќардааст. Бинобар ин, бо истифода аз фурсат баррасии имкони эълон гардидани дањсолаи нави байналмилалиро оид ба њалли масъалањои марбут ба

об пешнињод менамоям. Мо чунин мешуморем, ки дањсолаи нав бояд ба саъю талошњо дар њамаи сатњњо такони нав дода, дар давраи баъди соли 2015 ба рушду тавсеаи шарикї ва њамкорї дар соњаи об хизмат намояд. Гузашта аз ин, бояд ба инобат гирем, ки то соли 2015 Њадафњои Рушди Устувор тањия ва ќабул карда мешаванд. Дар робита ба ин, умедворам, ки пешнињоди мазкур аз љониби иштирокдорони конфронси имрўза пуштибонї меёбад. Алњол раванди байнињукуматї оид ба тањияи Њадафњои Рушди Устувор, ки комёбии асосии Конфронси Созмони Милали Муттањид оид ба рушди устувор (РИО+20) мањсуб мешавад, идома дорад. Боиси ќаноатмандист, ки дар санади љамъбастии РИО+20 наќши калидии захирањои об дар эљоди рушди устувор эътироф гардида, масъалањои марбут ба Њадафњои Рушди Устувор дар соњаи об дар њамоишу нишастњои гуногун мавриди баррасии фаъолона ќарор доранд. Мо раванди пешбарии ѓояро оид ба зарурати тањияи Њадафи алоњидаи рушди устувор дар соњаи захирањои об пуштибонї мекунем ва зарур медонем, ки њангоми тањияи умумии ин њадафњо унсурњои мазкур ба њисоб гирифта шаванд: - таъмини дастрасии комил ба оби безарари ошомиданї ва санитария; - љорї намудани идораи воњиду муттањидаи захирањои об дар сатњи миллї ва минтаќавї; - баланд бардоштани самаранокии истифодаи об ва истифодаи дуюмбораи он; - маблаѓгузории кофї ва сармоягузории иншооти хољагии об ва инфрасохтор, ироа ва татбиќи технологияњои навтарин; - бунёди василањои мутаќобилан ќобили ќабул оид ба љамъоварї ва табодули иттилооту маълумот. Умед дорам, ки дар љараёни мубоњисањои кунунї иштирокдорони конфронс оид ба ин масъала тавсияњои мушаххасеро пешнињод хоњанд кард.

сањ. 4


4

РЎЙДОДЊОИ ЊАФТА

СУХАНРОНИИ ХОНУМЊО ВА ЉАНОБОНИ МЎЊТАРАМ! Таљриба гувоњ аст, ки њадафњо фаќат дар сурати тањияи василањои муассир ва наќшањои мушаххаси татбиќу тафсири онњо амалишаванда мебошанд. Аз ин лињоз, Њамоиши сиёсии ба тозагї таъсисёфтаи сатњи баланд оид ба рушди устувор дар ин арса бояд на фаќат наќши марказї дошта бошад, балки љињати густариши муколамаи доимї оид ба доираи васеи масъалањои рушди устувор василаи фарогир ва пурвусъатеро муњайё созад. Дар иртибот ба ин, мувофиќи маќсад медонам, ки ба баррасиву муњокимаи иштирокдорони мўњтарам роњњои тањияи диди глобалиро оид ба масъалањои об барои давраи баъди соли 2015 пешнињод намоям, зеро он метавонад љињати пиёдасозии њадафњои бо захирањои об алоќаманди рушди устувор ба њайси "харитаи роњ" наќши муфид дошта бошад. Ба инобат гирифтани омилњои зерин, ки њангоми тањияи диди нав оид ба масъалањои об чањорчўба ва имконоти њамдастиву њамкориро муайян месозанд, онро таќвият хоњанд дод. Аввалан, таѓйирёбии иќлим ба захирањои об таъсири манфї дошта, ба саъю талошњои мо дар самти расидан ба њадафњои рушд осеб мерасонад. Масалан, тўли чанд дањсолаи ахир пиряхњои Тољикистон, ки аз муњимтарин манбаъњои оби минтаќаанд, ќариб 30 фоизи њаљми худро гум кардаанд ва ин тамоюл пайваста идома дорад. Дар ин муддат аз 14 њазор пиряхњои мо њазортои онњо ба куллї нобуд шуданд. Фаќат пиряхи Федченко - бузургтарин пиряхи ќитъаи хушкии Замин - дар ин давра ќариб 1 километр кўтоњ шуда, масоњаташ ба андозаи 11 километри мураббаъ ихтисор гаштааст ва њаљман таќрибан 2 километри мукааби ях талаф ёфтааст. Бо дарназардошти он, ки ќариб 60 фоизи захирањои оби њавзаи бањри Арал дар ќаламрави Тољикистон ташаккул меёбанд, чунин вазъ боиси нигаронии љиддист ва андешидани тадбирњои фавриро доир ба мутобиќсозї ва эљоди устуворї нисбат ба таѓйироти иќлим таќозо дорад. Дар иртибот ба таъсири таѓйироти иќлим тайи солњои ахир дар Тољикистон, ки 93 фисади ќаламравашро кўњњо ташкил медињанд, афзоиши офатњои табиии бо захирањои об алоќаманд ба мушоњида мерасад, ки боиси зиёни бузурги иќтисодиву маънавї мегарданд. Офатњои табиї илова бар он, ки дар шароити кўњсори мо ба хисороти ѓайричашмдошт боис мегарданд, саъю талошњои моро оид ба дастёбї ба Њадафњои Рушди Њазорсола коњиш дода, дар роњи паст кардани сатњи камбизоатї монеаву мушкилоти иловагї эљод месозанд. Аз ин лињоз, дар сатњи глобалї мунтазам мавриди бањсу муњокима ќарор додани масъалаи офатњои табиии бо захирањои об алоќаманд мувофиќи маќсад мебошад. Дуюм ин, ки афзоиши ањолї ва зиёд шудани эњтиёљ ба захирањои об вазифањои наву фарогирро ба миён мегузоранд. Масалан, дар минтаќаи Осиёи Марказї масоњати заминњои обї аз 2,2 миллион гектари аввали асри XX то 9 миллион гектари њозира ва теъдоди ањолї аз 20 миллион нафари соли 1956 то 63 миллион нафар дар соли 2010 афзоиш ёфтааст. Дар олами муосир талабот ба захи-

рањои об босуръат афзун мегардад, ки ин, дар навбати худ, боиси шиддат гирифтани муносибатњои байнињамдигарии соњањои мухталифи иќтисод мегардад. Тезутунд шудани раќобат барои захирањои об дар шароити афзоиши камбуди он ќодир аст, ки њатто дар дохили як мамлакат ба пайомадњои номатлуб боис гардад. Сеюм, ба инобат гирифтани љанбаи гендерии масоили соњаи об зарур аст. Моро лозим аст, ки занонро тавассути тањкими наќши онњо дар идораву њифзи захирањои об ба раванди рушд фаъолона љалб намоем. Дирўз дар чањорчўбаи конфронс Њамоиши занон оид ба њамкорї дар соњаи об баргузор гардида, барои амалиёти минбаъда тавсияњои худро тањияву пешнињод намуд. Чањорум, наќшањо ва иќдомоти мо бояд ба воситањои кофии татбиќи онњо, аз љумла ба захирањои молиявї, сармояњо ва технологияњо такя намоянд. Дар ин росто шарикии глобалї ба хотири рушд бояд њамаљониба тањким дода шавад. Возењ аст, ки дар шароиту воќеияти нав ба навсозию бењсозии шарикии глобалї ба хотири рушди устувор ниёз пайдо мешавад. Њамкорї дар бахши таълими фарњанг ва маданияти истифодаи устувори об метавонад самти муњими саъю талошњои муштарак бошад. Дар ин самт шарикии давлативу бахши хусусї барои ноил шудан ба њадафњои таъмини обу санитария имкониятњои нав эљод хоњад кард. Панљум, унсури фаромарзии њамкорињо дар соњаи об дар таъмини сулњу субот ва рушд наќши умда дорад. Имрўз дар љањон зиёда аз 276 њавзаи дарёњои байналмилалї мављуд аст, ки ќаламрави 148 кишвар ва 40 фоизи ањолии Заминро фаро мегиранд. Њамкории пурсамар дар соњаи об ќодир аст, ки омили суръатбахши рушд гардад, набудани он бошад, баръакс, метавонад барои вазъи иќтисодиву иљтимоии кишварњои шомили њавзањои умумии об пайомадњо ва хатарњои љиддї эљод созад. Дар бисёр минтаќањои љањон тањкими имкониятњои њамкории фаромарзї дар соњаи об ба рушди солиму муштараки њамаи кишварњои наздисоњилї мусоидат менамояд. Бо истифода аз фурсат мехостам мухтасаран ба мавзўи њамкории фаромарзї дар соњаи об дар Осиёи Марказї дахл намоям. Тавре маълум аст, кишварњои минтаќа аз захирањои оби ду дарёи бузург Ому ва Сир - ва њамчунин як силсила рўдњои хурди сарњадгузар истифода мебаранд. Дар шароити минтаќае, ки ќисми бузурги захирањои обаш дар ќаламрави бархе аз кишварњо ташаккул меёбаду истифодаи бештари онњо ба кишварњои дигар рост меояд, њамкории зарурї љињати идораи устувор ва истифодаи захирањои об калиди рушди дарозмуддат аст. Чунончи, аз 64 километри мукааби оби дар ќаламрави Тољикистон бавуљудомада кишвари мо фаќат 10-11 километри мукааби онро истифода мебарад, ки ин 10 фоизи захираи умумии оби њавзаро ташкил медињад. Њол он, ки нишондињандањои ќиёсии кишвари мо аз рўи њаљми об ва масоњати обёришаванда ба њар сари ањолї дар Осиёи Марказї дар сатњи пасттарин

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Эмомалї Рањмон дар маросими ифтитоњи Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба њамкорї дар соњаи об ќарор доранд. Дар ин росто, Тољикистон аз рўзњои аввали истиќлолияташ ба хотири мусоидат ва тањкими њамкорињои минтаќавї, алалхусус дар соњаи об, тамоми тадбирњои лозимаро андешидааст. Аз љумла, кишвари мо дар ќатори дигар давлатњои Осиёи Марказї аз соли 1992 Созишномаро дар бораи њамкорї дар соњаи идораи муштараки истифода ва ��ифзи захирањои оби сарчашмањои байнидавлатї имзо намуда, дар соли 1993 њаммуассиси Бунёди байналмилалии наљоти Арал гардид. Тољикистон дар баробари дигар кишварњои минтаќа њамасола барои нигањдории низоми экологии минтаќаи назди Арал ва худи бањри Арал њаљми иловагии обро људо мекунад. Ба хотири таъмини ањолии кишварњои Осиёи Марказї бо оби тозаи ошомиданї мо бунёди Консорсиуми байналмилалиро оид ба истифодаи оби тозатарини ошомидании кўли баландкўњи Сарез пешнињод карда будем. Зимнан, ваќте ки дар минтаќа афзоиши камбуди захирањои оби ошомиданї ба мушоњида мерасад, лоињаи номбурда, бечунучаро, ќобили таваљљўњи хос аст. Тољикистон борњо оид ба истифодаи муштараки захирањои бойи обу энергетикиаш, ки аз ин лињоз дар дунё яке аз љойњои аввалинро ишѓол менамояд, ибтикор нишон додааст. Нерўи эњтимолии барќи мо, ки ба андозаи 527 миллиард киловатт-соат дар як сол арзёбї мегардад, то њол фаќат ба ќадри 34 фоиз истифода мешаваду халос. Азхудкунии минбаъдаи ин нерўи бузурги аз лињози экологї тоза метавонад ба њалли фарогири масъалањои сершумори муосир ва ояндаи минтаќа, аз љумла марбут ба таъминот бо об ва амнияти энергетикиву озуќаворї мусоидат намояд. Њалли ин масъалањо, дар навбати худ, ба паст рафтани сатњи камбизоатї мусоидат намуда, замони ба рушди устувор комёб шудани кишварњои минтаќаро наздиктар мекунад. Аз тариќи таъсиси Бунёди байналмилалии наљоти Арал ва ба имзо расидани як теъдод созишномањои муњим кишварњои минтаќа фаъолияти маљмаи хољагии обро дар мушкилтарин шароити гузариш ба иќтисоди бозаргонї таъмин карда тавонистанд. Бо вуљуди ин, дар минтаќа њанўз имкониятњои бузурге барои њамкорї дар соњаи истифодаи захирањои об вуљуд

доранд, ки ба њама фоидаи зиёд оварда метавонанд. Аз фурсат истифода бурда, мехостам бори дигар изњор намоям, ки Тољикистон њамеша љонибдори њамкории мутаќобилан судманд ва муносибатњои неки њамсоягї буд, њаст ва хоњад монд. Мо хуб мефањмем, ки танњо њамкории мутамаддин ва иродаи сиёсї метавонад ба њамаи мо пешрафту инкишофро дар ин љода таъмин намоянд. Тољикистон ба чунин њамкорї комилан омода аст. ХОНУМЊО ВА ЉАНОБОНИ ИЗЗАТМАНД! Дар фарљоми суханронї мехостам таъкид намоям, ки имрўз дар шароити таъсири афзояндаи равандњои глобалї ба захирањои об ва якбора зиёд гаштани истеъмоли об барои эњтиёљоти одамон, иќтисоду низомњои экологї фаќат бар асоси эътимоди тарафайн, бањисобгирии одилонаи эњтиёљоту талабот ва иштироки њамаи љонибњои манфиатдор, дарёфту ба таври доимї бењтар намудани муколама ва шарикї оид ба масъалањои об роњандозї намудани њамкории самарабахшу оќилона дар соњаи об ба эљоди рушди устувор, коњиши камбизоатї ва рафъи нобаробарї, нигањдории тавозун ва устувории экологї ва, умуман, таъмини сулњу амонї мусоидат хоњад кард. Умед дорам, ки Конфронси Душанбе оид ба њамкорї дар соњаи об ба фаъол сохтани љањду талошњо дар ин самтњо такони нав хоњад бахшид. Тољикистон минбаъд низ ният дорад дар баробари дигар љанбањои масъалањои об дар сатњњои гуногун њамкорї дар соњаи обро фаъолона густариш бахшад ва дар ин иртибот якљо бо љонибњои манфиатдор дар шањри Душанбе Маркази байналмилалї оид ба њамкорї ва дипломатияи соњаи обро таъсис дињад. Мо љомеаи љањониро барои њамкорї дар ин кори хайр - њифзу оќилона истифода бурдани захирањои об даъват менамоем. Об - ин зиндагист, об - ин манбаи њаёт аст. Ва вазифаи мову шумост, ки ин манбаъро ба наслњои ояндаи худ дар бењтарин вазъ боќї гузорем! Ба њамаи иштирокчиёни конфронс муваффаќият ва дар сарзамини мењмоннавози тољикон будубоши њаловатбахш орзу дорам. Аз таваљљуњатон сипосгузорам.

20.08.2013, шањри Душанбе


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

5

РЎЙДОДЊОИ ЊАФТА

ЭМОМАЛЇ РАЊМОН БО МЕДАЛИ «60 - СОЛАГИИ ЮНЕСКО» САРФАРОЗ ГАРДИД Нимаи дуюми рўзи 20 август Президенти кишвар Эмомалї Рањмон Мудири кулли ЮНЕСКО хонум Ирина Боковаро ба њузур пазируфт. Дар оѓози мулоќот Ирина Бокова ба Сарвари давлати Тољикистон Эмомалї Рањмон медали"60 - солагии ЮНЕСКО"-ро таќдим намуд. Дар паёми расмии ЮНЕСКО дар ин хусус, аз љумла омадааст: "Бо эътирофи њамбастагии амиќ ба њадафњои поягузории сулњи устувор ва мусоидат ба рушди босубот, аз љумла тавассути ташаббусњо барои рушди њамкорї дар соњаи об, муколамаи байналмилалї, табодули дастовардњои илмї ва татбиќи босуръати Њадафњои рушди Њазорсола ва Њадафњои аз љониби љомеаи байналмилалї пазируфташудаи рушд Созмони маориф, илм ва фарњанги Созмони Милали Муттањид Љаноби Олї Эмомалї Рањмон, Президенти Љумњурии Тољикистонро бо медали љашнии "60 солагии ЮНЕСКО"сарфароз мегардонад". Президенти кишвар Эмомалї Рањмон сарфароз гардидан бо ин мукофоти боэътиборро боиси шарафмандї номида, изњор дошт, ки онро "пеш аз њама самараи зањмату талошњои пайвастаи тамоми мардуми куњантамаддуни Тољикистон дар роњи эъмору тањкими пояњои давлати навин ва эътибори он дар арсаи байналмилалї медонам".

МУЛОЌОТИ СУДБАХШИ САТЊИ БАЛАНД Субњи рўзи 19 август Эмомалї Рањмон як зумра мењмонони олимаќомро, ки барои иштирок дар Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба об ба Тољикистон ташриф оварданд, ба њузур пазируфт. Мулоќоти нахустин бо Вакили Парлумони Аврупо, роњбари Гурўњи вакилони Парлумон оид ба масъалањои об, хонум Кристина Гутиерес баргузор гардид. Зимни суњбат масоили њамкории гуногунљанбаи Тољикистону Иттињоди Аврупо баррасї шуда, аз сатњ ва муњтавои он рушди муносиботи њасана изњори ќаноат карда шуд. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон аз он, ки мавќеи созандаи Тољикистон доир ба масоили обу энергетика дар арсаи љањон, аз љумла дар Иттињоди Аврупо њарчи бештар мавриди дарки дуруст ва дастгирї ќарор мегирад, арзи ќаноатмандї намуд. Изњор гардид, ки "дар тањия ва татбиќи лоињањои гидроэнергетикии Тољикистон манфиати тамоми кишварњои

Тафсилоти бештари њамкории Тољикистон бо Иттињоди Аврупо дар мулоќоти Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Намояндаи махсуси Иттињоди Аврупо оид ба Осиёи Марказї, хонум Патрисия Флор баррасї гардид. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон дар оѓози суњбат изњор дошт: "Тољикистон дар симои Иттињоди Аврупо шарики муътамади худро дар арсаи байналмилалї мебинад ва мо хоњони тавсеаи њамёрии пойдору дарозмуддат ва мутаќобилан судманд бо ин нињоди бонуфуз њастем. Баррасии авзои кунунї ва ояндаи Афѓонистон, аз љумла пас аз соли 2014 ва роњњои густариши њамгироии Тољикистону Иттињоди Аврупо дар ин самт низ аз мавзўъњои асосии суњбат буд.

ба мо њамсояи минтаќа, чї аз лињози таъминот бо об ва чї бо нерўи барќ ба назар гирифта шудаанд". Њамчунин таъкид гардид: "Агар нерўгоњњо ва обанборњои Тољикистон намешуданд, дар кишварњои поёноб азхуд кардани миллионњо гектар замин ѓайри имкон мебуд". Кристина Гутиерес изњор дошт, ки "Иттињоди Аврупо, аз љумла сохтори парлумонии он мусоидати хешро барои эљоди фазои муносиб бањри тавсеаи њамкории созандаи минтаќавї дар Осиёи Марказї минбаъд низ дареѓ нахоњад дошт".

Дар мулоќоти Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Муовини дабири кулли Созмони Милали Муттањид оид ба кишварњои тараќќикунандаи мањсур дар хушкї Гян Чандра Ачария масоили њамкорї дар соњаи обу энергетика ва наќлиёту коммуникатсия баррасї гардиданд. Гуфтугўйи судманд, њамчунин доир ба масъалањои густариши савдо, афзоиши имкониятњои транзитї ва рушди наќлиёти автомобилии байналмилалї дар минтаќаи Осиёи Марказї сурат гирифт. Дар робита ба ин, изњори боварї карда шуд, ки раисии имсолаи Тољикистон дар Барномаи ТРАСЕКА, љаласаи 10-уми љашнии Комиссияи байнињукуматии ТРАСЕКА ва Конфронси байналмилалии сатњи баланд тањти унвони "Рушди наќлиёти автомобилї ва имкониятњои транзитии Осиёи Марказї барои давраи то соли 2020", ки моњи сентябри соли равон дар шањри Душанбе баргузор мегардад, боровар хоњад буд. Гян Чандра Ачария изњори итминон кард, ки "тадбирњои Тољикистон доир ба рањої аз бунбасти коммуникатсионї минбаъд низ бо мусоидати Созмони Милали Муттањид ва дигар созмонњою давлатњои шарику мададгор мавриди дастгирї ќарор хоњад гирифт".


6

РЎЙДОДЊОИ ЊАФТА

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

МУЛОЌОТИ СУДБАХШИ САТЊИ БАЛАНД Субњи рўзи 19 август Эмомалї Рањмон як зумра мењмонони олимаќомро, ки барои иштирок дар Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба об ба Тољикистон ташриф овардаанд, ба њузур пазируфт. Зимни мулоќот бо Муовини дабири кулли Созмони Милали Муттањид доир ба масоили иќтисодию иљтимої У Хунбо дар баробари мавзўъњои Конфронси байналмилалии сатњи баланд доир ба њамкорї дар соњаи об масоили вобаста ба тањияи рўзномаи Љаласаи байналмилалии рушд дар соли 2015 баррасї шуд. Масоили дар ин љаласа муайяншаванда бояд идомабахши Њадафњои Рушди Њазорсола бошанд, ки барои 15 соли аввали њазораи сеюми мелодї мушаххас гардида буданд. У Хунбо ба ташаббусњои љањонии Тољикистон дар соњаи обу энергетика, рушди «иќтисоди сабз», пешгирї аз гармшавии иќлим ва њам барои татбиќи босамари Њадафњои Рушди Њазорсола бањои баланд дод. *** Нимаи дуюми њамон рўз Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Сарвазири Шоњигарии Тайланд хонум Йинглак Шинаватра, ки ба Тољикистон бо сафари расмї ва њам барои иштирок дар конфронси байналмилалии сатњи баланд доир ба њамкорї дар соњаи об ташриф овардааст, мулоќот намуд.

Баррасии масоили вобаста ба рушди муносиботи дўстї ва њамкории судманди ду кишвар дар мулоќоти хосаи сатњи олї оѓоз ёфт. Зимни баррасии масоили вобаста ба рушди муносиботи дустї њамшарикии созандаи Тољикистону Тайланд, ки нахуст дар мулоќоти хоса ва сипас дар музокироти сатњи олї бо иштироки њайатњои расмии ду љониб сурат гирифт, ба мавзўъњои њамгироии сиёсї дар минтаќаи Осиё ва арсаи љањонї, густариши робитањои иќтисодию тиљоратї, сармоягузорї ва фарњангию гуманитарї таваљљуњи зиёд зоњир гардид. Ду љониб ба мувофиќа расиданд, ки барои густариши бештари робитањои мустаќим, аз љумла барои рушди туризм миёни пойтахтњои ду кишвар, шањрњои Душанбею Бангкок хатсайри мустаќими њавої кушода шавад. Пас аз анљоми мулоќоту музокирот Созишномаи байнињукуматї доир ба бекор намудани талаботи раводид барои дорандагони шиносномањои дипломатї, расмї ва хизматї ба имзо расида, эъломияи муштарак ќабул гардид. *** Дар мулоќот бо Президенти Шўрои љањонии об Бенедитто Брага аз њамкории бисёрсолаи созанда ва пурсамари Тољикистон ва Шўрои љањонии об изњори ќаноат карда шуд. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон аз наќши Шўрои љањонии об, ки чун созмони калидї дар ин соња беш аз 300 аъзо дорад, дар пазирої, тарѓиб ва татбиќи ташаббусњои глобалии Тољикистон дар соњаи об арзи сипосу ќадрдонї намуд. Бенедитто Брага дар навбати худ аз пешсафии љањонии Тољикистон дар масоили вобаста ба об ќадрдонї карда, изњор дошт: "Мо мисли Тољикистон муътаќидем, ки об бояд воситаи њамкорї бошад, на воситаи низоъ".

Зимни вохўрии Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Вазири энергетика, об ва шуѓли ањолии Кувайт Абдулазиз Абдуллатифал-Иброњим, асосан роњњои татбиќи амалии санадњо ва тавофуќоти дуљонибаи ду кишвар баррасї шуд. Бо ёдоварї аз сафари давлатии Президенти Тољикистон ба Кувайт ва натиљањои умедбахши он изњори боварї карда шуд, ки татбиќи амалии санадњои зимни ин сафар имзо шуда ва дигар тавофуќоти муњим ба нафъи ду давлати дўст ва мардумони онњо хизмат хоњад кард. *** Дар мулоќот бо Вазири муњити зисти Ќатар Ањмад ибни Омирал-Њумайдї масоили кунунї ва дурнамои рушди муносиботи ду кишвар баррасї шуд. Бо ќаноатмандї аз сатњ ва мазмуни муносиботи судбахш ва њамкории босамари кунунї, њамзамон ба густариши бештари робитањо дар оянда изњори њавасмандї карда шуд. *** Мулоќоти Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Дабири кулли Паймони нерў Урбан Руснак басо љолибу самарбахш љараён гирифт. Бо ёдоварї аз натиљањои форуми соњибкорию сармоягузорї барои Тољикистон, ки бо мусоидати ин созмон чанде пеш дар шањри Брюссел-пойтахти Шоњигарии Белгия баргузор гардида буд, ба густариши бештари њамкорї изњори њавасмандї карда шуд. Урбан Руснак таъкид намуд, ки Паймони нерў минбаъд низ ба Тољикистон барои бењсозии фазои инвеститсионї ва љалби сармоягузории хориљї, пеш аз њама ба бахшњои ояндадори соњаи энергетикаи он мусоидати фаъол хоњад дошт. *** Зимни мулоќот бо вакили парлумони Фаронса ва намояндаи махсуси Ассамблеяи парлумонии Созмони амният ва њамкорї дар Аврупо (САЊА) Тиерри Марианї масоили гуногуни њамкорї баррасї шуд. Таваљљуњи зиёд ба масоили њамкорї дар бахшњои сиёсат ва амнияти минтаќавї, иќтисод ва тиљорат, сармоягузорї, обу энергетика ва экология зоњир гардид. *** Дар вохўрї бо Вазири захирањои оби Бангладеш Рамеш Чандра Сен доир ба њамгироии байналмилалї дар соњаи обу энергетика ва њифзи муњити зист табодули назар карда шуд. Рамеш Чандра Сен таљрибаи пурѓановати Тољикистонро дар соњаи дипломатияи обї дар минтаќа ва љањон арзандаи омўзиш арзёбї намуда, ба ташаббусњои љањонии кишвари мо дар ин љода бањои баланд дод. *** Зимни мулоќоти Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо Муовини вазири захирањои об ва ирригатсияи Љумњурии Мисри Араб Воил Хайрї масоили њамкории гуногунљанбаи ду кишвар баррасї шуд. Воил Хайрї пазируфта шудани пешнињоди навбатии обии Тољикистонро доир ба эълон намудани соли 2013 - Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об нишонаи болоравии нуфузи кишвар дар арсаи љањонї номид. *** Рўзи 21 август Президенти кишвар Эмомалї Рањмон Сарвазири Ќирѓизистон Жанторо Сатибалдиевро, ки бо сафари расмї ва барои иштирок дар Конфронси байналмилалии сатњи баланд доир ба њамкорї дар соњаи об ба Тољикистон ташриф овардааст, ба њузур пазируфт. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон Ќирѓизистонро "шарики табиии минтаќавии Тољикистон" номида, ба сатњи муносиботи ду кишвари њамсоя бањои баланд дод. Аз яксонї ва ё наздикии мавќеъњои Тољикистону Ќирѓизистон доир ба идора ва истифодаи босамари захирањои обии минтаќа ва њифзи муњити зист изњори ќаноатмандї карда шуд. Танњо тайи 5 моњи соли равон њаљми мубодилаи мол миёни Тољикистону Ќирѓизистон беш аз 4 баробар афзоиш ёфтааст. Густариши бештари њамкорї дар соњањои энергетика ва наќлиёту коммуникатсия, аз љумла тавассути додугирифти нерўи барќ, додани маќоми байналмилалї ба гузаргоњи сарњадии Ќарамиќ ва дигар тадбирњо зарур шумурда шуд. Пешнињод гардид, ки доир ба тањия ва татбиќи лоињањои бунёди роњњои оњани Русия-Ќазоќистон-Ќирѓизистон-Тољикистон, Чин-Ќирѓизистон-Тољикистон-АфѓонистонЭрон, хатти барќии CASA-1000 аз Тољикистону Ќирѓизистон ба Афѓонистону Покистон ва дигар тарњњои минтаќавї чорањои муассир андешида шаванд.

*** Санаи 20 август дар њошияи Конфронси байналмилалии сатњи баланд доир ба њамкорї дар соњаи об Президенти кишвар Эмомалї Рањмон як зумра иштирокдорони воломаќоми онро ба њузур пазируфт. Мулоќоти якуми дуљонибаи Сарвари давлат Эмомалї Рањмон бо Сарвазири Мозамбик Алберто Клементино Антонио Ваквина баргузор гардид. Зимни суњбат масоили ташкил ва густариши робитањо миёни ду кишвар баррасї шуд. Зикр гардид, ки Тољикистону Мозамбик метавонанд бештар дар бахшњои кишоварзї, саноат, геология, энергетика ва маориф њамкории босамар ба роњ монанд. *** Дар мулоќот бо Президенти Иљлосияи 68-уми Маљмаи кулли Созмони Милали Муттањид Љон Эш масоили њамкории гуногунпањлўи Тољикистон бо ин созмон баррасї шуд. Љон Эш ба Сарвари давлат Эмомалї Рањмон барои пазирої ва созмондињии хуби конфронси мазкур арзи сипос карда, пешвоии Тољикистонро дар баррасї ва њаллу фасли масоили љањонии вобаста ба об таъйид кард. Зимни суњбати пурмуњтаво њавасмандии устувори ду љониб ба густариши минбаъдаи њамкорї дар самтњои гуногун таъкид гардид. ***

www.president.tj


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

7

ЊАЁТИ ЊИЗБ

МАРЊИЛАИ НАВ ИЌДОМИ ЉАДИДРО ТАЛАБ МЕКУНАД

Авзои љањон

Имрўз љомеаи мо дар шароити гуногунандешию озодии баён, тибќи меъёрњои демократї кору фаъолият дорад. Дар љумњурї ва аксарияти шањру навоњї ањзоби мухталиф бо барномањои худ дар миёни халќ кор бурда истодаанд. Њар кадом мехоњад, ки дар байни мардум нуфузи бештар дошта бошад. Бинобар ин аз њар роњу васила истифода мебаранд, ки бартариву афзалияти худро нишон дињанд. Њар як нуќсону камбудињои моро дастак мекунанд, то ки ба обрўи худ обрў зам намоянд. Дар љаласаи васеи комиљроияи ноњиявии њизб, ки ба наздикї доир намудем, таваљљуњи аъзои раёсату комиљроия ва фаъолони њизбро ба он равона сохтем, ки фаъолиятро дар њамаи самтњои кори дохилињизбї пурзўр намоянд. Њоло бо шарофати демократия дар мамлакат 8 њизби сиёсї фаъолият дорад. Бо наздик омадани маъракаи интихоботї баъзеи онњо фаъол мешаванд. Расонањои хабарї иттилоъ дода истодаанд, ки њатто чанде аз онњо эътилоф карданианд. Ин аз он гувоњї медињад, ки баъзе аз ањзоби сиёсї дар љомеаи тољик љонибдорони зиёд

надоранд ва барои њамин муттањид шуда, пешнињод намудани номзади ягонаеро ба мансаби президентї кўшиш доранд. Ба мо зарур аст, ки фаъолиятамонро дар доираи Оинномаву Барномаи њизб ва ќонунњои роиљ ба роњ монем ва њамеша дар љараёни тањаввулоти иљтимоиву сиёсии љомеа бошем. Узви Раёсату комиљроияи КИ ЊХДТ, раиси ноњия Усмон Сабзов аз аввалин рўзњои фаъолияти кориаш дар ин вазифа бо доман задани як силсила иќдомњо тавонист, ки ба кору фаъолияти ташкилотњо таѓйиротњои љиддї ворид сохта, ба бењдошти вазъи иљтимоии ноњия муваффаќ гардад. Зимни суханрониаш гуфт, ки имрўз масъулияти бузурге бар дўши мо вогузор шудааст, ки пеш аз њама бояд барномањои созандаамонро амалї гардонда, ба он муваффаќ шавем, ки сатњу сифати зиндагии мардумро бењбуд бахшем. Халќ аз мо корњои мушаххасу

амалиро таќозо мекунад, ки онњо натиљаи мусбие дошта бошанд. Њар сол садњо нафар одамон ба сафи њизби мо бо умеде мепайванданд, ки ба нерўи ин њизб бовар доранд ва медонанд, ки ормонњои онњоро мањз њамин ташкилоти бонуфузи сиёсї бароварда месозад. Ќобили зикр аст, ки хоњишмандони ворид шудан ба сафи њизб афзоиш ёфта истодааст. Аз љумла, аз аввали сол то имрўз беш аз сад нафарро ба аъзогии њизб пазируфтем, ки њар кадоми онњо аз ин шарафи бузург ифтихор мекунанд. Дар як ќаттор корхонањо, ба монанди "Тољиксодиротбонк", "Ориёнбонк", пажўњишгоњи илмию тадќиќотии "Зироаткорї" бозори нав "Самоњ" ва ѓайра созмонњои ибтидоии нав таъсис додем.

Абдуѓанї АБДУРАЊИМОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Њисор

САФИ ИХТИЁРИЁН МЕАФЗОЯД Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Исмоили Сомонї дар давоми њафтаи сипаригашта, як ќатор чорабинињоро анљом бахшид. Кормандони кумитаи иљроияи њизбї мактубњои расмї оид ба обунаро ба рўзномањои њизбї барои соли 2014 бо пуррагї дастраси ташкилотњои ибтидои�� њизбї карда, бо аксарияти раисони ташкилотњои ибтидої суњбату корњои фањмондадињиро

Мизи мудаввар Дар вилояти Суѓд дар толори Кумитаи иљроияи њизб бахшида ба истиќболи Конфронси байналмилалї мизи мудаввар дар мавзўи "Об - манбаи њаёт" бо иштироки олимону мутахассисон, намояндагони шањру навоњї ва фаъолони ТЉЉ "Созандагони Ватан" доир гардид. Мањфилро сардори маркази таблиѓот ва иттилооти КИ ЊХДТ дар вилояти Суѓд С. Юнусов, ифтитоњ намуда, доир ба мавзўи мавриди баррасї ќароргирифта, иттилооъ дод. Му овини раиси кумиљроияи ЊХДТ дар вилояти Суѓд, аъзои Маљлиси миллии МО ЉТ А. Љалилов дар баромади худ зикр кард, ки Тољикистони соњибистиќлол ибтидо аз охири солњои 90-уми асри сипаришуда ба масоили об, таъмин, њифз ва захирањои он пайваста талошњо дорад. Бо ибтикор ва пешнињоди Президенти Тољикистон Љаноби Олї Эмомалї Рањмон се ташаббуси Тољикистон рољеъ ба эълон доштани оби тоза ва Дањсолаи байналмилалии амалиёти об аз тарафи Созмони Милали Муттањид ва кулли аъзои ин ташкилот гарму љўшон пазируфта шуданд. Мавсуф инчунин тазаккур дод, ки мутаассифона, бо вуљуди захирањои фаровони об, бештар аз 40 фоизи ањолии мамлакати мо

вусъат бахшид. Масалан, дар ташкилотњои ибтидоии њизбии "Тољиксодиротбонк", "Эњё", "Пайѓом", "Авесто", "Ѓалла", "Омор", "Љисму љон", "Ворисони Сино", "Рушди дењот", "Алоќачї", "Варзоб", "Заргар", "Гулистон" корњои таблиѓотию фањмондадињї гузаронида шуд. Маъракаи "Обуна-2014" тањти назорати ќатъии раиси кумита ќарор дошта, њафтае як маротиба дар ситод љамъбасти обу-

на гузаронида мешавад. Дар он тамоми кормандон оид ба натиљањои њаррўза гузориш медињанд. Дар натиљаи дуруст ба роњ мондани корњои фањмондадињї дар ташкилоти ибтидоии њизбии "Тољиксодиротбонк" 59 нафар кормандон ба таври ихтиёрї ба сафи ЊХДТ шомил шуданд.

Н. МУХТОРОВ ноњияи Исмоили Сомонї

ЧАШМАЊОИ ШИФОБАХШИ ТОЉИКИСТОН аз оби тозаи ошомиданї истифода бурда наметавонанд ва таъмини баъзе ноњияњои дурдасти мамлакат бо оби тоза ба муаммо табдил ёфтааст. Аз ин рў, њаллу фасли масъалањои марбут ба таъмини оби нўшокї њамчун љузъи људонашавандаи Барномаи миллии стратегияи кам кардани сатњи камбизоатї дар мамлакат гардидааст. Мудири кафедраи ДДХ ба номи академик Б. Ѓафуров, номзади илмњои география М. Хољаев бошад, аз хусуси масъалањои об, захирањои ин сарвати бебањои табиї њарф зада, рољеъ ба њаллу фасли муаммои глобалии об дар љањони имрўза иттилооти муфассал дод. Мавсуф, аз љумла иброз дошт, ки дар Тољикистони соњибистиќлол за-

хирањои обї басо ѓанї буда, 947 дарё, беш аз 1000 пиряхњо ва 200 чашмањои шифобахш мављуданд, ки дар дунё онњо њамто надоранд. Муовини сардори Раёсати мелиоратсия ва захирањои оби вилояти Суѓд Њ. Њољиев доир ба масъалањои обтаъминкунї дар вилоят ва манбаъњои он суханронї намуда, зикр дошт, ки дар як сония дар вилоят тавассути 179 пойгоњи обтаъминкунї зиёда аз 230 куб об ба хољагињои вилоят интиќол дода мешавад. Баъдан иштирокчиён доир ба масъалаи об ва маќоми он дар кору зиндагии мардум мубодилаи афкор намуда, оид ба сарфаи об, муносибати оќилона бо ин сарвати бебањо андешаронї намуданд.

«МХ»

Дар ќаламрави ќадимтарин давлати мутамаддини љањон Љумњурии Мисри араб майдоннишинї сар шуда бо хунрезї анљом ёфт. Тавре медонем, чанд муддат пеш бо чунин услуб мувофиќи "хоњиши халќ" ва аслан бо талаби давлатњои "демократихоњ"-и Ѓарб сарвари ваќти Миср Њусни Муборак маљбур шуд, ки аз маснади президентї истеъфо дињад.

Демократия - пардаи зебои бозињои ќудратхоњон Давлат ба дасти Мурсї - доњии њаракати тундгарои "Ихвон-алмуслимин" - (Бародарони мусулмон) гузашт, ки ин созмон дањсолањо таманнои ќудратро дошт. Аммо фурсати зиёде нагузашта, мардуми Миср изњори норизої кардан гирифт. 3 июли соли равон президенти тозаинтихоб Мурсї аз љониби њарбиёни Миср боздошт шуд ва њоло дар њабси хонагї ќарор дорад. Дар посух ба ин њаракати "Ихвон-ал-муслимин" аз тарафдорони худ даъват ба амал овард, ки ба нишони эътироз ба майдонњо баромада, хайма зананд. Даъватњои чандинкаратаи њукумат барои ризо шудан ба иваз кардани президент асар накард. Вазорати корњои дохилии Миср ба пулис барои оташ кушодан рухсат дод. Чоршанбеи гузашта њукумат хаймањоро бардошта, ба мухолифин оташ кушод. Ин ба хунрезии дањшатноке мубаддал гашт. Муваќќатан иљрокунандаи вазифаи сарвазири Миср Хазем Беблау дар баромади телевизионии худ ин амали њарбиёнро пазируфта, изњор намуд, ки њукумат бояд низом, бехатарї ва тартиботро љорї мекард. Аммо "Ихвон-ал-муслимин" сар нафароварда, љонибдорони худро ба мубориза бархезонд. Њамин тавр, љанг аз пойтахт ба дигар шањрњо, аз љумла, шањрњои курортї гузашта, дар 14 шањри кишвар њолати фавќулодда љорї карда шуд. Дар њамоишњо ва муќовиматњо садњо одамон ќурбон ва њазорњо нафар захмї гаштанд. Сиёсати Амрико сирф бар зидди њукумати муваќќатї равона шудааст. Барак Обама изњор намуд, ки муносибатњои њарбиёни Амрикову Миср то ин замон њар гуна ки буд, аз ин пас дигар мешавад. Машќњои низомии артишњои ин ду кишвар мавќуф гузошта шудааст. Обама гуфт, ки ИМА њељ гоњ тарафдори бо роњи зўрї њаллу фасл кардани мушкилоти сиёсї нест, вале пас аз дахолати њарбиён умед буд, ки имкони созиш ва бозгашт ба роњи демократия пайдо мешавад. Вале бар ивази ин дидем, ки роњи хатарнок интихоб шуда, шахсони тарафдорони Мурсиро њабс карданд, њоло фољиањо оѓоз шуданд, ки садњо нафарро ба њалокат расонд. Баъзе кишварњои Аврупо низ аз њукматдории њарбиён норизоянд ва талаб доранд, ки онњо сабаби боздошти президент Мурсиро шарњ дињанд. Вале бештари тањлилгарони озоди сиёсї ба њаракати тундгароёнаи "Ихвон-ал-муслимин" таваљљуњ менамоянд. Ба аќидаи аксарият ин њаракат барои "Мисри мутамаддин" ва аз њар лињоз пешрафта мувофиќ наомад. Зеро ки тундгароён ба номи дини мубини ислом наќшањое тарњрезї мекунанд, ки мухолифи аксари мардуми мутамаддини мусулмон низ њаст. Њатто як тундгарои нерўманд дар фикри он афтодааст, ки ањромњои 4- њазорсолаи Мисрро чун муљассамањои Бомиёни Афѓонистон тарконда нобуд созанд. Рўзноманигор Роберт Фиск дар "Independent" изњор намудааст, ки "исломи сиёсї аз фазои Мисри мутараќќї ба муддати зиёд дур мешавад. Ё "Ихвон-ал-муслимин" дар ин зўроварї аз байн меравад, ё дар ояндаи дур, худо Мисрро аз ин нигоњ дорад, автократияи исломї месозанд". Вале "Бародарони мусулмон" дар кишварњои мусулмони араб дањсолањо пинњонї кор мекарданд ва алъон дар минтаќањо, хоса дар дењот шабакаи мустањками худро таъсис додаанд. Бинобар ин, њаракатро нўхта задан мушкил буда, идомаи муќовимат ногузир аст. Таљрибаи талхи "Бањори араб" ва сарнавишти имрўзаи он нишон медињад, ки барои табадуллотњои куллї дар давлатдории ин кишварњо ягон хел сабаб ва зарурати воќеї набуд. Солњои тўлонї њукмронї кардани як президент барои њувияти шарќї як кори муќаррарї буда, барои Ѓарб бањонае барои оѓози табадуллот буд. Бнобар ин, ваќте "Бародарони мусулмон" барои ќудратталабї бо ин бањона ба майдон нишастанд, сиёсатмадорони Ѓарб аз президент Њуснї Муборак талаб карданд, ки "ба хотири демократия бе хунрезї вазифаро супорад ва ў чунин њам кард. Аммо акнун, ки "Ихвон-ал-муслимин" аз уњдаи роњбарии давлат набаромад ва лидери он сарнагун шуд, боз зўрї истифода кардан мехоњад. Ѓарбиён аз њукумати муваќќатї талаб мекунанд, ки хун рехта нашавад. Вале намехоњад "барордарњо"-ро чунин насињат кунад: "Эксюзми, "бародарњо", натавонистед, акнун каме ором шинед". Ѓарб бо бањонаи нарехтани хун ва таъмини демократия аслан љонибдории президенти дастнишондаи худро намоиш медињад. Ва љойи тааљљуб аст, ки чаро Мурсии бо роњи демократия ба тахт расида аз пешгузаштаи худ - мусулмони асил ва демократи асил - Њусни Муборак ибрат намегирад, ки барои осоиши халќ аз мансаб даст кашад? Охир тибќи шариати ислом рехтани хуни мусулмон бадтарин гуноњ аст ва ягон мансаби љањон сазовори он нест, ки хуни аќаллан як инсон рехта шавад. Чї љойи он, ки њазорњо бечора чун гўсфанд ба теѓи ќассоб дода шавад? Хулосаи дигари коршиносон бар он аст, ки њодисањои "Бањори араб" мавќеъ ва манзалати нерўњои тундгарои исломиро хеле коњиш доданд. Маълум гашт, ки демократияхоњї танњо пардаи зебое барои бозињои ќудратхоњї буда, онњо ба таъбири мардумї "мансаби бо хун омадаро танњо бо хун додан мехоњанд" ва мањз барои њамин љонибдорони фанатики худро бемалол ба дами оташ мекашанд. Алњазар, аз чунин демократия бозї!

Љумъа ЌУДДУС


8

С

ОЛЊОИ охир масъалаи "Иќтисоди сабз" на танњо мавзўи бањси мутахассисони иќтисоди экологї, балки мавриди муњокимаи доирањои гуногуни сиёсї низ гардидааст. Ин масъала бештар аз љониби сарони давлатњо, вазирони молия, инчунин изњороти якљояи роњбарони мамолики мутараќќї вобаста ба коњиш додани камбизоатї баррасї мегардад. Чунин њолат баёнгари он аст, ки гузариш ба "иќтисоди сабз" асоси боъэтимоди иќтисодї ва иљтимої дорад. Мусаллам аст, ки дар доираи истилоњи иќтисоди сабз мафњумњои иќтисоди рушд ва устувории экологї њамдигарро истисно намекунанд. Баръакс, иќтисоди сабз љойњои нави корї муњайё намуда, омили пешрафти иќтисодї мегардад ва дар айни замон хатарњои экологиро дар робита бо таѓйирёбии иќлим, камшавии захирањои табиї ва хадамоти экологї кам менамояд. Гузариш ба "иќтисоди сабз" дар мисоли кишоварзї - соњаи асосии хољагидории Тољикистон, ки ��еш аз 70 дарсади ањолиро дар бар мегирад, на танњо омили рушд, балки ќисман боиси зиёдшавии сармояи табиї шуда, нишондодњои баландтари даромади ањолиро ташаккул медињад. Тањлили љараёни маблаѓгузории "сабз" ба кишоварзии аз лињози экологї тоза ва барќи обї нишон медињад, ки дар давоми 5-10 сол вусъати њарсолаи инкишоф ва даромаднокї нисбат ба дигар соњањо баландтар шудааст. Барои Тољикистон илова ба манфиати энергетикї истифодаи нерўи кинетикии захирањои барќароршавандаи об ањамияти бештар дорад. Ба њамагон маълум аст, ки рушди иќтисодї ва идораи захирањои об ба њам алоќамандии бевосита доранд. Барои рушд мављудияти захираи об шарти муњим аст. Аз ин рў барои нигоњдории сохтори нозуки экологии сайёра эњтиёт кардани њолати захирањои обї зарур мебошад. Дар радифи талоши љомеа барои манофеи моддї эњтиёљ ба об торафт бештар мегардад. Ин омилњо шањодати он аст, ки дар байни захирањои дигари табиї об чї ќимати баланде дорад. Пайваста зиёд шудани ањолї, шањрнишинї, инкишофи иќтисод, тафриќа дар сохтори истеъмолї ва пешрафти илмї-техникї омилњои эътирофгаштае мебошанд, ки меъёри истифо-

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

МУЊИТИ ЗИСТ

«ИЌТИСОДИ САБЗ» - РОЊИ РУШДИ УСТУВОР ВА КОЊИШ ДОДАНИ КАМБИЗОАТЇ даи захирањои обиро таѓйир медињанд. Аз љониби дигар, таѓйирёбии иќлим - "стресс-фактор" омили муассир мебошад, ки боиси истифодаи нобаробари манобеи обї мегардад. Аз љумла, муќаррар гардидааст, ки то соли 2030 беш аз 47 дарсади ањолии замин дар манотиќе зиндагї мекунанд, ки дар масоили захирањои обї хавфи љиддї тањдид мекунад. Дар айни замон, дар бисёр бахшњои иќтисод барои њифзи табиат, бењдошти њолати об чорањои муассир андешида намешаванд ва њолати ифлосшавии об кам намегардад. Бисёр минтаќањо, махсусан кишварњои камбизоат аз обхезї, хушксолї ва дигар офатњои табиї аз об танќисї мекашанд, хисороти барќарорнашаванди молию љонї мебинанд ва дар хољагидорї ба мушкилоти љиддї дучор мегарданд. Дар бисёр кишварњои пешрафта мушкилоти дастрасї ба оби ошомиданї, таъминоти бехатарии санитарї, мањсулоти озуќа ва барќ мављуд аст. Тибќи бањои коршиносон, беш аз 5 миллиард (67%) ањолии рўи замин дар соли 2030 дар њолати бади санитарї ќарор мегиранд. Мушкилоти дастрасї ба об ва бењдоштї, инчунин идораи захирањои обї аз масъалањои калидии рушд мебошанд ва имрўз Тољикистон ба он дучор гардидааст. Маълум, ки Тољикистон аз лињози захирањои об дар љањон сарватмандтарин кишвар мањсуб мегардад. Њамасола дар њудуди љумњурї 64 миллиард метри мукааб об ташаккул меёбад ва он беш аз 60 дарсади љараёни оби ба бањри Арал љоришавандаро ташкил медињад. Дар кишвари мо танњо 10 дарсади оби рўдњои дар њудуди Тољикистон ташаккулёбанда истифода мегардаду халос, оби боќимонда ба кишварњои поёноб мерезад, ки вай асосан барои обёрии кишоварзї масраф мегардад. Аз њамин нигоњ Тољикистон

дорои захирањои бузурги энергетикї аст. Вале аз иќтидори мазкур, ки 300 млрд кВт/соатро ташкил медињад, танњо 5 дарсади он истифода мегардад. Алъон 95 дарсади барќ дар Тољикистон дар нерўгоњњои обї истењсол мегардад. Дар айни замон, вобаста ба мавсим истењсоли барќ каму зиёд мешавад. Камтарин сатњи он дар мавсими сармо - аз моњи октябр то апрелмай сурат мегирад, ки дар ин давра эњтиёљ ба барќ аз њама бештар аст. Норасоии барќ таќозо мекунад, ки меъёри он мањдуд карда шавад. Дар айни зимистон бисёр хонаводањо дар дењот њамагї ба муддати 6 соат дар як шабонарўз барќ мегиранд, ё тамоман аз он мањруманд. Муассисањои саноатї умуман бе барќ мемонанд. Норасоии барќ сохтори хидматрасонии иљтимоиро вайрон мекунад ва ба инфрасохтор зарбаи њалокатбор мезанад; илова бар он, ањолии дењот барои гарм кардани хона ва пухтани таъом дарахту буттањоро бурида ба муњит низ зиёни гарон меоранд. Тољикистон мавќеи нодири љуѓрофї дорад: 93 дарсади он кўњсор аст. Бисёр дењот дар кўњистон ва доманакўњњо, дар канори љараёни об ќарор доранд ва об ба љониби дара мерезад. Ба шарофати вусъати кишоварзї њанўз дар замони шўравї дастгоњњои обкаш насб карда буданд, ки тавассути барќ кор мекунанд ва шањру дењотро бо оби зеризаминї ва рўдњо таъмин менамоянд. Ин роњи маъмули дастрасї ба об буд. Дар ин замина масъалањои марбут ба об дар Стратегияи миллии рушд ва Стратегияи коњиш додани камбизоатї дар Љумњурии Тољикистон маќоми муњим доранд. Дар натиљаи чорањои муассир дар масъалаи идораи захоири об дар давоми 5 соли охир наздики 1,2 миллион сокинони љумњурї ба оби сифатан бењтар ва 600 њазор нафар ба оби ошо-

мидании бехатар дастрасї ёфтанд. Дар давоми 5 соли охир Њукумати Тољикистон 15 барнома ва чандин тарњу лоињаи стратегиро ба маблаѓи 500 млн. доллари ИМА амалї гардонд. Соли 2012 Љумњурии Тољикистон дар доираи омодагирї ба мулоќоти РИО +20, њисоботи миллии худро пешнињод намуд, ки масоили идораи захирањои об дар маркази диќќати он ќарор гирифт. Бо ташаббуси Њукумати Тољикистон октябри соли 2011 Конференсияи омодасоз тањти унвони "Ба истиќболи Конференсияи СММ оид ба рушди устувор РИО+20" баргузор шуд. Вазифаи конференсияи Душанбе муњокимаи масъалањои љорї дар робита бо њамкорї дар соњаи об буда, њуљљатњои хотимавии он асоси консепсияи барномаи Иљлосия оид ба њамкорї дар соњаи об дар доираи конференсияи РИО+20 ќарор гирифтанд. Инчунин, дар доираи Форуми 6-уми умумиљањонии об, имрўзњо Тољикистон дар шарикї бо УН-Ватер ва ЮНЕСКО чорабинии махсус "Доир ба омодагирї ба Соли байналмилалии њамкорї дар соњаи об - 2013" доир намуд. Њукумати Тољикистон њамчунин дар Намоиши байналмилалии Форуми 6-уми байналилалии об ширкат намуд, ки сиёсат ва њаллу фасли амалии масоили марбут ба захирањои об ва њуљљатњои дар Конференсияи омодасози "Ба истиќболи Конференсияи СММ оид ба рушди устувор РИО+20" ќабулшуда ба намоиш гузошта шуданд. Дар маърўзаи худ дар Форуми об барои мамолики Осиё ва уќёнуси Ором "Бехатарии марбут ба об ва тањдиди офатњои табиї", ки дар шањри Чиангмай (Тайланд) ва бори дигар дар Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба њамкорї дар соњаи об, моњи августи соли 2013 дар шањри Душанбе, Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон чанд мушкилоти вобаста ба обро дар

Асрор ЛАТИПОВ, муовини Раиси ЊХДТ Осиёи Марказї таъкид ва таъйид намуд, ки њаллу фасли онњо мавќеи муайян ва њамкории созандаро таќозо мекунад. Ин масъалањо аз таќсимоти нобаробари захирањои об дар њудуди минтаќа, имкони эњтимолии камшавии захоири об дар давраи дарозмуддат ва миёнамуњлат вобаста ба таѓйироти иќлим, бисёршавии њаљми истифодаи об ва рушди саноат, такроршавии офатњои табиї дар робита бо об ва хушкшавии бањри Арал, мањдуд будани њамкории кишварњои минтаќа барои њаллу фасли мушкилоти гидроэнергетикї иборатанд. Љумњурии мо ба њаллу фасли одилонаи масоили зикршуда манфиатдор аст ва мавќеъгирона њамеша изњор медорад,ки "Мо барои њамкорї бо њама кишварњои њамсоя ва тарафњои дигари манфиатдор оид ба истифодаи якљояи захирањои об, ки 60 дарсади њама захирањои оби минтаќаро ташкил медињад, омода мебошем". Бинобар ин, њангоми баррасии масоили идораи захирањои об мавќеъгирии бисёрљониба зарур аст. Ин масъалањоро мебояд дар сатњи миллї, инчунин, минтаќавї ва байналмилалї баррасї намуд. Њама тарафњои манфиатдор, аз љумла, њукуматњо, созмонњои байналмилалї, сектори хусусї, љомеаи шањравандї ва љомеаи илмї бояд дар ин љараён ширкат намуда, ба омилњои иљтимої, иќтисодї ва экологї, махсусан, дастрасии ќишри камбизоат ва осебпазир ба ин мояи гаронбањои њаёт таваљљуњ намоянд.


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

И

ТТИЊОДИ ба ном нерўњои ислоњотхоњи Тољикистон (минбаъд ИНИТ), ки њаракату созмонњои оштинопазири тољикро муттањид мекунад, муњраи калидиро дар он бешубња, Рањматилло Зойиров ва тими мухолифатманиши ў мебозад, 10-уми августи соли равон ба гуфти худашон консепсияеро ба љомеа пешнињод карданд, ки онро лоињаи пешазинтихоботї унвон метавон кард. Тањлили сатњии ин њуљљати "сарнавиштсоз" аз он далолат мекунад, ки дастандаркорони он дар талоши ба бунбаст мувољљењ кардани самти њаракати муътадил ва босуботи љомеа мебошанд. Шакли мухаффафи ин иттињод, ки ИНИТ аст, тасаввури хонандаро ба фаъолияти љангии иттињоди дигар ва њамшабоњат ИНОТ дар замони љанги шањрвандї мебарад. Яъне, хар њамон хар, фаќат туќумаш дигар. Ба аќидаи сотсиал-демократњои мураккабгўй ва мавњумбаён "он манфиатњои умумии на танњо њизбу созмонњои ба ИНИТ воридшуда, балки манфиатњои њар як шахс, мардум ва љомеа, давлатдории Тољикистонро баён мекунад". Камбудии назаррасе, ки аз матни лоиња бармеояд, кўшиши дар маърази намоиш гузоштани њамадонї ва форсидонии ташаббускорон аст, ки калимаи "мардумсолорї"-ро њамчун вожаи муаррифкунандаи санад овардаанд. Идомаи лоиња тањти унвони "њадафњои сиёсї" чизеро болотар аз он нагуфтааст, ки дар Сарќонун набошад. Худ ќазоват кунед, "арзиши олї доштани инсон ва фароњам овардани шароити зиндагии арзанда ва инкишофи озодона ба њар фарди љомеа; амали њокимияти давлатї дар асоси таќсими салоњиятњо байни њокимияти ќонунгузор, иљроия ва судї; фазои рушди соњибкории хурду миёна ва муњити солими сармоягузорї; рушди њаёти љамъиятї дар асоси равияњои гуногуни сиёсї ва

Хештаншиносї

Т

АЪРИХ гувоњ аст, ки аз љалолу салтанати Мањмуди Ѓазнавї асаре намонд, лекин шуњрати устод Фирдавсї, и��рўз чї дар машриќу чї дар маѓриб љовидонист. Мутаассифона, ин раванди номусоид на танњо дар замони ќадиму асрњои миёна, балки дар замони муосир низ вуљуд дорад. Њанўз дар нимаи аввали асри 20 сарварони хунхори фашистони олам, бахусус диктаторон Бенито Муссолини ва Адолф Гитлер на танњо ашхоси солимаќлу рўшанфикрро таъќиб ва мањв месохтанд, балки ќатли омро чу воситаи асосии расидан ба маќсад ва тањкими њокимияти худ њамчун сулолаи чингизиён, темуриён, манѓитињо дар нисбати дигар халќњо раво дидаанд. Дар баробари нерўњои ањриманї, дар олам ќуввањои рањмонї низ њастанд. Ба њамаи бадиву номусоидињо нигоњ накарда, њоло дар саросари кишварњои мутамаддини љањон сиёсатмадорону роњбарони хирадманд зиёданд. Ба ин гурўњ Президенти собиќ Љумњурии Исломии Афѓонистон устод Бурњониддин Раббонї, њомї ва Ќањрамони миллии Афѓонистон шодравон Ањмадшоњи Масъ-

9

МУЛОЊИЗА

Зира ба Кирмон бурдан, лаълро ба Бадахшон, самоварро ба Тула ва аќиќро ба Яман, масалњоеанд, ки њолати равонии љиноњи мухолифони демократмаобро муайян мекунад. Ба љомеа, ки хастаи суханпардозињо ва шиорпартоињо мебошад ва интизори роњи њалли масъалањои иќтисодї ва бењбудии некўањволї аст, барномаву лоињањои аз њаёти воќеї дур ва ѓайривоќеї пешкаш кардан, љомеаро ба бероња тела додани ин иттињоди мармуз ва нофањмост.

КАСАЛИИ ЧАПРАВИИ ИТТИЊОДИ НЕРЎЊОИ ИСЛОЊОТХОЊИ ТОЉИКИСТОН мафкуравї, озодии виљдон, сухан, фаъолият, мусофират ва ВАО", ба ин монанд, суханони болобаланди оппозитсионерњои холабеѓаме њастанд, ки мизони амалї шудани онњо дар Тољикистони њозира боло аст, ки њатто, Созмони милали муттањид онро эътироф мекунад. Ин амр мисли офтоб равшан аст, ки њатто, бегонагон инро медонанд ва ба љузъ хонашерони майдонѓариби бегонапарасти љабњаи ЊНИТ - ЊСДТ ба он арљ намегузоранд. Агар ќисмати охири њамин барномаро гирем, намояндаи СММ - Шимонович дар моњи август иќрор кардааст, ки дар Тољикистон демократия рушд карда, воситањои ахбори омма ва љомеаи шањрвандї баќувват гаштаанд. Дар дохил бошад, коршиносони соњаи матбуот, аз љумла И.Усмонов бар онанд, ки ВАО баъд аз њукумати иљроия ва ќонунгузор мавќеи калидиро дар сохтори давлат касб кардааст. Ќисмати дуюми лоиња, аслан "шоњасар"-и соњаи сиёсат аст. Тавре худи њамсангарон, аз љумла журналист Раљаб Мараимов иќрор мешавад, "хислати инќилобї" дорад, дар асл ин демократњои мазњабисиришт дар деги душманони хориљї равѓан мерезанд. Бо кадом рўй ва андеша онњо татбиќи аз байн бурдани парламент, мањдуд кардани ваколатњои раисиљумњур, интихобї будани раисони

шањру ноњияњоро пеш меоранд, ки ин роњи мустаќим ба фалаљшавии давлати муосири Тољикистон аст. Дар ин ќитъаи матн тасаввуре дар зењни хонанда пайдо мешавад, ки аввал сохторњои њукуматиро аз байн мебаранд ва баъдан ба сохтмони иншооти НБО "Роѓун" оѓоз мекунанд. Аввал месўзанд ва сипас месозанд. Аљиб, бехабар аз он ки сўхтан сохтан нест. Ба љойи зам намудан ба дастовардњои зењнї, фарњанги мудирият, тањкими истиќлолият роњи тахрибкориро пеш гирифтаанд. Сањлангорї дар пешнињоди нерўгоњи "Роѓун" аз љониби оппозитсия аст, бо изњори назари "таъмини бе чунучарои ањолии Тољикистон бо барќ ва ба истифода додани 2 агрегати НБО- и Роѓун". Ин љо њам ѓайрињирфавї андешидани маъмурини майлони сотсиал-демократия дар Тољикистон бармало нишон дода мешавад. Омили хориљї ва муњити хасмонаи њамсоядориро дар мисоли кишвари шимолї ба назар нагирифтаанд. Ташхиси муњитзистии НБО "Роѓун" низ аз мадди назари коршиносони мухолифатпўй дур мондааст. Тољикистон наметавонад дар раванди љањонишавї, алоњида ва бе дар- назардошти њамаи ин омилњо пеш равад. Вобастагињои зиёд аст, ки моњирона ва бо риояи назокатњои дипломатї пеш рафтан,

салоњи кор аст. Аз љумла расидан ба сарманзилгањи маќсуд хатми сохтмони НБО "Роѓун" соддалавњї ва оддї пиндоштани масъаларо намепазирад. Ин лоиња интизори "мардони куњан аст" ва татбиќи он бе тавсияи тими сотсиал-демократњои тавъам бо исломињо аллакай амалї мешавад. Куљост, мантиќ-демократмашрабон! Дар њолати буњронї таљрибаи љањонї нишон медињад, наќши лидери миллї таќдирсоз аст, чи тавре ки дар солњои 90-ум дар симои Президенти кунунї пеш омад. Чи тавре Шарл де Гол дар Фаронса, Маотседун дар Чин, Ким Чен Ир дар Кореяи Шимолї, Ф.Кастро дар Куба, Љ.Нерў дар Њинд, У.Чавес дар Венесуэла маљрои таърихро ба манфиати миллатњояшон доман заданд. Бо амалї кардани низоми парлумонї, њамон тавре ки солњои љанги шањрвандї дар Тољикистон таљриба шуда буд, хараљу мараљ дар љомеа њукмфармо гардида, њар њокимча худро нофи замин пиндошта, хатари ба њошияи љангу хунрезї кашидани љомеаро пеш меорад. Лоињаи пешазинтихоботї ба бисёр соддалавњии фавќулодда, урдуи пешрафта ва огоњ, ашхосе, ки ба ивази љоннисорї дастовардњои давлатро рушд дода, њифз кардаанд, яъне кормандони сатњњои гуногуни давлатї, хизматчиёни њарбї, оли-

мон, соњибкорон, духтурон, муаллимон, зиёиён ва ѓайра аз мадди назар дур карда, тасавввур мекунанд, ки ин ќишри мутамаддин ба содир кардани вакханалияи (базму айшу ишрати фосиќона)-и оппозитсия, ки амалан анархияро дар љомеа решаандозї кардан аст, бе муљозот ва додани адаб амалї мекунанд. Ин амал хиёнате ба асли давлдатории муосир беш нест. Њаргиз ва њаргиз! Дар ќисмати нињої, издињоми демократу исломгароён, бо эњсоси хатар аз номзадии ягонаашон, аз ў уњдадорї мегиранд. ки на зиёдтар аз 4 сол њукм ронад. Њайратангезии ин амал аз он иборат аст, ки бо як пайдарњамии вайронаовар Тољикистонро дучори буњрони давомдор карданианд, инќирозе, ки дар он мудирият набошад, инњисоре, ки наќши њукумат камарзиш ва вазъ њамеша ноором боќї монад. Ва дар сањни ин њама бедодгарї лоињаи сотсиалдемократњо "намояндагони њизбњои сиёсї дар умум на бештар аз 40 дарсади аъзои њукуматро ташкил намоянд" - ба љомеа талќин мегардад, ки ба љузъ тимсоли мансабталошї ва манфиатљўйї аз љониби онњо матолиби дигаре нест.

Салоњи НУР, унвонљўйи Институти шарќшиносї ва мероси хаттї

ЯК БОР ГУФТЇ, МАГЎ ДИГАР ПАС Њокимони давру замон на њамеша ба ќадри родмардон расидаанд. Чунончї, Султон Мањмуди Ѓазнавї-Фирдавсиро, пешвоњои муѓул-Шайх Атторро, сулолаи ШайбониёнАбдурањмони Љомиро, манѓитињо-Ќањрамони Љумњурии Тољикистон -Айниро ва ё худ дар Ѓарб Искандари Маќдунї-Арастуро, Наполеон Бонапарт ва Адолф Гитлер рўшанфикронро, њокимони рус-Пушкин ва Лермонтовро ќадр накарда буданд. уд, ва бешак, Сарвари мањбуби давлатамон муњтарам Эмомалї Рањмонро дохил намудан зарур аст. Сарвари давлати мо низ шахси њаќпараст ва бањри халќи хеш, обу хоки диёраш зањмату ранљи бузург кашида, аз бањри љони хеш гузашта, ба сарзамини љангзадаи Афѓонистон сафар кард, то гурезаи охирини миллатро ба кишвар баргардонад. Аз ин лињоз, сањми он кас дар тањкими Истиќлолияти давлатї ва Вањдати миллї дар Тољикистон беназир аст! Агар мо ба ќадри ин дастовардњо нарасем, носипос хоњем буд ва рушд нахоњем кард. Лекин њастанд ашхосе, ки нињоят ќадрношиносу кўрнамаканд ва ба онњо А. Абдуллољонов ва Д. Атовуллоев мисол шуда метавонанд. Ин ватандорони беватан њамаи комёбињои солњои охирро нодида гириф-

та, даъвои ватандорию ватанхоњї менамоянд ва бехабар аз он њастанд, ки мардуми љабрдидаю мењнаткаши тољик дигар фирефтаи ин дасисабозон нахоњанд шуд. Дуруст аст, ки Тољикистон давлати демократї, њуќуќбунёд, дунявї ва ягона аст. Аммо ин маънои онро надорад, ки шахс њар чї хоњад ва намояд, он куллан равост. Дар баробари њуќуќњои хеш, мо дар назди давлат ва љамъият уњдадорињои зиёд дорем. Яке аз уњдадорињои асосии љавонон хизмат дар сафи Артиши миллист, на фаќат ба муњољират рафтан! Ман, худ дар истењсолот кор кардаам ва медонам, ки муњољирони мењнатї дар он љо асосан ба ин душворињо гирифторанд: 1. Обсозиш-акклимитизатсия (мутобиќшавї ба иќлими дигар); 2. Бархўрди тамаддунњо (фарќияти дину оин);

3. Нотайёр будани ќисми бузурги муњољирон (надоштани ягон касб, хуб надонистани забон, ќонунњо); 4. Тањќир ва таъќиб аз тарафи бархе аз "њомиёни мањаллї" (скинхэдњо, иртиљоињо); 5. Гаронии нарху наво дар Русия; 6. Мушкилоти муошират ва дурї аз Ватан. Инчунин, боз якчанд душворињои объективї ва субъективї њаст, ки боиси ноустувориву вазъи њуќуќии будубоши шањрванди Тољикистон дар Русия мегардад. Аз ин гуфтањо чунин хулосаи мантиќї баровардан даркор аст, ки фаќат ба умеди даромадњои аз хориља воридгашта нашуда, љавонон, ки нерўи пешбарандаи љомеа њастанд, дар дохили давлатамон бештар бояд мењнат намоянд. Бо маќсади шукргузорї намудан аз хизматњои бесобиќаи Прези-

денти мањбубамон Эмомалї Рањмон, аз обу хоки диёр, ќадршиносии афроди хизматнишондода ва халќи зањматкаш, эъмори давлати њуќуќбунёд, рушди босуботи иќтисодї ва тањкими пояњои давлатдории навини мо бо сарварии Роњбари давлат, масъулини маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии шањри Панљакент низ пайваста бањри дастовардњо кўшиш менамоянд. Саъю талоши халќи зањматкаш дар роњи бунёди Кохи фарњанги њозиразамон, толор ва њавзи шиноварї, дастгирии бахши мактабу маориф, мумфаршкунии кўчањои шањру дењот, ифтитоњи Маркази байниноњиявии тандурустї ва ѓайра далели ин гуфтањоянд. Минбаъд низ бањри он мекўшем, то дар ободонию шукуфоии Тољикистони азиз њиссагузор бошем.

Д. ЎРУНБОЕВ, ш. Панљакент


10 Вохўрї ва мулоќоти През��денти кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон бо Њасани Рўњонї, ки ба муносибати савгандёкунии роњбари нави Эрон чанде пеш доир гардид, чунин саволњои шубњаомезро аз миён бардошт. Љонибњо зимни мулоќот таъкид карданд, ки барои боз њам бештар густариш ёфтани муносиботи сиёсиву иќтисодї ва фарњангї талош хоњанд кард. Ин тавофуќоте, ки миёни эшон њосил шуд, баёнгари он аст, ки дигар шудани яке аз сарварони ду кишвари дўсту њамфарњанг наметавонад дар муносиботи онњо таъсири чашмрасе гузорад. Бунёди роњи оњани ТуркманистонАфѓонистон-Тољикистон низ далели муътамади њамсояи хубу хайрхоњ будани Тољикистон аст. Масоили њалталаби Афѓонистон ба њељ ваљњ аз доираи назари Тољикистон берун намондааст. Чанде пеш њини мулоќоти сарони Тољикистону Русия дурнамои вазъи Афѓонистон, ба хусус пас аз ихрољи нерўњои байналмилалї яке аз мавзўъњои мењварї ба њисоб мерафт. Ин далолат мекунад, ки вазъ ва дурнамои муносибот бо кишварњои њамсоя њамеша мавриди назари Тољикистон будааст. Аммо мутаассифона, ин њамсоягарии хайрхоњонаи мо ба њамсояи девор ба деворамон - Ўзбекистон ба ќавле намефорад. Бо вуљуди кўшишњои пайгиронаи Тољикистон дар роњи муносибат ва њамсоягарии њасана ин кишвар бо мо "забон ёфта" наметавонад. Мо аз рўйи маќоли мардумии "њамсоя ба њаќќи Худо баробар аст", амал мекунем, аммо аз чї бошад, ки ба ин нармињои тољикона њамсояи мо ба дуруштї посух мегўяд. Маълум аст, ки мо аз лињози иќтисодї вобастаи якдигарем ва мањз њамин вобастагї моро баъзе маврид дар ду нуќтаи муќобил ќарор медињад. Ўзбекистон бо њар бањона њамеша барои Тољикистон мушкил эљод мекунад. Гоње бо ќатъи газ ба иќтисодиёти кишвари мо таъсири зиёди манфї мегузорад. Њатто чанд сол ќабл дар натиљаи ќатъи интиќоли гази табиї бузургтарин корхонањои кишвар "Ширкати Алюминийи Тољик"-и шањри Турсунзода ва корхонаи сементбарории шањри Душанбе муддате аз фаъолият бозмонда буданд. Бастани роњи оњан ва манъи вагонњои молу колои Тољикистон низ яке аз "усулњо"-и њамсоягарии Ўзбекистон аст. Тољикистон солњои охир бо ин мушкил борњо мувољењ гардидааст. Чанд сол муќаддам, њангоме ки 320 вагони њомили молу колои Тољикистон дар њудуди Ўзбекистон манъ карда шуд, вакилони парлумони Тољикистон бо номае ба вакилони парлумони Ўзбекистон мурољиат карда, хостори њалли мусолињаомези ин мушкил шуда буданд. Аммо масъулини Ширкати роњи оњани Ўзбекистон дар посух ба ин нома бањонаи аљиберо пеш оварданд ва њатто дар ин ќазия худи Тољикис-

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

МИНТАЌА ВА ЉАЊОН

Тољикистон дар самти сиёсати хориљї бо кишварњои мухталифи олам муносибати њасанаву муътадилро ба роњ мондааст. Ба вижа бо кишварњои њамсоя Тољикистон кўшиш мекунад, ки дар њама њолат њусни тафоњумро нигоњ дорад. Пас аз ба курсии президентии Эрон нишастани Њасани Рўњонї иддае аз тањлилгарон дар атрофи дурнамои муносиботи Тољикистону Эрон мулоњиза ронда, саволи шубњаомезеро пеш гузоштанд, ки оё бо дигар шудани роњбари ин давлат муносибати он бо Тољикистон таѓйир хоњад ёфт?

ЊАМСОЯИ БЕСОЯ тонро айбдор карданд: Тољикистон њамеша дар ќабули вагонњояш таъхир мекунад. Чунин мушкилот, ки гоњ-гоњ њамсояи дарбастаи мо эљод мекунад, чанд сол пеш ўзбектаборони Тољикистонро низ ба ташвиш оварда буд. Онњо ба унвони подшоњи (чанде пеш расонањои хабарї ба ў чунин унвонро доданд) Ўзбекистон Ислом Каримов мактуб навишта, хоста буданд, ки љињати рафъи як ќатор мушкилот, аз љумла мушкили раводид, мушкили марзї (минагузорї), бастани роњи оњан ва мухолифат бо барномањои энергетикї тадбир андешад. Дар поёни мактуби худ ўзбектаборони Тољикистон аз Ислом Каримов хоста буданд, ки сиёсати худро нисбати Тољикистон ба таври мусбї таѓйир дињад. Аммо мутаассифона, ин мактуб низ њамсояи моро аз аспи ѓуруру бузургманишї нафаровард. Баръакс, сиёсати тољикситезонаи Ўзбекистон шадидтар шуд. Чанде пеш Ўзбекистон аз хатари ТАЛКО ва нерўгоњњои бузурги Осиёи Марказї изњори нигаронї кард. Ба гуфтаи Ўзбекистон њамасола шањрвандони зиёди ин кишвар аз мављудияти корхонаи мазкур азият мекашанд. Ин дар њолест, ки теъдоди зиёди шањрвандони Ўзбекистон дар ин корхона фаъолият карда, ќисмате аз онњо нафаќахўри он мебошанд. Алайњи мављудияти ТАЛКО садо баланд кардани Ўзбекистон бори аввал нест. Ин мубориза дер боз идома дорад. Дар мавриди мухолифат бо барномањои энергетикї бошад, мавќеи Ўзбекистон ба ќавле мустањкамтар аст. Ин кишвар њамеша дар арсаи байналмилалї бонги хатар мезанад, ки гўё бунёди нерўгоњњои бузург дар саргањи дарёњои минтаќа хатари зиёд дорад. Дар ин радиф хатари љиддї доштани НБО-и Роѓунро Ўзбекистон махсус таъкид мекунад. Аммо коршиносон ба ин назаранд, ки бунёди НБО Роѓунро ба як масъалаи сиёсї табдил додан дуруст нест. Ин нерўгоњ њам барои мо ва њам барои минтаќа судманд аст, зеро аксари кишварњои минтаќа аз он истифода мебаранд. Ташкилотњои байналхалкї зарурати бунёди ин иншооти муњимро хуб дарк кардаанд. Дар парлумони Аврупо як гурўњ вакилон

муттањид шуда истодаанд, ки љонибдори бунёди ин нерўгоњ мебошанд. Мусаллам аст, ки бо дархости Тољикистон аз љониби бонки љањонї НБО-и Роѓун аз экспертиза гузашт ва ба наздикї натиљаи он маълум хоњад шуд. Ба ин бањс дар минбари СММ нуќта гузошта мешавад. "Илтифот"-и дигаре, ки пайваста њамсояи "хайрхоњ"-и мо мекунад, эљод кардани мушкилоти марзї мебошад. Ќазияи рабудани 10 нафар чўпон аз дењањои Моѓиён ва Фароби ноњияи Панљакент пеши њамагон рўшан аст. Дар баробари ин 41 гов ва беш аз 2 њазор гўсфанд низ аз љониби марзбонони Ўзбекистон рабуда шуд. Гарчанде чўпонњоро баргардонданд, вале таќдири 41 гов ва 2 њазор гўсфанд норўшан боќї монд. Њайратовар ин аст, ки марзбонони ўзбек на танњо бо сокинони Тољикистон, инчунин бо сокинони дигар њамсоякишварњо низ густохона муносибат карда, чорвои онњоро аз худ мекунанд. Тибќи иттилои расонањо моњи июни соли љорї марзбонони ўзбек 3 нафар ноболиѓи ќирѓизро њангоми гўсфандчаронї дар марзи муштараки

Ќирѓизистону Ўзбекистон латукўб карда, гўсфандњояшонро бо худ бурдаанд. Чунин муносибат бо сокинони њамсоякишварњо бешак, хилофи оини њамсоядорї буда, ба муносиботи байнидавлатї низ халал мерасонад. Болои ин њама мушкилоти эљодкарда Ўзбекистон њамакнун тањољуми фикриро шурўъ кардааст. Чанде пеш Рустам Абдуллоев, доктори илмњои иќтисоди Ўзбекистон густохона ба рўйи таърих ва асолати тољикону ќирѓизњо хати батлон кашида, пешинаи таърихии онњоро зери савол ќарор додаст. Дар вокуниш ба ин иддаои пучу беасос олимони тољик фикр мекунам, посухи муносиб доданд (матлабе дар ин хусус дар шумораи гузаштаи рўзномаи мо низ ба нашр расид). Маълум аст, ки шарти ногузири муносиботи хуби њамсоякишварњо њусни тафоњум мебошад. Пас, чаро њамсояи якрави мо аз оини суннатї кор намегирад? Оё хуб нест, ки њар масъалаи њалталабе, ки ба миён меояд, дар сари мизи гуфтушунид њал шавад?

Толиби ЛУЌМОН

УКРАИНЊОРО БА ТАЊРИМИ МОЛИ РУСИЯ ДАЪВАТ МЕКУНАНД Тавре дар расонањои хабарї гуфта мешавад, њаракати љамъиятии ВАО "Вiдсiч" ("Муќовимат") аз украинњо даъват ба амал овард, ки дар посух ба амали Федератсия гумрукии Русия молу ашёи аз Русия воридшавандаро тањрим кунанд: "Љангњои шоколадї, панирї, гўштї ва ѓайра" ба диламон зад! Бинобар ин, њар касе ки ба манофеи Украина бетараф нест, ба тањрими амволи аз Русия воридшаванда њамроњ шавад! Молу маноли Русияро аз нишонии кишвари истењсолкунанда, инчунин се раќами аввали штрих-код - аз раќамњои 460 то 469 шинохтан осон аст. Дар баробари ин, "Вiдсiч" аз њукуматдорон талаб кард, ки аз харидории нафту гази Русия пурра даст кашанд ва онро минбаъд аз ягон кишвари дигар ворид намоянд. Алъон аз хусуси барномаи васеъи њукумат сухан намеравад, вале даъвати онњо мањз шањрвандонро муттањид мекунад

ва онњо бо "пули кисаи худ метавонанд ба манофеи Русия зарба зананд". Федератсияи кортаъминкунии Украина хабар дод, ки чорањои андешидаи Федератсияи хадамоти гумрукии Русия метавонад воридоти моли Украинаро тамоман ќатъ созад. Аз 14 август тамоми маводи содиротии Украина "ба гурўњи хавфнок" дохил карда шудааст. Ин чунин маъно дорад, ки хадамоти гумрук њама гуна маводи аз Украина расидаро хўрдагирона санљида, як ќисми онро бозпас гардонда метавонад. Дар навбати худ ин боиси бекористии вагонњо ва

мошинњои зиёд, гузаштани муњлати истифодаи маводи ѓизої, паст шудани сифати он ва аз њама асосї - гум кардани мавќеи истењсолкунандагони моли Украина мегардад. Корпоратсияи украинии "Оболон" аз фиристодани пиво ва дигар мањсулоти худ ба Русия даст кашид ва интизори иќдоми минбаъдаи Русия шудааст. Имрўз, ки Русия мавќеи худро дар љањон мустањкам карданист, мебояд муносибати худро бо њамсояњо бењтар созад ва барои кайк шуда пўстинро насўзад.

Љумъа ЌУДДУС


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

ЉАРАЁНИ ИСЛОЊОТИ ЗАМИН

Ислоњоти замин ва хољагидорї

ИСЛОЊОТРО ВУСЪАТИ ТОЗА БОЯД

Дар љумњуриамон ислоњоти иќтисодї, аз љумла ислоњоти замин ва хољагидорї идома дорад. Ба ин масъала агар аз даричаи ислоњоти замин ва хољагидорї нигарем, мебинем, ки бо ин роњ метавонем сокинони дењот-истењсолкунандагони асосии мањсулотро на танњо њавасманд гардонем, балки садњо њазор љои кори нав ба вуљуд оварда, сатњи зиндагии мардуми дењотро ба таври назаррас боло бардорем. Ислоњоти замин ва хољагидорї омили муњими таъмин кардани амнияти озуќавории кишварамон њисоб меёбад. Кишвари мо асосан аграрї аст ва зарур мебошад, ки ислоњоти замин ва муносибат ба он ба танзим оварда шавад. Бе њалли ин масъалаи барои сокинони дењот муњим дар афзоиши истењсоли мањсулоти кишоварзї ба пешрафти назаррас ноил гардидан мушкил аст. Роњбарияти давлат ва Њукумати Љумњурии Тољикистон њанўз аз солњои нахустини истиќлолият муњим будани ин корро дониста, барои таќсими замин ва дигар кардани муносибат ба он санадњои гуногуни меъёрии њуќуќиро ба тасвиб расонд. Њуљљати муњиме, ки барои суръатбахшии ислоњоти замин масъулинро вазифадор ва роњнамої мекунад Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон "Дар бораи тадбирњои иловагї оид ба азнавташкилдињї ва ислоњоти ташкилотњои кишоварзї" ба шумор меравад, ки 30 июни соли 2006, тањти 1775 ќабул шудааст. Ин Фармонро дас тури амал ќарор дода, маќомоти марбутаи вилоятию ноњиявї љињати суръатбахшии кор дар азнавташкилдињии хољагињо тадбирњои судбахш меандешанд. Натиљаи њамин аст, ки то 1 июли соли равон дар кишварамон 115 143 адад хољагии кишоварзї ба ќайд гирифта шудааст. Дар баробари ин, бояд гуфт, ки ба ин масъала дар минтаќањои љумњурї њар навъ муносибат мекунанд. Мехоњем оид ба рафти ислоњоти кишоварзї дар вилояти Суѓд бароятон маълумот дињем ва бубинем, ки он ба талаби замон љавобгўст ё не. Маълум аст, ки вилояти Суѓд аз калонтарин минтаќаи истењсолкунандаи на танњо мањсулоти сано-

11

атї, балки кишоварзї низ мебошад. Дењќонони вилоят дар парвариши њосили фаровон намунаи ибратанд ва метавонанд дар њар гуна шароит аз замин самаранок истифода баранд. Дар ин љо низ чун дар дигар минтаќањо, ислоњоти замин ва хољагидорї идома дорад ва сол аз сол теъдоди хољагињои дењќонї меафзояд. Мувофиќи маълумот дар вилояти Суѓд то 1-уми июли њамин сол 28 585 адад хољагии кишоварзї таъсис ёфтааст, ки аз ин 19 540 ададашро хољагии дењќонии оилавию инфиродї ташкил медињад. "-Имрўз дар вилоят барои вусъат додани корњои ислоњоти замин ва азнавташкилдињии хољагињо њамаи шароитњо мављуданд, -гуфт њангоми суњбат раиси Кумитаи заминсозии вилоят Орифљон Хољаев. - Кормандони кумитањои замини ноњияњо барои тезондани корњои азнавташкилдињї аз њамаи имкониятњо истифода мебаранд. Инчунин, дар вилоят ба ѓайр аз кормандони мо ду маркази кадастри замини минтаќавїХуљанд ва Зарафшони Муассисаи "Маркази татбиќи лоињаи баќайдгирї ва системаи кадастри замин" бо љидду љањд кор карда истодаанд. Мо бо онњо њамкории зич дорем ва кўшиш мекунем, ки дар азнавташкилдињии хољагињо њамдигарро дастгирї намоем". Тавре раиси Кумитаи заминсозии вилоят мегўяд, барои азнавташкилдињии хољагињо њамаи шароитњо мављуданд, аммо аз маълумот бармеояд, ки ба ин кор на дар њамаи нав оњї диќќати хоса медињанд. Масалан, дар давоми шаш моњи соли равон дар навоњии Айнї 2 адад, Ѓончї 5, Спитамен 6, Шањристон 4 ва Кўњистони Мастчоњ 6 адад хо-

љагї ташкил карда шудааст, ки хеле ночиз мебошад. Агар дар хољагињои вилоят њамагї 267 њазору 157 нафар сањмдор бошад, аз он 59 њазору 687 нафар ба хољагињои дењќонии оилавию инфиродї рост меояд. Ин гувоњи он аст, ки то њол ба ќисми зиёди дењќонон сањмашонро таќсим карда надодаанду азнавташкилдињии хољагињо њоло њам суст љараён дорад. Раванди ислоњоти кишоварзї аз љониби олимону мутахассисони вилоят мавриди тањлил ќарор мегирад. Аз љумла, номзади илмњои иќтисодї, Корманди шоистаи Тољикистон А. Њодибоев дар рўзномаи "Мењри замин"- и вилоят чунин навиштааст:"То њол дар хољагињои ноњияи Исфара, хољагии ба номи Э. Бойматоваи шањри Конибодом, хољагињои ба номи А. Љумъаев, Убайдуллоев ва Ўрунхољаеви ноњияи Б. Ѓафуров ва дигарон ислоњоти иќтисодї гузаронида нашудааст. Дар баъзе аз ин хољагињо ба ном хољагии дењќонии коллективона номгузорї карда, сохтори пешинаро нигоњ медоранд". Аз гуфтањои ин тањлилгар бармеояд, ки то имрўз на дар њамаи навоњї барои ба дењќонон додани сањми заминашон кўшиш доранд. Дар баъзе ноњияњо љињати ислоњоти хољагињои коллективї мушкилот зиёд аст. Аз љумла, ќарздории хољагињо аз андози замин, об ва монанди ин. Ба ѓайр аз ин, масъалаи таќсими сањми замин ва аз нав дида баромадани он дар аксар хољагињои коллективї масъалаи ташвишовар гардидааст. Масалан, њангоми вохўрї сарварони хољагињои дењќонии Ассотсиатсияи хољагињои дењќонии ба номи Сатторови љамо-

ати дењоти "Таѓояк"-и ноњияи Спитамен изњори ташвиш карданд, ки бештар аз 40 фоизи сањмдорон зиёда аз 10 сол мешавад дар хољагї кор намекунанду дар муњољирати мењнатї ќарор доранд, вале ба љои онњо кормандони нав зањмат кашида истодаанд. Дар ин гуна њолат мо чї кор кунем? Сањмдорони муњољир на худашон кор мекунанд, на аз сањмашон даст кашиданиянд. Њамаи пардохтњои давлатиро онњое мепардозанд, ки имрўз дар хољагї кор карда истодаанд. Чунин мушкилотро дар навоњии дигари вилоят, аз љумла Конибодом, Љ. Расулов, Ашт ва Мастчоњ њам дучор меоем. Бояд рўйрост гуфт, ки то њол на њамаи роњбарони маќомоти дахлдори мањаллї ба моњияти ислоњоти замин ва хољагидорї сарфањм рафтаанд. Аз ин љост, ки азнавташкилдињиро кашол дода, мехоњанд чун солњои пеш ба таври корфамої хољагиро идора кунанд, аммо замона таѓйиротро таќозо дорад. Дар шароити иќтисоди бозорї хољагињои дењќонии хурд самараноктар фаъолият менамоянд. Натиљаи кори онњо баландтар аст. Масалан, дар давоми шаш моњи соли равон агар хољагињои коллективї истењсоли картошкаро нисбат ба њамин давраи соли гузашта 97 фоиз афзуда бошанд, дар хољагињои дењќонї ин нишондињанда 303,2 фоизро ташкил медињад. Дар истењсоли дигар навъњои мањсулот низ хољагињои дењќонї бартарї доранд. Инро метавон аз мањсулоти бозор мушоњида кард. Дар он ноњияњое, ки ба ислоњоти соњаи кишоварзї ва азнавташкилдињии хољагињо эътибори хоса медињанд, дењќонон худро соњиби воќеии замин эњсос мекунанду кор дар он љойњо пешрав аст. Масалан, дар давоми шаш моњи соли равон дар шањри Истаравшан 448 хоља-

гии дењќонии оилавию инфиродї ташкил карда шудааст, ки дар вилоят нишондињандаи бењтаринро ноил гаштаанд. "Хољагии мо аз нав тањти ислоњот ќарор гирифт,-мегўяд сарвари хољагии дењќонии "Тумарис"-и Истаравшан Мавлуда Муњаммадиева. Соли 2003 мо дар заминаи хољагии коллективї ассотсиатсияи хољагињои дењќонї ташкил кардем. Ассотсиатсия 123 нафар сањмдорро муттањид карда, 123 гектар замин дошт. Имрўз дењќонони сањмдор мехоњанд мустаќилона хољагидорї кунанд ва дар заминаи ассотсиатсия 98 хољагии дењќонии оилавї ва инфиродї ташкил карда шуд. Ман њам хољагии оилавии худро ташкил кардам. Ба дењќонони мо дар ташкил кардани хољагї Маркази кадастри замини минтаќаи Хуљанд ёрї расонд ва мо дар муддати кўтоњ соњиби сертификати њуќуќи истифодаи замин гаштем. Њамаи дењќонони мо аз ин дастгирї миннатдоранд." Оре, барои тезондани азнавташкилдињии хољагињо Лоињаи баќайдгирї ва системаи кадастри замин мададгори дењќонон аст ва масъулини навоњиро лозим аст, ки аз ин хизмати ройгон њамаљониба истифода баранд. Аз тањлили маълумотњо бармеояд, ки дар навоњии Љ. Расулов, Спитамен, Б. Ѓафуров ва Исфара ба азнавташкилдињии хољагињо ва ба дењќонон додани сањми заминашон сидќан кўшиш намекунанд. Ба андешаи мо зарур аст, ки аз њамаи имкониятњо истифода бурда, дар вилоят барои иљрои амру супоришњои Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон ва ќарорњои Њукумати Љумњурии Тољикистон оид ба ислоњоти замин ва хољагидорї тадбирњои манфиатбахш андешида шавад.

М. ЌУРБОНОВА

Њушдор

Маќсад: ЊИФЗИ «ТИЛЛОИ САФЕД» АЗ ОТАШ Њамасола кормандони Хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ЉТ чанд муддат пеш, то оѓози мавсими ѓунучини њосили пахта дар хирманљойњо, нуќтањои ќабул ва корхонањои коркарди пахта корњои профилактикї гузаронида, ба роњбарону шахсони мутасаддии зиддисўхтор, масъулони хољагињои дењќонї, иљоракорони алоњида амрнома ва маслињ ату пешнињодњои муфид медињанд. Њамзамон, миёни кулли аъзои дастањои идоравии оташнишонї, дењќонону коргарон, тракторчињою ронандањо корњои фањмондадињиро вусъат мебахшанд. Мутаассифона, бинобар сабаби хунукназарї, сари ваќт наандешидани чорањои зарурї аз тарафи масъулин ва риоя накардани оддитарин ќоидањои бехатарї с ўхторњо ба амал омада, боигарии асосии халќ - пахта нобуд мегардад. Соли гузашта дар ин мавсим наздики 1 тонна сўхтори пахта ба ќайд гирифта шуда буд. Хушбахтона, соли равон сўхтори пахта ба ќайд гирифта нашудааст, лекин њушёриро аз даст набояд дод. Тавре ки тањлили сўхторњо нишон медињад, дар бисёр мавридњо аз сабаби надоштани шарорахомўшкунак ва ё дуруст набудани дудбарои трактору автомашинањои барои љамъоварии пахта сафарбар

Дар љумњурї мавсими љамъоварии пахта фаро расидааст. Чун "тиллои сафед" боигарии асосии давлатамон ба шумор меравад, бояд онро аз сўхтор ва њар гуна офатњо њифз намоем.

кардашуда, пахтаи дар хирманљойњо ва наздикии роњњои мошингард пањнкардашуда оташ мегирад. Њамчунин аз шарораи гулхан, беэњтиётона даргирондани гўгирдчўб, шамъ, боќимондаи сигор ва ѓайрањо сўхтор ба амал меояд. Бинобар ин, дар наздикии хирманљойњо ва љойњои нигањдории пахта оташ афрўхтан ќатъиян манъ аст. Оташдонњои хўрокпазии дењќонон аз хирманљойњо ва нуќтањои ќабули пахта бояд камаш 100 метр дуртар бошад. Пахтаи дар мошин ва ё трактор боркардашударо бо а��ёи брезентї пўшонидан ба маќ-

сад мувофиќ аст. Њама гуна техникањое, ки барои љамъоварї ва кашондани њосили пахта сафарбар шудаанд, бояд бо шарорахомўшкунаку оташхомўшкунакњои тамѓаи "ОП-5" ва белњову дигар љињози зарурї таъмин бошанд. Оташхомўшкунак ба ќис ми пеши бордони наќлиёт, бел ба зери бордон аз тарафи љойи нишасти ронанда насб карда мешавад. Дар роњњои мошингард хушконидан, инчунин аз болои пахта гузаштани тамоми навъи наќлиёт мумкин нест, зеро ин њам боиси ба амал омадани сўхтор мегардад. Майдончаи пах-

тахушккунї дар хирманљойњо бояд мумпўш (асфалт) ё бо лой ба ѓафсии 5 см. андова карда шуда бошад. Истгоњи тракторњо, автомобилњо, мошинњои пахтачинї, љойи таъмиркунї, равѓанмолї ва бо маводи сўхт пур кардани наќлиётњо бояд на камтар аз 100 метр аз хирманљойњо дур љойгир бошад. Дар сањро мошини пахтачинї ва ё дигар техникаи бордонаш пур аз пахтаро шабона мондан манъ аст. Њангоми дар бордони мошинњои пахтачинї ва ё пахтакашон оташ гирифтани пахта, онро дарњол дар љойи бехавф холї карда, чорањои хомўш намудани сўхторро фавран андешидан зарур аст. Дар хирманљойу бошишгоњњо ва корхонањои пахтаќабулкунї аз байни коргарону дењќонон дастањои идоравии оташнишонї ташкил намуда, ба онњо тарзи пешгирї ва хомўш намудани сўхторро омўзонидан нињоят зарур аст. Умуман, хирманљойњо бояд дар наздикии љўйњо ва њавзњои об љойгир шуда, бо воситањои аввалиндараљаи сўхторнишонї, дастгоњњои обкашии зиддисўхторї, дастурамали махсуси соњаи оташнишонї ва нишонањои

зидди сўхторї таъмин бошанд. Инчунин онњо бояд 150 метр дур аз хонањои истиќоматї ва биноњои маъмурї љойгир карда шаванд. Мошину тракторњо ва комбайнњои пахтачиниро низ аз хирманљойњо 100 метр дур нигоњ доштан ба маќсад мувофиќ мебошад. Дар љойњои пахтаѓарамкунї афрўхтани гулхан ва кашидани тамоку ќатъиян манъ аст. Дар заводњои пахтатозакунї, нуќтањои ќабули пахта, хирманљойњо ва дар марказњое, ки дар масофаи то 150 метр гидрантњои махсуси оташнишонї нест, њавзњои об ташкил намудан њатман зарур аст. Агар дар њамин масофа дарё ё љўйи об воќеъ бошад, то назди онњо мављуд будани роњ муњим аст. Заводњои пахтатозакунї, нуќтањои ќабули пахта ва хирманљойњо бояд барои хомўш намудани сўхтор бо тамоми навъи таљњизоти зарурї таъмин бошанд. Инчунин, заводњои пахтатозакунї ва нуќтањои ќабули пахта бояд дорои автомобилњои оташнишонї бошанд, то дар њолатњои зарурї тавонанд аз он бемалол истифода намоянд. Њадаф аз ин чорабинињо пешгирии сўхтори пахта аст, то боигарї ва сарвати асосии кишвари хешро аз коми оташ њифз намоем.

М. ШАРИФОВ, сардори Сарраёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ЉТ, полковники хизмати дохилї


12

В

ОЌЕАН њам, зарурати ба низомгирї, тарњрезии консепсия ва такмили иделогияи навимиллї, умуман инкишофи љомеаамон, ба миён омадааст. Ин зарурият, пеш аз њама, њадафи асосноккуниву нерў бахшии љузъу банди риштаи сурхи инкишофи минбаъдаи кишварро, ки аллакай на танњо тарњрезї шудааст, балки возењу аён гардидааст, дорад. Барои самарабахш намудани фаъолияти идеологї бори дигар мазмуни мафњуми "идеология" - ро ба хотир орем. Вай аз калимаи ќадимаи юнонї буда, маънои "таълимот оид ба ѓояњоро" (идея ва логос) ифода мекунад. Мафњуми ѓоя - идеяро нахустин маротиба Афлотун дар асарњои худ истифода бурдааст. Минбаъд он ба соњаи нави дониш - идеология табдил гашта, нињоят дар тавсифи њаёти љомеа, мўъљиза ва ё элементњои шуури љамъиятї, истифода шудааст. Идеология чун назарияи ѓояњо, таълимот оид ба пайдоиши ѓояњои инсонї, таъсири мутаќобила ва омезиши онњо арзёбї гаштааст. Пас, идеология - ин натанњо пањну оммавї кардани арзишњову андешањои волои љомаеву миллат, балки омўзиши ѓояњои ратсионалї, диди нави фардњо ва табаќањои иљтимої ва њамзамон раванди рањої додани афкори онон аз шубња, возењ намудани биниши фитрии онњоро низ дар бар мегирад. Дар тањияи мафњуму таълимоти идеология олим - сотсиологи олмонї Карл Манхейм сањми арзанда гузоштааст. Вай дар асари худ - "Идеология ва утопия" (1929) моњияти идеологияро мавриди тањлил ќарор дода, эљоди консепсияро, ки хусусияти инъикоси воќеъияти иљтимоиро дорад, маънидод намудааст. Умуман, аз давраи пайдоиши идеология то имрўз, оид ба мазмуну наќши он аќидањои мухталиф љой дорад. Яъне, омилњои хеле бисёре рољеъ ба мазмуни идеология ва бањодињии мў љизањои он арзи њастї мекунад. Аз ин гуногуниятњо бармеояд, ки идеология чун фарњанг ташаккули мураккабу бисёрќира ва бисёрвазифаро низ доро аст. Вай, аслан ба марњалаи мушахасси фарњангї-таърихии миллату кишвар дахл дошта, пайваста бо вазъу таъби љомеа сифатњои гуногуни он рўи кор меоянд, ки онњо моњияти заминавии онро њам муаяйн менамоянд. Њамин тариќ, бо он њама мухталифияти диду назар ба ин масоили идеология, аммо чунин аќида, ки идеология дастгоњ ва ё механизми нотакрори иљтимої мебошад, инкор нашудааст. Пас, мањз ба воситаи идеология њадафи инкишофи љомеъа тарњрезиву коркард мешавад, вањдат ва маљмуъгардии (акумулирование) нерўи иљтимоии одамон рўи кор меояд. Дар замони муосир сифати муносибатњо ва фаъолияти иљтимоиро тасаввуроти муайяни одамон оид ба шароити иљтимої-иќтисодї, маданї-маишї, эњсоси талаботу манфиатњои ќонеънагардидаи аъзоёни љомеа, матлабу рафтори онњо чун омили заминавї муайян меку-

АНДЕША

Фаъолияти идеологї:

МОЊИЯТ ВА ВАЗИФАЊОИ ОН ДАР ЗАМОНИ МУОСИР Идеология, гуногунандешї дар майдони фаъолияти идеологї бояд иттињоду якпорчагии љомеа, миллатро таъмин намояд ва сарчашмаи муњими ризояту созиши нерўњои мухталифи иљтимоиву сиёсии љомеа бошад. Барои он, ки кишварамонро ба мамлакати устувору мунтазам инкишофёбанда табдил дињем, зарур аст, ки тамсилаи нави тафаккур ва љўё шудани чунин ѓояњо ва њадафњоро роњандозї намоем, то ин ки вањдати воќеиву органикии љомеа таъмин гашта, пойдории давлати ягонаамон ва демократишавии љомеа суръати тоза гирад. Дар ин кор, зарур аст, ки таљриба ва ё роњњои тай намударо дар тайи 20-соли истиќлолият бозомўзем, дар деги хирадамон гудозем ва њадафњои стратегии минбаъдаи инкишофро муаяйн намоем. нанд. Бинобар ин, эътимодбахшї, асосноккунии интихоби фаъолияти онњо, муаяйнкунии воситањои ноилгардї ба њадафњо вазифаи идеология аст. Идеология нерўмандии амали одамонро дар эљоди заминањои судманд ќавї намуда, ба зиндагиву фаъолияти фардњо ва ќишрњои љомеа мазмуни зарурї мебахшад. Агар, фардњо ва ё гурўњи одамон аз ягон тасаввуроти ѓоявї мањрум бошанд, пас онњо чун субъекти иљтимої арзёбї намешаванд. Мањз дар мавриди табдилгардии фардњо ба барандагони ѓояњои муайян, онњо метавонанд ба субъекти воќеии иљтимої табдил ёбанд. Воќеъан, назария ва ё идеология дар мавриде нерўи созанда мегирад, ки агар он аксари мардумро фарогир шуда бошад. Њамин тариќ, барои он ки идеологияи миллї дар љомеа нерўи созанда гирад, пеш аз њама, вай бояд чунин вазифањои муњимро ба иљро расонад. ЯКУМ. Ошно намудан ва ё огањї бахшидани мардум ба тасаввуроти нави заминавї оид ба љомеа, инкишофи иљтимої, шахсият ва њокимиятро дар бар гирифта, низоми афкорро маљмўъ месозад ва тамоили муаяйни фаъолияти инсониро роњандозї менамояд. Љомеаи нав, типи нави такрористењсолиро мантиќан зинаи иттилої-индустралї меноманд, ки ин чун раванди аввали гузариш барои ку лли кишв арњ ои љањ он мансуб аст. Њамзамон дар кишварамон чун мисли дигар кишварњои Аврупои марказиву шарќї ва ИДМ раванди дувв уми гузариш - аз низоми маъмурї-фармондињї ба иќтис оди бозори му осир идома дорад, ки мањз ин марњиларо коршиносон давраи гузариш, иќтисодиёти давраи гузариш тавсия медињанд ва асосан бо њалли масоили он мањ ду д њ ам мебошанд. Д У ЮМ. Ќав игардонии вањ дати миллї, касби зинањои вањдати воќеиву органикии љомеа вазифаи навбатии фаъолияти идеологї ме-

бошад. Ин љо баррас ии марњилањои касби Вањдати миллї арзишњои беназири он, дар љавњ ари фаъолияти идеологї бояд ќарор гирад. Вањ дати миллї, ки дар љомеа пойдор шуду дар касб кардани зинањои олии худ ќарор дорад, нахуст неъмати љамъиятї сармояи иљтимої (омили беназири рушди љабњањои мухталифи љомеа) арзёбї мегардад, ки онро бояд њар як фарди љомеа на танњо дарк кунад, балки њифз намояд. Барои бањо додани нафъи иќтисодї-иљтимоии он ба маврид аст, ки таъкиди поягузори илми иќтисод А. Смитро ба хотир орем. Вай чунин гу фта буд: "Барои он ки љомеаро аз сатњи љоњилї ба зинаи олии некўкориву тамаддун њидоят намоем, бояд с у лњ у ризояти љомеа, андози сабуку муътадил ва идоракунии тоќатпазирро мусоидат кард. Ин суханон дар адабиёти иќтисодї чун се ањкоми (три кита) Смит маъмул аст. Дар воќеъ, агар манзараи рушду инкишофи њаёти иљтимої-иќтисодии љомеаро, асосан пас аз соли 1997 бо чашми харид назар афканем, пас мебинем, ки ин се ањкоми заминавї А.Смит рўи кор омадааст ва риштаи с у рх и инкишофи љомеа баръало намудор гаштааст. Воќеан њам, дар олами ботинии мардуми тољик (пањноии когнитивии он) ќабат -ќабат илму фарњанги заминавї нуњуфта аст. Бинобар ин, дар маљрои гуфтушуниду тањияи ањдномаи тарафњо арзишњои илмии њам диалоги ботинии (нутќ ва ё сухани ботинї) Афлотун ва њам диалоги берунаи Суќрот рўи кор омадааст. Суќрот устоди муоширати шифоњ ї таъ кид дошт, ки рўњияи инсонї, бахусус олоти беназири он аќл, дар мавриди гуфтушунид (диалог) оид ба масаълањое, ки хилофи љараёни маъмул аст, њамсуњбатњоро водор мекунад, ки фикррониашонро ќавї кунанд, рў њ ияи с олимро ба кор оранд. Бале, Вањдати миллї на-

ОМЎЗИШИ ТАЉРИБАИ ПЕШЌАДАМ Бо ташаббуси созмони "Эмерљенс групп"-и Сафорати Иёлоти Муттањидаи Амрико ва дастгирии роњбарияти Вазорати корњои дохилии Љумњурии Тољикистон моњи июли соли равон, дар шањри Душанбе семинари омўзишї бо иштироки ёварони сардорони Раёсату шуъбањои Вазорати корњои дохилї дар вилоятњо ва шањру ноњияњои љумњурї дар мавзўи "Њамкории маќомоти милитсия бо љомеа" баргузор гардид.

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Њадафи асосии семинари мазкур шиносої бо таљрибаи пешќадами фаъолияти хизматии политсияи ИМА, роњњои нави њамкории политсия бо љомеа, љалби шањрвандон ба њифзи тартиботи љамъиятї, бо таљрибаи фаъолияти хизматии њамдигар шинос гардидан, омўзиши мавзўъњои мушаххас дар самти њамкорї бо љомеа ва дар фаъолияти хизматии шабонарўзї пайваста амалї намудани таљрибаи пешќадам мебошад. Намояндагони "Эмерљенс групп" иштирокчиёни семинари омўзиширо бо таљрибаи пешќадами политсияи ИМА дар самти њамкорї бо љомеа шинос карданд. Њамзамон, аз натиљаи дастовардњои по-

литсия дар ин самт иттилоъ дода, дар бораи таъмир намудани утоќњои кории нозирони минтаќавии милитсия дар шањру ноњияњои љумњурї, њамкории милитсия бо љомеа ва амалї намудани наќшањои минбаъда суханронї намуданд. Дар љараёни суњбати ошкоро ва натиљабахш изњори назар карданд, ки бо њамкорї ва тавассути зангњои телефонии шањ рвандон чандин љиноятњо кушода шуда, ашхоси љинояткор, ки дар кофтуков ќарор доштанд, дастгир шуданд. Тавассути телефони боварї, шањрвандон бевосита доир ба масъалањои гуногун мурољиат карда, посухи ќонеъкунанда гирифтанд, ки ин

тиљаи њокимии рўњияи солиму созанда бу д. Пас, рў њ ияи инс онї ибтидои иљтимої дошта, дар муоширати одамон реша мегирад ва чун мерос (ва ё гени иљтимої) аз насл ба насл мегузарад. Миллати тољик аз азал в ањ датофар аст. Шиори умумии вањдатро чандин ќарн ќабл Мавлои Рум муайян намудааст: "Мо барои васл кардан омадем". Њамин тариќ, Вањдати миллї на танњо, эњёи рўњияи миллатсозу тамаддунофар ва њаводиси таърихии имрўз, балки њодисот ва ё муљассамаи хиради баланди намунавї барои њазорсолаи навин мебошад. СЕЮМ. Маљмўсозии нерўњои иљтимоии љомеа ва сафарбаркунии он ба сўйи ноилгардии њадафњои олии давлату миллат, комилгардонии сифати љомеа ва ѓанигардонии сармояи иљтиморо фаро мегирад. Соњибистиќлолии кишвар њарчанд дар назар майдони фарохеро барои ихтиёрдориву ќабули ќарорњои озод рўи кор овардааст, аммо љомеасозиву миллатсозї ва эљоди давлате, ки њамќадами кишварњои мутамаддини љањон бошад, кори хеле мушкил аст. Дар ин љода, эљоди љомеаи ратсионаливу шањрвандї, ки дар маркази њадафњои олии давлат ќарор дорад, наќши бунёдї дорад. Љомеаи ратсионалї чист? Ин љомеаест, ки њар як фард фаъолияту амали худро дарк менамояд ва дар тарозуи аќл онро баркашидааст. Дар фаъолияту рафтори фард он чи, ки таффаккур ќобилият дораду аз эњсосоту хурофоту таассуб, худсариву такаббурии беруна, хулќу одатњои фардї, заифї рањо ёфтааст. Илова бар ин, вай ба арзишњои волое, ки дар љомеа ќабул шудааст, тобеъ аст ва иљрои онро вазифаи муќаддаси худ мепиндорад. ЧОРУМ. Идеологияи миллї, вазифаи љилавгирї ва ё пешгирї намудан, нарму муолиљакунандаи бархе носозгорињои љомеаро ба иљро мерасонад. падида дар фаъолияти хизматии милитсия, дар њамаи Раёсатњои Вазорати корњои дохилии вилоятњо ва шуъбањои Вазорати корњои дохилии шањру ноњияњ ои љумњу рї таъсис дода шудааст. Баромадкунандагон ёдрас намуданд, ки дар шаш моњи соли равон дар шањру ноњияњои љумњурї кормандони маќомоти милитсия дар њамкорї бо дружиначиёни ихтиёрї беш аз бист љиноятро кушода, 2132 адад њуќуќвайронкунињои маъмуриро ошкор карданд. Дар љараёни суњбат намояндагони "Эмерљенс групп" иштирокчиёнро бо њадаф ва амалњои нопоки равияњои экстремистиву террористї дар баъзе кишварњои исломї ва ѓайриисломї шинос намуда, ибрози назар карданд, ки танњо бо роњи дастаљамъона ва муборизаи беамон

Ин љо бо воситаи шарњи воќеияти иќтисодї-иљтимої в а сиёсї, нарм кардани шиддатнокии иљтимої, ки дар мавриди мувофиќа накардани манфиату талаботи гурўњњои љомеа, фардњо ба миён омадааст, ба иљро мерасад. Дар ин раванд љўё шудани имконияти воќеии ќонеъгардии онњо низ рўи кор меояд. Ѓояи пешнињодшуда дар доираи андешаи миллї, чун бар сифати тањамулпазириву эътимоднокї, ки нерўи тозаро барои фаъолияти минбаъда њидоят мекунад, хидмат мекунад. Пас, идеология маънии њаёти њамарўзаро баррасї намуда, љуръати созишу њамоњангсозии олами мухталифро дорад. Яъне, вай ба ташкили њаёти љомеа дахл дошта, лоињањои таљдиду бозсозии љомеаро, ки асосњои оќилона дорад, њифз менамояд. Сатњи оромиву суботи љомеа аз моњияти воќеанигории фаъолияти идеологї вобастагї дорад. Чуноне ки Эрнест Хеменгуей мегўяд: "дар љомеа чизњое њастанд, ки аз љанг бадтаранд: тарсўї, хиёнат, фитнаангезї, иттилои бардурўѓ, худбинї" ва ѓайра. Аз ин лињоз, дар идеология тарафњои њаќиќатнигорї ва ѓалати онро бояд фарќ кард. Дар мавриди баррасии аќидањо бояд мазмуни онро бо воќеият таќозо намуд. Воќеан њам, дар шароити муосир љойгањи ояндаи кишварро, бидуни омўзиши решагии тамоилоту вазъи он дар таѓйироти нави мавќеъгирии ќудратњо, пешгўї ва ё муайян намудан ѓайриимкон аст. Њокимияти сиёсии кишварамон низ дар ин майдони бањсу талошњои љањонї мавќеи устувори худро муайян намудааст: Тољикистон љонибдори тамсилаи дуввум мебошад. Аммо, тарафдорони љањони якќутба љуръат доранд, ки дар тамоми гўшаву канори љањон, бахусус дар љањони Шарќ, аз он љумла давлатњои Осиёи марказї тухми низову нифоќ пошанд, то ин ки ин кишварњо заиф гашта, боз њамон гузорандаи манбаи ашёи хом бозмонанд, ба гўшаи "партов" ва майдони санљиши аслињањои њарбї, ки минбаъд бозоргир шавад, табдил гарданд. Умуман, метавон гуфт, ки имрўз, раванди таќсиму бозтаќсими нави љуѓрофию иќтисодии љањон миёни кишварњои ќудратталаб хеле босуръат идома дорад. Онњо барои ноил гаштан ба манфиатњои ѓаразноки худ аз њар гуна воситањо истифода мебаранд. Аз ин лињоз, бояд таъкид кард, ки мавќеъгирии устувори мамлакат дар љањони пурталотуми имрўз аз сатњи бологирии идеологияи миллї, ки мањз ба тањлили пурмазмуни раванду њодисоти њам љањонї ва њам кишвар такя менамояд, вобаста аст. Вай набояд ба тариќи субъективї ба ин ва ё он аслњои идеологї, дар вижагї ба идеологияњои мазњабї, гурўњї ва ё аз хориљи кишвар воридшуда, ки аз доираи манфиатњои миллї берун аст, тобеъ бошад.

Аброр МИРСАИДОВ, доктори илмњои иќтисодї бар зидди равияњои тундгарої, ифротгарої, ва террористї метавонем, ба муваффаќиятњо ноил шавем. Аз ин рў, кормандони њифзи њуќуќ, бахусус мањомоти милитсия њушёрии сиёсиро аз даст надода, дар самти њамкорї бо љомеа фаъолияти хизматиро натиљабахш ба роњ монда, аз њ адафњои нопоки равияњои тундрав ѓофил намонанд. Намояндагони "Эмерљенс групп" тасмим гирифтаанд, ки гурўње аз намояндагони маќомоти корњои дохилии Љумњурии Тољикистонро ба сафари ИМА, оид ба омўзиши таљрибаи пешќадам омода созанд.

Љумъаназар РАЊМАТОВ, мушовири калони вазири корњои дохилаи ЉТ


13

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Чанде ќабл тасмим гирифтам, ки ба зиёрати "Чилучорчашма" равам. Чун мегўянд, ки "Сайр њам сайру саргардонї њам сайр", бо вуљуди дурии манзили маќсуд ва тоќатфарсо будани гармии њаво хостам, аз ин ќадамљои маъруфи мардумї дидан кунам. Зеро рољеъ ба маъруфияти хоса доштани "Чилучорчашма" аз наќли мардум зиёд шунида будам. Охир, аз тамоми кишварњои љањон сайёњон низ аз чашмањои муќаддас ва шифобахши "Чилучорчашма" дидан карда, хотироти неки худро дар шабакањои интернетї наќл кардаанд, пас чаро ман, чунин накунам. Хулоса, бо худ дастгоњи аккосї ва диктофон гирифта, бо маќсади бардоштани аксњои алоњида аз ин зиёратгоњ ва анљом додани суњбатњои љолиб бо зоирини ин макони муќаддас, озими Чилучорчашма шудам. Ронандаи таксї баъд аз фањмидани њадафи сафар бо табассум гуфт: - Чилучорчашма? Яъне ба «дачаи Њазрати Алї» гўед,- ва сипас ба мо фањмонд, ки дар байни мардуми тањљої њамин тавр як ривоят њаст, ки чашмањо аз асари суми аспи њазрати Алї, яке аз чањор ёрони Пайѓамбари Ислом (с) баромадаанд. Инак, расидам, ба "Чилучорчашма"тавофгоњи пуровоза. Чун рафти ин сафар дар моњи мубораки Рамазон иттифоќ афтода буд, мењмонон-зиёраткунандагон ба назар хеле кам менамуданд. Бо чанд нафар аз мардумони мањаллї суњбат доштам ва онњо гуфтанд, ки њоло моњи рўзадорї асту њарорати њаво баланд, аз ин рў, мардум кам ба ин љо сафар мекунанд, вагарна, њоло айни мавсими зиёрат аст. Бо назари тањќиќ ба сайри атрофи чашма пардохтам. Нахустин манзараи њузнангези мушоњида кардаам, ин буд, ки мардуми мањаллї дар оби чашма косаву табаќи равѓанолудашонро бо хокањои махсус ва собун мешустанд. Ростї, сахт нороњат шудам, зеро дар оби поки чашма моњињои гуногун, ки мардум муќаддас мешумориданд, њар тараф зебою мањин шино карда, аз пайи љустуљўи ризќу рўзиашон буданд. Ин амали мардуми мањал бошад, њам беэњтиромї нисбат ба љои муќаддас ва таъсири манфї расонидан ба муњити табиї буд. Дар болои пуле, ки ду соњилро ба њам мепайвандад, тўдаи атфол нонреза, донаи љуворимакка ва дигар мањсулоти ширинї-ќаннодиро ба моњињо мепартофтанд… Инаш дарди бахайр. Тибќи гуфтори мардумї "ихлосу халос", ањли сафар дохили маќбара шуда, чанд давр атрофи марќади шайхи таърихї чарх зада, розу ниёзи худро иброз медоранд. Чун поин шудам, 20 метр фаротар аз маќбараи пири чашма, дар таги долони болопўш 2-3 љавон бо дўстдоштаи худ (дар моњи шарифи Рамазон!) "ишќварзї" доштанд. Чун дастгоњи аккосиро аз ѓилоф берун бароварда, "нишон" гирифтам, то 1-2 расме љой кунам, чизе пай бурданд, ки дастони худро аз камари њам гирифтанд. Ба њаминаш њам ташаккур, ки лоаќал хиљолат шуданд. Ин њолат шахсан барои ман, ки бо нияти пок ба ин макони муќаддас сафар кар-

ЧИЛУ ЧОР МУШКИЛОТИ

«ЧИЛУЧОРЧАШМА» дам, хеле дардовар буд. Дар шафати ќабри шайх, ки љои тоату ибодат аст, ишќварзї кардани љавонон ба назар манфур менамуд. Афсўс, ки дар ин моњи табаррук виљдону тинати покро фаромўш карда, љилави нафси аммораро рањо додаанд… "Бало ба пасашон" гуфта, поён фаромадам. Агар хоњї, аз хусуси то кадом андоза тоза будани манзиле пай бубарї, нахуст њољатхонаашро бубин. Љои истињола нест, рафтам он љо… Њолати њољатхонаи "Чилучорчашма"-ро наметавон дар сањифаи рўзнома тасвир кард, агар онро дар телевизион намоиш медоданд, њолати воќеї аёнтар мешуд. Чанд лањзае аз барои исботи дидањо аккосї кардам. Бовар кунед, бўйи тунд ва ѓализи њољатхона то 50-100 метр дар ин гармии пурњарорат ба чор акноф пањн шуда, касро имкони нафаскашї намедод. Дар гармои то 40-45 дараља, бадбўї аз рутубати "љўшида", ба њаво мепечид ва онро бо бўйи бад олуда мекард… Инаш њам ба хайр, чун ба як њолат-авзои дањшатоваре чашмам бархўрд, эњсоси ногувор ва нохуше вуљудамро фаро гирифт. Љўйи калони чашмаро аз байн бо тахтаву тунука људо кардаанд - барои оббозї. Аз ин тараф мардон ва аз пушти он

занњо оббозї мекунанд. Тавора сўрохињои зиёд дошт. Бубинед, ин дар замоне, ки имконияти телефонњои мобилї њар шахсро ба коргардону наворбардор табдил додааст. Аз ин имкони "муфид" истифода намуда, чанд љавони "чаќќон" аз паси девор (даќиќтараш ба истилоњи мардум мањаллї-шит) оббозии занњоро бо мобили худ сабт мекарданд. Дар назди ин љавонон мардони бузургсол низ буданд, ки мутаассифона, бепарво ба кори худ машѓул ва «сареро» оњанги насињат ба љавонон ѓам намедод. Пас кї бовар намекунад, ки ин "видеороликњо"-ро љавонони њаваскори

мо дар сайтњои иљтимоии "Ютюб"-у "Таљтюб" ва "Твиттер" намепартоянд? Комилан муътаќидам, ки онњо навори бардоштаашонро бо кўмаки чанд "интернетшинос" ба љањон пањн мекунанд. Вагарна, чунин "такудаву режиссёрї" ба кї лозим? Аз њама аламовараш хомўш ва бепарво будани калонсолон ба ин бетартибии љавонон аст. Ё шояд эшон ин амали бељоро шўхии бачагона шуморанд?... Њељ бовар надоштам, ки "Чилучорчашма" ин ќадар ба ин мардуми мањаллї, ки шабонарўз аз ин љо манфиат мебар-

доранд, бе ќадр бошад? Ин дар мавридест, ки мардуми кишвар њамеша таманнои дидани онро мекунанд ва як љањон орзуву нияти неку муќаддасро дар дил мепарваранд, то хешро ба сайргоњи "Чилучорчашма" бирасонанд. Наход, аз маъсулини ноњияи Носири Хусрав нафаре аз ин ифлосию бетамизињо хабаре надошта бошанд? Онњо аз ин норасоињо огоњанд, аммо аз пеши худ хасеро болои хас намегузоранд. Ё ба ин њам супориш ё фармони вазир, ё маъмурият зарур аст? Чизи дигар ин аст, ки таъкиди маъмурияти "Чилучорчашма" аз љониби мењмонон-афроди мањаллие, ки њар рўз дар инљоянд, комилан риоят намешавад? Дар овезаи даромадгоњи он (ки пур аз иштибоњ асту кас аз хонданаш шарм медорад) навишта шудааст, ки дар сурати риоя нашудан ба ќонуну ќоидањои љорї 50 сомонї љарима карда мешавад. Аммо ягон нафар ин таъкиду таъйиди маъмуриятро иљро намекунад. Шояд ин овезаро њамин тавр барои намоиш насб кардаанду ин мавзеъ ягон нафар нозир надорад!? Њароина ман касеро надидам, ки риояи ин талаботро назорат кунад ва ё њангоми беэътиної зоњир шудан аз љониби зоирин касеро љарима ситонад…

Ба пиндори ман, тозаву озода нигоњ доштани чунин мавзеъњои таърихї на танњо барои рушди туризм, балки ба хотири эњтиром гузоштан ба таърих, мазњаб ва фарњанги миллат низ муњим аст. Аммо бо ин њолу ањволе, ки "Чилучорчашма" дорад, яќин дорам, ки на туризм рушд хоњад карду на ба таъриху фарњанги миллат арљ хоњем гузошт. Дар асл њар он чиро, ки дидам, беѓаразона рўи коѓаз овардам ва гумон мекунам, ки рисолати касбии журналист бояд њамин бошад. Ѓарази ман ин нест, ки танњо маќомоти марбутаи навоњиро доир ба ифлосии "Чилучорчашма" айбдор кунам. Зеро аксарияти зиёраткунандагон халќњои гуногуни се навоњии вилоят: Ќубодиён, Шањритус ва Носири Хусрав мебошанд. Онњо бояд ба покизакорї, њолати бењдошти эпидемологии ин мавзеъ бештар эътибор дињанд. Њамчунин, роњбарияти ин навоњї доир ба тозаву озода нигоњ доштани ин мавзеи воќеан овозадор ва масоили вобаста ба арљу њтиром гузоштан ба хотираи неки ниёгон, љойњои муќаддас ва таърихї байни ањолї корњои фањмондадињї баранд ва таъкид кунанд, ки Президенти Љумњурии Тољикистон чандин маротиба аз љумла, аз минбари баланди Созмони Милали Муттањид перомуни тозагии об, эњтиёт намудани оби ошомиданї ва арљ гузоштан ба боигарињои табиї, таърихї, динї ва фарњангии миллатамон бо масъулияти баланд суханронї кардаанд. Аз ин рў, аз маъсулини шўъбањои фарњанг, бахши љавонон, варзиш ва сайёњї, кумитаи дини маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии ноњияи Носири Хусрав хоњиш дорем, ки ба тозагиву озодагии "Чилучорчашма" беањамият набошанд. Зеро ба ќавли пирони ин љо, оби ин чашма ба 44 дарди инсон давост. Пас, чаро онро ќадр намекунем?...

Моњрухсор РАЊИМОВА


14

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

ТАНЗИМ

Аз ќабули Ќонун "Дар бораи танзими анъана ва љашну маросимњо дар Љумњурии Тољикистон" шаш сол гузашт. Амалишавии ќонуни мазкур пеши исрофкорињоро гирифта, боиси некўањволии мардум гашт. Мусоњибаи мо бо сардори Раёсати танзими анъана ва љашну маросими Кумитаи оид ба корњои дини назди Њукумати љумњурї Азизулло Мирзоев дар њамин мавзўъ сурат гирифт.

САРФАКОР ЌАШШОЌ НАМЕШАВАД -Аксари мардум бо муњтавои Ќонун "Дар бораи танзими анъана ва љашну маросимњо дар Љумњурии Тољикистон" огоњанд. Ќонуни мазкур аз љониби ањолї чї гуна риоя мешавад? -Тайи шаш моњи соли равон бо маќсади назорати риояи талаботи Ќонуни мазкур аз тарафи Раёсат дар њамкорї бо бахшњо ва маќомоти корњои дохилї рафти баргузории зиёда аз 400 маърака санљида шуд. Дар маљмўъ аз љониби Раёсат ва дар њамкорї бо маќомоти њифзи њуќуќ 52 њолати њуќуќвайронкунї ошкор ва протоколњои њуќуќвайронкунии маъмурї тањия гардида, ба судњо равон карда шуданд. Бештари ќонуншиканињо дар самти риоя накардани ваќти баргузории маърака, аз меъёр зиёд даъват кардани мењмонон ва дар соатњои корї гузаронидани маъракањо ба чашм мерасанд. Аз рўи маълумоти пешнињоднамудаи Шўрои адлияи љумњурї дар нимсолаи аввали соли равон бинобар риоя нагардидани талаботи Ќонуни мазкур нисбати 201 нафар маводи њуќуќвайронкунии маъмурї тартиб дода шуда, ба маќомоти судї ирсол карда шуд. Барои риоя накардани муќаррароти Ќонун дар вилояти Хатлон 83, вилояти Суѓд 32, шањру ноњияњои тобеи љумњурї 41 ва шањри Душанбе 45 нафар аз љониби судњо ба љавобгарии маъмурї кашида шуданд. -Бо ќабули Ќонуни зикршуда бисёр маъракањои зиёдатї аз байн рафтанд. Сарфакорї ба мардум чї сабукї овард? -Њазрати Муњаммад (с) дар як њадиси мубораки худ фармудаанд: "Ло яъуллу маниќтасада" яъне, сарфакор ќашшоќ намешавад. Аз муњтавои Ќонун чунин бар-

Ду хабар

меояд, ки он пурра ба некўањволии мардум нигаронида шудааст. Мувофиќи маълумоти пешнињодкардаи комиссияњои доимии вилоятњо ва шањру ноњияњо дар нимсолаи аввали соли равон дар миќёси љумњурї 60481 маърака баргузор гашт. Харољоти маъракањо дар ин давра 193 миллиону 246 њазору 163 сомониро ташкил дода, харљи як маърака ба њисоби миёна дар њудуди љумњурї ба 3195 сомонї рост омад. Агар ин нишондињандаро ба давраи пеш аз ќабули Ќонун муќоиса кунем, мувофиќи њисоботи оморї он замон барои гузаронидани як маърака ба њисоби миёна 8750 сомонї рост меомад, ки барои баргузории 60481 маърака 529 миллиону 208 њазору 750 сомонї маблаѓ лозим мешуд. Зеро он ваќтњо тўйњо 2 рўз ва бо иштироки зиёди мењмонони хондаю нохонда баргузор мегаштанд. Тањлилњо нишон медињанд, ки танњо дар баргузории маъракањои хатна, тўйи домодию арўсї, "чил" ва "сол" дар нимолаи аввали соли равон беш аз 335 миллиону 962 њазор сомонї ба манфиати мардум сарфа гардидааст. Амалишавии Ќонун ба нигоњ доштани саршумори чорвои калон мусоидат намуда, забњи чорвои хурд нисбатан афзоиш ёфт. Дар 60481 маърака аз тарафи шањрвандон 39831 сар чорво забњ шудааст. Тавре аз мушоњидањо бармеояд, мардуми кишвар дар маъракањо ба љои чорвои калон бештар чорвои хурдро забњ мекунанд. Њамчунин миќдори зиёди шањрвандон гўштро аз маѓозаву дўконњо дастрас намуда, маъракањояшонро бо харљи кам гузаронида истодаанд. Агар аз давраи аввали амалишавии Ќонун њисоб кунем, то ин дам дар зиёда аз 868 њазор

маърака бештар аз 531 њазор сар чорво забњ гардидааст. Барои ин миќдор маъракањо дар давраи то ќабули Ќонун эњтимолияти забњи беш аз 1 миллиону 302 њазор сар чорво вуљуд дошт. Бо дарназардошти кам забњ гардидани чорво ба манфиати шањрвандон зиёда аз 771 њазор сар чорво нигоњ дошта шудааст. -Бањри хубтар риоя шудани талаботи ќонун "Дар бораи танзими анъана ва љашну маросимњо" чї тадбирњо андешида мешавад? - Дар радифи таъмини иљрои талаботи ќисми моддаи 5и Ќонуни мазкур дар маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии ВМКБ, вилоятњои Суѓ-

ду Хатлон ва шањри Душанбе 4 комиссияи доимї, дар 68 шањру ноњияњои љумњурї ва 427 љамоатњои шањраку дењот комиссияњои доимї амал мекунанд. Комиссияњои доимии танзими анъана ва љашну маросимњои маќомоти иљроияи њокимити давлатї ва бахшњои оид ба корњои дини вилоятњо ва шањру ноњияњо ба маќсади таблиѓу ташвиќ, фањмондадињии моњияти Ќонуни мазкур ва риояи талаботи он бо мардум суњбату вохўрињо мегузаронанд. Теъдоди чунин чорабинињо дар нимсолаи аввали соли љорї ба 6012 адад расид. Дар ин муддат ба 28021 мурољиати шањрвандон ва зангњои телефонї оид ба

нафар гузаштааст, њоло ба бинои нав кўч бастанд. Бинои нав аз се ошёна иборат буда, дорои утоќњои замонавї мебошад. Њамаи кормандони ташкилот дорои мизу курсињои замонавї ва компютерњои алоњида мебошанд. Рафти корбарї дар ташкилот низ ба меъёрњои байналмилалї љавобгў аст. Ташкилоти ќарзии "Имон-интернешнл" дар чорабинињои иќтисодию сиёсии ноњия фаъолона иштирок менамояд. Чанде пеш дар мактаби тањсилоти миёнаи умумии № 10-и дењаи Тилло Солењови љамоати дењоти ба

«ХОЛИТ» - Таъсири босамар њангоми табобати талхадон ва љигар. - аз љамъи гиёњњои табиї тайёр шуда, хусусияти нармкунї ва баровадани сангњоро аз талхадон ва найчањои он дорад. Инчунин, хусусияти зидди шамолхўрї дошта, пайдошавии сангњоро дар талхадон пешгирї мекунад. - пешгирї ва табобати холетсистит, холангит ва хусусан љигар - тавлид ва људокунии зањраро метезонад; Самаранокии ин даво дар натиљаи тањќиќоти клиникї - дар муассисањои бонуфузи Руссия тасдиќ шудааст. Истифода: ба калонсолон 2 капсулагї се бор дар як рўз. Саволњои худро ба табибони бо таљриба ба сайти www.netkamney.ru пешнињод намоед ё бо тел-ни 8800-5555-131 пурсон шавед. АЗ ДОРУХОНАЊОИ ШАЊР ПУРСОН ШАВЕД!

Мусоњиб С. АМИНИЁН

АМАЛИ ХАЙР

БИНОИ НАВИ ТАШКИЛОТИ БОНКЇ

ЁВОН. Миёни ёздањ бонку ташкилотњои хурди ќарздењ, ки дар ноњияи Ёвон расман фаъолият менамоянд, ташкилоти хурди ќарзии "Имон-интернешнл" аз њама калонтарин ва фаъол ба шумор меравад. Дар муддати на чандон тўлонї кормандони ташкилоти номбурда тавонистанд бозори ќарздињиро дар ноњия гарм намоянд. Айни замон сандуќи ќарзии ташкилот зиёда аз 1,6 миллион долларро дар бар гирифта, шумораи муштариёнаш бошад, 1600 нафарро ташкил менамояд. Кормандони ташкилот, ки имрўз сафи онњо аз 35

иљрои Ќонун љавобњои ќаноатбахш дода шуд. Мутахассисони Раёсат фаъолияти комиссияњои доимии шањру ноњияњоро мавриди санљиш ќарор дода, барои бењтар намудани кори онњо, аз љумла ба таври зарурї ба роњ мондани коргузорї, тањияи дурусти наќшањои корї вобаста ба имконият, шароити мањал, масъалагузорињо, назорати иљроиши бандњои наќшањои корї ва ѓайра тавсияњои муфид медињанд. Дар 6 моњи соли равон аз љониби Раёсат фаъолияти 93 комиссияи доимии маќомоти иљроияи њокимияти давлатии шањру ноњияњо, љамоатњои шањраку дењот мавриди санљиш ќарор дода шуд. Тавре худ мушоњида кардаед, чанд соли охир бо маќсади дастгирии табаќаи ниёзмандди ањолї бо љалби ашхоси саховатманд ва ташкилоту муассисањо маъракањои дастаљамъонаи хайриявии хатнасур ва тўйњои домодию арўсї ташкил карда мешавад, ки шоистаи тањсин аст. Дар арафаи љашни Наврўз аз тарафи Кумитаи оид ба корњои дини назди Њукумати љумњурї хатнасури 50 нафар тифл ва тўйи домодию арўсии ду љуфт навхонадорон баргузор карда шуд. Умуман дар шањру ноњияњои љумњурї аз љониби ашхоси саховатманд, вазорату идорањо ва ташкилоту муассисањо дар нимсолаи аввали соли равон хатнасури 10467 нафар тифлон ва тўйи домодию арўсии 526 љуфт навхонадорон аз оилањои камбизоат ва эњтиёљманд ба тариќи дастаљамъона сурат гирифт. Ѓайр аз ин, дар арафаи идњои расмї ва љашнњои миллї ба оилањои камбизоат, ятимону бепарасторон ва пиронсолон расонидани ёрии молиявї ба шакли хўрокворї ва маблаѓи пулї ба њукми анъана даромадааст. Ин иќдоми нек минбаъд низ идома меёбад. Дар маљмўъ, амалї намудани талаботи Ќонун боиси бењтар шудани некўањволии мардум гашта, дар баланд шудани сатњи фарњанги маъракаорої ва маърифати њуќуќии шањрвандон заминаи мусоид фароњам овард.

номи Њ. Њусейнов маросими супоридани шиносномањои миллї ба хатмкунандагони мактаб доир гардид. Дар ин чорабинї сарвари ташкилот Х. Љамолов, ки ташаббускори баргузории чорабинии мазкур ба шумор рафта, маблаѓгузории њаќќи шиносномањои миллии хатмкунандагонро ба уњда дошт, бевосита иштирок намуда, њамаи устодону хатмкунандагонро ба ин рўзи фаромўшнашаванда табрик намуд.

Дар арафаи љашни 22-юмин солгарди Истиќлолияти давлатии Тољикистон дар шањри Роѓун Боѓи истироњатию фарњангї мавриди истифода ќарор дода шуд. Њамзамон бо дастгирии раиси шањр Шариф Шарифов ва соњибкорон дар Боѓи истироњатию фарњангии навтаъсис 72 нафар бачањои хурдсолро аз оилањои ниёзманд ва бесаробону камбизоат хатнасур намуданд. Њамчунин аз њисоби буљаи мањаллї ва соњибкорону тољирон ба писарбачањо сару либоси мактабї, асбобу анљоми хониш, бахусус китобу дафтар таќдим карда шуд.

М. ЊОМИЛОВ

Њокими САФАР

ВЕНОРМ - МАЛЊАМ ВА ХУРЎШАЊО БАР ЗИДДИ ВАРИКОЗ Ширкати илмию-истењсолии "Биолит"-и Руссия, дар шакли хурўшањо барои истеъмоли дарунї ва дар шакли малњам барои истеъмоли берунї, воситаи нодири баландтаъсир - ВЕНОРМ-ро коркард намудааст. ВЕНОРМ воситаи самаранокест барои истифода њангоми бемории варикоз, тромбофлебит. Гардиши шарёнии хунро мусоидат мекунад, хавфи суддабандиро дар гирењњои варикозї коњиш медињад. Эњсоси вазниниро рафъ месозад, хастагии пойњоро аз байн мебарад ва намуди зоњирии пўстро бењ мегардонад; Ба онњое, ки касбашон бо сарбории калон ба пойњо ва камњаракатї вобаста аст ва инчунин, ба њомиладорон тавсия мешавад;

Венорм хурўшањо малњам

Муддати истеъмол 4 њафта,45 рўз фосила, сипас давраи табобати такрор карда мешавад.

Тартиби истеъмол Дар 1 рўз 3 бор 1-ќошукчагї Дар 1 рўз 2 бор ба љойњои бемор молидан лозим

Тавсияњои умумї: Кам кардани вазн; Даст кашидан аз ќабули ваннањои љўш; Пўшидани пойафзоли пошнањояш пасттар аз З-4 см; Бастани бинтњои эластикї (танњо нишаста пой дароз карда бинтпеч кунед.) Мањсулот дорои сертификат аст. Натиљањои аввалин аллакай баъди 2 њафтаи истеъмол аён мешаванд! Аз дорухонањои шањр дастрас намоед! ТЕЛ: ДУШАНБЕ 95-178-85-08 ВИЛ. СУЃД ВА НОЊИЯЊОИ ОН 927-49-33-47


Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

15

ДОНИШАТРО БИСАНЉ... Муњољири мењнатї

Ато ..., Склеактёри театр роз Ошиќ аз асари Шекспир

Бошарм, боњаё

Ќувва

Вопасин, хотимавї

«... љањонро нигар бо чашми хирад»

«Оча» дар китобњо

Хазандаи зањрдор

Зан Завља

Воњиди пули Япония Воњиди маъмурї дар Русия

Яке аз устухонњои одам

Ќисми курта "... дар кишвари мўъљизањо" (афсона)

Дашт

Муњаммад …, академики тољик

Шахс, нафар

Мукаммалгардонї

Подоши мувофиќи амал

Сархуш

Сарватманде, ки ба сиёсат таъсир дорад

РИА «…», агентии иттилоотии Русия

... Такур, адиби њинд

Ўњдадорї, кор, амал

Заводи автомобилбарории рус

«Љануб» ба истилоњи бањрчиён

Оташ

Амали аз чойник ба пиёла гузарондани моеъ

Њиссачаи ишоратии лањљавї

Чемпиони Русия оид ба футбол

Љон Оќилу доно

Зарфи дору ё атр

Яроќ, силоњ ШОС (тољ.)

Беовоз

Барои тарки тамокукашї ин ќувва лозим аст

Хато, иштибоњ

Њолпурсї, саволу љавоб

Дору барои љароњат

Ф А Р О М У Ш Х О Т И Р И

Ќисми хона

Саф, раста

Склероз

Гиёњи шифобахши кўњї

Ислом, масењият, буддої

... Ќурбонов, сароянда

Њайвони уќёнусии азимљусса

Адади ифодакунандаи њељї

Монанд, мисл

Та мѓаи п ойаф золи ва рзиш ї

Давлати серањолї дар Африќо

Њо ла ти а з май до н б ер ун ш уд ан и т ўб

А Н Д А П орча и са мтноки ге ометрї

И Љой

Гуноњ, айб

Матои к ўрп ав ор ї

У Т Њайвони боркаши сањро

З М Санљи дан , т аљри ба к ард ан

З Т Е Ю Н Моњи Н тобисС тон И К И С А Н А Х та Д РишУ И Ш Н А К А В И Я Ња яљони сахт, беќарорї

«Ихт исо с»и дузди даруни автоб ус

Давлат и б а мо њамсар њад

Тамѓа и са ќичи ма шњу ри хо риљї

П а йван д аки то б еъ ку нанда

М уќ обили « тар »

Мун кар ва ...

Навъи кроссворд

А Й Б Д О Р Ш А В озор Е О Р И Ранљ, Р И Б О К К И И А У Т С А Т И Н О милЗ Таоми У Р лии тоторї Љ Наќ лиёти У Р Љ У М Ъ А шањрї Мошини Ф А О њарљогард Т А У Д А Н Љ И П Аќиб Ќ У Р А У Л А И Р О Б Р Ш М Бозї У Н О У Т Б У бо ракетк а А Б Б А М Р И Н А Л О У Х Номи духтарона русї Л Ч Е Ч Е Н Мењнаткаш, ранљбар А Б У Р И О Т Падар нохушї О Сигнали К О К (лањља) А Ошпази С О С киштї О Л О Т Р Ф И Г О Р У О С Т Г О Г И Р Р О М А Е А Р С М И З О С О О И Л Мева Ч Н О Н Х У Р А С А О Р Ѓ И З И С Т О Н

Љ ин ояткор дар су д

Елтсин, П астерн ак

Нимљ азираи Шветсияю Фи нлан дия

"... Новости"

Бол, ќанот

"... бубинед, љорўб дар дастам"

Ранг

Љавоби «СКАНВОРД»-и шумораи 15 августи соли 2013, №33 (908)

Водии танг дар кўњистон

Рўи њамвори чизе

Жанри мусиќии эстрадї

Давлат дар Африќои Љанубї

Сўзандору (русї) Аз он борон меборад

Чемпиони собиќи љањон оид ба шоњмот

Бассейн

Ташкилоти баскетболи ИМА (русї)

Мол дар музояда

Мактаби олии мусиќї

Картошкабирёни амрикої

Ширкат Алифбо аз нуќтаю тирењо

Магнит

100 сол

Илтимос, дархост

Нишонї

Рўй

Давлат дар Африќо

Парвои гурусна надорад

Маллоњбача дар киштї

Донишгоњ дар Англия

Иёлати 50уми Боло, Сайид ... ИМА Мир дара љаи нињої и Њамадонї

Инсонњо, мардум

Писари Дедал, ки болњояшро офтоб сўхт

Аспнишин

Ќуллаи кўњ

Дуду ѓубори шањ��њои саноатї

Ашёи шамъсозї

Республика

Ќисмат, сарнавишт

Чорроња

Рў зи одина

Гор изон талї

Т ар афи ол ам

Чан љол, кашмакаш Ни дои љанговар они рус њанго ми њуљум

Ш ањри Жанн а Д'А рк дар Ф ар онс а

Кв арте ти маш њур и эст радї аз Швет си я

Вахш + Панљ= ?

По йт ахт и Ќ аба рдаю Бал ќ ар (Ру сия)

Мошоба бо хамири бурида

Н ом и як е аз д ўст они М аугли

Љ ор дан о ..., с ито р аши н о си Ито лиё

Мо њ иш ўр б ои ру сї

К ин ост уди я да р Сан к т-П ете рб ур г

М илла ти та њ љоии Грозний

Гулўгоњ дар н аздикии Тур кия

Восита њои кории у сто ё де њќон

Д ор уи дард и сар

Од ату ан ъана

Д у эти дух та рони овозхони рус

Асъо ри миллии Ќ увайт

Аф зо р и асп

С уф ф аи тахтагї

Винсент Ван … , р ассоми голландї

Т им и ф утбо ли Рим (И тал ия)

Г ун ањ кори азим дар ис лом

К О А Л А

Љамъи асар, ёдгор ї

... Николае в, овозхони рус

Ме бели а сосии идо ра

По йта хти Н ор вегия

Д И Н О Р

«Шарќ» ба ис тилоњ и бањрчиён

Њаш аро ти «х она заб тк уна к»

Ќ И

... -Ба тор, пойтах ти Муѓулис тон

Ин ко мп ю терр о бо худ мег ардон анд

М А К О Н

Па йи ќа лам

Љумњур ии мухт о ри Р уси я

Ситор аи «Помир »-и с. 70-у м Э дгар … Мо да р (ла њљ а)

Ќ исми бол оии п ой

Ќи сми по ёни бин о

К А Т

С А Р Т А Р Љ А В З О С И О Ш П О С У Х Т КирО дор, кор О С Л О Н К К А А …-поР А Ш вар – М сарошОвозхони эронї Е паз А Е Н Ф И Л М Ченак А М У А Н Д О З А Муќобили К У «наздик» Й М У Р Т И Я Н К У Н А Н Д А Њ Х О Н А Парикмахерская (тољикї)

Моњи толеън ома

Т амѓаи мо шини а мри кої

Му ќ обили «пу р с иш »

Киштии кайњонии Гага рин

Дастаи футб оли ар ти ш (р усї )

Мо р , дўс ти Ма угли

Х ирса к и а вс тр алиягї

А ъзо и пай рав и љумл а

Модар ба за бони ш уѓнї

Тамѓаи автомат

Иш ор а, рамз


16

Минбари халќ 22 августи соли 2013 №34 (909)

Омор

ДУ МЕДАЛИ ТОЉИКИСТОН

Варзиш

Барўйхатгирии ањолї ва фонди манзил - сарчашмаи асосии ташаккул ёфтани манбаъњои ахборотї оид ба шумора ва сохти таркибии ањолї, таќсимоти он дар сатњи минтаќањои љумњурї дар вобастагї бо тавсифњои иљтимоии иќтисодї, њайати миллї, сатњи маълумотнокии ањолї ва дигар нишондињандањои вобаста ба њаёти иљтимоию иќтисодии ањолї мебошад.

МАСОЊАТИ ХОНАЊОИ ИСТИЌОМАТЇ АФЗУН МЕШАВАД Дар давраи тўлонии барўйхатгирии ањолї ва фонди манзил бори аввал барўйхатгирии фонди манзил гузаронида шуд. Бо ин маќсад, мувофиќи меъ ёрњои у мумиљањонї тавсияњои Созмони Милали Муттањид, конференсияи Оморчиёни Аврупо ва Кумитаи омори Иттињњоди Давлатњои Муттањид саволномањои махс уси "Фонди манзил" тањия гардид. "Фонди манзил" барои хонањои истиќоматї, новобаста аз мансубият ва аз он ки дар онњо ањолї истиќомат мекунанд ва ё не, тартиб дода шуд. Дар давраи барўйхатгирии ањолї ва фонди манзил, мувофиќи дастурамали ќабулгардидаи сатњи љањонї, тавсияњои СММ ва мув офиќи х усус иятњ ои миллї, хонањои истиќоматї ба намудњои: хонањои инфиродї (њавлї), хонањо барои истиќомати мавсимї (бўстонсаройњо) , биноњои бисёрхонагї ва дигар намудњо (юрт, вагонча, сохтмонњои нотамом ва ѓайра) људо карда шуданд. Тибќи натиљањои барўйхатгирии ањолї ва фонди манзил дар соли 2010 дар љумњурї 92 6595 адад бинои истиќоматї ба њисоб гирифта шудааст. Аз шумораи умумии биноњои истиќоматии ба рўйхат гирифташуда 915 225 адад ё 98,8 дарсад хонањои

инфиродї, 1592 адад ё 0, 2 дарсад хонањо барои истиќомати мавсимї, 99788 адад, ё 1,0 дарсад биноњои бисёрхонагиро ташкил мекунанд. Аз маълумотњои даќиќи оморї бармеояд, ки 360361 адад ё 38,9 дарсади биноњои истиќоматї дар давраи соњибистиќлолии Љумњурии Тољикистон сохта шудаанд. Мувофиќи натиљаи барўйхатгирии соли 2010 масоњати умумии биноњои истиќоматї 88983,8 њазор метри мураббаъро ташкил медињад, ки ин нисбат ба соли 2000 40633,8 њазор метри мураббаъ ё 13,6 дарсад зиёд шудааст. Тибќи маълумотњои оморї дар давраи соли 2000 - 2010-ум суръати зиёдшавии масоњати хонањои истиќоматї нисбат ба суръати зиёдшавии масоњати умумии истиќоматї афзоиш ёфтааст. Ин аз он шањодат медињад, ки феълан ањолї њангоми сохтмони биноњои истиќоматї бештар ба васеътар намудани ќисми истиќоматии бино ањамият медињанд. Дар маљмўъ, дар љумњурї масоњати миёнаи умумие, ки барои як хонавода рост меояд, ба 74 метри мураббаъ баробар буда, аз љумла масоњати истиќоматї бошад, 50 метри мураббаъро ташкил медињад.

А.САЛОМАТШОЕВА

Дастгоњи КИМ ЊХДТ ва Раёсати КИ ЊХДТ дар ноњияи Љиргатол ба раиси ноњия Умедхољаи Зоир бинобар даргузашти МОДАРАШ таъзия баён намуда, ба наздикон ва хешовандони марњума аз даргоњи Худованд сабри љамил хоњонанд

Шўрои собиќадорони љангу мењнати шањри Вањдат ба собиќадори мењнат Камол Сўфиев бинобар даргузашти нобањангоми

ДУХТАРАШ изњори њамдардї намуда, аз даргоњи Худованд ба ањли хонадон сабри љамил мехоњанд.

ЭЪТИБОР НАДОРАД Аттестати гумшудаи №АБ 269992, ки онро мактаби тањсилоти миёнаи умумии №1-и ноњияи Балљувон соли 1998 ба Хаќназаров Фирўз Абдулњамидович додааст, эътибор надорад.

Дафтарчаи њавлигї, ки ба шањрванд Сатторов Абдухалил бо суроѓаи ноњияи Рўдакї, шањраки Сомониён, кўчаи Исмоили Сомонї, хонаи 1 кв. 14 тааллуќ дорад, бо сабаби гум шуданаш, эътибор надорад.

Т

ИБЌИ барнома Бозињо аз рўи 17 намуди варзиш баргузор мегарданд. Баъди љамъбасти шаш рўзи мусобиќот варзишгарони 23 кишвар медалњои мусобиќаро ба даст оварданд. Аз љумла намояндагони 15 кишвар медалњои тиллои Бозињоро соњиб шуданд. Дар њисоби умумидастаї мунтахаби Чин бо 54 медал (28 тилло, 14 нуќра ва 12 биринљї) дар маќоми аввал аст. Кореяи Љанубї бо 9 медали тилло, 6 нуќра ва 5 биринљї дар љойи дувум ќарор дорад. Кореяи Шимолї бо 4 медали тилло, 1 нуќра ва 2 биринљї дар љойи сеюм мебошад. Миёни 10 кишвари пешсаф, ки дар шаш рўзи мусобиќот бо медалњо мукофотонида шудаанд, њамчунин, Тайван (3+6+7), Тайланд (2+7+9), Сингапур (2+5+3), Малайзия (2+2+3), Гонконг (1+2+8), Љопон (1+2+3) ва Ўзбекистон (1+2+2) љойгир шудаанд. Тољикистон дар байни кишварњои медалдор бо як медали нуќра ва як биринљї ба мисли Ироќ дар зинаи 20-ум ќарор дорад. Аз рўи шумораи умумии медалњо бошад, Тољикистон 17ум аст. Медали нахустини Тољикистонро аз ин Бозињо Фаррухи Салим, пањлавони љавони тољик, дар риштаи дзюдо ба даст овард. Вай шоми рўзи 19-уми август дар мусобиќаи дзюдо дар вазни то 81 килограмм аз 5 ќувваозмої дар чањортоаш пирўз шуд. Фаррух барои љойи сеюм бар пањлавони Ќазоќистон Ерасул Болат ѓалабаи соф ("иппон") ба даст овард ва бо медали биринљї сарфароз гашт. Медали дуюм ва ё нуќраи Тољикистонро Зоир Шералиев дар Бозињои дуюми осиёии наврасон дар Нанљинги Чин дар гурзандозї соњиб шуд. Ин мусобиќа бидуни даври интихобї сурат гирифт. Зеро теъдоди ширкаткунандагони сабќати гурзандозї њамагї 7 нафар буд: ду нафарї аз Чин, Ќувайт ва Ироќ ва як нафар аз

Соњибкори инфиродї Сулаймонов Карим Ањмадович (РЯМ 0430135246) раќами шањодатномаи баќайдгирї 0001764, ки онро Нозироти андози ноњияи Сино ба ќайд гирифтааст, фаъолияташро ќатъ мекунад.

АЗ БОЗИЊОИ ОСИЁЇ Дар шањри Нанљинги Чин Бозињои осиёии наврасон идома дорад, ки дар он варзишгарони 45 кишвар бо њам ќувва меозмоянд.

Тољикистон. Њар як варзишгар гурзро 6 маротиба њаво дод ва натиљаи бењтаринаш ба њисоб гирифта шуд. Варзишгари Чин Юанбо Динг дар партофти 6-ум бо натиљаи 73 метру 73 сантиметр ба унвони ќањрамони Бозињо даст ёфта, соњиби медали тилло гардид. Зоир Шералиев бошад, дар навбати 5-ум натиљаи бењтаринашро нишон дод. Вай гурзро ба масофаи 62 метру 44 сантиметр партофта, љойи дуюмро соњиб шуд ва бо медали нуќра сарфароз гашт. Њусейн Ал-Байати аз Ироќ бо натиљаи 62 метру 11 сантиметр љойи сеюмро ишѓол кард ва медали биринљї гирифт. Мењрангез Назарова, варзишгари дигари тољик дар мусобиќаи варзиши сабук ба даври нињої роњ ёфт. Вай шоми 21 август дар варзишгоњи Маркази варзишии олимпии Нанљинг дар давидан ба масофаи 800 метр миёни духтарон ширкат варзид ва бо натиљаи 2:19.39 дар зергурўњи худ маќоми аввалро касб кард. Мењрангез Назарова дар байни 18 нафар дар маќоми 7-ум ќарор гирифт ва ба финал баромад.

Аттестати № 053436, ки онро соли 1984 мактаби тањсилоти миёнаи умумии №43 (њоло мактаби №54)-и ноњияи Рўдакї ба Ќалуѓова Сайлигул Њайдаровна додааст, бино ба сабаби гум шуданаш, эътибор надорад.

"Флавигран- очанка" мањсулоти дар њар синну сол фоидаовар буда, таъсири баръалои зиддиоксидантї дорад, норасоии оксигенро бартараф ва рагњоро устувор мекунад. ТАВСИЯЊО ОИДИ ИСТИФОДА:-осебёбї ва илтињоби ѓузаи чашм; - илтињоби пилки чашм; -захми ќарнияи чашм; катаракта; глаукома; - гузаштани хун ба шабакияи чашм; - људошавии шабакияи чашм; -Миопия (наздикбинї ва дурбинї) новобаста ба дараљааш; -хангоми кори бошиддати тулонии чашмон ва кор бо оргтехника (хонандањо, истифодабарандагони компютерњо, ва ѓ.) - барои мустањкам кардани рагњо ва бењ сохтани биноии чашмони беморони ќанд. Шахсоне, ки бо беморињои ќанд гирифторанд, аз "ФЛАВИГРАН - на сорбите" метавонанд истифода баранд. Тарзи истифода: 2 г. дурдоначањоро дар 100 мл об омехта, рўзе 3 маротиба давоми 4 њафта истеъмол намоед. 2-3 карат дар 1 сол такрор намоед то бо пуррагї шифо ёфтани чашмонатон. Мањсулотро аз дорухонаи "Гарант"-и рў ба рўи бозори Саховат дастрас намоед, ё ба телефони 918 47 93 93 мурољиат намоед. ИСТЕЊСОЛКУНАНДА: РУССИЯ. Рўзнома моњи декабри соли 1994 тањти раќами 309 дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ба ќайд гирифта шудааст.

Халилов Тољиддин, ки бо шањодатномаи РТ №0018369 ва РМА 095117296 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ мекунад. Арзу шикоятњо то як њафтаи баъ ди чопи эълон ќ��бул карда мешаванд.

Васиятномаи №12п-393, ки Идораи нотариалии ноњияи Фирдавсї 23 феврали соли 2007 ба Муллоева Давлатхотун Ѓуломшоевна, ба суроѓаи кўчаи Фирдавсї, 9/6 , квартираи №7 дода шудааст, бино ба сабаби гум шуданаш эътибор надорад. 93-583-99-75

- ин маљмўи давоњои растанигии табиї, ки барои: -пора намудан ва аз гурда бо нармї берун баровардани сангу ќум; -зидди илтињоб ва шамолхўрии гурдањо. -таркиби антисептикї ва антибактериалї доранд. Дар кафедраи урологии Академияи тиббии Русия ва дигар муассисањои бонуфузи тибии љањон аз санљиш гузаштааст. Њар беморе, ки Пролитро истифода бурдааст аз таъсири шифоии он хуб огоњ аст. Ва бесабаб нест, ки он бо њисоботи "DSEM grup" дар љањон дар љои аввал ба њисоб меравад. Саволњои худро ба табибони ботаљриба ба сайти www.netkamney.ru пешнињод намоед. АЗ ДОРУХОНАЊОИ ШАЊР ХАРИДОРЇ НАМОЕД! Муовини сармуњаррир оид ба тиљорат: Хусрав Дўстов

ЊАЙАТИ Ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома зимнан метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро ба дўш нагирад.

Сармуњаррир Бахтиёр ЊАМДАМОВ

А.ЉЎРАЕВ

Пролит ва Супер Пролит мањсулоти №1 дар љањон!

«Флавигран-очанка»

www.minbari.halk.tj E-mail: minbarihalk@hhdt.tj

Мусобиќаи нињої шоми панљшанбеи 22-юми август баргузор мешавад. Њамин тавр, дар шаш рўзи мусобиќот 9 варзишгари тољик дар чор намуд - дзюдо, вазнбардорї, шиноварї ва варзиши сабук раќобат карданд. Узви дастаи мунтахаби Тољикистон Карина Климук, ки рўзи 19 август дар мусобиќаи шиноварї миёни духтарон дар даври интихобї ба масофаи 50 метр бо натиљаи 42,96 сония дар байни 22 нафар зинаи 19-умро ишѓол кард, аз ширкат дар даври нињої мањрум гашт. Бояд гуфт, ки дар Бозињои дуюми осиёии наврасон мунтахаби Чин бо теъдоди аз њама бештари варзишгарон - 252 нафар дар њамаи 17 намуд ширкат меварзад. Ба њайати дастаи мунтахаби Ќазоќистон 130 варзишгар, Эрон 79, Ўзбекистон 61, Туркманистон 17 , Ќирѓизистон 14, Тољикистон 9 ва Афѓонистон 8 варзишгар шомиланд. Бозињои осиёии наврасон рўзи 25 август љамъбаст хоњад шуд.

ÁÀÐÎÈ ÌÀÚËÓÌÎÒ: Дастгоњи КИМ ЊХДТ Идораи рўзнома тел: 224-23-90, 224-83-72, 224-49-29, 221-63-21. факс: 224-27-59

www.tribun.tj

тел. 238-72-10, 238-54-61, 238-79-07, факс: 227-44-94

E-mail: minbarihalk@bk.ru

ЭЉОДЇ:

Котиби масъул: Маъруфљон Мањмудов Муњаррири масъул: Шариф Њусейнов Хабарнигорон: Љумъа Ќуддус, Алиљон Љўраев, Толиби Луќмон, Аслия Саломатшоева, Моњрухсор Рањимова Масъули чоп: Мирзоалї Юнусов Њуруфчинон: Љамила Ањмадова, Гуландом Раљабова Мусањњењ: Сабоњат Худоёрбекова, Суратгир: Тўхтамурод Рўзиев Сањифабанд: Фирдавс Таушаров

НИШОНИИ МО: 734018, ш. Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозї, 16. Индекси обуна: 68910 Макони чоп: нашриёти «Шарќи озод». Теъдоди нашр: 48913 нусха Навбатдор:

Љумъа Ќуддус


Минбари халк (34) (1)