Page 1

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Барои созандагї ва рушди босуботи Тољикистон

15 май соли 2014, панљшанбе, №20 (947)

www.minbari.halk.tj www.tribun.tj E-mail: E-mail: minbarihalk@hhdt.tj minbarihalk@bk.ru

НАШРИЯИ МАРКАЗИИ ЊИЗБИ ХАЛЌИИ ДЕМОКРАТИИ ТОЉИКИСТОН

ЊАДАФИ МО

- ÇÈÍÄÀÃÈÈ ØÎÈÑÒÀÈ ÌÀÐÄÓÌ

Бо ташаббуси Дастгоњи КИМ ЊХДТ рўзњои 12 -15 май дар шањри Душанбе курси бозомўзии фаъолони њизбї баргузор гардид, ки дар он 72 нафар раисони комиљроияњои њизбии шањру навоњї, ташкилотњои ибтидої, масъулини Дастгоњи Кумитаи иљроияи Марказї ва намояндагони васоити ахбори умум ширкат намуданд. сањ. 3-7 15 май-Рўзи байналмилалии оила

Мулоњиза

Ислом ба њизб ниёз надорад,

Маориф

Фарњанг

ГУЛИ САРИ САБАД НАБОЯД

ПАЖМУРДА ШАВАД

ТЕАТРИ ТОЉИК ЧАНД СОЛ ПЕШ РАФТААСТ?

ОИЛА МАКОНИ ОСОИШ

сањ. 9

сањ. 10

сањ. 12

сањ. 14


2

ЊАФТАИ ПРЕЗИДЕНТ

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

ИШТИРОК ДАР МУЛОЌОТИ ЃАЙРИРАСМИИ САРОНИ ДАВЛАТЊОИ ТОЉИКИСТОН, АРМАНИСТОН, БЕЛАРУС, РУСИЯ ВА ЌИРЃИЗИСТОН Рўзи 8 майи соли равон Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон барои иштирок дар мулоќоти ѓайрирасмии сарони давлатњои Тољикистон, Арманистон, Беларус, Русия ва Ќирѓизистон вориди шањри Маскави Федератсияи Русия шуд.

С

АРОНИ давлатњо дар Маркази миллии идораи мудофиаи Русия љараёни машќњои низомии ќўшунњои њарбии гуногуни давлати Русияро аз минтаќањои мухталифи ин кишвар тавассути мониторњо тамошо карданд. Дар мулоќот доир ба масоили умдаи вобаста ба авзои амниятї дар минтаќа ва љањон гуфтугў сурат гирифт. Аз вазъи номатлуби кунунї дар Украина ва њамчунин Шарќи Наздику Африќои Шимолї изњори нигаронї карда шуд. "Мо љонибдори онем, ки буњрони Украина бо роњњои сулњомез ва тавассути гуфтугўю муколамаи созанда њалли худро ёбад", - изњор намуд

Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон. Љустуљўи роњњои муассири њамгирої доир ба таъмини амнияту субот дар минтаќаи Осиёи Марказї, хусусан пас аз хуруљи нерўњои байналмилалии посдори сулњ аз Афѓонистон низ аз мавзўъњои асосии суњбат буд. Сарвари давлати Тољикистон Эмомалї Рањмон таъкид дошт, ки наќшањои ќаблан мувофиќашуда доир ба кўмаки фаврии техникї ба Тољикистон барои пурзўр намудани њифзи сарњади давлатї бо Афѓонистон бояд дар амал татбиќ шаванд. Табодули назар, њамчунин доир ба бисёр масоили дигари мавриди таваљљуњ сурат гирифт.

ПОСИ ХОТИРИ ЌУРБОНИЁНИ ЉАНГИ БУЗУРГИ ВАТАНЇ

Санаи 9-уми май бо иштироки Президенти кишвар Эмомалї Рањмон дар боѓи Ѓалабаи пойтахт ба муносибати солгарди 69-уми Ѓалаба дар Љанги Бузурги Ватании солњои 1941-1945 маросими гулгузорї дар назди гулхани ёдгорї баргузор шуд.

Б

А поси хотири ќурбониёни Љанги Бузурги Ватании солњои 1941-1945, ки беш аз 100 њазори онњо фиристодагони Тољикистон буданд, гулчанбарњо гузошта шуд. Нахуст Президенти Љумњурии Тољикистон, Сарфармондењи олии Ќуввањои Мусаллањи кишвар Эмомалї Рањмон бо гузоштани гулчанбар хотираи ќањрамонону иштирокдорони он љанги пурдањшатро пос дошт. Сипас гулчанбарњо аз номи Маљлиси миллї ва Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, Њукумати Љумњурии Тољикистон, маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти

давлатии шањри Душанбе, собиќадорони Љанги Бузурги Ватании солњои 19411945, сохторњои ќудратии Тољикистон, корпуси дипломатии муќими шањри Душанбе, пойгоњи низомии Федератсияи Русия дар Тољикистон ва аз номи љавонони кишвар гузошта шуд. Маросими поси хотир бо гузашти низомии љузъу томњои Горди фахрии Тољикистон ва оркестри асбобњои нафасї хотима ёфт. Сарвари д авл ат Эм омал ї Рањмон, њамчунин бо намояндагони насли наврасу ояндасози кишвар ва собиќадорони љангу мењнат аз наздик суњбат намуда, ба ин пирони барнодил арзи ќадрдонї кард.

МУЛОЌОТИ ЭМОМАЛЇ РАЊМОН БО МАРТИН ДАХИНДЕН

15

МАЙИ соли равон Президенти кишвар Эмомалї Рањмон Директори генералии Агентии Швейтсария оид ба њамкорї ва рушди байналмилалї Мартин Дахинденро ба њузур пазируфт. Дар мулоќот масоили вобаста ба њамкории Тољикистону Швейтсария баррасї шуд. "Мо Швейтсарияро яке аз шарикони муњими худ дар ќитъаи Аврупо медонем"изњор дошт Сарвари давлат Эмомалї Рањмон. Аз рушди њамкории сиёсї, њуќуќї, иќтисодию тиљоратї, сармоягузорї ва гуманитарї миёни ду кишвар изњори ќаноат карда шуд. Тавре зикр гардид, Швейтсария аз соли 1993 ба ин сў ба њайси роњбари Гурўњи швейтсарии намояндагї дар сохторњои байналмилалии молиявї манфиатњои Тољикистонро дар шўроњои иљроияи Бонки умумиљањонї, Фонди байналмилалии асъор ва Бонки таљдид ва рушди Аврупо пуштибонї менамояд.

Президенти кишвар Эмомалї Рањмон ба њамкорї ва ёрии Швейтсария дар масъалаи шомил гаштани Тољикистон ба Созмони Љањонии Савдо бањои баланд дод. Њамчунин ба фаъолияти пурсамари Дафтари Швейтсария оид ба њамкорї дар Тољикистон, ки аз соли 1998 кор мекунад, бањои баланд дода шуд. Тавре зикр гардид, аз тариќи ин нињод барои татбиќи лоињањои сершумори Тољикистон ба њаљми умумии 250 миллион доллари амрикої грантњо људо карда шудааст. Њоло 30 лоиња бо маблаѓгузории Швейтсария мавриди татбиќ ќарор дорад. Њамзамон Швейтсария "яке аз шарикони муњими тиљоратии Тољикистон" номида шуд. Чунонки зикр гардид, соли 2013 гардиши мол миёни ду кишвар зиёда аз 83 миллион доллари амрикоиро ташкил додааст, ки нисбат ба соли 2010 2,4 баробар зиёд аст. Њар ду љониб омодагии устувори худро ба густариши бештари њамкории гуногунљанба таъкид доштанд.

www.president.tj


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Бо ташаббуси Дастгоњи КИМ ЊХДТ рўзњои 12 -15 май дар шањри Душанбе курси бозомўзии фаъолони њизбї баргузор гардид, ки дар он 72 нафар раисони комиљроияњои њизбии шањру навоњї, ташкилотњои ибтидої ва масъулини Дастгоњи Кумитаи иљроияи марказї ва намояндагони васоити ахбори умум ширкат намуданд.

К

ОРИ њамоиши мазкурро муовини аввали Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон Сафаров Сафар Ѓаюрович ифтитоњ намуда, изњор кард, ки ин тадбири муњим бо дастури Раиси ЊХДТ муњтарам Эмомалї Рањмон сурат гирифтааст ва барои аз худ намудани технологияњои нави сиёсї, тарзи муосири фаъолияти ташкилотњои њизбї ањамияти амалї дорад. Пешорўи мо маъракањои муњими сиёсї, интихоботи вакилон ба Маљлиси намояндагон ва маљлисњои мањаллии вакилони халќ меистад. Мо бояд ба ин маъракањои муњими сиёсї њамаљониба омодагї гирем. Дар тамоми сатњњо байни ќишрњои љомеа, занон, љавонон, махсусан бо сокинони дењоти дурдаст кор бурда, вазифаю њадаф ва дастовардњои њизбро муаррифї намудан зарур аст. Халќ њатман ва аз њар як њизб суол мекунад, ки бо кадом дастовардњо ба интихобот омада аст? Он чиз нигаронкунанда аст, ки мо комёбињои зиёде дар њама бахшњо дорем, вале баъзан фаъолони њизбї дар суњбатњо бо ВАО, мардум, ё минбари созмонњои байналмилалї онро сањењ шарњ дода наметавонанд. Роњбари ЊХДТ дар мањалњо будан, ки сарвараш шахсияти дар љањон маъруф, Президенти љумњурї муњтарам Эмомалї Рањмон мебошанд, шарафи бузург аст, вале масъулияти баландро талаб мекунад. Бо дастгирии Љаноби Олї мо соњиби шароиту имконот, техника ва дастгоњњои замонавї њастем. Кадрњои боистеъдод ва дорои маърифати баланд дорем. Фаќат корро бояд таќвият дод. Барномаи пешазинтихоботии Президенти кишвар, барномаи амали њар як аъзои њизби мо буда, барои иљрои тамоми дастуру супоришњо рањнамои мо мебошад. Сипас, муовини аввали Раиси ЊХДТ С.Сафаров дар мавзўи "Наќши ЊХДТ дар ташаккули љомеаи шањрвандї ва истифода аз нерўи созандаи сохторњои иљтимої дар маъракањои сиёсї" лексия - суњбат доир намуд. Пешнињод гардид, ки шиори дар Анљумани Х1 ЊХДТ муайяншуда -"Барои вањдат, рушди устувори иќтисодї ва зиндагии шоистаи мардум" чун самти марказии фаъолияти њизбї гашта, бо ин даъват ба интихоботи ќарибулвуќўи парлумонї ва мањаллї ворид гардем. (Матни суњбат пурра нашр мегардад). Вазири маорифи љумњурї Нуриддин Саидов зимни суњбат - лексия оид ба "Маќоми мафкураи миллї дар њаёти љомеа" иброз намуд, ки мављудияти идеология дар њар кишвар мањаки пешбарї ва рушди љомеа мебошад. Ў таъкид намуд, ки дар замони љањонишавї ташаккули мафкураи миллї, яъне идеологияи миллї шарти муњим аст. Дар ин замина, истифодаи дини мубини Ислом ва мазњабњои он барои эъљоди тафриќаву низоъ дар љомеа нодуруст буда, мебояд, ки арзишњои диниву мазњабї барои сарљамъї, вањдати миллї ва бењбудии њаёти сокинони кишвар мусоидат намояд. Дар ин масъала, таъкид намуд Н.Саидов, як ќатор мушкилот мављуд аст: дар охири замони шўравї тамоми талошњо барои аз байн бурдани идеологияи ягонаи њизби коммунист равона шуд. Минбаъд дар Сарќонун (Конститутсия) чун идеологияи

3

ЊАЁТИ ЊИЗБ

БАРОИ ВАЊДАТ, РУШДИ УСТУВОРИ ИЌТИСОДЇ

ВА ЗИНДАГИИ ШОИСТАИ МАРДУМ

ягонаи давлатї зикр намудани идеологияи њизбе ё њаракати љамъиятие номумкин аст. Вале давлат ва љомеа бе њадафњои умумї, бе мафкура ва идеология буда наметавонад. Зарур аст, ки вай идеологияи давлат бошад, на идеологияи давлатї. Боиси ташвиш ва нигаронии ањли љомеа аст, ки 80 нафар љавонони мо дар Сурия бар зидди њукумати ин кишвар љанг карда, нисфашон љони худро ќурбон карданд. Њоло зимни рисолањои илмии аспирантњоямон сабабу сабаќњои "Инќилобњои ранга" ва "Бањори араб"-ро меомўзем. Арзишњои бунёдиро аз таърихи деринаи фарњанги халќамон бояд љуст. Мафкураи миллї, ватандўстї ва ифтихор аз мењан арзишест, ки барои тамоми халќњои муќими Тољикистон ќобили ќабул аст. Тањти таъсири ин арзишњо љавононро аз таъсири идеологияњои ифротгароёна рањо бояд кард. Љойи заъфи мафкураи љомеаро бояд омўхт, ислоњ кард ва барои осоишу вањдати миллї мусоидат намуд. Њизби мо кишварро ба рушд, ба прогресси љањонї мебарад ва мебояд, ки дар ин љода мафкураи миллї созгор ва тамоми љомеа бояд сањмгузор буда, њамдастї намоянд. Пас аз зуњри рўзи 12 май муовини вазири адлияи љумњурї Њаким Мирсаев барои иштирокдорони курси бозомўзї дар мавзўи "Њамкории маќомотњои давлатї бо њизбњои сиёсї ва иттињодияњои љамъиятї" суњбат-лексия баргузор намуд. Тавре мавсуф изњор дошт, давлат аз фаъолияти њизбњои сиёсї ва иттињодияњои љамъиятї манфиатдор аст, зеро

Муовини вазири адлия дар бораи фаъолияти Иттињодияњои љамъиятї сухан ронда, аз љумла ќайд кард, ки онњо низ ќисми људоинопазир ва муњими љомеаи демократии Тољикистон мањсуб шуда, фаъолияти иттињодияњои љамъиятї ва муносибатњои он бо давлат дар дораи талаботи ќонун ба роњ монда шудааст. Тибќи ќонунгузорї иттињодияњои љамъиятї ташкилоти ѓайритиљоратї дониста шавад њам, вале ќонунгузор ба ин иттињодияњо њуќуќи пеш бурдани фаъолияти соњибкорї ва њољагидориро бо маќсади ба даст овардани даромад дода-

онњо яке аз нишонањои ташаккули љомеаи шахрвандї дар љумњурї мебошанд. Ба андешаи ў њамкории давлатро бо њизбњои сиёсї ва иттињодияњои љамъиятї Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи њизбњои сиёсї" ба танзим медарорад. Муовини вазири адлия зикр намуд, ки меъёрњои муќаррароти Конститутсияи Љумњурии Тољикистон имконият доданд, ки дар Тољикистон низоми бисёрњизбї ба вуљуд оварда шавад. 8 њизби сиёсї, ки дар Тољикистон ба ќайд гирифта шудааст, баёнгари демократї будани давлат мебошад. Тадриљан њамкории маќомотњои давлатї бо њизбњои сиёсї афзун гардида истодааст. Дар ин љода, дар назди Президенти мамлакат Шўрои љамъиятї таъсис дода шуда, дар он намояндагони њизбњои сиёсї, иттињодияњои љамъиятї ва фаъолони љомеаи шањрвандї шомил мебошанд. Тадбирњои андешидаи Њукумат оид ба такмили њамкорињо бо њизбњои сиёсї барои бењтар намудани фазои сиёсии мамлакат мусоидат мекунад,- гуфт Њ. Мирсаев.

аст, аммо даромади аз фаъолияти соњибкорї ва хољагидории иттињодия ба даст омада, байни аъзо таќсим шуда наметавонад ва он танњо барои маќсадњои оинномавї истифода мешаванд. Ба андешаи мавсуф Иттињодияњои љамъиятї ё чи тавре ки онњорро ташкилотњои ѓайридавлатї (ТЃД) меноманд, дар њалли проблемањои иљтимоии љумњурї мавќеи муњимро мебозанд. Аз ин лињоз, ба проблемањои иттињодияњои љамъиятї дар Љумњурии Тољикистон ањамияти хоса дода мешавад. Дар љумњурї аз соли 2007 то имрўз зиёда 2700 адад иттињодияњои љамъиятї аз ќайди давлатї гузаштаанд. Аз суњбат бармеояд, ки имрўз њамкории давлат бо њизбњои сиёсї ва иттињодияњои љамъиятї дар сатњи муносибатњои нав ќарор дорад. Иштирокдорони курси бозомўзї њамзамон дар љараёни суњбат-лексия ба суолњои хеш посух гирифтанд. Мавзўи дигаре, ки њозирин бештар ба он таваљљуњ доштанд, "Буњрони Ук-

раина ва бозии абарќудратњо" буд. Директори Институти фалсафаи назди Академияи илмњои љумњурї, доктори илмњои фалсафа Абдулвоњид Шамолов мавзўъро хеле хуб шарњ дод. Ба андешаи мавсуф абарќудратњо барои манфиати хеш ќодиранд, ки кишварњои орому осударо ба майдони набарду нооромињо табдил дода, халќро зери ниќоби демократия зидди њамдигар шўронанд. Мардуми Афѓонистон, Ироќ, кишварњои Араб, аз љумла Миср ва Сурия то ба имрўз аз ин љабр мекашанд. Сенарияи навбатии тарњрезишудаи абарќудратњо бозї бо сарнавишти Украина ва таќдири мардуми он аст. Бино ба гуфти А. Шамолов буњрони Украина аз тарафи дигар фишор болои Русия низ мебошад. Иштирокдорони курси бозомўзї дарк намуданд, ки маќсад аз тањлили мавзўъ тањкими њушёрии сиёсї аст. 13 май ширкаткунандагони курсњои бозомўзї ба ду гурўњ таќсим шуда, суњбатлексияњои раиси Кумитаи занон ва оилаи назди Њукумати Љумњурии Тољикистон Маѓфират Хидирова ва ректори Донишгоњи давлатии омўзгории Душанбе ба номи С.Айнї, академик Абдуљаббор Рањмоновро дар мавзўъњои рўзмарра шуниданд. Доктори улуми фалсафа, Маѓфират Хидирова, дар мавзўи "Масъалањои муосири сарварї" баромад намуда, рољеъ ба марњилањои таъсиррасонї ба шуури одамон, истифодаи механизми чорањо дар бозори сиёсї дар марњилаи кунунї, менељменти сиёсї, мафњумњои роњбарї ва сарварї суњбати пурмуњтаво анљом дод. Зикр гардид, ки дар марњилаи кунунї раќобати сиёсї бе надонистани вазъият, малакаю мањорати касбї, саводи комили сиёсї ва малакаи такмилёфтаи сарварї имконнопазир мешавад. Њаёт худ таќозо мекунад, ки роњбар дорои мањорату малакаи сарварї бошад. Дар акси њол маќсаду ниятњои пешбинигардида бе натиља анљом хоњанд ёфт. Нафаре, ки вазъиятро дарк карда наметавонад, имкони рафъи норасоиро надорад, хулоса намуд, М.Хидирова. Пешнињоди мавзўъ аз љониби шунавандагон бо ќаноатмандї пазируфта шуда, миёни маърузачї ва ањли нишаст суолу посух сурат гирифт. Раиси КИ ЊХДТ дар вилояти Хатлон А. Ализода, раиси КИ ЊХДТ дар шањри Душанбе Љ. Саидов, раиси КИ ЊХДТ дар шањри Вањдат Р. Љалилов ва раиси КИ ЊХДТдар шањри Турсунзода М. Бобоева дар суханронињои худ оид ба муњимияти мавзўи баррасишуда изњори ќаноатмандї намуда, ба М.Хидирова барои суњбати пурмуњтаво арзи сипос намуданд.

сањ. 6


4

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

ЊАЁТИ ЊИЗБ

С. Сафаров: ДАР ИЉРОИ ВАЗИФАЊО

БОЯД МАСЪУЛИЯТНОК БОШЕМ Маърўзаи муовини якуми Раиси Њизби Халќии Демократии Тољикистон Сафаров С.Ѓ. дар курси бозомўзии раисони кумитањои иљроияи ЊХДТ ЊОЗИРИНИ МУЊТАРАМ, ЊАМЊИЗБИЁНИ ГИРОМЇ!

М

О айни њол, дар марњалае ќарор дорем, ки имсол аъзои Њизби Халќии Демократии Тољикистон, љонибдорони мо ва умуман мардуми сарбаланди кишварамон бо руњбаландї ва бо ифтихори ватандўстона 20-солагии Конститутсияи мамлакат, Суруди миллї ва 20-умин солгарди таъсисёбии Њизби Халќии Демократии Тољикистонро љашн мегиранд. Мо њамчун њизби пешоњанги љомеа бояд бо дарки баланди масъулият, номуси баланди ватандорию худшиносї барои амалї намудани њадафњои барномавии њизб ва истиќболи сазовори ин љашнњо мардумро ба тањкими сулњу вањдат ва бунёдкорї сафарбар намоем. Дастовардњои солњои охири кишвар, ки дар маљмуъ аз вањдати миллї ва муњити солими сиёсї иборат мебошад, њамчун омили асосии ризоияти љомеа ва нишонаи маърифату фарњанги баланди сиёсї арзёбї мегардад. Сарвари давлат ба хотири бењбуд бахшидани сатњи иљтимоии мардум ва барои њар як инсон фароњам овардани шароити зиндагии арзанда ва инкишофи озодона тадбирњои муассир меандешанд. Лозим аст, ки дар рафти вохўрињо бо ќишрњои мухталифи љомеа сиёсати Давлату Њукумати мамлакатро дар самтњои сиёсї, иќтисодї, иљтимої, маориф, фарњанг, тандурустї, кишоварзї ва ѓайра дуруст шарњу тавзењ дода тавонем. Бо риояи дурусти ќонунгузории амалкунанда корњои ташкилї, таблиѓотию ташвиќотиро вусъати тоза бахшида, дар њалли хостањои мардум сањм гузорем ва бо ин роњ сафи љонибдорони њизбро зиёд намоем. Њизби мо дар љомеаи демократии кишвар бо татбиќи маќсадњои худ дар тањкими вањдати миллї, худшиносиву худогоњї, инчунин ба корњои созандагиву бунёдкорї ва ободии мамлакат њидоят намудани мардум сањми муносиб дорад. Ин аз он далолат мекунад, ки маќсаду мароми њизб ифодакунандаи маќсаду мароми мардум буда, бањри њимояи манфиатњои мардум пайваста кўшиш менамояд. Имрўз дар кишвари мо шароите ба миён омадааст, ки њар як шањрванди ин сарзамин метавонад дар њаёти сиёсї, фарњангї ва иќтисодиву иљтимої мавќеи хешро озодона муайян намояд. Барномаи Њизб барои солњои 2010-2015 тањти шиори "Барои созандагї ва рушди босуботи Тољикистон", ки бо барномањои ќабулгардидаи Њукумати Љумњурии Тољикистон тавъам мебошад, пайваста амалї шуда истодааст. Шиори Њизби Халќии Демок-

ратии Тољикистон барои 7 соли оянда, ки дар Барномаи пешазинтихоботии номзади њизб ба мансаби Президенти Љумњурии Тољикистон пешнињод шуд, "Барои вањдат, рушди устувори иќтисодї ва зиндагии шоистаи мардум!" мебошад. Тољикистон дар остонаи маъракаи бисёр муњими сиёсї - интихоботи навбатии Маљлиси Олї ва маљлисњои мањаллии вакилони халќ ќарор дорад. Барои Њизби Халќии Демократии Тољикистон он имтињони навбатї хоњад буд. Моро зарур аст, ки тибќи Барномањо ва шиорњои Њизби Халќии Демократии Тољикистон ба маъракаи омодагї ба интихоботи соли 2015 ворид гардем. Њоло дар заминаи тањкими арзишњои демократї дар мамлакат барои рушди бисёрњизбї шароити мусоид фароњам оварда шудааст. Айни њол дар кишвар 8 њизби сиёсї фаъолият намуда, онњо дар њаёти сиёсии мамлакат ширкат меварзанд ва дар ташаккули элитаи сиёсии њизбї тавассути иштирок дар маъракањои интихоботї наќши худро мегузоранд. Мусаллам аст, ки пешорўи маъракањои муњими сиёсї, аз љумла интихоботи Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва маљлисњои мањаллии вакилони халќ њар як њизби сиёсї барои ба даст овардани ѓолибият барнома ё наќшаеро барои фаъолияти худ пешнињод мекунад. Баргузории курси мазкур низ бањри муайян намудани самти фаъолият ва вазифањои аввалиндараљаи ташкилотњои њизбї равона гардидааст. Дар ин радиф зарур шуморидем, ки бо маќсади дар сатњи баланди ташкилию сиёсї иштирок намудан дар маъракаи сиёсї бо љалби васеи роњбарони ташкилотњои њизбї омўзиши судмандро ба роњ монем. Њадафи асосии курси мазкур тавсеаи минбаъдаи фаъолияти њизбї, баланд бардоштани сатњи

тахассусї ва савияи дониши сиёсї, њуќуќї ва маънавии кормандони њизбї, омўзиши роњу усулњои таблиѓотї, ворид намудани таљрибаи корњои идеологї ва фаъолияти таблиѓотї мебошад. Бояд тазаккур дод, ки аз ибтидои соли 2014 мо корњои пешазинтихоботиро оѓоз намуда, фаъолияти сохторњои њизбиро моњи январи соли 2014 дар маљлиси васеи Раёсати Кумитаи Иљроияи Марказї баррасї кардем ва барои тавсеаи фаъолияти њизбї, вусъати амалияи таблиѓотї вобаста ба маъракањои сиёсї, таљлили сазовори 20 - солагии ќабули Конуститутсияи Љумњурии Тољикистон ва 20-солагии таъсисёбии Њизби Халќии Демократии Тољикистон вазифањои минбаъдаро мушаххас намудем. Дар ин радиф таваљљуњи Шуморо ба интихоботњои баргузоргардида ва вазифањои минбаъдаи сохторњои њизбї љалб менамоям. Бояд тазаккур дод, ки дар умум дар интихоботи соли 2010 бори аввал 5 њизби сиёсї дар парлумони мамлакат соњиби мандати вакилї гаштанд. Дар интихоботи парлумонии соли 2010 њизби мо бо аксарияти овозњо пирўз гардида, аз рўйхати њизбї 16 нафар ва аз њавзањои якмандатї 39 нафар номзадњои мо вакили Маљлиси намояндагон интихоб гардиданд. Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар шањри Душанбе соњиби 70,5 фоизи овозњо, дар Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон соњиби 63,8 фоиз, дар вилояти Хатлон соњиби 70,4 фоиз, дар вилояти Суѓд 72,2 фоиз ва дар шањру ноњияњои тобеи марказ соњиби 68,2 фоизи овозњои интихобкунандагон гардиданд. Инчунин, соли 2010 мутобиќи Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи худидоракунии мањаллии шањраку дењот" дар маљлисњои шањраку љамоатњо бори аввал интихобот барпо гардид, ки довталабони вакилї хеле зиёд

буданд. Барои 10 274 љой 15 132 нафар мубориза бурда, аз ин миќдор 6 618 аъзои Њизби Халќии Демократии Тољикистон вакилони љамоату шањрак интихоб шуданд. Ин гувоњи љонибдории якдилонаи њизб аз љониби сокинони кишвар дар маъракањои интихоботї мебошад. Маъракаи сиёсии баргузоргардида далели равшани он аст, ки меъёрњои демократї то ба шањраку дењот пазируфта шуда, имкон медињад, ки мардум њар чи бештар дар корњои давлатдорї фаъолона иштирок намояд. Дар маљмўъ дар маљлисњои вилоятї њизб аз 70 фоиз зиёд овоз гирифта бошад њам, вале аз беањамиятї ва ташкили сусти фаъолияти ташвиќу тарѓибот дар якчанд участкањои интихоботии шањру ноњияњо, ба тарафдории њизб камтар овоз доданд. Дар ин замина мехоњам таваљљуњи Шуморо ба њайати сифатии вакилони интихобшуда ба маљлисњои мањалии вакилони халќ љалб намоям. Њамзамон бояд ќайд кард, ки пешбарии љавонон ба маљлисњои мањаллии шањру ноњияњои љумњурї аз тарафи конференсияњои њизбї ќариб ба назар нарасид. Натиљаи њамин буд, ки дар њайати вакилони интихобшуда ба маљлисњои мањаллии вилояти Хатлон љавонони то 40 сола њамагї аз як то 4 нафар интихоб шудаанд. Дар њавзањои интихоботии Маљлиси вакилони халќи вилояти Суѓд ба љуз ду њавза асосан номзадњои ЊХДТ ба пирўзї расиданд. Аз 70 нафар вакили Маљлиси вакилони халќи вилояти Суѓд, њамагї 5 нафар љавонони то 40 сола интихоб гардида, вакилони аз 60- сола боло њамагї 6 нафар буданд. Дар шањру ноњияњои Исфара, Айнї, Ѓончї, Љаббор Расулови вилояти Суѓд љавонони то 40сола њамагї аз як то 4 нафар, шањру ноњияњои Истаравшан 1 нафар, Исфара ва Мастчоњ 3 нафар зан ва дар Кўњистони Мастчоњ њамагї як нафар зан интихоб гардиданд.

Рафти интихобот дар вилоятњои Хатлону Суѓд нишон дод, ки камбудињо асосан дар самти корњои идеологї дар байни љавонону занони шањру ноњияњои Кулоб, Ќўрѓонтеппа, Бохтар, Љомї, Румї ва Ќумсангири вилояти Хатлон; Истаравшан, Исфара, Мастчоњ, Кўњистони Мастчоњи вилояти Суѓд љой доштанд. Камбудињои љиддї дар интихоботи соли 2010 дар шањру ноњияњои тобеи љумњурї низ љой дошт. Чунончї, номзади пешбаришудаи ЊХДТ ба вакили Маљлиси намояндагон дар шањри Турсунзода 55,5 фоиз овоз гирифта, узви дигари њизби мо, ки ба таври худпешбарї ба ќайд гирифта шуда буд, ќариб 40 фоиз овоз гирифт. Инчунин, дар шањри Турсунзода 8 нафар номзад аз њайати роњбарони ташкилоту корхонањо дар Маљлиси шањрї интихоб нагардиданд. Дар њавзаи Шањринав низ номзади ЊХДТ њамагї 54,9 фоиз овоз гирифта, номзади худпешбар 37,5 фоиз раъйи мардумро соњиб шуд. Дар ноњияи Файзобод чор нафар аз њисоби занони роњбар ва фаъол дар интихобот ширкат варзида, вакили ноњиявї интихоб нагардиданд. Дар Маљлиси вакилони халќи ноњияи Рўдакї љавонони то 40 -сола њамагї 6 нафар интихоб гардиданд. Дар интихоботи сипаришуда дар соли 2010 дар ноњияи Рашт дар љамоати дењоти Љафр Њизби Халќии Демократии Тољикистон 60 фоизи овозњои интихобкунандагонро гирифт. Сабабњои нокифоя будани љонибдории њизб дар участкањои алоњидаи шањри Вањдат, пеш аз њама истифода набурдан аз технологияи нави тарѓиботї буд. Њарчанд дар шањри Душанбе муборизањои сиёсї хеле шадид сурат гирифта бошанд њам, дар њамаи 4 њавзаи интихоботии он њизби мо ѓолиб омад. Аз ин рў, моро зарур аст, ки њангоми интихоб ва пешбарии номзадњо ба аъзогии кумитањои иљроия, комиссияњои тафтишотї, вакилии њамаи зинањо ба њайати сифатии он ањамияти љиддї дода, шахсонеро пешбарї намоем, ки дар байни омма соњиби обрую эътибор бошанд. Зеро таљрибаи солњои пешин нишон дод, ки ба даст овардани ѓолибият аз пешбари и но мз ад и ар за нд аю о брўманд вобастагии калон дорад. Дар мавриди усулњои наву замонавии тарѓиботу ташвиќот, роњњои љалб кардани шањрвандон ба сафи њизб ва афзун намудани љонибдорон дар љомеа аз тарафи ягон ташкилоти њизбї ташаббуси нав нишон дода нашуд. Њамзамон, дар фазои бисёрњизбї ташкилотњои мањаллиамон дуруст кор бурда натавонистанд. Аз љониби баъзе аз кумитањои иљроияи њизбии шањру ноњияњо аз натиљањои интихобот хулосабарории дуруст сурат нагирифт.


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Дар ин замина мехоњам махсус таъкид намоям, ки мо бояд аз потенсиали зењнї, ташкилотчигї ва ташаббускории љавонон пурра истифода барем. Бояд дарк намоем, ки тамоми маљмўи муносибатњои љамъиятї дар њаёти љавонон чун оина инъикоси худро ёфта, тамоюлњои мусбию манфї дар навбати аввал таъсири худро ба ин ќишри љомеа мегузорад. Дар ин росто, мо бояд љињати боз њам баланд бардоштани савияи маърифати њуќуќї ва дониши сиёсии љавонон тадбирњои муассир андешем. Њизби мо интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистонро, ки соли 2013 баргузор гардид, бо натиљањои хуб љамъбаст намуд. Аммо набояд аз ин муваффаќиятњо фориѓбол шавем. Интихоботи навбатии парлумонї аз мо муносибати боз њам љиддитареро талаб менамояд. Мо бояд дар арафаи интихоботи соли 2015 Барномаи њизбамонро ба мардум муаррифї намуда, корњои фањмондадињиро оид ба вазъи сиёсї, иќтисодї-иљтимоии мамлакат дар байни мардум, пешгирї аз амалњои иѓвогарона, таъмини амну суботи иљтимої ва ба корњои созандагию ободонї сафарбар намудани ањолї бо љалби олимон, вакилони Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва маљлисњои мањаллии вакилони халќ ва дигар чењрањои шинохта тавсеа бахшем. Проблемае, ки дар назди ташкилотњои њизбї меистад, ин набудани робитаи доимї бо муњољирони мењнатї- аъзои њизб мебошад. Имрўз дар љумњурї шумораи аъзои њизб, ки дар муњољирати мењнатї ќарор доранд, зиёда аз 16 њазор нафарро ташкил медињанд. Бо дарназардошти он, ки баланд бардоштани сатњи зиндагии мардум ва таъсиси љойњои нави корї ва фароњам овардани шароити мусоиди касбомўзї барои бекорон яке аз самтњои афзалиятноки сиёсати иљтимоии давлат ва њадафњои њизб мањсуб меёбад, кумитањои иљроияи њизбиро зарур аст, ки ба ин масъала таваљљуњи хос зоњир намуда, дар якљоягї бо маќомоти иљроияи њокимияти мањаллї чорањои амалї андешанд. Роњњои ба даст овардани муваффаќият дар маъракаи сиёсї ба омилњои гуногун вобастагї дошта, асоси онро тарѓибот ташкил медињад. Ќобили зикри хос аст, ки аввалин маротиба истифодаи чунин технологияи муосири сиёсї бо сатњу сифати нав дар шањри Душанбе дар давраи интихоботи охири Президенти Љумњурии Тољикистон дар соли 2013 дида шуд. Дар асоси Оиннома имсол конференсияњои њисоботї - интихоботии ташкилотњои њизбї дар вилоятњо ва шањру ноњияњо даъват карда мешаванд. Мехоњам таъкид намоям, ки конференсияи њисоботї - интихобї аз чорабинињои муњими дохилињизбї мањсуб ёфта, самараи фаъолияти њам ташкилотњои њизбї ва њам аъзои њизбро рўшан инъикос мекунад. Мањз ташкили чунин маъракањои муњими њизбї ошкор мекунад, ки мо дар ин марњала ба чї дастовардњо ноил гардида ва њамзамон чї камбудиву норасоињоро дар фаъолияти худ роњ додаем. Камбудии асосие, ки ќариб дар њамаи конференсияњои бар-

5

ЊАЁТИ ЊИЗБ гузоршуда мушоњида гардид, дар он буд, ки масъалањои тањлили самтњои иљрои Барномаи пешазинтихоботии њизб, Паёми Президент ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва махсусан тањлили интихоботи соли 2010 ва интихоботњои миёнадаврї баррасї карда нашуданд. Њарчанд дар њисоботи раисони кумитаи иљроия оид ба масъалањои мазкур маълумот пешнињод гардид, аммо онњо факту раќам ва тањлилњои мушаххас надоштанд. Дар рафти њисобот вобаста ба корњои анљомдодаи баъдиинтихоботї эътибор дода нашуд. Нисбати ташаббусњои њизбї бояд гуфт, ки танњо дар давоми як соли охир як ќатор аксияњо, чорабинињои варзишї, фарњангї, озмунњо, намоишгоњњои дастовардњои илмї-инноватсионї ва њунарњои мардумї, озмуну фестивалњо роњандозї гардиданд, ки њамаи онњо бо ибтикори бевоситаи Дастгоњи Кумитаи Иљроияи Марказї баргузор гардиданд. Рафти омўзише, ки моњи апрели соли љорї бо маќсади омодагињо ба маъракањои муњими сиёсї ва таќвияти амалияи таблиѓотї дар вилоятњо ва шањру ноњияњо сурат гирифт, собит намуд, ки љараёни кор на дар њамаи ташкилотњои њизбии мо мувофиќи маќсад мебошад. Вобаста ба омодагињо ба маъракањои муњими сиёсї ва тавсеаи фаъолияти тарѓиботї барои нав кардани њайати гурўњњои тарѓиботии назди кумитањои иљроияи њизбї ба масъулони њизбии вилоятњо ва шањру ноњияњо дастур дода шуда буд. Дастури мазкур аз љониби сохторњои њизбии шањри Душанбе, вилояти Хатлон, Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон сари ваќт иљро гардида, сохторњои њизбии вилояти Суѓд ва навоњии тобеи марказ (ба истиснои ноњияњои Рашту Нуробод) то њол дастури мазкурро иљро накарданд. Инчунин, дар худи Кумитаи иљроияи њизбии вилояти Суѓд (Юнусов С.) ташаккули пурраи њайати кадрї сурат нагирифта, иљрои вазифаи муњаррири сомона ва вазифаи роњбари маркази таблиѓот ба зиммаи раиси Кумитаи иљроияи њизбии вилояти Суѓд вогузор шудааст. Њанўз њам дар Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар шањри Истаравшан (Салимов М.) новобаста аз фаъолияти семоњаи собиќ раиси кумитаи иљроия ва фаъолияти раиси нави интихобшуда наќшаи мушаххаси фаъолият тањия ва тасдиќ нагардидааст. Чунин њолат дар кумитањои иљроияи њизбии шањри Чкалов (Усмонов И.), ноњияи Мастчоњи вилояти Суѓд (Зокиров Д.) ва ноњияи Њисор (Абдурањимов А.) низ љой доранд. Боиси нигаронї аст, ки дар шањри Истаравшан (Салимов М.) њамкории кумитаи иљроияи њизбї бо Маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатї ба роњ монда нашудааст. Зимнан дар љамоати шањраки Бўстон, ки маркази ноњияи Мастчоњ ба њисоб рафта, дар интихоботи парлумонии ќаблї фаъолияти таблиѓотии суст дошт, инчунин њамкории Кумитаи иљроияи њизбї бо вакилони маљлиси мањаллї ќариб вуљуд надорад. Раиси кумитаи иљроияи њизбии ноњияи Мастчоњро нав инти-

хоб карданд. Дар давоми як моњ ба суратњисоби кумитаи иљроия њамагї 250 сомонї аъзоњаќќї ворид гардидааст, ки ин имконияти њатто таъмини раиси кумитаи иљроияро бо маош надорад. Дар кумитаи иљроия танњо як нафар муњосиб ба кор ќабул карда шуда, дигар корманд надорад. Кумитаи иљроия бо ягон намуди воситањои техникї таъмин нест. Дар бораи вазъи њуљљатгузорї ва дигар талаботи оинномавї ва барномавї њољати гап њам нест. Агар ба вазъи молиявии кумитањои иљроияи њизбї назар андозем, маълум мегардад, ки аксарияти онњо, аз љумла дар кумитаи иљроияи ноњияи Мастчоњ, кумитањои иљроияи шањру ноњияњои вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон, Кўлоб (Њаќназарова З.), Турсунзода (Бобоева М.), Ёвон (Холов Б.), Темурмалик (Шарифова Н.), Шањритус (Раљабов А.), Њисор (Абдурањимов А.), Тавилдара (Умаров Р.) аз андозњо ќарздоранд. Сабаби асосї ин аст, ки сари ваќт аъзоњаќќиро љамъ оварда наметавонанд. Фаъолияти ташкилотњои ибтидоии шањру ноњияњои Чкалов (Усмонов И.), Истиќлол (Насруллоева Д.), Кўњистони Мастчоњ (Замонов Р.), Шањритус (Раљабов А.), Ёвон (Холов Б.) ва Балљувон (Рањмоналиев С.) низ то љое ба талаботи Оиннома ва Низомнома "Дар бораи фаъолияти молиявї" љавобгў нест ва ин вазъият бењбудиро талаб мекунад. Бо назардошти он ки асоси њизб - ташкилоти ибтидої буда, он татбиќкунандаи ѓояњои њизб дар байни омма мебошад, мањз дар ин зина корбарї суст ба роњ монда шудааст. Баъзе ташкилотњои ибтидоии њизб бо ташкил кардани њамагї ду - се љузвдон мањдуд шуда, барои пешравии кор ягон ташаббус нишон намедињанд ва баъзеи онњо ѓайр аз супоридани њаќќи аъзогї кореро ба анљом нарасонидаанд. Кумитањои иљроияи њизбии вилоятњо ва шањру ноњияњои љумњуриро зарур аст, ки барои ташкилотњои њизбї шароити корї ва заминаи моддї - техникиро фароњам оварда, љињати татбиќи ќарорњои дахлдори њизб тадбирњои мушаххас андешанд. Масъалаи ќабули босифати аъзо яке аз самтњои муњими кори ташкили интизоми дохилињизбї ба њисоб меравад. Тањлилњо бори дигар собит сохтанд, ки дар ин масъала дар шањрњои Душанбе, Кўлоб, Вањдат, ноњияњои Тавилдара, Њисор, Варзоб, Рашт, Рўдакї њанўз имкониятњои истифоданашуда зиёданд. Аз ин рў кумитањои иљроияи њизбиро мебояд дар бобати ќабул ба узвият пеш аз њама ба њайати сифатї ањамияти љиддї дода, ќарорњои ташкилотњои ибтидоиро њаматарафа тањти назорат гиранд. Новобаста аз корњои анљомдодашуда дар Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон, масъулини ташкилотњои њизбї бояд ба баъзе ќитъањои интихоботии шањри Хоруѓ (Амонбеков А.), љамоатњои Андароб ва Хасхоруѓи ноњияи Ишкошим (Муродалиев А.) ва Орто-мектепи ноњияи Мурѓоб (Акжаров Ж.) таваљљуњи бештар равона намуда, љињати зиёд намудани сафи аъзои њизб дар љамоатњои мазкур ва расидагї ба мушкилоти иљтимоии ин участкањо чораљўї намоянд. Наќши рўзномаву маљал-

лањо дар инъикоси њаёти љомеа, раванди ислоњоти давлатї ва ташаккули афкори љомеа басо муњим арзёбї мегардад, аз ин лињоз, барои фаъол намудани вусъати таблиѓотї масъулони њизбии вилоят бояд љињати ба роњ мондани нашри мунтазами рўзномаи њизбии ВМКБ "Насими адолат" чораљўї намоянд. Диќќати асосии сохторњои њизбии ноњияи Рашт (Мањмадов Р.) ва Њисор (Абдурањимов А.) бояд дар масъалаи дуруст ба роњ мондани коргузорї ва зиёд намудани њайати кормандони њизбї равона гардад. Њамзамон, љињати инъикоси сариваќтии фаъолияти худ, бояд истифодаи васеи технологияњои коммуникатсиониро ба роњ монда, љалб намудани љавонон тавассути мањфилњои сиёсї тадбирњо андешанд. Инчунин, дар ин радиф, бо дарназардошти маъракањои муњими сиёсї бояд сохторњои њизбии шањри Душанбе бо истифода аз усулњои муосири тарѓиботї, нерўи ташкилотчигї ва зењнии шахсони барўманд, собиќадорон, занони фаъол ва љавонон барои фарогирии доимии шањраку мањаллањои пойтахт ва зиёд намудани сафи аъзо ва љонибдоронамон дар ин љойњо тадбирњои иловагї андешанд. Яке аз масъалањои муњим ин мусоидат намудан ба ташаккули институти љомеаи шањрвандї мебошад. Њизби Халќии Демократии Тољикистон љонибдор аст, ки заминањои њуќуќии фаъолияти иттињодияњои љамъиятї боз њам ќавитар гардонида шаванд. Ба роњ мондани њамкорињои судманд бо ташкилотњои љамъиятї, љомеаи шањрвандї ва њизбу њаракатњои кишварњои хориљї яке аз самтњои асосии фаъолияти њизб дар давраи њозира мањсуб меёбад. Ин иќдомњо љињати боло бурдани нуфузи њизб дар њаёти сиёсию љамъиятии љомеа наќши созгор дорад. Чунки раванди демократикунонии љомеа таќозо менамояд, ки доираи фаъолияти ташкилотњои ѓайридавлатї васеъ гардида, иштироки фаъолонаи онњо дар њалли масъалањои сиёсї, иќтисодї, иљтимої- фарњангї ва ѓайра таъмин гардад. Аз ин рў, сохторњои њизбї бояд њамкорињоро бо њизбу њаракатњои ба таври ќонунї фаъолиятдошта ба роњ монда, дар амри хайри бунёди љомеаи демократї, рушди иќтисоду фарњангу мао-

риф ва илму варзиш муштаракан иќдом намоянд. Њизби Халќии Демократии Тољикистон барои таъмини амнияти иттилоотии кишвар ва пешгирии њар гуна ахбори ѓайривоќеї ва муѓризона саъю талош меварзад ва кўшиш менамояд, ки фазои иттилоотии кишвар минбаъд боз њам озодтар ва ѓанию рангинтар гардонида шавад. Бинобар ин дастур дода мешавад, ки кумитањои иљроияи њизбї љараёни нашри маводњои матбуоти даврї, расонањои хабарї ва сомонањои интернетиро, ки вобаста ба сиёсати давлат ва фаъолияти њизб мебошанд, тањлил намуда, дар равандњои сиёсии дохилию берунї ќарор дошта бошанд. Масъалаи муњими дигаре, ки дар маркази диќќати масъулони њизб бояд ќарор гирад, ин фаъолияти гурўњњои вакилии њизбї дар маљлисњои мањаллии вакилони халќ мебошад. Зеро амалї гардондани барномањои њизб асосан ба воситаи онњо сурат мегиранд. Бояд, ки вакилон аз ЊХДТ дар доираи фаъолияти вакилии худ мањдуд нашуда, дар самти густариши фаъолияти њизбї низ фаъолона иштирок намоянд. Дар њар як чорабинї бояд онњо дар робитаи зич бо кумитањои иљроияи њизбї ширкат варзида, дар доираи фаъолияти њизбї бањри амалї намудани нуќтањои асосии Барномаи пешазинтихоботї, њадафњои ЊХДТ фаъолнокї нишон дињанд. Фаъолияти гурўњи вакилони њизбї дар ќабулгоњњои љамъиятї, баргузории вохўрињо дар љамоатњо, мањаллаю шањракњо, њалли мусбии масъалањои доѓ бояд назаррас бошад. Раиси њизбамон, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон ѓояи "Тољикистони озоду соњибистиќлол-Ватани мањбуби њамаи мо!" -ро пешнињод намуда, таъкид карданд, ки дар атрофи ин ѓоя бояд мо њамаи гурўњњо ва ќишрњои љомеаи кишварро муттањид гардонем. Аз ин лињоз, моро лозим аст, ки якљоя ва мутаффиќона тамоми кўшишу ѓайратамонро бањри амалї гардондани дастуру супоришњои Сарвари давлат ва наќшаву барномањои Њизби Халќии Демократии Тољикистон равона намоем ва ба њадафњои созандаи худ ноил гардем. БАРОИ ТАВАЉЉУЊАТОН ТАШАККУР!


6

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

ЊАЁТИ ЊИЗБ

БАРОИ ВАЊДАТ, РУШДИ УСТУВОРИ ИЌТИСОДЇ

ВА ЗИНДАГИИ ШОИСТАИ МАРДУМ

сањ. 3 "Наќши зиёиён дар инъикоси армонњои миллї ва амалигардонии њадафњои оинномавию барномавии ЊХДТ" мавзўе буд, ки академик Абдуљаббор Рањмонов бо мисолњои мушаххас ва факту раќамњои зиёд ба самъи шунавандагон расонид. Нотиќ оид ба вазифањои равшанфикрон, ормонњои миллї маърўзаи мурмуњтаво анљом дода, радду бадали фикрњои мухталиф миёни ањли нишаст далели ба маќсад ноил гардидани ў буд. Муовини якуми Раиси ЊХДТ С.Сафаров дар машѓулиятњо иштироки фаъолона варзида, фикрњои баромадкунандагонро бо факту далелњои нав ба нав ќувват мебахшид. Нимаи дуюми рўз лексия -суњбати муовини Раиси ЊХДТ Асрор Латипов дар мавзўи "Санадњои меъёрию њуќуќие, ки фаъолияти њизбњои сиёсиро танзим менамоянд" ироа гардид. Муовини Раиси ЊХДТ Асрор Латипов зимни машѓулияти худ номгўи санадњои меъёрию њуќуќиеро, ки фаъолияти ањзоби сиёсии кишварро ба танзим медароранд, зикр карда, дар атрофи муњимият ва наќши калидии онњо дар танзими фаъолияти њизбњо сухан ронд ва афзуд, ки риоя ва татбиќи онњо барои ходимони њизб зарур ва њатмї мебошад. Њамзамон номбурда зикр кард, ки њар корманди њизб бояд ин санадњоро ба таври комил бидонад ва фаъолияти худро дар доираи он ба роњ монад. Лексияи омўзанда ва фарогири Асрор Латипов дар атрофи мавзўи мазкур ба сифати дастур ва роњнамо барои раисони кумитањои иљроияи ЊХДТ дар шањру ноњияњо арзиши зиёд дошта, фаъолияти минбаъдаи онњоро метавонад вусъат бахшад. Зимни суњбат дар атрофи Ойинномаи ЊХДТ муњокима сурат гирифт ва Асрор Латипов аз њозирин хоњиш кард, ки андешањо ва пешнињодњояшонро бањри такмил ва таѓйир додани Ойиннома баён кунанд. Номбурда њамчунин дар љараёни суњбат таъкид кард, ки фаъолияти кумиљроияњо аз лињози њуќуќї бояд њамаљониба мукаммал бошад ва њар чорабинии доирменамудаи онњо бо дарназардош-

ти нуктањои ин санадњо гузаронида шавад. Лексия-суњбати муовини раиси Њаракати вањдати миллї ва эњёи Тољикистон Мирзошоњрух Асрорї зери унвони "Наќши ањзоби сиёсї дар тањкими вањдати миллї" фарогири масъалаи маќоми ањзоб дар тањким ва нигањдошти вањдати миллї дар марњилаи дирўзу имрўз буд. Номбурда зикр кард, ки фаъолияти њизб бояд њамеша бо ѓояњои вањдати миллї созгор бошад ва барои густаришу тањкими он нигаронида шавад. Роњњо ва усулњои тањкими вањдати миллї чун унсури бунёдии давлат ва љамъият аз љумлаи нуктањои асосии суњбат буд. Зикр шуд, ки дар шароити имрўз њифз ва бегазанд нигоњ доштани вањдати миллї бисёр амри зарур мебошад. Дар ин љода ањзоби сиёсї бояд наќши назаррас дошта бошанд ва ин њадафро як самти асосии фаъолияти худ бидонанд. Машѓулияти мазкур бешубња метавонад бањри бартараф кардани баъзе камбудњо ва бењтар ба роњ мондани фаъолияти кумиљроияњо омили асосї бошад. Рўзи 14 маий соли равон дар Китобхонаи миллї курси бозомўзї барои раисони Кумитањои иљрояи ЊХДТ дар шањру ноњияњои љумњур идома ёфт. Дар њузури иштирокчиёни чорабинї, Б.Њамдамов сармуњаррири њафтаномаи "Минбари халќ" дар мавзўи "Тарзу услуби замонавии таблиѓу ташвиќ бо истифода аз технологияњои муосир электронї ва истифодаи самарабахши ВАО дар маъракањои сиёсї" суханронї намуд. Мавсуф зикр кард, ки "Дар байни коршиносон аќидае мављуд аст, ки интернет барои фаъолияти таблиѓотї майдони мувофиќ нест. Иштибоњи аксарият дар он аст, ки гумон мекунанд истифодабарандагони интернет ѓолибан љавонон буда, одамони синну солашон бузург ва онњое, ки дар дењот зиндагї доранд, аз он истифода намекунанд. Љавонон ѓолибан барои суњбат, шиносої ва ё кушодани сайтњои завќовар ба интернет ворид мешаванд ва ба сайтњои сиёсї ва хабарї камтар таваљљуњ доранд. Вале бояд фаромўш накард, ки аудаторияи истифодабарандагони интернет дар Тољикистон имрўз таќрибан ба 3,7 миллион нафар мерасад.

Фаразан соли 2012 њамин нишондод 2,1 миллионро ташкил медод, ки ин шањодати он аст, ки сол то сол теъдоди истифодабарандагони интернет зиёд шуда истодааст. Байни љавонони имрўза, ки бо интернет сару кор доранд, онњое низ њастанд, ки оянда дар њаёти сиёсию љамъиятии кишвар наќши муњим мебозанд ва бояд фаромўш накунем, љањонбинии онњо тањти таъсири интернет ташаккул меёбад. Таќрибан беш аз 90% рўзноманигорон ваќти холии худро ба интернет сарф менамоянд. Ин далелњо аз мо таќозо менамоянд, ки ба ВАО-и электронї бештар таваљљуњ намоем ва ба матолиби беасос, ки алайњи ЊХДТ нашр мешаванд, вокуниш нишон дињем, - гуфт Б.Њамдамов. Нимаи дуюми рўз машварат бо баромади роњбари маркази таблиѓот ва тањлили Дастгоњи КИМ ЊХДТ Х.Низомов дар мавзўи "Истифодаи технологияи сиёсї дар рафти интихобот ва махзани ягонаи электронии аъзои ЊХДТ" оѓоз ёфт. Мавсуф, аз љумла зикр намуд, ки истифодаи васеи воситањои муосири иттилоотї имрўз дар раванди љањонишавї ва њамгироии тамаддунњо таќозои замон мебошад. Системаи "Махзани ягонаи электронии аъзои ЊХДТ" дар сохтори мо падидаи нав аст ва он барои сода ва шаффофгардонии маълумоти оморї аз љониби Дастгоњи Кумитаи иљроияи марказии њизб роњандозї гардидааст.Мавсуф инчунин оид ба камбудињои дар фаъолияти њизб љойдошта, махсусан риоя нагардидани тартиб ва њолати ба ќайдгирии узви њизб дар мавриди таѓйири макони зист ва љойи кор њарф зада, бањри бартараф намудани камбудињо пешнињодњояшро баён кард. Дар машварат њамчунин њуќуќшиноси Дасгоњи Кумитаи Иљроияи Маркази ЊХДТ А.Нуров дар бораи Омўзиши ќонунњои конститутсионии Љумњурии Точикистон "Дар бораи интихоботи Маљлиси Олии ЉТ" ва Ќонуни конститутсионии ЉТ "Дар бораи интихоботи вакилон ба Маљлисњои мањаллии вакилони халќ" суханронї намуд. Ў аз љумла зикр кард, ки интихобот бозгўйи вазъияти шаффоф дар кишвар аст ва муносибати шањрвандони кишварро нисбати сиёсати созандаи Њукумати кишвар муайян месозад. Сармуњосиби Дастгоњи КИМ ЊХДТ Г.Худойбердиева оид ба барномаи Махзани ягонаи электронии аъзои ЊХДТ, Низомнома "Дар бораи фаъолияти молиявии ЊХДТ" маълумот дода, ќайд намуд, ки иљрои талаботи Низомнома њисси масъулиятшиносии узви њизбро устувор гардонида, љињати баланд бардоштани интизоми дохилињизбї мусоидат мекунад. Баъди анљоми лексия иштирокдорони курс аз гўшаи хитоии китобхона, ки дар ошёнаи нуњум ќарор дорад, дидан карданд. 15 май баъди шиносої бо фаъолияти кумитањои иљроия ва ташкилотњои ибтидоии ноњияњои шањри Душанбе иштирокдорони курси бозомўзї аз санљиш гузаштанд ва соњиби сертификат шуданд. Дар доираи барномаи фарњангї фаъолони њизб боѓи "Ирам", Осорхонаи миллї, Боѓи Парчам, Боѓи Нишони миллї, Китобхонаи миллї ва дигар мавзеъњои тамошобоби пойтахтро тамошо карда, аз санъати њунармандони театри опера ва балети ба номи С.Айнї дар операи «Комде ва Мадан» ѓановати маънавї гирифтанд.

"МХ"

Дар њошияи курси бозомўзї андешањои чанде аз иштирокунандагонро пурсон шудем, ки фишурдаи онро пешкаш месозем.

БАРДОШТУ АНДЕШАЊО Ањмадљон АЛИЗОДА, раиси Кумитаи иљроияи ЊЊДТ дар вилояти Хатлон: -Ташаббуси роњбарияти њизб дар ташкили курсњоии бозомўзї аз чанд љињат барои мо судбахш мебошад. Чунин курсњо дар доираи ќонун фаъолият кардан ва дигар пањлўњои њуќуќии фаъолияти њизбиро бори дигар ба таври равшан ба кормандони њизб меомўзанд. Курси бозомўзие, ки ду сол пеш гузашт, ба корњои тарѓиботї ва ташкилии њизб такони љиддї бахшид. Имсол дар арафаи интихоботи маљлиси вакилони халќ курси бозомўзї бо шева и ди га р та шк ил к ар да шуд , ки ањамияти бештар дорад. Дар маљмўъ гуфтан мумкин аст, ки дарси имсолаи олимон ва сиёсатмадорон дониши моро васеътар мекунад ва њушдор медињад, ки фаъолиятамонро густурдатар ба роњ монем. Бинобар ин, ба роњбарияти њизб ва онњое, ки дар ташкил ва гузаронидани курси бозомўзї сањм доранд, изњори сипос менамоям. Љонибек ЌОЗИБЕКОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ВМКБ: - Чунин курсњои бозомўзї барои ходимони њизбї басо зарур ва сариваќтї мебошанд. Зеро имрўз бо мурури замон бисёр чизњо таѓйир ёфтанд. Мо дарёфтем, ки дар оянда донистани кадом масъалањо барои мо заруранд. Ба хусус, барои интихоботи дар пешистода дастур гирифтем ва инчунин бо њамдигар мубодилаи таљриба кардем ва бисёр нуктањоро омўхтем. Абдулло АЗИЗОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Файзобод: - Курси бозомўзие, ки бо раисони кумиљроияњои шањру ноњияњо баргузор гашт, ба ман таассуроти нек бахшид. Пеш аз њама дар ин давраи бозомўзї мутахассисони варзида бо мо машѓулиятњои лексиониву амалї доир намуданд, ки малакаи кории моро то њадде баланд бардоштанд. Дар шароити имрўз барои мо васеътар кардани дониш ва сайќал додани мањорати корбарї хеле зарур аст, зеро фаъолият инро талаб мекунад. Аз ин хотир метавон гуфт, ки ин курси бозомўзї омили муњими густариши фаъолияти мо буда, ба корњои таблиѓотиамон таъсир мерасонад. Сафар ХАЛИЛОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Ховалинг: - Дар њаќиќат, тўли 3 рўзе, ки таълим гирифта истодаем, бисёр чизњоро аз худ кардем. Маќсади ин бозомўзї омодагии хуб дидан дар гузаронидани интихоботи дар пешистода мебошад. Мо бояд дар ин давраи бозомўзї њар чи бе шта р т аљр иба а ндў хта , д ар ноњияњо фаъолиятамонро вусъат бахшем ва онро миёни мардум татбиќ кунем, то маъракаи муњими сиёсї дар сатњи баланд баргузор гардад.


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Зулфиќор РАМАЗОНОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Тољикобод: - Ман ќаблан миннатдории худро ба КИМ ЊХДТ барои ташкили чунин чорабинї изњор мекунам. Мо медонем, ки имсол соли пурмасъулият аст, 20-солагии Сарќонуни Љумњурии Тољикистон ва таъсисёбии ЊХДТ љашн гирифта мешавад. Чорабинињое, ки имрўз дар барномаи курси бозомўзї љой доранд, хеле судманд буда, барои мо роњнамои хубе мешаванд. Бовар дорем, ки ин курси бозомўзї барои баланд бардоштани малакаи мо дар оянда заминаи хубе фароњам меорад. Парвиз ШОДИЕВ, раиси КИ ЊХДТ дар шањри Панљакент: - Ташкили курси бозомўзї аз љониби Кумитаи Иљроияи Марказї иќдоми хубест, ки аз он таассуроти хубе гирифтем. Пеш аз њама дарс додани шахсони пуртаљриба ва шинохта барои мо хеле судманд буд. Ба хусус, лексияњои вазири маориф ва илми кишвар Нуриддин Саидов, раиси Кумитаи занон ва оилаи назди Њукумати Љумњурии Тољикистон Махфират Хидирова ва донишманди варзида Абдувоњид Шамолов хеле ба мо писанд омад. Фикр мекунам, чунин лексияњо метавононд натиљаи хубе дињанд. Раисони кумиљроияњое, ки ин љо иштирок карданд, барои худ як олам таассурот ва донишњои иловагї гирифтанд, ки барои дар оянда бо мардум кор кардан мусоидат мекунад. Ба љуз ин аз барномањои фарњангии бозомўзї низ таассуроти амиќ гирифтем. Махсусан, тамошои Боѓи Ирам ва Осорхонаи миллї рўњияи моро баландтару болидатар гардонд. Итминони комил дорем, ки фаъолияти ташкилотњои њизбии мо пас аз ин курси бозомўзї бењтар мегардад. Вафобек ТЕМУРБЕКОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Шуѓнон: -Мо аз курси бозомўзї нозукињои зиёди фаъолияти њизбиро омўхтем. Махсусан, лексияи муовини вазири адлия моро бо пањлўњои њуќуќии корамон бештар ошно кард. Мехоњем, ки чунин курсњо пайваста ташкил карда шаванд, то малакаи кории мо бештар густариш ёбад. Рањмон ГУЛОНОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Данѓара: - Муддати 4 рўз аст, ки дар ин курси бозомўзї ширкат дорам. Дар ин курс олимони варзида ва мушовирони Президенти мамлакат бо мо суњбатњо меороянд ва дар бораи масоили рўзмарраи њаёти сиёсии кишварамон маълумот медињанд. Мо нуктањои аз ин дарсњо омўхтаи худро дар фаъолиятамон роњандозї мекунем. Содиќ ЊОМИДОВ, раиси КИ ЊХДТ дар шањри Ќайроќќум: - Баргузории курсњои бозомўзї барои раисони кумиљроияњо бо ибтикори Кумитаи иљроияи марказї пас аз ироаи Паёми Сарвари давлат ба Маљлиси Олї рамзе аст. Мо ин љо масъалањоеро мавриди муњокима ќарор дода истодаем, ки барои боз њам бењтар ташвиќу тарѓиб намудани нуктањои дар Паём омада водор месозад. Маќсади асосии ин курси бозомўзї тайёр намудани ходимони њизбї барои интихоботи соли 2015 мебошад. Бовар дорам, ки ин курсњо натиљаи мусбат медињанд ва ЊХДТ чун њамеша ба маъракањои асосї омодагии хуб мебинад. Мављуда МИРПОЧОЕВА, раиси Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Бобољон Ѓафуров: - Басо рамзист, ки ин курси бозомўзї дар арафаи маъракаи муњими сиёсї баргузор гардида истодааст ва албатта, ин курс барои баланд бардоштани савияи дониши сиёсию њуќуќии мо мусоидат хоњад кард. Хусусан, ин љо масъалањое, ки аз љониби вазири маориф ва илми Тољикистон матрањ шуданд ва инчунин масъалаи таѓйиру илова ворид кардан ба Ойинномаи њизб, омўхтани санадњои меъёрию њуќуќие, ки дар ваќти пиёда кардани барномаи њизб ба мо кўмак мекунанд, албатта, дастуре мебошанд, ки њатман дар фаъолияти минбаъдаи хеш истифода мебарем ва бањри боз њам баланд бардоштани нуфузи ЊХДТ дар љомеа кўшиш мекунем. Дилшод ЗОКИРОВ, раиси Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Мастчоњ: - Баргузории курсњои бозомўзї кормандони њизбро њушдор медозад, то фаъолияти хешро бењтар ба роњ монанд. Зеро мо дар даврае ќарор дорем, ки 20-солагии ќабули Сарќонун ва 20-солагии таъсисёбии ЊХДТ љашн гирифта мешавад. Аз ин хотир дар чунин маъракањои сиёсї њар як корманди њизб бояд бо донишњои сиёсиву њуќуќї мусаллањ бошад. Ин курс барои дар сатњи хуб гузаронидани чунин маъракањо мусоидат хоњад кард.

7

ЊАЁТИ ЊИЗБ Иброњимбек САТТОРОВ, раиси Кумитаи иљроияи ибтидоии ЊХДТ дар КВД "Ширкати алюминии тољик": - Дарвоќеъ, давраи бозомўзї барои баланд бардоштани сатњи маърифатнокї, дониши сиёсї ва васеъ гардидани доираи љањонбинии мо мусоидат хоњад кард. Ман њамчун иштирокчии ин курси бозомўзї аз барномаи он ќаноатманд њастам. Мехоњам, ки чунин курсњои бозомўзї дар минтаќањо низ ташкил карда шаванд. Њусния ОДИНАЕВА, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Љиликўл: - Барои ман чунин омўзиш басо муњим ва пурарзиш мебошад. Тавре муовини авали Раиси њизбамон Сафар Ѓаюрович дар баромадашон зикр намуданд, аъзои фаъоли ЊХДТ аз њисоби љавонон ва занњо торафт зиёд мешаванд. Дар ноњияи Љиликўл њизби мо нуфузи калон дорад ва дар робита бо барномаи давлат бунёдкорињои азим рушд меёбад. Махсусан, бо ташаббуси Љаноби Олї Эмомалї Рањмон ба ноњияи мо ташриф овардани Президенти Љумњурии Туркманистон Гурбангулї Бердимуњамедов ва бо созишномаи байнидавлатї оѓоз гардидани бунёди мактаби нави замонавї боиси рўњбаландии тамоми сокинони ноњия гардид. Ин иќдом бори дигар зарурати рушди маорифро тасдиќ намуда, баланд бардоштани маќоми ањли зиё, мафкураи маънавии сокинони кишварро таќозо мекунад.

Низорамо ШАРИПОВА, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Темурмалик: -Барномаи курси бозомўзї басо гуногунмавзуъ ва фарогири њама бахшњои кори њизбї мебошад. Дар сухани ифтитоњии худ муовини авали раизи њизбамон муњтарам Сафар Сафаров махсусияти кори њизбиро чунин равшан карданд: "Њангоми интихобот мардум мепурсанд, ки чї кардед? Бо чї ба марњилаи нави давлатдорї омадед? Чиро аз шумо интизор шавем"? Яъне, мо бояд дар тарњрезї ва иљрои барномаи амали худ фаъол бошем. Њамин аст, ки бо таъкиди Сарвари давлат Эмомалї Рањмон ва ташаббусњои њизбиёни мо солњои охир дар ноњияи Темурмалик бунёди корхонањои нави саноатї ва индустриалї - саноатї ављи тоза гирифт. Дар навбати аввал корхонањои истењсоли хишт, заводи орд, муассисањои фарњангї, мактаб ва ѓайра ба истифода дода мешаванд, барои бењсозии зоти аспи замоне овозадори мањаллї, рушди бахшњои чорводарию кишварзї ва эњёи боѓдорї чорањои муассир андешида мешаванд. Бо ташаббуси раиси ноњия Хазинаи "Эњёи Темурмалик" таъсис ёфтааст, ки бо љалби маблаѓњои соњибкорони ватанї бунёди иншооти муњимтаринро ба наќша мегирад ва маблѓгузорї мекунад. Аз љониби дигар, дар замони мухолифати азими давлатњои абарќудрат муборизаи идеологї торафт шадид мегардад ва мо, кормандони њизбиро зарур аст, ки дар ин сабќат масъулияти бештар ба дўш гирем ва дар минбарњои гуногун барои дифои мавќеъ ва барномаи худ бо сухани созанда низ фаъолтар шавем. Мањз дар ин самт суњбат-лексияи мутахассисони шинохтаи љумњурї ба мо кўмак хоњанд кард.

Рањматљон МАЊМАДОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Рашт: - Муњимтарин сабаќи курси бозомўзї барои мо устуворї дар мавќеъ ва дурустии барномаи амали мост. Шумо агар 5 сол пеш ба ноњияи мо омада бошед, њоло онро тамоман намешиносед. Бо таваљљуњи хосаи Љаноби Олї Эмомалї Рањмон ноњияи Рашт имрўз як минтаќаи пурфайзи диёри кўњистони зебоманзари мо шудааст. Дар воќеъ, моро бо амали некамон мешиносанд. Сохтмонњои азим дар њама бахшњои маорифу тандурустї, фарњанг ва хољагидорї зиёданд ва барои ба кишвари индустриалї-саноатї табдил додани љумњурї дар минтаќа тамоми заминањо фароњам оварда мешаванд. Аз љумла, барои талаф наёфтани меваю сабзавоти водї корхонаи обу шарбатбарорї бунёд гардид. Ин њама дар љараёни муборизаи идеологї басо муњим аст. Аз ин љост, ки аъзои њизби мо дар давоми як соли охир 1400 нафар афзуда, имрўз ба 2841 нафар расид. Барои муќоиса, Њизби Коммунист 160 ва ЊНИТ њамагї 180 нафар аъзо доранд. Вале њангоми баррасии ќазияе маълум гардид, ки узвияти нисфи аъзои ЊНИТ ќалбакї буда, худашон аз ин хабар надоштаанд, як ќисми онњо берун аз љумњурї фаъолият мекунанд. Вале бо вуљуди ин, љойи хотирљамъї нест, мардум аз тавсеаи њаракати салафия изњори нигаронї мекунанд. Дар курсњои бозомўзї шаклњои нави корбарї пешнињод гардид. Ва бояд зикр кунам, ки ин усулњо аз кору пайкори доимї ва пайвастаи њизб падид омада, дар амалияи кори мо аллакай санљида шудаанд. Аз љумла, дар њавзаи интихоботие, ки дар даври аввали интихоботи парлумонї намояндаи њизби дигар ѓолиб омад, дар интихоботи миёнадаврї тавассути корбарии пурсамар бо роњи боваркунонї, намояндаи ЊХДТ ба 97 дарсади раъйи мардум соњиб шуд. Ин натиљаи љустуљўи роњњои нави корбарї бо мардум ва масъулияти фаъолони њизбї мебошад.

"МХ"


8

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

ПАЁМ - БАРНОМАИ АМАЛ

Мулоќоти вакилон дар Язгулому Бартанг Вакилони Маљлиси намояндагон љињати гузаронидани вохўрињо бо интихобкунандагон оид ба шарњ ва тавзењи Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон аз 23 апрели соли 2014 дар бораи самтњои асосии сиёсати дохилї ва хориљии Љумњурии Тољикистон дар шањру ноњияњои кишвар бо интихобунандагон мулоќоту вохўрињо анљом доданд.

Ч

УНИН вохўрї бо иштироки вакилони Маљлиси намояндагон Акрамшо Фелалиев ва Нарзулло Љонов дар дењањои дурдасти љамоати дењоти Язгулому Бартанг ва дар маркази ноњияњои Ванљ ва Дарвоз баргузор гардиданд. Дар вохўрињо зикр шуд, ки дар Љумњурии Тољикистон дар 7 соли гузашта агар њаљми харољоти буљети давлатї барои соњањои иљтимої 23 миллиард сомониро ташкил дода бошад, дар 7 соли оянда маблаѓгузорї ба ин соњањо беш аз 70 миллиард сомонї пешбинї шудааст. Президенти мамлакат пешнињод намуданд, ки солњои 20142020 давраи дастгирии соњибкории истењсолї ва рушди саноат дар самти коркарди ашёи хоми ватанї эълон карда шавад. Њамзамон ќайд гардид, ки имтиёзњои андозї минбаъд низ боќї мемонанд. Аз 1 январи соли 2015 андоз аз фоида кам карда шуда, андоз аз истифодабарандагони роњи автомобилгард низ аз 1 январи соли 2015 кам ва 1 январи соли 2017 умуман бекор карда мешавад. Дар Паёми имсола инчунин омадаст, ки яке аз самтњои муњиму афзалиятноки сиёсати иљтимоии давлат таъмини нафаќа мебошад. Ба ин хотир аз љониби Њукумати кишвар дар доираи имкониятњои молиявии буљети давлатї њамасола тадбирњои мушаххас андешида мешаванд. Дар тайи 7 соли охир андозаи миёнаи нафаќа дар кишвар 6,4 баробар афзоиш ёфтааст. Соњаи илму маориф низ њамчун яке аз самтњои калидї боќї монда, Њукумати Тољикистон барои рушди он тамоми имконоти худро истифода бурда, маблаѓгузории соњаро њамасола ба таври назаррас афзоиш медињад. Пешбинї шудааст, ки сатњи камбизоатї то соли 2015 30 фоизро ташкил хоњад дод.

Ња маи ин ва д ига р ну ктањое, ки дар Паём ќайд карда шуданд, мардумро оид ба ояндаи неки Тољикистони соњибистиќлол рўњбаланд намуда, боз њам ба созандагиву ободкории кишвар даъват менамоянд. Бояд тазаккур дод, ки ќариб тамоми сокинони вилоят дар чор фасли сол шабонарўз аз нерўи барќ таъминанд. Оид ба ин масъала танњо сокинони ноњияи Мурѓоб танќисї доранд ва он дар муњлати кўтоњтарин њалли худро меёбад. Дар маркази вилоят таъсис додани Донишгоњи давлатии Хоруѓ ба номи Моёншо Назаршоев ва Пажўњишгоњи улуми инсонии ба номи Б. Искандарови Академияи илмњои Љумњурии Тољикистон файзи истиќлол мебошанд. Њамчунин новобаста аз фасли сол шабу рўз мусофирон бо шоњро њи Д ушанбеКўлоб-Хоруѓ рафтуомад доранд, ки ин дар замони Шўравї ѓайриимкон буд. Сохта ба истифода додани иншооти њозиразамон, мактаби президентї барои хонандагони лаёќатманд, мактаб-интернат барои маъюбон, беморхонањои дорои тањљизоти замонавї ва бунгоњњои тиббї, ба кор даровардани бозорњои наздисарњадї, сохтмони пулњои байнидавлатї ва садњо дастоварди дигар дар замони соњибистиќлолии Тољикистон ба даст омадаанд. Сокинони водии Бартанг дар мулоќот иброз доштанд, ки дар замонњои ќадим мардум мегуфтанд: Бартанг марав, ки роњи Бартанг хатар аст, Равмеду Хиљез зи чоњу зиндон бадтар аст. Равмеду Хиљез инњо дењањои водии Бартанг мебошанд. Мутаасифона, ин байт дар замони Шўравї низ вирди забони мардум буд. Њоло бошад, аз зина ба зина амалї шудани "Наќшаву чорабинињои

Њукумати Љумњурии Тољикистон оид ба рушди иќтисодиву иљтимоии водии Бартанг барои солњои 2013-2016", сокинони ин водї рўњу илњоми тоза гирифта, сол то сол шоњиди ободу зебо гардидани дењањои дурдасти Бартанг мешаванд. Дар чандин вохўрињо пирони барнодили водї иброз доштанд, ки дар замони соњибистиќлолии Тољикистон водии Бартанг њаќиќатан њам рушд карда, сайёњони зиёде ба ин љо ба саёњат меоянд ва байти дар боло гуфташуда аллакай моњияташро гум карда, мардум онро ба байти зерин иваз карданд: Эй дўст биё равем ба Бартанг, Он љо дили кас намешавад танг. Чунин мулоќоти судманд дар љамоати дењоти Язѓуломи ноњияи Ванљ низ баргузор гардид. Сокинони ин водии дурдаст Паёми Президенти кишвар ба Маљлиси Олиро бо як самимияти хоси мардуми кўњистон ва дили гарм пазирої карданд. Дар маркази ноњияи Дарвоз низ вохўрињои вакилон бо сокинони ноњия хеле самимї баргузор гардиданд. Фаъолони ноњия М.Отахонов, Р. Шокиров, М. Намакова дар суханронии худ ќайд намуданд, ки ноњияи Дарвоз дар маљмўъ, аз он љумла маркази он ба таври шинохтанашаванда таѓйир ёфтааст. Сохтмон ва ба истифодадињии НБО-њои "Ширг 1" ва "Ширг 2", таъмири пурраи мактаби №1, сохта ба истифода додани биноњои бонкњо, прокуратура, толори варзишї ва чандин иншооти дигар симои маркази ноњияро ба куллї дигар карданд. Њамзамон баробари ба истифода додани шоњроњи Душанбе-Ќалъаи Хум сатњи зиндагии мардум низ хеле бењтар гардида истодааст. Пас аз шарњу тавзењоти Паём ва пешнињоди маълумот оид ба фаъолияти Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон аз љониби вакилон, интихобкунандагон ба саволњои сершумори худ љавобњои мушаххас гирифта, бо бовари комил ба ояндаи Љумњурии Тољикистон, ба Президенти мамлакат, ба Парламенти кишвар ва Њукумати Љумњурии Тољикистон дар суњбати ошкоро њарф зада, аз созандагиву ободкорї ва сол то сол аз баланд шудани сатњи зиндагиашон ба Роњбари давлат, Љаноби Олї муњтарам Эмомалї Рањмон изњори миннатдорї намуданд.

Маъруфи БОБОРАЉАБ, хабарнигори парлумонии "МХ

Панљ: Вохўрї бо интихобкунандагон Дар њошияи Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон ба Маљлиси Олї, вакилони Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон аз њавзањои "Ќумсангир-33" ва "Фархор-34" Мусаябшо Назриев ва Сайфулло Гиёев тўли 4 рўз бо интихобкунандагони худ дар ноњияи Панљ вохўрию суњбатњо баргузор намуданд. Дар ин вохўриву суњбатњо фаъолони ноњия, љавонон, занон ва бештар мардуми зањматкаши дењоти љамоатњои "Мењвар", "Намуна, "Нури Вањдат" ва ба номи К. Сайфуддинов иштирок доштанд. Вакилон дар суханронињои худ иброз доштанд, ки маќсади Њукумати Љумњурии Тољикистон, тавре ки аз Паёми имсола бармеояд, пеш аз њама таъмини зиндагии шоиста барои њар як сокини мамлакат мебошад. Сарфи назар аз таъсири манфии буњрони молиявию иќтисодии љањонї ва дигар мушкилот Њукумати Љумњурии Тољикистон тавонист, ки иљрои барномањои тарњрезинамудаи худ ва рушди иќтисоди миллиро дар 7 соли охир таъмин намояд ва ин амал минбаъд низ идома дода мешавад. Вакилони Маљлиси

намояндагон рољеъ ба масъалањои таъмини амнияти озуќаворї, расидан ба истиќлолияти энергетикї, рушди соњибкорї, илму маориф, бењдошти саломатии омма ва сиёсати дохиливу хориљии мамлакат, ки нуќтањои асосии Паём мебошанд, сухан ронданд. Њамчунин вакилон дар ин вохўриву суњбатњо оиди фаъолияти кории худ дар Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон муфассал гузориш доданд. Баъдан узви Маљлиси Миллии Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, раиси ноњия, узви Раёсати Кумитаи иљроияи ЊХДТ дар ноњияи Панљ А. Тавакалзода иброз намуд, ки Паёми навбатии Президенти кишвар таљассумгари марњилаи нави рушди иљтимоиву иќтисодии кишвар буда, афзалият додан ба соњаи иљтимої нишонаи ѓамхории Сардори давлат мебошад, ки натиљаи он рушди минбаъдаи мамлакатро муайян менамояд. Иштирокдорони суњбату вохўрињо зимни музокира Паёми навбатии Президенти мамлакатро њидоят ба рушди устувори кишвар унвон карда, омодагии худро барои ободиву шукуфонии мамлакатамон ќайд карданд. Дар фарљоми вохўрињо вакилон С. Гиёев ва М. Назриев ба саволу дархостњои интихобкунандагони худ посухњои ќаноатбахш доданд.

М. МАЊМУДОВ

ДАСТ БА ДУО БАРДОРЕМ Дар Паёми имсола рушди соњибкории истењсолї таъкид шуд. Дар њаќиќат бисёр соњибкорони мо ин ё он маводро аз беруни кишвар харидорї намуда, ба љумњурї ворид мекунанд. Ин нуќтаи Паём лоиќи дастгирист, ки истењсолот дар дохили ватанамон ривољу равнаќ ёбад. Њам љойњои корї зиёд мешавад ва њам аз мањсулоти ватанї истифода мебарем. Солњои 2014-2020 эълон шудани дастгирии соњибкории истењсолї ва рушди пешрафти саноат дар самти коркарди ашёи хом дар љумњурї боз як ѓамхории Президенти мардумии Тољикистон Эмомалї Рањмон мебошад. Дар Паём оиди пешрафти соњаи кишоварзї, рушди сайёњї, сиёсати иљтимої, мактабу маориф, тандурустї, вазифањои асосии олимон, баланд бардоштани мавќеи зан, волоияти ќонун, симои милитсия, суд, адлия, Ќуввањои мусаллањ, доир ба сиёсати берунии Тољикистон ва ѓайрањо ибрози назар шудаанд. "Ба хотири амалї гардидани наќшаву ниятњои неки дар назди мо ќарордошта, аз љумла вазифањои дар Паёми имрўза гузошташуда ба даргоњи Худованди мутаол дуо мекунем, ки ќабл аз њама, дастоварди асосиву бузургтарини халќи азизамон- Вањдати миллї ва сулњу суботи Ватани мањбубамонро абадї гардонад, муњаббату садоќати фарзандони миллати сарбаландро ба ояндаи ободу осудаи сарзамини аљдодиамон афзун созад ва сарзамини бињиштосои моро њамеша дар паноњи офияташ нигоњ дорад". Мо њама мардуми кишвар ба дуои сарварамон "омин" мегўем ва бањри ободии ин ватану ин сарзамин тамоми нерўи аќлонию љисмонии хешро сарф мекунем.

Рањмоналї ГУЛОНОВ, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Данѓара


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

9

Ќадршиносї

Андеша

КИ ЊХДТ дар ноњияи Шањринав бо маќсади таљлили 69-умин солгарди љашни Ѓалабаи Бузург чорабинињои зиёде, аз љумла "Вохўрии се насл", "Њифзи Ватан ва марзу буми Тољикистон ифтихори насли ояндасоз аст", "Ањамияти оламшумулу таърихии Ѓалаба дар Љанги Бузурги Ватании солњои 1941-1945 ва сањми Тољикистон дар торумор кардани Германияи фашистї" ва мусобиќањои варзишї дар байни љавононро баргузор намуд, ки ба баландшавии сатњи ватандўстии љавонон мусоидат мекунад.

Хидмати пирон намою...

Ба ин муносибат њамчунин Кумитаи иљроияи ЊХДТ рўзњои 6,7,8уми майи соли љорї аксияи "Силаи рањм"-ро гузаронид, ки он дар доираи чорабинињо бахшида ба 20-солагии таъсисёбии Њизби Халќии Де-

мократии Тољикистон пешбинї шуда буд. Ба њайати гурўњ собиќадорони њизбу мењнат, аъзои раёсати њизб, табибон, раисони љамоатњои шањраку дењот, роњбарони корхонаю муассисањо, ки аъзои ЊХДТ мебошанд,

шомил буданд. Аъзои гурўњ бо шароити зисту вазъи саломатии иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватанї Мирзо Холмирзоев, Азиз Ќодиров, Абдулло Ањмадов, Холмурод Ќурбонов, Зиёдулло Ќаландаров, Мирањмад Юнусов, Њайдарќул Ёров, Тухлї Шоназаров, Саъдулло Фаркаков, Ќудрат Њотамов ва Саидањмад Соќиев ошної пайдо карда, онњоро ба муносибати рўзи Ѓалаба табрик гуфтанд ва ёрдампулии якваќтаи њизбиёнро дар њаљми 50 сомонї ба њар кадом супориданд. Кормандони аќибгоњ, собиќадорони мењнат Мухтор Абдурањмонов, Махфират Абдурањмонова, Шамсия Алиќулов а, Њабиба Саидова, Латифа Азизхонова низ дар арафаи рўзи љашни Ѓалабаи Бузург ёрдампулии якваќтаи њизбиёнро бо арзи сипосу миннатдорї пазируфтанд. Њамаи онњо аз ёрии якваќтаи П ре зи де нт и к иш в а р м у њ та ра м Эмомалї Рањмон дар њаљми 1000 сомонї ва маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњия дар якљоягї бо соњибкорон дар њаљми 300 сомонї, инчунин љамоатњои шањраку дењот дар њаљми 100 сомонї хушњол шуда, шукронаи сулњу субот, њаёти осоишта ва ободии кишварро карданд.

"МХ"

ТУЊФАЊО БА ИШТИРОКЧИЁНИ ЉАНГ Бо ибтикори Маќомоти иљроияи њокимияти мањалї ва Кумитаи иљроияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар ноњияи Њисор дар арафаи иди Ѓалаба дар мавзеи хушманзараи Ќалъаи бостонї бо иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватанї ва собиќадорони аќибгоњ вохўрї барпо гардид. Ёдовар мешавем, ки

њоло дар ноњия њамагї 25 нафар иштирокчиёни љанг ва 32 нафар собиќадорони аќибгоњ сињату саломат умр ба сар мебаранд. Иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватаниро раиси ноњия Усмон Сабзов аз номи Президенти Љумњурии Тољикистон ва њукумати ноњия табрик намуда, барояшон саломатї орзу кард.

Дар вазъияти тантанавї ба собиќадорони љанг Рашид Каримов ва Сирољ Љалолов мошини сабукрав туњфа карда шуд, ки синну соли онњо ба сад наздик аст. Ба дигар иштирокчиёни ЉБВ ва собиќадорони акибгоњ маблаѓњои пулї таќдим гардид.. Дар охир њунармандони шуъбаи фарњанги ноњия бо дастагули тозаи шеъру тарона таъби њозиринро болида гардониданд.

Г.ЉЎРАЕВ

Њаёти њизб

Озмуни «Бењтарин ташкилоти ибтидоии њизбї» Бо иќдоми наљиби Кумитаи иљроияи Њизби Халќии Демократии Тољикистон дар ноњияи Рўшон, бахшида ба 20- солагии таъсисёбии ЊХДТ озмуни "Бењтарин ташкилоти ибтидоии њизбї" эълон гардидааст.

О

ЗМУН ба маќсади таќвият бахшидан ба фаъолияти ташкилотњои ибтидоии њизбї ва баланд бардоштани маърифати сиёсии аъзои њизб, пешбурди фаъолияти њуљљатгузорї, баланд бардоштани сатњу сифати шумораи аъзо, дар ин замина тарбияи ватандўстию хештаншиносї, арљ гузоштан ба дастовардњои замони соњибистиќлолї ва намоиш додани мањорати касбї баргузор мегардад. Чорабинї аз ташкилотњои ибтидоии љамоати дењоти Пастхуф оѓоз шуд. Он рўз сањни хонаи фарњангии маркази љамоати мазкур ба таври идона оро ёфта буд. Мардуми зиёде, бахусус љавонон интизори оѓози чорабинї буданд Њайњати њакамон гўшањои њизбї, њуљљатнигорї ва дигар корњои эљодии иштирокдорони озмунро санљида, ба фаъолияти ташкилоти ибтидоии "Шафќат" бањои баланд доданд. Аз рўи санљиши донишњои сиёсї ва мањорати касбї бартарият, насиби ташкилоти ибтидоии "Сулњ" мактаби раќами 13 гардид.

Пас аз баргузории њар як шарти озмун њаваскорон ва аъзои бомањорати њизбї бо барномањои хотири њозиринро болида гардониданд. Аъзои њакамон ба мањорати касбию завќи эъљодии њар як ташкилоти ибтидоии њизбї бањогузорї карда, дар маљмўъ ба љамоати дењоти Пастхуф 68 -холро лозим донистанд. КИ ЊХДТ дар нохияи Рўшон ва аъзои он бовар доранд, ки ин озмун минбаъд низ бањри баланд бардоштани корњои тарѓиботию ташвиќотї дар љомеа наќши бориз хоњад дошт. Зеро мо маъсулини њизбро дар њаќиќат њам зарур аст, ки роњу усулњои нави методи тарѓиботиро бештару хубтар роњандозї кунем, то ин ки ба мардум наздик гардем ва мањбубияти хосаеро соњиб шавем. Ќобили зикр аст, ки озмуни мазкур бо дастгирии маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии ноњия ва ташаббуси раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Рўшон дар ду давр баргузор мегардад. Даври якум дар маркази љамоатњо баргузор шуд. Дар даври дуюм ташкилотњое, ки аз њама бештар бартарият доранд, дар маркази ноњия дар озмун иштирок хоњанд кард. Озмуни "Бењтарин ташкилоти ибтидоии њизбї" дар арафаи 20-умин солгарди таъсисёбии ЊХДТ љамъбаст шуда, ѓолибон бо туњфањои хотиравї ќадр карда мешаванд.

Гулнисо ЌАДАМЕНОВА, раиси КИ ЊХДТ дар ноњияи Рўшон

Ислом ба њизб ниёз надорад, -мегўяд муовини вазири авќофи Ќувайт

Ч

АНДЕ пеш тариќи телевизионњои Тољикистон суњбати муовини аввали вазири авќофи Ќувайт Одил Абдуллоњ ал-Фаллоњ пахш гардид, ки миёни доирањои мухталиф бигўмагўњои зиёдеро ба миён овард. Номбурда зимни суњбат рољеъ ба њизби сиёсии динї ва дигар пањлўњои дини мубини Ислом мулоњизањояшро баён карда, вуљуди њизби сиёсиро дар Ислом мањкум кард. Мавсуф њамчунин таъкид намуд, ки андешањо ва њаракатњои мухталиф дар Ислом боиси ба миён омадани ихтилофњо мегарданд. Мулоњизањои Одил Абдуллоњ ал-Фаллоњ њар яке ифодакунандаи масъалањои мубрами љањони Ислом буда, баррасии онњо дар шароити имрўз муњим мебошад. Тавре ки аён аст, имрўз сўитафоњум ва сўиистифода аз дини мубини Ислом аз љониби баъзе њаракатњову ташкилотњои ифротгаро ба мушоњида мерасад. Гуфтањои муовини вазири авќофи Ќувайт низ ба ин масъалањо марбут буда, як навъ ишораест ба падидањои барѓалати љањони Ислом. Мўљиби њайрат аст, ки иддае аз мардум дунболи андешањои бебунёд ва ихтилофангези њаракат ва гурўњњои алоњида, ки дини мубини Исломро ба хотири манфиатњои худ истифода карданї мешаванд, мераванд ва кўшиш намекунанд, ки худ мустаќиман ба сарчашмањои муътамади ин дини мубин рўй оранд. Имрўз манбаъњои исломї ба њама дастрасанд. Муътамадтарин ва муќаддастарини онњо Ќуръони шарифро анќариб бо њама забонњо метавон мутолиа кард. Яъне њељ монеае дар роњи шинохти дурусти фармудањои Худованд вуљуд надорад. Њар як мусулмони комил агар Ќуръонро бо назари тањќиќ ва огоњона бихонад, ањодиси набавиро мутолиа кунад, эњтимол мушкилоти сўиистифода аз дини мубини Ислом аз байн равад. Одил Абдуллоњ ал-Фаллоњро мањз њамин сўитафоњум аз Ислом ба ташвиш овардааст, ки гуфт: "Агар дуруст назар кунем, Худованд Ќуръонро барои бандагони худ чун як ќонуни асосї офаридааст ва мо бояд аз он истифода кунему ба ќоидаву ќонуни он гўш дињем, то зиндагиямон поку бенизоъ ва беолоиш бошад. Мо набояд бо рафторњои бади худ ба Ислому Ќуръон доѓи бад орем. Бо номи Ислом набояд ба њар кору амали ношоиста даст зад, ки ин амалњо боиси паст шудани нуфузи ислом аст. Дини мубини Ислом, ин дини бузург ба ягон њизбу ќонун, низомномаю ойиннома ва фатвоњои беасоси шахсони алоњида ниёз надорад. Боз такрор мекунам, ки ин дин бениёз аст, чун Худованд бениёз мебошад". Њамзамон мавсуф аз фазои сиёсї ва вазъи кишвари худ Ќувайт низ ёдовар шуда, чунин гуфт: "Рањбарият ва сокинони Кувайт ба фаъолияти ањзоби хусусияти динидошта назари нек надоранд, чун дар бисёр маврид фаъолияти ин ањзоб ба мушкилот оварда мерасонад. Миёни ањзоби динї њамеша кашмакашу ихтилоф љой дорад". Аз ин бармеояд, ки дар баъзе кишварњои исломї вуљуди њизби сиёсиро дар љањони Ислом ќабул надоранд ва онро мояи ихтилофу бесуботї медонанд. Таърих гувоњ аст, ки дирўз ва имрўз низ њаракат ва ташкилотњои динии ифротї баъзе кишварњои арабро ба кадом рўз расонидаанд ва чї ихтилофњоеро миёни љомеа ба вуљуд овардаанд. Суханони Одил Абдуллоњ ал-Фаллоњ дар шароите баён шуданд, ки имрўз дар љањони Ислом ихтилофоти зиёде ба назар мерасад. Дар Тољикистон низ баъзан чунин нофањмињо мушоњида мешаванд, ки боиси гумроњии баъзе љавонон мегарданд. Гарчанде гуфтањои Одил Абдуллоњ ал-Фаллоњ нав нестанд ва онро олимону исломшиносони зиёде таъкид кардаанд, аммо такроран садо додани он дар фазои имрўз, албатта, аз манфиат холї нест. Номбурда њамзамон рољеъ ба дигар масълањо, аз ќабили зарурат ва тарзи талоќ ва дигар мушкилоти динию иљтимої ибрози назар кард.

С. ХОЛОВ


10

15 МАЙ - РЎЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ОИЛА

ОИЛА

МАКОНИ ОСОИШ Оила њамчун нињоди иљтимої дар ташаккули шахсияти инсонњо ањамияти муњим дошта, пойдории он барои рушди босуботи љомеа низ хеле муњиму зарурист.

Б

О дарназардошти мањз њамин муњимият СММ бо Ќатъномаи №47/237 аз 20 сентяби соли 1993 15 майро њамчун Рўзи байналмилалии оила эълон намуда, он аз соли 1994 њамасола таљлил карда мешавад. Маќсад аз таљлили ин рўз пеш аз њама љалби диќќати љомеаи љањонї ба масъалањо ва мушкилињои мављуда дар оилањо буд, ки њамасола то соли 2012 тањти мавзўъњои гуногун дар доираи ин рўз њамоишњо ташкил карда мешуданд. Президенти мамлакат дар Паёми имсолаи худ ба Маљлиси Олии кишвар ба масъалаи занону оила диќќати махсус дода, аз љумла ќайд намуданд: "Ќобили зикр аст, ки оила њамчун падидаи иљтимоиву њуќуќї мањаки асосии љамъиятро ташкил дода, дар сатњи Конститутсияи кишвар барои њифзи он ва тањти ѓамхории махсуси давлат фаро гирифтани модару кўдак аз љониби Њукумати кишвар њамаи чорањои зарурї андешида мешаванд. Бинобар ин, зарурат ба миён омадааст, ки бо дарназардошти њифзи њуќуќу манфиатњои ќонунии кўдак ба Кодекси оила дар хусуси фарзандхонї таѓйиру иловањо ворид карда шуда, њамзамон бо ин, низоми ќонунгузории оилавї такмил дода шавад. Дар чандин суханронињои худ иброз дошта будам, ки ятимони куллро дар муњити оила тарбия кардан њам бењтар аст ва њам савоби бузург аст. Тасаввур кунед, ки агар беш аз сеюним њазор ятимони кулл якнафарї ба муњити оила фаро гирифта шаванд, чї ќадар оилањо соњиби фарзанд ва хушбахт мегарданд". Ин дастури Љаноби олї, худ њидояти инсондўстона буда, маќсади он ба муњити оила ва самимияту муњаббати оилавї фаро гирифтани онњоест, ки бо амри таќдир аз ин неъмат бебањра мондаанд. Зеро њамаБойгоншиносони љумњурї дар доираи омодагї ба љашни 3000- солагии Њисор вазифањои зиёдеро дар назди худ гузоштаанд. Бобати иљрои наќшањои корї пайваста дар назди сардори Саридораи Бойгонии назди Њукумати Љумњурии Тољикистон Д.Мирсаидова машварати корї доир мегардад. Ба маврид аст ќайд намоем, ки аз рўи наќшаи тањиягардида 12 номгўй корњои илмї пешбинї гардида, нисбат ба иљрои онњо гурўњњои корї амал мекунад. Машварати навбатии бойгоншиносон рўзи 8 майи соли равон доир гардида, дар он, аз љумла масъалаи чопи китоби љашнї "Дурдонањои хазинаи

гон медонем, ки муњити солими оилавї ва муњаббати волидон дар вуљуди инсон якумрї љой гирифта, ошёни волидон макони умедест, ки на марњилаи ваќт ва на маќому мартабаи иљтимої ин робитаро аз мо канда наметавонад. Ин ошёнест, ки мо аввалин ќадами худро мањз дар он ба замин мондем, аз дари он берун шуда ба љомеа ворид шудем ва одаму оламро шинохтем. Мањз дар њамин макон њар яки мо аз муњаббату самимият, садоќату ѓамхорї, мењрубонию баробарї бархўрдор гашта, њамаи инро ба муњити оилаи худ мебарем. Воќеан њам њар як кишвар вобаста ба хусусиятњои иљтимоию фарњангии худ ба оила муносибати хоса дорад. Дар кишвари мо низ оила њамчун ячейкаи аввалини љомеа эътироф шуда, тањти ѓамхории давлат ќарор дорад. Заминаи мављудаи устувори меъёрии њуќуќї, сар карда аз Сарќонун, ба оила муносибати хоса дошта, тибќи моддаи 33 давлат оиларо њамчун асоси љамъият њимоя мекунад. Њар кас њуќуќи ташкили оиларо дорад. Мардон ва занон, ки ба синни никоњї расидаанд, њуќуќ доранд озодона аќди никоњ банданд. Дар оиладорї ва бекор кардани аќди никоњ зану шавњар баробарњуќуќанд. Бисёрникоњї манъ аст. Ин меъёрњои конститутсионї имконият медињанд, ки дар фаъолияти ин нињоди иљтимої чунин принсипњо, аз ќабили ихтиёрї, баробарњуќуќии мардону занони аќди никоњ баста ва болиѓ будани онњо риоя шавад, то ин ки низоми муносибатњои дар ин доира ташаккулёбанда устувору созанда бошад. Дар баробари ин хусусияти хоси њама нињодњои иљтимої ин мављудияти мавќеъ ва наќши аъзои онњо мебошад, ки сохтори онро комил мегардонад. Оила низ дорои чунин хусусиятњо буда, њар як аъзои он соњиби мавќеи муайяни иљтимої мебошад ва дар ин доира маљмўи муайяни наќшњо-

ро иљро мекунад. Чунон ки љомеашиносон ќайд кардаанд, мавќеи иљтимої ифодакунандаи њуќуќу уњдадорињои муайянест, ки шахс онњоро бояд дар доираи ин ё он муњит иљро кунад. Мавќеи аъзои оила аз якдигар сахт вобаста мебошад. Дар баробари ин шахси дорои мавќеи муайян якчанд наќшњоро дар оила иљро карда метавонад. Масалан, зан дар оила мавќеи њамсарї дошта, ин мавќеи ў имконият медињад, ки модар, тарбиятгар ва нигањдорандаи чароѓи хонадон бошад. Чунин мавќеъ ва наќшњоро шавњар ва фарзандон њам доранд. Мавриди ќайд аст, ки Сарќонуни кишвар модару кўдакро тањти њимоя ва ѓамхории махсуси давлат ќарор дода, падару модарро барои тарбияи фарзандон ва фарзандони болиѓу ќобили мењнатро барои нигоњубин ва таъмини падару модар масъул гардонидааст. Вобаста ба ин ќайд намудан лозим аст, ки солњои охир дар низоми ќонунгузории оила дар кишвар се ќонун ќабул шуд, ки маќсади асосии онњо бењ намудани сатњи иќтисодию иљтимоии оилањо, боло бурдани масъулият барои таълиму тарбияи фарзанд ва ташаккули шахсияти комил, инчунин танзими муносибатњои оилавї ва роњ надодан ба зўроварию хушунат дар онњо мебошад. Инњо Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи танзими анъана ва љашну маросимњои миллї дар Љумњурии Тољикистон", Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд" ва Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи пешгирии зўроварї дар оила" мебошанд, ки аз рўи мазмуну моњият ва ањамияти худ барои тањкиму рушди оила њамчун асоси љомеа ањамияти муњим доранд. Њамаи ин чорањо аз он далолат мекунанд, ки давлат дар сиёсати иљтимоии худ ба оила њамчун василаи муњими таъмини ро-

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

битаи байни наслњо, интиќолдињандаи таљрибаи иљтимоию фарњангї ва тарбияи шахсиятњои комил назар дошта, пайваста талош менамояд, ки низоми муносибатњои мављудаи анъанавї дар он тавассути ќонун низ мустањкам карда шавад. Зеро дар марњилаи кунунии љањонишавї, тањољуми шадиди фарњангї ва омехташавии арзишњо нигоњдошт ва њимояи бењтарин арзишњои анъанавї, аз ќабили муњаббату садоќат, самимияту њамраъйї ва ѓамхорї нисбати якдигар хеле муњим аст. Њифзи муњити анъанавии оилаи тољик ё худ муњити тољикона дар он, василаи муњими нигоњдошти урфу одат ва анъанањои неки ниёгон буда, тавассути он таљрибаи иљтимоию фарњангї аз як насл ба насли дигар мерос гузошта мешавад. Новобаста ба чорањои андешидашаванда имрўз њам, мутаассифона, дар њаёти оилањо камбудию мушкилињо кам нестанд. Яке аз мушкилињои љиддие, ки моро ба ташвиш овардааст, ин масъалаи пошхўрии оилањост, ки теъдоди онњо сол ба сол зиёд гашта истодааст.Тањлилњо нишон медињанд, ки ба ин раванд омилњои гуногун, аз ќабили паст будани маърифати оиладорї, вобастагии молиявии навхонадорон, дахолати наздикон ва муњољирати мењнатї низ таъсири худро доранд. Бо маќсади омўзиши амиќу њаматарафаи масъала Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Њукумати Љумњурии Тољикистон тасмим гирифтааст, ки дар мавзўи мазкур пурсиши сотсиологї гузаронад, то ин ки вобаста ба натиљањои он омилњо ва сабабњои ин њолат даќиќ муайян карда шуда, вобаста ба онњо чорабинињои мушаххас тарњрезї ва баргузор карда шаванд. Зеро имрўз таљриба нишон дода истодааст, ки новобаста ба чорабинињои баргузоршаванда, теъдоди талоќ дар кишвар зиёд аст. Аз њамин сабаб мо зарур мешуморем, ки нисбати ин масъала љомеа низ бояд мавќеи фаъолро ишѓол намояд.Зеро вайроншавии оилањо оќибатњои нохуб дошта, таъсири манфии худро пеш аз њама ба таълиму тарбияи фарзандон мерасонад. Саркашї кардани бархе волидайн аз пардохти алимент, монеъ шудан дар иљрои њалномаи суд вобаста ба маскун кардан дар хонаи шавњар имрўз боиси пайдоиши бањсњои нав шуда истодаанд.Бинобар ин вобаста ба масъалаи мазкур фаъолияти дастаљамъонаи њам маќомоти давлатї ва њам љомеа зарур аст. Муњољирати мењнатї њам имрўз ба бархе аз оилањо таъсири манфии худро расонида истодааст. Мутаассифона, баъзе аз мардони мо ба муњољират рафта, масъулияти падарию шавњарии худро фаромўш мекунанд. Аз љињати молиявї дастгирї накардани оилањояшон боиси пайдоиши мушкилињо гашта истодаанд, ки ин масъала низ моро бе ташвиш гузошта наметавонад. Имрўз Кумита дар якљоягї бо дигар вазорату идорањо ва нињодњои љомеаи шањрвандї як ќатор чорабинињои омўзишию маърифатиро вобаста ба касбомўзию ба шуѓл фаро гирифтани оилањои муњољирони мењнатї амалї намуда истодааст. Вале ин њама то ба њол басанда нестанд, ки мо мушкили чунин оилањоро њал намоем. Бо вуљуди ин бисёр мехоњем, ки чароѓи њар як хонадони тољик пайваста фурўзон, муњаббату садоќат ва самимияту эътимод дар он пойдор бошад.

Махфират ХИДИРОВА, раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Њукумати Љумњурии Тољикистон

ДУРДОНАЊОИ ХАЗИНАИ БОЙГОНЇ бойгонї" муњокима гардид. Китоб масъалањои сиёсї, иќтисодї, иљтимої ва фарњангиро фаро гирифта, хонандагонро бо солњои аввали ташкилёбии Љумњурии Мухтори Шўравии Сотсиалистии Тољикистон, ба хусус таърихи вилояти Њисор шинос мекунад. Маводи хазинаи бойгонї бори аввал рўи чоп омада дастраси хонандагон мегардад. Дар доираи ин чорабинињо тањияи филми њуљљатї, гузаронидани озмуни

иншо ва расми бењтарин дар байни хонандагон, баргузории мизи мудаввар дар шањрњои Душанбе ва Турсунзода, ташкили намоиши њуљљатњои таърихї дар ноњияи Њисор ва чопи силсилаи маводњои таърихї дар матбуоти даврї дар назар дошта шудааст. Бо маќсади сазовор пешвоз гирифтани љашни 3000-солагии Њисор корњои таъмиру сохтмонї, бунёдкорї, тањияи шиору овезањои љашнї ва ороиши гўшањои таърихї низ пешбинї гардидаанд.

Мутахассисони соња Д. Холмуродов, М. Носирова, Љ. Халилов, Т. Расулов, З. Меликова, Ф. Одинаева ва дигарон, ки дар гурўњњои алоњида фаъолият мекунанд, кўшиш ба харљ медињанд, ки корњои наќшавиро бењтару хубтар ба анљом расонида, ба љашни Њисори бостонї туњфањои муносиб њадя намоянд.

Муњибулло АСРОРОВ, бойгонишинос, н.Њисор


11

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Дар олами сармоя

АЗ ЊИМОЯИ ОЛИГАРХЊО ТО ТАБАДДУЛОТИ ДАВЛАТЇ

Воќеањое, ки имрўз дар атрофи номи олигархи гурезаи ќазоќ Мухтор Аблязов рух медињанд, бори дигар собит менамоянд, ки дар олами сармоя олигархњо дар амри иљрои њама гуна коре, ки ба манфиати онњо равона шудааст, ќодиранд.

П

АС аз он, ки маќомоти судии Фаронса М. Аблязовро мањкуми зиндон намуд, фонди "Мубоњисаи ошкоро"-и кишвари Лањистон бо нигоштањои такрор ба такро-ри хеш ба њифозати олигархи номбурда камар баста, ба њар роњу восита ўро њаќ бароварданї мешаванд. Бино бар аќоиди демократњои Фонди номбурда Муха (Мухтор Аблязов дар назар аст) ќурбони сиёсатбозї асту бас. Новобаста ба он, ки сарвари Фонди номбурда Людмила Козловская такрор ба такрор аз љониби хайрхоњону дўстони олигарх Аблязов фармоишї будани ин њаракати Фондро ќотеона рад карда, тантанаи адолату демократияро маќсади Фонди номбурда нишон доданї мешавад, амалу гуфтори онњо ба њаќиќат рост намеояд. Яќин аст, ки њамёни ѓафси олигарх Мухтор Аблязов имкон дода, ки барои њимояти ѓояњои хеш сарпарастии васоити ахбори омма, љамъиятњои хайриявї ва Фондњои мухталифро ба зимма гирад. Бо вуљуди њама гуна кўшишу сарфи маблаѓњои њангуфт, Аблязов гуноњњои хешро пинњон кар да натав онис таас т. Имрўз яќин гардида, ки ў љинояткор асту инро чандин мурофиањои судї иќрор кардаанд. Њатто маќомоти судии демократиятарини Аврупо- Британияи кабир, дуздии олигархи номбу рдаро имко н дод, ки М.Аблязов кишварро тарк кунад. Маќомоти англис ба мањкама кашидани номбурдаро салоњ надонист, зеро замоне мањз Британияи кабир ба ў маќоми гурезаи сиёсї дода буд. Маккору њиллагар будани Аблязов бо он далел аст, ки номбурда барои аз худ кардани беш аз панљ миллиард доллари амрикої муттањам дониста мешаваду аз ин амалаш бонкњои Ангилияву Фаронса, Украинаву Русия ва Ќазоќистон хисорот дидаанд. Фаронсавињо Аблязовро ба тарзи маъ мулии худ, ба ёрии маъшуќааш дастгир намуда, ба мањбас кашиданд. Ин амали маќомоти Фаронса боиси интиќоди фонди "Мубоњисаи ошкоро"-и кишвари Лањистон гардида, ќариб дар њама ха ба ру маќ ол ањо и сомонаи хеш њифозати олигарх Аблязовро сармашќи амали хеш ќарор медињад. Имрўз фонди номбурда сарпарастии иттилоотии М.Аблязовро инкор мекунад, вале далелњои нашри такрор ба так-

рори мавод дар атрофии номи ў, аз Италия ронда шудани занаш ва њизбе, ки дар Љумњурии Ќазоќистон бо номи "Олѓа" ба ќайд нагирифта буданд, аз он башорат медињад, ки фонди лањистонї аз љињати молиявї ба Мухтор Аблязов мутеъ аст, њарчанд инро масъулини Фонд инкор мекунанд. Яќин мегардад, ки чунин ташкилоту созмонњо дар сурати боло рафтани манфиатњо оќибатњои манфии онро умуман ба эътибор гирифтанї нестанд. Њаводиси охири Љумњурии Украина, ки " демократњо"-и ѓарб ба бор оварданд, нишони чунин амалњост. Барои чунин "сиёсатмадорон" на оќибат, балки наќшаи тарњрезинамуда заруртар аст. Фонди Љумњурии Лањистон моњи ноябри соли 2013 тавассути сомонаи худ тавонистанд ба беш аз 300 њазор љавонони украин "ѓояњои демократии"-и хешро талќин карда, онњоро ба гирдињамої даъват кунанд. Бар замми ин фонд тавонист чанд тан вакилони парлумони Лањистон Сеймро барои дастгирии тазоњургарони украин ба ин кишвар фиристад. Њарчанд дар назари аввал амали ба хубї тарњрезишуда танњо тантанаи адолату деморкатияро мемонд, оќибатњои њузнангези он имрўз намоён гардида истодаанд. Маќомоти Украинро "чап" гирифтани Фонди лањистонї ба он хотир аст, ки Њукумати Янукович чанде пештар аз њукуматдорони Фаронса ба Русия истирдод кардани Мухтор Абязовро таќозо карда буд, хулоса мекунанд, коршиносони масоили сиёсї. Рафти њодисањои ахир њаводиси солњои љанги сардро ба хотиро меоварад, ки олами сармоя муќобили Иттињоди шўравї ва дигар кишварњои сохти сотсиалистї оѓоз намуда буданд. Дар вазъи кунунї Фонди лањистонї бо пешоњангии Людмила Козловская чун адвокати таљрибанок ба њимояи М.Аблязов бархоста, олигархи дар танўраи гирудорњо обутобёфта њар як гардиши њаводиси рўзро ба фоидаи худ анљом доданист. Ин амали тавассути маблаѓњои њангуфт ва наќшањои мухталиф тарњрезишуда ба Аблязову њамсафонаш то кадом андоза муяссар мешавад, ваќт нишон хоњад дод, ки дар демократитарин кишварњои олам ќонун мавќеи асосиро мебозад ё маблаѓ метавонад наќши муассир ва њалкунандаи хешро дар майдон дошта бошад.

М.МАЊМУДОВ

Дар бораи озод будан ё набудани васоити ахбори омма дар кишвар њанўз бањсу мунозирањо дар миёни коршиносону рўзноманигорон хеле зиёд аст. Њукумати Тољикистон барои таъмини озодии ВАО кўшишњои њамаљониба карда истодааст. Мањз ба хотири вусъат додани озодии баён ва гуногунандешї дар соли 2012 бо пешнињоди Президенти кишвар Эмомалї Рањмон дар љашни 100- солагии матбуот аз Кодекси љиноии Тољикистон моддањои 135 ва 136 бардошта шуд, ки тибќи онњо аз ин ба баъд рўзноманигорон барои туњмату тањќир ба љавобгарии љиноятї кашида намешаванд.

Гап дар ош аст ё дар мош?

А

ММО, дар ин замина баъзе журналистони иѓвогар барои баланд бардоштани нуфу зи худ миёни љомеа њанўз њам дар хусуси риоя нашудани озодии баён дар маќолањояшон кўркўрона ва бе факту далел интиќод менамоянд. Яке аз чунин шахсони њангоматалаб Њикматулло Сайфуллозода, собиќ сармуњаррири њафтаномаи Њизби нањзати исломии Тољикистон - "Наљот" мебошад. Ў дар таърихи 3 -юми май матлаберо бо номи "Матбуоти озод ва шањри пулисї" иншо кардааст. Мавзўи бањси муаллиф сари он аст, ки њамасола рўзи 3-юми майро дар љањон њамчун "Рўзи љањонии озодии матбуот" таљлил менамоянд. Дар Тољикистон низ бахшида ба ин рўз дар Кохи Вањдат маросиме баргузор гардид, ки ин боиси озурдагии муаллифи маќола гардидааст. Сайфуллозода навиштааст: "Сухани озод дар мо гўё њаст, вале касе ба њамин масъалаи доѓи матрањшуда эътибор ќоил намешавад. Њатто як пулиси одї дар мо, ваќте низоми давлатї шакли худкомаро гирифтааст, худро њоким ва таъинкунандаи њамагуна "озодї" медонад". Аз ин љумла ба хубї эњсос кардан мумкин аст, ки барои муаллиф мушкилї озодии сухан нест, балки ин сана бањонаест барои танќид кардани Њукумати Тољикистон. Зеро њамагон медонанд, ки ў њељ гоњ нисбати имрўзу ояндаи кишвар назари некбинона надорад. Пайваста дар навиштањояш тамоми тасмимњои њукуматро зери танќид мегирад. Тамоми матлабу маќолањояш дар дилхоњ нашрия ба табъ мерасаду касе ба-

Њамкорї

М

ОЊИ сентябри соли љорї дар шањри Душанбе љаласаи Шўрои сарони давлатњои Созмони Њамкории Шанхай (СЊШ) тањти раисии Тољикистон баргузор мегардад. Дар раванди раисии Тољикистон дар СЊШ соли равон баргузории як ќатор њамоиш ва чорабинињо ба наќша гирифта шудааст. Раисии Тољикистон дар ин созмони бонуфуз зери шиори "Таовун, Рушд ва Рифоњи муштарак" хоњад гузашт. Дар доираи чорабинињои мазкур рўзњои 14-15 май дар Маркази тадќиќоти стратегии назди Президенти љумњурї конфронси илмї-амалии байланмилалї бо номи "СЊШ ва таъмини амнияти минтаќавї: масъала ва дурнамо" баргузор гардид. Дар кори он олимону коршиносони к ишварњои узви Созмон-Ќазоќистон, Чин, Ќирѓизистон, Русия, Тољикистон ва Ўзбекистон, кишварњои назди СЊШ-Афѓонистон, Њиндустон, Муѓулистон, Покистон, Эрон ва шарикони муколамаи СозмонБелорус, Туркия ва Шри Ланка ширкат варзиданд. Ёвари Президенти љумњурї оид ба масъалањои равобити хориљї Эркинхон Рањматуллозода сухани табрикотии Президенти Тољикистон Эмомалї Рањмонро ба иштирокчиёни конфронс ќироат намуд. Сардори Маркази нахустин

рои ин амалаш ўро манъ накардааст. Њамзамон аљиб ба назар мерасад, ки дар бораи озодии матбуот суханро оѓоз мекунаду сипас ба тањлили фаъолияти кормандони њифзи њуќуќ мегузараду мехоњад њар дуро бо њам тавъам кунад. Ў дар зимн аз бефаъолиятии кормандони Вазорати корњои дохила гила мекунад, ки мисли тарошаи аз бом афтода мебошад. Тавре маълум аст, барои чунин инсонњо бањона ёфтану касеро танќид кардан хеле осон ва роњат аст. Чунки на фактро мељўянду на ба њаќиќат кор доранд, барои онњо муњим танќиди њукумат мебошаду халос. Дар давоми маќола аз рўзи озодии матбуот фаромўш карда, нигоштааст, ки: "Барои пулис эњтирому эътибор ба инсон арзише надорад, ў њар амалеро тибќи "фарњанг"-и худ раво мебинанд, ки ин як тањќири рўирост нисбати як инсони озода аст." Хуб мешуд, ки муаллиф ба љои шафшафи бењуда шафтолуи гапро мегуфт. Яъне, рўйрост иброз медошт, ки дар он љо нисбати ў чї ќонуншиканї ё беэњтиромие содир кардаанд, ки имрўз гиребони онњоро доштааст. Вале, њайњот, сабаби онро ба чизњое рабт медињад, ки њељ гоњ ба воќеият рост наомадааст. Вай дар давоми маводаш сабаби љамъи онњоро чунин арзёбї кардааст: "Њол он ки вазифааш посбонї аз "Кохи вањдат" будаву бас, сохтмоне, ки дар он дафтари марказии ЊХДТ ќарор дорад". Аммо то љое маълум аст, маќсад аз њузури эшон, на ба хотири њимоят аз дафтари Њизби Халќии Демократии Тољикистон аст. Балки мувофиќи ќонунгузории кишвар ин иморатњо аз тарафи маќомоти ќудратї њимоят

карда мешаванд. Сайфуллозода бошад, дидаю дониста бо маќсади бадном кардани њам њукумат ва њам ЊХДТ ин суханњоро иншо кардааст. Муаллиф дар охири матнаш гуфтааст, ки: "ширкат доштан дар нишастеро, ки бо иљозаи пулис сурат мегирад, муносиб ба озодии сухан надидам ва "Кохи вањдат"-ро тарк гуфтаму рафтам. Албатта, тарк кардану рафтани маљлису нишастњо дар шароити имрўз як амри маъмулї ва њуќуќи шањрвандии њар яки мост. Аммо танњо ба хотирї њузури кормандони пулис гузошта рафтани нишаст, ин хандаовар аст. Зеро пулис барои баргузор кардани ин маљлис на зиддият нишон доду на касеро тафтиш кард. Пас чї њољат барои тарк кардани ин маљлис буд, ки касе онро дарк карда наметавонад? Дар маљмўъ, метавон хулоса кард, ки маќоларо муаллиф бо сабки берун аз адолат, дур аз њаќиќат ва ба берун аз этикаи касбии журналистї навиштааст. Аз аввалин љумлаи он дарк намудан мумкин аст, ки њадаф аз нигоштањои муаллиф чист ва бо ин маводи муѓризонаи худ чиро ба омма гуфтан мехоњад. Ў эътироф мекунад, ё на, аммо њаќиќат ин љост, ки нисбат ба дигар кишварњои пасошўравї дар кишвар озодии баён вуљуд дорад. Зеро дар њолати мављуд набудани он, њатто њамин навиштаи худи Сайфуллозода њ ам бояд интишор намешуд. Аммо тавре мебинем, солњост чунин сафсатањои ў сањифањои ВАО-ро пур кардаанду касе њам ўро барои навиштањояш манъ накардааст.

Шоњини ИСМОИЛ

Дурнамои таъмини амнияти минтаќавї Президенти Љумњурии Ќазоќистон Айдар Амребоев гуфт, ки имрўз дар љањон њодисањое рўй дода истодаанд, ки ба сиёсату иќтисоди кишварњо таъсири худро мегузоранд. СЊШ аз замони бунёдаш бањри мустањкам намудани боварї ва њамдигарфањмї миёни мардуми ќитъа кўшиш ба харљ медињад. Мо мутмаинем, ки минбаъд низ њамкорињои кишварњои узви ин созмон дар фазои дўстию њамдигарфањмї тањким меёбад. Мушовири сафорати Љумњурии мардумии Чин дар Љумњурии Тољикистон Фан Жун таъкид намуд, ки имрўз масоњати умумии кишварњои узви СММ 30 миллион километри мураббаъ, њаљми ММД ин кишварњои 11 триллион доллар ва ањолии он 1,5 миллиард нафарро ташкил медињад. Агар ба ин ањолии кишварњои нозир ва шарикони муколамаи созмонро низ њамроњ кунем, дар маљмўъ ба 2,8 миллиард нафар мерасад. Ба гуфтаи Фан Жун Тољикистон аз рўзњои аввали таъсисёбии СЊШ барои тањкиму устуворшавии маќоми он сањми зиёд гузоштааст. Боварї дорем, ки раисии Тољикистон дар СЊШ бо муваффаќияту пурсамар мегузарад. Конфронс дар ду бахш зери унвони "СЊШ ва масъалањои ам-

нияти минтаќавї баъди соли 2014" ва "СЊШ ва тањкими робитањои иќтисодї" доир шуд. Дар конфронс мавзўи "Афѓонистон баъди хориљ шудани нерўњои эътироф ва масъалаи амният дар Осиёи Марказї" мавриди баррасї ќарор гирифт. Директори Маркази тадќиќоти стратегии назди Президенти љумњурї Худойбердї Холиќназар, муовини сардори Раёсати њамкории минтаќавии Вазорати корњои хориљии Љумњурии Исломии Афѓонистон Ѓуломаббос Фаросу, дотсенти Донишкадаи муносибатњои байналмилалии назди ВКХ Русия И. Сафранчук ва дигарон вобаста ба ин масъала изњори аќида карданд. Самти густариши истифодаи захирањои обию энергетикии давлатњои узви СЊШ аз нуктањои муњими тавсеаи ояндаи созмон нозир ва шарики муколамаи СЊШ дар маљмўъ дорои захирањои зиёди обїэнергетикї буда, истифодаи маќсадноки он метавонад ба манфиатњои миллии љонибњо љавобгў бошад. Чорабинии мазкур ба густариши њамкорињои энергетикї мусоидат намуда, ба дурнамои рушди он равшанї хоњад андохт.

С. САЙФИДДИН


12 "Дар сиёсати иљтимоии кишвар соњаи илму маориф дар оянда низ њамчун яке аз самтњои калидї боќї монда, Њукумати Тољикистон барои рушди он тамоми имконоти худро истифода мебарад ва маблаѓгузории соњаро њамасола ба таври назаррас афзоиш медињад." Паём-2014 -Мутаассифона, бо вуљуди он, ки дар даврони истиќлолияти кишвар сол то сол маблаѓгузорї ба соњаи маориф меафзояд, мактабњои нав ва дигар иншооти вобаста ба соњаи маориф сохта мешаванд, вале мавќеи омўзгор, ба њамаи ин нигоњ накарда, чун мањак ва омили асосї дар раванди таълим, чандон баланд нест. Обрўяш хеле костааст. Солњои пеш омўзгор гули сари сабади њама маъракањо мањсуб меёфт ва дар тамоми кор аз ў маслињат мепурсиданд. Имрўз лозим аст, пеш аз њама, ќадру манзалати омўзгорро баланд бардорем. Вайро бо маоши баланд таъмин бояд кард, ки рўзгорашро ба таври бояду шояд хуб пеш бурда тавонаду бо дили гарм пайи таълиму тарбия бошад, на ин ки њар роњу восита љуста, аз шогирдон маблаѓ ѓундорад, -зикр намуд муовини аввали роњбари Маркази тадќиќоти стратегии назди Президенти љумњурї С.Сафаров дар конфронс тањти унвони "Маориф дар замони истиќлолият: мушкилот ва дурнамо", ки чанде пеш дар Маркази тадќиќоти стратегии назди Президенти љумњурї доир шуд. Мавсуф сухани худро дар мавзўи "Дур-

МАОРИФ

ГУЛИ САРИ САБАД НАБОЯД

ПАЖМУРДА ШАВАД u Аробакашњои дипломдор. Мутахассисоне, ки мактабњои олї тайёр мекунанд, оё соњибњунаранд? u Фурўхтани кўдакистонњо магар ба тарбияи кўдакон таъсир нагузошт? u Фирори маѓзњо- масъалае, ки имрўз низ ташвишовар аст. намои рушди маориф дар партави Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон" идома дода, таъкид намуд, ки дар замони муосир бањри пешрафти љомеа соњаи маориф њар чи бештар наќши муассир бозида метавонад. Дар кишварњои пешрафта ба маориф торафт бештар такя мекунанд, зеро кадрњои оянда, ки баъдан метавонанд дар рушд ва пешрафти љомеаи кишвари хеш сањмгузор бошанд, мањз дар мактаб соњиби дониш мегарданд. Дар воќеъ, њоло дар кишвар 37 мактаби олї мутахассис омода месозанд. Оё дар асл ин мутахассисон арзанда ва соњибњунаранд? Мутаассифона, баъзе љавонон пас аз хатми мактаби олї ба муњољират рў оварда, ба аробакашї машѓуланд. Дар конфронси мазкур олимон, коршиносону мутахассисони соња ва омўзгорон аз донишгоњу донишкадањои кишвар ширкат доштанд ва оид ба вазъи кунунии маориф дар кишвар андешањои худро баён карданд. Аз љумла, сардори Раёсати тањлили масъалањои иљтимоии МТС, доктори илмњои фалсафа Абдурањмон Ќурбонов, гуфт, ки баробари пош хўрдани низоми шўравї мактабу маориф низ ба марњилаи нав ва мураккабу масъулиятнок ворид гардид. Охири солњои 90-ум бо сабабњои гуногун, аз љумла, шароити бади иќтисодии оилањо, нарасидани омўзгорон ва ѓайра зиёда аз 35 дарсади бачагони синни мактабї аз тањсил дур монданд. Дар баъзе минтаќањо бо сабабњои гуногун кўдакистонњо аз фаъолият бозмонда, ќисми зиёди биноњояшон фурўхта шуданд. Масалан, дар љумњурї аз

БО ПАЙРОЊАИ ШАРАФ Кумитаи иљроияи Хизби Халќии Демократии Тољикистон дар шањри Вањдат дар остонаи маъракањои муњими сиёсию иљтимої тибќи наќша -чорабинии мушаххас дар ташкилотњои ибтидої вохўрию мулоќотњо доир намуда, собиќадорони љангу мењнатро аёдат мекунанд ва ба эњтиёљмандон кўмак мерасонанд. Аз љумла, бо маќсади таќвият бахшидани рўњияи ватандўстї ва ифтихори миллї дар миёни љавонон ва ањолї дар доираи иќдоми "Пайроњаи Шараф " силсилаи тадбирњоро доир карда истодааст. Чунин мулоќотњо дар 11 љамоати дењот ва маркази шањр барпо шуданд. Мањфиле, ки зери унвони "Вохўрии ду насл " дар омўзишгоњи касбњои техникии №45 ва

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

коллељи омори шањр бо ширкати иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватанї доир гардид, хотирмон буд. Дар доираи њамин чорабинињо кормандони дастгоњи Кумитаи иљроияи шањрии њизб дар рўзи Иди зафар ба 5 нафар иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватанї туњфањои хотиравї супорида, онњоро ба љашни муборак самимона табрик намуданд. Њоло дар шањри Вањдат 20 нафар маъюб ва иштирокчиёни Љанги Бузурги Ватанї инчунин 377 нафар љанговарони интернатсионалист зиндагї доранд, ки онњо пайваста бо ѓамхорї фаро гирифта мешаванд.

Нурмањмад ИСОЕВ, корманди Дастгоњи КИМ ЊХДТ

944 кўдакистон то соли 2000 њамагї 500тояш боќї мондааст. Дигар биноњои кўдакистонро фурўхтанд ва ба корхонањо доданд. Њарчанд аз љониби давлат барои тармиму таъмири муассисањои таълимї чорањои зарурї андешида мешаванд, вале ба њамаи ин кўшишњои Њукумати љумњурї нигоњ накарда, камбудињо ба назар мерасанд. Бояд иќрор кард, ки аз љониби Њукумати љумњурї ва муассисањои дахлдор дар давоми солњои истиќлолият барои рушди соњаи маориф корњои назаррас анљом дода шудааст. Њамзамон бояд эътироф кард, ки дар баробари андешидани чорањои муфиду сариваќтї мушкилоте вуљуд доранд, ки таъмини рушди сифат ва самаранокиро дар раванди таълиму тарбия халалдор месозанд. Мавсуф зикр кард, ки мушкилоти аввал, ин аз љониби маќомоти давлатии соњаи маориф ва дигар сохторњои дахлдор сариваќт ва бо сифати зарурї иљро нагардидани барномањои давлатї оид ба соњаи мазкур мебошад. Тањлилњо собит месозанд, ки иљрои барномањои мазкур (пурра ба роњ мондани омўзиши забонњои русї ва англисї) дар сатњи зарурї роњандозї нашудаанд ва натиљагирї аз ин барномањо низ чашмрас нестанд. Вазъи таълими илмњои табиатшиносї ва даќиќ чандон хуб нест, балки ташвишовар аст. Зеро аввалан пояи моддї-техникии муассисањои таълимии миёнаву олї ва муассисањои илмї-тањќиќотї ба талаботи рўз љавобгў нестанд. Агар гўем, ки таљњизоти тамоми муассисањои тањќиќотї боќимондањои замони шўравї буда, муњлати истифодаи онњо кайњо сипарї шудааст, муболиѓае нахоњад шуд. Зеро дар тамоми давраи истиќлолият чунин мавод дар чунин шакл ба љумњурї ворид нашудааст. Омўзиши фанњои даќиќ дар макотиби миёнаву олї боиси нигаронист. Барои гузаронидани таљрибањои лабораторї дастуру адабиёт намерасанд. То соли 1991 дар назди Академияи илмњои љумњурї корхонае бо номи "Научснаб" барои таъмини муассисањои таълимї бо дастуру адабиёти фаннї вуљуд дошт. Вале аз соли 1991 то 2006 ин корхона фаъолият накард ва ба љумњурї ворид намудани таљњизоти илмиву маводи химиявї имконнопазир буд. Аз соли 2006 бо Ќарори Њукумати љумњурї чунин корхона дар назди Академияи илмњои љумњурї аз њисоби худмаблаѓгузорї таъсис дода шуд, вале фаъолияти он то њол муай-

ян нест. То имрўз маълум нест, ки ин корхона ба чї кор машѓул аст. Мувофиќи маълумоте, ки мо дорем, дар ин самт аз љониби корхона ягон амал иљро нашудааст. Бинобар ин, сатњу сифати фанњои таълимї дар тамоми муассисањои љумњурї ба дастгирї ниёз дорад. Зеро дуруст ба роњ мондани таълими илмњои даќиќ бе мављудияти дастгоњу озмоишгоњњои тањќиќотї ѓайриимкон мешавад. Ин аст, ки теъдоди зиёди донишљўёни тољик дар хориљ аз кишвар ба мушкил рў ба рў мешаванд ва устодони хориљї, алалхусус дар Русия, аз сатњи дониши донишљўёни тољик сахт шикоят доранд, -гуфт А. Ќурбонов. Масъалаи дигари ташвишовар фирори маѓзњо ё зењнњост. Бояд ёдовар шуд, ки тўли солњои гуногун теъдоди зиёди олимон љумњуриро тарк намудаанд ва аз љумњурї рафтани зењнњо дар шаклњои гуногун то њол идома дорад. Вазъи ногувори таъмини рўзгор ба ин боис шудааст. Имрўз нарасидани олимону мутахассисон дар соњањои гуногуни хољагии халќ эњсос карда мешавад, ки љуброн кардани он ваќту зањмати зиёдро мехоњад. Њамчунин ќисме аз донишљўён дар хориљи кишвар монда, нияти ба Ватан баргаштанро надоранд. Боз ба назар мерасад, ки дастовардњои солњои охири мо хусусияти оморї доранд, њол он ки айни замон миќдори номзадњои илм нисбат ба солњои 1990 ќариб 800 нафар камтар аст. Хулоса кунед, ки миќдори макотиби олии кишвар аз 12 адади соли 1990 ба 37 адад расидааст, вале миќдори олимони унвондор кам аст. Пас, дар аудиторияи макотиби олї ба љои муаллимони унвондор кї дарс медињад? Раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Њукумати љумњурї М. Хидирова зимни баромади хеш изњор дошт, ки ќонунњои зиёде ќабул намудем, вале агар дар иљрои онњо њамагон саъй накунанд, ба комёбї ноил шудан мушкил аст. Аз љумла, имрўз дар оилаи тољик хушунат нисбат ба зан афзудааст. Тарбияи дурусти насли наврас дар пешгирии ин зуњуроти номатлуб аз љониби њам оила, њам мактаб ва њам кулли љомеа наќши муњим бозида метавонад. Њар сол Кумита 30 стипендия барои бењтарин духтарони донишљў људо менамояд. Ин њам кўмак ва як намуди дастгирї барои рушди соњаи маориф мебошад, -афзуд номбурда.

Моњрухсор РАЊИМОВА


13

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Охирњои соли гузашта дар "Шабакаи аввал"-и телевизиони Тољикистон перомуни осор ва шахсияти яке аз барљастатарин ва бузургтарин суханварони Машриќзамин суњбати Њафиз Рањмон бо шоир ва адабиётшиноси шинохта Рустами Вањњоб манзур шуда буд. Ин суњбат баъзе вижагињои фалсафа, моњияти ашъори Иќбол ва муштаракоту тафовути фикрии ўро бо суханварони Ѓарб фаро мегирифт. Ба хотири он, ки ин суњбати љолибу пурмуњтаво то кунун дар љое чоп нашудааст, онро ба хонандагони њафтанома пешкаш мекунем.

Пайвандгари Шарќу Ѓарб -Осори Иќбол саропо андеша, њикмат ва њунар аст. Ў њам дар фалсафа, њам дар шеър ва дигар њунарњо беназир буд. Он маънињое, ки дар эљодиёти Иќбол ба чашм мерасанд, њовии бедории миллї, назари дигар ба зиндагї, яъне таљдиди зиндагї ва даъвати инсон барои таѓйир додани сарнавишти худ мебошанд. Фикр мекунам, дар Аврупо, дар замони эњё (реносанс) ин мазомин ба чашм мерасид. Баъдан чунин мавзўъњо дар осори адабии замони маорифпарварї дар Аврупо дида мешуданд. Шояд Иќбол аз њамин андеша ва назариёт огоњии комил дошт. Дар ин љо чї муносибате миёни андешањои адибони давраи пеши Аврупо ва андешаи Иќбол дида мешавад? -Иќбол дар замоне зуњур кард, ки фосилаи тамаддунњо байни Шарќу Ѓарб тафовути азиме пайдо карда буд. Яъне, он реносанс ва эњёе, ки шумо ба ёд овардед, тибќи иќрори рўшанфикртарин намояндагони Ѓарб сањми зиёде аз маориф ва фарњанги Шарќ, аз љумла фарњанги маорифи исломї бурда буд ва бар пояи он устувор шуда буд. Ба хусус, пас аз тафтиши аќоид, ки инквизитсия мегуфтанд ва аз таассуботи пайдошуда дар пайкари масењият буруз карда буд. Озодандешие, ки донишмандони Ѓарб аз он бархурдор буданд, баъд аз фурўкаш кардани ин мављи тафтиши аќоид хеле аз чашмањои файёзи маърифати Шарќ ва аз љумла, аз маърифати исломї об хўрда буд ва дар як муддати кўтоњ онњо дар ин рўёрўї бо хурофот ва тавањњумоте, ки љомеаро ба ќафо мекашад, тавонистанд, ки дар илм ва тамаддун пешрафтњои чашмгире ба даст оранд. Ин фосилаи замонї фосилае буд, ки кишварњои Шарќ як миќдор ба љумуд ва вомондагї дучор шуданд ва дар ин сада як тафовути боризе байни ин кишварњо дар тамаддуни љадид, пешрафти илм ва ба хусус техника ба вуљуд омада буд. Иќбол мебоист, ки ин тафовутро

Бо маќсади рушду густариши минбаъдаи равобити њамаљониба судманди фарњангии байни кишварњои Тољикистону Русия аз 25- ум то 30-юми майи соли љорї Рўзњои фарњангиФедератсияи Русия дар Љумњурии Тољикистон баргузор мегарданд. Дар њайат 45 нафар ањли њунару фарњанги рус шомил

як навъ тай кунад ва ин дарзеро, ки байни тамаддунњо ба вуљуд омада буд, бо риштаи маърифати нав бидўзад ва онњоро пайванд бидињад. Дар воќеъ, кори фавќуллодае, ки Иќбол анљом дод, дар зењни инсон тасаввурпазир ба назар намерасад, яъне кори хориќуллода, барљастатарин ва азимтарине буд, ки шояд аз тарафи як нафар намояндаи фарњанг ва маорифи Шарќ дар ќарни бист анљом шудааст. Муњаммад Иќбол бо њусни интихобе, ки дошт, рисолаи илмияшро дар мавзўи сайри фалсафаи мовароуттабиа дар Эрон анљом дод ва ин корро дар донишгоњњои Ѓарб низ ба сомон расонид ва ин рисолањояш дар пояњои њам илми шарќї ва њам ѓарбї устувор буданд. Дар ин зимн бо афкори фалсафї, маърифат ва ирфон ошноии хеле хуб пайдо карда буд. Ин њанўз аз замони донишомўзомўзияш дар Лоњур ва дигар ќисматњои Покистону Њиндустон шурўъ шуда буд, то ин ки дар Аврупо бо абзорњои навини тафаккур ва андешаи илмї мусаллањ шуд. Иќбол тавонист, ки ковишњои жарфе дар фалсафа, таърихи фалсафа ва њикмати Эронзамин ва Шарќи исломї анљом бидињад ва бо паймонањои љадиди илмї ин маорифро дубора баррасї ва бозсозї кунад. Иќболи Лоњурї шурўъи муколама ва табодули назар байни тамаддуни Шарќ ва Ѓарб њам њаст. Дареро, ки бо он фарохї ў боз кард, шояд дар гузашта собиќа надошт. Чаро ки мо дар он даврон ду навъи муносибат бо Ѓарбро мебинем: ё муносибати комилан манфї ё муносибати муќаллидона ва худбохта, ки онро донишмандони Эрон, аз љумла Муртазо Мутањњарї, Саидљамолиддин Афѓонї ва дигарон истилоњи ѓарбзадагї унвон кардаанд. Муњаммад Иќбол як нафари ѓарбзада набуд, яъне худбохта дар баробари фарњанги Ѓарб нашуд ва на ин ки бо таассуби зиёд худро бо фарњанги худї мањдуд сохт, балки он нуктањои мусбат ва созандаеро, ки аз фарњанги Ѓарб шинохт ва дарёфт, гирифт ва бо он паймонањо ва истилоњоте, ки дар њикмат ва фалсафаи он рўзи Ѓарб роиљ буд, донишњои шарќї ва ис-

ломиро дубора муаррифї кард. Дар асари бунёдии ў "Эњёи фикрї динї дар Ислом" мо ин навъ њиммати бузурги Иќболро мебинем. Ў мегўяд, ман дар садади он бархостам, то ин ки фикру андешаи диниро таљдид кунам. Кореро, ки замоне Муњаммад Ѓаззолї ба нањви дигар анљом дода буд, ў анљом дод. Аз хилоли сатрњои ин рисола дармеёбем, ки ў худро ба таври мустаќим идомадињанда ва њатто такмилкунандаи кори Муњаммади Ѓаззолї мешуморад ва њамзамон бахши дигари фаъолияташро дар шеър анљом медињад. Шояд битавонем бигўем, ки ў кори Муњаммади Ѓаззолї ва Мавлоно Љалолиддини Балхиро дар якљоягї дар асре, ки ин корњо бисёр муњим буданд, љамъ мекунад. -Яке аз муњаќќиќони осори Иќбол мегўяд, ки Иќбол дили шарќиёнаву аќли ѓарбиёна дорад. Ў аз уќёнуси Њинд баромаду аз ќуллањои осмонбўси Аврупо илмро њазм кард ва ба Шарќ овард. Аќидае њаст, ки Иќбол бо вуљуди тамаддуну илми Ѓарбро тасхир карданаш маънавиёти Шарќро аз донишњои ѓарбї болотар гузошт. Аќидаи дигар ин аст, ки исломи сотсиал-демократиро дар њаёт пиёда кард. Шумо чї назар доред? -Иќбол худ мегўяд: Ѓарбиёнро зиракї сози њаёт, Шарќиёнро ишќ рози коинот. Ў дар садади он бармехезад, ки ин ду ќутбро бо якдигар љамъ кунад ва як фарњанге бисозад, ки њам аз зиракї бархурдор аст ва њам аз ишќу муњаббати инсонї. Бедил, њамшањрии бузурги Иќбол, ки дурахшонтарин ва баландтарин ќуллаи фарњанг ва адаби Машриќзамин дар ќарни худ мебошад, њайрати ўро дар баробари рози азамати маънавї ва аќлонии инсон мебинад. Дар маснавие хитоб мекунад: Эй шамъи базми ќудс, надонам чї мањзарї, К-аз вањм гоњ равшану гоње мукаддарї.

Њар сў хаёл меравад, он сў ту меравї, Њар сў нигоњ мепарад, он сў ту мепарї. Мањкуми нафси ин њама дунњимматї чаро, Худро агар ињота кунї, чархи дигарї. Яъне, як навъ бо љасорат ва эътимоди тамом ќорапаймоињо ва кайњоннавардињои инсонро дар асри оянда пешгўйї мекунад ва ќобили амалї шудан мешуморад. Иќбол аз сарчашмањои файёзи Шарќу Ѓарб њамеша бархурдор буд ва њамеша даст рўи мутолиаи осори њикамї ва адабии Ѓарб дошт. Мавлоно Љалолиддини Балхиро пир ва муршиди худ медонист ва њамеша дар сайру сафарњои маънавї њамроњи ў буд. Ваќте ки ба тањќиќи осори Гётеи олмонї мепардозад ё аз Кант суњбат мекунад, њамеша сари риштаи ин суњбатро дар нињояти хулосагирии ин суњбатњо ва андешаронињо меорад ва бо афкори Љалолиддини Балхї хатм мекунад. Иќбол бо осор ва афкори донишмандони радаи аввали Ѓарб ошноии комил дошт, ки ин аз осо раш пайдос т. Б о наз ари сатњї ба ашъораш мо мебинем, ки аз донишмандону њакимони бузурги ѓарбї чун Лок, Кант, Нитше, Гегел ва дигарон ёдоварї мекунад ва аз ќисмати адабї Браунинг, Байрон, Бергсон, Петефї, аз адибони њакими рус Лев Николаевич Толстой ва дигаронро ба ёд меорад. Вусъати назар ва доираи мутолиаи Иќбол барои мо шигифтангез аст. Як инсон битавонад њам дар њикмати Шарќ ва њам дар њикмати Ѓарб ба ин вусъат ѓавр ва табаввур пайдо кунад, њайратовар аст. Худ мегўяд: Њикмат омўхт маро дарси њакимони Фаранг, Сина афрўхт маро суњбати соњибназарон. Яъне, ў њамеша ду ќутбро ба таври мутавозин нигоњ медорад. Кант мегўяд, дониши кам ва сатњї дар фалсафа инсонро ба сўи ситез ва инкори Худо мекашонад, вале дониши васеъ ва жарф дар фалсафа инсонро ба сўи шинохти Худованд рањнамун месозад. Сухани Иќбол низ суха-

Рўзњои фарњангии Русия дар Тољикистон буда, тайи ин рўзњо бо барномањои рангини њунарї ва намоишномањои театрї хотири тамошобинони тољикро шод мегардонанд. Ифтитоњи расмии Рўзњо 26 май, соати 18-00 дар театри давлатии опера ва балети ба

номи С. Айнї дар назар аст. 27 май дар театри давлатии драмавии русии ба номи В. Маяковский намоишномаи дипломии факултаи актёрии Донишкадаи давлатии умумироссиягии киноматаграфистони ба номи С. Ге-

расимов - "Љангал"-и А. Островский ба намоиш гузошта мешавад. Тибќи барнома сафари иштирокчиёни Рўзњо ба шањри Норак, тамошои китобхонаи "Дўстии халќњо", намоиши композитсияи адабї -мусиќї дар

ни Кант аст. Фитрати инсонї њар гоње ки ба сўи камол майл мекунад, ночор ва ногузир ба њаќоиќи Илоњї мепайвандад ва мебинад, ки роњи маънавияти инсон ба њамин тараф аст. Иќбол баъзе назарњои интиќодї ба гароишњои хушку берўње, ки дар масири рушди якљонибаи илмї ва аќлонии Ѓарб ба вуљуд омада буд, дошт. Дар маснавињояш ин нуктаро борњо таъкид кардааст. Масалан, мегўяд: Уруп аз шамшери худ бисмил фитод, Зери гардун расми лодинї нињод. -Тавре ки аён аст, Иќбол ба сарзамини Форс ва табиату мардуми он таваљљуњи хос дошт. Дар ин бобат чї метавонед бигўед? -Иќбол ба ин умедвор буд ва бовар дошт. Дигар ин, ки Иќбол назари хайру иноят ба Осиёи Марказї дошт, ба хусус ба Мовароуннањр. Њамеша аз ин нуќтањо ёдоварї мекард ва онњоро сарзамини аслии рўњу љони худ медонист. Ў мегўяд: Агарчи зодаи Њиндам, фурўѓи чашми ман аст Зи хоки поки Бухорову Кобулу Табрез. Ё дар шеъри машњури дигараш, ки мисли марши бедории миллатњои Шарќ шуда буд, мегўяд: Аз Њинду Самарќанду Ироќу Њамадон хез… Яъне њатман номи Самарќанд њаст. Ё мегўяд: Барањманзодае рамзошнои Руму Табрез аст… Яъне њамеша аз аќсои сарзамини пањновари форсизабон ёдоварї мекунад. Љолибтар он аст, ки Иќбол тибќи ёддоштњое, ки фарзандаш дар китоби хотироташ дар бораи падараш менависад, дар ёддоштњое худро аз сулолаи ориётаборон донистааст. -Барои суњбати пурмуњтавову љаззоб изњори сипос менамоем.

Омодасоз Т. ХАЛИЛОВ мавзўи суруду мусиќињои солњои Љанги Бузурги Ватанї аз љониби ањли њунари рус, боздид аз Осорхонаи миллии Тољикистон, Китобхонаи миллии Тољикистон, "Боѓи Ирам" ва дигар мавзеъњои љолибу тамошобоби пойтахт ба наќша гирифта шудааст.

Гулмањмад ДАВЛАТОВ


14

Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

ФАРЊАНГ

Театри тољик чанд сол пеш рафтааст? Чунин бањс бори аввал ба вуљуд наомадааст. Бархе бар онанд, ки театри мо 50 сол ќафо рафтааст, вале ин тамоман ба њаќиќат рост намеояд. Њунарпешаи мардумии Тољикистон, Барандаи љоизаи давлатии ба номи Рўдакї Бањодур Миралибеков љонибдори он аст, ки њунари сањнавии мо хеле пеш рафтааст. Бешубња, дастовардњои алоњида мављуданд, вале дањ-понздањ сол пеш манзара рангину гуворотар буда, байни театрњои пойтахту музофотии Хуљанду Кўлоб, Конибодому Ќўрѓонтеппа ва Хоруѓ фарќият кам гашта буд. Аммо, афсўс, ки чандин сабаб боиси коњиш ёфтани ин њунари басо муњим ва аз театр дур гаштани тамошобин шудааст.

Ш

ЎРОИ бадеии Вазорати фарњанги Тољикистон дар њайати нав бо сарварии муовини аввали вазир Мањмадсаид Пиров ба фаъолият оѓоз кард. Тавре раиси Шўро изњор намуд, њадаф аз ин иќдомоти нави вазири фарњанг Ш.Орумбеков ва Шўрои мушовараи вазорат ба театр баргардондани шукўњу шањомати њунари асил ва тамошобин аст. Љавонтар кардани синни њайати шўро ба хотири он аст, ки мутахассисони љавон ба ин кори муњим мутаваљљењ шаванд. Онњо аз мушкилоти мављуда ва набзи њамзамонон огоњии бештар доранд ва бо нерўи маънавии худ барои бењбудии вазъият мусоидат карда метавонанд. Њадаф яктост. Чаро тамошобин аз театр дур шудааст? Чаро театр пешакї дидаву дониста асарњое тањия мекунад, ки ба вай тамошобин намеояд? Шўрои бадеї тайи як моњи охир се асари нави пешнињодкардаи театрњои пойтахтро мавриди баррасї ќарор дод. Дар ин намоишњо се љанбаи кори театр равшан эњсос мешавад. ФЕСТИВАЛ-БИЗНЕС. Аз љониби мутахассисон ва устодони театри тољик борњо дар љашнворањо эрод гирифта, њатто илтиљо гардид, ки бо бањонаи "навпардозї" тамошобинро ба болои сањна набароранд. Зеро ягон хусусияте надоранд, ки мањз дар як љойи танг намоиш дода шаванд. Онро тамошобин дар толор њам бањузур нишаста, дида метавонад. Аслан, сањнаи хурд ва театри "майдонї" ихтирои нав набуда, солњои 80-уми асри гузашта ављ гирифта буд. Он замон дар театрњои марказї режиссёрњои маъруф ва бомањорате дар сари кор буданд, ки пайваста сањнаро бо асарњои нав банд мекарданд. Нерўњои актёрии зиёд, хоса љавонон ё касоне, ки назари эстетикии онњо ба умум мувофиќат намекард, бекор мемонданд. Ва мањз барои истифодаи нерўи њунарии онњо сањнаи хурд кор дода, дар муддати кўтоње чандин номи навро ба майдон баровард. Дар љашнворањои театрии љањон низ ба чунин навгонињо ва коргардонњои навпардоз таваљљуњ зиёд буд ва бо назардошти эътироф намудани њунари онњо ва рушди минбаъдаашон љоизањо бештар ба "навпардозњо" мерасид. Минбаъд мебоист њунари онњо дар сањнаи калон барои кулли мардум хидмат мекард ва дар бисёр шањрњои мутамаддин чунин њам шуд. Аммо баъзе љавонон аз ин бозї "маззахўрак" шуда, њамаро фаромўш карданд: њам рисолати њунарро, њам

тамошобинро. Баъдан дар љомеаи театрї ибораи манфии "Бачаи фестивалњо" (Фес тивальный мальчик) ба вуљуд омад. Яъне, ин љавонон якумрї "бача" монданд ва танњо дар фикри аз фестивале ба фестивали навбатї рафтан театрро ба як навъ тиљорат- бизнеси фестивалї табдил доданд. Мо даќиќан гуфта наметавонем, ки гурўњи эљодии намоишномаи "Иштибоњ"-и А. Камю тањти роњбарии коргардон Нозим Меликов дар Театри давлатии љавонони ба номи М.Воњидов чу нин њадаф дошт ё на, вале аз тамошои он ба чунин хулоса омадан мумкин аст. Сужаи асар сода аст: дар кишваре модару духтар як мењмонхонаи хурде доранд, миљозонашон кам аст, вале њар сари чанд ваќт ягон мусофири аз шањри дур омадаро кушта, ба бањр мепартоянд ва пулу молашро ѓорат мекунанд. Њамааш барояшон хуб буд, вале ин навбат бо иштибоњ писари худро, ки хеле барваќт аз хона рафта, њоло барои оштї ва кўмак ба сўйи модару хоњараш омада, номи худро нагуфта буд, зањр дода мекушанд. Дар нињоди модар, њарчанд изњор мекунад, ки ањамият намедињанд, холигии равонї ба вуљуд меояд. Вале хоњараш бештар ба шўр омада, нохост шиква мекунад, ки аз ин ватан рафтан мехоњад, зеро ки орзуњои дилашро "бо олучаи турш мешиканад". Дар ин љо чанд ќонуни инсонї шикастааст: љинояткор, махсусан ќотили инсонњо на ватан доранд ва на њуќуќи аз ватан њарф задан. Камбудињои сањнаро ба тамошобини бечора партофта, сари ўро бо он гаранг кардан мумкин аст, ки ин фољиа асари А.Камю нависандаи антифашист, барандаи љоизаи Нобел буда, барои зиёиёни нозукбин тањия шудааст, гунањгор худи тамошобин аст, ки фалсафаи чуќури асарро нафањмидааст. Љињати барои маъмурият хуб он аст, ки дар сањна њамагї 5 нафар актёр банд мешаванд, шахси 5-ум умуман сухан надорад ва њамзамон вазифаи ороишгари сањна ва ёвари коргардонро иљро мекунад. Яъне, бо харољоти хеле кам онро ба дигар корњои театр халал нарасонда, тањия намудан ва бо харољоти кам бањузур ба љашнворањои хориљї бурдан мумкин аст. Дар кишварњои дигар, ки забони тољикиро намедонанд, бештар ба њаракату амалиёти сањна бањогузорї мекунанд. Маъмулан, љоизањо ба он андозае нестанд, ки њатто харољоти спектаклро пўшонанд ва ё њунармандон маблаѓи њангуфте ба даст оваранд, вай танњо барои ном гирифтани њайат, хоса режиссёр кўмак мерасонад. Њол он, ки њам коргардон Нозим

Меликов, њам њунарпешагони намоишнома њирфаї буда, собиќаи зиёди корї доранд, борњо соњиби љоизањо дар худи кишвари мо низ шудаанд ва ба чунин муаррифї эњтиёљ надоранд. Шояд "Иштибоњ" дар ягон љашнвора ягон љоиза њам гирад. Вале оё онро намунаи хуби асари сањнавї гуфтан мумкин аст? Оё чунин намоишнома тамошобини њаќиќии имрўз муваќќатан аз театр дилсардшударо бармегардонд? Оё чунин асар имрўз ба мо зарурат дорад? Фикри аъзои шўрои бадеии вазорат як хел нашуд. Нисфи њайат онро дастгирї накард. Пешнињоди мо ин буд, ки асарро махсус "барои зиёиён" тањия накунанд. Зеро ки сатњи зиёиёни воќеї аз чунин намоиш баланд буда, чизе намегиранд, ќисми дигари зиёиёни асил умуман ба театр намераванд. Бинобар ин, намоишњои театрро барои халќ ва дар сањнаи васеъ бо дили кушод тањия кардан заруртар аст. Зеро ки фестивали аслї ва љоизаи асосї њамин аст: мусаллам аст, ки асари ба халќ писандомада дар љашнворањо низ њатман бањои баланд гирифтааст. Дар воќеъ, мавзўи "Иштибоњ" агар 22 сол ќабл, дар нахустин муќовиматњои шањрвандї рўи сањна меомад, чун як огоњї барои худкушї, фарзандкушї хидмат мекард. Вале амали ќањрамонони он истисної буда, маълум нест, ки ѓайр аз кишвари тасвиркардаи А.Камю, ки аз он ном намегирад, боз дар куљо як модари муштипар бо як хоњари мушфиќ барои нафси худ метавонад њар инсонро, хоса ягона писар ва ягона бародари худро бикушад? Яъне, мувофиќи ќоидањои маъмулї, агар муњтавои намоишнома ба њаќиќати њаёти кишвар мувофиќат накунад, онро тањия кардани театр њељ зарурат надорад. Шояд бо сабаби он, ки чанд муддат театри мазкур бо мољароњо банд буд, наќши шўрои бадеии театр низ дар муайян намудани сиёсати барномасозии театри мазкур хеле коста шудааст. Вагарна, дар ин љо бисёр устодони асили њунар фаъолият мекунанд. Умед њаст, ки сарвари нави пурѓайрати театр Толибљон Бобоев барои бењбудии куллї мусоидат хоњад кард. Намоишномаи нави ТЕАТРИ ДРАМАИ РУСИИ БА НОМИ МАЯКОВСКИЙ аз рўи њикояњои даврони љавонии Антон Чехов дар тањияи коргардони љавони аз Русия даъватшуда Надежда Славная дар воќеъ, падидаи хубест.

Дар баробари 6 њикоя-сањнаи мукаммали мазњакавии адиб, коргардони асар гуфтањои нишонрасеро аз њаљвияњо оварда, ба тариќи диалог пешкаш мекунад, гоњо њама њунармандон мераќсанд ва суруд њам мехонанд, дар баробари муколамаи ќањрамонњои асосї сухани муаллифро њайат хонда, асарро пурра мекунад. Аслан, дар ин љода њам чизи нав кам аст, њикоя-сањнањои хурди А.Чехов борњо аз љониби театрњои мо пешнињод шуда, бањои сазовор њам гирифта буданд, вале дар маљмўъ Надежда Славина тавонистааст тамоми њайати эљодиро ба тањрик оварда, намоишномаи љолибе офарад. Ин албатта, ба тамошобин писанд омад ва њайати театрро барои сањнањои љолиб ва луќмањои нишонрас борњо бо кафкўбї сарфароз гардонд. Ба фикри мо љоизаи асосии театр њамин аст! Тавре сарвари театр Суњроб Мирзоев гуфт, ин намоишнома мањсули як лоињаи муштаракест, ки барои тањияи асарњои классикаи рус дар Маскав тарњрезї шудааст. Кош чунин лоињањо ана њамин тавр беѓаразона, ба хотири рушди њунар сурат бигаранд ва меваи ширин ба бор оваранд. Танњо мехоњем, ки дар лоињањои минбаъда асарњои дорои сужаи ягона ва мукаммале рўи сањна оянд, то ки ба сањнањои алоњида таќсим шуда, пас аз андаке намоишнома парешон нагардад. БОРБАД. Шодиовар аст, ки калонсолтарин шахсияти фарњангї дар таърихи халќи мо - хунёгар Борбади Марвазї, ки умри 1425-сола дорад, бори сеюм, ин дафъа дар сањнаи театри опера ва балети С.Айнї таљассум гардид. Либреттои операро шоири маъруф, Барандаи Љоизаи давлатии ба номи Рўдакї Низом Ќосим ва мусиќии онро М.Бафоев навишта, онро коргардони маъруфи тољик Султон Усмонов тањия кардааст. Бори аввал, 26 сол пеш Борбадро театри ба номи Камоли Хуљандї (тањиягар И.Саломов, оњангсоз Абдуфаттоњ Одинаев) ва соле баъд Театри академї-драмавии ба номи Лоњутї (коргардон Б.Миралибеков, оњангсоз Ќудратулло Яњёев) тањия карда буданд. Дар иљрои Даврон Алиматов симои мусиќии ў бештар ифшо гардид, вале дар театри Лоњутї Муњамадљон Шодиев љанбаи драмавии њаёту фаъолияти Борбадро равшантар намуд. Имрўз дар опера бо њунари Содиќ Нуруллоев њунарманди замони бостонї љилвагарї кард. Мутахас-

сисон кори хуби хорсароён ва гурўњи балетро васф карданд, вале аз якрангии мусиќї, ѓализї дар либосу ороиш эрод гирифтанд. Тавре мутахассиси олидараљаи театр Холањмад Маљидов дуруст зикр намуд, имрўз ба вуљуд омадани як операи миллї кори басо зањматталаб буда, њар иќдом дар ин љода шоистаи дастгирист. Аммо боз бењтар мебуд агар натиљаи ин зањматњо ба рушди куллии санъати миллї мусоидат карда, тамошобини бештарро ба театр даъват менамуд. Дар мавриди бањси оѓозкардаамон танњо ёдовар мешавем, ки 10-15 сол ќабл Тољикистонро маркази "салтанати театрї" меномиданд. Зеро ки ќариб њамаи театрњо фаъол буда, њар кадом соле 2-3 асари нав тањия мекарданд ва дар љашнворањои љумњуриявии театрї байни чандин режиссёри асил ва барўманд - Хушназар Майбалиев, Фаррух Ќосимов, Тоњир Бањромов, Бањодур Миралибеков, Давлат Убайдуллоев, Абдулњафиз Ќодиров, Зафар Љаводов, Ориф Набиев, Ислом Саломов, Султон Усмонов, Шавкат Халилов, Барзу Абдураззоќов, Мирзоватан Миров, Бурњониддин Раљабов, Умед Хусравов ва чандин нафар љавонон, дар воќеъ мусобиќаи эљодї сурат мегирифт. Њоло њам соле як-ду асари љолиб падид меояд, вале ин кам аст, бо як гул бањор намешавад. Мутаассифона, чанде аз коргардонњои фавќуззикр ба дори фано рафтанд, бархе ба нафаќа баромаданд, режиссёрони нави љавон њанўз сухани гирои худро нагуфтаанд. Мисол, дар љашнвораи охирини театрии "Парасту-2013" аз 15 нафар режиссёри асили номбурда танњо 5 нафар асар пешнињод намуданд ва бархе аз онњо дар сатњи асарњои дањ сол пеш тањиякардаи худи онњо набуданд. Бо вуљуди ин, мо хушбин њастем ва навмед намешавем. Њоло њам, хушбахтона, чандин коргардонњои хуб њастанд ва ѓайратмандона зањмат мекашанд, чанд режиссёри љавон низ чун Суњроб Шехов ва дигарон ба майдон омадаанд, Вазорати фарњанги љумњурї ибтикороти тозае барои рушди њунар пеш гирифтааст, њайати эљодии театрњо дар љустуљў мебошанд ва умед њаст, ки албатта, ин њама ба комёбињои нав ба нав хоњад расонд. Аммо замона аз театр љустуљўњои тоза, љасорат ва љањишњои нави бањодурона мехоњад.

Љумъа ЌУДДУС


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

Дар мавриди њуќуќ ба молу мулк ва њуќуќи соњибмулк (соњибмулкон) дар кишварамон дар чанд санади меъёрии њуќуќї сухан меравад. Яке аз ќонунњое, ки бевосита ба молу мулки ѓайриманќул рабт дорад, Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он" аст, ки 20 марти соли 2008, тањти раќами 375 ќабул карда шудааст.

А

З таљрибаи давлатњои гуногун бармеояд, ки ба ќайди давлатї гирифтан ва ба низом овардани бањисобгирии молу мулки ѓайриманќул ба бењтар гаштани муносибатњои бозорї таъсири бевосита дошта, барои бо низом рушд кардани иќтисодиёти мамлакат шароит муњайё менамояд. Баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул њангоми бастани ањдњои вобаста ба молу мулк шаффофиятро таъмин менамояд ва барои назорати давлатї тибќи ин муносибатњо имкон медињад. Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он" асосњои њуќуќї ва тартиби баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул, њуќуќњо ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќиро ба ин молу мулк дар њудуди Љумњурии Тољикистон муайян менамояд. Маќсад аз муайянкунии асосњои њуќуќї эътироф кардан ва њимояи давлатии молу мулк мебошад. Имрўз дар љумњуриамон барои љорї кардани баќайдгирии давлатии системавии молу мулки ѓайриманќул корњо идома доранд. Ба системаи ягонаи электронї ворид кардани баќайдгирї зинаи навест дар такмил ёфтани баќайдгирї. Аз ин хотир, лозим аст, ки њар як шањрванд оид ба молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он маълумот дошта бошад. Бо њамин маќсад чанд моддаи Ќонуни мазкурро ба тариќи мухтасар пешнињоди хонандагон мегардонем. Пеш аз њама бояд донист, ки тањти мафњуми молу мулки ѓайриманќул чї дар назар дошта шудааст. Молу мулки ѓайриманќул дар асоси моддаи 3-и Ќонуни Љумњурии Тољикистон "Дар бораи баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он" ин тавр муќаррар шудааст : -ќитъањои замин њамчун моликияти давлатї; - бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї; - иншоот ва объектњои сохтмонии нотамом; - дигар намудњои молу мулки ѓайриманќул дар њолатњои муќаррарнамудаи санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон. Аз моддаи мазкур маълум мегардад, ки ќитъаи замин њамчун моликияти давлатї ба ќайд гирифта мешавад. Дар асоси Конститутсия (Сарќонун) дар кишвари мо замин моликияти истисноии давлат мебошад. Аз њамин сабаб, ќитъаи замин дар њама њолат њамчун моликияти давлатї ба ќайд гирифта мешавад. Дар ин маврид њаминро бояд ќайд кард, ки дар асоси моддаи 22-Кодекси замини Љумњурии Тољикистон истифодабарии замин, ки бо Сертификати њуќуќи истифодаи замин эътироф мегардад, ба соњибњуќуќ имкон медињад њуќуќро фурўшад,

15

ЉАРАЁНИ ИСЛОЊОТИ ЗАМИН

МОЛУ МУЛКИ ЃАЙРИМАНЌУЛ

ВА ЊУЌУЌЊО БА ОН бихарад, тўњфа кунад, иваз намояд, ба иљора дињад, ба гарав гузорад, ба тариќи мерос ба дигар кас дињад. Аз ин хотир, маќомоти баќайдгирандаи давлатї дар ваќти ба ќайд гирифтан худи ќитъаи заминро њамчун моликияти давлатї ба ќайд гирифта, дар баробари он, шахси (ё корхонаю ташкилот) ба истифодабарии он њуќуќдоштаро низ њамчун соњибњуќуќ ба ќайд мегирад. Масалан, нафаре дар асоси сањми заминаш хољагии дењќонї ташкил кардааст ва дар ин бора сертификати њуќуќи истифодабарии ќитъаи замини муайянро дорад. Ў метавонад њуќуќи истифодабарии ќитъаи замини дар ихтиёраш бударо тибќи ќонун мустаќилона ихтиёрдорї намояд. Мо чаро ин масъаларо таъкид менамоем, чунки ин муќаррарот нав ба ќонун ворид гардидааст ва њамчун молу мулк ин њуќуќ ба бозор ворид гардидааст. ЧИЊО ОБЪЕКТИ БАЌАЙДГИРИИ ДАВЛАТЇ ДОНИСТА МЕШАВАНД? Дар моддаи 4-и ќонуни мазкур оид ба объекти баќайдгирї омадааст: - ташкилёбї, таѓйирёбї, ќатъи мављудияти молу мулки ѓайриманќул; - пайдоиш, гузаштан, ќатъи њуќуќњо ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќњо ба молу мулки ѓайриманќул." Тавре мебинем, дар асоси зербанди аввали моддаи мазкур худи молу мулки ѓайриманќул ба ќайд гирифта мешавад. Дар зербанди дуюм бошад, сухан дар бораи баќайдгирии њуќуќњо меравад. ИНРО ЧЇ ГУНА БОЯД ФАЊМИД? Талаботи ин модда њамин аст, ки баќайдгиранда њангоми иншоотеро ба ќайд гирифтан, на танњо худи иншоотро, инчунин доир ба со-

њиби (соњибони) иншоот низ маълумотро ба вараќа дохил намуда, њуќуќи ўро (ё онњоро), бо нишон додани мањдудияти (гаронии) њуќуќњо, (агар чунин њолат бошад), ба ќайд мегирад. Барои соњибмулк (ё соњибмулкон) ба ќайд гирифтани њуќуќ ба молу мулк ё мањдудияти (гаронии) њуќуќњо маънои ба таври ќонунї эътироф гардидани њуќуќи онњоро дорад. Дар моддаи 7-и ќонуни мазкур муќаррар шудааст, ки баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул амали њуќуќї оид ба эътироф ва тасдиќи давлатии ташкилёбї, таѓйирёбї, ќатъи мављудияти молу мулки ѓайриманќул мебошад. Баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул новобаста аз шакли моликият анљом дода мешавад. Дар асоси банди дуюми њамин модда молу мулки ѓайриманќул аз лањзаи баќайдгирии давлатии ташкилёбї, таѓйирёбї, ќатъи мављудияти он мутаносибан ташкилёфта, таѓйирёфта, ќатъгардида ба њисоб меравад. Барои ба ќайди давлатї гирифтани ташкилёбї, таѓйирёбї ва ќатъи мављудияти молу мулк чунин асосњо ба инобат гирифта мешаванд: Тибќи моддаи 43-и Ќонуни мазкур барои баќайдгирии давлатии ташкилёбии молу мулки ѓайриманќул инњо асос мебошанд: људо намудани ќитъаи замин; сохтмон ва ба истифода додани бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї, иншоот; объектњои сохтмонии нотамом; таќсими молу мулки ѓайриманќул; якљояшавии молу мулки ѓайриманќул; хориљ намудани бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї аз бинои асосї; Барои ба ќайд гирифтани таѓйирёбии молу мулки ѓайриманќул бошад, дар асоси моддаи 44-и

њамин ќонун ин њолатњо ба назар гирифта мешаванд: таѓйир додани сарњади ќитъаи замин; сохтмон ва ба истифода додани ќисми болоии бино, бинои иловагии бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї, иншоот; аз нав сохтан ва ба истифода додани бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї; вайрон ё нобудсозии ќисми бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї, иншоот; таѓйири таъиноти молу мулки ѓайриманќул. Ба њамин монанд, дар баробари баќайдгирии ташкилёбию таѓйирёбї ќатъ гардидани молу мулки ѓайриманќул низ ба ќайд гирифта мешавад. Барои баќайдгирии ќатъи молу мулки ѓайриманќул тибќи моддаи 45-и ќонуни мазкур инњо асос шуда метавонанд: барњам додани ќитъаи замин; вайрон ё нобудсозии (кўчонидани) бинои истиќоматї ва ѓайриистиќоматї, иншоот; таќсими молу мулки ѓайриманќул; якљояшавии молу мулки ѓайриманќул. Молу мулки ѓайриманќули баќайдгирифташуда-ташкилёбї, таѓйирёбї ва ё ќатъ гардидани он танњо ба тариќи судї беэътибор дониста мешавад. Яъне агар молу мулк (новобаста аз шакли моликият) ба ќайди давлатї гирифта шуда бошад, онро танњо суд метавонад беэътибор шуморад. Дар асоси моддаи 55-и Ќонуни мазкур барои баќайдгирии давлатии пайдоиш, гузаштан ва ќатъи њуќуќ ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќ ба молу мулки ѓайриманќул шартномањо ва дигар ањдњои пешбининамуда тибќи санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон; санадњои маќомоти давлатї ва маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатї, ки тибќи санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон њамчун асоси пайдоиш, гузаштан ва ќатъи њуќуќ ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќ ба молу мулки

Ширинии зард аз ќанди сафед

Љонибек … ва Шабнами Сурайё

"Нерўгоњи барќї"-и мошин

Шумораи љонишини шахси якум «ман»

Мошинчаи боркашони анборњо

Њодисаи ѓайричашмдошт

Нитроген

Маќсад, азм

Зинатдињандаи љањон

Нидои мухлиси футбол Дастаи варзишгарон

С Н П Е Р Е О Р Р А Г У Р Т Г И О В М У Њ ди А К О К орман газета Л Р А В Д О К П ой - И тахти Украина Е Р В А Т О

Склероз

Равияи замонавии мусиќї

К А Н Е С Г Т А С И М Пойтахти Таиланд Б А Н У Е С О К О Н

Н оњия и со б иќ да р К ўло б Г урўњи калон тар ин и њашар отњо

Канор, баѓал

Ѓулом , ба нд ї

Ne, як е аз газ њо и асил

М ак т аб и о ли и м усиќ ї

Г У Ноб удї, номав људї

А Њ Хато, иштибо њ

Бар одари калон (лањљ.)

Р Е Г К Як утоќ У дар ќатора П С Е

Хоки биёбон

К а боби д ег ї

Ф утболбо зи бра зилия гї

Ра ф т, ља ра ё н

Ха зан да

« М оњ » ба ўз бе кї

ВаИ О П сеъ, фаР О Й К А рох И Њ А Й даО Н Д А Н Аф сўс, реѓ А М О С Х У Б А Р И Р У Т Е И Ш Т И Њ Д С А У Т К О С А Ф ДузИ ди О сари Р И Я роњ Р О Њ З А

... и барќи оби и Норак

С Т О Р У Ш Е А Р М А Н

Чар о ѓи п о яд о ри р ўи ф ар ш ї

Узви љуфти сар

К иш в ар б о Абу -Да би в а Ду ба й ( и хтис о ра )

К им ... С ен

Ду р кардан

Идор аи рўзно ма ё радио

А йёми хур дї

«Зиндагї … ро мўњтољ и хо кистар кун ад»

Дарё, к и ба б ањри Арал мерез ад

С арк аш , ис ён гар

Ном и Ко лумб

Му ќо би ли б ад

Хо њи ши хў ро к хўр ї

Т ўб и аз майд он б ер ун ш уда

Ра да, ќат ори ода мон

Асбоби мусиќии тории калони секунљашакл

Ихтирои Попов

Тамѓаи хокаи љомашўї

Тими машњури футбол аз Испания

Сардафтари адабиёти тољик

Љавоби «СКАНВОРД»-и шумораи 8 майи соли 2014, №19 (946) Р ўзн о ма и « В ар зиш- … »

Бобои инсоният

Воњиди пули Литва

Ња Б озсозии Го рбач ёв ( русї)

... Сафар, шоир

Шањрбандар дар Юнон

Мошини зирењпўши љангї

Навшукуфта Рўйпўши пашмин, «одеяло» ба тољикї

Яроќи Токарев (ихтисора)

Як шахс

Ислом, масењия, буддоия

Хуб, наѓз

М. ЌУРБОНОВА

Торољ, ѓорат

Маркази вилоят дар Ќазоќистон

Помонак барои аспсавор

Пойтахти Норвегия Намии њаво

Мўи гардани асп

ѓайриманќул пешбинї шудаанд; ќарорњои суд, ки њуќуќ ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќро ба молу мулки ѓайриманќул муќаррар менамоянд; дигар амалњои шахсони воќеї ва њуќуќї, ки санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон бо онњо пайдоиш, гузаштани њуќуќ ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќро ба молу мулки ѓайриманќул вобаста медонад; њолатњое, ки санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон пайдоиши њуќуќ ва мањдудиятњои (гаронињои) њуќуќро ба молу мулки ѓайриманќул бо онњо вобаста медонад. Хулоса, дар Ќонуни мазкур њамаи љузъиёти вобаста ба молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он ба назар гирифта шудааст. Љињати амалї намудани ин ќонун Њукумати Љумњурии Тољикистон 2 марти соли 2013, тањти раќами 88, дар бораи масъалањои баќайдгирии давлатии молу мулки ѓайриманќул ва њуќуќњо ба он ќарор ќабул кард. Тибќи он Корхонаи воњиди давлатии "Марказ -Замин" ва корхонањои давлатии фаръии тобеи он бо корхонањои давлатии фаръии баќайдгирии техникии Корхонаи воњиди давлатии "Хољагии манзилию коммуналї" дар шакли муттањидсозї аз нав ташкил карда шуда, Корхонаи воњиди давлатии "Баќайдгирии молу мулки ѓайриманќул"ташкил дода мешавад. Барои гузаронидани расмиёти ќабулу супоридани амволу њуљљатњои корхонањои муттањидшаванда, инчунин њал кардани масъалањои молиявї, кадрї ва гузаронидани дигар чорабинињо Комиссияи босалоњият таъсис дода шуда, кор давом дорад. Дар баробари ин, Лоињаи баќайдгирї ва системаи кадастри замин, ки њадафи асосиаш оѓоз намудани корњои баќайдгирии молу мулк мебошад, дар њамкорї бо КВД "Баќайдгирии молу мулки ѓайриманќул" корњои баќайдгирии озмоиширо (пилотї) дар 4 минтаќаи љумњурї оѓоз менамояд. Бо ин роњ барои ба вуљуд овардани баќайдгирии давлатии системавии молу мулки ѓайриманќул асос гузошта мешавад.

Њай ка л ба рои ибодат

Т И Ф Л И

Паёмбари «Инљил»дор

Рў и њамвори чизе

Дегдон

О Т А Ш Д О Н

Њамоњангии якчанд садои мусиќї

Нависандаи амрикої, Майн ...

... Твен, нависандаи амрикої

Ягонагї, иттифоќ


Минбари халќ 15 майи соли 2014 №20 (947)

16

АСРОРИ АЗАЛРО

Дар домони андеша ОДАМОНИ АВВАЛИН ДАР КУЉО ВА ЧЇ ГУНА БА ВУЉУД ОМАДААНД? Бани одам аъзои якдигаранд, Ки дар офариниш зи як гавњаранд. Саъди ШЕРОЗЇ Дар илм инсон њамчун махлуќе ном бурда мешавад, ки худаш олоти истењсолї сохта, онњоро барои ба фоидаи худ дигаргун ва истифода бурдани табиат кор фармуда тавонад. Соли 1908 дар Фаронса, дар њудуди дарёи Везир тадќиќоти бузурги археологї ва антропологї гузаронида шуд. Дар он љо боќимондањои одамони неандерталиро ёфтанд. Дар ќабри љавони неандерталї олотњои мењнатии сангї ёфт шуданд, ки ин аз одам будани онњо гувоњї медињанд. Аз афташ ин хел одамон хеле камшумор буда, ба шароити иќлим мусоид шуда натавониста ё аз ягон хел касалї ё дигар сабабњои номуайян нест шуда рафтанд. Тадќиќотњои ДНК-и аз устухони неандерталњочаллаодамњо ёфташуда аз ДНК-и одамони њозира тамоман фарќ мекунанд. Ин нишонаи он аст, ки неандерталњо аз дигар гурўњ маймунњо, одамони њозира бошанд аз гурўњи маймунњои одамшакл ба вуљуд омаданд. Одамони соњаи генетика иброз медоранд, ки тамоми одамон дар ибтидо аз 10 нафар марду 18 нафар зан пайдо шуданд. Онњо исбот карданианд, Одам ва Момоњаво таќрибан 145-150 њазор сол муќаддам умр ба сар бурдаанд. Гурўњи олимони дигар аќида доранд, ки аввалин одамони бавуљудомада 30-40 њазор нафар буданд. Яке аз масъалаи муњими илми археологї ва таърих муайян кар-

НА ТУ ДОНИЮ НА МАН...

дани мањалли ба вуљуд омадани аввалин одам дар рўи замин мебошад. Ф.Энгелс аќида дошт, ки мувофиќи он аввалин одамони рўи Замин дар њудуди шимолии уќёнуси Њинд аз маймунњои махсуси одамшакл, ки оянда ин хели насли маймунњо нест шуда рафтанд, ба вуљуд омаданд. Гурўњи олимони дигар аќида доранд, ки аввалин гурўњи одамон аз љумла Одам ва Њаво дар Африќои Љанубї дар мањалли давлатњои њозираи Намибия ба вуљуд омаданд ва ќадимтарин халќи љањон оттонтотњо ва бушменњо мебошанд. Баъзе олимон аќида доранд, ки аввалин одамон дар Африќои Ши-

молї ба вуљуд омаданд. Олимоне њам буданд, ки ба ин фарзияњо изњори норизої карда, дигар мањалњоро љои ба вуљуд омадани аввалин одамон медонанд. Олими тадќиќотчии рус Н. К. Рерих аќида дошт, ки аввалин одамон дар мањалли Тибет ба вуљуд омаданд. Олими машњури асри ХХ И.Ф. Неструк тасдиќ мекунад, ки Осиёи Марказї дар гурўњи ба вуљуд омадани аввалин одамон дохил мешавад. Б. Ѓафуров дар аввали "Тољикон"-аш ќайд мекунад, ки кашфи ќадимтарин ёдгорињои њаёти одамиро дар ин сарзамин набояд берун аз имкон донист. Соли 1953 Окладников дар назди дарёи Норин

ВОСИТАИ БОЭЪТИМОД БАРОИ ТАБОБАТИ ВИТИЛИГО (ДОЃЊОИ САФЕДИ ПЎСТ)

АЗ ДОРУХОНАЊО ПУРСОН ШАВЕД!

ВИТИКОЛОР- ГЕЛИ РЎПУШКУНАНДА барои бемории витилиго(сафедшавии пўст) ШУМО БА БЕМОРИ ВИТИЛОГО ГИРИФТОРЕДУ МЕХОЊЕД, КИ ДОЃЊОИ САФЕДИ ПЎСТИ ДАСТ Ё РЎЯТОН НАМОЁН НАШАВАНД? ВИТИКОЛОР ба шумо имкон медињад, ки ин камбудиро ислоњ намоед! Он дар таркибаш воситањои безарари рангдихандаи пигментї дошта, ба пўст ранги якмароми табиї медињад. Аз таъсири об эмин аст. ТАРЗИ ИСТИФОДА: ВИТОКОЛОР-ро танњо ба ќисмњои сафедшудаи пўст ба воситаи шоткачаи даруни он буда мемоланд ва то хушк шуданаш мунтазир мешаванд. Онро то ранги дилхоњ гирифтани пўст такроран молидан мумкин аст. Њаракат кунед, ки баъд аз молидан то давоми 8-соат обозї ё бо об нашўед (љойњои рўйпушшударо). Як маротиба истифода намудани витиколор 6 рўз таъсир дошта, баъдан онро такроран истифода бурдан мумкин аст. Ягон таъсир ва паёмади манфї надорад. Истењсолкунанда: лабораторияи "КЕРМЭН" Фаронса. Нархи фурўш: 330 - 340 сомонї АЗ ДОРУХОНАЊО ПУРСОН ШАВЕД ё бо телефони Душанбе 918-14-58-58, в.Суѓд ва ноњияњои он 927-49-33-47 дастрас намоед.

Нашрияи КИМ ЊХДТ "Минбари халќ" бахшида ба 20-солагии Њизби Халќии Демократии Тољикистон барои маќолањои бењтарин тањти унвони "20 соли масъулият дар назди Ватан" озмун эълон мекунад. Њадафи озмун тањкими маърифати сиёсии љавонон, инъикоси зањматњои масъулиятшиносонаи ЊХДТ барои расидан ба сулњу вањдати миллї, ободї ва рушди сиёсї, иљтимої, иќтисодї, фарњангї, бењбудии њаёти љавонони кишвар, ифшои чењраи ходимони фаъол ва масъули њизб аст. МАЌОЛАЊОИ БЕЊТАРИН АЗ РЎЙИ 10 НОМИНАТСИЯ БО МУКОФОТ ЌАДР МЕШАВАНД. Дар озмун рўзноманигорони љавони то 28-сола метавонанд ширкат варзанд. Муаллифон маводро бо њуљљатњои тасдиќкунандаи синну сол ва шуѓли худ дар шакли электронї ва хаттї дар њаљми то 4 сањифаи А4 њарфи 14, бо суратњо ва ишораи "Ба озмуни 20-солагии ЊХДТ" то санаи 1.09.2014 метавонанд фиристанд. Ба озмун маводи дар нашрияњои њизбии вилоятї ва шањру навоњї ба табъ расида низ пешнињод карда мешаванд. Дар арафаи љашни 20-солагии ЊХДТ комиссия маќолањои бењтаринро муайян мекунад ва мукофотњоро дар рўзи љашн масъулин ва собиќадорони њизб ба ѓолибон месупоранд. Телефон барои тамос: 2387210, 2385427, 2387907 КИМ ЊХДТ ИВАЗ МЕКУНАМ Њавлии дорои 4 дар хона ва 11 сотих заминро, воќеъ дар дењаи Навободи љамоати Чоргултеппаи ноњияи Рўдакї бо хона дар шањри Душанбе ё шањри Турсунзода иваз мекунам. Телефонњо барои тамос: 919-58-08-20, 901-91-24-41

Рўзнома моњи декабри соли 1994 тањти раќами 309 дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ба ќайд гирифта шудааст.

ЭЪТИБОР НАДОРАД Шартномаи хариду фурўши манзили истиќоматї воќеъ дар н. Рўдакї, љ/д Зайнабобод, уч. Янги-юл, ки ба номи Тошмањмадова Робия дар идораи нотариалии давлатии н.Рўдакї тањти фењристи №2к-1-163 аз 29.07.1993 ба расмият дароварда шудааст, бо сабаби гумшуданаш эътибор надорад.

Муовини сармуњаррир оид ба тиљорат: Хусрав Дўстов

ЊАЙАТИ ЭЉОДЇ: Ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома зимнан метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро ба дўш нагирад.

Сармуњаррир Бахтиёр ЊАМДАМОВ

ÁÀÐÎÈ ÌÀÚËÓÌÎÒ: Дастгоњи КИМ ЊХДТ Идораи рўзнома тел: 224-23-90, 224-83-72, 224-49-29, 221-63-21. факс: 224-27-59

www.tribun.tj

Абдурањмон КАРИМОВ (давом дорад)

ДИЌЌАТ, ОЗМУН!

ВИТИКС - ГЕЛЬ ВА ТАБЛЕТКА Витикс- гель воситаи хеле хуби барќарор намудани сатњи мўътадили меланин дар њуљайрањои аз витилого осебдида буда, пањншавии витилиго -ро дар пўст пешгирї менамояд. Витикс -гель ба пўсти сафедшуда ба шарофати хусусияти барќарор намудани мувозинати физиологии радикалњои озодро доро буданаш таъсир расонида, пусти сафедшударо пурра табобат ва барќарор менамояд. Тарзи истифода: Витикс -гелро дар як рўз ду маротиба танњо ба њамон ќисмњои пўсти сафедшуда (бо шоткачаи дар даруни ќутти буда) мемоланд. Витикс-гель ягон хел мањдудият ва таъсири манфї надорад. Барои тезтар ва пуртаъсир гаштани табобати он, бояд витикс таблетка-ро њам истеъмол намоед. Витикс таблеткаро 1 дона дар як рўз 1маротиба истеъмол менамоянд. Истифодаи худи витикс таблетка ба занњои њомила ва кўдакони то 12-сола манъ аст. Истифода ва истеъмоли Витикс гель ва таблетка ин инќилоб дар соњаи дерматология ва косметология аст! Нархи фурўш: 330 -340 сомонї Истењсолкунанда: Фаронса Тел: Душанбе 918-14-58-58, Суѓд ва ноњияњои он 927-49-33-47 дастрас намоед.

чопер ном олоти мењнати аз ќайроќсанг сохташударо ёфт, ки бо дасти одам сохта шудааст. Ин одамон дар давраи пиряхњои якум ва яхбандии ба ном "рис", яъне 200 њазор сол пеш аз ин зиндагї карда буданд. Онњо он ваќт хеле камшумор буда, филњои ќадима, бузњои шохдароз, каркадан ва ѓайрањоро шикор мекарданд. Соли 1973 дар маѓзи хоки Ќаротоѓи Ёвон ва дар њафт љои љануби Тољикистон олотњои мењнатии сангини одамони ќадим ёфт шуданд. Аќидањои асосњои илмидошта вуљуд доранд, ки аввалин одамони шуурноки пешгузаштагони одамони њозира сиёњпўст буданд. Баъзе аќидањои илмї ва мантиќї гувоњї медињанд, ки дар Африќои Љанубї ба вуљуд омадани одамони аввалини замин ба њаќиќат рост меояд. Дар Африќои Шимолї-Шарќї низ ба вуљуд омадани аввалин одамон шояд асосе дошта бошад. Дар Осиёи Марказї, аз љумла дар њудуди њозираи Тољикистон барои ба вуљуд омадани одамони шуурноки аввалини замин далелњои мантиќї ва илмї вуљуд доранд. Аз ин рў, маълум мешавад, ки одамон аввалин бор дар Осиёи Марказї ба вуљуд омада, баъд ба он љойњо-Тибет, Африќо ва ѓайра пањн шудаанд. Мувофиќи баъзе фарзияњои илмї 40 њазор сол пеш гурўњи бузурги одамон аз ќитъаи Осиё ба воситаи Аляска ба Амрикои Шимолї, баъдтар ба Амрикои Љанубї пањн шуда, бо роњи мустаќили худ

ривољ ёфта, одамони тањљоии он љойњоро ташкил карда, осори барљаста ва маданияти бойи худро боќї гузоштаанд. Ба аќидаи ман дар ин њудуди болооби дарёи Панљ, водии дарёи Зарафшон ва дигар ќисматњои Шимоли Тољикистон барои ба вуљуд омадани одамони аввалини шароити аз њама бењтарин вуљуд дошт. Исбот ва аниќ кардани дар њамин њудуд ба вуљуд омадани одамони аввалини замин, вазифаи илми њозира аст. Дар Саразм 4 њазор сол пеш осорњои баланди зиндагї, њунармандї, чорводорї, дењќонї ва ѓайрањо вуљуд дошт. Боварї дорам, агар ќабатњои чуќуртар кашф шаванд, осори зиндагии мадании њазорсолањои 15-17 ё дуртарро ёфтан мумкин аст. Аввал ин, ки одамони аввалин дар шароити иќлими гарм ба вуљуд омаданд. Чунки дар шароити иќлими гарм афзоиш ва тараќќиёти хелњои биологї нисбатан тезтар ба амал меоянд. Дар давраи ба вуљуд омадани одамони аввалин нимкурраи шимолии замин хеле гарм буд. Ба ин дар Шимоли Осиё ёфт шудани боќимондањои њайвонњои гармидўст чун мамонтњо гувоњї медињанд. Одам зинаи баландтарини тараќќиёти олами биологї мебошад. Иќлими гарми нимкурраи шимолии замин ба он оварда расонд, ки дар ин љо љараёни инкишофи олами биологї тезтар шуда, он ба зинаи баландтари тараќќиёти худ, ба вуљуд омадани одами шуурноки замин омада расид. Далели дигар исботи олимони соњаи генетологї аст, ки аввалин одамони замин њудуди 200 њазор сол пеш ба вуљуд омаданд. Дар њ удуди љуѓрофии с арзамини ориёињо-тољикон-суѓдњо олоти истењсолии аз ќайроќсанг сохташудаи одамонро ёфтанд, ки он 200 њазор сол пеш сохта шуда будааст.

тел. 238-72-10, 238-54-61, 238-79-07, факс: 227-44-94

E-mail: minbarihalk@bk.ru

Котиби масъул: Маъруфљон Мањмудов Муњаррири масъул: Алиљон Љўраев Хабарнигорон: Љумъа Ќуддус, Толиби Луќмон, Аслия Саломатшоева, Моњрухсор Рањимова Масъули чоп: Мирзоалї Юнусов Њуруфчинон: Љамила Ањмадова, Гуландом Раљабова Мусањњењ: Сабоњат Худоёрбекова, Суратгир: Тўхтамурод Рўзиев Сањифабанд: Фирдавс Таушаров

НИШОНИИ МО: 734018, ш. Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозї, 16. Индекси обуна: 68910 Макони чоп: нашриёти «Шарќи озод». Теъдоди нашр: 48600 нусха Навбатдор:

Љумъа Ќуддус

Минбар 2014 (20)  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you