Page 1

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Барои вањдат, рушди устувори иќтисодї ва зиндагии шоистаи мардум!

12 июни соли 2014, панљшанбе, №24 (951)

www.minbari.halk.tj www.tribun.tj E-mail: E-mail: minbarihalk@hhdt.tj minbarihalk@bk.ru

НАШРИЯИ МАРКАЗИИ ЊИЗБИ ХАЛЌИИ ДЕМОКРАТИИ ТОЉИКИСТОН

САФАРИ РАСМИИ ПРЕЗИДЕНТИ ЉУМЊУРИИ ЛАТВИЯ АНДРИС БЕРЗИНШ БА ТОЉИКИСТОН 10 июни соли равон Президенти Љумњурии Латвия Андрис Берзинш бо сафари расмї ба Љумњурии Тољикистон ташриф овард.

П

РЕЗИДЕНТИ Љумњурии Латвия Андрис Берзиншро Сарвари давлати Тољикистон Эмомалї Рањмон истиќбол гирифт. Баррасии масоили вобаста ба рушди муносиботи дўстона ва њамкории судбахш нахуст дар мулоќоти хосаи сарони ду давлат - Эмомалї Рањмон ва Андрис Берзинш мавриди баррасї ќарор гирифт. Хотиррасон бояд намуд, ки миёни Тољикистону Латвия фазои хуби сиёсї ва заминаи мусоиди ќарордодию њуќуќии њамкорї мављуд аст. Танњо зимни сафари давлатии Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон ба ин давлат, ки моњи феврали соли 2009 љараён гирифта буд, 4 санади њамкорї, аз љумла доир ба канорагирї аз андозбандии дукарата ва пешгирї намудани саркашї аз супоридани андозњо аз даромад ва сармоя, оид ба алоќаи њавої ва машваратњои сиёсии миёни вазоратњои корњои хориљї ба имзо расида буд. Њамон ваќт эълон гардида буд, ки Тољикистон метавонад дарвозаи Латвия ба Осиёи Љанубї ва Латвия дарвозаи Тољикистон ба Аврупо гардад. Баррасии масоили вобаста ба муносиботи дўстї ва њамкории судманди Тољикистону Латвия дар музокироти

Њаёти њизб

расмии сатњи олї идома ёфт. Гуфтугўйи доманадори судбахш доир ба густариши робитањои сиёсї, иќтисодию тиљоратї, сармоягузорї, илмию техникї, фарњангї ва сањмгузорї дар муборизаи глобалии зидди терроризму ифротгарої, гардиши ѓайриќонунии маводи мухаддир ва дигар хатарњои

Чашмандоз

љањони муосир сурат гирифт. Пас аз мулоќоту музокироти расмї миёни ду кишвар 4 санади нави њамкорї ба имзо расид, ки ба густариши минбаъдаи робитањои судбахш мусоидат хоњанд кард. Зимни изњори матбуотї сарони ду давлат аз натиљањои гуфтушуниди им-

Мулоњиза

НАЌШИ ЭМОМАЛЇ РАЊМОН ДАР ТАЊКИМИ АРЗИШЊОИ ИСЛОМЇ

сањ. 2 Футбол

НАХОД, КАБУДИРО ЊАМ АЗ ДУШАНБЕ ОРЕМ?

ТАЌВИМИ БОЗИЊОИ ЉОМИ ЉАЊОНИИ ФУТБОЛ-2014 ДАР БРАЗИЛИЯ

ЉАШНИ КАМОЛОТ БОЯД ЧЇ ГУНА БОШАД?

сањ. 6

рўза изњори ќаноат карда, ба дурнамои робитањои дуљониба ва бисёрљонибаи Тољикистону Латвия, аз љумла дар доираи раёсати Латвия дар Иттињоди Аврупо, ки нимаи аввали соли 2015 љараён хоњад дошт, бањои баланд доданд.

сањ. 8

сањ. 9

сањ. 14


2

ЊАФТАИ ПРЕЗИДЕНТ

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

БАЁНИЯИ МУШТАРАКИ ПРЕЗИДЕНТИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ЭМОМАЛЇ РАЊМОН ВА ПРЕЗИДЕНТИ ЉУМЊУРИИ ЛАТВИЯ АНДРИС БЕРЗИНШ

Бо даъвати Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон рўзњои 9-11 июни соли 2014 сафари расмии Президенти Љумњурии Латвия Андрис Берзинш ба Љумњурии Тољикистон доир гардид. Сафари кунунї идомаи муколамаи сиёсї миёни Тољикистон ва Латвия дар сатњи олї мебошад, ки дар љараёни он Президентњо дурнамои рушди муносибатњои Тољикистон ва Латвия, масъалањои марбут ба њамкорињои минтаќавї, инчунин масъалањои калидии байналмилалиро мавриди баррасї ќарор доданд. Роњбарони ду давлат таъкид намуданд, ки соли равон (11 майи соли 1994) аз барќарории муносибатњои дипломатї миёни Љумњурии Латвия ва Љумњурии Тољикистон 20 сол пур мешавад. Дар рафти музокирот, ки дар фазои дўстї ва якдигарфањмї љараён дошт, Президенти Љумњурии Тољикистон ва Президенти Љумњурии Латвия вобаста ба муњимтарин масъалањои муносибатњои дуљониба ва байналмилалии дар дафтари рўз ќарордошта табодули афкор намуданд. Президентњои ду кишвар саъю талоши муштаракро љињати мусоидати минбаъда ба анљом додани мулоќотњои мунтазам дар сатњи олї, истифодаи фаъолонаи абзорњои мављудаи њамкорињо дар соњањои сиёсї, тиљоратию иќтисодї, илмї-техникї ва фарњангию башардўстона, инчунин тавсеаи заминањои шартномавї-њуќуќии дуљониба изњор намуданд. Љонибњо робитањои байнипарлумониро ба њайси љузъи муњим ва таркибии њамкорињои дуљониба арзёбї намуда, зарурати фаъолсозии тамосњоро миёни Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва Сейм (Парлумон)-и Љумњурии Латвия таъкид намуданд. Роњбарони ду давлат њамкорињоро дар доираи СММ, САЊА ва дигар со-

змонњои байналмилалї мавриди баррасї ќарор доданд. Дар пайи баррасии масъалањои мубрами сиёсати байналмилалї, роњбарони ду давлат пуштибонии худро аз тањкими сулњу субот, барќарор намудани фазои эътимод ва њамдигарфањмї дар сатњи минтаќавї ва байналмилалї изњор намуданд. Президентњои ду кишвар зарурати таќвияти њамкорињоро дар мубориза бо терроризм ва ифротгарої, гардиши ѓайриќонунии маводи мухаддир, моддањои психотропї ва прекурсорњои он, љинояткории муташаккилонаи фаромарзї ва дигар чолишњову тањдидњои замони муосир таъкид намуданд. Роњбарони ду давлат љараёни татбиќи Стратегияи Иттињоди Аврупоро барои Осиёи Марказї мусбат арзёбї намуда, њавасмандии худро љињати густариши минбаъдаи муносибатњо миёни Иттињоди Аврупо ва Љумњурии Тољикистон иброз намуданд. Президенти Љумњурии Тољикистон ба Љумњурии Латвия дар робита ба раисии он дар Иттињоди Аврупо дар нимсолаи аввали соли 2015 муваффаќиятњо орзу на-

ЊИСОБОТИ ТЕЛЕФОНЇ Субњи рўзи 11 июни соли равон Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон њисоботи раисони ноњияњои Панљ, Ќумсангир, Ќубодиён, Шањритус, Носи-

ри Хусрав, Љилликул, Љалолиддини Румї, Вах ш ва Бохтарро доир ба ља ра ён и ља мъова рии ѓалладона, меваю сабзавот ва содироти онњо, инчунин вазъи

муда, ба ќатори авлавиятњои давраи раисии он ворид кардани мавзўи Осиёи Марказиро баланд арзёбї намуд. Дар ин росто љонибњо ба имкониятњои мављуда љињати тавсеаи њамкорињо дар доираи барномањои байналмилалї, аз он љумла Барномаи Комиссияи Аврупої оид ба мусоидат ба идораи сарњадот дар Осиёи Марказї (БОМКА) ва пешгирии пањнкунии маводи мухаддир дар Осиёи Марказї (КАДАП) таваљљуњ зоњир намуданд. Дар њошияи масъалаи тањкими субот ва амният дар минтаќа роњбарони ду давлат, бодарназардошти наќши роњбарикунандаи СММ, таваљљуњи худро ба масъалаи минбаъд бо роњи сиёсї ва бо њамкорию дастгирии љомеаи байналмилалї ба эътидол овардани вазъият дар Афѓонистон таъйид намуданд. Љонибњо ба рушди муносибатњои муштарак дар соњаи иќтисодї ишора намуда, фаъолияти Комиссияи муштараки байнињукуматии Тољикистон ва Латвия оид ба масъалањои тиљоратию иќтисодиро, њамчун нињоди њамоњангсози пешбурди муносибатњои дуљонибаи иќтисодї, мусбат арзёбї намуданд. Љонибњо бахшњои наќлиёт ва коммуникатсия, энергетика, молиявїбонкї, сохтмон, истењсолоти нассољї, кишоварзї, саноати коркарди ашё, сайёњї ва маорифро ба њайси соњањои бештар ояндадори њамкорї ќайд карданд. Љонибњо инчунин зарурати фаъолсозии саъю талошњои амалиро барои њавасмандкунии тамосњои иќтисодї дар соњањои мазкур таъкид намуданд. Роњбарони ду давлат масъалањои марбут ба захирањои обию энергетикии Љумњурии Тољикистонро мавриди

баррасї ќарор дода, саъю талошњои Тољикистонро љињати истифодабарии оќилонаи онњо бар манфиатњои рушди иќтисоди кишвар ва тамоми минтаќаи Осиёи Марказї таъкид намуданд. Љонибњо ба мувофиќа расиданд, ки ба тањкими имкониятњои транзитї-интиќолии Љумњурии Тољикистон ва Љумњурии Латвия, рушди зерсохтори наќлиётї њамаљониба мусоидат намуда, бунёди гузаргоњњои наќлиётии байналмилалиро, ки интиќоли борњоро миёни Аврупо ва Осиё таъмин менамоянд, ташвиќ мекунанд. Президентњои ду кишвар аз натиљањои музокирот, ки дар фазои созандагї сурат гирифтанд, изњори ќаноатмандї намуданд. Президенти Љумњурии Латвия Андрис Берзинш ба Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон ва тамоми мардуми тољик барои истиќболи гарм ва мењмоннавозии њайати расмии Латвия изњори миннатдорї намуда, аз Президенти Љумњурии Тољикистон даъват ба амал овард, то дар фурсати муносиб аз Љумњурии Латвия боздид ба амал орад. Даъват бо камоли миннатдорї ќабул карда шуд. Муњлатњои сафар бо роњњои дипломатї мувофиќа карда мешаванд. Дар шањри Душанбе 10 июни соли 2014 дар ду нусха, њар кадом ба забонњои тољикї, англисї ва латишї ба имзо расонида шуд.

иљрои буљети ноњияњои мазкур дар давоми панљ моњи соли љорї шунид. Президенти мамлакат ба раисони ноњияњои зикршуда доир ба тезонидани суръати љамъоварии њосил, кишти такрорї ва истифодаи оќилонаи замин супоришњои мушаххас дод.

Њамзамон бо ин, Роњбари давлат масъалаи корњои ободонии ноњияњои зикршуда, таъмиру таљдиди роњњо ва бењтар намудани вазъи муассисањои иљтимої, аз љумла мактабу беморхона ва бунгоњњои саломатиро таъкид намуд.

Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї РАЊМОН Президенти Љумњурии Латвия Андрис БЕРЗИНШ Душанбе, 10 июни соли 2014

www.president.tj


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Парлумон

Ќонун дар бораи шикор ќабул гардид Дар љаласаи навбатии Маљлиси намояндагон, ки санаи 4 июн доир гардид, лоињаи Ќонунњои конститутсионии Љумњурии Тољикистон "Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон", "Дар бораи судњои Љумњурии Тољикистон", лоињаи Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи шикор ва хољагии шикор" мавриди баррасии вакилон ќарор гирифта, ба Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи алоќаи почта" таѓйиру иловањо ворид карда шуд. Аз рўи масъалаи якуми рўзномаи љаласа Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистоин Мањмудзода Мањкам ва вакили Маљлиси намояндагон Турахон Самадов баромад намуда, иброз намуданд, ки зарурияти пешнињоди лоињаи Ќонуни конститутсионии мазкур аз он бармеояд, ки дар давоми амали Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон "Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон" ба он таѓйиру иловањои зиёд ворид карда шудааст, ки ин истифодаи онро душвор менамояд. Инчунин, зарурати ба техникаи эљоди санадњои меъёрии њуќуќї, забони давлатї ва муносибатњои нави љамъиятї мувофиќ намудани меъёрњои Ќонуни конститутсионии мазкур ба вуљуд омадааст. Лоиња тартиби баррасии парвандањоро аз љониби суди конститутсионї боз њам мукаммалтар нишон додааст. Лоиња инчунин мукаммал гардидани тартиби баррасии парвандањо, иљрои санадњои судии Суди конститутсионї, салоњиятњои Суди конститутсионї ва дигар љузъиёти фаъолияти Суди конститутсиониро дар назар дорад. Аз рўи масъалаи лоињаи Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон "Дар бораи судњои Љумњурии Тољикистон" Раиси Суди Олии Љумњурии Тољикистон Нусратулло Абдуллозода ва вакил Мањмадалї Ватанов баромад намуда, рољеъ ба зарурати ќабули лоињаи ќонуни мазкур ибрози андеша намуданд. Лоињаи Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи шикор ва хољагии шикор"-ро Раиси Кумитаи њифзи муњити зисти назди Њукумати Љумњурии Тољикистон Хайрулло Ибодзода ва вакилон Мањмадамин Њисориев, Бадриддин Садриддинов шарњу тавзењ доданд. Шикор дар Љумњурии Тољикистон яке аз намудњои ба худ хоси фаъолияти хољагидор дар соњаи истифодаи олами њайвоноту наботот мањсуб ёфта, дар бењтар намудани вазъи минтаќањои љумњурї ва нигањдории гуногуни биологї ањамияти калони хољагидорї дорад. Имрўз дар љамъияти шикорчиён 15 нафар аъзо, 500 нафар нозирон ва бешабонон (егерњо) ба ќайд гирифта шудаанд, ки фаъолияти шабонарўзї доранд. Барои шикорчиён 36 хољагии шикор таъсис дода шудааст, ки масоњати умумии он 1 миллиону 642 гектар заминро ташкил медињад. Ќабул шудани лоињаи Ќонуни мазкур фаъолияти кори кормандони соњаи шикор ва хољагии шикорро боз њам пурмањсултар гардонида, масъулияти кори њар як кормандони љамъиятро дар рушди соњаи мазкур ва њифз намудани олами њайвонот ва паррандагон зиёд мекунад.

Маъруфи БОБОРАЉАБ, хабарнигори парлумонии "МХ"

3

ЊАЁТИ ЊИЗБ

Раванди љањонишавї ва суръати тараќќиёти љањони муосир ва њамаи он тањаввулоте, ки дар њаёти рўзмарра ба вуљуд омада истодааст, аз тамоми нињодњои давлативу љамъиятї таќозо менамояд, ки фаъолиятро дар самтњои мухталиф ба тарзу услуби нав ба роњ монанд. Аз ин лињоз, маќсаду мароми Њизби Халќии Демократии Тољикистон бо манфиатњои мардум, ба хусус љавонон њамоњанг буда, њизби мо дар татбиќи барномањои худ њамеша ба нерўи зењнии љавонони соњибкасбу ташаббускор такя менамояд.

РОЊЊОИ ТАШАККУЛИ ФАРЊАНГИ СИЁСЇ

ВА МАЪРИФАТИ ЊУЌУЌИИ ЉАВОНОН

Т

АВРЕ Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон таъкид доштанд: "Њизби Халќии Демократии Тољикистон ба нерўи созанда ва тавонои љавонони кишвар эътимоди ќавї дорад ва наќши онњоро дар эъмори љомеаи шањрвандї, устувор намудани рукнњои давлатдории навин, њимояи марзу буми Ватани азизамон нињоят муњим арзёбї менамояд". Аз ин нуќтаи назар Њизби Халќии Демократии Тољикистон њамеша ба љавонон њамчун ворисони созандаи имрўзу фардо эътибори љиддї зоњир намуда, иќдомњои шоиста ва ташаббусњои созандаи онњоро барои ободиву шукуфоии Ватан пайваста дастгирї менамояд. Чунон ки дар Барномаи њизб таъкид шудааст, љавонон њамчун такягоњи боэътимоди давлату миллат эътироф шудаанд ва оянда низ ин омил пайваста мавриди назар хоњад буд. Дар робита ба ин, дар доираи таљлили 20-солагии ќабули Конститутсияи Љумњурии Тољикистон, 20-солагии таъсисёбии Њизби Халќии Демократии Тољикистон ва 17-умин солгарди Рўзи Вањдати миллї бо ибтикори Дастгоњи Кумитаи Иљроияи Марказии Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар маркази ноњияи Њисор семинар-машварат дар мавзўи "Роњњои ташаккули фарњанги сиёсї ва маърифати њуќуќии љавонон" доир гардид. Дар кори семинар Акрамшо Фелалиев, раиси Фраксияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, Усмон Сабзов, узви Кумитаи

иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Њисор, Бахтиёр Њамдамов, сармуњаррири нашрияи "Минбари халќ", Мавсума Муинова, муовини раиси Кумитаи љавонон, варзиш ва сайёњии назди Њукумати Љумњурии Тољикистон, кормандони Маркази таблиѓот ва тањлилии Дастгоњи КИМ ЊХДТ ва намояндагии Ташкилоти љамъиятии љавонон "Созандагони Ватан" ва љавонони фаъоли ноњияи Њисор ширкат варзиданд. Тавре дар семинар ќайд гардид, дар тўли солњои истиќлолият роњбарияти давлату Њукумати Тољикистон ба хотири таъмини риояи хуќуќњои љавонон ва тањкими наќш ва маќоми онњо тамоми тадбирњоро андешида истодааст. Ќабули санади меъёрї -њуќуќї дар соњаи љавонон, таъсис ёфтани сохтори ваколатдори кор бо љавонон - Кумитаи кор бо љавонони назди Њукумати Љумњурии Тољикистон, бањри дастгирии олимони љавон таъсис ёфтани Љоизаи ба номи Исмоили Сомонї барои олимони љавон (Фармони Президенти ЉТ аз 20 марти соли 1998, №967 "Дар бораи таъсис додани љоизаи ба номи Исмоили Сомонї барои олимони љавон, ки дар соњаи илм ва техника корњои намоён анљом додаанд"), бо маќсади аз лињози моддї ва моњияти иљтимої дастгирии наврасону љавонони лаёќатманд таъсиси Стипендияи Президентї (Фармони Президети ЉТ аз 28 феврали соли 1998, №949), "Оид ба таъсиси стипендияњои Президентї барои хонандагони мактабњои тањсилоти умумї, литсею гимназияњо, омўзишгоњњои техникї, техникум ва коллељњо", 23 май эълон гардидани Рўзи љавонони Тољикистон, мулоќотњои пайвастаи Президенти Љумњурии Тољикистон

бо намояндагони љавонони кишвар, ќабул шудани Барномањои давлатї дар самти сиёсати давлатии љавонон - Барномаи давлатии "Љавонони Тољикистон", "Рушди саломатии љавонони Тољикистон", Барномаи тарбияи ватандўстии љавонон дар Љумњурии Тољикистон, Барномаи миллии рушди иљтимоии љавонон дар Љумњурии Тољикистон шањодати гуфтањои болост. Ислоњоту дигаргунињои иќтисодиву иљтимої, сохтмони пулњо, наќбу роњњо, марказњои фарњангиву фароѓатї, толору майдонњои варзишї барои љавонон, нерўгоњњои хурду бузург, баргузории конфронсу симпозиумњои байналмилалї ва иштироки љавонони мо дар форуму конфронсњои байналмилалї дар хориљи кишвар ин њамаи комёбињои љавонон аз сулњу субот ва пойдории сохти конститутсионї дар мамлакат мебошад. Мавриди тазаккур аст, ки бо дастуру пешнињоди Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ва хоњиши аъзои љавони њизб бо љалби васеи љавонони пешќадам, ки њадафњои оинномавї ва барномавии њизбро дастгирї ва љонибдорї менамоянд, тибќи муќаррароти ќонунгузории амалкунандаи Љумњурии Тољикистон Ташкилоти љамъиятии љавонон "Созандагони Ватан" таъсис ёфтааст. Ташкилоти мазкур ба сифати заминаи асосии љалби љавонон ба сафи Њизби Халќии Демократии Тољикистон таъсис ёфта, дар муддати фаъолияти худ тавонист, ки дар байни љавонони мамлакат љойгоњи худро пайдо намояд. Яке аз вазифањои асосии ЊХДТ дар марњилаи имрўза, андешидани чорањои зарурї љињати љалби нерўи љавонон ба корњои созандагию бунёдкорї ва таќвият бахшидани таъмини ширкати фаъоли онњо дар њаёти сиёсиву љамъиятї, бо ташкили чорабинињои фарњангї ва мањфилу њамоишњо зиёд намудани сафњои хеш аз њисоби ин табаќаи нерўманди љомеа мебошад. Дар рафти семинар байни иштирокчиён мубодилаи афкор сурат гирифта, љавонон баргузории чунин њамоишро љињати расидан ба худшиносии миллї ва худогоњї хуб арзёбї карданд. Дар фарљоми суњбат аъзои КИ ЊХДТ дар ноњияи Њисор, раиси ноњия Усмон Сабзов таъкид намуд, ки Маќомоти мањаллии иљроияи њокимияти давлатї тамоми ташаббусњои созандаи љавонони ноњияро мавриди дастгирї ќарор дода, барои тањсил ва фаъолияти љамъиятию истењсолии онњо шароити мусоид фароњам меорад.

Хуршед НИЗОМОВ

НОРАК: ЉАМЪБАСТИ ОЗМУН Бо маќсади бењтар ба роњ мондани корњои њизбї дар ташкилотњои ибтидої, дар сатњи баланд пеш бурдани њуљљатгузорї, мустањкам намудани робитаи байни ташкилотњои ибтидоии њизбї, истифода аз технологияи муосири сиёсї, бењтар намудани корњои тарѓиботию ташвиќотї дар байни ташкилотњои ибтидоии шањри Норак озмуни "Ташкилоти ибтидоии бењтарини ЊХДТ" гузаронида шуд. Њайати комиссияи озмунї

њуљрањои кории њизбї, њуљљатгузорї, гўшањои њизбї ва дигар самтњои фаъолияти ташкилотњои ибтидоиро дида, ба фаъолияти ташкилоти ибтидої дар Нерўгоњи барќї-обии Бойѓозї, Кумитаи иљроияи ташкилоти ибтидоии Нерўгоњи барќї-обии Норак ва "Маорифчиён" бањои баланд доданд. Рўзи 9 июни соли љорї љамъбасти озмуни мазкур дар Маљлиси Раёсати Кумитаи иљроияи њизбии шањри Норак баррасї гардид.


4

ЊАЁТИ ЊИЗБ

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Мароми мо созандагиву бунёдкорист! Дар раванди дигаргуншавии љањони муосир ва бархўрди фарњангу тамаддунњо, љомеаи шањрвандии ин ё он кишвар пешорўи ањли зиё роњу воситањои пурманофеъи расидан ба њадафњои стратегии мамлакат ва дар ин самт ба инобат гирифтани арзишњои миллї ва умумибашариро ќарор медињад. Бањри ноил шудан ба муваффаќият дар љодањои мухталиф аз шањрвандон аќлу заковати хоса, садоќатмандї ва истифодаи нерўи зењнї таќозо мешавад, ки ин њама дар натиљаи омўзиши пайваста ва илму донишандўзї имконпазир аст.

Дар раванди амалї гардонидани њамин амалњои наљибу мондагор ташкилоти ибтидоии Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар Донишгоњи давлатии Кўлоб ба номи Абўабдуллоњи Рўдакї, ки тўли 14 сол инљониб фаъолият дорад, тавассути дар сатњи баланд ба роњ мондани тадќиќоти илмї, тањкими заминаи моддї - техникии таълимгоњ, бењдошти сифати таълиму тарбия, миёни дигар ташкилоту муассисањо маќому манзалати арзанда касб намудааст.

Роњбарии ташкилоти ибтидоии њизбиро ректори донишгоњ, доктори илмњои физика, математика, профессор А. Табаров ба зимма дорад. Айни њол теъдоди аъзои њизб наздик ба 1000 нафар расидааст. Дар љаласаи навбатии њизб, ки дар факултаи таърих, њуќуќ ва муносибатњои байналмилалї баргузор шуд, ихтиёран омўзгорон Даврон Сафаров, Бунафша Мирзоева, донишљўён Судушан Њабибов, Тањминаи Рустам, Роњиламоњи Љумъахон, Фотимаи Шерхон, Насибаи Шералї,

Ба ифтихори 20-солагии ЊХДТ

Барои вусъати футболи оммавї Бо ибтикори Кумитаи иљроияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар ноњияи Рўдакї дар доираи амалї намудани чорабинињо ба ифтихори 20-солагии таъсисёбии ЊХДТ дар байни ташкилоту корхонањо ва муассисањои ноњия оид ба футболи хурд мусобиќа љараён дорад. Дар сабќати мазкур дањ дастаи футболбозон дар ду гурўњ ќувва меозмоянд. Мусобиќањои варзиширо муовини раиси КИ ноњиявии њизб Холиќ Ќурбонов шарњ дода гуфт, ки мо кўшиш менамоем, чорабинии мазкурро дар соли футболи оммавї, ки бо ќарори Њукумати љумњурї эълон шудааст, дар сатњи баланд ва бо фарогирии њарчи бештари алоќамандони варзиш барпо намоем. Чуноне ки аз рафти мусобиќањо маълум шуда истодааст, њар як даста талош дорад, ки љоизаи асосии озмун "Љоми 20-солагии ЊХДТ"-ро бо нишон додани натиљањои баланд ва мањорати варзишї соњиб шавад. Дар баробари ин бо ин васила мо љавононро ба тавсеа ва рушди њаёти солим, ба машѓулиятњои оммавї фаро гирифтани онњо ва пешгирї аз амалњои номатлуб њидоят мекунем. Ваќте ки насли љавон аз таваљљуњи ташкилотњои иљтимоию сиёсї дур мемонанд, ба њар гуна созмонњои ифротї ва ѓайриќонунї майл мекунанд, ки чунин рафтор оќибатњои ногувореро ба бор меорад. Бинобар ин тадбирњои мазкур имкон медињанд, ки сатњи худшиносї, ватанпарастї ва ифтихори ватандории мардум баланд гардад, - афзуд Х. Ќурбонов.

"МХ"

Шањнозаи Субњонќул ба сафи њизб шомил гардиданд ва ба онњо, дар њолати тантанавї шањодатномањои њизбї супорида шуд. Муњтавои асосии наќшањо ва љаласањои ташкилоти ибтидоии њизбиро иљрои сариваќтии дастуру супоришњо ва њидоятњои маорифпарваронаи сарвари ЊХДТ, Президенти Љумњурии Тољикистон, Эмомалї Рањмон, Ќарорњои Њукумати Љумњурии Тољикистон ва Вазорати маориф ва илми ЉумњурииТољикистон ташкил медињад, ки дар таъмини иљрои онњо ва татбиќи воќеии сиёсати дурбинонаи давлату њукумати кишвар, њар як аъзои ташкилот худро муваззаф мењисобад. Ин навбат атрофи нуктањои асосии Паёми имсолаи Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон ба Маљлиси Олї, ки 23 апрели соли равон ироа гардид ва онро олимону донишљўён дастаљамъона тамошо карданд, андешаронињо сурат гирифтанд. А. Табаров таъкидњои сарвари давлатро љињати рушди соњаи маорифи мамлакат ёдрас намуда, иброз дошт, ки "мактабу маориф инчунин омили муњимтарини амнияти миллї низ мебошад" ва "омўзгор дар мењвари соњаи маориф ќарор дорад ва сатњу сифати дониши шогирдон ва тарбияи шоистаи онњо мањз ба донишу таљриба, малакаву мањорати касбї, усули таълим ва дигар пањлуњои фаъолияти шахсии омўзгор вобастагии зич дорад". Ин гуфтањои Президенти кишвар маънои онро дорад, ки њар як шањрванди Тољикистон, новобаста аз синну сол ва касбу кор аз омўзгор таълим мегирад. Пас, моро зарур аст,ки љињати вусъат бахшидан ба рушди соњаи маориф, њамчун самти афзалиятноки пешрафти ватани мањбубамон, бо мењнати содиќонаю софдилона камари њиммат бубандем. Аз ин рў, риояи Ќонунњои Љумњурии Тољикистон "Дар бораи маориф", "Консепсияи миллии тарбия дар Љумњурии Тољикистон",њамчунин ќонунњои миллии Љумњурии Тољикистон "Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд", "Дар бораи танзими анъана ва љашну маросимњо дар Љумњу-

рии Тољикистон" аз мо масъулиятшиносї ва њиссаи муносибу сазовор гузоштанро талаб менамояд. Вазифаи муќаддаси мо, омўзгорон, ба камол расонидани насли њамаљониба инкишофёта, солим, соњибмаълумот, бунёдкор, нерўманд ва миллатдўсту мењанпараст мебошад. Дар њамин зимн бояд ќайд намуд, ки айни замон аз љониби аъзои њизб, тањти роњбарии ректори донишгоњ, ки бевосита иштирокчии љаласаи Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон буданд, гурўњи корї ташкил карда шуда, дар ташкилоту идорањо, љамоатњои дењот, муассисањои таълимї ва миёни ќишрњои гуногуни љомеа нуктањои асосии Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон баррасї мегарданд. Дар ин љаласаи њизбї њамзамон оид ба мавќеи зан дар љомеа, бахусус дар бораи фаъолияти занони донишгоњ чанд нафар аз аъзои фаъоли њизб баромад намуда, иштироки занону бонувон ва донишљўдухтаронро дар раванди бунёди љомеаи демократию њуќуќбунёд бориз арзёбї намуданд. Дар њар як љаласаи ташкилоти ибтидоии њизбии донишгоњ мењвари асосии баромаду суханронињои аъзои њизбро таъкиду њидоят ба илму донишандўзї, рў овардан ба китобхонї, омўзиши забонњо, эњтироми волидайн ва калонсолон, риояи одобу ахлоќи њамида ташкил медињад, ки дар самти амалї намудани ин вазифањо, ба њар як аъзои њизб ва мардуми шарафманди Тољикистони соњибистиќлол, суханронињо,дастуру супоришњо ва роњнамоињои хирадмандонаи фарзанди фарзонаи миллат, Раиси ЊХДТ Эмомалї Рањмон нерўву тавон ва тањрики тоза мебахшад. Аз ин рў, њар як шањрванди Тољикистон созандагиву бунёдкориро маќсаду мароми хеш ќарор додааст, то обрўю эътибори миллати куњанбунёду тамаддуновару тамаддунпарвари тољик дар арсаи љањонї боз њам баландтар гардад.

Матлуба ИЗЗАТОВА, котиби ташкилоти ибтидоии ЊХДТ дар ДДК ба номи А. Рўдакї

Рўзњои ЊХДТ дар шањру дењоти Исфара хотирмон буд. Нахуст мењмонон аз кумитаи иљроияи вилоятї ва дигар кумитањои иљроияи шањру ноњияњо бо фаъолияти чандин ташкилоти ибтидої шинос шуданд. Аёдати собиќадорон ва шахсони ниёзманд аз њадафњои асосии Рўзњо буд.

РЎЗЊОИ ХОТИРМОН Раиси шањр Даврон Зоњидзода пас аз аёдати иштирокчии Љанги Бузурги Ватанї, мўйсафеди садсола дар дењаи Сурх бори дигар аз наќши падарон дар таълиму тарбияи фарзандон ва фаъолияту зиндагиномаи онњо њамчун дарси ватанпарастиву худшиносї барои насли наврас ёдовар шуд. Сипас, дар варзишгоњи љамоати дењоти Сурх бахшида ба Рўзи љавонони Тољикистон ва 20-солагии таъсисёбии ЊХДТ њамоиши идонаи бошукўњ баргузор гардид. Дар рафти он Даврон Зоњидзода баромад карда, љавониро давраи саъю талош бањри камолоти љисмониву зењнї арзёбї намуд ва изњор дошт, ки ояндаи кишвар аз сатњи тањсил, донишандўзї, мењнати њалол, ахлоќи њамидаи насли наврасу љавон вобастагї дорад. Дар љараёни чорабинї раиси Кумитаи ЊХДТ дар вилояти Суѓд Сарфароз Юнусов ба сухан баромада, изњори бовар кард, ки љавонон дар роњи омўзиш аз дастовардњои илму техникаи муосир ва таљрибаи љањонии пешбурди иќтисодиёт гомњои устувор нињода, бо ташаббускории худ барои пешрафти кишвар ва тањкими Истиќлолияти давлатии он талош хоњанд кард. Намоиши барномаи зебои фарњангиву варзишї ба чорабинї њусни тоза бахшид.

"МХ"


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

ДАР ЊОШИЯИ ПАЁМ

Кумитаи иљроияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар ноњияи Фирдавсї ва ташкилотњои ибтидоии он бо маќсади омўзиши васеи Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон аз 23 апрели соли 2014 дар байни интихобкунандагон, табаќањои гуногуни љомеаи шањрвандї ва сокинони пойтахт корњои фањмондадињиро идома медињад.

БАРНОМАИ

ОЯНДАСОЗИ КИШВАР

П

ЕШ аз њама, наќша-чорабинињои Кумитаи иљроияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар ноњия доир ба омўзиши васеи Паёми Президенти ЉТ тањия ва тасдиќ шуда, иљрои он дар амал ба назар гирифта шудааст. Дар ташкилотњои ибтидоии њизбї, алалхусус дар шањраку мањаллањои ноњия ва дар байни интихобкунандагону сокинон, бо иштироки кормандони масъули Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњия, олимони варзидаи соњаи њуќуќ ва љомеашиносї, инчунин бо ширкати вакилони халќ доир ба нуктањои Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон ба Маљлиси Олии ЉТ суњбату вохўрињо, мизњои мудаввар ва маљлисњои умумии њизбї баргузор гардида, дастовардњои Њукумати Љумњурии Тољикистон дар њафт соли охир тарѓиб шуд. Бо маќсади ба пуррагї фаро гирифтани аъзои ЊХДТ ва сокинон оид ба омўзиши Паём, дар мањалла ва шањракњои ноњия љадвали вохўрињои вакили Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии ЉТ М. Ватанов тањия карда шуд. Рўзи 29 апрели соли љорї дар маљлисгоњи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњия вохўрї бо М. Ватанов оиди Паём баргузор гардид, ки Дар рўзњои таљлили 20 - солагии таъсиси Ќўшунњои сарњадии љумњурї, ки сарбозону афсарони интернатсионалист низ дар паради ба ин муносибат доиргардида иштирок доштанд, рўзноманигор Раљабалї Шариф бо раиси Иттињодияи интернатсионалистон Шавкат Мирзоев њамсуњбат шуд. -Тибќи маълумот дар набардњои Афѓонистон 546 њазору 225 нафар хизматчиёни њарбии Шўравї иштирок доштанд. Чанд нафари онњоро фиристодагони Тољикистон ташкил медоданд? - Тайи 10 сол (1979-1989) аз Љумњурии Тољикистон ба Афѓонистон дар маљмуъ 15 њазору 800 нафар фиристода шуда буданд. Аз ин миќдор 336 нафарашон њалок, зиёда аз 1,5 њазорашон маъюб ва 5 нафарашон беному нишон гардиданд. -Ташкилоти љамъиятии ИИС ЉТ чї ќадар аъзо дорад ва наќша-чорабинињояшро дар кадом асос амалї гардонида истодааст? - Ташкилоти љамъиятии ИИС ЉТ дар вилоятњои Хатлон, Суѓд ва ноњияњои тобеи марказ намоянда-

дар он роњбарони ташкилоту муассисањо, раисони шањраку мањаллањо, фаъолон ва љонибдорони ЊХДТ, масъулини соњањои њуќуќ, маориф, тандурустї ва дигарон иштирок доштанд. Чунин вохўрињо рўзи 29 апрел дар Донишгоњи технологии Тољикистон, рўзи 30 апрел дар мањаллаи 65-ум (мактаби №77), рўзи 2 май дар Донишгохи давлатии тиљорати Тољикистон баргузор гардиданд. Ѓайр аз ин бо љалби аъзои Кумитаи иљроия, вакилони шањрї ва ноњиявї, аъзо ва фаъолони КИМ ЊХДТ вохўрињо ва маљлисњои њизбї оиди ин масъала дар ташкилотњои ибтидоии њизбии "Текстил", "Колхозсохтмон", "Илмїистењсолї", мањаллањои "Яккачинор", "Шодиёна", "Нурофар", "Китобдор", "Тољикстандарт", "МСШ №12", "Ирфон", "Хољагии манзилию коммуналї", "Маорифчиён", "Корвон", "Ташхис", "МСШ №11" ва ѓайрањо гузаронида шуданд. Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Фирдавсї ва ташкилотњои он корро дар ин самт дар давоми соли љорї мунтазам давом дода, дастуру супоришњои Президенти ЉТ, Раиси ЊХДТ муњтарам Эмомалї Рањмонро бо масъулияти баланд иљро менамоянд.

М. ЃАФФОРОВ

ПАЁМ БА МО ИЛЊОМ БАХШИД Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон доимо таъкид мекунанд, ки ободии диёр аз ободии хонадон, мањалла ва муњити зист оѓоз мешавад. Њар соњибватан, ки як гўшаи ватани худро ободу зебо мегардонад, то њадде ќарзи фарзандии худро дар назди Модар-Ватан ба иљро мерасонад. Касе ки дар бунёдкории кишвар ва саодатмандии мардум содиќона талош меварзад, бешак ватандўст аст. Тарѓиби ѓояњои ватандўстї ва талќини мењанпарстї аз љониби Сарвари кишвар боис гардидааст, ки сафи фарзандони љонфидо ва номбардори миллат афзояд. Чунин нафарон њамчун пешвои љамъият љавононро ба љодаи ватанпарастї рањнамої карда, ба ќалби онњо умеду бовар мебахшанд. Аз ин љост, ки тамоюли ватандўстї миёни љавонон рўз аз рўз суръати тоза касб мекунад. Яке аз чунин ватандўстон Фурќат Абдуљабборов аст, ки њамеша барои ободии диёри ватани азизаш мекўшад, то ки ќадре њам бошад барои мардум хидмат кунад. Сокинони ноњияи Спитамен, ин шеваи марди равшандилу фидокорро хуб медонанд. Зеро ў доимо бо шодию ѓами онњо шарик будааст. Номбурда, аслан ба соњибкорї аз соли 2009 љиддан машѓул шуд ва то роњандозї кардани фаъолияти худ хеле зањмат кашид, чандин монеъањоро убур кард. Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон дар Паёми худ ба Маљлиси Олї, ки соли равон

баён гардид, таъкид намуд: "Њамзамон бо ин, љалби њарчи бештари сармоя ва рушди бемайлони соњибкориву бахши хусусї бояд њамчун самти афзалиятноки тараќќиёти мамлакат густариш бахшида шавад. Бахши хусусї ва соњибкорї дар навбати худ, барои ташаккули табаќаи миёна заминаи мусоид фароњам оварда, дар маљмўъ тараќќиёти босуботи иќтисоди кишварро таъмин менамояд. Тањлили сохтори соњибкорї дар солњои охир нишон медињад, ки њавасмандї ба фаъолияти соњибкории истењсолї нисбат ба соњањои савдо ва хизматрасонї камтар мебошад. Њарчанд ки Њукумати мамлакат оид ба фароњамсозии шароити мусоид барои рушди соњибкории истењсолї маљмўи тадбирњоро амалї карда истодааст, вале суръати он њанўз ба талабот љавобгўй нест.." Аз ин суханони Сарвари давлат илњом гирифта, аксари соњибкорон нерўи худро бањри ободию созандагї, бунёди иншооти истењсолию иљтимої равона сохта истодаанд. Агар камбудињои соња дар мадди назари Роњбари давлат бошанд, њатман ислоњ мешаванд. Ин, албатта, моро нисбати кор дилгарм месозад, нерўи дучанд мебахшад,мегўяд соњибкор. Фурќат Абдуљабборов њанўз чанд сол ќабл дар назди худ наќша гузошта буд, ки дар љамоати дењоти Истиќлоли ноњияи Спитамен як маркази ташхисиютабобатї сохта, ба мардуми ин диёр пешкаш кунад. Моњи сентябри соли 2013 ба фаъолияти ин марказ Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон фотињаи нек доданд. Барои соњибкор Ф. Абдуљабборов ин ифтихоре буд, ки дар сањфаи хотироташ љовидон боќї хоњад монд. Марказ сеошёна буда, таљњизоташ аз љумњурињои Русия, Чин ва Љопон харидорї гардидаанд, ки ба талабот ва стандартњои байналмилалї

САЊМИ ИНТЕРНАТСИОНАЛИСТОН ДАР ТАРБИЯИ ВАТАНДЎСТИИ ЉАВОНОН гињои худро таъсис додааст, се сол боз арзи њастї дошта, теъдоди аъзо ва љонибдоронаш 4000 нафарро ташкил медињад. Аъзои ташкилот бо ташаббусњо дар таљлили чорабинињои мухталиф сањми муносиб мегузоранд. -Чорабинињои љашнї чї гуна доир мегарданд? - Чорабинињои љашнї дар асоси ѓояњои интернатсионалистї ва њисси баланди ватандўстї бо иштироки собиќадорони интернатсионалист, собиќадорони ЉБВ, хизматчиёни њарбии Вазорати мудофиаи ЉТ, Кумитаи давлатии амнияти миллї, Ќўшунњои сарњадї, Базаи њарбии 201-и Федератсияи Русия, сафоратњои кишварњои узви ИДМ дар Љумњурии Тољикистон, намояндагони Њукуматњои мањаллї, Њизби Халќии Демократии Тољикистон, созмони љавонон, мактаббачагон ва сокинони пойтахт барпо мегарданд. -Маълум аст, ки бо гузашти

5

солњо таъсири љанг ва љароњатњои иштирокчиёни набардњои Афѓонистон бештар ва ќувваю фаъолияти кории онњо камтар мегардад. Дар хусуси дастгирию ѓамхорињои Њукумати Љумњурї нисбати љанговарони интернатсионалист чї гуфта метавонед? - Роњбарияти давлат ва Њукумати Љумњурии Тољикистон, бахусус Президенти кишвар, Љаноби Олї муњтарам Эмомалї Рањмон ба масъалаи њифзи иљтимоии тамоми гурўњњои собиќадорон, аз љумла интернатсионалистони собиќадор ањамияти аввалиндараља медињанд. Дар Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи ветеранњо" ба собиќадорон -ветеранњои амалиёти љангї дар ќаламрави давлатњои дигар, њуќуќу имтиёзњои васеъ муќаррар карда шудааст. Аз љумла, онњо аз пардохти маблаѓи хизматњои коммуналї (маъюбон пурра, иштирокчиён бошанд 50 фоиз)

озод мебошанд. Инчунин, пурра аз андози замини наздињавлигї, андози моликияти ѓайриманќул, андози роњ, воситањои наќлиёт озод ва аз дањ њадди аќали андози даромад озод мебошанд. Тибќи ин ќонун ба ин гурўњи собиќадорон имтиёзњои аввалиндараљаи соњиб гаштан бо манзили истиќоматї, гирифтани ќитъаи замин ва дигар масъалањои њаётан муњим муќаррар карда шудааст. Дар як сол як маротиба муоинаи тиббии интернатсионалистони собиќадор ба таври ройгон гузаронида мешавад. Њамчунин тибќи зарурат онњо ба таври ройгон дар шифохонањои давлатї муолиља ва бо доруњои зарурї таъмин карда мешаванд. Њамасола ба ин гурўњи собиќадорон роњхатњо ба табобатгоњу истироњатгоњњо људо карда мешавад. Аз љониби Њукумати Љумњурии Тољикистон ва маќомотњои иљроияи мањалии њокимияти давлатї дар

сад дар сад љавобгўянд. Њоло дар маркази мазкур 24 нафар бо љойњои кории доимї таъмин гардиданд. Њуљрањои табобатї барњаво буда, бо таљњизотњо муљањњаз гардонида шудаанд. Мутахассисони асили соњаи тандурустї дар хизмати мардуманд. Аз тамоми навоњї ва шањрњои љумњурї ниёзмандон барои ташхису табобат меоянд. Ташрифи Љаноби Олї барои ман, - зикр кард Фурќат Абдуљабборов, як илњоми тоза бахшид. Ба хулоса омадам, ки дучанд мењнат кунам, то Ватан, ки ягона хонаи умеди мост, боз ободтар шавад. Соњибкори мањаллї баъд аз шунидани суханњои рањнамои Сарвари давлат тасмим гирифт, ки барои занону духтарони бекор сехи дўзандагї бунёд кунад. Њоло ин кори хайр низ ба анљом расидааст ва дур нест, ки 200 нафар бонувони мањаллї бо љои кор таъмин шаванд. Чунин ватандўстон дар њама шањру ноњияњои кишвар зиёданд ва дар рушду пешрафти мањалла, дења ва ноњияи худ сањми сазовор мегузоранд. Мањз њаминњо анъанаи неки ниёгонро љињати бунёдкориву сарсабзї идома медињанд ва собит месозанд, ки шарти асосии рушди ватан мењнату зањмати содиќона аст, на дасисабозию иѓвоангезї.

Музаффар ЌАЛАНДАРОВ шањру ноњияњо дар арафаи љашну идњои миллї ба маъюбон ва љанговарони интернатсионалист кўмаки моддї ва туњфањо људо карда мешаванд. Муддати зиёда аз ду сол аст, ки дар љумњурї лоињаи Ќонуни нав - "Дар бораи собиќадорон" мавриди тањлилу баррасї ќарор дорад. Додани имтиёзот ба собиќадорони љангу "њодисањо" дар дохили кишвар ва берун аз марзи Ватан ба хотири њифзи манофеъ ва амнияту оромии он, њифзи марзу буми сарзамин ва љомеа, ки хидматњои воќеию раднопазир кардаанд, дар маљмуъ ба иќтисоди кишвар чандон таъсир нахоњад расонд. Вобаста ба ин, ба назар бояд гирифт, ки агар ширкаткунандагони амалиёти љангии замони њозир аз иштироккунандагони Љанги Бузурги Ватанї ибрат гирифта бошанд, наслњои имрўзу оянда дар ватандўстию мењанпарастї аз љонфидоёни ватани азизамон дар Афѓонистону Чернобил ва кишварњои дигар, њомиёни сохти конститутсионї дар Тољикистон ибрат мегиранд ва мањрумсозии онњо аз имтиёзот, ќадр накардани хидматњояшон иќдоми дар назди халќу Ватан ва наслњои оянда беинсофона мебошад.


6

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

БА ПЕШВОЗИ 20-СОЛАГИИ ЊИЗБИ ХАЛЌИИ ДЕМОКРАТИИ ТОЉИКИСТОН

НАЌШИ ЭМОМАЛЇ РАЊМОН

ДАР ТАЊКИМИ АРЗИШЊОИ ИСЛОМЇ Имрўзњо аз он меболем, ки дар Тољикистони азизи мо озодии дину эътиќод, арљгузории љомеаи тољик ба дини мубини Ислом ва кўшишу талошњои Роњбари кишвар дар амри эњёи суннатњои динї ва тањкими арзишњои исломї озоду назаррас аст.

Б

ИНОБАР он, шукр гузорї аз ин менамоем, ки роњи пешгирифтаи давлати мо дар бунёди давлати дунявї, њуќуќбунёд ва демократї ќатъї аст. Барои расидан ба ормонњои инсонї ва тарбияи инсони комил арзишњои исломї муњим мебошад. Бе бедории исломї љомеаро бесарусомонию бефарњангї фаро мегирад. Муњимияти ин мавзўъро мо дар давоми љанги шањрвандї баръало мушоњида намудем. Душманони миллат ин фурсати омадаро ѓанимат шумурда, аз номи бедории исломї ва эњёи арзишњои миллї љавонони бехабар аз сиёсатњои бузург ва беиттилоъ аз офати давронро ба љанги шањрвандї ворид сохтанд. Онњо дар зери ниќоби исломигарої љавонони аз сиёсат бехабарро ба гирдоби фитнањои сиёсии хеш печонида, оњиста-оњиста аз решањои суннатї ва бунёдии худ барканор мекарданд. Њамин омил буд, ки љанги шањрвандї ба таври махфї дар Тољикистон сар зад. Зулму берањмї ављ гирифт. То љое љањолат, таассуб, хурофот, душманї муњити солими динї ва фазои сиёсии кишварро фаро гирифта буд, ки мардумро ба љанги шањрвандї шомил сохтанду бародарро бо бародар њељ шафќате намонда буд. Њиљрати муњољирини мусулмон оѓоз гардид. Сангарњои муќовимат ва размандагї њамарўза гулранг аз хуни шањидон мегардид. Хатари аз байн рафтани якпорчагии Тољикистон пеш омада буд. Мањз дар њамин марњилаи мураккаби таърихї ва таќдирсоз барои миллати мусалмон ва халќи тољик, Эмомалї Рањмон парчами масъулият ва вазифаи сангинро ба даст гирифт. Пас мебинем, ки Эмомалї Рањмон дар ин муддати 22 соли сипаришуда наќши муњиме дар тањкими арзишњои исломї гузоштааст, зеро то ба имрўз душманони миллат мекўшанд, ки аз тамоми усулу воситањои итти-

лоотию таблиѓотї истифода баранд. Аммо Эмомалї Рањмон аз рўзњои аввали фаъолияташ ин нияти нопоки ононро барбод дода, барои сарљамъии миллати парешонгаштаи тољик љони худро дар хатар гузошт ва бо лутфу карами Парвардигор дар мењвари ин њадаф, яъне оромии кишвар, њифзи арзишњои миллї-исломї, истиќлолият, ривољу равнаќи иќтисоди миллїватанї муваффаќ гардид. Ба њамин хотир њам, бедории исломї бањри беканоре аст, ки аз замони Одам (а) , (Нўњ (а), Иброњим (а), Юсуф (а), Муњаммад (с), сањобагон, табаъа ва тобеъин ва тамоми амирону мутафаккирони исломї, њатто њар фарди мусулмон бо зарфияту сафинањои андешаи худ дар амвољи тўфони он шино намудаанд. Њадаф аз Ислом бунёди љомеаи саодатманд ва тарбияи инсони комил дар он мебошаду бас. Мањз бо саъю талоши бевоситаи Роњбари муаззами Тољикистон Эмомалї Рањмон барои тањкими арзишњои исломї ва њамкорињои судманди иќтисодї-сиёсї љумњурии мо дар ќатори дигар давлатњои љањон бо кишварњои Арабистони Саудї, Ќатар, Покистон, Эрон, Туркиё, Миср, Бањрайн, Малайзия, Љумњурии Исломии Афѓонистон ва дигар мамлакатњо муносибати хуби фарњангї, илмї, иќтисодї ва динї дорад. Аз он љумла, робита бо Созмони њамкории Исломї, Бонки исломии Рушд ва кишварњои олами ислом, роњандозї шудааст, ки имрўз онњо ба бисёр љабњањои иќтисодиёти миллии мо манфиат оварда истодаанд. Бояд ёдовар шуд, ки дар 70 соли даврони Шўравї дар Тољикистон њамагї 17 масљид фаъолият дошт, аммо, хушбахтона, њоло дар кишвари мо ќариб 4000 масљид расман ба ќайд гирифта шудааст, ки ин масъала нисбат ба шумораи ањолї миёни давлатњои Осиёи Марказї дар маќоми аввал ќарор дорад. Мисоли дигар, дар даврони Шўравї њамагї 30 нафар шањрванди кишвари мо маносики њаљро адо карда буданд, аммо дар зарфи 22 соли Истиќлол беш аз 200 њазор нафар њамватанони мо ба зиёрати хонаи Худо мушарраф гардидаанд. Дар як шањри хурдакаки мо Роѓун низ то ба имрўз, зиёда аз 200 нафар тавофи хонаи Каъба кардаанд, ки њамасола ин шумора рў дар афзоиш аст. Вале, мутаассифона, њоло њам дар дараљаи бояду шояд дар нињоди бархе аз њамдиёрони мо карахтї боќї мондаасту аз гузашта сабаќ наомўхтаанд. Чунин буд, ки Президен-

ти мамлакат Эмомалї Рањмон дар суханрониаш дар "Рўзи модар" аз гароиши љавонон ба зуњуроти номатлуби љањони муосир, назири терроризм изњори нигаронї намуд. Зеро дар соли 2012 маќомоти амниятии кишвар аз кишварњои хориљ наздик ба 100 љавонро ба Ватан баргардонидаанд, ки дар мактабњои террористї таълим мегирифтанд, ки дар оянда онњо чун маргталабони худкуш ба воя мерасиданд. Њамчунин панљ хонаводаи дигари тољик низ њамроњи фарзандони худ ба хориља рафтанд, то фарзандонашонро ќурбони амалњои террористї кунанд. Пас, эй вой бар мо, ки дар то ќи њама и хо надо ни мо "Ќуръон" асту дилњои мо саршор аз васвасаи шайтонист.

Мутаассифона, дар олами Ислом равияњое низ арзи вуљуд кардаанд, ки баъзе амалњояшон ба фитнакориву тафриќаандозї равона гардидаанд. Ин ба моњияти дини мубини Ислом мухолиф аст ва ба он иснод меорад. Решаи калимаи Ислом аз калимаи арабии "салм" гирифта шуда, маънои некию покї ва сулњу амониро дорад ва ба унвони як дин, зотан ѓайри сиёсї буда, зарурат ба њизбият надорад. Барои шомил шудан

ба Ислом, ягон ариза ё шањодатномаи њизбї зарур нест. Танњо овардани калимаи шарифи шањодат ва яќин намудан кофист, ки Худо яккаю ягона аст ва Муњаммад расули барњаќи ў мебошад ва худро дар дини Ислом бубунї. Ќисмати Афѓонистони њамсоя, њамзабон ва дўсти мо, ки давлати исломї мебошад, ба њамаи мо равшан аст. Дар ин давлат зиёда аз 32 њизби исломї фаъолият дорад. Вале њељ яке аз њизбњои исломї тўли беш аз 30 сол инљониб муваффаќ нашудаанд, ки амнияту осоиштагии кишварро таъмин намоянд. Омехтагии сиёсату дин кишвари Афѓонистонро ба чунин рўз овардааст. Агар марњамати Худованд, хиради миллату корбарии як нафар фарзанди миллат дар симои Эмомалї Рањмон намебуд, имрўз ќисмати мардуми Тољикистон низ шабењи таќдири Афѓонистон буд. Ба ин хотир мо бояд аз ин воќиф бошем ва ба фитнаљўиву тахрибкорї дар љомеа роњ надињем. Зеро сулњу субот, њамдигарфањмї ва аъмоли неку созанда барои мо аз њама афзалтаранд. Имрўзњо ба кўчањои пойтахтамон ќадам мезанам ва аз эњсосоту рўњболидаи њамватанонам ифтихормандам. Њусни зебои иморатњои баландошёнаи пойтахт, симои Осорхонаи миллї, маљмааи бошукўњ ва назаррабои Ќасри миллат, Парчам ва Нишони давлатї, Китобхонаи миллї, муљассамањои Исмоили Сомонї ва Рўдакї, кўчањои пур аз мардум, масљидњои пур аз намозгузор, роњњои пур аз мошинро мебинем, шукрона аз даврони осоишта ва

шукрона аз он мекунем, ки давлатамон барои мо - мардуми мусулмон чунин имконияти фарохро фароњам овардааст. Агар шароиту зисту зиндагонии солњои ќаблиро ба ёд орем, тафовут аз замин то ба осмон аст. Мо медонем, ки дар зиндагии љомеаи мо ва њаёти кишварамон њанўз њам мушкилоту масъалањои зиёди њалталаб мављуданд. Лекин мо ба азму иродаи мустањками Сарвари давлатамон, нияти неку хиради азалии мардуми солору сарбаланди тољик бовари комил дорем, ки фарзандони ин сарзамини муќаддасу бостонї дар солњои наздик мушкилоти мављударо бартараф карда, Тољикистони мањбубамонро ба як мулки ободу пешрафта табдил медињанд. Хотиррасон мебояд кард, ки имрўз дар олам ќуввањои иртиљої ва ифротї бештар ба ќувваи љавонон такя мекунанд ва мутаассифона, дар гирдоби таблиѓу ташвиќи чунин гурўњњо наврасон ва љавонон меафтанд, ки аз лињози сиёсї њанўз пухта нашудаанд. Акнун ваќти он расидааст, ки Исломро ба омилњои террористї ва унсурњои моњияти экстремистидошта омезиш надињем. Бедории исломиро дуруст бифањмем ва ба дигарон дуруст талќин намоем. Тањаммулпазир ва боандеша бошем. Љавонони кишварамонро, ки дар шароити феълї ниёзи бештар ба омўзишњои илмї ва фановарии технологї доранд, дуруст тарбия намоем.

А.САДРИДДИНОВ, раиси КИ ЊХДТ дар шањри Роѓун


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Бозињои сиёсї сари лўлаи газ ќарор гирифт. Тавре медонед, дар мавриди интиќоли гази Русия ба Аврупо тавассути Украина мушкилоти муайян ба амал омадааст. Ва аз соли 2009 Русия бо кишварњои љануби Аврупо ба мувофиќа расида буд, тавассути хоки онњо бо номи "Маљрои љанубї" лўлаи наве кашад. Аммо Иттињоди Аврупо дар воќеањои фољиабори шарќи Украина мањз Русияро гунањгор дониста, бо њар рох мехоњад монеа эљод намояд. Аз ин рў, бо бањонаи санљиши сањењии сабќати тендер дар масъалаи бунёди ин лоиња, аз давлати Булѓория узви ин созмон талаб кард, ки сохтмонро мавќуф гузорад.

"Маљрои љанубї" ќатъ гардид

Б

ИНО бар он, 8 июн сарвазири Булѓория Пламен Орешарски супориш дод, ки барои гузарондани машварат бо Комиссияи Аврупо кори эъмори хати нав мавќуф гузошта шавад ва изњорот дод, ки ояндаи он аз иќдоми Комиссияи Аврупо вобаста аст. Сафири ИМА дар Булѓория Марси Райс аз он изњори нигаронї кардааст, ки барои ин сохтмон ширкати русиягии "Стройтрансгаз" интихоб шудааст ва соњибмулки он Геннадий Тимченко њамчун каси наздик ба президенти Русия В.Путин ба "рўйхати сиёњ"-и тањримњои Ѓарб ворид карда шудааст. Аз пайи он, сарвазири Сербия Зоран Михайлович низ эълом кард, ки то муайян шудани хулосаи Комиссияи Аврупо сохтмони "Маљрои љанубї" ќатъ мегардад. Вале дар ин ќазия вазирони энергетикаи ин кишварњо мавќеи дигар ишѓол карданд. Аз љумла, Драгомир Стойнев бар он аст, ки дар давоми як сол дар Булѓория корњои зиёде анљом дода шуд ва њељ кас масъалаи сохтмони мазкурро тањти шубња монда наметавонад. Комиссари Иттињоди Аврупо Эттингер дар хусуси ќатъ шудани сохтмон ќарор набаровардааст, танњо мехоњад, ки чї тавр сохта шудани он тањќиќ шавад. Драгомир Стойнев таъкид намудааст, ки 64 дарсади мардуми кишвараш љонибдори он буда, ин лоиња бо тасмими 6 кишвар - Булѓория Венгрия, Австрия, Хорватия, Словения ва Италия дастгирї ёфтааст ва ин лоињаро, ки охири њафта дар Шўрои ИА оид ба энергетика дар Люксембург баррасї мегардад, дастгирї менамоянд.

7

МИНТАЌА ВА ЉАЊОН

Баъзе мутахассисони Русия низ онро чандон муњим намешуморанд, ва чун ќисми зиёди лўлаи гази "Маљрои љанубї" аз ќаъри "Бањри Сиёњ" мегузарад, онро гарон ва камтаъсир дониста, гумон мекунанд, ки вай њадафи ягонаи сиёсї дошта бар зидди Украина равона шудааст. Њодисањои Украина ба дастрасии гази Русия дар Италия мамониат намерасонанд, - гуфтааст директори генералии Eni Паоло Скарони. - "Гумон аст, ки Русия интиќоли газро тавассути Украина Россия ќатъ кунад. Вале дар ин сурат њам Италия бе газ намемонад. Ва роњи дигар тавассути "Маљрои шимолї" зиёд кардани газ мебошад, умед мекунад ў. Тибќи маълумоти "Газпром", Русия ба Аврупо таќрибан 30% газ медињад ва ќариб нисфи он тавассути Украина мегузарад. Азбаски лўлаи нави газ барои кишварњои љануби Аврупо бешубња ањамияти калоне дорад, аввал вазири энергетикаи Сербия Александр Вучич изњор намуд, ки наќшаи ќатъи сохтмонро надоранд. Сипас њамтои булѓории ў чунин изњорот дод. Вале коршиносон бар онанд, ки ба њар њол ин мавзуи зидахли вазирон набуда, дар сатњи њукуматњо баррасї мешавад. Дирўз дар Брюссел машаварати намояндагони Евросоюз, Русия ва Украина оид ба масъалаи газ оѓоз шуд. Маълум аст, ки ин масъалаи сирф сиёсї гардида, абарќудратњо газро воситаи гуфтушунид ќарор доданиянд. Дарозии лўлаи гази "Маљрои љанубї" тибќи лоиња 422 км хати асосї ва 158 км хати интиќолдињанда дорад ва бояд охири соли 2015 ба анљом рассад. Вай им-

кон пайдо мекунад, ки то 61 млрд метри мукааб газро ба кишварњои мазкур интиќол дињад. Мавриди зикр аст, ки "Маљрои шимолї" низ мављуд буда, дар як рўз 100 млн. ва дар давоми сол 36 млрд. метри мукааб гази Русия ба Аврупо интиќол дода мешавад. Вале онро низ чандон муассир мањсуб намекунанд. Мутахассисони соња хотиррасон мекунад, ки соли гузашта "Газпром" танњо тавассути Украина таќрибан 86 млрд., бо лўлаи гази Ямал - Аврупо тавассути Белоруссия - 14 млрд. ва тавассути "Маљрои нилгун" ба Туркия ва 4 млрд. метри мукааб газро ба Финляндия фурўхтааст. Њатто дар њолати пурра истифода бурдани зарфияти Маљрои шимолї интиќоли газ тавассути Украина арзонтар меафтад. Директори созмони East European Gas Analysis Михаил Корчемкин муътаќид аст, ки њадафи Иттињоди Аврупо "оштї додани љонибњои Русия ва Украина мебошад". Ин ќазия муносибатњои печидаи байни Ўзбекистону њамсояњои ў, махсусан, Тољикистонро ба ёд меорад. Мањз бастани лўлаи газ ва роњи оњан, њатто кандани як ќитъаи хати роњи оњани љанубї ва монеањои зиёди эљодкардаи њукумати Ўзбекистон солиёни зиёд ба муштариёни тољикистонї хисороти зиёд меорад ва боиси нигаронии мардуми равшанфикри љањон шудааст. Кош Иттињоди Аврупо ва дигар созмонњои байналмилалї барои ба мусолиња ва ифоќа овардани ин кишвари осиёимиёнагї њам мусоидат менамуданд.

Љ. ЌУДДУС

Афѓонистон:

МАРДУМ БА ОЯНДА ЭЪТИМОД ДОРАД Рўзи 14 июни соли равон даври нињоии интихоботи президентии Љумњурии Исломии Афѓонистон баргузор мегардад. Дар ин давра миёни ду номзади асосї-Абдулло Абдулло ва Ашрафѓанї Ањмадзай сабќат сурат мегирад. Ин маъракаи муњим ба бањсњо ва чолишњое, ки аз оѓози давраи интихобот ба миён омада буданд, нуќта мегузорад. Дар робита бо ин маъаракаи муњими кишвари њамсоя ва дўсту њамтамаддун мо бо Сафири кабири Љумњурии Исломии Афѓонистон дар Љумњурии Тољикистон доктор Абдулѓафур Орзу мусоњибае омода намудем, ки онро ба хонандагон ироа мекунем. -Љаноби сафир! Лутфан бигўед, ки бархўрди мардуми Афѓонистон бо интихоботи раиси љумњур чї гуна аст? - Худо он миллатеро сарварї дод, Ки таќдираш ба дасти хеш бинвишт. Инсон як мављуди интихобкунанда ва соњибинтихоб аст ва интихобот нишон ва намоде аз интихоботи инсон. Аз он љое, ки машрўияти Љумњурии Исломии Афѓонистон мубтанї бар иродаи озоди мардум аст, интихоботи раиси љумњурї дар 16 њамали 1393 баробар ба 5 апрели соли 2014, дар фазои демократї ва озод баргузор гардид. Њашт номзади маќоми раиси љумњурї бо њам раќобат карданд ва беш аз њафт миллион нафар аз шањрвандони Афѓонистон дар ин интихобот ширкат намуданд. Дар даври аввал њељ як аз номзадњо натавонистанд ба мабнои Ќонуни асосї 50+1 раъйро ба даст биёваранд ва интихобот ба давраи дуввум рафт. Интихоботи давраи дуввум дар таърихи 24 љавзо 1393 баробар ба 14 июни соли 2014 баргузор хоњад шуд. Дар ин давра ду номзаде, ки бештарин ороро ба даст овардаанд дар майдони интихобот ба сурати озод ва демократї раќобат хоњанд кард. Дар давраи аввал љаноби доктар Абдулло Абдулло 45 фисадии ороро аз они худ намуд ва 31,56 дар садро љаноби доктор Ашрафѓанї Ањмадзай ба даст овард. Ширкати миллионии мардуми Афѓонистон дар интихоботи раиси љумњурї бо вуљуди тањдидњои амниятї посухе аст ба ифротгароёни љангафрўз. Зеро Толибон борњо эълон намуда буданд, ки њар

касе дар интихобот иштирок намояд, кушта хоњад шуд. Аммо ин натавонист рўњияи мардуми Афѓонистонро дар њам шиканад ва бори дигар бо умед ба фардои нек ва эъмори як Афѓонистони орому мардумсолор, тамоми мардуми боѓуруру созандаи Афѓонистон ба пойи сандуќњои раъй рафтанд. Яъне мардуми Афѓонистон бо ширкати густурда дар интихобот дар ќадами аввал ба сулњу субот ва демокротї раъй доданд. Чунин интихоб ва гузинише ба маънои тавсеаи чашмгири фарњанги сиёсї дар интихобот аст. -Ба андешаи Шумо эњтимоли пирўзии кадоме аз номзадњо дар давраи нињоии интихобот бештар аст? -Љаноби доктор Абдулло Абдулло ва љаноби доктор Ашрафѓанї Ањмадзай аз чењрањои шинохташуда ва маъруфи Афѓонистонанд. Пирўзї аз он номзаде аст, ки бештарин раъйро ба даст оварад. Малок (асос) ва мизон раъйи мардум аст. Муњим ин аст, ки машрўияти худро аз орои озоди мардум мегирад. Шумориши оро нишон хоњад дод, ки пирўзи майдони интихобот кист. -Муњтарам сафир! Пешорўи раиси љумњури оянда дар шароити имрўзи Афѓонистон пеш аз њама чї вазифањои муњиме ќарор доранд ва ў бояд барои муътадил шудани вазъи Афѓонистон чї корњоеро анљом дињад? - Вазифањои аввалиндараљаи раиси љумњури љадиди ЉИА иборат аст аз: -идома додани дастовардњои муњим ва мусбати давраи раёсатљумњурии Љалолатмаоб Њомид Карзай; - нињодина сохтани сулњу суббот; - њокимияти ќонун ва тањкими демократия; - тавсеаи пойдории сиёсї, иќтисодї ва фарњангї; - рушди иќтисодї миллї дар ростои худкифої; - њифзи ваљњаи (иззату эътибори) љањонии Афѓонистон; - эљоди робитаи мавзун ва мутаодил бо кишварњои минтаќа ва љањон бар асоси усули шинохташудаи байналмиллалї; - мубориза бо терроризм, мафия ва экстремизими байналмиллалї; - дар як калом, њукуматдории хуб. - Барои суњбат сипосгузорем.

Мусоњиб Толиби ЛУЌМОН


8

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

ЧАШМАНДОЗ

"Дар сиёсати иљтимоии кишвар соњаи илму маориф дар оянда низ њамчун яке аз самтњои калидї боќї монда, Њукумати Тољикистон барои рушди он тамоми имконоти худро истифода мебарад ва маблаѓгузории соњаро њамасола ба таври назаррас афзоиш медињад. Бо дарназардошти вазъи љањони имрўза изњор медорам, ки мактабу маориф инчунин омили муњимтарини амнияти миллї низ мебошад, зеро дар љањони пуртазоди имрўза фаќат насли наврасе, ки дониш ва касбу њунарњои замонавиро хуб азхуд кардааст, метавонад дар оянда рушди босуботи иќтисодии кишварро таъмин намояд". ПАЁМ - 2014

ЉАШНИ КАМОЛОТ БОЯД ХОТИРМОН БОШАД Бори аввал дар љумњурї љашни "Занги камолот" мувофиќи барномаи анъанавї таљлил нашуд. Дар пайи фољиаи охири май, ки як хонандаи мактаби тањсилоти миёна аз љониби њамсолонаш кушта шуд, ањли љомеа дурустии ин таъиноти њукумат ва маорифи кишварро дарк мекунанд, вале аз гум шудани боз як љашни маънавии зебо афсўс мехўранд ва мехоњанд сари масъалае андешанд, ки чаро иди наврасонро дуздиданд? Кї ва чї сабаб шуд, ки то ин рўз расидем? Бо зикри нуктањои асосии он мехоњем роњи њалли ин масъаларо дарёбем. ИБТИДО Рўзи хатми мактаби миёна барои њар инсон як бор мерасад ва љашни "Занги камолот" то дирўз мувофиќи имконоти њар муассиса, аммо бенињоят самимона таљлил мегашт. Дар ин љашн онњое, ки 11 сол паси мизу назди лавњаи мактаб нишаста, асосњои донишро меомўхтанд, ба нишони фатњи нахустин зинаи камолоти зиндагї бо арзи сипоси пур аз самимият ба устодони мактаб, бо даврони бачагии худ видоъ мекунанд. Хонандагони синфи аввал бо умед ба хатмкунандагон гулњо њадя мекарданд ва аз онњо китобу дафтар туњфањо мегирифтанд. Ва дањсолањо инљониб бо ин љашн як навъ ивазшавии наслњо ва сафњои наврасон ба таври табиї ва бењад самимї сурат мегирифт. Устодон аз нињолњои дар боѓи дониш парваридаашон ќаноатманд шуда, барои оянда рељањои нави инсондўстона мекашиданд. Ва инро аслан љашни ќадршиносии зањмати омўзгор мењисобиданд. На танњо дар Тољикистон, балки дар саросари љањон, њатто дар Амрикои дур чунин љашнњо баргузор мешаванд ва инро аз дањњо филми њунарї дидан мумкин аст. Ва дар он љо дар занги камолот њатто бачањои шўхи ќайсар низ ашки шодї мерезанд ва як навъ аз бесарии худ шарм медоранд ва њамзамон одами хуб мешаванд. Аммо дар Тољикистони пур аз панду њикмат мањз њамин љамъомади идонаро як гурўњ љавонони бетарбия ба майдони худнамоии аблањона ва рўзи ќасосгирї аз њамсолон ќарор доданд ва нахустин иди њаќиќии наврасї дар барњам хўрд. РУЉУЪ БА АСЛИ ЉАШНИ БАЛОЃАТ Идњои оммавї аслан барои сарљамъии халќ падид омада, ба љомеа рўњи ягонагї, пирўзии некї, сурур ва ба ањли љомеа шодї мебахшанд ва дар тамоми љањон ба шарафи нахустзинаи балоѓати наврасон љашнњои гуногун мављуданд. Аз љумла, яке аз маросимњои хеле бошукўњ барои ниёгони мо дар Ориёнои бостонї маросими "кушти-бандон" яъне бо фўтаи динї миён бастани наврасони ба синни 15 расида буд. То ин замон вай мебоист аз дониши замона бархурдор, аз њунарњои варзишии љангию ба њар як шањрванд зарурї аспсаворї, камину камону каманду силоњ бояд огоњ бошад. Дар ин рўз ањли љамоаи дења ва авлод ифтихор мекард, ки боз як наврас ба ќатори мардони асил ворид шуд, боз як њомии мењан, нигањбони оила ба воя расид. Дар халќњои дигари румиву туркнажоду араб низ чунин љашнњо роиљ буданд. Чанд сол ќабл дар яке аз шањрњои Љумњурии Мардумии Чин шоњиди њолати зебое шудем: як гурўњ наврасон дар тан либоси варзишї бо роњбарии омўзгор вориди бинои мењмонхонаи бошукўње шуданд, ки дорои толорњои гуногуни варзишї ва тарабхонаи суннатии чинї, вале бо нархи хеле арзон буд. Ба мо чунин шарњ доданд, ки ба муносибати хат-

ми дарсњо ният доштаанд он рўзро хотирмон ќайд кунанд: дар толори шиноварї тањти роњбарии муаллими варзиши мактабиашон мусобиќа мекунанд ва сипас ѓизои идона тановул менамоянд. НАВРАСОН ГУНАЊГОРАНД Ё КАЛОНСОЛОН? Дар бисёр кишварњои љањон туњфа гирифтани корманди давлатї, аз љумла, муаллим ќатъиян манъ буда, ќонунгузорї барои ин љазои сахте таъин намудааст. Ба муаллим, ки бо мењнати маънавї сару кор дорад, аслан ришва бегона аст. Аммо солњои 90-уми асри гузашта љомеаи мо бемор шуд, бале, бемор. Бар асари љанги шањрварндї, парокандашавии сохтори пешинаи иќтисодї ва фаќр боиси харобии маънавї гашта, феъли талбандагї ављ гирифт, њар гуна садаќа додани созмонњои байналмилалию ватанї ва соњибкорон мардумро чашмнигару дастнигар кард ва хўйи гадої ба дараљае расид, ки бархе мардњо ба умеди кўмаки якваќтаи созмонњои байналмилалї худро ба ќатори "дар љангњо бедаракшуда" гузаронда, ба номи фарзандони худ чанд кило орду шакару равѓан мегирифтанд. Њамин одат дертар ба туњфаришва додан мубаддал гашта, як њодисаи муќаррарї шуд.Ва яке аз нуктањои на чандон гуворо дар љашни "Занги камолот", ки ба волидон писанд нест, ба муаллим супоридани туњфа аст. Вале агар дар ин маврид низ зиёдаравї ва таассуб нашавад, як туњфаи хоксорона бо ќимати на чандон гарон ва дорои ањамияти маънавї чун нишони сипоси самимї аз номи шогирдон ва созмони волидон ба муаллими дар њаќиќат арзанда њељ бадї надорад ва барои хонандагону волидони онњо мушкилие пеш нахоњад овард. Аммо мутаассифона, дар хама љо таассуб њаст ва њатто бархе муаллимон барои шуњрату овозаи арзон худ барои худ туњфањои гаронбањову нодир мефармоянд. Баръакси чунин њолатро сарвари яке аз мактабњо чунин њикоят кард: "Ба модари як писари хатмкунанда, ки муаллимаи мактаби олї аст, сухани табрикї додем. Пас аз нутќи кўтоње нохост назди писараш рафту аз пешониаш бўсид ва ба гардани писараш занљири тилло баст. Ба эътирози муаллимон ва корманди њифзи хуќуќ, ки аллакай дер њам шуда буд, эътиное накард"... Охир њамин корро дар хона кардан мумкин набуд? Худо накунад, ки чунин туњфадињї ба мўд дарояд ва таассуб ѓолиб шавад… ТААССУБ Зоњиран ин падида яке аз нуќтањои баѓоят "нодир"-и мо, тољикон гашта, ба хурду калон сироят кардааст. Хушбахтона, бар асари сохти нави иќтисодї як ќисми фарзандони њамин сарзамин, аз файзу баракати њамин кишвар ба њар роњ соњиби вазифаву маблаѓњои зиёд шуданд ва дар дањ-понздањ соли аввали истиќлол њаминро кофї дониста, нисбат ба мактабу муаллим беэњтиромии

рўирост зоњир менамуданд. Мањз њамин ќишри љомеа боиси таассуби дигарон шуда, роњи зиндагиро танњо дар ёфтани пул ба њар роњ медиданд ва аз њамин роњ ба љинояти "даромаднок"-и марбут ба интиќоли нашъаву авбошї рў оварданд. "Тољикони нав" чун дигар одамони нави кишварњои пасошўравї на танњо ќонуншиканї мекарданд ва њоло њам мекунанд, балки тавассути "таѓову холањо", ё ришва њисси бељазо (безнаказанность) мондани худро ситоиш карданд ва њоло њам мекунанд. Њарчанд ки борњо чунин "дастнорасњо" низ муддати тўлонї паси панљараро иљора мегиранд, вале ин падида низ, албатта, боиси таассуб ва пайравї кардани дигарон, махсусан наврасон шуд. Вируси таассуб чунон ќотеъона амал мекунад, ки дигар на танњо ањли оилаи сарватманду мансабдор, балки фарзандони мардуми бевазифаю кампул њам ба онњо таќлид намудан гирифтанд. Равоншиносону кормандони њифзи њуќуќ оддитарин падидаи табиї - синну соли гузаришро ба инобат намегиранд. Дар синни 14-19-солагї наврасон на танњо ба ќонунњо сарфањм намераванд, на танњо аз њељ гуна ќонун тарс надоранд, балки вайрон кардани ќонунро барои худ як навъ "шараф" ва "шуњрат" мењисобанд. Албатта, шарафи бемаънї ва шуњрати якрўза. Њарчанд ки пас аз вай гоњо солњои мањбас низ пеш меоянд. Пас кї гунањгор? - Наврасон, волидон, мактаб, сохтори њифзи тартиботи љамъиятї? "ЧАРО"-ЊО ЗИЁДАНД Чаро с оатњ о наврас он дар гўшае љамъ шуда, чун воќеаи чанде пеш дар паси муљассамаи Сино рухдода, ѓавѓо мебардоранд, муштзаниву кордкашї мекунанд, вале милитсия огоњ намешавад? Дар бисёр лахзањои барои халќу давлат муташанниљ кормандони милитсия љон ба кафи даст гирифта, ќањрамонї зоњир намуда, гоњо љони худро нисор кардаанд. Амалиёти фаврии милитсияи тољик пас аз њодисаи мазкур, масъулияти роњбарияти вазорати корњои дохилї, сатњи баланди ошкоркунии љинояткорї боиси осоишу суботи кишвар аст. Дар робита бо ин њодисаи куштори хонандаи мактаб низ чорањои фаврї дида шуданд. Вале гоњо дар замони осоишта шоњиди он мегардем, ки дар рўзи равшан, дар кўчаву хиёбон њатто дохили наќлиёт гурўњи љавонон бо як-ду нафари бечора муноќиша мекунанд, ё духтаракеро тањти фишору зўроварї ќарор медињанд, вале атрофиён бетараф мемонанд. Шояд ба авбош зўри муаллиму коргари хаста намерасад, вале гоњо корманди низомипўш низ дар он атроф њузур дошта бошад њам, вокуниши зарурї намедињад. Шояд он низомипўш корманди бахши дигар асту дастури хидматии ў рухсат намедињад? Ва шояд зарур бошад, ки њатман шањрванди бетарафе бо телефон ё аризае хабар дињад ва ё ба корманди њифзи тартиботи љамъиятї супориш аз роњбарияти коргоњаш шавад? Њама масъулини њукумат, махсусан Сарвари

давлат муњтарам Эмомалї Рањмон мудом таъкид мекунанд, ки дар ин њолатњо нисбат ба рафтори наврасон ва назорати тартиботи љамъиятї кулли љомеа бояд бетараф набошад. Пас, бояд кормандони милитсия низ бояд фаъолонатар амал кунанд ва интизори дастури дигаре нашаванд. Ё шояд зарур аст, ки барои ором кардани вазъи ногувору муташанниљ чунин дастури нав дода шавад. Агар чунин мешуд, рўзи 30 май Бурњониддини навраси дил пур аз умедњои ширин ва дар сар хаёли тањсил дар Туркия, шояд зинда мемонд… ОХИРИ РОЊ КУЉОСТ? Оќибати кор чунин шуд, ки љашни камолот танњо 45 даќиќа ва њамон њам бо дили пурташвиш ва нигаронї аз њодисаи нохуши эњтимолие сурат гирифт ва муњити идона комилан гум шуд, тамоми мактабњо тањти назорати ќатъї гирифта шуд, кормандони њифзи хуќуќ дар шафати муаллимон истода маъракаро назорат карданд. Сипас супориш шуд, ки хатмкунандагонро "бо ягон кор машѓул доранд" чанд соат бо имтињон банд карданд. Ва охир, бо рухсати хоса волидони хатмкунандагон ба мактаб даромада, оид ба ќабули фарзандашон имзо монда, онњоро гирифта рафтанд. Ва шояд пайи чунин назорату тартиби сахт дар давоми он рўз"њодисаи баде" рух надод. Ва бархе метавонанд нафаси сабук кашида гўянд: "Мешудааст-ку"? Мавриди зикр аст, ки ќайсариву ќонунвайронкунии махсуси наврасон асосан дар пойтахт ва 2-3 шањри калон ба назар мерасад. Дар аксари макотиби шањру дењот, ки сухани касони шоиста ва роњбарро иљро мекунанд, шояд чунин сахтгирї зарурат надошт. Мухимтар аз он, саволи матрањ ба кормандони в азорати маориф ин аст: чаро љашни камолотро аз лињози маънавї пурѓановат ва барои насли наврас манфиатнок карда нашавад? Касони беадабу авбош њамеша дар њама љо њастанд. Вале чаро сари роњи касони бадномкунандаро гирифтан ва таъмини амнияти наврасон дар ин рўз имконпазир нест? Чаро волидон рафтори фарзандонро назорат намекунанд? Ташаккур ба Вазири корњои дохилии кишвар Рамазон Рањимов, ки ин њодисотро ба таври љиддї тањлил намуда,

љињати пешгирї кардани љинояткорї дар байни наврасон чорањои муассир меандешад, аз љумла, барои муайян кардани лидерњо байни наврасон ва корбарї бо онњо чораљўї мекунанд. Ва боварї дорем, ки милитсияи бошарафи тољик ва ањли фаъоли љомеа оянда дар рўзи љашни камолот аз уњдаи таъмини амнияти наврасону муаллимон бо сарбаландї мебарояд. Дар љомеаи имрўза њама љашнњо заруранд. Бо зањмати дењќон тайи 3- 4 моњ харбузаву каду мепазад, бо зањмати 2-моњаи занбўр асал љамъоварї мешавад ва барои онњо љашнњои хоса таъин шудааст. Барои ќадршиносии зањмати коргарони ин бахш заруранд. Вале муаллиму волидайн, тамоми сохторњои маориф ва њукумати љумњурї, чандин пажуњишгоњњои махсус тибќи барномањои њукуматї дар давоми 11 сол зањмат мекашанд, то як кўдаки аз гапу кори љањон ноогоњ ба як љавони њушёри донишманди хушќаду ќомат ва ба кори љиддї ба нафъи љомеа ва мењан омода гашта, ба зинаи нахустини камолот расад. Вазифаи аслии аксари макотиби олї низ ба њамин самт равона шудааст. Ва чаро натиљаи ин зањмати зиндагиофару ояндасоз ба таври умум бо ширкати ањли љомеа љашн гирифта нашавад? Шодии њаќиќї эњсоси солимро ба бор оварда, як омили хуби рушди наврасон мегардад. Бино бар ин, ба фикри мо, ба вазорати маориф ва илм зарур аст, ки идњои мактабї, аз љумла, љашни камолотро кам накунад, балки онњоро бо мундариљаи баланди маънавї пурѓановат намояд. Зеро ки љашнњои умумихалќї барои сарљамъии халќу вањдати миллатњо хидмат мекунанд. Ва дар ќатори дањњо тадбирњои дигар љашни камолот низ дањсолањо инљониб дар ташаккули маънавии наврасони наслњои гуногун сањм мегузорад. Дарвоќеъ, дирўз тавассути интернет хабаре пањн шуд, ки дар яке аз мактабњои Амрико, ки беш аз 2200 хонанда дорад, наврасе ба сўи њаммактабиёнаш аз силоњ тир кушодааст ва њомиёни тартибот ўро безарар гардонданд. Вале љараёни дарсњо ва љашнњои мактабї бе таѓйир идома меёбад…

Љумъа ЌУДДУС


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Истиќлолият иќтисоди бозаргониро рўи кор овард ё тавре мегўянд, даврони лаёќатгарої фаро расид. Ба хотири он ки иќтисодиёти кишварамон рушд ёбаду рўзгорамон рў ба бењбудї нињад, мо бояд аз кулли имконоти мављуда истифода барем ва ба умеди кадом як ташкилоти љањонї ва њатто маќомоти мањаллии њокимияти давлатї нашуда, тибќи имконот худамон барои хеш шароитњои кориро фароњам орем, зеро хусусияти асосии иќтисоди бозоргонї мањз њаминро таќозо дорад.

Х

УШБАХТОНА, бо нишондодњои Њукумати љумњурї дар ин самткомёбињои зиёде ба даст омадаанд. Ба хотири рушди соњањои гуногуни хољагии халќ ба сокинони дењот, ба вижа тариќи кумитањои занони шањру навоњї бо маблаѓњои зиёд грантњои Президентї људо карда мешаванд. Бо ин маблаѓњо дар дењот сехњои дўзандагї, фермањои чорвопарварї, истењсоли равѓану ќаймоќ ва ѓайра бунёд мегарданд. Бонкњо ќарзњои имтиёзнок ё дарозмуддат медињанд, аммо ин њанўз хеле кам аст. Шояд ба дастнигарї одат кардаем, яъне бигзор дигарон ба љои мо кор кунанд, ѓалла истењсол намоянду ордро ба Бадахшон фиристанд, боѓњоро бунёд намоянд, њатто кабудиро коранду дар масофаи таи 700 км ба бозорњои вилоят интиќол дињанд. Дар њоле, ки имконоти тавлиди њамаи намудњои мањсулоти кишоварзию комилан бо онњо таъмин кардани мардум мављуд аст, танњо љунбидан лозим њасту халос, аммо њайњот, фориѓболї пайваста боло мегираду садди роњи пешбурди корњоямон мегардад. Кореро, ки сомонаш њамин рўз аст, онро ба фардо гузорем.

МУЛОЊИЗА

9

НАХОД, КАБУДИРО ЊАМ

АЗ ДУШАНБЕ ОРЕМ?

Чунончи, њар сол дар Бадахшон бо фаро расидани охирин моњњои бањор баланд шудани нархи сабзавот оѓоз мегардад ва аз љумла, њамин сол ба баландтарин ќуллааш расид. Бале, мутассаддиёни соња инро наѓз медонанд, аммо дар кори пешгирии он амалеро нишон намедињанд ва ин, албатта, боиси ба зањматњои беше рў ба рў гардидани мардум мегардад. Имсол баъди дањаи аввали моњи май нархи карам якбора аз 3 сомонї ба 7 сомонї ва картошка ба 5 сомонї дакка хўрд. Агар мутасаддиёни соња вазъи солњои ќаблї рўи кор омадаро чуќур тањлил мекарданду тадбири судбахшеро меандешиданд, кор чунин ранг намегирифт, лекин афсўс, аз берун ба Бадахшон кашонидани мањсулоти кишоварзї якмаром идома дорад. Аз берун ба Бадахшон овардани картошка як чизи хандаовар аст, охир агар Помирро ватани картошка гўем, хато намекунем, зеро тибќи маълумоти оморї њар сол он ќадар њосиле рўёнида мешавад, ки њатто барои 2-3 соли оянда њам басанда аст, аммо афсўс, ки ин тавр нест. Дар асл соли дароз дар бозорњои вилоят картошкаи водии Рашт, Fончии вилояти Суѓд ва дигар навоњии картошкапарвари љумњурї ворид мегардад. Имрўз бошад, дар бозорњои вилоят картошкаи Покистонро мефурўшанд. -Аљоиб, - мегўянд харидорон, - бањорон њама дар тараддуди картошкашинонї, дар бозорњои вилоят бошад, тамоми сол картошкаи навоњии гуногуни љумњурї фурўхта мешавад. Тибќи маълумоти оморї соли 2013 дар саросари вилоят 57960 тонна картошка рўёнида шудааст. Собиќадори мењнат Соњибназар Бекназаров мегўяд, ки сокинони Бадахшон бояд аз гўшт, картошка, помидор, пиёз, сабзї ва бодиринг худро сад андар сад таъмин намоянд, зеро њам муњити љуѓрофию њам замин ба ин мусоидат менамояд . Маълум аст, ки аз ѓалла на њамаи сокинони

дењоти вилоят худро таъмин карда метавонанд, картошка бошад ба ѓайр аз ноњияи Мурѓоб дар кулли шањру навоњии вилоят кишт карда мешавад ва њосили хубе њам медињад. Дар даврони колхозї ва совхозї картошкакорони номї Мирзонаботов аз шањри Хоруѓ аз њар гектар то 800 сентнер, дар ноњияи Роштќалъа Њусайнбек Исломов беш аз 400 сентнер њосил мегирифтанд. Дар шањри Хоруѓ пиёзкор Fаюрова аз њар гектар 500 сентнер пиёз мегирифт. Мењримоњ Худододова аз мањаллаи Тирчиди шањри Хоруѓ дар парвариши сабзавот, аз љумла карам дар саросари љумњурї машњур буданду ба хотири рушди ин соња бо чандин ордену медалњои њукуматї сарфароз гардонида шуданд. Вай аз њар гектар беш аз 500 сентнер њосили карам мегирифт. Теъдоди чунин нафарон дар вилоят хеле зиёд буд… Солњо боз дар њудуди вилоят картошка аз њама бештар дар ноњияи Ишкошим рўёнида мешавад. Дар ин ноњия соли 2013 13290 тонна картошка истењсол шудааст, ки ин 1290 тонна бештар аст, аз он миќдор њосиле, ки охирњои даврони Шўравї дар саросари вилоят љамъоварї карда мешуд. Ба ин нигоњ накарда, имрўз нисбат ба солњои охири 80- уми ќарни бист ба ин ноњия низ картошка аз вилоёти дигари љумњурї ворид мегардад. Бо 12 њазор тонна картошкае, ки дар вилоят истењсол карда мешуд, њам сокинони вилоят ва њам теъдоди хеле зиёди марзбонони шўравиро, аз водии Ќараќули ноњияи Мурѓоб сар карда, то љамоати дењоти Нулванди ноњияи Дарвоз таъмин мекард. Аз чист, ки имрўз ба њудуди 58 њазор тонна картошкаи истењсолшуда, нигоњ накарда, боз тамоми сол аз вилоёти дигари љумњурї ва аз Покистон мошинањои калонњаљм бе баркаш картошка мекашонанд. Ба ин суол бояд мутасаддиёни соња бо тањлили комили вазъият посух гўянд, то минбаъд бо харљи беш аз љойњои

дур ба Бадахшон картошка кашонида нашавад, зеро нархаш сангин шуда, то ба осмонњо мебарояд. Тасаввур кунед, картошкае, ки соли 2013 дар вилоят истењсол шуд, ба њар як сокини мањаллї 308 кг, пиёз бошад 24 килограмї мерасад. Дар њоле, ки тибќи меъёри истењсоли ѓизо њар як инсон бояд дар як сол 144 кг картошка ва 18 кг пиёзро истењсол намояд. Суоле ба миён меояд, ки чаро гашниљу љаъфариро ба Бадахшон аз шањри Душанбе мекашонанд? Шароит нест? Муњит мусоидат намекунад? Дар асл њам шароит њасту њам муњит мусоидат менамояд, танњо њавсала нест. Корњои фањмондадињї байни сокинони дењот дуруст ба роњ монда нашудаанд. Идороту муассисоте, ки сомони ин вазифањоро бар дўш доранд, бепарвої зоњир менамоянд. Роњи асосии дар фаслњои зимистону бањор бо сабзавоти тару тоза таъмин намудани сокинони вилоят ин бунёди гармхонањо њаст. Имрўз ба таъсиси гармхонањо дар саросари љумњурї эътибори љиддї дода мешавад, аммо њайњот дар Бадахшон, ки барои бунёди онњо нисбат ба мавзеъњои дигари љумњурї шароити фаровонтаре муњайёст, эътиборе намедињанд. Аввалан, таъмини ањолї бо нерўи барќ нисбат ба саросари шањру навоњии љумњурї дар Бадахшон ба маротиб бењтар аст. Ќариб дар саросари вилоят мардум 24 соат бо нерўи барќ таъминанд. Баъдан тайи 90 адад чашмањои шифобахш дар Помир мављуданд, ки аксарияти онњо обњои гарм доранд. Дар чунин љойњо бунёд намудани гармхонањо хеле ќуллай аст, нерўи барќ истифода бурда намешавад, чунки дар сармотарин рўзњо гармиро дар гармхонањо оби ин чашмањо комилан таъмин менамоянд. Тибќи маълумоти Раёсати кишоварзии вилоят имрўз дар ноњияњои Роштќалъаю Ишкошим ва Пажўњишгоњи биологии Помир 2- тої, Ванљ 3, Рўшон 6, Шуѓнон 9 гармхона бунёд гардидаанд, аммо рўирост бояд гуфт, ки онњо дар рўи ќоѓазанд. Чаро? Зеро аз гашниљу љаъфарї сар карда, то помидору бодирингу картошка аз дигар вилоёти љумњурї ба Помир ворид мегардад. Тибќи маълумоти Раёсати кишоварзии вилоят дар 9 гармхона гашниљ, љаъфарї ва бодиринг, дар 2 гармхонаи дењаи Љелондењи ноњияи Шуѓнон ва як гармхонаи Пажўњишгоњи биологии Помир гашниљ, љаъфарї, помидору бодиринг кишт карда мешавад. Ба хотири парвариши кабудию картошкаю помидор муњити мусоидтар дар навоњии поёноби рўдхонаи Панљ, ба вижа Ванљ ва Дарвоз аст, аммо вазъият дар ин мавзеъњо низ аз навоњии болооби рўдхонаи Панљ заррае фарќ надорад. Тавре аз ноњияи Дарвоз иттилоъ доданд, кабудї ба бозорњои марказии ноњия танњо чанд рўз ќабл ба миќдори ночиз аз ќарияи Дробак ворид гардиду халос. Дар асл бошад, дар ин љо низ кабудиро аз Душанбе мебиёранд. Ду гармхона дар ноњияи Рўшон мав-

људанд, ки яке дар масоњати 50 ва дигаре 10 метри мураббаъ бунёд гардидаанд. Тибќи маълумоти Раёсати кишоварзї дар онњо гашниљу љаъфарарї парвариш карда мешаванд. Сардори Нозироти андози ноњияи Рўшон Ањмадбек Ањмадбеков иттилоъ дод, ки то њоло ин ду гармхона фаъолият надоранд. Таъсисдињандагони яке аз гармхонањо бар он аст, ки њоло имконият нест, дигаре мегўяд, ки бо кадом як ташкилоти имдодии љањонї њанўз гапаш напухтааст. Бубинед, онњо фаъолият надоранд, аммо дар њисоби идороти мутасаддї дар ќайданд. Ба хотири фаъолияти аниќи гармхонањои вилоят ба бахши баќайдгирии Раёсати андози вилоят сим задем. Мутахассиси ин шуъба Акмал Бекназаров иттилоъ дод, ки дар Раёсати андози вилоят ягон гармхона ба ќайд гирифта нашудааст. Тирамоњи соли 2013 Президенти кишвар, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон дар маљлиси Њукумати љумњурї ќайд намуданд, ки њисоботњо бояд аниќ бошанд. Тавре мудири озмоишгоњи таљрибавии экологияи рустанињои Пажўњишгоњи биологии АУ љумњурї, номзади илмњои биологї Ќувватбек Одилбеков мегўяд, ба хотири бунёди гармхонањо дар ВМКБ кулли шароитњо фароњаманд. Онњоро њатто дар ноњияи Мурѓоб, ки дар ин сарзамин ягон навъи зироат кишт карда намешавад, дар заминаи 2 адад чашмаи оби гарм бунёд кардан мумкин аст. Танњо дар Љелондењ дар ибтидо имконияти дар масофаи 15- 20 гектар сохта шудани гармхонањо мављуд аст. Тасаввур кунед, ки танњо дар ин як мавзеъ бунёд гардонидани гармхонањо ба буљаи вилоят чи ќадар маблаѓ ворид мегардад. Умуман, дар муњити Бадахшон дар гармхонањо кулли зироатњоро парвариш кардан имконият аст, мо њатто ба хотири таљриба пахта коштем, он дар ваќташ расид ва бо сифати баланд. Фикр мекунам, ки дар њолати эътибори љиддї додан ба бунёди гармхонањо он ба соњаи хеле сердаромад табдил меёбаду дар пур кардани буљаи вилоят сањми аввалиндараљаро соњиб мешавад. Тасаввур кунед, ки танњо дар Љелондењ дар масофаи 20 гектар танњо тариќи оби гарми зеризаминї тамоми фаслњои сол бе ягон харољоти нерўи барќ чи ќадар кабудию рустанињоро парвариш кардан мумкин аст. Дар сурати равнаќ додани фаъолияти гармхонањо мањсулоти онњоро на танњо дар Помир, балки дар дигар мавзеъњои наздимарзии кишвањои Чину Ќирѓизистон харидорї менамоянд. Њамин тавр, фаъолияти гармхонањо дар вилоят чун рўз рўшан гардид,яъне њамаи онњо рўи коѓаз фаъолият доранду халос. Дар њоле, ки агар њаќиќатан онњо фаъолият кунанд, ба буљаи вилоят чї ќадар маблаѓ ворид мегардаду њам сокинони вилоят бо сабзавоти тару тоза ва нисбатан арзон таъмин мешуданд. Бале, таъмин мешаванд, вале афсўс, нест, ки нест.

Лутфишоњи ДОДО


10

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

КОМЁБЇ

Олимпиадаи тахассусї - омили инкишофи зењнї Дар суханронии Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон дар мулоќот бо љавонону наврасони лаёќатманди вилояти Суѓд ќайд карда шудааст, ки дар дунёи муосир ва љањони мутамаддин расмест, ки њар як давлату миллатро бо шахсиятњои бузургу фарзона, чењрањои намоён , иќтидору имкониятњои зењниву аќлонї, осори пурѓановати илмиву адабї ва фарњангиву маънавї, инчунин фарзандон ва наслњои болаёќату соњибистеъдодаш мешиносанду эътироф мекунанд. Давлат ва њукумати Тољикистон бо назардошти талаботи имрўза барои тарбияи истеъдоди љавонон, ба воя расонидани номбардорони ояндаи миллат тамоми шароиту имкониятњои худро истифода карда, барои таълиму тарбия ва обутоби онњо аз лињози маънавию љисмонї њамаи шароитро фароњам оварда истодааст. Баргузории Олимпиадаи фаннии донишљўёни муассисањои тањсилоти миёнаи касбии Љумњурии Тољикистон дар солњои 20132014, ки ба 600 солагии Абдурањмони Љомї ва 700 солагии Мир Сайид Алии Њамадонї бахшида шудааст, Олимпиадаи 5-уми тахассусї ва Спартакиадаи 8- уми Коллељњои тиббии Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ, ки дар коллељи тиббии шањри Хуљанд баргузор гардид, далели он аст, ки имрўз бо дастгирии њукумат соњаи маориф рў ба рушд нињодааст ва шумораи љавонони лаёќатманду боистеъдод сол аз сол зиёд шуда истодааст. Олимпиадаи фаннии донишљўёни муассисањои тањсилоти миёнаи касбии Љумњурии Тољикистон дар солњои 2013-2014 дар Коллељи омўзгории ДДХ ба номи академик Бобољон Ѓафуров гузаронида шуд. Дар он донишљўёни 54 муассисањои тањсилоти миёнаи касбии Љумњурии Тољикистон ширкат варзиданд. Коллељи тиббии шањри Хуљанд дар Олимпиадаи фаннии Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон, сазовори љойи сеюм гардид. Донишљўён аз рўи якчанд фанњо аз љумла : забони тољикї, забони русї, забони англисї, риёзї, таърихи халќи тољик, химия ва биология ќувваозмої намуданд ва иштироки онњо ба

Маориф Имрўз дар њамаи шањру ноњияњои кишвар сохтмони муассисањои таълимї бо маром идома доранд. Ин аз таваљљуњ ва ѓамхории Њукумати кишвар ба соњаи маориф дарак медињад. Коллељи њунарњои зебои шањри Истаравшан аз ќабили муассисањое мебошад, ки аз файзи истиќлолияти мамлакат

чунин натиљањо овард : Ашрапов Шўњратљон донишљўи гр. 201 "Кори умумитиббї"(буљавї) аз фанни химия љои 2, Бањодурова Гулноза донишљўи гр. 206 "Кори умумитиббї" аз фанни забони тољикї - љои 3. Мавриди ќайд аст, ки 4 нафар донишљўёни Коллељи тиббии шањри Хуљанд сазовори Ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон гардиданд. Бо маќсади ривољу равнаќ бахшидан, љалб намудани донишљўён ба машќњои мунтазами тарбияи љисмонї ва ташвиќу тарѓиби тарзи њаёти солим дар байни донишљўён, ташаккул додани системаи мунтазами рушди тарбияи љисмонї, инкишофи варзиш дар таълимгоњњои тиббии Љумњурии Тољикистон, тибќи банди 1-уми низомномаи Спартакиадаи коллељњо ва омўзишгоњњои тиббии Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ ва мутобиќи банди 10-уми низмономаи Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ аз санаи 23 май то 27 май дар Коллељи тиббии шањри Хуљанд Олимпиадаи панљўми тахассусї ва Спартакиадаи 8 уми Коллељњои тиббии Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ бо шукўњу шањомати хоса гузаронида шуд. Спартакиадаи 8уми Коллељњои тиббї, санаи 23 май бо бардоштани парчами давлатии ЉТ ва хондани Суруди миллї бо иштироки дастањои варзишгарони Коллељњои тиббии љумњурї оѓоз гардид. Дар маросими ифтитоњи мусобиќаи варзишї Сардори Раёсати тањсилоти тиббї ва фармасевтї, сиёсати кадрњо ва илми Вазорати Тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ С. Исупов ва муовини Вазири

маориф ва илми Љумњурии Тољикистон Б. Одинаев иштирок карданд. Ба муовини раиси кумитаи тадорукот Сардори Раёсати тањсилоти тиббї ва фармасевтї, сиёсати кадрњо ва илми Вазорати Тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ Исупов С.Љ. , котиби масъули Спартакиада Муовини директор оид ба таълим Бобоев Ш.С. дар бораи омодагии дастањо ба оѓози мусобиќањо гузориш дод. Мусобиќањои варзишї тўли се рўз идома ёфта, дар он 241 нафар донишљўён-варзишгарон иштирок карданд. Санаи 25 май дар маросими пўшидашавї ба ѓолибон ифтихорнома ва медалњо супорида шуд. Варзишгарони Коллељи тиббии шањри Хуљанд дар намудњои "Дастхобонї" (писарон, духтарон), "Волейбол" (дастањои духтарон, писарон), "Баскетбол" (дастаи духтарон), сазовори љойи якум бо 9-то медали тилло ва дар љамъбасти умумї дар байни 16 коллељњои тиббии љумњурї соњиби љои якум ва медалњои тилло гардиданд. Дар мусобиќаи "Дастхобонї" аз дастаи духтарон дар вазни 55 кг. Севара Мирзоахмедова, дар вазни 60 кг. Умеда Тўхтаева ва дар вазни 65 кг. Дилафрўз Мирзалиева сазовори љои якум гариданд. Дар њамин намудњои мусобиќа аз дастаи писарон дар вазни 55 кг. Турсунбой Ќўзиев, дар вазни 60 кг. Илёсбек Исломов ва дар вазни 65 кг. Љасур Љабборов љойи аввалро ишѓол намуданд. Давраи хотимавии Олимпиадаи 5-уми тахассусии коллељњои тиббии љумњурї ба 20солагии Сарќонуни ЉТ, Рўзи кормандони тиб, 1043 солагии олими барљастаи тиб Абўалї ибни Сино, Рўзи љавонон рост омада, дасто-

Хазинаи њунар соли 2009 бунёд ёфтааст. Бунёди коллељ дар ин шањри бостонї падидаи рамзист, зеро Истаравшан аз ќадим маркази њунар ва косибї буда, њунармандони чирадасти зиёде доштааст. Хушбахтона, имрўз низ ин анъанаи нек идома дорад.

Аз замони таъсисёбї то њол муассисаи мазкур њамчун маркази асосии омўзиши њунарњои зебо мутахассисони зиёдеро ба камол расонидааст, ки онњо дар зебову мунаќќаш кардани биноњо ва манзилњои шањр ва умуман љумњурї наќши намоён доранд. Коллељ аз рўйи 11 ихтисоси њунарњои мардумї мутахассис омода мекунад. Санъату њунарњои мардумии наќќошї, кандакорї, зардўзї, ќолинбофї, кашидадўзї, кордсозї, заргарї, коркарди бадеии чўб ва ѓайрањо аз љумлаи ихтисосњое мебошанд, ки ба донишљўён омўзонида мешаванд. Дар коллељ 43 нафар устодони варзида ва њунармандони халќї ба тадрис машѓуланд. Бояд гуфт, ки ин устодон аксаран парвардаи мактабњои њунарии мардумї буда, санъат ва њунари суннатии моро дар бахши кандакорї, заргарї,

вардњои назаррасро ба миён овард. Донишљўёни 16 коллељњои тиббї дар бахшњои тибби оилавї, кори њамширагї ва момої мањорату малака ва донишњои худро нишон доданд. Дар ин олимпиада њамагї 48 нафар донишљўёни ѓолибони даврањои якум ва дуюм ширкат варзиданд. Донишљўи бахши чоруми ихтисоси "Кори умумитиббї" Сирољиддин Мамадљонов ба гирифтани љои сеюм ва донишљўи бахши 3-юми ихтисоси "Кори њамширагї" Наргиза Њамробоева бо Ифтихорномаи Вазорати Тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ сазовор гардиданд. Санаи 27 май дар сањни Коллељи тиббии шањри Хуљанд бо иштироки директорон ва омўзгорони коллељњои тиббии љумњурї, намояндагони Вазорати Тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ дар вазъияти тантанавї ба ѓолибон дипломњо ва ифтихорномањо супорида шуд. Инчунин Сардори Раёсати тањсилоти тиббї ва фармасевтї, сиёсати кадрњо ва илми Вазорати Тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолии ЉТ С. Исупов олимпиадаи тахассусиро љамъбаст карда, ба директори Коллељи тиббии шањри Хуљанд А. Мавлонов барои фароњам овардани шароити мусоид ва дастгирии њамаљониба арзи сипос намуд. Бояд ќайд кард, ки алњол дар Љумњурии Тољикистон 16 коллељњои тиббї амал мекунанд ва ва дар байни онњо Коллељи тиббии шањри Хуљанд дар омода кардани мутахассисони зинаи миёнаи тиббї љои сазоворро ишѓол мекунад. Барои гузаронидани олимпиадаи тахассусї бо дастгирии директори коллељ ва мудирони кафедрањо синфхонањои тахассусии бо воситањои техникии муосир љињозонидашуда, толору майдони варзишии њозиразамон омода карда шуданд. Дар муддати кўтоњ бинои коллељ аз таъмир баромад ва дар майдончањо гулу буттањо шинонида шуданд. Бо зањмату кўшиши директори Коллељи тиббии шањри Хуљанд А. Мавлонов бино ва сањни таълимгоњ тарњи идона гирифт. Дар рўзњои баргузории мусобиќањои варзишї ва олимпиадаи тахассусї аз тарафи донишљўёни Коллељи тиббии шањри Хуљанд ба мењмонон барномаи фарњангї намоиш дода шуд, ки дар он суруду раќсњои манотиќи гуногуни кишвари азизамон пешкаш гардид. Бояд ќайд кард, ки баргузории чунин мусобиќањои варзишї ва озмунњои фаннї байни коллељњои тиббии љумњурї ба анъанаи нек даромадааст ва барои ќавї гардонидани равобити дустї ва њамкорї байни љавонон, бархурдор гардидан аз дастовардњои якдигар, дарёфт ва ташаккули љавонони лаёќатманд ва боистеъдод ањамияти калон дорад. Тољикистон аслан кишвари љавонон аст ва нерўи созандаи љавонон мояи ифтихор ва сари баланди халќи бузургвори тољик мебошад.

оњангариву кулолгарї њифз кардаанд. Аз ин рў месазад гуфт, ки бунёди ин боргоњи њунар барои сарљамъии њунармандон, омўзиш, табодули таљриба ва њифзи њунарњои мардумї тадбири муњиму дурандешона аст. Дар коллељ дар баробари њунарњои мардумї, инчунин фанњои забон ва адабиёти тољик, таърих, химия, математика, технологияи информатсионї ва дигар фанњои зарурї таълим дода мешаванд. Якчанд ихтисосњои дигаре њастанд, ки дар шароити имрўзи мо бисёр зарур буда, мардум њамеша ба он ниёз доранд. Аз љумла, ихтисосњои рангкашї, мусавваданигорї, композитсия, масолењшиносї ва ѓайрањо дар замони имрўз зарур мебошанд. Мавриди зикр аст, ки дар коллељи мазкур китобхонаи электронии дорои 550 њазор нусха китоб мављуд мебошад. Донишљўён тавассути интернет метавонанд муњимтарин адабиёт ва осори њунариро дастрас кунанд ва ба ин васила аз вижа-

М. ЉЎРАЕВА, М. ЃАЛАТОВА ва М. ЮЛДОШЕВА омўзгорони Коллељи тиббии шањри Хуљанд

гињои санъату њунари муосири љањонї бохабар шаванд. Њоло сохтмони бинои нави Коллељи њунарњои зебои шањри Истаравшан бо суръат идома дорад. Роњбарияти коллељ мехоњад, ки онро бо тарњи наву замонавї дубора обод кунад ва шароити онро ба талабот љавобгў гардонад. Огоњї аз њаёт ва фаъолияти њунармандону косибон ва таљрибаи онњо барои донишљўён хеле зарур аст. Бо дарназардошти ин њар моњ як маротиба нашрияи коллељ бо унвони "Њунарманд" ба нашр мерасад, ки барои устодону донишљўён матолиби судмандро чоп мекунад. Њамин тавр, гуфтан мумкин аст, ки Коллељи њунарњои зебои шањри Истаравшан, воќеан хазинаи саршори њунар буда, дар худ њунарњои суннатии мардуми моро мањфуз медорад ва ба оянда интиќол медињад.

Шањло НАЗАРОВА


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

11

МАЊФИЛ 5 июн дар кохи Љомии пойтахт ба муносибати 60умин солгарди Шоири халќии Тољикистон, барандаи Љоизаи давлатии Тољикистон ба номи Абўабдуллоњи Рўдакї, шоири мањбуб Муњаммад Ѓоиб, ки шеъраш саропо паёми мењру муњаббат, тараннумгари истиќлолият ва њадиси ростиву накўкорист, мањфили шеъри ноб баргузор гардид.

ТАРАННУМГАРИ ВАЊДАТ

Зиндагї бар "шастам" афтод Дар мањфил шоирону нависандагон, олимону санъаткорон, шогирдону њамкорон ва њаводорони шеъри љонбахши устод ширкат намуданд. Мањфилро раиси Иттифоќи нависандагони Тољикистон Мењмон Бахтї њусни ифтитоњ бахшида, ба Муњаммад Ѓоиб медали тиллоии "Нишони Сухан"-и Иттифоќи нависандагони Тољикистонро супорид. Муовини раиси Иттифоќи нависандагон шоир Камол Насрулло низ Муњаммад Ѓоибро табрик намуда, туњфањои Иттифоќро таќдим намуд. Дар ин мањфили бошукўњ ровиёни шинохта Ортиќи Ќодир ва Ибодуллоњи Машраб аз ашъори шоир порањо ќироат намуданд ва њофизони шинохтаи кишвар Файзалї Њасан, Сайидќул Билолов, Давлатманд Холов, Зикриоллоњ Њакимов ва дигарон таронањои дилнишини шоирро сароида, ба мањфил файзу шукўњи тоза бахшиданд. Бидуни ифрот метавон гуфт, ки устод Муњаммад Ѓоиб дар роњи эљод соњиби сабку салиќаи хоси худ буда, ашъораш фарогири тамоми бурду бохти љомеа аст ва аз ин хотир ба дили мухлисонаш ба зудї роњ меёбад. Шеъри ў гоњо паёми нусрату зафар ва гоњо садои дарду ѓам аст. Устодро њамин ифтихор даст додааст, ки дар ашъори худ обу оташро ба њам оварад. Муњаммад Ѓоиб соли 1954 дар дењаи Алиљони ноњияи Данѓара чашм ба олами њастї кушодааст. Баъди хатми омўзишгоњ ва факултаи физикаю математикаи Донишкадаи омўзгории шањри Кўлоб ба номи Абўабдуллоњ Рўдакї, ба пайроњаи пурпечутоби эљод ќадами устувор нињодааст. Фаъолияташро аз хабарнигорї оѓоз карда, дар радио ва њафтаномаи

Мулоќот Тањти ѓамхории Сарвари мамлакат аз соли 1997 то имрўз 5190 нафар љавонони вилояти Хатлон тибќи квотаи президентї ба мактабњои олии љумњурї дохил гардида, дар ин муддат 2 њазору 800 нафарашон донишгоњу донишкадањоро хатм карда, дар соњањои гуногуни хољагии халќи мамлакат кор карда истодаанд.

"Адабиёт ва санъат" кор кардааст. Аз соли 1990 дар собиќ вилоятњои Кўлобу Ќўрѓонтеппа вазифањои раиси Кумитаи телевизион ва радио, мудири бахши хабарнигорон ва сардори ќароргоњи раиси вилояти Хатлон дар минтаќаи Кўлоб, муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Њукумати Љумњурии Тољикистон, директори киностудияи давлатии "Тољикфилм" ва директори Шабакаи якуми Телевизиони Тољикистонро ба уњда дошт. Алъон сармуњаррири нашрияи "Љумњурият" мебошад. Муњаммад Ѓоиб дар баробари иљрои вазифањои масъули давлатї лањзае аз эљод фориѓ набуда, барои њаводорони каломи нобаш беш аз 40 китоб навиштааст. Офаридањои ў дар маљмўањои "Роњи дења", "Мењргиёњ", "Лолаи чашм", "Суруди ишќ", "Дидор", Сад ѓазал", "Гавњари мењр", "Хоки ватан", "Парчами нанг", "Хирадмандони гул", "Дарди ширин", "Ќиблаи умед", "Каъбаи дил", "Ашки ќалам", "Фарёди ёдњо", "Ифтихор", "Гумгаштапайдо", "Поси ошної", "Мављи нур", "Чашмаи мењр", "Боми сипењр", "Девон" ва ѓайрањо гирд оварда шудаанд. Як ќисми эљодиёти шоирро шеъру достон, афсонаю чистонњо ташкил медињад, ки тавассути китобњои "Турнањо", "Тути Дара", "Савѓо", (ба забони русї), "Роњи кањкашон", "Пойгањ" пешкаши хурдсолону наврасон гардидаанд. Њамчунин ба ќалами шоир драмањои "Шоњњои Њамадон", "Мири Кабир", "Эмоми Аъзам", "Арвоњзада", "Зиндамаргон" ва "Волидони беворис", филмномањои "Гумгаштапайдо", "Пуштаи хандаќпеч", "Њасрати дидор", "Вафодор" ва ѓайрањо тааллуќ доранд.

Дар толори Иттифоќи нависандагони Тољикистон бо ташаббуси Њаракати љамъиятии вањдати миллї ва эњёи Тољикистон ва мусоидати ташкилоти адибони мамлакат ба ифтихори 17умин солгарди Рўзи Вањдати миллї мањфили шеъру таронаи муовини Раиси Шўрои марказии Њаракати љамъиятии вањдати миллї ва эњёи Тољикистон, шоира Рудобаи Мукаррам барпо гардид. Мањфилро Шоири мардумии Тољикистон Камол Насрулло њусни ифтитоњ бахшид.

вар, раиси комиљроияи Њаракат Мирзошоњрух Асрорї, аз љумла иброз дошт, ки Комиљроияи Њаракат ба ифтихори љашни мубораки Вањдати миллї, ки баргузории он ба таърихи 27 июни соли равон рост меояд, силсилаи чорабинињоро доир карда истодааст. Ин мањфили бошукўњ низ аз љумлаи њамон тадбирњои идона мебошад. Рудобаи Мукаррам ба сањнаи шеър ва шоњроњи сиёсат бо шарофати иќдоми Президенти кишвар Эмомалї Рањмон омадааст. Зимни сафари хизматї ба Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон чун гавњаршиноси нуктасанљ баъди ќироати шеъри диловез ўро ба пойтахти кишвар рањнамої мекунад. Барои Њаракати вањдати миллї ва эњёи Тољикистон боиси ифтихор аст, ки чунин шахсияти бомањорат ба шумули як фарди эљодгари шеъри баланд, ки мазмуни ашъораш саропо мењру муњаббат, ишќу ошиќї, тавсифи Ватани нозанин, ифтихор аз Мењани ободу озода ва манзарањои диёри гулбасари тољикон аст, дар раъси он ифои вазифа дорад. Нависандаи варзида, адиби пуркору хушсалиќа Мењмон Бахтї, ки дар ташкилоти љамъиятии мазкур масъулият дорад, зикр намуд, ки воќеан њам бону Рудоба дар як муддати кўтоњ дар љодаи шеъру адаб сабзид ва китобњояш ба дасти мухлисон расид. Ин бегуфтугў, аз љасорати худи ў ва аз омўзиши пайвастааш сарчашма мегирад. Рудобаи Мукаррам узви Иттињодияи нависандагону журналистон ва барандаи љоизаи Кумитаи љавонони мамлакат мебошад.

Баъдан муовини якуми раиси Њаракати љамъиятии вањдати миллї ва эњёи киш-

У. СОЛЕЊ, сухангўи ЊХДТ

Моњрухсор РАЊИМОВА

УМЕД БА ФАРДО Дан ин хусус дар мулоќоти масъулини маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон бо љавононе, ки тибќи квотаи Президенти Љумњурии Тољикистон дар муассисањои тањсилоти олии касбии љумњурї аз шањру ноњияњои вилоят тањсил доранд, маълумот дода шуд. Вохўрї дар Филармонияи давлатии Тољикистон ба номи Акашариф Љўраев гузашт. Мулоќотро бо сухани муќаддимавї муовини раиси вилояти Хатлон Ситора Шерова њусни оѓоз бахшида, зикр кард, ки дар ин вохўрии анъанавї, ки ба рўзњои файзбахши бањорї ва дар остонаи таљлили љашнњои фархундаи Иди Ѓалабаи Бузург ва Рўзи љавонони Тољикистон рост омад, сарварони бештари мактабњои олии љумњурї ва ди-

гар масъулин њузур доранд. Роњбари дастгоњи раиси вилоят Исматулло Каримов гуфт, ки айни замон дар 15 муассисаи тањсилоти олии касбии љумњурї аз шањру ноњияњои вилояти Хатлон 2069 нафар, аз љумла 1114 нафар духтарон тибќи квотаи президентї тањсил карда истодаанд. Дар асоси Ќарори Њукумати Љумњурии Тољикистон барои љавонони шањру ноњияњои вилоят дар соли тањсили 20142015 491 љой муќаррар шудааст. Имрўз теъдоди кадрњои љавони роњбарикунандаи вилоят 2131 нафарро ташкил медињад, ки аз ин шумора 790 нафар хизматчиёни давлатианд. Кадрњои роњбарикунандаи вилоят аз њисоби занон сол аз сол зиёд гардида, дар маљмўъ 4288 нафарро ташкил медињанд, ки

аз ин шумора 448 нафар хизматчиёни давлатї буда, бештари онњо љавондухтарони тибќи квотаи президентї хатмкарда мебошанд. Мавриди зикр аст, ки маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят њамеша дар баробари баргузор намудани чунин мулоќотњо, вазъи тарбия, тањсил, азхудкунии илму дониш ва касбомўзии донишљўёни вилоятро дар мактабњои олї зери омўзиш, тањлил ва натиљагирї ќарор медињад. Соли тањсили гузашта аз 346 нафар хатмкунандагоне, ки тибќи квотаи Президенти Љумњурии Тољикистон тањсил карда буданд, 38 нафар љавонони донишљў донишгоњу донишкадањоро бо "Дипломи аъло" хатм карданд. Бо вуљуди ин мувофиќи натиљањои љамъбастии сессияњои тобистона ва зимистона бинобар сатњи пасти дониш, ба дарсњо њозир нашудан ва аз худ кар-

да натавонистани барномањои таълимї ва дигар сабабњо 25 нафар донишљў аз шањру ноњияњои вилоят аз муассисањои олии касбии љумњурї хориљ карда шуда, 6 нафар тањсилро идома надоданд, ки ин боиси нигаронї аст. Дар мулоќот ректори ДМТ М. Имомов, ректори Донишкадаи молия ва иќтисоди Тољикистон А. Солиев, сардори раёсати Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимоии љумњурї С. Исупов, муовини раиси Кумитаи љавонон, варзиш ва сайёњии назди Њукумати Тољикистон С. Муъминова ва донишљўи курси дуюми Донишкадаи забонњои ба номи С. Улуѓзода Љононаи Бобохон баромад карда, аз иќдоми маќомоти њукумати Хатлон арзи сипос намуданд. Дар охири мулоќот ба донишљўён ифтихорнома ва мукофотњои пулию молї дода шуд.

Убайдулло РАЊИМОВ


12

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

Дар тўли бештар аз бист соли Истиќлол Тољикистон дар кулли самтњои њаёти иљтимоию сиёсї ва фарњангии худ ба пешравињо, дастовардњо ва дигаргунињои азиму муњим ва комилан наву тоза даст ёфт, ки он воќеан мањсули зањмату талош ва кўшишу иќдоми ватанпарастона ва халќу миллатдўстонаи худи мардуми кишвар ва махсусан, он насли соњибватан аст, ки имрўз барои ободию шукуфої ва пешравии ин марзу бум мекўшанд.

М

АЊЗ фазилату хирад ва љоннисории њамин насли созандаю сулњофар буд, ки мардуми тољик дар солњои навад кулли мушкилњо ва фољиањои бо амри таќдир пешомадаро паси сар намуда, киштии сарнавишти халќи хешро аз тўфони бало рањонида, ба сўи манзили маќсуд бурданд. Дар анљоми ин амри хайр ва иќдоми нек дар баробари ањли сиёсат, ањли зиё ва махсусан олимону адибони соњибхираду соњибандешаи тољик наќши муњим гузоштанд. Аз љумлаи чунин зиёиёни фаъолу созанда ва миллатдўсту мењанпараст устод Атахон Сайфуллоев мебошанд, ки дар тўли фаъолияти босамари илмию адабии хеш софдилонаю фидокорона ба халќу миллати хеш хизмат намуда, дар лањзањои њассосу сарнавиштсози халќу кишвар андешаю мавќеи устувори миллатпарастонаю ватандўстонаи хешро аз даст надоданд, баръакс, барои њифозати он содиќонаю вафодорона то имрўз ба халќу миллати хеш хизмат мекунанд. Мавќеи устувори ватандорию шањрвандии эшон воќеан барои наслњои љавон умед ва оинаи ибрат мебошад, зеро зиндагиномаи ин адиб ва олими номдори тољик рангину пурљило ва омўзанда аст. Эшон шахсияти шинохтаи илму адаби тољик, мунаќќид, адабиётшинос, мутарљим, драматург Атахон Сайфуллоев муњимтар њамчун як зиёии фаъол, аз ибтидои фаъолияти илмию адабии худ бо роњи хеш ба дунёи зебою рангини адабиёти муосири форсии тољикї ворид гардида, то имрўз онро босамар идома медињад. Рањоварди эшон аз ин мусофирати рангину зебо ва

БАРОИ ДАРЁФТИ ЉОИЗАИ ДАВЛАТИИ БА НОМИ РЎДАКЇ

ТАЊЌИЌОТИ САЗОВОР ВА БУНЁДЇ пурзањмат китобњо, рисолањо, маќолањо ва навиштањои илмию адабии ўст. Яке аз бозёфтњои муњиму мондагори илмию пажўњишии устод китоби сељилдаи "Уфуќњои тозаи наср" (2012) мебошад, ки он воќеан як марњилаи муњиму камомўхташудаи адабиёти тољикро фаро мегирад. Љилди аввали китоби мазкур "Воќеият ва рушди анвои адабї" унвон дошта, дар он масъалаи наќшу таъсири истиќлолияти миллї дар инкишофу тањаввули насри бадеї мавриди андеша ќарор гирифтааст. Муаллиф таъкид менамояд, ки мањз ба шарофати Истиќлол дар Тољикистон озодии комили сухан ва дарку маърифати дурусту воќеии таърихи гузаштаи халќ ба даст омад. Барои тарѓиб ва таќвияти худогоњию худшиносии миллї замина ва такягоњи ќобили эътимод пайдо шуд, ки њамаи он дар маљмўъ мавзўю мазмуни насри бадеии муосири форсии тољикиро куллан таѓйир дода, ба ниёзњои маънавию миллии халќ созгору сазовор сохт. Њамаи ин ба ањли адаб имкон дод, ки муњимтарин мавзўю масоили таърихи гузашта ва замони муосирро аз нигоњи нав ба тањќиќу тасвир гиранд. Ба ибораи дигар, истиќлол ва озодии сухан боиси таљдиди назари нависандагон ба таърих ва воќеияти замони муосир гардиданд. Насри тољикї мањз дар њамин замина хеле ѓанї гардида, шаклу шевањои баррасї, тањќиќ ва тасвир дигаргун шуд. Сабку услубњои љолибу рангини насрнависї зуњур карданд, ки онњо комилан адабиёти имрўзаи форсии тољикиро ба марњилаи сифатан нави рушду шукуфої ворид гардониданд. Инро мо, пеш аз њама, дар њикояњо ва ќиссаю романњои солњои охир ба нашр расонидаи Кўњзод, С.Турсун, Сорбон, М.Бахтї, А.Самад, Бањманёр, С.Рањим, М.Солењ, Љ.Акобир, М.Хољазода, К.Мирзоев ва дигарон ба мушоњида мегирем. А.Сайфуллоев дар баробари баррасии

муфассалу доманадори њикояњо, ќиссањо ва романњои давраи мавриди назар як ќатор камбудињои насри имрўзаро њам зикр менамоянд. Масъалаи ба нашр расонидани осори аз нигоњи њунарї камарзиш, ќисс аю роман ва њикояњои дар ќолаби тафаккури замони Шўравї таълифгардида, асарњои аз љињати банду басти бадеї номукаммалро аз нуќсонњои умдаи адабиёти имрўзаи тољикї мењисобанд, ки намунаи онњо дар адабиёти тољикии замони Истиќлол кам нестанд. Љилди дуюми китоби "Уфуќњои тозаи наср"и устод А.Сайфуллоев ба тањќиќу тањлили ќиссањои замони Истиќлол ихтисос дода шудааст. Воќеан дар насри замони мо жанри ќисса хеле фаъол гардид, ки безамина нест. Ин навъи наср њам аз лињози мазмуну муњтаво ва њам аз љињати шаклї хеле гуногун буда, аз нигоњи мавзўъ ва ањдофи эљодї пањлуњои гуногуни рўзгори љомеаи муосирро инъикос менамояд. Намунањои барљастаи ин навъњои ќиссаро дар эљодиёти солњои охири Сорбон, А.Самад, Кўњзод, К.Мирзоев, А.Бањорї, А.Сидќї, Бањманёр, Љ.Акобир, Ю.Юсуфї, И.Насриддин, Ш.Мўсо, Д.Мирзо ва дигарон дидан мумкин аст. Дар љилди сеюми ин таълифоти фарогир анвои романи тољикии давраи Истиќлол мавриди бањсу баррасї ќарор мегирад. Бо дарки вазифа ва имкониятњои тасвири бадеии ин навъи муњташами наср муњаќќиќ таваљљуњи ањли назарро ба як ќатор омилњои ривољи тоза ёфтани он дар насри имрўз љалб месозад. Таъкид мегардад, ки дар замони Истиќлол тафаккури таърихии халќ ба худшиносию худогоњии таърихию миллї дар љомеа мусоидат намуд. Њамаи ин омилњо адибони муосири моро водор сохтанд, ки ба гузаштаи дуру наздики халќ назари амиќу тањќиќї андозанд ва бозёфту бозљустњои хешро дар ќолабњои гуногуни ро-

ман, аз љумла романи таърихї ба хонанда манзур созанд. Асарњои бузургњаљми Сорбон, М.Солењ, Б.Абдурањмон, Ю.Ањмадзода, А.Њамдам ва Л.Чигрин мањз натиљаи ана њамин љустуљўњои адабию бадеї аз таърихи гузаштаи миллат мебошад. Дар таърихи тољикон дар баробари сањифањои дурахшон, сањифањои торику печида ва пурфољеа кам нест. Ба ќавли устод А.Сайфуллоев адибони номбурда бо далелу бурњон ва санадњои муътамад, манзара ва образњои бадеї нишон медињанд, ки њељ як воќеаи азими таърихї яктарафа содир намешавад ва он ќувваи муќобилро бедор карда, ба њаракат меорад. Дар натиљаи муборизањо ва набардњои сахту шадид рўњи шикастнопазири халќу миллатро дар симои фарзандони ѓаюру мубориз ва тавонояш ба љилва меорад. Инчунин, як силсила романњои ба мавзўњои доѓи рўзгори муосирон бахшидаи адибони тољик ба маърази андеша гузошта мешавад. Муњаќќиќ бо баррасии муфассали романњои "Дунёи сабзи ишќ"-и Б.Абдурањмон, "Дар орзуи падар"-и К.Мирзоев, "Васваса"-и Ш.Ёдгорї, "Дар паноњи Њиндукуш", "Оташафрўз"-и Ю.Юсуфї, "Гардиши девбод"-и А.Самад аз масоиле сухан ба миён меорад, ки онњо воќеан дар рўзгори мо хеле доѓ ва муњим мебошанд. Нависандагони тољик њар як дар баррасии мавзўъњои имрўзї аз дидгоњи худ ва бо сабку шеваи хос менигаранд ва онро ба ќалам медињанд. Тадќиќоти бисёрљилдаи "Уфуќњои тозаи наср" воќеан дар мавриди насри тољикии давраи Истиќлол тањќиќоти комилу фарогир ва бунёдї буда, он сазовори њар гуна ќадршиносї ва љоизањои адабї мебошад.

ТАЪСИРИ ТЕХНОЛОГИЯ БА СИЁСАТ

Г

АРЧАНДЕ пешрафти техника ва технология ба нуќтаи баландтари ни инкишоф расида бошад њам, љамъиятро ба печидагињои мураккаб рў ба рў намуда истодааст. Тамаддуни техногенї ё худ рушди техника ва технология таќрибан 300 сол пеш аз Аврупо оѓоз шуда, имрўз тамоми курраи заминро фаро гирифтааст. Новобаста аз пешрафти илмиву техникї дар баъзе мавридњо он инсониятро ба буњронњо низ гирифтор намудааст. Пеш аз њама технологияи иттилоотї ончунон вориди љомеаи нотайёр шуд, ки сабабгори асосии ба миён омадани буњронњо дар љодаи маорифу тарбия гардид. Зеро ворид шудани технологияи њозиразамон дар љамъият истифодаи роњу воситањои маъмулиро танг ё пурра аз байн бурда, фазои холиро ба миён овард ва барои интиќол додани фарњангу маданияти бостонї аз як насл ба насли дигар монеа эљод намуд. Яке аз сабабњои дигари ба миён омадани буњронњои мазкур ин бехабарии ќисми зиёди љамъият аз техника ва технология мебошад. Гирифтани пеши роњи ин гуна буњронњо, пеш аз њама дар соњаи маориф ва тарбия яке аз вазифањои асосии љомеаи навин мебошад. Имрўз зарур аст, ки атрофи наќши техника ва технология њамчун асбоби дигаргунсози

Аз таърихи тараќќиёт ва дигаргуншавии форматсияњои љамъиятї ба мо маълум аст, ки тањаввулоти бузурги илмиву техникї боиси куллан дигаргуншавии низоми сиёсии давлатњо ва миллатњо гардидааст. Пешрафти илмиву техникии баъзе давлатњо њамчун шиносномаи миллї шинохта шуда, мавќеи онњоро дар миќёси љањон муайян намудааст.

љамъият бархўрдњои солим намоем. Зеро рушди босуръати сифативу миќдории техника аз як тараф ба пешрафти иќтисодиёт мусоидат намояд, аз тарафи дигар дар назди инсоният ќазияњои дигари иљтимоиро ба миён меорад. Яке аз ин гуна талабот истифодаи воситањои муосири техникї дар љодаи таълим мебошад. Масалан, имрўз њама бо истифода аз шабакаи љањонии интернет маводи заруриро дар муддати кўтоњ дастрас менамояд, ба воситаи барномањои компютерї масъа-

лањои математикї ва физикию химиявиро њал менамояд. Ин имкон медињад, ки воситањои маъмулии таълимї аз истифода барояд, ќобилияти љўяндагии љавонон кам шавад, истифодаи китобњои таълимиву бадеї аз байн рафта, боиси аз фарњангу маданияти гузашта бехабар шудани насли нав мегардад. Барои њалли ин гуна масъалањо зарур аст, ки механизми мутобиќгардонии пешрафти техникаро ба љамъият, хусусан ба љавонон омўзонида, фарњангу маданияти гузаштаро такмил дињем.

Дар љодаи тарбия истифодаи аз меъёр зиёди шабакањои иљтимої ба љавонон таъсири манфї расонда, боиси дар тафаккури онњо ворид шудани маданияти бегона мегардад. Аксарияти љавонону наврасон ба тамошои навору аксњои ѓайриахлоќї машѓул шуда, онро миёни њамсолони худ тарѓиб менамоянд. Шабакањои иљтимої њамчун "љањони маљозї" аз як тараф барои васеъ намудани љањонбинии љавонон мусоидат намоянд, аз тарафи дигар њамчун минбари озоду бемамониат барои тарѓиби аќидањои ѓайримиллї, тањќиру паст задани шаъну шарафи якдигар истифода шуда, боиси муноќишањо дар "љањони аслї" мегарданд. Мисоли равшани ин гуфтањо воќеањои охири миёни мактаббачагон рухдода мебошад. Мафњуми тамаддуни техногениро бевосита аз истифодаи зиёди воситањои техникї мушоњида кардан мумкин аст, ки он аз бисёр љињат таъсири худро ба љамъият мерасонад. Масъалаи дигари ташвишовар дар љањони муосир ин алоќамандии номувофиќи илму техни-

Н. САЛИМОВ, Ш. СОЛЕЊОВ ка бо сиёсат мебошад. Аз даврањои инкишофи љамъият ва форматсияњои љамъиятї маълум аст, ки пешрафти илму техника ва ќонунњои он ба сиёсат таъсири худро мерасониданд. Њатто давлатњо аз рўи баъзе ќонунњои физикї сиёсати худро ба роњ монда, солњо мувофиќи он арзи вуљуд намудаанд. Пешрафти илму техникаи муосир аз доираи ин ќонунњо берун шуда, таъсирашро ба сиёсати давлатњо мегузорад. Ин яке аз сабабњои ба миён омадани буњрони бузурги иќтисодї мегардад. Гарчанде имрўз техника ва технология ба нуќтаи ављи тараќќиёт расидааст, лекин љамъият барои бартараф намудани ин буњронњо ољизї мекашад. Ќазияи дигар ин аст, ки илму техникаро њамчун нерўи сиёсї истифода мебаранд ё худ ба ибораи дигар илм дар хизмати сиёсат ќарор дорад. Аз ин нуќтаи назар љавононро зарур аст, ки омўзиши техника ва технологияи муосирро љиддї ба роњ монда, љанбањои манфии таъсиррасони онро хуб дарк намоянд. Истифодаи воситањои техникї ва технологиро тавре ба роњ монанд, ки ба љамъият таъсири манфї нарасонад, маърифати истифодабариро риоя намоянд. Дар шароити имрўзаи мураккаби љањонишавї танњо бо роњи азхудкунии илмњои техникї ва мувофиќгардонии он ба шароити воќеї метавонем пеш равем.

Муњаммадљон АЊРОРЇ, корманди КИМ ЊХДТ


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

МУЊАЌЌИЌ ВА ТАШКИЛОТЧЇ

С

УДОВАРЇ чанд навъ аст: Яке дењќони хуб, боѓдори хуб, чорводори хуб асту барои ѓанигардонии дастурхони халќ талош меварзад. Дигаре дар љодаи адабиёту санъат миллатро ба љањониён муаррифї намуда, дар таърихи башарият номи накў мемонад. Сеюмї бањри нигањбонии марзу буми Ватан љон ба гарав гузошта, шарафу номуси миллаташро нигоњ медорад. Нафарони дигар даст ба илму ихтироот мезананд, асрори оламро пажўњиш менамоянд, ќонуниятњои табиату љамъиятро омўхта, онњоро барои рушду нумуи миллї корбаст кунанд. Носири Хусрав фармудааст: "Ва њар киро илм бештару покизатар бошад, камбуди нафсонии ў ќавитар бошад. Ва чун илмаш дархурди амалаш бошад, cурати он нафс тамом ояд ва бо олами улвї хушињо ва неъматњои ин олам ба тамом ёбад". Иноят Шарипов баъди хатми мактаби миёна дар сохтмони Нерўгоњи барќии обии Норак ба њайси ќиррез сањм гузошта, соли 1964 донишљўи факултаи табиатшиносї ва љуѓрофияи Донишкадаи омўзгории шањри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко гардид. Аз соли 1969 то 1970 бо ихтисоси биология-кимиё дар мактаби миёнаи № 4-и шањри Норак омўзгорї намуд. Чун дар сар андешаи пажуњишгарї дошт, соли 1970 ба Донишкада баргашта, ба њайси ассистенти кафедраи кимиёи органикї ва биология кор кард, аспирант шуд ва соли 1978 дар мавзўи "Биохимические изучении осоки парвской" дар љумњурии Молдова рисолаи номзадї дифоъ намуда, соњиби унвони номзади илми биология гардид.

13

ОЛИМОНИ МО Иноят Шарипов дар омўзиши олами набототи ватан, ба хусус рустанињои шифобахш сањми арзанда гузошта, зиёда аз 1800 намуди онро мавриди омўзишу тадќиќ ќарор дода, дар муќоиса бо таркиби кимиёии растанињои љумњурињои Молдова, Озарбойљон ва Ўзбекистон омўхта, фарќият ва умумияти онњоро ошкор намудааст. Мавсуф зиёда аз сад маќолаи илмию методї, 17 барномаи таълимї, 9 китоби дарсию дастурњои методї ва илмию оммавї навиштааст. Њамзамон Иноят Шарипов узви Шўрои олимони Донишгоњ буда, аз соли 2009 то соли 2012 вазифаи декани факултаи кимиёро ба зимма дошт. Аз соли 2012 инљониб дар кафедраи технология ва экологияи кимёвии ДДОТ ба њайси мудир адои вазифа дорад. Вакили Маљлиси Вакилони ноњияи Октябр (њоло Исмоили Сомонї) - и ш. Душанбе, солњои 1988-1991 раиси Кумитаи иттифоќњои касабаи ДДОТ, 19952000 аъзои Президиуми Федератсияи иттифоќи касабаи мустаќили Љумњурии Тољикистон буд. Тўли солњои фаъолияти пурсамар Иноят Шарипов шогирдони зиёдеро тарбия намудааст. Њамкасбон ва шогирдон ба ў саломатии бардавом ва дар корњои илмию тадќиќотиаш бурдборињоро таманно дорем.

Д. ХУМОРОВ, М. ШАРИПОВ, С. ЮСУПОВ, Р.НЕЪМАТУЛЛОЕВ устодони ДДТТ

Олим ва мутарљим Љумъабой Азизќулов дар имтидоди солњои 2011-2012 аз рўзгор ва корубори олими пуркор Иосиф Брагинский, адибони маъруфи шинохта Абдусалом Дењотї, Њасан Ирфон, Љумъа Одина ва чанд каси дигар ёддошт ва пажўњишњо омода кард, ки дар сањифањои њафтаномаи "Адабиёт ва санъат" ва маљаллаи "Садои Шарќ" ба чоп расиданд. Кори дар нимароњ мондаи тадќиќу нашри шоњасари адабиёти классикии форсии тољикї "Синдбоднома"-и Зањирии Самарќандиро бо таљдиди назар омодаи чоп кард, ки китоб бо тадќиќот, тасњењи матн ва таълифоти муфассал дар њаљми зиёда аз 700 сањифа дар силсилаи интишороти КМТ ва Пажўњишгоњи фарњанги форсу тољики Сафорати ЉИЭ дар Тољикистон охири соли 2012 аз чоп баромад. Њамчунин ду тарљумаи нотамоми осори классикони адабиёти љањон "Саргузашти сарбози чолок Швейк"-и адиби чех Я.Гашек ва романи дуљилдаи нависандаи фаронсавї А.Дюма - "Граф Монте Кристо"-ро ба поён расонд, ки аввалї дар ду китоб солњои 2009-2011 ба табъ расид.

МАРДЕ, КИ ДАЊ АНГУШТАШ ЊУНАР АСТ

Т

ОБИСТОНИ соли 1968 дар њайъати Академияи илмњои Тољикистон Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи шўравии тољик таъсис ёфт. Љонишини сармуњаррир Абдуќодир Маниёзов Љумъабой Азизќуловро ба кори энсиклопедия даъват кард. Ин марди зањматпеша аз ибтидои соли 1969 то миёнањои соли 1996 дар вазифањои муњаррири калони илмї, мудири шуъбаи адабиёт, фолклор ва забон, котиби масъул, муовини сармуњаррир ва нињоят, сармуњаррири Энсиклопедияи шўравии тољик (дар солњои истиќлолият Энсиклопедияњои Тољикистон ном гирифт) кор карда, бо дарёфти унвони ифтихории Ходими шоистаи фарњанг ба нафаќаи имтиёзноки давлатї баромад. Соли 1988 нашри энсиклопедияи 8-љилдаи тољик анљом ёфт. Ба андешаи ман, бузургтарин неъмате, ки Худованди мутаъол ба акои Љумъабой арзонї доштааст, истеъдоди фавќулодаи фитрї, хотираву њофизаи ќавї, дасти беолоиш, дилу нияти пок ва зањматка-

сурх", № 5, 1962; бо њамќаламии А.Сайфуллоев), "Мероси адабии С. Айнї ва интишори он" (китоби "Љашнномаи Айнї", 1963, љ. 2), "Куллиёти А.Лоњутї" (маљаллаи "Вопросы литературы", № 7, 1963; бо њамќаламии С.Салоњ), "Иќдоми нек" ("Шарќи сурх", № 11, 1963), "Нашр ва тадќиќоти тозаи осори Рўдакї" (рўзномаи "Маориф ва маданият", 1964, 5 ноябр), "Муносибати "Синдбоднома"-и Зањирї ва абёти Рўдакї" ("Садои Шарќ", № 3, 1967), "Сухани тоза дар мавзўи куњан" ("Садои Шарќ", № 5, 1967), "Интишор ва шуњрати љањонии осори устод Айнї" (рўзномаи "Комсомоли Тољикистон", 1968, 14 апрел), "Оид ба асл ва пайдоиши китоби "Синдбод" (маљмўаи "Масъалањои адабиёт ва фолклори тољик", 1981), "Аз Ѓолиб то Иќбол" ("Садои Шарќ", № 3, 1976) ва амсоли ин. Муаллиф дар њар кадоме аз ин маќолањо ягон масъалаи мубрами илми адабиётшиносии моро мавриди тањќиќу баррасї ќарор додааст. Барои Љумъабой мушкилтарин кор содаву содатарин кор

шист, ки њамаи дигар сифатњои ў аз њамин сарчашмаи азалї об хўрдааст. Ў њар чиро, ки боре шунида, хонда ё дида бошад, он чиз як умр дар лавњи хотираш наќш мебандад ва гумон мекунам, хотираш њељ гоњ фиреб надодааст ўро. Љумъабой Азизќулов олим аст, олими илме, ки бунёдаш ба тафаккури аќлї ва мантиќї такя дорад, илме, ки аз ќаъри таърих, аз сафањоти кутуби ќадим бо азоби алим аз роњи љонфидої ва зањматњои тўлонї берун омадааст. Ў нахуст ба иншои рисолањои илмиву оммавии "Абдулќодирхољаи Савдо" (1960), "Саъдии Шерозї" (1962) пардохтааст. Бо як љўшу хурўш ба таълифи таќризу маќолањо машѓул шуда, бештар ба тањќиќу њалли масъалањое саргарм мешуд, ки барои худогоњиву худшиносии миллї зарур буданд ва ба кушодани гирењњову берун овардани сарвати бегазанди фаромўшгардидаи маънавии мо мусоидат мекарданд. Маќолањои арзишманди "Китоби њикмати халќ" ("Шарќи сурх", № 11, 1961), "Тањрир ё тафсир" ("Шарќи

мушкил менамояд ва барои иљрои њар навъ амал бо эњсоси баланди масъулиятшиносї ва љиддияти тамом муомилаву муносибат мекунад, ки дар натиља кори мушкил аз љасорату матонати беандозааш осон мегардад. Чун ибтидои солњои 60-ум масъалаи љамъоварї ва нашри "Фењристи осори С.Айнї" пеш омад, роњбарияти пажўњишгоњ ва шуъбаи адабиёт иљрои њамин кори миёншикану тоќатфарсоро ба уњдаи Љумъабой вогузор карданд ва ў бо њамдастии Закия Муллољонова ин кори бузургро дар кўтоњтарин муддат анљом дод ва китоб бо унвони "Фењрасти асарњои С.Айнї ва адабиёт оид ба ў" соли 1963 дар Нашриёти Академияи илмњои РСС Тољикистон аз чоп баромад. Рисолаи номзадии Љумъабой Азизќулов "Синдбоднома"-и Зањирии Самарќандї (тадќиќот ва матни илмии интиќодї)" аз мушкилтарин тадќиќоте буд дар илми матншиносї, ки ба анљом доданаш Љумъабой барин муњаќќиќи кўшову мушкилписанд ќодир буд. Ин та-

ПИРЎЗИИ ЗАНИ ИХТИРОЪКОРИ ТОЉИК ДАР ЧОРАБИНИИ ЉАЊОНЇ Аз 16 то 23 майи соли 2014 дар шањри Сеули Љумњурии Корея њафтумин њамоиши байналмилалии "Занњои ихтироъкор" баргузор гардид, ки дар он аз 26 давлат 800 ихтироъ пешнињод карда шуд.

А

З Љумњурии Тољикистон 3 ихтироъ, ки муаллифона шон занњои ихтироъкор буданд, пешнињод гардид. Муаллиф ва њаммуаллифи ду ихтироъ дар соњаи кимиё ва як ихтироъ дар соњаи тиб, ки устоди Донишгоњи миллии Тољикистон, доктори фанњои кимиё, дотсент Мубошира Рањимова мебошад, бо 1 медали тилло, 2 нуќра ва 1 биринљї ќадрдонї карда шуд. Инчунин, дар чорабинї аввалин маротиба дар љањон ба Мубошира Рањимова Љоизаи Љумњурии Исломии Эрон зери унвони "Бењтарин зани ихтироъкор" (Диплом) ва Љоизаи Љумњурии Индонезия (Сертификат) супорида шуд. Ин бори сеюм аст, ки бонувон-ихтироъкорони тољик дар чунин њамоишњои байналмилалї иштирок намуда, соњиби медалњо ва љоизањои махсус мегарданд. Дастовардњои мазкур шањодат аз ѓамхорї ва дастгирии Њукумати Љумњурии Тољикистон дар соњаи ихтироъкорї дар љумњурї медињанд. Њамоиши байналмилалї бо дастгирии Идораи патентии Кореяи Љанубї, Ассотсиатсияи занњои ихтироъкори Кореяи Љанубї ва Созмони умумиљањонии моликияти зењнї баргузор карда шуд.

дќиќот дар илми матншиносї ва таърихи пайдоишу ташаккулли насри таълифї сањифа ва сухани тозае буд ва то имрўз аз арзишмандтарин корњои басомонрасидаи ин соњаи адабиётшиносї ба шумор меравад. Зоњиран дилбастагї ба осори насри ниёгон боис шудааст, ки дар роњи ба хонандаи тољик расондани китобњои "Љомеъ ул њикоёт" (китобњои 1 ва 2), љилдњои якуму дуюми "Самаки айёр", "Саргузашти Њотам" зањмат кашида, зери таъсири бевоситаи осори пандуахлоќии гузаштагон маљмўањои оригиналие бо унвони "Гулзори њикмат" ва "Пандномаи Синдбод" тадвин кардааст. "Китоби њаким Синдбод", ки дар заминаи "Синдбоднома"-и Зањирї ба танзими нав тањия шудааст, аслан як тањрири нави китоби Синдбод аст, ки Љумъабой ба сабки хоси худаш бозгў карда ба хонанда расондааст (Душанбе, нашриёти "Ирфон", 1971 ва табъи 2-юмаш дар нашриёти "Маориф ва фарњанг", 2009). Яке аз хидматњои барљастаи Љумъабой дар тамаддуни мо тавассути тарљумаи осори адабии суханварони љањон амалї гаштааст. Ў дар ин солњо чунин асарњои нависандагони собиќ љумњурињои бародарї ва кишварњои хориљиро ба тољикї тарљума кардааст, ки њама дар нашриётњои љумњурї чоп шудаанд: романи "Пайкони Мањамбет" ва повестњои "Армуѓони Утрор"-у "Маснади Рўдакї"-и нависандаи ќазоќ Анвар Олимљонов, романи "Фирор" ва повестњои "Чароѓ то сањар фурўзон буд", "Ќалин", "Якрав"-и нависандаи туркман Тиркиш Љумагелдиев, повести "Маро аз љангал биљўед"-и Темур Пўлодов, романи "Одам ва яроќ"-и нависандаи машњури украин Олес Гончар, романи машњури "Бехонумон"-и нависандаи литвонї Йонас Авижус, силсилаи њикояњои Василий Шукшин, ки нависандаи номвари рус зери унвони "Суњбати мањтобшаб", ба табъ расондааст, повести нависандаи арман Нерсес Нерсесян "Рустам ва Дилоро", романи оламшумули адиби фаронсавї Александр Дюма - "Се мушкетдор" ва њикояњои мутааддиди адибони дуру наздик. Феълан шояд дар љомеаи мо кам касе бошад, ки мисли ў тарзи дурусти навиштани калимаву вожањо, мавриду маќоми истифодаи онњо, латофату назокати суханро ин ќадар аниќу даќиќ донад ва дар навиштањояш бамаврид истифода барад. Њамин сифатњои наљиб ўро дар байни ањли илму адаб маълуму муњтарам ва якто гардондааст.

Юсуфи АКБАРЗОДА


14

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

ЧЕМПИОНАТИ ЉАЊОН - 2014

ТАЌВИМИ БОЗИЊОИ ЉОМИ ЉАЊОНИИ

ФУТБОЛ-2014 ДАР БРАЗИЛИЯ Марњилаи нињоии Љоми љањонии футбол-2014 аз 12-уми июн то 13-уми июл дар 12 шањри Бразилия - Белу-Оризонти, Бразилиа, Куяба, Куритиба, Манаус, Натал, Форталеза, Порту-Алегри, Ресифи, Салвадор, Сан-Паулу ва Рио-де-Жанейро баргузор мешавад. Дар мусобиќа 32 дастаи мунтахаб, ки ба 8 гурўњ таќсим шудаанд, ширкат мекунанд. Бозињои даври гурўњї аз 13-ум то 27-уми июн барпо мегарданд. Ба даври 1/8-нињоии мусобиќот дастањое роњхат мегиранд, ки дар гурўњи худ љойњои якуму дуюмро гирифтаанд. Бозињои 1/8-нињої аз 28-уми июн то 2-юми июл, бозињои 1/4-нињої - 4, 5 ва 6-уми июл, бозињои нимнињої 9-10-уми июл доир мешаванд. Бозї барои љойи сеюм ва бозии нињої 13-уми июл баргузор хоњад шуд. Бозии нињої дар варзишгоњи "Марио Филю", ки бештар бо номи "Маракана" маълум аст, барпо мегардад. Бразилия панљумин кишварест, ки пас аз Мексика, Италия, Фаронса ва Олмон бори дувум мизбони Љоми љањонии футбол гардидааст. Љоми љањон аз ин пеш дар Бразилия соли 1950 баргузор шуда буд. Маблаѓи љоизањои мусобиќот ба 576 млн. доллар баробар аст. Дастаи ѓолиб соњиби 35 млн. доллар мешавад. Барои љойи дуюм 25 млн. доллар ва барои маќоми сеюм 22 млн. доллар муќаррар шудааст. Љоми љањонии футбол-2014 бо бозї миёни дастањои мунтахаби Бразилия ва Хорватия, ки рўзи 13-уми июн дар Сан-Паулу баргузор мегардад, шуруъ мешавад.

ЉАДВАЛИ ГУРЎЊЊО Гурўњи А

Гурўњи В

Гурўњи С

Гурўњи D

Бразилия

Испания

Колумбия

Уругвай

Хорватия

Нидерландия

Юнон

Коста Рико

Мексика

Чилї

Кот-д'Ивуар

Англия

Камерун

Австралия

Љопон

Италия

Гурўњи Е

Гурўњи F

Гурўњи G

Гурўњи H

Шветсария

Аргентина

Олмон

Белгия

Эквадор

Босния ва Њерсеговина Португалия Алљазоир

Фаронса

Эрон

Гана

Русия

Гондурас

Нигерия

ИМА

Кореяи Љанубї

ДАВРИ ГУРЎЊИИ МАРЊИЛАИ НИЊОИИ ЉОМИ ЉАЊОН-2014 ТАЌВИМИ БОЗИЊО (ба ваќти Душанбе) 13 ИЮН, ЉУМЪА 01:00, Бразилия - Хорватия 21:00, Мексика - Камерун 00:00, Испания - Голландия 14 ИЮН, ШАНБЕ 03:00, Чили - Австралия 21:00, Колумбия - Юнон 00:00, Уругвай - Коста-Рика 15 ИЮН, ЯКШАНБЕ 03:00, Англия - Италия 06:00, Кот-д'Ивуар - Љопон 21:00, Швейтсария - Эквадор 00:00, Фаронса - Гондурас 16 ИЮН, ДУШАНБЕ 03:00, Аргентина - Босния ва Њерсеговина 21:00, Олмон - Португалия 00:00, Эрон - Нигерия 17 ИЮН, СЕШАНБЕ 03:00, Гана - ИМА 21:00, Белгия - Алљазоир 00:00, Бразилия - Мексика

18 ИЮН, ЧОРШАНБЕ 03:00, Русия -Кореяи Љанубї 21:00, Австралия - Голландия 00:00, Испания - Чили 19 ИЮН, ПАНЉШАНБЕ 03:00, Камерун - Хорватия 21:00, Колумбия - Кот-д'Ивуар 00:00, Уругвай - Англия 20 ИЮН, ЉУМЪА 03:00, Љопон - Юнон 21:00, Италия - Коста-Рика 00:00, Швейтсария - Фаронса 21 ИЮН, ШАНБЕ 03:00, Гондурас - Эквадор 21:00, Аргентина - Эрон 00:00, Олмон - Гана 22 ИЮН, ЯКШАНБЕ 03:00, Нигерия - Босния ва Герзеговина 21:00, Белгия - Русия 00:00, Кореяи Љанубї - Алљазоир 23 ИЮН, ДУШАНБЕ 03:00, ИМА - Португалия 21:00, Испания - Австралия 21:00, Голландия - Чили

24 ИЮН, СЕШАНБЕ 01:00, Камерун - Бразилия 01:00, Хорватия - Мексика 21:00, Италия - Уругвай 21:00, Коста-Рика - Англия 25 ИЮН, ЧОРШАНБЕ 01:00, Юнон - Кот-д'Ивуар 01:00, Љопон - Колумбия 21:00, Нигерия - Аргентина 21:00, Босния ва Њерсеговина - Эрон 26 ИЮН, ПАНЉШАНБЕ 01:00, Эквадор - Фаронса 01:00, Гондурас - Швейтсария 21:00, ИМА - Олмон 21:00, Португалия - Гана 27 ИЮН, ЉУМЪА 01:00, Кореяи Љанубї - Белгия 01:00, Алљазоир - Русия 1/8 финал 28 ИЮН, ШАНБЕ 21:00, 1A - 2B (49) 29 ИЮН, ЯКШАНБЕ 01:00, 1C - 2D (50) 21:00, 1B - 2A (51) 30 ИЮН, ДУШАНБЕ 01:00, 1D - 2C (52) 21:00, 1E - 2F (53)

31 ИЮН, ДУШАНБЕ 1 ИЮЛ, СЕШАНБЕ 01:00, 1G - 2H (54) 21:00, 1F - 2E (55) 2 ИЮЛ, ЧОРШАНБЕ 01:00, 1H - 2G (56) Давраи 1/4-нињої 4 ИЮЛ, ЉУМЪА 21:00, Барандаи бозї(Б)-и 53 - Б54 (58) 5 ИЮЛ, ШАНБЕ 01:00, Б49 - Б50 (57) 21:00, Б55 - Б56 (60) 6 ИЮЛ, ДУШАНБЕ 01:00, Б51 - W52 (59) Давраи нимнињої 9 ИЮЛ, ЧОРШАНБЕ 01:00, Б57 - Б58 (61) 10 ИЮЛ, ЉУМЪА 01:00, Б59 - Б60 (62) БОЗЇ БАРОИ ЉОИ СЕЮМ 13 ИЮЛ, ДУШАНБЕ 01:00, ДАСТАЊОИ МАЃЛУБИ БОЗИЊОИ 61 ВА 62 ДАВРИ НИЊОЇ 13 ИЮЛ, ЯКШАНБЕ

00:00, Б61 - Б62


Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

15

БОНГИ ХАТАР

Ѓаллазорро аз оташ њифз намоем намоем

Њамасола бо сабабњои риоя накардани оддитарин ќоидањои бехатарї аз сўхтор ва бемасъулиятии аксар шахсони масъул садњо тонна хўроки дурушти чорво ва ѓалладона ба коми оташ кашида мешавад.

М

УТААССИФОНА, тањлили њаррўзаи кормандони Хадамоти давлатии оташнишонии ВКД Љу мњурии Тољикистон собит месозад, ки баъзе аз роњбарони хољагињои дењќониву фермерї ќоидањои бехатарї аз сўхторро њангоми ѓунучин ва кашонидани хўроки дурушти чорвою ѓалладона риоя накарда, мењнати марди дењќонро ба коми оташ медињанд. Њарчанд кормандони СХДО ВКД ва воњидњои он мунтазам аз тариќи в оситањ ои ах бори омма оиди пешгирї намудани сўхтор дар иншоотњои давлатї, манзилњои истиќоматии шањрв андон ва хољагињои дењќониву хусусии мардум баромад менамоянд, вале масъулин ху ну кназарї карда, амрномањои аз тарафи нозирони назорати давлатии бехатарї аз сўхтор супоридашударо иљро накарда, барои аз офат наљот додани бойгарии халќ њамоно беањамиятї зоњир мекунанд. Натиљаи чунин хунукназарї буд,

ки дар соли 2013 бар асари сўхтор беш аз 92190 гектар замини чарогоњу ѓаллазор сўхта, њосилашон нобуд гардид. Махсусан, имсол, ки мувофиќи маълумоти идораи њавосанљии љумњурї мумкин аст тобистони тафсону хушк ояд, мутахассисони соњаро ба ташвиш наоварда наметавонад. Тањлилњо нишон медињанд, ки сабаби асосии рух додани сўхтор ин оташбозии кўдакон дар назди майдонњои њосил, расиши кўтоњи ноќилњои барќї дар муњаррикњои комбайнњову тракторњо ва дигар техникаи ёрирасон, набудани шарорахомўшкунакњо дар дудбарои техникаи њосилѓундор ва њатто аз муоинаи техникї нагузаронидани техникањои сафарбаргардида мебошад. Кормандони Хадамоти давлатии оташнишонии ВКД дар якљоягї бо кормандони Вазорати кишоварзї, нозирони минтаќавии ШКД-и ноњияву шањру вилоятњо њамасола рейдњои муштарак мегузаронанд. Мутаас сифона, барх е аз роњ барони њољагињо ќоидањои бехатарї аз сўхторро риоя намекунанд ва оќибати чунин бемасъулиятї боиси сар задани сўхтор мегардад. Дар рафти гузаронидани санљишњо ба њамаи роњбарону шахсони масъули онњо 385 амрномањои назорати давлатии зидди сўхтор бањри бартараф намудани камбудињои љойдошта супорида шуда, нисбати вайронкунандагони ќоидањои назорати давлатии бехатарї аз сўхтор 181 протоколи њуќуќвайронкунии маъмурї тартиб дода, ба маблаѓи 15220 сомонї љарима баста шудаанд. Њамчунин фаъолияти 17 корхонаю иншоот ва њуљрањои алоњида

муваќќатан боздошта, 384 ќитъаи барќї ва 28 печњои гармидињанда, ки дар њолати оташангез ќарор доштанд, безарар гардонида, доир ба љамъоварї, захираи зироатњои ѓалладона ва хўроки дурушти чорво бо ањолї 568 маротиба суњбат гузаронида шуд. Оиди чорањои бехатарї аз сўхтор суњбату дастурњо гузаронида мешавад. Дар ин самт корњои профилактикї-оташнишонї идома дорад. Аз рўи тањлили коршиносони соњаи оташнишонї - соли 2009 дар љамоати Навободи ноњияи Турсунзода сўхтор ба амал омад, ки дар натиљаи он 120 тонна гандум сўхта нобуд гардид. Дар асари сўхтори дигаре, ки 02.07.2009 бо сабаби фориѓболї бо оташ дар љамоати Њулбуки ноњияи Восеъи вилояти Хатлон ба вуќўъ пайваст, дар масоњати 45 гектар ѓаллазор сўхта нобуд шуд. Дар соли 2010 низ новобаста аз корњои профилактикии гузаронидаи кормандони ХДО, мутаассифона, зиёда аз 120 тонна ѓалла, дар натиљаи риоя нагардидани оддитарин ќоидањои бехатарї аз сўхтор, ба коми оташ рафт. Аз ин лињоз, дар мавсими дарав ва захираи хўроки дурушти чорво аз роњбарони корхонаву сарварони хољагињои дењќониву фермерї ва кооперативњои истењсолию умуман аз шахсони масъул ва дењќонон хоњиш менамоем, ки ба оддитарин ќоидањои бехатарї аз сўхтор, риоя намоянд. Аз љумла, пеш аз оѓози кори ѓунучини њосили ѓаллаю хўроки дурушти чорво воситањои техникиро даќиќкорона аз санљиш гузаронида ва ќисмњои эњтиётиро, ки сабабгори

Нўшокии масткунанда

Бозсозии Горбачёв (русї)

Бемории сироятї

Реформа

Оро додан

Њодисаи ѓайричашмдошт Майдон, сањро

Офат, ... ноФранхушї сиско,

Нимтанаи дзюдочї

Тасмим, ният

Склероз

Бењаракат, сокит

Нависанда … Истад

ДуГази нуќта бот– лоќї, аломати гази кон …

Мардум Санги ќиматбањо

Сарояндагї

Лавозимоти љангї

Муттакои пирон

Тангаи сўм буд «... агар оташ намешуд, хом мемондем мо»

Субњидам, бомдод

Актёр … Абдурашидов

Фошкунї, ошкорсозї

Ба чашм ноаён

Пўшида, махфї

Тез, босуръат

Љавоби «СКАНВОРД»-и шумораи 5 июни соли 2014, №23 (950) Х Е Л С И Н К Уко л и ду х( то љ икї ) Н У тур А А З А Д А В А У И Н А М О Ш Д М П о йти О Т О Р О тах С Л О Н орв еА вОру о. ..С гия Р Б а ча , тиф л Л Н О У Т Б У К Л А у ќёЯ кен уса зњ о У Л Е О П А Р Д о њи К МтиТ А р аМ Л Т моњ Л О К А В а р- Я В А з иш Ш Б Н Е Ш Ќ У Р У Т Т А Б М а њ су ло ти ш ири и ху ш к И А Нлаимбхаха нн дд, Р О В К А Б К Гу ли а вва А О Х А лин и ба њо р ї О К Д Л Б И Н И Н Т И Њ О Ф Р К Й Е У Ч А Т Р о њ го њ а з Л Е П а нборон Я И Ч У Ѓ З Т А М ургѓари шд а б- А Н А М А К Д О Н

Б о ќ а ла м р ў и ќо ѓа з ова рда н

П ой т ахти Ф ин л ан ди я

По к и б а ро и ибо д а т м ув офи ќ

Ам ал њ о

.. . Бен д ер , ќ ањр амо н и « Дув о зд ањ к урс ї »

Нид ои мухл исон и ф утб ол

К о мп ю те р љо м ад о н ч аи са й ё р

Ш и р к а ти ал о ќ а и мо б и л ї

Гур баи к алон и хо лдор и љанг алї

Ра н ги я л аќќ ос ии по й а фзо л

К ажд ум бо он за њр меза н ад , « яро ќ »-и за нб ўр

Ф ар з а нд и инс о н

О Д А Ѓ К О М О Р А З И Р К Р О С Е Х о б г о њ и а сп А О Т И Н И С Х О Н А

Дав да р бе роњ а За б он и ти б

М ањсул от и ќ ан но дї

Гиёњи ши фо бахш и кў њї

И тм о м , поён, ох ир

Ш ањр дар љази раи Сахали н

Си ѓаи амри и феъли д ид ан

Т амѓаи моши ни хур ди Русия

К ар т о ш к аб и р ё ни ам р ик ої

З арф б арои мо ддаи шў р

Марк аз и ви ло ят дар Ру сия

А С Л Б И А Н А И Я П Л А Р А Д

П ойт а хт а ш Тирана

М у аз з ини н ахус ти н

"Т а н зи м ку н а н д а "- и та о м , ѓ и зо и м у ќа д д а с

Нав ъи с а бза вот

Ку ш о д а ( л ањ љ а в ї )

Ф у р уд го њ и М а с к ав

З О Д

М у р ољ и а т б а з ан и ш а в њ а р до р ( а н гл .)

«. . . б и су д у ф ур ў р ех т ња р ч ї д а н д он бу д»

Л у ќ ма, но нп ора

С а рп а р а с т , м аб л а ѓ ди њ а н да

Мў и бол о и ча ш м

С а ба б, ф а ктор

Ма ъму ри я ти њ ар бї , с ит од (р ус .)

Ка к лик , па рра нд а и м а ъм у ли То љик ис то н

В о њи д и шидд ат и ќ у в ва и б ар ќ

М И И С С И С Т Р П О Т У А Б Р А фК ои-я О С К С У М И А И Ќ Т Л О Л О А Н М А К А Р Т У И Ё З Е А Ъ Й Ф ик р , а н де ша Р О М О Д Е Љ ан о б, со њи б (э р о нї )

Б о зи и д ў с тд о ш та и њ и н д уњ о

Љ аз и р а да р а рх ип ел а ги М а л ай

М и ё нд а р д

Саљдагоњ, намозгоњи мусулмонон

И

М о р , дў с ти М а уг ли С и га р е ти ф и л тр д ори р у сї

У зв и ќ а ф о и њ а йв он от и мў њ ра д ор

Љо и б ал а н д д ар та ла ф ф уз и ка ли м а

Вобаста, рољеъ Хотима, поён

Мирулло ШАРИФОВ, сардори СХДО ВКД-и Љумњурии Тољикистон, генерал-майори хизмати дохилї

Асбоби тории мусиќї

Ба кор бурдани чизе

шањр дар ИМА

Бафурља, асабї нашуда

Ќабилаи њиндуњои Перу

фадоранд дар хирманљойњову майдонњои ѓалла дастањои ихтиёрии зиддисўхтор ташкил карда, онњоро бо олоти аввалиндараљаи зиддисўхторї таъмин намоянд. Дар майдони кушод ё худ дар назди хирманљойњо шабона ба мошинњо ва дигар техника сўзишворї пур кардан манъ аст. Агар ба ин кор эњтиёљ пайдо шавад, дар равшании чароѓи дигар мошин бо риояи техникаи бехатарї ин корро анљом додан лозим аст. Эњтиёткориву муњофизати дилсўзонаи њосили бо араќи љабин рўёнидаи марди дењќон кафили пурии дастархон ва рўсурхии ањли њар хонадон мебошад. Пас, биёед, њама якдилу якљоя ѓаллаву хўроки дурушти чорворо њифз ва эњтиёт намоем, то ки заррае аз он талаф наёбад.

Калимаи нидо

"Шайх...-раис"

Музофоти Фаронса ва навъи машрубот

Номи узви "ЃарибшоКомпания"

Узви њозима Палто, шим ва шорт

нохушињои кори ѓалладарав њастанд, фавран бартараф намоянд. Дар љойњои нигоњдории хўроки чорво ва ѓалладона маводи зудоташгирандаро нагузоранд. Барои роњ надодан ба сўхтор ва талафи ѓалладонаю хўроки чорво аз тавсияву дастуруламалњои Хадамоти давлатии оташнишонии ВКД пайваста истифода баранд. Сарварони хољагињои дењќонї новобаста аз шакли моликияташон вазифадоранд, ки њар як автомашина, трактор, комбайн ва дигар техникаи хољагиро, ки барои љамъоварии њосил сафарбар карда шудааст, бо шарорахомўшкунакњо ва олоти аввалиндараљаи зиддисўхтор, 2-3 оташхомўшкунак, бел, намад, љорўби дароздаста, зарфи калони обдор ва рег таъмин намоянд. Ѓайри ин, тоза кардани муњаррикњои комбайнњо, тракторњо, автомашинањо омили муњими пешгирї намудани њодисањои нохуши сўхтор мебошанд. Њамчунин пеш аз оѓози мавсими ѓундоштани њосил сарварони хољагињои дењќонї ва масъулин вази-

Љоиз аи си намои Њол ливуд

Та нду ру с тї, с ињ а тї

А й на н ова р да ни п ор ча а з ма тн

М у та х а с с и с и с ох т и б а да н и ин с о н

В о њи д и п у ли Б р аз и лия

Гуз а ри ш и т а нта н а н ок и с а р б оз он

И Р оњ и п иё да га рд

Н «Аъзо » – б исёр, «… » як то

З Дарё дар Хо рват ия

У Н А Ш ир хо ри аз имт ар ин

У нв о н е, ки б о хатм и мак таб и ол ї мед ињ ан д

Б А К А Л К К А О В С О Р О В зиЗенабут К О Р О П ай ѓа м бар С А Б И Р Млаил-т Н д ар А О сиё У Б О С Кишва ри а л б ан њо и Се р б и я

Ф у нк с и яи т ри го но ме тр ї

И М А Т О М А К А Р Е Н К Д О В О Кал иф ор ни я в а Ф ло рид а дар њай ат и ин к иш вар анд

Педаг ог в а нав исанд аи рус


16

Минбари халќ 12 июни соли 2014 №24 (951)

ТАНДУРУСТЇ

Сухани ширин дармонбахш аст Аз рўзгори табибон њикоят кардан њамеша гуворост, зеро ќисмати бештари зиндагии онњо дар сари болини бемор мегузарад. Ба дили бемор гармию умед ва ба љисми ў мадору нерў бахшидан кори табибон аст. Ќањрамони мо низ аз зумраи табибонест, ки умри гаронмояашро сарфи табобати беморон кардааст ва дар ин љода ба ќуллањои баланди обрўву мартаба расидааст. …Духтараки зебову доное бо ному насаби Давлатсултон Ѓарибшоева пас аз хатми Донишгоњи давлатии тиббии Тољикистон соли 1969 худро хеле хушбахту муваффаќ эњсос мекард. Пешорўи ў шоњроњи бузурге меистод, ки ў бояд бо иродат ва бовари комил ба он ќадам мегузошт. Ба дўши худ масъулияти азимеро њис мекард, зеро ин шоњроњ ўро ба сўи мардум, ба сўи бемороне мебурд, ки ба умед ва табобат эњтиёљ доранд. Вай азм кард, ки нахуст бояд донишњои дар донишгоњ андўхтаашро такмил дињад. Бо ин ният ба ординатураи клиникии кафедраи љарроњии бачагона дохил шуд ва соли 1971 онро хатм кард. Пас аз хатми ординатура боби наве дар китоби зиндагияш оѓоз шуд. Ба њайси духтури эњёгар дар њамон ординатураи клиникї фаъолиятро шуруъ намуд. Инак, ў донишњои худро дар амал татбиќ мекард ва бо дилу љон мекўшид, ки вазифаашро бо камоли масъулият анљом дињад. Дар раванди фаъолият низ њисси ташнагї ба дониш ќалби ўро тарк намекард. Ин буд, ки соли 1973 дар шањри Душанбе курси панљмоњаи такмили ихтисосро хатм намуд. Омўзиши пайваста шањодат медод, ки ў бо касби пурифтихори худ хеле љиддї муносибат ме-

кунад ва хуб медонад, ки ин пеша аз инсон дониш, зањмат ва мењнатдўстиро таќозо дорад. Ин нуктаро ба назар гирифта, мавсуф курсњои такмили ихтисосро дар шањрњои Москва, Санкт-Петербург, Киев ва Анќара тамом кард ва хазинаи донишњои худро ѓановатмандтар намуд. Ќањрамони мо дар ординатураи клиникї то соли 1981 хизмат кард. Дањ соли фаъолият дар ин коргоњ ўро бо нозукињои амалии касбаш ошно ва барои фаъолияти пурсамари минбаъда омода намуд. Воќеан, ў дар ин даргоњ њамчун духтур ба камол расид ва омода буд, ки вазифањои муњимтареро ба дўш гирад. Он замон дар беморхонаи килиникии шањрии №1 шуъбаи беморињои зањролудшуда нав таъсис ёфта буд. Аз ин рў мудире лозим буд, ки фаъолияти онро хубу васеъ ба роњ монад. Маъмурияти беморхона ба вазифаи мудирии ин шуъба Давлатсултон Ѓарибшоеваро муносиб донистанд. Њамин тавр, омўзиш, таљрибаи дањсола ва зањмати пайваста ўро ба ин дараља овард. -Он ваќт шуъбаи беморињои зањролудшуда танњо як њуљра дошт ва шароиташ љавобгўи талабот набуд,-мегўяд Д. Ѓарибшоева. Ўро лозим буд, ки дар чунин шароит беморони зањролудшударо табобат кунад. Ќањрамони мо хуб медонад, ки нахустин ва муфидтарин дору барои беморони зањролудшуда сухани ширин аст. Мањз сухани ширин ва таскинбахш метавонад рўњияи беморро бардорад ва дили ўро рўшан кунад. Аз ин љост, ки њангоми табобат аз забони ќањрамони мо шањду шакар мерезад ва пайваста ба шогирдони худ талќин мекунад, ки бо беморон чунин муносибат намоянд. Д. Ѓарибшоева дар шуъбаи беморињои зањролудшудаи беморхонаи клиники №1 то соли 2004 фаъолият кард. Азбаски шуъбаи мазкур чандон шароити хуб надошт ва доираи фаъолияташ низ мањдуд буд, Д. Ѓарибшоева андеша дошт, ки ин шуъбаи муњим бояд дар шакли комилтару васеътар аз нав ташкил карда шавад.

Њидояти Ќудсї Дар нашриёти "Адиб" љилди аввали драмањои мунтахаби Љумъа Ќуддус - адиб ва рўзноманигор, њамкори нашрияи "Минбари халќ" ба табъ расид.

Соли 1998 ў бо њидоят ва дастгирии профессор Мухтор Муродов азм кард, ки дар беморхонаи клиникии шањрии №3 шуъбаи беморињои зањролудшударо дар шакли нав ва мутафовит таъсис дињад. Ў ба маќсади худ расид. Соли 1998 ин шуъба дар беморхонаи мазкур таъсис дода шуд. Ќањрамони мо худ соли 2004 аз беморхонаи килиникии №1 барои кор ба шуъбаи таъсисдодааш омад. Ў ба њайси духтури машваратчии беморињои зањролудшуда то кунун дар ин беморхона фаъолият дорад. Ќањрамони мо устодони худро, ки роњи зиндагї ва фаъолияташро њамвору равшан кардаанд, ба некї ёд мекунад. Дар ин радиф устодони худ Саттор Рањимов, Комил Тољиев ва Мухтор Муродовро махсус ёдовар мешавад ва зикр мекунад, ки наќши онњо дар ташаккули касбияти ў хеле бориз аст. Д. Ѓарибшоева ба наздикї сарњади њафтодсолагиро убур мекунад. Бо вуљуди ин синну сол рўњи ў бешикасту хастагинопазир аст. Њанўз њам ба зиндагї ва кори худ дасту дили гарм дорад. Њанўз њам дар сари беморон нишаста, ба онњо саховатмандона лутфу сухани ширини худро нисор мекунад.

Т.ХАЛИЛОВ

ПЛОСКИЙ ЖИВОТ (ШИКАМИ ЊАМВОР) БАРОИ ОНЊОЕ, КИ ФАРБЕЊИИ ШИКАМАШОНРО ЊАМВОРУ ЗЕБО НИГОЊ ДОШТАН МЕХОЊАНД !

Китобиёт

Ў муаллифи беш аз 80 асари драмавї, 8 киносенария, 20 китоби драмаву ќисса, романњои таърихї ва дастурњои таълимї барои рўзноманигорон мебошад. Инчунин, барои театрњои љумњурї чанд асари адибони шарќу ѓарбро тарљума кардааст. Ба маљмўаи "Њидояти Ќудсї" 9 пйесаи ў ворид мешаванд. Бархе аз онњо чун "Офариниши охирин", "Њидояти ќудсї", "Њотами Той", "Хољасагпараст", "Тавбашикан", "Шов-шов" дар бисёр озмунњои драмнависон ва љашнворањои театрї сазовори љоизањо шуда, дар љашнворањои байналмилалии њунари театрї намоиш дода шудаанд. "Хазинаи иблис", "Бахтљўён", "Тири бепайкон" асарњои нави ў буда, оид ба мушкилоти њамзамонон ва талошњои халќу давлат барои бењбудии рўзгори мардум њикоят мекунад. Мавриди зикр аст, ки асарњои Љумъа Ќуддус ба забонњои арабї, англисї, русї, ќирѓизї, ќазоќї, ўзбекї, уйѓурї тарљума ва тањия гардиданд. Силсилароманњои таърихии "Ориёно" дар ду љилд - "Њасрати Зардушт", "Бињишти гумшуда" (бо њаммуаллифии Мањмадрањим Каримов) сазовори дипломи дараљаи Фестивали 1У Байналмилалии санъати китоб дар шањри Москва шудааст.

"МХ"

ДИЌЌАТ, ОЗМУН! Нашрияи КИМ ЊХДТ "Минбари халќ" бахшида ба 20-солагии Њизби Халќии Демократии Тољикистон барои маќолањои бењтарин тањти унвони "20 соли масъулият дар назди Ватан" озмун эълон мекунад.

- Мутаносибан барои ислоњи ќаду ќомат мусоидат намуда, мубодилаи равѓан ва карбогидратњоро ба танзим медарорад; - Ба коњиш додани љабидашавии равѓан дар меъда таъсир намуда, бар зидди фарбењшавї ва вазни зиёдатї истифода мешавад; Диќќат !!! Њангоми мањсулоти "плоский живот"-ро истеъмол намудан, таъсироти он танњо шикамро њамвор мегардонад ва на дигар чойњои баданро. Тарзи истеъмол; ба марду зан 1 њаб рўзе 2 бор њангоми хўрок. Шакли барориш: №50 њаб. Истењсолкунанда Индонезия. Нархи фурўш 48с. "Плоский живот"-ро аз дорухонањо пурсон шавед!

Њадафи озмун тањкими маърифати сиёсии љавонон, инъикоси зањматњои масъулиятшиносонаи ЊХДТ барои расидан ба сулњу вањдати миллї, ободї ва рушди сиёсї, иљтимої, иќтисодї, фарњангї, бењбудии њаёти љавонони кишвар, ифшои чењраи ходимони фаъол ва масъули њизб аст. МАЌОЛАЊОИ БЕЊТАРИН

Рањњои аз простатити шадид ва аденома! КРАСНЫЙ КОРЕНЬ НОМИ МАРДУМИИ РАСТАНИИ КАМЁФТЕСТ, КИ ДАР БАЛАНДКЎЊЊО МЕРЎЯД. Корхонаи илмї - тадќиќотии Руссия "Красний корен"-ро дар шакли ќатра(обї) коркард намудааст. -ба бењшавии гардиши хун, кушодаву рафъ шудани ќарорањо дар ѓадуди простата, эњёи фаъолнокии љинсии мардона мусоидат мекунад. -кўмаки пурзўр мерасонад: ба пурра холї шудани пешобдон; кам намудани зуди пешобкунї ва барќароршавии фаъолияти љинсии мардон. Њангоми харидории "Красный корен" -аз дорухонањо, дар навиштаљот (инструкция)-и он њатман бояд навишти "живые витамины" дида шавад, зеро њамин намуди мањсулот дар таркибаш спирт ва ќанд надорад. Тарзи истеъмол: рўзе 2 бор ба таги забон 15-20 чакра давоми 1моњ. Шакли барориш: шишача 50мл. НАРХИ ФУРЎШ 24 СОМОНЇ

БО МУКОФОТ ЌАДР МЕШАВАНД. Дар озмун рўзноманигорони љавони то 28сола метавонанд ширкат варзанд. Муаллифон маводро бо њуљљатњои тасдиќкунандаи синну сол ва шуѓли худ дар шакли электронї ва хаттї дар

БА КОР ЌАБУЛ МЕКУНЕМ Ошхонаи "Зафарљон", воќеъ дар километри 100-уми шоњроњи Душанбе-Хуљанд ба пешхизмат ниёз дорад. Маоши хуб кафолат дода мешавад. Тел.: 935-84-90-28

Рўзнома моњи декабри соли 1994 тањти раќами 309 дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ба ќайд гирифта шудааст.

њаљми то 4 сањифаи А4 њарфи 14, бо суратњо ва ишораи "Ба озмуни 20-солагии ЊХДТ" то санаи 1.09.2014 метавонанд фиристанд. Ба озмун маводи дар нашрияњои њизбии вилоятї ва шањру навоњї ба табъ расида низ пешнињод карда мешаванд. Дар арафаи љашни 20-солагии ЊХДТ комиссия маќолањои бењтаринро муайян мекунад ва мукофотњоро дар рўзи љашн масъулин ва собиќадорони њизб ба ѓолибон месупоранд. Телефонњо барои тамос: 2387210, 2385427, 2387907

Кормандони Дастгоњи КИМ ЊХДТ, КИ вилоят ва шањру ноњияњо, њафтаномаи "Минбари халќ" ба сармуњосиби Дастгоњи КИМ ЊХДТ Гулнора Худойбердиева нисбати даргузашти

ПАДАРАШ њамдардии амиќ баён намуда, ба наздикону пайвандони марњум аз даргоњи Парвардигор сабри љамил мехоњанд.

Муовини сармуњаррир оид ба тиљорат: Хусрав Дўстов

ЊАЙАТИ ЭЉОДЇ: Ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома зимнан метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро ба дўш нагирад.

Сармуњаррир Бахтиёр ЊАМДАМОВ

ÁÀÐÎÈ ÌÀÚËÓÌÎÒ: Дастгоњи КИМ ЊХДТ Идораи рўзнома тел: 224-23-90, 224-83-72, 224-49-29, 221-63-21. факс: 224-27-59

www.tribun.tj

тел. 238-72-10, 238-54-61, 238-79-07, факс: 227-44-94

E-mail: minbarihalk@bk.ru

КИМ ЊХДТ

Котиби масъул: Маъруфљон Мањмудов Муњаррири масъул: Алиљон Љўраев Хабарнигорон: Љумъа Ќуддус, Толиби Луќмон, Аслия Саломатшоева, Моњрухсор Рањимова Масъули чоп: Мирзоалї Юнусов Њуруфчинон: Љамила Ањмадова, Гуландом Раљабова Мусањњењ: Сабоњат Худоёрбекова, Суратгир: Тўхтамурод Рўзиев Сањифабанд: Фирдавс Таушаров

НИШОНИИ МО: 734018, ш. Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозї, 16. Индекси обуна: 68910 Макони чоп: нашриёти «Шарќи озод». Теъдоди нашр: 48600 нусха Навбатдор:

Толиби Луќмон


Минбар 2014 (24)  
Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you