Issuu on Google+

NIEUWS EEN Op DE VIEr STUDENTEN frAUDEErT MET UITWONENDE BEUrS REPORTAGE Op pAD MET DE NIEUWE WELzIJNSWErKEr aCHteRGROnD DE BELANgrIJKE rOL VAN DE rADEN VAN TOEzICHT

NR 12 | 17.03.2011 | www.trajectum.hu.nl | magazine voor Hogeschool Utrecht

r e v o c r e d n U g r o z in de WOErDEN IV O VA N

g IN g


(advertentie)


NIEUWS

Uitwonende beurs vangen en toch stiekem bij pa en ma blijven wonen. ‘natuurlijk doe ik dat niet’. en toch blijkt een kwart van de studenten te frauderen. Hoe zit dat op de HU?

12

INTErVIEW

Oud-student en journalist Ivo van Woerden werkte zich – undercover – het schompes in de ouderenzorg. Over het schokkende leed dat hij zag, verschijnt deze maand een boek.

16

rEpOrTAgE

Welzijn nieuwe stijl vraagt om aanpakkers en niet om geitenwollensokken. HU-stagiaires reyer Vos (jongerenwerk) en Amely Bechir (sociaal raadslid) geven vast het goede voorbeeld.

22

ACHTErgrOND

raden van Toezicht, hoe kunnen zij nu de kwaliteit van het hoger onderwijs bewaken? een discussie.

30

CULTUUr

nog geen 17 en dan al een biografie? Justin Bieber, dappere dodo. Deze en andere levensverhalen in het kader van Boekenweek 2011.

REdACTiONEEL

06

Opmars Wie de tweets op Twitter over Hogeschool Utrecht volgt, wordt niet vrolijk. Kritiek en negatieve uitingen over onder­ wijs, docenten en faciliteiten voeren de boventoon. Deze kwinkslagen van 140 tekens kunnen makkelijk weggewuifd worden als weinig onderbouwd, ware het niet dat de HU ook in meer gedegen onderzoeken niet goed uit de bus komt. Met als voorlopig dieptepunt de gedeelde laatste plaats in de Keuzegids. Is het dan allemaal kommer en kwel aan deze hogeschool? zeker niet, er zijn opleidingen die bovengemiddeld of zelfs buitengewoon goed scoren. En op individueel niveau gebeuren mooie dingen. zoals Ivo van Woerden, oud­student journalis­ tiek, die undercover ging in de ouderenzorg en zijn schrik­ barende ervaringen publiceert in een boek (zie pagina 12). En studenten van de faculteit Maatschappij & recht die goed werk verrichten tijdens hun stage als welzijnswerker ‘nieuwe stijl’ in de regio (zie pagina 16). Ondertussen twitteren studenten er lustig op los (zie pagina 11) en mogen zij ook onverbloemd hun mening geven tijdens de Nationale Studentenenquête (NSE), die wordt verwerkt in de volgende Keuzegids. geschrokken door het teleurstellend resultaat van de laatste editie trekt het college van bestuur alle registers open om het tij te keren. zo dienen slecht presterende opleidingen op korte termijn verbeterplannen op te stellen en komt een commissie voor de zomer met verbetersuggesties. Eén hardnekkig irritatiepunt van studenten lijkt in ieder geval al getackeld. Er is een proef gestart waarbij studenten auto­ matisch een mailtje krijgen als hun tentamencijfer op Osiris is gezet (zie pagina 4). Dat scheelt studenten tig keer tevergeefs inloggen op het studie­informatiesysteem. Een verbluffend eenvoudige en doelmatige oplossing. Wie meer van dergelijke lumineuze ingevingen heeft, kan ze spuien tijdens het evenement DOtalks op 14 april (zie pagina 5). Enkele medewerkers roepen eenieder op om met ideeën te komen om de HU hoger in de ranglijsten te krijgen. Voor de aankomende Keuzegids komen al deze inspanningen waar­ schijnlijk te laat, maar de opmars is in gang gezet. Hou de tweets maar in de gaten. gerard rutten, redacteur

(Hoofdredacteur Janny ruardy is voor een onderwijsproject in Suriname)

17032011 TRAJECTUM 12

3


Allochtoon toptalent

Voor de ECHO Award in de ca­ tegorie hbo is Marya Yaqin (bedrijfskundige informatica) voor de NOS Media Award is Emran Küçük (journalistiek) een van de kanshebbers. Een onafhankelijke jury, onder voorzitterschap van de PvdA-politicus John Leerdam, beoordeelt de studenten na een Engelstalige presentatie. De winnaars worden op 6 april tijdens een feestelijke uitreiking bekend gemaakt. Marya Yaqin heeft in de finale van de ECHO Award nog zes concurrenten. Voor de NOS Media Award gaat Emran Küçük de strijd aan met twee overgebleven finalisten. De HU had ook Sang Nguyen, student technische bedrijfskunde, voorgedragen, maar hij strandde in de eerste ronde. Hij werd benoemd als ambassadeur voor ECHO. (DE)

Emran Küçük

Marya Yaqin

4

TRAJECTUM 12 17032011

EINDELIJK! Op 21 maart begint officieel de lente, ook in de Uithof.

@:6De HU is een proef gestart waarbij studenten een mail­ tje ontvangen als een tenta­ menpunt op studie-informa­ tiesysteem Osiris is gezet. Studenten loggen nu na een toets dagelijks een of meer­ dere keren in op Osiris om te zien welk punt ze hebben gehaald. Dat ongemak be­ hoort binnenkort waarschijn­ lijk tot het verleden. Begin maart is de pilot gestart onder zo’n duizend studen­ ten. Als de pilot naar tevre­ denheid verloopt zal deze service vanaf komend stu­ diejaar voor alle studenten gelden.

Chang weer ‘huisjesmelker’ van het jaar De Utrechtse kamer­ verhuurster Betty Chang krijgt dit jaar niet alleen de titel Huisjesmelker van 2011 maar ook de Oeuvreprijs voor de huisjesmelkerij. Volgens het juryrapport van de organisatoren LSVb en SP-jongerenorganisatie Rood is Chang een notoire huisjesmelker. In 2006 ontving ze de titel Huisjesmelker van het Jaar ook al eens en in de daaropvolgende jaren werd ze vaker genomineerd. Volgens de jury vraagt ze veel te hoge huren, pleegt ze geen onderhoud, respecteert ze de pri-

vacy van de huurder niet en maakt ze slechte contracten. De verhuurster ligt momenteel in de clinch met de gemeente Utrecht, een rechtszaak dient binnenkort. De LSVb en Rood ontvingen een honderdtal nominaties voor de oneervolle titel die ze sinds 2003 uitreiken. De meeste klachten kwamen uit Groningen en Utrecht. Rood pleit voor de invoering van een vergunningenstelsel voor grote verhuurders. Dan kunnen gemeenten controles uitvoeren en kan de politie ingrijpen als huurders geïntimideerd worden. Chang weigert de prijzen in ontvangst te nemen en was niet bereikbaar voor commentaar. Maar in dagblad Spits zegt ze de kritiek niet terecht te vinden. Ze noemt de verkiezing ‘een jaarlijks terugkerende socialistische campagne’. (HOP)

F oto : tirz a h sch nate r

Twee HU-studenten staan in de finale van de ECHO Awards. Dit zijn landelijke stimuleringsprijzen voor niet-westers allochtoon toptalent.


Schaats talent Studeren aan de HU en sporten op hoog niveau gaan prima samen. Dat bewijzen studenten bouwkunde Koen Stoffers en Jeffrey van Norden. Afgelopen weekend vonden Het NK-Afstanden en het Nederlandse Studenten Kampioenschap Allround (NSK) plaats. Bij het NK-Afstanden deden beide jongens mee. Bij dit schaatstoernooi zijn er nationale titels op verschillende afstanden te winnen, variërend van vijfhonderd meter tot tien kilometer.

De achttienjarige Jeffrey van Norden eindigde als zevende op de drie kilometer. Koen Stoffers werd negende op de vijfhonderd meter. Op het NSK-Allround wordt geschaatst op alle afstanden om de allround titel te behalen. Koen Stoffers werd eerste op de vijfhonderd meter met een tijd van ongeveer achtendertig seconden. Hij eindigde zesde op de drie kilometer. Ondanks dat Stoffers tweede in het klassement stond, kon hij het toernooi niet uitschaatsen vanwege een blessure. (BS) Lees het portret van Jeffrey van Norden op pagina 26

Opwaarts in Keuzegids Enkele medewerkers zijn een initiatief gestart om de ranking van de HU in de Keuzegids omhoog te krijgen. Het eerste evenement – getiteld DOtalks – vindt op 14 april plaats. Tijdens deze bijeenkomst worden korte speeches gehouden die inspiratie moeten bieden om de hogeschool hogerop te krijgen in de lijsten. Een van de sprekers is Jan Bogerd, lid van het college van bestuur. Ook studenten mogen hun zegje doen. Zij kunnen deze via een filmpje op YouTube inzenden. Voor de beste drie worden prijzen uitgeloofd van 1000, 500 en 250 euro. Het initiatief ontstond op de community van HU-medewer-

kers op het sociaal netwerk Yammer.com. Aanleiding was de gedeelde laatste plaats met de Hogeschool Inholland in de Keuzegids 2011, die eind vorig jaar verscheen. ‘Onacceptabel’ en ‘onterecht’ vonden projectmanager Piet Janssen, clustermanager Do Blankestijn en docent/engineer Arno Wilkens. Zij begonnen op Yammer de groep ‘van een vijfenhalf naar minimaal een zeven’ waaruit het idee van DOtalks ontstond. ‘We hopen dat de dag een aanzet vormt tot verbeteringen in het onderwijs en dat docenten, studenten en ondersteunend personeel er met z’n allen de schouders onder zetten’, zegt Wilkens. De bedoeling is om jaarlijks een dergelijk evenement te organiseren. (GR)

Op de planken

Foto: Fr ank P ee k

Derdejaars studenten van de academische pabo (ALPO) stonden 10 maart op de planken met de mu­ sical Momo en de grijze heren. De musical is gebaseerd op kinderboek Momo en de Tijdspaarders van Michael Ende. Het publiek bestond uit docenten, het managementteam, familie en vrienden. (GR)

17032011 TRAJECTUM 12

5


Natuurlijk fraudeer ik niet Studenten blijken massaal te frauderen met hun basisbeurs. Sjoemelen met de studiefinanciering is een makkelijke manier om maandelijks honderdzeventig euro extra op je rekening gestort te krijgen. D oor B obby S pi e r

Onlangs werd bekend dat jaarlijks voor ongeveer 55 miljoen euro wordt gefraudeerd met de basisbeurs. Van de duizend gecontroleerde uitwondende studenten, bleek meer dan één vierde deel gewoon nog bij pa en ma thuis te wonen. Steekproef De Utrechtse student is ook bekend met dit fenomeen. Uit een steekproef van Trajectum, waarbij vijftig studenten zijn ondervraagd, komt naar voren dat ongeveer de helft iemand in zijn of haar omgeving kent die sjoemelt met de basisbeurs. Zelf fraudeert natuurlijk niemand. ‘Nee, natuurlijk niet’,

zegt Farouk Estanekzay, tweedejaars recht. ‘Alleen iemand die ik ken.’ Het is blijkbaar niet moeilijk om DUO (voorheen de IB-groep) op te lichten. Hoe gaat dat in zijn werk? Op de site van DUO hoef je alleen aan te geven dat je vanaf een bepaalde datum uitwonend bent. ‘Met een simpele druk op de knop krijg ik zo een uitwonende beurs’, zegt Steven Tjassens, eerstejaars integrale veiligheidskunde. ‘Ik moet alleen bevestigen dat ik niet meer bij mijn ouders woon.’ V roeger Het fraudeprobleem is niet alleen van deze tijd. Twintig jaar

Nieuwe wet Het ministerie van Onder­ wijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is geschrokken dat de fraude zo omvangrijk is. Deze 55 miljoen kan niet in het onderwijs gestoken wor­ den. Daarom wil het minis­ terie studenten strenger gaan controleren of zij recht hebben op de uitwonende beurs. Er ligt een wetsvoorstel klaar, waarin staat dat de sociale recherche van de gemeente huisbezoeken mag verrichten. Wanneer je thuis blijkt te wonen en onterecht een uitwonende beurs ontvangt, moet je alles direct terugbetalen. Daarnaast krijg je een boete van de helft van het teveel ontvangen bedrag. Bij her­ haling word je het recht op studiefinanciering ontzegd.

geleden werd door studenten ook al flink gefraudeerd met de basisbeurs. In 1990 controleerde de Informatiseringsbank (nu DUO) of studenten terecht een uitwonende beurs ontvingen. Uit die controle bleek dat drie

procent, die als uitwonend geregistreerd stond, in werkelijkheid bij hun ouders woonde. Het ging toen om een bedrag van 34 miljoen gulden. Verleidelijk Voor veel studenten is het kennelijk verleidelijk om te frauderen. Vooral diegenen die weinig geld hebben, spelen met die gedachte. ‘Toen ik even weinig geld had, heb ik overwogen om te frauderen’, zegt Niels Tukker, eerstejaars international business management. ‘Maar ik heb het uiteindelijk niet gedaan. Ik ben te bang om gecontroleerd te worden.’ Een 21-jarige HU-student, die liever anoniem wil blijven, was daar niet bang voor. Een jaar lang sjoemelde hij onbezorgd met zijn studiefinanciering. ‘Ik deed alsof ik bij mijn tante in Utrecht woonde. Ik had daar mijn eigen kamer en zorgde ervoor dat mijn bed rommelig was. Het leek net alsof ik er in had geslapen.’ De getroffen voorzorgsmaatregelen waren niet nodig. De student is nooit gecontroleerd. Maar dat gaat veranderen als het aan de minister ligt.

Wat doet DUO? DUO staat voor Dienst Uit­ voering Onderwijs en is een instantie die regelt dat elke student de juiste studie­ beurs ontvangt. DUO is ver­ plicht het woonadres te con­ troleren dat is opgegeven voor je studiefinanciering. Dit adres moet gelijk zijn aan het adres waarop je in­ geschreven staat bij de gemeente. Ook vergelijkt DUO adresbestanden met het adres van je ouders. Bij twijfel moet een student bewijsstukken leveren, zoals afschriften van huurof hypotheekbetaling.

6

TRAJECTUM 12 17032011

ut


IJ ssalon V enez ia Venezia, de bekendste en oudste ijssalon van Utrecht, sluit na 82 jaar zijn deuren. Daarmee verdwijnt een ijsicoon uit de Utrechtse Voorstraat. Guido De Lorenzo opende de eerste ijssalon van de stad. Venezia verdwijnt niet geheel uit Utrecht. Lorenzo’s kleindochter Romana en haar man Huib staan nog met de Veneziakiosk op de Oudegracht.

Kr aakpand De eigenaar van het gekraakte pand aan de Blauwkapelseweg 33 in Utrecht wil via een kort geding ontruiming afdwingen. Begin september namen krakers bezit van de voormalige massagesalon die de laatste jaren leeg stond. Volgens eigenaar Hillers was de ruimte in gebruik als opslag voor een stukadoorsbedrijf. Bovendien zou er een bouwplan klaarliggen waarmee in april moet worden gestart.

Wietteelt De gemeente Utrecht gaat wietgebruikers de mogelijkheid geven om binnen gesloten clubs legaal cannabis te kweken. De gemeente wil volwassen recreatieve gebruikers de mogelijkheid bieden om op een gereguleerde en gecontroleerde manier wiet te telen. Het belangrijkste doel daarvan is het beschermen van de volksgezondheid door gebruikers invloed te geven op de kwaliteit van de cannabis.

S p reeuwen De lucht boven de wijk Hoograven in Utrecht is het toneel van een bijzonder fenomeen. Circa 60.000 tot 70.000 spreeuwen vliegen rond in een grote wolk die regelmatig van snelheid en vorm verandert boven de buurt. Zo’n grote vogelzwerm boven stedelijk gebied is volgens een woordvoerder van de Vogelbescherming bijzonder. Meer vogels hebben zich bij de wolk gevoegd.

Ad Franzen is docent op de HU

Albert Heijn De Albert Heijn aan het begin van de Amsterdamsestraatweg heeft sinds deze week de ruimste openingstijden van de stad. De super is open van zeven uur ‘s ochtends tot elf uur ‘s avonds, zelfs op koopzondag.

COLUMN

utrechtnieuws

Balpen Ik heb een tic. Overal vind ik voortdurend balpennen (vroeger ballpoints geheten). In klaslokalen, op zelfstudieplekken en langs de kant van de weg. Nooit kan ik het laten de ‘weesbalpen’ op te rapen en in mijn etui te proppen bij de dertig die er al in zitten. Op een belangrijk moment in mijn leven had ik geen balpen bij me en dat heeft me jarenlang achtervolgd. Het was een warme zomerdag in augustus 1967 en ik was op mijn nieuwe (middelbare) school aangekomen. Het was een uur fietsen en onderweg was ik verdwaald in Amstelveen. Met een rood hoofd en net op tijd had ik het lokaal van klas 1C gevonden. Onze klassenleraar, een oude, strenge docent aardrijkskunde, ging het lesrooster dicteren. Lesroosters gingen in die tijd nog een heel jaar mee. Ik had mijn agenda, mijn woordenboek en mijn Bosatlas maar in mijn nieuwe, drievaks varkenslederen schooltas kon ik geen ballpoint vinden. Toen de leraar het rooster van maandag had voorgelezen, had ik eindelijk de moed gevonden mijn vinger op te steken en stamelde ik, dat ik mijn ballpoint was vergeten. De leraar kreeg een frons in zijn voorhoofd en ik hoorde hem denken ‘wat voor ’n kakkerlak vergeet een ballpoint op zijn eerste schooldag als brugmug?’ Na een eindeloos durende stilte haalde de docent een ballpoint uit de binnenzak van zijn colbert. Als boerenjongen viel ik door mijn dialect behoorlijk uit de toon bij de ‘fine fleur’ van Amstelveen en door het incident met de ballpoint kon ik het schudden: ik werd het mikpunt van de klas. Om te pesten, kozen mijn medeleerlingen mij tot klassenvertegenwoordiger, zodat ik verantwoordelijk werd voor het klassenboek. Natuurlijk was ik dat klassenboek voortdurend kwijt, wat leraren mij niet in dank afnamen en veel plezier bij de daders opleverde. Ik deed erg mijn best met leren maar hoe hoger mijn cijfers werden des te moeilijker werd mijn positie in de klas. Op een dag in maart werd ik door vijf klasgenoten in een prullenbak geperst, zodat alleen hoofd, armen en onderbenen nog boven de rand uitstaken en triomfantelijk op het bureau van de leraar gezet, die een minuut later verbaasd zijn lokaal binnenkwam. De daders werden gestraft, maar ik durfde in de pauzes geen voet meer buiten het gebouw te zetten zonder leraar in de buurt. Kom gratis bij mij een ballpoint ophalen, als je hem bent vergeten…

Ad Franzen

17032011 TRAJECTUM 12

7


• Happietaria • Aquacenter Den Hommel • Donderdag 10 maart 19.30 uur

8

TRAJECTUM 12 17032011

hET M


moment 17032011 TRAJECTUM 12

9


Op deze opiniepagina laten elk nummer HU’ers hun licht schijnen over een actuele kwestie. Tevens is er ruimte op deze pagina voor ingezonden brieven. Deze mogen niet langer zijn dan 250 woorden. Langere, opiniërende stukken (max. 600 woorden) in overleg met de redactie. Mail uw bijdrage naar gerard.rutten@hu.nl

OpINIE

Hou op met flauwekul tweeten Twitteraars moeten minder onzin tweeten, betoogt lector piet Bakker. Weg met de zelf­ promotie, stop met het melden van oninteressante zaken en eetgewoontes en hou je aan de 140 tekens. Tien do’s en don’t’s.

als de hoofdredacteur van het Journaal, de CeO van Schibsted (een noorse uitgeverij; red.) of de media-redacteur van nRC mij volgt op twitter, aarzel ik geen moment: die volg ik terug – als ik dat al niet deed. Maar bij die 1790 anderen check ik altijd: zijn ze interessant genoeg, zeggen ze wel wat, hebben ze nieuws, zijn ze grappig? Het zou al helpen als twitteraars minder flauwekul zouden tweeten. er zijn regels en codes voor twitter. Maar die gaan over hoe je ervoor zorgt dat je niet in de problemen komt. Dat kan mij eigenlijk niet schelen; hoe meer bedrijfsgeheimen, confidenties en ondoordachtheden, hoe beter, als ze maar interessant zijn. Hoe meer spijt hoe beter de tweet. Ik wil minder flauwekul. een mooi begin zou gemaakt worden als twitteraars: 1. Twitter niet gebruiken als sms of e­mail (‘ja vind ik ook’, ‘zie je zo’ – die Direct Message-optie zit er niet voor niks); 2. stoppen met zelfpromotie en het retweeten van complimenten (‘lees mijn boek’, ‘koop mijn boek’, ‘iemand las mijn boek’); 3. ophouden met melden dat ze op­ staan (goedemorgen… Velzen, arnhem, planet) of dat ze gaan slapen (zzzzzz); 4. geen oninteressante zaken melden (‘kind heeft enorme poepluier’, ‘op naar zwemles’, ‘ga nu werken’) en stoppen met zeuren (‘ziiieeek’); 5. niet langer melden waar ze zijn (‘I’m at McDonald’s’); 6. niet melden met wie ze een af­ spraak hebben (‘meeting @ookheelbelangrijk in Dauphine’) of een ‘inspire­ rende sessie’ achter de rug hebben;

reager en op dit artikel? traject um.hu.n l

10

TRAJECTUM 12 17032011

7. hun eetgewoontes voor zich hielden (‘pizza besteld’, ‘sushi gemaakt’, ‘broodje gegeten’); 8. die ‘geinige’ dingen zien, daar dan ook een foto van maken (rare kat, gekke man, mooie billboard) of geen tweet versturen; 9. zich aan die 140 tekens hielden; niet doortypen, niet 2/2 of deck.ly (een dienst om langere tweets te plaatsen; red.) gebruiken; en 10. ophouden op Twitter voor te schrijven wat je wel en niet mag twitteren Die laatste is de publieksprijs van alle Rt-ers en replyers (alle tips zijn overigens max 140 tekens, je kan ze zo doortweeten). er zijn websites, apps, ad-ons, extensies en plug-ins die de opties van twitter uitbreiden, maar ik wil er eentje die tweets eruit filtert die voldoen aan de bovenstaande criteria. Sommige dingen kun je regelen door tweets te filteren. Voor tweetdeck (app om sociale netwerksites bij te houden; red.) heb ik bijvoorbeeld een filter voor Foursquare zodat alle ‘I’m at’s’ eruit zijn. Maar filters combineren lukt niet. een andere optie is het maken van lijsten of groepen (media, journalisten, buitenland, tech) of zoekacties maken. In tweetdeck kunnen die wel gecombineerd worden zodat je op meerdere termen kan zoeken (met anD), op zinnen (‘tussen aanhalingstekens’) en woorden kan uitsluiten (door er – voor te zetten). Cut the crap! Tweetoff… piet Bakker lector Massamedia en Digitalisering bij het Kenniscentrum van de faculteit Communicatie en Journalistiek. twitter.com/pietBakker

FORUM

O N D E r r E D A C T I E VA N g E r A r D r U T T E N


09.03.2010 | Henk penseel

HU en UH

Er zijn opvallend veel buitenlandse studenten en een aardige mix in huids­ kleur. In de manier waarop men ge­ kleed gaat zit wel veel verschil. Bij de jongens is dat niet te zien, maar de meisjes (jonge vrouwen) zijn veel sexi­ er gekleed dan bij ons. Of het moet de gewoonte zijn dat ze in Engeland gewend zijn om zowel truitjes, rokjes en bh’s een maat te klein te kopen.

TOPBLOG

Teamleider Henk penseel blogt met grote regelmaat op www.trajectum. hu.nl/blogs

#hU

gemeente Utrecht zou huisjesmelker Chang moeten verbieden nog langer kamers te verhuren

@fleur__Bakker Ik zit nu lekker naast @ lbults bij ethiek #HU

geef je mening op www.trajectum.hu.nl

@lbults Ik zit nu lekker naast @fleur__ bakker bij ethiek #HU Uitslag vorige poll: Ja hoor, ik fraudeer ook met mijn studiebeurs! @HJ1988 Ze vragen zich op de #FeM af waarom de beoordeling van de opleiding zo slechts is, licht je personeelsbestand eens door en je weet het #HU

100 90 80

@JNfM_ Jeno farroukhi De slechtste keuze die ik heb gemaakt is om van Hogeschool Utrecht naar Inholland over te stappen. #Inhollandfaalt !!

70 60 50

@anhurshayeaHU Lever ik mijn opdracht op tijd in, heeft de docent het niet nagekeken. ‘Over het oog gezien’. #HU

40 30 20

@wgravendeel Ik vind het ethisch niet verantwoord dat ik hier binnen ethiek lessen heb op de #HU terwijl ik ook borrels kan doen op neude

10 0

22% 2%

78% Nee

zojuist mijn derde les gegeven, dit keer over entertainmentmarketing. De helft van de verwachte studenten, toch nog zo’n zestig, waren op komen draven. Het was tenslotte de eerste les in de ochtend. Ook hier niet zoveel verschillen. Wel wordt hier nog van zes tot zeven ‘s avonds lesgegeven. In alle leslokalen staan trouwens computers met beamers en de grotere college­ zalen hebben allemaal twee projectie­ schermen.

pOLL

Ja

Toevallig heeft de University of Hert­ fordshire het omgekeerde logo van onze Hogeschool Utrecht, maar verder zijn er veel overeenkomsten. Ook hier in Engeland wordt geklaagd over de druk op docenten. ze moeten meer uren draaien, maar over uitbetaling zijn geen problemen. Net als bij ons worden docenten ondersteund om een master te halen of een phD, al is men minder dogmatisch dan bij ons.

@JvWoudenberg @frankmeeuwsen Je zou eens moeten weten hoe het er op Facebook aan toe gaat over #HU ;)

17032011 TRAJECTUM 12

11


D O O R t I R Z a H S C H n at e R

12

TRAJECTUM 12 17032011

iNTERViEw

Undercove in de zorg


er Na zijn studie journalistiek aan de HU deed Ivo van Woerden (31) iets geks. Hij pakte zijn oude werk in de zorg weer op. Maar dan undercover. Voor Hp/De Tijd werkte hij een zomer in een verpleeghuis voor dementerende ouderen van zorggroep rijnmond in rotterdam. zijn schrikbarende ervaringen publiceert hij in het boek Undercover in de ouderenzorg; dagboek van een bejaardenbroeder. ‘Ik hoop niet dat ik zo eindig.’ 17032011 TRAJECTUM 12

13


Hoe erg is het in de verpleeghuizen van zorggroep rijnmond in rotterdam? ‘Ik had van oud-collega’s uit mijn tijd als verpleegkundige gehoord dat het in de ouderenzorg moeilijk is. Maar het was schokkend. Hoe er met mij werd omgegaan, hoe de dagen eruit zien voor de mensen. Je begint ’s ochtends om zeven uur met wassen en iedereen uit bed halen om te ontbijten. tegen twaalven ben je klaar en lunch je zelf. Dan begint de warme lunch voor de mensen. Iemand die net uit bed is gehaald krijgt meteen hete bliksem voor zijn neus. Daarna is er een toiletronde van een uur en vervolgens begin je de mensen alweer op bed te leggen. tegen vijven eten ze nog een keer en dan opnieuw een race tegen de klok: kleren uit, bed in, tillen, duwen, sjouwen en welterusten.’ Waarom wilde je dit verhaal maken? ‘Oud worden, daar hebben we allemaal mee te maken. Mensen hebben een steeds grotere kans om dement te worden. Over twintig jaar hebben we vier miljoen ouderen. Dat zijn je ouders straks. er willen steeds minder mensen in de zorg werken. Wat dan? als ik alzheimer krijg, wie wast mij dan? Ik hoop niet dat ik zo eindig.’

CV

Ivo van Woerden (1979) Verpleegkunde, Hogeschool rotterdam Journalistiek, Hogeschool Utrecht freelance journalist voor o.a. de Volkskrant, AD, revu, Vrij Nederland en Viva Sinds 2010 redacteur bij Hp/De Tijd

14

TRAJECTUM 12 17032011

Waarom ging je undercover? ‘Ik heb het eerst op de normale manier geprobeerd met de vraag of ik mocht meelopen. Daar werd achterdochtig op gereageerd. De verantwoordelijken wilden wel meedenken, maar ik mocht nooit mee naar de huizen die mij interessant leken. Of alleen als zij een rooster maakten, dan hadden zij de controle. en omdat ik een verpleegkundige-diploma had, hadden we op de redactie ineens zoiets van: pling!’ En toen? ‘Ik heb me aangemeld als oproepkracht. Overal zijn mensen nodig en het was ook nog zomer. Via het flexbureau, het interne uitzendbureau van Zorggroep Rijnmond in Rotterdam, kon ik zo beginnen, zonder enige opfriscursus. Ik had nog gezegd: “ik ben er al drie jaar uit”. Maar de nieuwe scholingsronde zou pas in het voorjaar beginnen. “Je leert het wel”, zeiden ze.’

Waren ze niet achterdochtig? ‘Ze hebben me niet gegoogled, anders hadden ze gezien dat ik in de journalistiek zit. Ik moest wel een referentie geven. Daarvoor heb ik een oud-collega gevraagd. De maandag erop had ik mijn eerste dienst. Heel zenuwachtig was ik. Bijna paranoia. Ik had verteld dat ik drie jaar uit de zorg was gegaan om mijn partner te helpen een bedrijf op te zetten. toen ze daarop doorvroegen, dacht ik: ik ben erbij. en nog erger: op het einde had ik een dienst samen met mijn overbuurvrouw. toen ben ik even naar de wc gevlucht en heb ik steeds tegen mezelf gezegd: ze weet het niet, ze weet het niet. Je bent hier voor het grotere geheel.’ Wat was de rol van bejaardenbroeder Van Woerden? ‘Op een gemiddelde afdeling werken een of twee verzorgenden op dertig bewoners. De rest is helpende, dat is een niveau lager. Omdat ik van het flexbureau kwam, was ik de meeste tijd bezig met mensen te leren kennen. Ik werd vaak met een instructie weggestuurd als: “pas op, ze knijpt” of: “hij wil niet draaien, hij is stram”. Daarmee ga je de kamers in. Zorg is heel persoonlijk. Je moet eerst aanvoelen wat voor persoon je voor je hebt. Je kunt niet binnenkomen en hup, rats, dekens eraf en wassen. Het is een mens. Je hebt even tijd om een praatje te maken, bij het wassen bijvoorbeeld. Overdag kijken sommigen van de ouderen tv, anderen kijken apathisch voor zich uit. een aantal heeft geluk en krijgt elke week bezoek, maar de


meesten niet. Dat vond ik heel treurig. Ik kan me voorstellen dat het moeilijk is om aan te zien hoe je moeder of vader wegkwijnt, maar als verzorger heb je het te druk voor gezelligheid. Overdag zijn er twee toiletrondes. Eigenlijk is het de bedoeling dat ze tussendoor ook nog gaan als ze het aangeven, maar in de praktijk is daar bijna geen tijd voor dus mensen hebben een ‘inco’ aan, een incontinentieluier, en zitten de hele dag in hun eigen pies en poep. Je haalt ze ook zo uit bed, met vaak allemaal vieze en stinkende plekken om zich heen. Heel erg.’ Je hebt ook in de kleinschalige zorg gewerkt. Was dat beter? ‘Daarvan werd gezegd: “Dit is de revolutie. Eén groot gezin, samen koken, samen wassen, de verzorger op de gitaar”. Gelukkig, dacht ik, na al die ellende ga ik iets leuks zien. Niet dus. Ik werd in mijn eentje achtergelaten bij negen zwaar dementerenden. “Hoe moet ik dan medicijnen geven”, vroeg ik? Dan moet je even in de kraag kijken, daar zit een label met hun naam en zo weet je welke medicijnen voor wie zijn. En ik maar hopen dat ze niet elkaars vest hadden aangetrokken. Dat vond ik schokkend. Ik kende die mensen niet eens, hoe moest ik het nou leuk gaan maken? Die avond heb ik bijna gejankt omdat ik niet wist hoe ik het voor elkaar moest boksen. Voor kleinschalige zorg is te weinig bezetting. Ze kunnen niet bieden wat ze beloven.’

Hoe was de sfeer onder je collega’s? ‘Zij zijn de eersten tegen wie geklaagd wordt. Onbegrijpelijk dat ze niet in opstand komen. Maar ja, als zij gaan staken, liggen die mensen de gehele dag in hun eigen ontlasting. Het is niet de bakker die even een dagje dicht is. Aan de andere kant, als je je mond niet opentrekt, wordt de zorg dus enorm uitgehold.’ Is het overal kommer en kwel? ‘In mijn boek beschrijf ik de Herbergier, een zorgconcept voor mensen met geheugenproblemen. Ik ben er 24 uur geweest, heb er ook geslapen. Het management is klein, hierdoor gaat het meeste geld naar de zorg in plaats van naar de overhead. Ouderen kunnen iedere dag naar buiten en douchen. Er zijn in Nederland negen van dit soort plekken. Dit jaar komen er tien bij en het is de bedoeling naar vijftig te gaan. Hiermee los je dit gigantische probleem niet op, maar het maakt duidelijk dat goede zorg mogelijk is. Er is een wachtlijst voor personeel ook al verdien je niet meer dan elders.’ Kan zoiets niet in Zorggroep Rijnmond? ‘De directeur verdient 173.000 euro per jaar plus een auto van de zaak. Van zo’n bedrag kun je een hele afdeling draaien. Onder hem zit nog een laag die ook behoorlijk verdient en ga zo maar door. Ik heb die directeur geïnterviewd voor het boek. Hij was openhartig en welwillend, maar volgens mij heeft hij niet door hoe zijn salaris de rest lam legt.’

Was hij blij met je stuk in HP/DeTijd? ‘Hij noemde het een realistisch verslag. Dat vond ik stoer, want dat geeft niet elke topbestuurder zomaar toe. Maar hij vond het ook een incidentenregistratie en dat ik vooral had ingezoomd op het negatieve, terwijl er ook mooie dingen gebeuren. Flauw, alsof je slechte dingen met goede kunt wegstrepen. Als iemand de hele dag in zijn eigen pies heeft gelegen, zeg je toch niet: “Kijk, hij heeft wel zijn gebit in!” Ik ben er niet ingegaan om het even lekker negatief op te schrijven.’ En je collega-verzorgers? ‘Ik heb verrassend veel positieve reacties gehad. Er zijn er maar een paar die het helemaal niks vonden. Ik kreeg brieven, telefoontjes en mails van mensen die zeiden: “Het klopt wat je schrijft, we werken ons het schompes”. Ik kwam ook mijn overbuurvrouw weer tegen en die vond het geweldig.’ Undercover in de ouderenzorg. Dagboek van een bejaardenbroeder. Uitgeverij Muntinga. 9.95 euro

‘Je kunt niet doen van hup, rats, dekens eraf en wassen. Het is een mens’ 17032011 TRAJECTUM 12

15


Hé g 16

TRAJECTUM 12 17032011


gast

Vogelaarwijken, verloedering, werkloosheid, onvrede. Grote sociale

problemen vragen om een andere aanpak van het welzijnswerk. Het moet afgelopen zijn met de geitenwollensokkenmentaliteit. Welzijn Nieuwe Stijl heet het: niet naast de burger maar mĂŠt de burger. Wat vraagt dit van studenten die een maatschappelijke opleiding doen? D oor Tirz a h S ch n a t e r

17032011 TRAJECTUM 12

17


reyer, jongerenw erker

‘Hé gast,’ klinkt er uit een auto. De parkeerplaats voor de albert Heijn in Doorn. Het is dinsdagavond, half zeven. Jongerenwerker reyer Vos (25) heeft zojuist een pizza afgerekend. Hij studeert culturele maatschappelijke vorming (CMV) aan de HU en loopt sinds zes maanden stage bij Stichting Welnúh, een grote welzijnsinstelling in het gebied Utrechtse Heuvelrug. Die middag heeft hij in Driebergen, in buurtcentrum Djoi, een meidenmiddag georganiseerd. Straks gaan de deuren open van jongerencentrum Fort Doorn. ‘Hé gast’, klinkt er weer. Vier stoere jongens grijnzen hem toe. ‘komen jullie straks ook naar het Fort’, vraagt Reyer. ‘en zit die man niet zo te pesten, pick on someone your own size’. De man, een zwerver, wankelt weg. even later, inmiddels binnen in het Fort, een oud kraakpand aan de Dorpsstraat in het keurige Doorn, komt de auto met de

18

TRAJECTUM 12 17032011

n r o o D t r o avond in f

vier jongens over het fietspad aangereden. Voor een bakkie, een potje tafelvoetbal en vooral voor een praatje met Reyer en zijn collega-jongerenwerker francine. De twee kennen de jongens bij naam, vragen hoe het met ouders, broers, zussen en vrienden gaat en of het op school allemaal lukt. ‘Je moet zelf de straat op, ze naar je toe trekken, hen een vertrouwde omgeving bieden’, zegt Reyer. ‘Het gaat ons erom een goede band met ze te krijgen, hun vertrouwen te winnen.’ Hij is daar goed in. Vroeger in Gouda was hij zelf ook geen lieverdje, het straatleven kent hij wel. ‘Ik laat niet over me heen lopen. een keer daagde een jongen me uit, vroeg waar ik woonde en dat hij me een keer zou komen beroven. Ik voelde dat ik kwaad werd, maar je moet je niet uit balans laten brengen. De truc is het slim aan te pakken, met een grap bijvoorbeeld. er was laatst een vergadering in het gemeen-

tehuis, zei een jongen dat dat voor homo’s was en dus echt iets voor mij. toen zei ik: “o,wat fijn dat je meteen aan mij denkt, leuk dat je mij zo aantrekkelijk vindt.” Ik had hem goed te pakken, maar met een knipoog.’

Het welzijnswerk is anno 2011 flink aan verandering onderhevig. In 2007 zijn veertig ‘krachtwijken’ – beter bekend onder de naam Vogelaarwijken – aangewezen waar extra geld en aandacht nodig is om de leefbaarheid te verbeteren. een verloederde woonomgeving, extreme schooluitval, achterblijvende emancipatie, criminaliteit, noem het maar op. Het grootste deel van het extra geld gaat naar wijkactieplannen en bewonersinitiatieven, want naast ‘welzijn nieuwe stijl’ is het andere toverwoord ‘het participatiemodel’: bewoners stimuleren om betrokken te zijn bij hun wijk. Bij het opknappen van de speelplaats, een huiskamer voor

ouderen, een afvalophaalactie. Ook de in 2007 in werking getreden zorg- en welzijnswet Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) heeft invloed op het welzijnswerk. De wet verplicht gemeenten burgers te ondersteunen, maar heeft vooral als doel: iedereen meedoen. Burgers moeten zichzelf weer gaan redden. alleen al vanwege het feit dat de geldpot leegraakt. Van welzijnswerkers vergt dit alles een andere aanpak: van helpen naar faciliteren. Ze moeten bruggenbouwers worden. De tijd van pamperen lijkt voorgoed voorbij.


meidenmid

Studenten die straks welzijnswerker worden, wat weten die van al deze ontwikkelingen? In het propedeusejaar verkennen studenten maatschappelijk werk en dienstverlening het hele werkveld en krijgen ze vakken als methodiek en gespreksvoering. Maar dat is vooral theorie. ‘Pas tijdens de stage leer je wat het is om jongerenwerker te zijn en krijg je met dat soort zaken te maken’, zegt Reyer. ‘Het gaat volgens mij ook voor tachtig procent om persoonlijkheid: hoe ga je om met een groep jongeren, hoe snel word je geaccepteerd. kennis van zaken kun je aanleren. Je moet weten wat er in je doelgroep speelt, en vooral: overwicht hebben.’ Het participatiemodel is hem niet vreemd. Wat hem betreft moeten de jongeren het vooral zelf regelen. ‘Wij doen de eerste opzet, daarna geef je het uit handen. Zo hadden we vanmiddag een meidengroep die aan Perzisch dansen

doet. Zij organiseren binnenkort zelf een optreden. Dat komt het succes ten goede.’ een ander mooi participatievoorbeeld: Reyer wijst naar de jongen die non-stop kopjes Senseo staat te schenken achter de bar. Die kwam eerst als ‘gewone’ jongere naar Fort Doorn. nu is hij vrijwilliger, krijgt verantwoordelijkheden en voelt zich gewaardeerd. ‘Hij doet het geweldig.’

‘gaat u zitten.’ Amely Bechir (21), derdejaars sociaal juridische dienstverlening (SJD), loopt stage als sociaal raadslid bij de Utrechtse welzijnsinstelling Portes en ontvangt vandaag haar tweede client. Op deze locatie van Portes in Lombok zit een wijkcentrum, ouderenzorgers, opbouwwerkers en een wijkinformatiecentrum. amely begeleidt mensen door het doolhof van de nederlandse wet- en regelgeving. De cliënt, een vrouw van begin 40, woont sinds drie jaar in neder-

dag

land, heeft geen verblijfsvergunning en dus geen recht op een uitkering. Ze heeft twee schoolgaande kinderen, waarvan eentje ernstig ziek. amely pakt de zaak doortastend aan. Samen met de vrouw, die goed nederlands spreekt, neemt ze de situatie door en maakt een lijstje van wat er moet gebeuren. 1. Werk vinden. er moet geld verdiend worden. 2. kinderbijslag aanvragen. 3. U-pas aanvragen. Daarmee krijg je allerlei kortingen. 4. klapperhulp. Dat is iemand die de administratie van de vrouw op orde gaat brengen. 5. Voedselbank. Daar kan de vrouw gratis levensmiddelen krijgen. ‘Bij dit soort moeilijkere gevallen komt het methodisch werken wat je op school leert goed van pas,’ vertelt amely na het gesprek in de koffiekamer. Maar ze mist in haar opleiding diepgang op het gebied van recht.

‘Het niveau kan veel beter, dan weet je wat je in de praktijk kunt verwachten.’ Om dit gemis op te vangen, volgt ze cursussen op gebied van rechten aan zowel de Open Universiteit als de Universiteit Utrecht. Op het gebied van sociale vaardigheden leert ze veel in deze stage. ‘Je leert met mensen om te gaan. alleen, de gespreksvoering die ik heb gehad op school was vooral gericht op de emotionele kant. Hier moet ik het veel concreter en zakelijker houden. Ik ben er niet om mensen te aaien, daar help ik ze niet mee.’ Daarmee komen we meteen op het participatiemodel, waar amely van heeft gehoord en het als volgt vertaalt naar haar eigen werk: ‘Ik zeg vaak tegen cliënten: volgens mij kunt u heel goed bellen. Waar het kan, schakel ik ze zelf in. Maar dat moet je goed inschatten, want sommigen zijn zelfs niet in staat hun eigen papieren te verzamelen. en dan ben je nog verder van huis.’

17032011 TRAJECTUM 12

19

>


Amely, l raadslid aa ci so

aan de advie Je eigen bonen kunnen doppen, moet niet ontaarden in ‘zoek het maar uit’ of werk in een toenemende bureaucratie langs elkaar heen. Geen Maasmeisjes meer, dat is één van de grootste uitdagingen in zorg- en welzijnsland. De in 2006 door haar vader vermoorde twaalfjarige Géssica Gomes staat symbool voor wat er de afgelopen jaren is misgegaan. Meer dan tien instanties waren betrokken bij het meisje maar de juiste actie ontbrak. Sindsdien staat samenwerken, over elkaars schutting kijken, hoog op de agenda. Wat merken Reyer en amely hiervan? Reyer: ‘als wij signalen krijgen dat het niet lekker gaat thuis of dat een jongere dreigt af te glijden, slechte keuzes maakt, wordt hij of zij aangemeld in het lokale 12+-overleg, waarin ook politie en jeugdzorg zitten. Hier kom je er achter of al eerder wat gespeeld heeft en wat er nog meer aan de hand is.’ een andere mogelijkheid is de ‘verwijsindex risicojongeren’,

20

TRAJECTUM 12 17032011

sbalie

een digitaal systeem dat risicosignalen van hulpverleners over jongeren bij elkaar brengt. Reyer heeft pas een jongere aangemeld. Hij is zich ervan bewust wat voor impact dit heeft en zorgt dat hij eerst een getrouw beeld van de jongere en zijn situatie heeft. Reyer zit ook in een klankbordgroep van kennisen adviesorganisatie voor maatschappelijke ontwikkeling Movisie, die kijkt wat jongerenwerkers kunnen doen om homoseksualiteit bespreekbaar te maken.

Bij portes wordt veel samengewerkt rondom moeilijke cliënten, vertelt amely. ‘Zo heb ik voor mijn cliënt van zojuist contact met vier andere hulpverleners, onder wie de ouderenwerker van haar moeder, omdat hun relatie nogal moeizaam verloopt. We hebben regelmatig zorgoverleg. De communicatie is belangrijk en je moet goed afspreken wie de coördinatie heeft. te veel hulpverleners op een case kan lastig zijn. Dan heb je geen grip meer.’

Schakels in de buurt Een van de pijlers van welzijn nieuwe stijl is samenhang in de wijk. Dit is ook de basisgedach­ te achter het onderzoek Schakels in de buurt dat in 2010 door het HU­Kenniscentrum Sociale Innovatie is gedaan. In drie Amersfoortse wijken werd een zogenoemd schakelteam geformeerd, waarin zorg­ en welzijnswerkers de handen ineen sloegen. ‘Een schakel­ team is als een spin in een web,’ zegt Jean pierre Wilken, lector participatie, zorg en Ondersteuning aan de faculteit Maatschappij & recht. ‘Het team legt actief verbinding tussen netwerken in de wijk, zowel formele als informele, en bereikt zo kwetsbare groepen. Als succesvol voorbeeld noemt hij het project Wijk&psychiatrie van het schakelteam in de Amersfoortse wijk Schothorst, een samenwerking van de plaatselijke ggz, riagg, wel­ zijnswerk en een vrijwilligers­ organisatie. ‘Hierin wordt be­

vorderd dat mensen met een psychiatrische achtergrond meedoen in bijvoorbeeld het wijkcentrum. Daar leren men­ sen elkaar kennen, gaan ze zich veilig voelen en ontstaat er meer begrip voor een doel­ groep. In dit geval gebeurde het zelfs dat iemand vrijwilliger werd.’ Van het onderzoek is een pu­ blicatie verkrijgbaar: Schakels in de buurt; op weg naar nieuwe vormen van zorg en welzijn in de buurt, Jean pierre Wilken en Trudy Dankers (Uitgeverij WSp)


COLUMN

André is vijfdejaars student journalistiek

Krentenbol Er zit bloed op mijn bureau. geen mensenbloed. Het is van een dier. De lente is begonnen. Ik heb de eerste mug geslacht. Joe­ kel ook. Het is fijn om te merken dat ik ondanks een paar extra kilo’s, toch mijn scherpte niet verloren ben. Katachtig wist ik hem of haar uit te schakelen. Ik merkte het dier aan het begin van de avond op. Van de snelle landingen op mijn voorhoofd. zoemen rond mijn spekoor. Ik liet me er niet door van de wijs brengen. Want ik wist: the hunter has become the hunted. Altijd fijn als the hunted dat zelf niet door heeft. Al met al wist ik na een uur gestalkt te worden, met een ferme mep, het gevaar uit te schakelen. BAM. Kapot. pootjes plat. Lichaam plat. Bloed overal. geen schuldgevoel. En dat het lente is, wist ik stiekem al. Maandagochtend zat ik opeens buiten te ontbijten. Oké, het was bewolkt. Maar geen kippenvel of dikke truien. Alleen maar krentenbollen, koffie en sinaasappelsap. En een tuinstoel. Dat kan ook op een balkon namelijk. Jammer genoeg zonder kussen in de stoel. Houten tuinstoelen zijn kerkbanken waar je wat verder in achterover kan leunen. Het was de eerste keer. Dus die kussens komen vast nog wel. Ik ga alleen nog maar buiten ontbijten. En alleen nog maar vers geperst sinaasappelsap drinken. En zelfgesmeerde boterhammen mee naar buiten nemen. En een kannetje met koffie. En twee stuks fruit omdat dat moet van mijn moeder. En soms een kleed. En want soms ontbijten we ergens in het gras. En lunch. En diner. En ook daar zijn soms muggen. En ook die ga ik allemaal slopen. En kapot slaan. En achtervolgen tot ik buiten adem ben en dan met een laatste krachtsinspanning een reuzensprong maken en met mijn gezicht in het gras eindigen en er zo stukjes grond en stof in slowmotion opvliegen en dat mijn hand zich op een lege plek slaat en dat de mug gewoon naar het volgende oor vliegt. En dan ga ik glimlachen. Want het is lente.

ANdRÉ wEsTsTRATE

17032011 TRAJECTUM 12

21


De perikelen bij Hogeschool Inholland hebben daar niet alleen het college van bestuur maar ook de raad van toezicht de kop gekost: die trad af vanwege ‘niet effectief ingrijpen’. En nu wil staatssecretaris Zijlstra meer invloed op de toezichthouders. Daar zitten ze zelf niet op te wachten. ‘Je moet niet toezicht op toezicht stapelen.’ D oor W a mm e s B os ( H O P )

‘Iedereen denkt altijd dat raden van toezicht alles weten en dat de leden er enorm rijk van worden. Dat klopt allebei niet.’ Hoogleraar onderwijseconomie Henriëtte Maassen van den Brink weet waarover ze spreekt. Ze voert nu al twee jaar de top honderd van ‘machtigste vrouwen in onderwijs en wetenschap’ aan, een van de subcategorieën van de ‘honderd machtigste vrouwen in Nederland’ die maandblad Opzij jaarlijks publiceert. Die ereplaats heeft ze

schappelijke organisaties, bijvoorbeeld in de zorg of het onderwijs. Geen docenten, want toezicht houden op jezelf is wat lastig. Eigen werknemers staan dus in het rijtje met onverenigbare functies; sterker, je kunt al geen lid van de raad van toezicht worden als een neef of nicht in de organisatie werkt. En wie benoemt de leden? Niet de minister van Onderwijs, want het merendeel van de hogescholen behoort – anders dan de meeste universiteiten – tot de categorie

mede verdiend door haar lidmaatschap van verschillende raden van toezicht, waaronder die van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Een zinnige functie, vindt ze, maar ‘de macht van dergelijke raden wordt schromelijk overschat’.

‘bijzonder onderwijs’. In de praktijk komt dat erop neer dat de raad van toezicht zijn eigen leden benoemt; een hogere instantie binnen de hogeschool bestaat immers niet.

Voor een

Wat doen de raden van toezicht eigenlijk? Ruwweg houden ze in de gaten of het college van bestuur doet waarvoor het is ingehuurd: een hogeschool runnen die fatsoenlijk onderwijs geeft, waar men netjes met de financiën omspringt en die zich aan de wettelijke regels houdt. De toezichthouders bekleden (of bekleedden) meestal tamelijk hoge functies in het bedrijfsleven, de politiek-ambtelijke wereld of bij grote maat-

22

TRAJECTUM 12 17032011

V riendjes politiek Dat zou op vriendjespolitiek kunnen wijzen en ja, bij een vacature zoekt men allicht in de eigen netwerken. Daar staat tegenover dat de regels rond bestuur en toezicht in het hbo tegenwoordig transparant zijn. In 2006 publiceerde de overkoepelende HBO-raad een branchecode governance waar de hogescholen zich aardig aan lijken te houden: hoe aardig wordt op dit moment door een onafhankelijke evaluatiecommissie onderzocht, na de zomer zijn de resultaten bekend. In die code


‘Je moet het toezichthouderschap professionaliseren, maak er een baan van. Nu is het hobbyisme’

staat van alles over benoemingen en de eisen waaraan kandidaten moeten voldoen. De hogescholen zelf hebben de regels vaak nog eens aangescherpt en ook de colleges van bestuur en op bepaalde momenten de medezeggenschapsraad spelen een rol, in ieder geval bij het opstellen van een profielschets. Kortom, het parachuteren van bevriende minkukels is zo goed als uitgesloten: niemand heeft er belang bij, zelfs niet de minkukel in kwestie, want rijk word je niet van het

en een lidmaatschap van een raad van toezicht. De beloning is openbaar, er is een landelijke richtlijn dat de leden jaarlijks iets meer dan bruto 6000 en de voorzitter 9000 euro mogen cashen. Toch is dat net een punt waarover Maassen van den Brink zich druk maakt. ‘In Nederland doe je dit soort functies voor een fles wijn en een geranium. Dat is allemaal best, maar het ziet er naar uit dat de overheid een grens wil stellen aan het aantal lidmaatschappen van toezichtraden, zoals dat ook al in het bedrijfsleven geldt. Maximaal vijf, het voorstel daartoe van de SP’er Irrgang ligt nu bij de Eerste Kamer. Het is bedoeld om het stapelen van functies tegen te gaan

17032011 TRAJECTUM 12

23


‘Je doet zoiets niet voor het geld, maar vanuit maatschappelijke betrokkenheid’ en te zorgen dat mensen er genoeg tijd voor uittrekken. Maar trek je dan nog wel de grote namen, de mensen die zeer deskundig zijn? Als die moeten kiezen tussen Philips en een hogeschool, dan weet je het wel. In het grotere bedrijfsleven betalen ze dertig-, veertigduizend euro.’ Gekke Henkie Kees van der Waaij, voorzitter van de raad van toezicht van Hogeschool Rotterdam en in het dagelijks leven (nog even) directievoorzitter van Unilever Nederland Holding, erkent dat punt: ‘Mensen zullen zeggen: ‘Ik ben gekke Henkie niet’. Aan de andere kant, je doet zoiets niet voor het geld, maar vanuit maatschappelijke betrokkenheid.’ ‘Precies’, vindt Olaf Smits van Waesberghe, directeur van het Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders, een werving- en selectiebureau voor toezichthouders. ‘Wij bemiddelen jaarlijks honderden mensen. Velen doen het om hun ervaring te delen. De stelling dat je straks geen mensen meer voor de goede doelen en de ziekenhuizen zult krijgen vind ik pedant.’ Maar Maassen van den Brink houdt vol, om inhoudelijke redenen: ‘De rol van raden van toezicht is beperkt en dat heeft mede te maken met het feit dat mensen het erbij doen. Het is hobbyisme. Je moet het toezichthouderschap professionaliseren, ze beter betalen, maak er maar een baan van.’

24

TRAJECTUM 12 17032011

De grote vraag is natuurlijk hoe effectief het toezicht is van de raden. Zo heel vaak vergaderen ze niet, veelal zo’n vier keer per jaar en bijvoorbeeld acht keer bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Zijn affaires zoals die bij Inholland te voorkomen? Van der Waaij: ‘Ik ga niet oordelen over een collegainstelling, maar als ik kijk naar de kennis die we hebben, de gesprekken die we voeren op allerlei niveaus, dan denk ik dat we het goed geregeld hebben in Rotterdam.’ Zijn collega van Hogeschool Utrecht, Maar­ ten Rook, is iets voorzichtiger: ‘In essentie weet je niet of je voldoende informatie hebt. We hanteren indicatoren, en dan gaat het niet alleen over de financiële onderwerpen maar ook over zoiets als de studenttevredenheid; dat is een onderwerp waar we de laatste jaren erg bovenop gezeten hebben. We hebben geen onaangename verrassingen gehad.’ S f eer p roeven De voornaamste bron van informatie is het college van bestuur, terwijl dat net het orgaan is dat gecontroleerd moet worden. Vandaar, zeggen beide voorzitters, dat er een vertrouwensband moet zijn. Want, zegt Rook, ‘de leiding heeft de leiding. Misschien is dat wel de belangrijkste taak van een raad van toezicht: zorgen dat er een goede leiding zit. Dan heb je als toezichthouder minder zorgen.’ En Van der Waaij: ‘Dat wij het college van bestuur be-

noemen is een machtig wapen.’ Toch gaan de toezichthouders niet uitsluitend af op de bestuurders. Er zijn de nodige accountantsrapporten en periodiek vergadert men met de medezeggenschapsraden, of met faculteits- en dienstendirecties. Rook: ‘En je moet als voorzitter zo nu en dan een receptie bezoeken. Daar proef je de sfeer van het bedrijf, je ziet wie er met wie spreekt en vooral ook wie niet met wie. Ik maak dan een praatje met deze of gene; als er muziek is kan niemand dat horen. Dat is heel nuttig allemaal.’ De rol van de raden van toezicht is in de loop der afgelopen jaren ruimer geworden. Stond vroeger vooral het financiële aspect centraal, nu komt meer en meer de controle op de kwaliteit van de hogeschool in zicht. In Utrecht werkt dat door in de rekrutering van nieuwe leden. Rook: ‘We hebben bewust twee mensen erbij gehaald met kennis van het onderwijs.’ Voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen geldt hetzelfde – Maassen van den Brink valt in die categorie – en ook bijvoorbeeld Fontys beschikt over toezichthouders die hun sporen in het hoger onderwijs hebben verdiend. De Haagse Hogeschool wil graag, maar heeft het kennelijk moeilijk: in de algemene profielschets van de raad van toezicht wordt onderwijsdeskundigheid weliswaar als eis gesteld, maar er is (nog) niemand die eraan voldoet.


Bij de Rotterdamse Hogeschool prijkt onderwijsdeskundigheid niet op de lijst van gewenste deskundigheden. Voorzitter Van der Waaij: ‘Om toezicht te houden hoef je niet per se alle expertise in huis te hebben. Overigens ben ik voorzitter van de stuurgroep hoger onderwijs van VNO/NCW en als zodanig heb ik er wel zicht op. Maar nu u het zegt, bij een volgende vacature kan het die kant opgaan.’ Geen loo pjon gen Resteert de onlangs door staatssecretaris Zijlstra uitgesproken wens om waar nodig meer zeggenschap over de raden van toezicht van de hogescholen te krijgen. Dat geeft om te beginnen wettelijke problemen, signaleert de Tilburgse onderwijsjurist Paul Zoontjens: ‘Hij kan de raden van toezicht niet benoemen, want het zijn bijna allemaal privaatrechtelijke instellingen. Maar als men er ergens een rotzooitje van maakt kan hij een ‘aanwijzing’ geven dat men bijvoorbeeld bestuur en toezichtraad moet vervangen, op straffe van verlies van bekostiging. Zoiets zal het wel worden. Zelf zou ik voorstander zijn van meer regulering door de HBO-raad, een eigen toezichtsysteem.’ Maar bij de hogescholen zelf zit men niet te wachten op extra invloed van buiten, noch van het ministerie, noch van de HBO-raad. Doekle Terpstra, tot voor kort voorzitter van de HBO-raad en nu bestuursvoorzitter bij Inholland: ‘Voor welk probleem is dat een

oplossing? Bij Inholland ging het om een casus, niet een kwestie van algemeen disfunctioneren. Je moet niet toezicht op toezicht stapelen, daar worden we gek van in Nederland.’ Kees van der Waaij van Hogeschool Rotterdam: ‘Als in dit land iets gebeurt, zoals de brand in Volendam, de vuurwerkramp – vreselijke incidenten maar toch: incidenten – dan schiet iedereen in de stress en moet het hele bestel op zijn kop. Is nergens voor nodig.’ Maarten Rook van Hogeschool Utrecht: ‘Meer greep op de raden van toezicht? Moeten ze vooral doen, dan ben ik de eerste die opzegt. Ik word geen loopjongen van de minister. Het is ook een illusie dat al dat extra toezicht beter bestuur oplevert. Alles is tegenwoordig in codes neergelegd, nou, vroeger heette dat gewoon fatsoen. Toen hield men zich er wel eens niet aan, en nu is het niet anders. Wat voor nut heeft zo’n code dan?’

‘Als in dit land iets gebeurt moet het hele bestel op zijn kop. Nergens voor nodig’

Intern redesign De oplossing volgens Peter Kwikkers, onafhankelijk adviseur in hoger onderwijsbeleid, -bestuur, en -recht. ‘Het is duidelijk dat er wat moet verbete­ ren aan het systeem van bestuur en toe­ zicht op universiteiten en hogescholen. De Wet op het hoger onderwijs en onderzoek hoeft daar niet per se voor worden aange­ past. Die is voldoende helder over de be­ voegdheden van de raad van toezicht en het college van bestuur. Het lijkt me niet zinvol om instellingen te dwingen hun slecht functionerende bestu­ ren of raden te vervangen op straffe van verlies van bekostiging. Zo’n straf is meer een probleem dan een oplossing en het kalf is dan toch al verdronken. Meer extern toezicht helpt evenmin, want de controle­ toren is al omgevallen en de gedragscode governance is wat dit betreft ook summier. De oplossing zit in intern redesign. De kern van het probleem zit mijns inziens in het scheef getrokken evenwicht tussen colleges en directies enerzijds en de mede­ zeggenschapsorganen anderzijds. Dat evenwicht moet worden hersteld en de raad van toezicht zou daar een goede bij­ drage aan kunnen leveren.

Wat misschien wel wettelijk verboden moet worden is dat iemand lid is van twee of meer raden van toezicht. Dat kan tot loyaliteitsproblemen leiden. Dat geldt trouwens ook voor actieve universitaire bestuurders en hoogleraren die lid zijn van de raad van toezicht van een hogeschool. Leden van raden en toezicht zijn wel van goede wil, maar het ontbreekt hen vaak aan tijd en aandacht, aan kennis van weten regelgeving en aan inzicht in wat er bij een universiteit of hogeschool allemaal fout kan gaan. En dan gaat het vroeg of laat ook fout. Er moet wat gebeuren, zo­ veel is duidelijk. Wegwuiven van proble­ men als zouden het maar incidenten zijn, is niet verstandig.’ Peter Kwikkers schreef onder andere in Thema – tijdschrift voor hoger onderwijs en management – het tweeluik Weten wij raad van toezicht?. Hij is hoofdauteur van de uit drie delen bestaande SDU-serie ‘Wegen voor nieuw hoger onderwijs en wetenschap’. (www.triasnet.nl)

17032011 TRAJECTUM 12

25


(advertentie)


Jeffrey van Norden (18) Eerstejaars bouwkunde faculteit Natuur & Techniek Schaatser

‘Wat moeten we toch met Jeffrey?’ vragen zijn ouders zich soms af. Hun zoon van zeven werkt zich met regelmaat in de nesten en moet zich dan melden bij de schooldirecteur. Dat geklier, zijn vader kan er wel om lachen. Uit herkenning. Die jongen heeft gewoon te veel energie. En dus gaat Jeffrey op schaatsen. Wat in Loosdrecht niet erg bijzonder is overigens, want iedereen zit er op. Wekelijks gaan busladingen kinderen richting ijsbaan. Pionnetjes rijden en op het einde klokt de trainer – meer voor de lol – een rondje. Jeffreys tijd is verrassend goed. Vanaf zijn twaalfde gaat Jeffrey wedstrijdschaatsen. Even wennen, dat serieuze, maar zijn tijden verbeteren, en daar krijgt hij een kick van. ‘Dit kan wel eens wat worden met Jeffrey’, denken zijn ouders steeds vaker. Zijn vader rijdt hem van training naar training, van wedstrijd naar wedstrijd.

Op de havo krijgt hij de NOC/ NSF-status. Hij heeft vrij van gym en vrijstelling voor een aantal vakken. Schaatsen en school zijn even belangrijk. Jeffrey leert plannen en prioriteiten stellen, hij wil niet achterlopen bij wiskunde. Als eerstejaars bouwkunde op de HU houdt Jeffrey zijn sportieve status. Inmiddels is hij het drukke schema gewend. Zes dagen in de week traint hij. Duurtraining, tempo’s rijden, naar de sportschool, fietsen en op zondag een wedstrijd. Dat hij in het weekend geen biertjes mee drinkt, weten zijn vrienden. Aan Jeffrey heb je geen kroegtijger. Hij woont nog thuis en daar heeft hij het goed. Ook voor vriendinnetjes; weinig tijd. Hij ziet amper meisjes, behalve op de baan dan.

Schaatser

Schaatsen is een van de mooiste bewegingen die Jeffrey kent. Een vloeiende move en dat op zo’n hoge snelheid, met 50 kilometer per uur door een bocht. Prachtig. Dit jaar zit hij nog in de junioren A, na zijn negentiende gaat hij bij de neo-senioren. Het NK afstanden in Utrecht komt er aan en dan, wie weet... Zijn droom is Olympisch goud, maar hé, stapje voor stapje. Op trainingskamp in Salt Lake City heeft hij in ieder geval al even op het heilige ijs gestaan, waar Sven Kramer zijn beroemde tien kilometer reed.

D oor Tirz a h S ch n a t e r

17032011 TRAJECTUM 12

27


UiTNOdiGiNG

Verhalen wedstrijd

T N E C D VA N HET

ja a2r 0 1 1

Trajectum en Studium gene­ rale nodigen u graag uit voor de finale van de Docent van het Jaar­verkiezing, op donderdagavond 7 april op de faculteit Economie & Management. De Docent van het Jaar­ver­ kiezing wordt voor de derde keer gehouden. In januari werden alle studenten van Hogeschool Utrecht opgeroe­ pen hun favoriete docent te nomineren. De twintig docen­ ten voor wie de meeste nomi­ naties binnenkwamen, vorm­ den de longlist.

28

TRAJECTUM 12 17032011

zo’n duizend studenten brachten daarna hun stem uit. Op 31 maart wordt in Trajec­ tum bekend gemaakt wie de vijf finalisten zijn die het op 7 april tegen elkaar opnemen tijdens de finale van de felbe­ geerde titel Docent van het Jaar 2011. Tijdens de finalebijeenkomst geven de vijf finalisten elk een mini­college van tien mi­ nuten, waarna een vakjury de Docent van het Jaar 2011 kiest en ook het publiek een winnaar aanwijst. De win­ naars maken kans op 1000 euro, een kunstwerk en een publieksprijs. Ook de andere finalisten gaan niet met lege handen naar huis.

De finale vindt plaats op de faculteit Economie & Management. Aanmelden kan via www.trajectum.hu.nl/ docentvanhetjaar prOgrAMMA 17.00 u diner voor de collega’s en studenten van de finalisten 18.00 u ontvangst met thee en koffie 18.30 u opening 19.00 u mini­colleges 20.15 u uitreiking jury­ en publieksprijs 20.30 u borrel

In het kader van de Docent van het Jaar­verkiezing dagen we de HU­bevolking (student én medewerker) uit om een bijzondere onderwijservaring in een kort verhaal te verpak­ ken. Want over goed onderwijs heeft bijna iedereen wel een uitgesproken mening. politici, media, ouders, vakbroeders en andere – soms zelfverklaarde – deskundigen raken er niet over uitgediscussieerd. Helaas gaat het in deze discussies vaak over organisatorische vraagstukken, financiën en logistieke randza­ ken in plaats van over echte onderwijskwaliteit. Studium generale en Trajectum focussen daarom liever op in­ spirerende verhalen over de kern van het onderwijsproces, de plaats waar het knettert, sprankelt, schuurt en onderwijs écht leeft: de ontmoeting tus­ sen student en docent. Het winnende verhaal wordt tijdens de finale van de Docent van het Jaar­verkiezing voorgedragen en beloond met een inspirerend en toepasselijk film­ en literatuurpakket. Stuur daarom voor 31 maart jouw korte verhaal (wij denken aan 800 woorden, maar kwali­ teit klopt kwantiteit) naar stu­ diumgenerale@hu.nl en houdt 7 april alvast vrij in je agenda!


AGENdA

i.s.m.

ACTIES 2 x 2 Tweetakt: Union Suspect speelt We people als je dan helemaal geen rooie cent hebt kun je altijd nog gratis naar tweetakt. Uit met Suus geeft 2 x 2 kaarten weg voor de voorstelling We People. Onderwerp: hoe trots kun je zijn als je wordt ontslagen en alleen nog verkleed als smurf in een pretpark terecht kan? Denk daar maar eens over na. Op 25 maart in de Stadsschouwburg te zien. 2 x 2 rumor 64 een festival voor avontuurlijke muziek, dát is pas leuk! tijdens Rumor bezoek je ekkO, RaSa en SJU voor vier lekkere optredens. Singer-songwriter, rock, jazz, noise, pop en punk: je zult het allemaal horen. Het festijn vindt plaats op 24 maart, en ik geef er 2 x 2 kaarten voor weg. tsjakka. * Check uitmetsuus.nl of trajectum.hu.nl/cultuur

CABArET Soundos Aangenaam 31 maart Ze is bekend van Wie is de Mol en de film Shouf Shouf Habibi. Deze maand is Soundos in het Schiller theater in Utrecht te zien tijdens een avond cabaretdubbel. Voor de pauze treedt Ygor op als de allerlaatste der Belgen. Daarna laat Soundos haar leefwereld zien. Laat je meenemen door de wondere wereld van deze twee verfrissende cabarettalenten.

fILM Black Butterflies 23 maart In het kader van literaire filmvertoningen: Black Butterflies, over het leven van de Zuid-afrikaanse dichteres Ingrid Jonker. een vrolijk leven had ze zeker niet, een mooie film moet het met Carice van Houten en Rutger Hauer in de hoofdrollen wel zijn. SLaU geeft je op 23 maart in het Louis Hartlooper Complex een fijne voorpremière.

KLASSIEKE M U z I E K Verjaardag van Bach 19 en 20 maart Op 21 maart zou Johann Sebastian Bach 326 jaar zijn geworden. Dat wordt natuurlijk grootsch en meeslepend gevierd door de Bachvereniging in de Geertekerk in het weekend daarvoor. niet alleen is er taart: er worden ook wat stukken uitgevoerd en er komt een fijne lezing. Dan snap je ook meteen waar het over gaat.

DONDErDAg 17­3 Uitgaan Dierentuin, 23.00 uur – Monza

DINSDAg 22­3 Muziek Tweetakt: Joast, tbb – neude

DINSDAg 29­3 Expo Untitled 1 van Melody Deldjou Fard, 11.00 uur – Stadhuis Utrecht grATIS

grATIS

VrIJDAg 18­3 Uitgaan Mama’s funky flow, 21.30 uur – SJU grATIS z AT E r D A g 1 9 ­ 3 festival Café Theater festival, vanaf 15.00 uur - Utrechtse binnenstad grATIS zONDAg 20­3 Literair Culturele Boekenweekzondag, 13.30 uur – Centrale Bibliotheek grATIS

MAANDAg 21­3 Dans Tweetakt: DOX danst Couple­ like #2, 13.30 uur – Huis a/d Werf

grATIS

DONDErDAg 24­3 Muziek I Blame Coco, 20.15 uur – tivoli de Helling VrIJDAg 25­3 Uitgaan Source on Stage, 23.00 uur – ekkO zATErDAg 26­3 Theater Tweetakt: Is Dit Een grap?, 20.30 uur – theater kikker zONDAg 27­3 Dansen Salsa party, 20.30 uur – Winkel van Sinkel

AMErSfOOrT DONDErDAg 17 ­ 3 Theater Vrijheid van de slechte smaak Vrouw Holland, 20.30 – De Flint zATErDAg 19­3 Theater Branding Lebbis, 20.15 – De Flint

17032011 TRAJECTUM 12

29


KIJK

Iedereen draagt een persoonlijk en bijzonder verhaal met zich mee. Curriculum vitae, het levensverhaal of de biografie, is het thema van de Boekenweek 2011. Een genre dat door schrijvers als Annejet van der zijl (Anna, Bernhard), frank Westerman (De Graanrepubliek, El Negro) en Suzanna Janssen (Het pauperparadijs) enorm populair is geworden. Trajectum selecteert bijzondere biografieën en autobiografieën.

CULTUUR

voor meer informatie op www. boekenwe ek.nl

DE SCHrIJVEr: roald Dahl De Verhalenverteller (Donald Sturrock, 2011) Wie is niet opgegroeid met Matilda en Sjakie en de Chocoladefabriek? Maar wist je dat Roald Dahl een schrijver is die veel tegenslagen in zijn leven heeft gekend? Zo overleed zijn vader op jonge leeftijd en verloor hij een dochter aan de mazelen. Zelf stelde hij fictie boven feit en maakte gebeurtenissen in zijn leven vaak mooier dan ze in werkelijkheid waren. Dahl was geen voorstander van biografieën, goed geschreven verhaal vond hij vele malen interessanter. De ontmaskering van Dahl maakt deze biografie daarom interessant. Donald Sturrock, schrijver van De verhalenverteller, beschikte over het hele archief van Dahl en kreeg medewerking van nabestaanden.

E O B EN K EE Le W2011 DOOR BOBBY SPIeR

30

TRAJECTUM 12 17032011

De Boekenweek is een sinds 1932 jaar­ lijks terugkerende ‘week’ van tien da­ gen in maart ter promotie van het (Nederlandse) boek. Tijdens de week kunnen boekenlief­ hebbers hun hart ophalen. Overal in het land worden signeersessies ge­ houden, lezingen, ontmoetingen met schrijvers en debat­ ten. Wie in de Boe­ kenweek (dit jaar van 16 t/m 25 maart) een boek koopt van 12.50 krijgt het boeken­ weekgeschenk De kraai cadeau. Dit jaar geschreven door de in Neder­ land wonende Iraan­ se schrijver Kader Abdollah.

Uitgeverij De Geus € 29,95


DE ICONEN:

DE ACTEUr:

Justin Bieber First step 2 forever: my story

Martin Luther King, Jezus, Mandela, Obama toespraken die de wereld veranderen

DE CrIMINEEL:

(Justin Bieber, 2010)

(2010)

(auke kok, 2011)

Hoe vreemd kan het lopen voor een zestienjarige? twee jaar geleden was hij nog totaal onbekend. nu wordt zelfs zijn haar geveild voor veertigduizend dollar. Justin Bieber is niet meer uit de jonge meidenbladen weg te denken. Hij werd bekend door filmpjes van optredens die hij op Youtube zette. Daar werd hij gesignaleerd door het platenlabel van Usher. en wat is een tieneridool tegenwoordig zonder zelf geschreven biografie? aan deze autobiografie is nooit eerder vertoond beeldmateriaal toegevoegd, waardoor het werk meer weg heeft van een plaatsjesboek. Bij aankoop krijg je een gratis poster van Bieber himself. Rennen!

De toespraak van Martin Luther king met zijn beroemde ‘I have a dream!’, is één van de bekendste die onze wereldgeschiedenis kent. In bundel van biografieën wordt aandacht besteed aan sprekers en hun gedenkwaardige, meeslepende of bezielende redes die invloed hebben gehad op onze geschiedenis. Grote sprekers komen aan bod, zoals Mandela en Obama. Hun toespraken worden voorafgegaan door een korte biografie. Inspirerend om te lezen.

Willem Holleeder, alias De neus, is nederlands meest beruchte crimineel. Hij startte zijn criminele carrière met onder andere de inmiddels geliquideerde Cor van Hout. Holleeder was het brein achter de ontvoering van biermagnaat Freddie Heineken en zijn chauffeur ab Doderer in 1983. Daarna kwam hij in de publiciteit als sluwe afperser van zakenlieden. Welk verhaal schuilt er achter deze topcrimineel en hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen? De Pers noemt het een bloedstollend jongensverhaal is. eigenlijk was Holleeder een aardige en intelligente goeierd. Meer weten? Je leest het allemaal in ‘Wimpies’ biografie.

HET IDOOL:

Uitgeverij kosmos € 12,50

Willem Holleeder De jonge jaren

rutger Hauer autobiografie

(Rutger Hauer, 2009) Rutger Hauer is niet meer weg te denken uit de vaderlandse televisiegeschiedenis. Hij was al een ster door zijn rol in de bekende ridderserie Floris en de films Soldaat van Oranje en Turks Fruit. als een van de eerste nederlanders brak hij daarna ook nog door op internationaal niveau, iets dat niet veel acteurs hem na doen. In zijn autobiografie vertelt hij over momenten in zijn leven waarin hij nieuwe inzichten kreeg of belangrijke dingen meemaakte. Hauer praat vrij over zijn visie op amerika, nederland en de filmindustrie. Uitgeverij De Boekerij € 12,50

evensverhalen 1 Uitgeverij Harper Collins Uk, € 20,95

Uitgeverij De Bezige Bij € 18,90

17032011 TRAJECTUM 12

31


Kies je master! 0m chting 3 i l r o o v master l wente.n t .u r e t s ma

aart 201

STUDENTEN, LET OP! Punten niet gehaald? Scriptie nog niet af? Met Personal Studycoaching van Instituut Maltha kom je er wel! Ook voor struikelvakken als Statistiek & de Bètavakken kun je op ons rekenen. Schrijf je nu in via

www.instituutmaltha.nl Of kom langs op de

Van Asch van Wijckskade 24.

1

WERELDRETEIZNEN EN BACKPACKERS VOOR STUDEN

KILROYWORLD.NL

POPULAIRE WERELDTICKETS

CHEAP & CLASSIC................................. VANAF € 1.365 Amsterdam » Hong Kong » Auckland » Los Angeles » Amsterdam

ORIENTAL DIP WITH FRIES.................... VANAF € 1.599 Amsterdam » Peking // Shanghai » Tokyo // Osaka » Auckland // Christchurch » San Francisco // New York » IJsland » Amsterdam

CLASSIC WITH A TWIST........................ VANAF € 1.775 Amsterdam » Qatar » Kathmandu // Delhi » Bangkok // Singapore » Brisbane // Melbourne » Christchurch // Auckland » Vancouver // Toronto » IJsland » Amsterdam // = zelf (over land) reizen Alle prijzen zijn vanafprijzen inclusief alle belastingen en toeslagen

(advertentie)

Voor die twaalf miljoen andere varkens. Zij zitten op elkaar gepropt in donkere, krappe stallen.


magazine van de Hogeschool Utrecht, verschijnt elke twee weken, behalve in de vakanties. De volgende Trajectum verschijnt donderdag 31 maart, uiterste inzenddatum service-berichten en traatjes: 23 maart. redactie­adres

Moeilijk verstaanbaar of alles twee keer moeten zeggen? Meld je dan aan voor een gratis logopedieonderzoek, -advies of -behandeling in de opleidingskliniek logopedie. Bel naar: 030 - 25 85 777

Bezoekadres: Padualaan 99, kamer 3S.140, Utrecht Postadres: Postbus 8611,3503 RP Utrecht Tel: (030) 258 66 90 e-mail: trajectum@hu.nl Website: www.trajectum.hu.nl redactie Janny Ruardy (hoofdredacteur, (088) 481 66 92) Joyce Vanhommerig (eindredacteur, (088) 481 66 93) Gerard Rutten (redacteur, (088) 481 66 94)

BELEEf CULTUUr, BOUW MEE Uniek vrijwilligerswerk wereldwijd in o.a. Marokko, Cuba en Italië. Internationale groepen, 2-4 weken, lage kosten. Infodag vrijdag 18 maart van 14.00 - 16.30 uur, kargadoor, Utrecht. www.ibo-nederland.org

Tirzah Schnater (redacteur, (088) 481 66 95) Maarten Nauw (webredacteur, (088) 481 66 96) Nettie Peters (redactie-assistent, (088) 481 66 90) Bobby Spier (stagiair, (088) 481 67 30) Medewerkers

NJr Wil jij je inzetten voor jongeren en bestuurservaring opdoen? Dan zijn wij op zoek naar jou! Solliciteer nu voor het bestuur 2011-2012 van nJR. www.njr.nl/vacature

Ad Franzen, André Weststrate, Ype Driessen fotograaf Kees Rutten Ontwerp Ontwerpwerk, Den Haag Opmaak Karel Oosting Advertenties Bureau van Vliet zandvoort@bureauvanvliet.com,

rABO/rANDSTAD Het traineeship van Randstad en Rabobank! je bent hbo afgestudeerd en je gaat een kijkje in de keuken nemen bij twee topbedrijven en ook een eigen winkel runnen? Interesse? Mail: anne. zondag-bruijn@nl.randstad.com

tel: 023 - 571 47 45 fax: 023 - 571 76 80 Abonnementen € 32,50 per jaargang (of deel daarvan). Overmaken op giro 578565 van Hogeschool Utrecht, o.v.v. postadres en abonnement Trajectum Druk redactieraad Chris van der Heijden, Ad van Liempt, Ruud Koolen Trajectum is aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau © Trajectum Auteursrecht voorbehouden. Het is verboden om zonder schriftelijke toestemming van de hoofdredacteur artikelen of illustraties geheel of gedeeltelijk over te nemen.

TRAATJEs

BDU, Barneveld

traatjes zijn advertenties die zowel in trajectum als op www. trajectum.hu.nl staan. Ze zijn maximaal 30 woorden en kosten 10 euro. Meer informatie en aanmelden: nettie.peters@hu.nl.

In de rubriek FAQ geven studentendecanen Marianne Hamel, Frans Meeuwsen en Jaap van Weenen antwoord op veel gestelde vragen van studenten. Heb jij vragen? Dan kun je bij jouw eigen decaan terecht voor informatie, advies en hulp over en bij je studie. Maar ook bij bijzondere persoonlijke omstandigheden en financiële en materiële vragen. De studentendecanen hebben een onafhankelijke positie en gaan uit van de belangen van de student. Kijk op de studentendecanen-site op Sharepoint voor meer informatie.

Q:

Dag meneer de decaan. Ik ben eerstejaars en heb een tussentijds negatief studieadvies gekregen. Dat is wel logisch, ik heb nog niet veel tentamens gehaald. Het kwam omdat ik erg moest wennen aan alles. Vanaf nu ga ik erg mijn best doen en komt het allemaal goed. Wat moet ik nu met dat negatieve advies?

A:

aan het tussentijdse studieadvies zijn nu nog geen consequenties verbonden. Je mag dus gewoon verder met je opleiding. Het tussentijdse studieadvies kun je zien als een waarschuwing dat je studieresultaten moeten verbeteren om aan het einde van het eerste jaar een positief studieadvies te krijgen. aan het einde van het eerste studiejaar heb je een positief studieadvies nodig om door te mogen naar het tweede jaar. Je moet tenminste 45 studiepunten hebben behaald en bij sommige opleidingen moet je daarbinnen ook nog bepaalde vakken met een voldoende hebben afgesloten. In de Onderwijs- en examenregeling van jouw opleiding kun je hierover alles lezen (OeR). Het studieadvies dat je krijgt aan het einde van het eerste jaar is bindend. De consequentie van een negatief bindend studieadvies is dat je met de opleiding die je volgt moet stoppen. Je mag wel een andere opleiding bij de HU gaan volgen, of dezelfde opleiding starten bij een andere hogeschool. Hoe jij met een tussentijds negatief advies omgaat, is je eigen keuze. Je kunt nog eens goed nadenken over hoe het komt dat je studieresultaten tot nu toe niet optimaal zijn. Is de studie misschien niet wat je verwachtte, of ben je niet genoeg gemotiveerd? Past jouw manier van studeren wel bij je opleiding? Of weet je wel wat je beter zou moeten doen, maar komt het er niet van? Wat ook de reden is, om aan het einde van het eerste jaar door te mogen naar het tweede jaar, zullen je studieresultaten moeten verbeteren. kijk dus nu al of je, op basis van het aantal studiepunten dat je behaald hebt, de 45 studiepunten norm aan het einde van het studiejaar kan halen. Verwacht je de norm niet te halen, dan kun je overwegen om je vóór 1 mei uit te schrijven. Je krijgt dan geen studieadvies en mag, als je dat wil, in september weer opnieuw met je opleiding starten. Je SLB-er of mentor van je opleiding is een goede gesprekspartner om je tussentijdse studieadvies te bespreken. Mochten er bijzondere omstandigheden zijn die je studieresultaten beïnvloed hebben, dan is het verstandig om die bij de studentendecaan te melden, zodat met het bindende studieadvies aan het einde van het eerste jaar daar misschien rekening mee gehouden kan worden.

dECAAN

SNEL HEES Of EEN SCHOrrE STEM?

Trajectum, het redactioneel onafhankelijke

Frans Meeuwsen

T Ip : Kijk in de OE stichtin r g­oer.n l

17032011 TRAJECTUM 12

33


PRiKBORd

pAr NA SSO S

Serviceberichten, speciaal voor mede­ werkers en studenten van de hogeschool. Ook een bericht, oproep, mededeling, uitnodiging of boodschap? Mail Trajectum@hu.nl o.v.v. ‘servicebericht’. Eerstvolgende trajectum verschijnt 31 maart. Deadline in te leveren servicebericht uiterlijk 23 maart.

Improbattle

De beste improvisatie-acteurs uit Utrecht en Oxford kruisen de degens in een unieke internationale improbattle. Het publiek wordt getrakteerd op onvervalste Britse humor en keiharde Hollandse grappen. Het belooft een clash of cultures te worden met veel humor, snelheid en actie. De voorstelling wordt in het engels gespeeld. Datum: vrijdag 8 april / tijd: 20.30 uur / Locatie: Parnassos / kaarten: € 7,-, studenten: € 5,- / Meer info en reserveren: www.tsgp.nl

HU

fCJ

BUrEAU TALENT

Guru-sessie: Moderne leiders

Training Lerend Leiderschap

‘Leidinggeven is niet zo moeilijk’, aldus voormalig CeO van Shell Jeroen van der Veer. Hij gaat in de sessie in debat met voormalig minister van VROM Pieter Winsemius over succes- en faalfactoren voor leiderschap. aanleiding voor de guru-sessie is het boek De stijl van de leider van Pieter Broertjes en Wilma de Rek. tijdens de guru-sessie vertellen zij over de gesprekken die zij voerden voor de Volkskrant: over tips, passies en visies die de moderne leiders aan hen hebben toevertrouwd. De discussie deze middag staat onder leiding van Frénk van der Linden. Datum: dinsdag 29 maart / tijd: 15.30 - 17.30 uur / Locatie: Centrum voor Communicatie & Journalistiek, Padualaan 99 / Deelname is gratis / aanmelden: ccj@hu.nl

In het traject Leren leiderschap voor beginnende leidinggevenden van de HU vergroot je je kennis en vaardigheden van het leidinggeven en sta je stil bij je rol als leidinggevende: wat voor soort leider ben ik en wat voor soort leider wil ik zijn? en wat voor soort leiderschap vraagt de organisatie van me? Data: 2-daagse 24 en 25 mei / Intakegesprekken: 26 en 28 april (voor meer data en kosten zie website van Bureau talent) / Info en aanmelden: 030 - 238 87 80 of bureautalent@hu.nl

Minormarkt Binnenkort wordt de jaarlijkse Minormarkt gehouden. Op deze markt zijn vertegenwoordigers van de minors, die in studiejaar 2011- 2012 aangeboden worden, aanwezig en kun je al je vragen stellen. Datum: 24 maart / tijd: 13.30 – 16.00 uur / Locatie: faculteit Maatschappij & Recht, Heidelberglaan 7 / Meer info: www.minors.hu.nl

HU

Mediatheektraining

• Een goede rijopleiding volg je maar één keer in je leven! • Al meer dan 40 jaar toonaangevend, innovatief en betrouwbaar! • Wij hebben als één van de weinige rijscholen het Bovag 3-sterren kwaliteitslabel!

www.bruinsma.nl 030-2510864 De grootste verkeersschool van Midden-Nederland

34

TRAJECTUM 12 17032011

Verbeteren van je zoekvaardigheden? Je marktonderzoek optimaliseren? Moeilijkheden met literatuurverwijzingen? De HU-Mediatheken bieden dit jaar de mogelijkheid aan docenten en medewerkers om gratis trainingen te volgen om je vaardigheden bij te spijkeren. Het meest recente trainingsaanbod van 2011 en bijhorende data vind je op de Sharepoint of op de rode trainingsladders die je in je postvak hebt gekregen. aanmelden: mediatheektraining @hu.nl

HU

Open dag

Weet je nog niet wat je wilt studeren? Of heb je al een keuze gemaakt en wil je meer informatie? Dan ben je van harte welkom op de komende open dag. Van 10 tot 15 uur kun je informatie krijgen over opleidingen, praten met docenten en proef je de sfeer bij de hogeschool. kun je niet aanwezig zijn op deze dag, dan wellicht wel op één van de andere voorlichtingsdagen in 2011. Open dag: zaterdag 26 maart / andere data van voorlichtingsdagen in 2011 zijn: dinsdag 31 mei open avond 16-20 uur, en dinsdag 23 augustus open avond 17-20 uur / Meer nfo: www.voorlichting.hu.nl/Voorlichtingsdagen

BUrEAU TALENT

Certificeringtraject studentbegeleider (SLB) Ben je studentbegeleider en wil je jezelf verder ontwikkelen in je rol? Dan is het Certificeringstraject voor studentbegeleiders iets voor jou. Het competentiegerichte onderwijs vraagt specifieke competenties van jou als studentbegeleider. In het Certificeringtraject word je je bewust van de wijze waarop je effectief en consequent de verantwoordelijkheid en realiteit van de student kunt aanspreken. Datum: 14 april (voor meer data zie de website van Bureau talent) / kosten: € 1.900,- per persoon / Meer info en aanmeldingen: bureautalent@hu.nl of telefoonnummer: 088 – 481 87 80


BUrEAU TALENT

ZIN in werk In de training Zin in werk word je je bewust(er) van je wensen, persoonlijke kracht en eigen zin. er wordt gewerkt vanuit drie thema’s: zelf de regie houden, inspiratie en navigatie. Het gevarieerde programma bestaat uit praktisch toepasbare theorieën, energieke werkvormen en speelse opdrachten. Voor leidinggevenden van deelnemers is er op 22 juni een lunch. tijdens deze lunch worden leidinggevenden geïnformeerd over inhoud en algemene resultaten van de training. Daarnaast krijgen ze tips en handvatten hoe om te gaan met loopbaanvragen van medewerkers. trainingsdagen: 10 en 25 mei, 9 en 23 juni (inschrijven kan tot 7 april) / Locatie: Makeblijde, Houten / Prijs training: € 555,- / Meer info en aanmelden: bureautalent @hu.nl of telefoonnummer: 088 – 481 87 80

HU

NIBUD

Utrecht en Eemland Bereikbaar Pas

Word trainer en verdien € 1000,Slim Studeren = Geld Beheren is een financieel trainingsprogramma voor en door studenten, met medewerking van het nibud, om studenten te wijzen op het belang van goed budgetbeheer. In onder andere Utrecht gaan gemotiveerde studenten elk een aantal budgettrainingen verzorgen om aankomende studenten meer te leren over slim budgetbeheer. Uit de aanmeldingen worden twee studenten geselecteerd, die tussen augustus en oktober gratis budgettrainingen aan hun medestudenten zullen geven. er wordt vanuit het programma ondersteuning geboden bij de organisatie van de trainingen, maar de studenten zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma. aanmelden en meer info: www.studerengeldbeheren.nl

HU/NVp

Voor ruim € 9,- per maand vanuit de stadsregio Utrecht naar je werk reizen met stads- en streekvervoer? Dat kan met de Utrecht Bereikbaar Pas. Woon je buiten de stadsregio, maar binnen de provincie Utrecht, dan heb je voor € 22,50 per maand een Pluspas. Voor werknemers van HU amersfoort is er sinds kort de eemland Bereikbaar Pas. Voor ruim € 9,- per maand kun je met alle bussen van Connexxion in de regio amersfoort reizen. Met de verschillende passen kun je zeven dagen per week, ook privé, reizen. Pashouders kunnen daarnaast (onder bepaalde voorwaarden) aanvullend een OV-fiets gebruiken. als je tot aanschaf van de pas overgaat, koop je deze voor de rest van dit kalenderjaar. De kosten worden eenmalig ingehouden op je salaris. Je reiskostenvergoeding blijft ongewijzigd. Meer info en aanmelden: P&O-site /personeelsinfo en/of op de site www.utrechtbereikbaar.nl. Hier vind je het ook het aanmeldingsformulier.

Slimmer met menskracht omgaan?

NUffIC

pA rN AS SO S/ UU

Gezocht: spelers en dansers

ter ere van het 37 5-jarig bestaan van de Un iversiteit Utrecht vindt op 21 en 22 mei 2011 een concer troute plaats, genaamd De cursu s van de eeuwige student . elf koren en orkesten vertelle n samen met acteurs, dansers en vertellers het verhaal van de eeuwige student. Muziek, dans, theater en verhalen kome n samen op tien unieke locati es in de stad, waaronder Domk erk, Sterrenwacht, de kasse n van het Universiteitsmuse um en educatorium. Voor het theateronderdeel is op 24 ma art, 19.30 uur de auditie. Voor dans hoef je geen auditie te do en. Repetities starten op 3 april. Meer info en ins chrijven: www.parnassos.n l

HU

Seminar Serious Gaming Het seminar Good practices van Serious Gaming in het voortgezet onderwijs presenteert educatieve games en hun toepassing in het voortgezet onderwijs. Games in de klas zijn geen dagelijkse routine. toch zijn er wel degelijk good practices te vinden: games die daadwerkelijk in de klas worden toegepast. Op dit seminar worden deze gepresenteerd. Het seminar richt zich op docenten en lerarenopleiders in het voortgezet onderwijs en ontwikkelaars, onderzoekers en bouwers van serious games. Datum: dinsdag 15 maart / tijd: 9-17 uur / Locatie: faculteit educatie / Meer Info: www.saganet.nl

Ben je nieuwsgierig naar innoverende antwoorden op het thema: Slimmer met menskracht omgaan? tijdens het Personeel- en arbeidcongres biedt Hogeschool Utrecht in samenwerking met de nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement en Organisatieontwikkeling (nVP) visies van organisatie- en HR-experts op dit gebied, ondersteund door arbeidsinnovaties als: Job Crafting, Flex&Fix en Crowdsourcing. Datum: 23 maart / tijd: 9 -17 uur / Locatie: faculteit Maatschappij & Recht / kosten: € 190,-. Ben je lid van het nVP of oud student van de opleiding Personeel en arbeid aan de HU, dan betaal je € 160,Deelname door journalisten uit het vakgebied (bij vooraf aanmelden) is kosteloos/ Info en opgave: emmy.vrijenhoek@student.hu.nl

Congres Meertaligheid Congres over de meerwaarde van meertaligheid voor het hoger onderwijs. engels heeft zich naast het vertrouwde nederlands een vaste plaats verworven in de collegezalen van het hoger onderwijs. Is dat genoeg voor een land dat een vooraanstaande kenniseconomie wil zijn? Of is het urgent om juist de kennis van talen als Frans, Duits, Spaans, Russisch, Hindi of Chinees te bevorderen? Datum: dinsdag 15 maart / tijd: 9-17 uur / Locatie: Beurs van Berlage / kosten: € 195,- / Meer info en aanmelden (online of op de dag zelf aan de zaal): www. nuffic.nl

17032011 TRAJECTUM 12

35


24/7 Ik ben Joost de Bruin, 35 jaar, docent pedagogiek aan de faculteit Maatschappij & recht en coördinator van het HU­brede Studium generale. Een beetje work­a­holic – omdat ik mijn werk leuk vind – maar als muziekliefhebber al erg uitkijkend naar het festivalsei­ zoen waar naast Werchter en Lowlands dit jaar ook de Beschaving op de Uithof prominent op mijn agenda staat.

DINSDAg nder van Ilco van der Linde, fou ons om rt iree insp , ace rpe Maste vrede. reld we r voo ons in te zetten r zijn leven Ik interview hem ove mer dat ik en carrière. Toch jam orden. gew ben list rna jou nooit

MAANDAg genoeg werk bij Stu dium generale, vandaar dat we graag eigen HU­ talent inzetten. Hier leggen Jelle, Meike en Tessa de laa tste hand aan de voorbereiding en voor het Masterpeace­event van morgen.

WOENSDAg Collega Noortje de Bondt ondersteunt de besturen van Utrechtse studentenorganisa­ ties. Daar hoort soms ook een netwerkdiner met prominente leden van het HU­manage­ ment bij. Als oud­studentbestuurder schuif ik graag aan!

DONDErDAg Stagiaire femke organiseerde de HU Debatstrijd 2011. De finale stond onder leiding van de Utrecht Debating Society en wordt gewonnen door de gedreven en flink verraste renee Kooger.

zATErDAg erdagavondbeste­ Een ouderwetse zat ng in Stairway to nla jare Na n! ding: dj­e ben, houd ik heb te id raa Heaven ged s en bruilof­ stje fee het dit jaar even bij den! vin te me et we Je . ten

zONDAg Een luie zondag in huis met grote liefdes Marie­Louise en pie. Op de agenda: Ameri­ kaanse serie The West Wing over het werk van de Ame­ rikaanse president en zijn staf in Washington.

Ook een keer in deze rubriek? geef je op via tirzah.schnater@hu.nl

VrIJDAg Stagiaires hebben ook een nadeel – hun doorloopsnelheid ligt vrij hoog. Tijd voor de afscheids borrel van femke en Tessa. geluk kig kunnen we beiden op uitzendbas is direct aan het werk houden!


Trajectum 10/11 #12