Page 1

Δ∂ÀÃ√™

£∂ƒπ¡√ ANA°Nø™THPIO 2008

07 Ã√¡√™ 03


4

περιεχόμενα

Ελληνική λογοτεχνία υπό σκιάν

6

Ελληνική λογοτεχνία 12 Η λογοτεχνία εκτός συνόρων 14

Ξένη λογοτεχνία

24

Υποβλητικές ατμόσφαιρες 30

Aστυνομικά 31 Πολιτικής το ανάγνωσμα 34

Πολιτική 36 Σελίδες που σκέφτονται 38 ∂ÍÒÊ˘ÏÏÔ: ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ªËÙÛÔÌfiÓÔ˜

Δοκίμια - Μελέτες 40 Γράφουμε... ιστορία 42

Ιστορία 43 Επιστήμες 46 Κλασικά έργα 48 Μουσική 49 Παιδικά 50 Λευκώματα 60 B

μπμ§π√fiÓÙÈη˜ £∂ƒπ¡√ ANA°Nø™THPIO 2008

EΉfiÙ˜: ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ªÂÓ¤ÎÔ˜ ∞ÓÙÒÓ˘ ¢ÂÏÏ·ÙfiÏ·˜

Δ∂ÀÃ√™

07 Ã√¡√™ 03

À‡ı˘ÓÔ˜ ∂Óı¤ÙÔ˘: •ÂÓÔÊÒÓ ∞. ªÚÔ˘ÓÙ˙¿Î˘ ¢È‡ı˘ÓÛË ¢È·Ê‹ÌÈÛ˘: §Ô˘Î¿˜ ¶··ÓÈÎÔÏ¿Ô˘ À‡ı˘ÓË ¢È·Ê‹ÌÈÛ˘: ÕÓÓ· μȉ¿ÏË ∞ÙÂÏȤ: ÃÚÈÛÙ›Ó· ¢È·ÎÔÁÈ¿ÓÓË


6

νέες ελληνικές κυκλοφορίες

EÏÏËÓÈ΋ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·

˘fi ÛÎÈ¿Ó

Λάζαρος Παυλίδης Καραβάν Σαράι Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 214 Περίοδος του εμφυλίου. Εξαθλιωμένοι αγρότες από τα χωριά της Μακεδονίας καταφθάνουν με τα λιγοστά τους υπάρχοντα στη Θεσσαλονίκη για να ξεφύγουν από τα δεινά του πολέμου. Εκεί συνωστίζονται κατά δεκάδες σ’ ένα παλιό οικοδόμημα, το Καραβάν Σαράι. Ανάμεσά τους ο Μαργαρίτης, ένας φτωχός χωρικός που έχει χάσει τη γυναίκα του, με τα δυο παιδιά του.

Γρηγόρης Παπαδογιάννης Σνιφ Εκδόσεις: Εμπειρία Εκδοτική Σελ.: 392 Η συγκλονιστική αφήγηση ενός παιδιού που δεν... μεγαλώνει ποτέ. Ο ήρωας μας ταξιδεύει στην Ελλάδα των τελευταίων 40 ετών. Πολιτικά, κοινωνικά, αθλητικά, καλλιτεχνικά γεγονότα άλλων εποχών περνούν μπροστά από τα μάτια του αναγνώστη με σπαρταριστά κωμικό τρόπο, ουσιαστικά δί-

νοντας μια ευφρόσυνη διάσταση σε ό,τι φάνταζε στα μάτια μας ως σπουδαίο και μοναδικό.

Παναγιώτα Σμυρλή Εφτά φεγγάρια Εκδόσεις: Εμπειρία Εκδοτική Σελ.: 488 Άλλες έχοντας μυστικά καλά κρυμμένα, άλλες για να ξεχάσουν ό,τι τις πλήγωσε, άλλες για να κάνουν μια νέα αρχή, γυναίκες που ξεκινουν ένα ταξίδι ζωής, γυναίκες - φεγγάρια πότε στη χάση και πότε στη γέμιση, σε ένα διαρκές κρυφτό με τον ήλιο του δικού τους ουρανού. Που καμιά τους δεν θα γυρίσει όπως έφυγε και καμιά δεν θα είναι όπως πριν.

Κυριάκος Ρόκος Η πεταλούδα του Ινσενμπορν Και άλλες ιστορίες Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 168 Μια σειρά από αληθινές ιστορίες, όπου η πραγματικότητα ξεπερνάει τα όριά της και αφήνεται ελεύ-

θερα να ζυμωθεί με τ’ όνειρο. Οι αληθινές αυτές ιστορίες δεν είναι οριστικά ντοκουμέντα ενός κόσμου, μιας εποχής. Απλά γίνονται αφορμή και διαβατήριο για να ταξιδέψεις στην απέναντι όχθη.

Αλέξης Σταμάτης Βίλα Κομπρέ Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 448 Ο Θάνος έχει φύγει εδώ και έντεκα χρόνια απ’ το χωριό του για να ψάξει τα όνειρά του στην πρωτεύουσα. «Τίποτε από εμένα δε φαίνεται» είναι το μότο του στη μαγική χοάνη που λέγεται Αθήνα, όπου σπάει διαρκώς τα μούτρα του. Όταν ο πατέρας του πεθαίνει, ξαναγυρίζει στο χωριό για την κηδεία. Η πατρική κληρονομιά είναι λίγα χρήματα, αλλά και μια παλιά «Πολαρόιντ» που θα τον θέσει μπροστά σ’ ένα τρομερό αίνιγμα: σε μια περίεργη ανορθογραφία στην ήρεμη ζωή ενός φιλήσυχου ανθρώπου.

Άρης Σφακιανάκης Η μοναξιά δεν μου ταιριάζει Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 392 Ένας σαραντάρης που έχει πάθος με τα αρχαία κείμενα και πιστεύει ότι είναι η ενσάρκωση του Πυθαγόρα στη σημερινή Αθήνα, παραδίδει σεμινάρια ποίησης. Ένα βράδυ συναντάει τη Λίλιθ, ένα σκοτεινό πλάσμα γύρω στα είκοσι πέντε, που συλλέγει διαρκώς ερωτικές εμπειρίες γιατί πιστεύει ότι αυτό θα τη βοηθήσει να γίνει συγγραφέας. Ο ήρωας την ερωτεύεται, όμως εκείνη συνεχώς του διαφεύγει.

Πάνος Σταθόγιαννης Ιδανικός καιρός γι’ αγάπες και ψέματα Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 352 Οι προθέσεις μας, οι ερμηνείες μας και, τέλος, τα ίδια τα γεγονότα μοιάζουν με μικρές πολύχρωμες ψηφίδες που, αν τοποθετηθούν με διαφορετικό τρόπο η μία δίπλα στην άλλη, δημιουργούν κάθε φορά και μια άλλη εικόνα της πραγματικότητας· εξίσου πιθανής, εξίσου αιτιολογημένης, εξίσου αληθοφανούς. Ένα μυθιστόρημα με συνεχείς εξωφρενικές ανατροπές των ανθρώπινων σχέσεων.


Μάκης Συνοδινός Σκοτεινή saga Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 616 Μέσα από σαράντα μία επιστολές που γράφτηκαν στη διάρκεια λίγων μηνών με την κρυφή προτροπή ενός ψυχιάτρου, η έγκλειστη σε ιδιωτική ψυχιατρική κλινική ηρωίδα περιγράφει την οικογενειακή της ιστορία στο διάστημα ενός αιώνα. Κέντρο της αφήγησης οι δώδεκα τελευταίες ημέρες του 1994, όταν η ηρωίδα ακολουθεί τη δίδυμη αδερφή της στο άδειο εξοχικό σπίτι του παππού τους στην Πάτρα, χωρίς να το γνωρίζει κανείς.

Έρση Σεϊρλή Νέοι άντρες Εκδόσεις: Μεταίχμιο Σελ.: 288 Στην Αθήνα – μια εξωπραγματική πόλη, όπου μερικά πράγματα τρέχουν ιλιγγιωδώς και άλλα βουλιάζουν στην ακινησία – οι ηρωίδες αυτών των ιστοριών συναντούν νέους άντρες. Δεν είναι ό,τι ακριβώς ονειρεύονται, αλλά μήπως δεν έχουν γίνει σοφότερες με τα χρόνια; Τώρα αρκούνται στα ελάχιστα. Το κάλλος των νεαρών φωτίζει το μελαγχολικό αστικό τοπίο, διασκεδάζοντας κατά κάποιον τρόπο τη μοναξιά τους.

Κώστας Λογαράς Ερημιά στο βλέμμα τους Εκδόσεις: Μεταίχμιο Σελ.: 288 Σ’ ένα απομακρυσμένο προάστιο του Σικάγου ζει από το 1964 η Γιαννούλα Σώρου, με καταγωγή από τη Σπαρτιά της ορεινής Πελοποννήσου. Όταν παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων θα επιστρέψει για λίγο, ύστερα από σαράντα ολόκληρα χρόνια, στην πατρίδα της – σε μια εντελώς αλλαγμένη Ελλάδα –, θα κλείσει έναν από τους ανοχτούς λογαριασμούς με τους ανθρώπους και θα ξεπληρώσει τα παλιά της χρέη σε νεκρούς και ζωντανούς.

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη Μια δική σου ζωή Εκδόσεις: Μελάνι Σελ.: 288 Με αφορμή συμβάντα της καθημερινής ζωής, πιεστικές εσωτερικές ή αντικειμενικές καταστάσεις,

όνειρα που έρχονται στον ύπνο και βασανίζουν τους ήρωες κι αφού ξυπνήσουν, η συγγραφέας τροποποιεί τις δόσεις πραγματικού, φανταστικού και συμβολικού που ορίζει το συνταγολόγιο του κοινού νου και φτιάχνει τους δικούς της τόπους ελευθερίας.

Γιάννης Μαρούδας Η μυστική διαθήκη της Πηνελόπης Γκαβογιάννη Εκδόσεις: Ωκεανίδα Σελ.: 413 Αθήνα, χειμώνας του 2003, παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων. Απέναντι στη μεγάλη φιέστα, η αμείλικτη καθημερινότητα κι η πίεση των συμφερόντων προκαλούν συνθήκες ασφυξίας... Ένα ποιητικό περιοδικό των Εξαρχείων, η «Κιβωτός», οδηγείται στο άδοξο κλείσιμο. Ένας νεαρός ποιητής πηδάει στον ακάλυπτο της πολυκατοικίας του. Η απελπισία μετατρέπεται σε οργή και ξεσπάει μανιασμένα.

Μάνος Σιφονιός Στην Πάτρα Flashback Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 200 Με φόντο την πόλη της Πάτρας μια παρέα παιδιών αγωνίζεται να αγαπήσει, να ερωτευτεί, να ισορροπήσει, να ζήσει. Χρόνια μετά, κάποιοι παντρεμένοι, κάποιοι όχι, κάποιοι άνεργοι, κάποιοι κολλημένοι, συναντιούνται σπάνια και προσπαθούν να προχωρήσουν. Η Πάτρα τους σημάδεψε όλους.

Γιάγκος Ανδρεάδης Λαθρέμποροι: Ιστορίες κλεμμένες από άλλους Εκδόσεις: Τόπος Σελ.: 284 Οι «Λαθρέμποροι» του Γιάγκου Ανδρεάδη είναι ένα παράξενο σπονδυλωτό μυθιστόρημα, ένα πυκνό παλίμψηστο σκοτεινών ιστοριών, που ολοκληρώνεται σε ομόκεντρους κύκλους φαινομενικά ασύνδετους μεταξύ τους: αλλά έτσι συγκροτείται, στη διάρκεια της ανάγνωσης, μια συνεκτική ως προς την αληθοφάνειά της, μια καθόλα πειστική Πολιτεία του Κακού, όπου κυρίαρχος πρωταγωνιστής είναι οι διεφθαρμένοι θεσμοί που παράγουν διεφθαρμένες συνειδήσεις.


8

νέες ελληνικές κυκλοφορίες

Θανάσης Βαλτινός Άνθη της Αβύσσου Εκδόσεις: Εστία Σελ.: 210 Δέκατος ένατος αιώνας, Αγγλική Αρμοστεία, το τελευταίο ταξίδι του Σολωμού στη Ζάκυνθο, και ο ποιητής μέσα από τα οικογενειακά σκάνδαλα στη μοναχική του πορεία. Η δικαστική σύγκρουση με τον ετεροθαλή αδερφό του Ιωάννη Λεονταράκη δεν έχει ακόμα τελειώσει. Μέσα σε συνθήκες διασυρμού, και για να προστατέψει την περιουσία και τον τίτλο του, ο ποιητής βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μητέρα του Αγγελική. Πενήντα οχτώ σκηνές, μια τέλεια προσωπογραφία· ο Σολωμός ολόκληρος, απερίφραστος.

Σταυρούλα Σκαλίδη Προδοσία και εγκατάλειψη

κανές για να τον προστατέψουν απέναντι στην ερημιά που εξαπλώνεται με ταχείς ρυθμούς μέσα του.

Ισμήνη Καπάνταη Κυνική ιστορία Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 232 Ορισμένοι από τους ήρωες του βιβλίου έχουνε τέσσερα πόδια, ενώ κάποιοι άλλοι δύο. Τον τίτλο του τον πήρε για «πολλούς» λόγους· θα τους αντιληφθούν, όμως, καλύτερα όσοι θα το διαβάσουν. Προς το παρόν αρκεί να πούμε ότι, αφού ζυγίσαμε τα δεδομένα, καταλήξαμε πως κι εδώ ισχύει το γνωστό τοις πάσι αξίωμα πως «όταν κάποιος έχει περισσότερα από κάποιον άλλον είναι ανώτερός του». Αν, παραδείγματος χάριν, εγώ έχω τέσσερα εκατομμύρια ευρώ κι εσείς έχετε μόνον δύο, ε, όπως και να το κάνουμε, εί-

για μεταμόσχευση σε τιμή ευκαιρίας. Αριστερό άρβυλο, από προσφάτως ακρωτηριασθέντα, σε αρίστη κατάσταση. Διαθέσιμα και θαυματουργά λείψανα. Χώροι καταθλιπτικοί κι αφρόντιστοι σαν τ’ αμπάρια των δουλεμπορικών. Στα υπόγεια στήνουν γλέντι οι αρουραίοι, οι κούρδοι κι οι άστεγοι.Τα μεσάνυχτα θα βγει συσσίτιο για όλους.

Μιχάλης Φακίνος Αναμνήσεις ενός Λωτοφάγου Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 360 Άψυχοι και έμψυχοι ήρωες σε ένα αλληγορικό μυθιστόρημα, όπου ο ρεαλισμός και ο σουρεαλισμός, η πραγματικότητα και η φαντασία, το όνειρο και ο εφιάλτης αποκαλύπτονται διαδοχικά στον αναγνώστη σαν τα απαγορευμένα αξιοθέατα της μνήμης του Ανθρώπου.

Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 110 Στην Αθήνα, ένας νέος άνδρας μόνος. Ακόμη πιο μόνη από κείνον, μια ηλικιωμένη συγγραφέας. Η μοιραία συνάντησή τους. Ξηλωμένα πεζοδρόμια, γραμμένοι τοίχοι, αποτσίγαρα, σκιές μεταναστών, φοιτητές, πρεζόνια και γέροι. Σε μια ταράτσα, ένα σαπισμένο πτώμα.Τέσσερις χειρόγραφες επιστολές και ένα βιβλίο αποκαλύπτουν την αλήθεια. Ποιος προδίδει; Και ποιος εγκαταλείπεται στη στενή καρδιά των δρόμων της πόλης;

Σώτη Τριανταφύλλου Λίγο από το αίμα σου Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 392 Η ιστορία ενός καθολικού βρετανού αριστοκράτη, του Ιερώνυμου ντε Μπιουτ· η ιστορία του Ευγένιου και της Μπέθανυ Σταμπς· η εποχή της τζαζ στο Λονδίνο· ύστερα, στα Υψίπεδα της Κένυας· σαμπάνια και αγριοφράουλες· μια μαγική παιδική ηλικία στην αφρικανική σαβάνα· ένα κατοικίδιο θηρίο με το όνομα «Ντάρλινγκ»· μια τραγική απώλεια· τρόποι ζωής και θανάτου στην Αφρική· η Εύθυμη Κοιλάδα. Το «Λίγο από το αίμα σου» είναι ένα μυθιστόρημα όπου όλα είναι αληθινά, τίποτα όμως δεν είναι βέβαιο.

Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης Το παραμύθι του ύπνου Εκδόσεις: Μεταίχμιο Σελ.: 224 Με κεντρικό μοτίβο την κλιματική αλλαγή ο Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης στήνει ένα μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή έναν απόστρατο αξιωματικό της αεροπορίας, ο οποίος επιμελείται τα δελτία καιρού σε έναν ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό. Ένας μεσήλικας που βρίσκεται σ’ ένα παράξενο σταυροδρόμι τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική του ζωή, που κινήθηκε πάντοτε εκ του ασφαλούς τόσο σε ό,τι αφορά τη σχέση του με τη γυναίκα του όσο και σε ό,τι αφορά τις επιλογές στη σταδιοδρομία του, βλέπει πως η προνοητικότητα και η ατολμία του δεν θα σταθούν ι-

μαι ανώτερός σας. Κατά συνέπειαν οι έχοντες τέσσερα πόδια είναι σε καλύτερη θέση – ένα σκαλί πιο πάνω κοινωνικά – από τους έχοντες δύο, ακριβώς όπως γίνεται και με τα χρήματα.

Γιώργος Δενδρινός Απ’ τα κόκαλα βγαλμένα Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 392 Ιατρομεσίτες, βαποράκια, Καματεροί, άγιες Αθανασίες, Ιεχωβάδες, πορτοφολάδες. Τα πάντα πουλιούνται κι αγοράζονται. Και η ψυχή ακόμα. Δεξιός νεφρός

Γιάννης Πλιωτάς Το βασίλειο της Αράχνης Εκδόσεις: Α.Α. Λιβάνη Σελ.: 240 Ένας ταπεινός αγγελιοφόρος μεταφέρει μια περγαμηνή ανυπολόγιστης αξίας στον πολιορκούμενο Ανατολικό Πύργο. Θα συναντήσει προαιώνιους φύλακες των δασών, επικίνδυνες παρουσίες θα απειλήσουν τη ζωή του, δυσερμήνευτοι σύμμαχοι θα προσπαθήσουν να τον πάρουν με το μέρος τους. Θα παρασυρθεί στη δίνη σφοδρών μαχών και τελικά θα μπλεχτεί στο κουβάρι του αινίγματος της αγάπης.


10

νέες ελληνικές κυκλοφορίες

Χρήστος Θ. Παπαδημητρίου Το τέλος του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ Απόδραση από τη ναζιστική Γερμανία Ιστορικό Μυθιστόρημα Εκδόσεις: Ιωλκός Σελ.: 272 Πρόκειται για «Το τέλος του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ – Απόδραση από τη ναζιστική Γερμανία», του Χρήστου Θ. Παπαδημητρίου, ο οποίος αναδεικνύεται σε έναν επιδέξιο χειριστή των δραματικών κορυφώσεων και των ολοζώντανων περιγραφών. Στο έργο του, και ενώ η Ευρώπη ετοιμάζεται να βυθιστεί στη δίνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ένας έρωτας απελπισμένος και καταδικασμένος ανθεί και καρποφορεί. Γεννημένος ένα βράδυ του Ιανουαρίου 1939, μετά την ερμηνεία ενός από τα «Βρανδεμβούργια» κονσέρτα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, ο έρωτας αυτός θα παλέψει να επιβιώσει, προσπαθώντας να ξεφύγει από τις διώξεις ενός μηχανισμού απανθρωποποίησης όπως η Γκεστάπο.

Τάσος Δ. Καραγιάννης Το δόρυ της θεάς Αφαίας Περσικοί Πόλεμοι Ιστορικό Μυθιστόρημα Εκδόσεις: Ιωλκός Σελ.: 320 Ιστορικό μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή έναν ήρωα που διακρίθηκε με την ατομική του γενναιότητα περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο έλληνα κατά τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, ηγούμενος της αιγινήτικης μοίρας που κρατούσε το δεξί πλευρό της ελληνικής παράταξης των πλοίων.

Ισίδωρος Ζουργός Η αηδονόπιτα Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 600 Στο νέο μυθιστόρημα του Ισίδωρου Ζουργού το όραμα της ελευθερίας συμπλέκεται με το ιδανικό του έρωτα στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η περιήγηση ενός αμερικανού φιλέλληνα στη Νάξο, στη Θεσσαλονίκη, στον θεσσαλικό κάμπο, στα λημέρια του Ολύμπου, στα αρματολίκια της Ρούμελης και στο πολιορκημένο Μεσολόγγι είναι η αφορμή για να βιώσει ο αναγνώστης τις περιπέτειες του ελληνικού κόσμου στις αρχές του 19ου αιώνα.

Αχιλλέας Σωτηρέλλος Ο θησαυρός

Χάρης Χριστοφορίδης Ρέιβεν Σίτυ

Εκδόσεις: Οξύ Σελ.: 128 Σύγχρονοι ήρωες δοσμένοι μέσα από μοντέρνες γραφές που φέρνουν στον νου τις ταινίες του Tarantino... το κυνικό παραμύθι του Αχιλλέα Σωτηρέλλου ξετυλίγει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη έναν σκληρό και ανεξήγητα γοητευτικό κόσμο με πρωταγωνιστές που θα μείνουν στο μυαλό πολύ καιρό.

Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Σελ.: 506 Πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας, ο Χάρης Χριστοφορίδης αξιοποιώντας την ατμόσφαιρα του νουάρ επινοεί έναν κλειστοφοβικό μελλοντικό κόσμο, ο οποίος συνδυάζει την αγωνία του Φίλιπ Ντικ για την κατάρρευση του πολιτισμού και την απειλή του ολοκληρωτισμού, τη μεταφυσική του Έντγκαρ Άλαν Πόε, τον τρόμο του Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκφαφτ και τη φιλοσοφία της μετα-matrix εποχής.

Πέτρος Αργυρίου Τα άγρια ζώα της πόλης Εκδόσεις: Οξύ Σελ.: 148 Ο Μανόλης Ευθυμίου ζούσε τη ζωή ενός επιτυχημένου αρχιτέκτονα και συζύγου – μέχρι εκείνο το καταραμένο τροχαίο, από το οποίο επιβίωσε. Ο Μανόλης υπήρξε ένας από τους τυχερούς που επιβιώνουν από τις ανθρωποθυσίες των δρόμων. Αυτά είναι τα καλά νέα. Τα άσχημα νέα είναι ότι στο ατύχημα δεν έσπασαν μόνο γυαλιά, λαμαρίνες και ανθρώπινες σάρκες αλλά και κάτι άλλο, πιο βαθύ, μέσα του.

Βασίλης Καραποστόλης Το χάρισμα Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 336 Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα γύρω από το πάθος της προσφοράς, το πιο σπάνιο απ’ όλα κι εκείνο που παρεξηγείται πιο εύκολα. Από την κορυφή της επιτυχίας της μια ώριμη γυναίκα, διάσημη ζωγράφος, σκύβει ξαφνικά και διακρίνει κάτω, πολύ χαμηλά, μιαν άλλη ύπαρξη να παραδέρνει μέσα στην αφάνεια.

Νίκος Γρηγοριάδης Ο ιδιοκτήτης του Lido Εκδόσεις: Ίνδικτος Σελ.: 230 Νοέμβριος 1916 - Ιανουάριος 1953. Τρεις γενιές ελλήνων της Αλεξάνδρειας, μια πορεία ζωής από την Κάσο στην Αίγυπτο και πάλι πίσω. Μια γυναίκα, η Μαρία, που ακολουθεί «αμέτοχη» τη μοίρα της, κι ένας άντρας, ο Μιχάλης, ο ιδιοκτήτης του νυχτερινού κέντρου «Lido», στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, θα εμπιστευτούν στην υπομονή και στη σιωπή ο καθένας τη δική του επιθυμία. Η μοίρα όμως είναι εκείνη που θα τους φέρει τελικά κοντά – μα και θα τους απομακρύνει. Ένα μυθιστόρημα - ποταμός από τον πρωτοεμφανιζόμενο Νίκο Γρηγοριάδη.

Σπύρος Γιανναράς Ο Λοξίας Εκδόσεις: Ίνδικτος Σελ.: 180 Τρεις ιστορίες για το «Εγώ» ως απόλυτο πόθο... Η αναζήτηση της προσωπικής ταυτότητας, το βίαιο ξεμπέρδεμα βεβαιοτήτων σχετικά με τον «άλλο» μας εαυτό, το άδειασμα από τις «αλήθειες» που μας κυκλώνουν και συνθέτουν την «πραγματικότητα», δίνονται με τρόπο απολαυστικό και συνάμα σκληρό, αιφνιδιάζοντας σχεδόν τον αναγνώστη με τη σύλληψή τους από τον συγγραφέα.


12

ελληνική λογοτεχνία

Το θέμα του βιβλίου αφορά πολύ κόσμο. Κι όταν λέμε πολύ, εννοούμε μιλιούνια. Ωστόσο, στην τόσο πολυσύνθετη εποχή μας, με τις εξελιγμένες ανθρώπινες σχέσεις και την κληρονομημένη σοφία, θα δυσκολευόταν κάποιος να ορίσει με σαφήνεια τον βλάκα και τον έξυπνο. Για παράδειγμα, όλοι συμφωνούμε ότι ένας εγγράμματος άνθρωπος κάλλιστα θα μπορούσε να είναι βλάκας με περικεφαλαία, όμως προσμετράται στους ξύπνιους! Αυτός ο μπακάλικος συλλογισμός είναι ακαταμάχητος, όπως και ο βλάκας μέσα στην κοινωνία. Κάλλιστα επίσης μπορούμε να χαρακτηρίσουμε έξυπνο και δαιμόνιο ένα ακαλλιέργητο κάθαρμα, τούβλο κανονικό, που έχει τη δυνατότητα να κόβει μονέδα, αφού το χρήμα αποτελεί μια διαχρονική αξία Διονύσης σ’ αυτόν τον παλιοντουνιά. Παρά τη διαπίστωση Χαριτόπουλος του συγγραφέα ότι ο έξυπνος δεν το λέει και ο βλάΕγχειρίδιο βλακείας κας δεν το ξέρει, ο διαχωρισμός δεν είναι εύκολη υΕκδόσεις: Τόπος πόθεση και οι εξηγήσεις ποικίλλουν. Σήμερα, για Σελ.: 116 παράδειγμα, μοντέλο του πετυχημένου και κατά συνέπεια έξυπνου ανθρώπου, αποτελεί ο εξειδικευμένος ηλίθιος, ο οποίος αν παραβληθεί με τον αναγεννησιακό πολυτεχνίτη κι ερημοσπίτη του παίρνει τα σώβρακα. Ο πολυπράγμων άνθρωπος της Αναγέννησης ηττήθηκε κατά κράτος από τον κοινωνικά επιδοτούμενο βλάκα της διπλανής πόρτας. Κάθε εποχή τελικά οριοθετεί τους βλάκες και τους ξύπνιους της. Και σε αυτές τις περιπτώσεις οι διαφορές δεν είναι διακριτές. Το πρόβλημα της βλακείας χρωστά χάριτες στις δημοκρατικές πλειοψηφίες, όπως και η εξυπνάδα στους πρόθυμους υποψήφιους διεκδικητές αυτών των πλειοψηφιών.

Γιατρός στο επάγγελμα και δεινός πεζογράφος, ο Οικονόμου, όπως και στο προηγούμενο βιβλίο του «Η πλαγιά με τα νίφαστρα», δεν ξεχνά τις τέχνες του, αυτές της ιατρικής και της γραφής. Τα φάρμακα, οι γιατροί και οι κλινικές δημιουργούν τόπους, χρόνους και υποθέσεις που λαμβάνουν σάρκα και οστά, με χειρουργική μαεστρία στα κιτάπια του μυθιστοριογράφου. Έχοντας αφομοιωμένη την πλοκή του αστυνομικού μυθιστορήματος, που υπηρετεί τη βαθύτητα κι όχι τις εντυπώσεις, ο συγγραφέας μάς παρουσιάζει μια πρωτότυπη αλληγορία, όπου ο μικρόκοσμος ενός νοσοκομείου της πρωτεύουσας στα σκοτεινά χρόνια της δικτατορίας αντικατοπτρίζει με μαεστρία και σε κλίμακα τη ζοφερή πραγματικότητα Ντίνος Οικονόμου της κοινωνίας. Ο χώρος του νοσοκομείου, ένα μέΤο μνημόσυνο ρος όπου οι άρρωστοι προστρέχουν για να βρουν της χελώνας την υγεία τους με κίνδυνο τον ίδιο τους τον χαμό, Εκδόσεις: Καστανιώτη παραλληλίζεται με αυτό που τόσο κομψά αποκαΣελ.: 412 λούμε κοινωνικό στίβο, εκεί που αναμετρούμε τις δυο όψεις της μοίρας μας, την καλοτυχία ή την κακοτυχία μας. Όπως και στην κοινωνία, έτσι και στον περιορισμένο χώρο του νοσοκομείου ασκείται και δοκιμάζεται η τιμή και η ατιμία, το δίκαιο και το άδικο, το καλό και το κακό. Τίμιοι κι απατεώνες μαζί συνθέτουν το εκρηκτικό μείγμα μιας πραγματικότητας που ξεπερνά κάθε ευγενική προσδοκία, σε ένα συναγελασμό που δεν έχει τέλος – ή, αλλιώς, η κατάληξή του είναι το όριο της φυγής, εκεί ακριβώς που σταματά με τον πιο ευφυή τρόπο το μυθιστόρημά του ο συγγραφέας. Δεινός χειριστής της γλώσσας, μάστορας των διαλόγων, ο Οικονόμου μας χαρίζει ένα καλό μυθιστόρημα, πράγμα σπάνιο στους χαλεπούς καιρούς της γραφής.

B Η «κουζίνα του συγγραφέα», σειρά στην οποία ο Μισέλ Φάις φιλοξενεί «μάγειρες» συγγραφείς, έχει μια θεμελιώδη διαφορά από την παραδοσιακή κουζίνα: διαθέτει ξεχωριστή θεωρία για τη νοστιμιά. Ένα νόστιμο φαγητό είναι ό,τι πρέπει για ένα γεύμα. Ένα νόστιμο βιβλίο δεν είναι ό,τι καλύτερο για τον αναγνώστη, πολλώ δε μάλλον για τον συγγραφέα του. Οι γεύσεις που ξέρει να δουλεύει κατά βάση ο συγγραφέας είναι πικρές, και η Μήτσορα ως προς αυτό πέτυχε τη συνταγή της. Στο βιβλίο της «Με λένε λέξη», η συγγραφέας επανασυστήνεται μέσα από μια αυτοβιογραφική παράθεση σπαραγμάτων ζωής, που ενώνουν ένα παρελθόν σπαραχτικό μέσα από τον κόσμο των λέξεων που ξέρουν να εσωτερικεύουν την Μαρία Μήτσορα αίσθηση του βιώματος. Οι λέξεις μερικές φορές σωΜε λένε Λέξη ματοποιούν το νόημά τους, έτσι που όταν τις ακούμε Εκδόσεις: Πατάκη μοιάζουν να σχηματίζουν μια πραγματικότητα δική Σελ.: 226 μας. Η μυθιστορία της σχηματίζει τη μελαγχολική εκδοχή μιας γενικής παραδοχής της αποτυχίας. Για να τη θεμελιώσει προστρέχει σε καταστάσεις-ορόσημα: διαλυμένη σχέση γονέων, συγγενείς στα τρελοκομεία, έρωτες που κυνήγησαν και κυνηγούν τη «μακρινή χαρά». «Στον έρωτα δίνουμε και παίρνουμε αυτό που δεν έχουμε», μας δηλώνει μέσω Λακάν. Η Μήτσορα, μέσα από την κτηνωδία, τη βαρβαρότητα, το «αίμα που πιτσιλίζει τα μάγουλά της», ονειρεύεται τις λέξεις, δημιουργεί έναν πολύχρωμο στρόβιλο από γνώσεις, εμπειρία, μαγεία και μαεστρία, φτάνοντας στην ευγένεια ως καταφύγιο μιας τρυφερότητας. Εδώ φαίνεται να αχνοφέγγει μια ελπίδα: «Από όλα τα συναισθήματα προτιμώ τον ενθουσιασμό». Σε αυτό το σημείο, περνώντας μέσα από το ανεκπλήρωτο, το φευγαλέο, το χαώδες, το άφατο, ολοκληρώνει ένα κύκλο μύησης και ξαναδημιουργεί το δικό της σύμπαν με υλικά τις λέξεις.

Το σύνολο του λογοτεχνικού έργου του Μάριου Χάκκα συγκεντρώθηκε σε ένα τόμο 630 σελίδων, που περιλαμβάνει ποιήματα, θεατρικά και διηγήματα ως επί το πλείστον.Την πρώτη του εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα την πραγματοποιεί το 1965 με την ποιητική συλλογή «Όμορφο καλοκαίρι». Ένα χρόνο αργότερα κυκλοφορεί την πρώτη του συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Τυφεκιοφόρος του εχθρού». Η συλλογή είναι χωρισμένη σε πέντε τιτλοφορημένες ενότητες και απαρτίζεται από είκοσι πέντε διηγήματα. Από την πρώτη του κιόλας πεζογραφική εμφάνιση η γραφή και το ύφος του ξεχωρίζουν. Η θετική αίσθηση ενδυναμώνεται και παγιώνεται με την έκδοση της δεύτερης συλλογής με διηγήματα, τον περίφηΜάριου Χάκκα μο «Μπιντέ», με το ομώνυμο διήγημα να «σκοτώΆπαντα νει» με την οξύτητα και τον μοναδικό χειρισμό της Εκδόσεις: Κέδρος ειρωνείας και του συμβολισμού του. ΑκολουΣελ.: 630 θούν, το 1971, τα τρία θεατρικά του μονόπρακτα «Ενοχή», «Αναζήτηση», «Τα κλειδιά», που κυκλοφορούν σε ένα τόμο. Η τρίτη και τελευταία του συλλογή, «Το κοινόβιο», περιλαμβάνει μια σειρά σπαρακτικών διηγημάτων, με επίκεντρο τη φοβερή πάλη του ίδιου με την αρρώστια του. Γνωρίζοντας το επερχόμενο τέλος του, ο συγγραφέας αναμετριέται κατά πρόσωπο με τον θάνατο, απαιτώντας να βιώσει το μερίδιο της ζωής που του απομένει με αξιοπρέπεια, τόλμη, αλλά και απελπισία, πάντα από τη μεριά εκείνη της ζωής που ξέρει να αγωνίζεται και να εκτιμά το κάθε ανεκτίμητό της δευτερόλεπτο. Στα τελευταία αυτά διηγήματα ο Χάκκας ακουμπά τον θάνατο, αποχαιρετώντας με σπαραγμό τη ζωή, ταυτόχρονα ωστόσο κληροδοτώντας τη λογοτεχνία μας με κείμενα σπάνιας αξίας που κρατούν τη μνήμη του ζωντανή ανάμεσά μας.


ελληνική λογοτεχνία

Ο Κούρτοβικ, χρησιμοποιώντας μια λογοτεχνική συνάντηση βαλκάνιων συγγραφέων, που αποσκοπεί στη βράβευση ενός βαλκανικού μυθιστορήματος, σε ένα μέρος κάπου στη Βόρεια Ελλάδα, καταφέρνει να εκφράσει το διαρκές αδιέξοδο των σχέσεων μεταξύ των βαλκανικών λαών. Μέσα από τη μυθιστορηματική Γερμανίδα, εκπρόσωπο ενός γαλλογερμανικού τηλεοπτικού σταθμού, που ενδιαφέρεται να καλύψει το συνέδριο, προκειμένου να μεταφέρει την ιστορία του βραβευμένου μυθιστορήματος στη μικρή οθόνη, με λογοτεχνική μαεστρία, ιστορική και ανθρωπολογική γνώση αναδεικνύεται η βεβαρημένη άποψη των Ευρωπαίων για τους βαλΔημοσθένης Κούρτοβικ κανικούς λαούς. Στο μυθιστόρημα αυτό, τα Βαλκάνια μοιάζουν σαν ένας τόπος ακρωτηριασμέΤι ζητούν οι βάρβαροι νης μαγείας, όπου εμφιλοχωρεί παντού το παΕκδόσεις: Ελληνικά ράδοξο και ο φετιχισμός, ένα εκρηκτικό μείγμα, Γράμματα εγκλωβισμένο στη βαρβαρότητά του αλλά και Σελ.: 308 στη λυτρωτική αταξία του σε σχέση με την ευρωπαϊκή νοοτροπία. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των συγγραφέων για το βραβείο μοιάζει με το χρονικό ενός υπόγειου και ακατάπαυστου πολέμου, μέσα από καταπληκτικές περιγραφές, ευφάνταστες «μάχες», παράλληλες ιστορικές αντιπαραθέσεις και τη λυτρωτική απειθαρχία, αυτή που κάνει εν τέλει τους ανθρώπους περισσότερο ανθρώπινους. Έχουμε να κάνουμε με ένα ξεχωριστό μυθιστόρημα, που έθεσε μεγάλες και περίπλοκες δυσκολίες στη συνταγή της σύνθεσής του και δεν έμεινε καθόλου στις καλές προθέσεις, αλλά πέρασε το όριο εκείνο της δημιουργίας όπου όλα ευτυχούν στην πράξη.

13

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα του ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1964 από τις Εκδόσεις: Εστία. Είχε προηγηθεί το μυθιστόρημα «Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη», που εντασσόταν στη σατιρική παράδοση, στο οποίο οι ήρωες κινούνται συνεχώς, περιπλανώνται, χάνονται για να ξαναβρεθούν, σε ένα ταξίδι αναζήτησης. Στο αλχημιστικό αυτό μυθιστόρημα, όπως το αποκαλεί ο συγγραφέας του, τα κεντρικά πρόσωπα κινούνται στην εξελισσόμενη ιστορία όπως οι ηθοποιοί που υποδύονται αντίθετους ρόλους. Οι ήρωες μοιάζουν περισσότερο με ανδρείκελα προκειμένου να ανταποκριθούν στην πολυεπίπεδη αφήγηση, όπου το Νάνος Βαλαωρίτης ένα συμβάν αντικατοπτρίζεται μέσα στο άλλο, Ο θησαυρός του Ξέρξη συμμέτοχο αλλά ταυτόχρονα και αυτόνομο στη Ένα αλχημιστικό μυθιστορηματική ροή. Ο άνθρωπος είναι το πρωμυθιστόρημα τογενές υλικό που δίνει ώθηση και κίνητρο για Εκδόσεις: Άγκυρα την αναζήτηση του «Θησαυρού του Ξέρξη», η οΣελ.: 368 ποία τοποθετείται στα πλαίσια ιστορικών γεγονότων. Πρόκειται για ένα καθαρά συμβολικό μυθιστόρημα σε τέσσερα μέρη, όπου η περιπέτεια έχει τον πρώτο ρόλο. Στον «Θησαυρό του Ξέρξη» ο πραγματικά χαμένος θησαυρός ο οποίος δεν έχει βρεθεί δεν είναι άλλος από τον ανθρώπινο θησαυρό, που συμβολίζει μια ιδεατή επανάσταση ενάντια σε έναν άστοργο κόσμο. Σε όλο το έργο κυρίαρχο είναι το μεγάλο ζήτημα της ταυτότητας και της διερεύνησης του ποιοι πραγματικά είμαστε, όπως και του ερωτήματος ποιοι θα μπορούσαμε να είμαστε, τόσο από την καλή όσο και από την κακή μας πλευρά.

B Ανακατεύοντας το Νόημα της ζωής με τις γυναίκες, τη θηλυκή φάρα με την πουτανιά και τις σχέσεις των δυο φύλων με την καθημερινότητα, ο Μαραγκόπουλος καταλήγει σε ένα ευτυχές λογοτεχνικό αποτέλεσμα, που εκτός των άλλων μοιάζει να δοκιμάζει τον άνθρωπο του Διαφωτισμού στον σύγχρονο κόσμο. Στην περίπτωση του «True Love» συμβαίνει το Νόημα να χάνεται στις απατηλές καταναλωτικές προσδοκίες ενός ξεκαπίστρωτου καπιταλισμού, στους λαβυρίνθους της ανθρώπινης ψυχής και, τελικά, ακόμη και στα τρυφερά βάθη του εφηβαίου. Όπου κι αν παραδέρνει, το σημαντικό είναι ότι αποτελεί ακόμα ζητούμενο βίου. Από αυτή την άποψη το βιβλίο «βάΆρης Μαραγκόπουλος ζει πλάτη» σε ένα σχέδιο μιας πιθανής λύτρωσης. True Love Οι σύγχρονες ανθρώπινες σχέσεις, κυρίως μέσα Εκδόσεις Τόπος από την ερωτική τους εκδοχή, παρά το γεγονός Σελ. 184 ότι είναι τελείως απάνθρωπες, έχουν πετύχει αυτό να μην προκαλεί την παραμικρή εντύπωση. Μια ομάδα ηρώων, ανθρώπων της διπλανής πόρτας, βρίσκεται σε υπαρξιακή κρίση. Ανάμεσά τους κι ένας συγγραφέας, του οποίου η μόρφωση δεν τον βοηθά στην καλύτερη διαχείριση του αδιεξόδου από τους «απλούς θνητούς». Ο σημερινός άνθρωπος φαίνεται προδομένος από την καθημερινότητά του, τα οράματά του, τον εαυτό του, μοιάζει με άνθρωπο δίχως ψυχή, δίχως ελπίδα, δίχως μέλλον, έτσι έρμαιο όπως είναι στις υποσχέσεις μιας ψεύτικης ζωής. Άντρες και γυναίκες παραδέρνουν ανάμεσα στο αίτημα μιας πλαστής ευζωίας που κοστίζει όλο το εικοσιτετράωρο του ύπνου και του ξύπνιου τους, ενώ ταυτόχρονα η ζωή βυθίζεται μέσα στην ασημαντότητα, το ίδιο και οι σχέσεις των ανθρώπων.

Δυο βιβλία προηγούνται ήδη της πρόσφατης «Ρόζας», όπως και διηγήματα που έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα περιοδικά. Η Σούμπερτ, η οποία δεν κρατά από τη γνωστή μουσική οικογένεια, είναι Ελληνογερμανίδα με πολύ καλή γνώση της ελληνικής πραγματικότητας, όπως αυτή περιγράφεται μέσα από τις σελίδες του πρόσφατου λογοτεχνικού της πονήματος. Από τις πρώτες κιόλας γραμμές η συγγραφέας «τη βγαίνει» με δυναμισμό στον αναγνώστη της, τον αιφνιδιάζει. Δεν θα ήταν δε υπερβολή να πω ότι, κατά την έκφραση του συρμού, τον πάει καροτσάκι. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να κερδίζει τις πρώΜαρία Σούμπερτ τες εντυπώσεις και να καλλιεργεί ταυτόχρονα πεΗ Ρόζα στη μέση ραιτέρω προσδοκίες. Πρόκειται για ένα προικιΕκδόσεις Μελάνι σμένο κείμενο, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρΣελ. 228 χουν όλες οι ευκαιρίες ανοιχτές και είναι στο χέρι της συγγραφέως να κερδίσει το στοίχημα της βαθύτητας. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα του οποίου ο κεντρικός ήρωας έχει τον καημό του συγγραφέα, ένα καημό που, ως φαίνεται, δεν διευκρινίζεται αν είναι για την τέχνη της γραφής και την κατάκτησή της ή για το μεράκι της επιτυχίας – που, έτσι κι αλλιώς, ποιος την εμίσησε; Ο νεαρός φιλόδοξος, προκειμένου να γράψει μια κατά παραγγελία πρωτότυπη διήγηση, εμπλέκει τον εαυτό του ως βιωματικό αξιοθέατο στην περιπέτεια της γραφής. Ο ήρωας-συγγραφέας, στην προσπάθειά του να βρει μιαν άκρη στο πολύτιμο κουβάρι της λογοτεχνίας, κάνει στην κυριολεξία μαλλιά-κουβάρια την ίδια του τη ζωή. Ένα μυθιστόρημα, όπου η σύγχρονη ζωή και τα προβλήματά της περνούν μέσα από την καθαρτήρια δύναμη μιας νεανικής και δυναμικής γραφής, της οποίας η κυριότερη δέσμευση είναι το μέλλον.


14

νέες ξένες κυκλοφορίες

∏ ÏÔÁÔÙ¯ӛ· ÂÎÙfi˜ Û˘ÓfiÚˆÓ

Áڷʤ˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ Μπενουά Ντυτέρτρ Το κοριτσάκι και το τσιγάρο

Julien Green Ο άλλος ύπνος

Εμίλι Τεϊσιδόρ Μαύρο ψωμί

Μετάφραση: Λίνα Σιπητάνου Εκδόσεις: Εστία Σελ.: 170 Ένας σαραντάρης προσπαθεί να επιζήσει σ’ έναν κόσμο που μοιάζει με τον αυριανό δικό μας. Περπατάει στη λεωφόρο Προέδρου Μπους. Έχει έναν σκύλο με το όνομα Σαρκό. Χρησιμοποιεί ένα νόμισμα που λέγεται ευρωλάριο. Η πόλη του, σκεπασμένη από ένα απίστευτο νέφος, είναι ο παράδεισος των ποδηλάτων και των οικολόγων πεζών. Στον δρόμο ο άντρας δεν τολμάει πια να χαμογελάσει στα παιδιά – τα αληθινά αφεντικά – από φόβο μήπως θεωρηθεί ανώμαλος. Στο γραφείο κρύβεται στις τουαλέτες για να καπνίσει ένα απαγορευμένο τσιγάρο. Αντιμέτωπο μ’ ένα τέτοιο σύμπαν, εξεγείρεται με τον δικό του, απλοϊκό τρόπο.

Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης Εκδόσεις: Ίνδικτος Σελ.: 136 Ο Ντενί, ο αφηγητής του «Άλλου ύπνου», στην αιχμή της εφηβείας, διανύει την απόσταση, σκοτεινή και περίπλοκη, ανάμεσα στην κατάκλιση και την έγερση, περνώντας από αλλεπάλληλα στάδια οδύνης βιωμένης με διαφορετικές εντάσεις. Η αυτογνωσία περιγράφεται από τον Julien Green σ’ αυτό το γραμμικό και λιτό αφήγημα όπως της αξίζει: ως η αναγκαία προϋπόθεση για να μη χάσει κανείς τη ζωή του, έστω κι αν χρειαστεί, και συνήθως χρειάζεται, να συνεχίσει, όπως ο Ντενί, τον δρόμο του, κάτω από ανθισμένα δέντρα και μέσα στο καλοκαιρινό φως, μόνος αλλά αυτοτελής, γενναιόδωρος με τον κόσμο και ευγνώμων στον εαυτό του.

Μετάφραση: Κατερίνα Τζωρίδου Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 400 Στη βορειοκεντρική Καταλονία, την περίοδο μετά τον ισπανικό εμφύλιο, ο Αντρές μεγαλώνει με την οικογένεια του πατέρα του στο αγρόκτημα ενός μικρού χωριού. Σε μια περίοδο που η χώρα έχει χωριστεί σε νικητές και ηττημένους, με τον πατέρα του φυλακισμένο και τη μητέρα του εργάτρια σε ένα από τα υφαντουργεία της περιοχής, το αγόρι προσπαθεί να ανακαλύψει τον εαυτό του και τον κόσμο μέσα από τις εικόνες, τα μισόλογα και τις συνήθως αυθαίρετες ερμηνείες των όσων συμβαίνουν. Βαναυσότητα και τρυφερότητα, πραγματικότητα και φαντασία μπλέκονται στο μυαλό του, μέσα σε ένα αξεδιάλυτο, αλλά προστατευτικό δίχτυ που τον βοηθάει να επιβιώσει στη νέα πραγματικότητα.

Άαρον Άπελφελντ Μπάντενχαϊμ 1939 Μετάφραση: Μάγκυ Κοέν Εκδόσεις: Εστία Σελ.: 180 Τις παραμονές του πολέμου, το έτος 1939, η ευχάριστη λουτρόπολη του Μπάντενχαϊμ πλέει σε μια νωχελική ανεμελιά α λα Σκοτ Φιτζέραλντ, προσμένοντας με ανυπομονησία το φεστιβάλ μουσικής που διοργανώνεται κάθε χρόνο να τη συνεπάρει με τις μελωδίες του.Σύμφωνα με τα λεγόμενα του υπεραισιόδοξου διοργανωτή του φεστιβάλ, του δόκτορα Πάπενχαϊμ, ειδικά αυτή τη χρονιά αναμένονται πολλοί σπουδαίοι καλλιτέχνες. Το Μπάντενχαϊμ είναι μια κλασική λουτρόπολη, με τις αδιακρισίες, τα κουτσομπολιά, τα σκάνδαλα και τα ειδύλλια μεταξύ των παραθεριστών, σαν αυτές που είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί ο συγγραφέας με τους γονείς του όταν ήταν μικρός.

Κάρλα Γκελφενμπέιν Η γυναίκα της ζωής μου Μετάφραση: Δάειρα Ζιούβα Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 336 Ένας άγγλος φοιτητής Κοινωνιολογίας και ένας χιλιανός εξόριστος συναντιούνται στο Λονδίνο της δεκαετίας του 1980. Τρίτο πρόσωπο της αφήγησης η Κλάρα, που φτάνει στη Βρετανία με τη μητέρα της ύστερα από τη μυστηριώδη εξαφάνιση του πατέρα της στη Χιλή. Μια τολμηρή ερωτική ιστορία με φόντο τη βρετανική κοινωνία της εποχής της Θάτσερ και τη Χιλή του Πινοσέτ. Η χιλιανή Κάρλα Γκελφενμπέιν, σε αυτό το δεύτερο μυθιστόρημά της, που έγινε best seller και μεταφράζεται ήδη σε 16 γλώσσες, περιγράφει τα ερωτικά πάθη τριών ανθρώπων μέσα σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από δύο δεκαετίες βίας.


16

νέες ξένες κυκλοφορίες

Νίκολας Νικάστρο Ακλόνητος βράχος Σφακτηρία, 425 π.Χ. Μετάφραση: Χρήστος Καψάλης Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 448 Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ήταν ο μεγαλύτερος πόλεμος στα χρόνια της αρχαιότητας. Διήρκεσε είκοσι επτά χρόνια, φέρνοντας αντιμέτωπη την Αθήνα και τους υπηκόους της αυτοκρατορίας της με μια συμμαχία πελοποννησιακών πόλεων - κρατών υπό την ηγεμονία της Σπάρτης. Το μυθιστόρημα αυτό δραματοποιεί μια από τις κρίσιμες εκστρατείες του πολέμου: την περικύκλωση και την πολιορκία των αήττητων έως τότε σπαρτιατών πολεμιστών σε ένα μικρό νησί στη δυτική Ελλάδα, τη Σφακτηρία. Τετρακόσιοι σπαρτιάτες αποκλείονται από τα αθηναϊκά πλοία σε ένα μικρό κομμάτι γης. Παρόλο που έχουν εξαντληθεί οι προμήθειες και δεν υπάρχει ελπίδα ανεφοδιασμού, οι σπαρτιάτες ορκίζονται να υπερασπιστούν τη στρατιωτική τους παράδοση και να μην υποχωρήσουν.

Patrick Modiano Στο café της χαμένης νιότης Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 152 «Παρίσι, δεκαετί α του ’60· μια νεαρή γυναίκα εξα-

φανίζεται. Το μόνο που γνωρίζουμε γι’ αυτήν είναι το ψευδώνυμό της: Λουκί. Συχνάζει μαζί με άλλους μποέμ τύπους στο “Café της χαμένης νιότης”. Μα ποια ήταν; Ο Πατρίκ Μοντιανό δίνει τον λόγο σε όλους όσοι τη γνώριζαν, μα ελάχιστα την ήξεραν πραγματικά: έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ, έναν φοιτητή, έναν εκκολαπτόμενο μυθιστοριογράφο, αλλά και τον σύζυγο της Λουκί. Παράλληλα, την ακούμε να περιγράφει τη ζωή της, μια ζωή χωρίς ορίζοντα, σ’ ένα Παρίσι φωτογραφημένο σε άσπρο μαύρο.

Percival Everett Πληγωμένοι Μετάφραση: Λυο Καλαβύρνας Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 280 Ο Τζον Χαντ, σαραντάρης πια, αφήνει πίσω του τη ζωή της πόλης και επιλέγει να ζήσει μαζί με τον γέρο θείο του σ’ ένα ράντσο στην όμορφη ορεινή περιοχή του Ουαϊόμινγκ, εκτρέφοντας άλογα. Ένας μαύρος εκπαιδευτής αλόγων είναι περίεργο φαινόμενο για την περιοχή αυτή, όπου ζουν κυρίως λευκοί. Ωστόσο, ο κόσμος τον έχει συνηθίσει. Ο εύθραυστος παράδεισος όμως, που ο Τζον και ο θείος του έχουν διαμορφώσει σε απόλυτη αρμονία με το φυσικό περιβάλλον, αρχίζει να παρουσιάζει ρωγμές: ένας νεαρός γκέι βρίσκεται στην έρημο ξυλοκοπημένος μέχρι θανάτου, ένας ινδιά-

νος κτηνοτρόφος βρίσκει δύο ζώα του κατασφαγμένα, κάποιος γράφει με αίμα τη λέξη «νέγρος» πάνω στο χιόνι...

Jean - Marie Rouart Το Σκάνδαλο Μετάφραση: Ξένια Σκούρα Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 172 Το 1935, σε μια μικρή πόλη του αμερικανικού Νότου, μια νεαρή μαύρη βιάζεται και δολοφονείται από τον γόνο μιας πλούσιας οικογένειας. Οι αρχές θα κάνουν τα πάντα για να κουκουλώσουν το γεγονός. Σε αυτό το περιβάλλον ρατσισμού και σεξουαλικης βίας, ο Τζιμ, ερωτεύεται μια μαύρη. Η σχέση τους θα προκαλέσει τον φθόνο και την οργή της μικρής κοινότητας: οι δύο εραστές, όμως, αντιστέκονται στον πουριτανισμό και τις φυλετικές προκαταλήψεις της αμερικανικής κοινωνίας της δεκαετίας του 1930, που χαρακτηρίζουν όχι μόνο τους λευκούς, αλλά και τους μαύρους.

Τοbias Wolff Το παλιό σχολείο Μετάφραση: Παντελής Κοντογιάννης Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 258 Πώς μπορεί να τα βγάλει πέρα ένα αγόρι ταπεινής καταγωγής που σπουδάζει με υποτροφία σ’ ένα αριστοκρατικό οικοτροφείο της Νέας Αγγλίας; Λέγοντας ψέματα για το παρελθόν του. Όπως πολλοί συμμαθητές του, ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας. Την ιδεώδη ευκαιρία να διακριθεί θα του τη δώσει ένας διαγωνισμός διηγήματος που διοργανώνει το σχολείο και του οποίου έπαθλο είναι μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον θρυλικό Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Όμως, για να γίνει συγγραφέας, ο αφηγητής πρέπει, για πρώτη φορά στη ζωή του, να μάθει να λέει την αλήθεια για τον εαυτό του...

E. Martin - Α. Carranza Η Ιερή Πέτρα Μετάφραση: Μαρία Ακριβάκη Εκδόσεις: Α.Α. Λιβάνη Σελ.: 452 Βαρκελώνη, αρχές του 20ού αιώνα. Η πόλη αναπτύσσεται και η πίστη στον μοντερνισμό ασκεί μια ακατανίκητη επιρροή στους λάτρεις της σκοτεινής πλευράς. Στοές και μυστικές εταιρείες αναδεικνύουν τη Βαρκελώνη σε πρωτεύσα του εσωτερισμού, και τον αρχιτέκτονα Αντόνιο Γκαουντί ως τον άνθρωπο - κλειδί μιας προφητείας χιλιετιών. Σε συνθήκες κοινωνικής σύγχυσης και γνωρίζοντας τους κινδύνους που διατρέχει η ίδια του η ζωή, ο Γκαουντί, ένας άντρας που ζει απλά και ταπεινά, κρύβει ένα κειμήλιο στην καρδιά του έργου του, το οποίο έχει σχεδιάσει κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση του μεγάλου θεϊκού οικοδομήματος: της φύσης. Βαρκελώνη, αρχές του 21ου αιώνα.


18

νέες ξένες κυκλοφορίες

Tudor Parfitt Η χαμένη Κιβωτός της Διαθήκης Μετάφραση: Έφη Τσιρώνη Εκδόσεις: Α.Α. Λιβάνη Σελ.: 456 Σύμφωνα με τη Βίβλο, η Κιβωτός στην οποία φυλάσσονταν οι πλάκες με τις Δέκα Εντολές που δόθηκαν στον Μωυσή, διέθετε μια τρομακτική θεία δύναμη. Αυτό το αντικείμενο, το ιερότερο στον κόσμο, τόσο για τους εβραίους όσο και για τους μουσουλμάνους, εξαφανίστηκε μυτηριωδώς από τον Ναό του Σολομώντα πριν από 2.500 χρόνια. Έκτοτε, και μέχρι τις μέρες μας, αντιμετωπιζόταν ως ένας ακόμα βιβλικός μύθος. Ο καθηγητής Τιούντορ Πάρφιτ, συνδυάζοντας το διαχρονικό ενδιαφέρον μιας ενδελεχούς ιστορικής μελέτης με την αγωνία και τη δράση ενός συναρπαστικού αστυνομικού μυθιστορήματος, αφηγείται περιπέτεια της εικοσάχρονης αναζήτησής του για την Κιβωτό της Διαθήκης.

Paulo Coelho Μπρίντα Μετάφραση: Μάτα Σαλογιάννη Εκδόσεις: Α.Α. Λιβάνη Σελ.: 307 Μια τρυφερή και ευχάριστη ιστορία ζωής, στην οποία η μαγεία μιλάει όλες τις γλώσσες της καρδιάς του ανθρώπου. Ένα κείμενο της Παράδοσης, αγνώστου συγγραφέα, λέει ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να υιοθετήσει δύο στάσεις:να χτίζει ή να φυτεύει. Οι χτίστες μπορεί να χρειαστούν χρόνια για το έργο τους, κάποτε όμως τελειώνουν αυτό που χτίζουν.Τότε σταματούν και περιορίζονται από τους ίδιους τους τοίχους τους. Όταν ολοκληρώνεται το χτίσιμο, η ζωή χάνει το νόημά της. Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που φυτεύουν. Μερικές φορές οι καταιγίδες και οι εποχές τούς προκαλούν προβλήματα και σπάνια ξεκουράζονται.

Μάρτιν Βάλζερ Η στιγμή του έρωτα Μετάφραση: Ηλίας Τσιριγκάκης Εκδόσεις: Εστία Σελ.: 291 Δυόμισι μόλις ώρες διαρκεί η συνάντηση ενός μεσήλικα ερασιτέχνη διανοούμε-

νου και μιας νεαρής υποψήφιας διδάκτορος, που τους συνδέουν κοινά επιστημονικά ενδιαφέροντα. Μπορεί άραγε η σύντομη αυτή επίσκεψη της αμερικανίδας να ταράξει την τελματωμένη ζωή του γερμανού, ρίχνοντάς τον σε μια ριψοκίνδυνη περιπέτεια στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού; Ασφαλώς, αρκεί να έχει φτάσει η στιγμή του έρωτα και να κινεί τα νήματα ο αιρετικά ηδονιστής γάλλος φιλόσοφος Λα Μετρί... Ο Μάρτιν Βάλζερ είχε έρθει σε ρήξη με την καθεστηκυία τάξη της ευρωπαϊκής διανόησης, αμφισβητώντας την παντοκρατορία μιας δεσποτικής και αρτηριοσκληρωτικής λογοτεχνικής κριτικής.

Φρανς Υζέρ Το κορίτσι με το πορτοκαλένιο χείλι Μετάφραση: Γεωργία Ζακοπούλου Εκδόσεις: Μεταίχμιο Σελ.: 168 Κρατάω τούτο το ημερολόγιο για να κατανοήσω, να ακολουθήσω την πορεία της καθόδου μας στον πόνο, τη δυστυχία, την αρρώστια, τη φτώχεια. Συχνά έχω την εντύπωση ότι σου γράφω όσα δεν τολμάω να σου πω. 1917. Η Ζαν Εμπιτέρν συναντάει τον Αμεντέο Μοντιλιάνι. Είναι δεκα-

εννιά χρονών. Όμορφη και χαριτωμένη σαν κύκνος, «το κορίτσι με το πορτοκαλένιο χείλι» θα γίνει η φλόγα της ζωής και του έργου του μεγάλου ζωγράφου. Με φόντο το Παρίσι και την καλλιτεχνική ζωή των αρχών του 20ού αιώνα οι δύο εραστές θα ζήσουν ένα παράφορο πάθος.

Ελίζαμπεθ Γκίλμπερτ Eat, pray, love Η ζωή περιμένει να την απολαύσεις... Μετάφραση: Φανή Πανταζή Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 472 Μέχρι πού είναι διατεθειμένη να φτάσει μια γυναίκα όταν τίποτα στη ζωή της δεν τη γεμίζει; Η Ελίζαμπεθ θα φτάσει πολύ μακριά... Από την Αμερική στην Ιταλία κι ακόμη πιο πέρα, στην Ινδία και στο εξωτικό Μπαλί. Συνειδητοποιώντας ότι στη ζωή της ελάχιστα πράγματα της δίνουν αληθινή ευτυχία, ξεκινά ένα ταξίδι αναζητώντας την απόλαυση, την ισορροπία και την αληθινή αγάπη. Θα γευτεί την καλή κουζίνα και τη μοναδική κουλτούρα των ιταλών, θα μάθει τα μυστικά του διαλογισμού που θα της διδάξει ένας γέρος γιόγκι στην Ινδία και καταλήγοντας μετά από πολλές περιπέτειες στο Μπαλί, η ευτυχία θ’ αρχίσει επιτέλους να της χαμογελάει...

Τζάκι Κέι Τρομπέτα Μετάφραση: Κωνσταντίνος Ματσούκας Εκδόσεις: Μελάνι Σελ.: 328 Το μυστικό στο οποίο αναφέρεται η Μίλισεντ Μούντι, χήρα του μεγάλου τρομπετίστα της τζαζ Τζος Μούντι, μπορεί να ήταν ακίνδυνο όσο εκείνος ζούσε, όταν όμως πεθαίνει και η αλήθεια έρχεται στο φως, το σοκ είναι μεγάλο για πολλούς ανθρώπους. Μπορούμε να το αποκαλύψουμε, ο σύζυγος της Μίλισεντ ήταν, στην πραγματικότητα, γυναίκα – κάτι που η Μίλι γνώριζε πάντα αλλά που ο θετός γιος των Μούντι, ο Κόλμαν, ανακαλύπτει μετά τον θάνατο του πατέρα του. Η ιστορία του Τζος Μούντι δεν είναι μια απλή ιστορία και οι φωνές που την αφηγούνται πολλές και διαφορετικές. Ο Τζος Μούντι ζούσε δύο ζωές ή μήπως είχε καταφέρει να δημιουργήσει ένα παράλληλο σύμπαν για τον εαυτό του;


20

νέες ξένες κυκλοφορίες

Αλεχάντρο Σάμπρα Μπονσάι Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 104 Το «Μπονσάι» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του χιλιανού συγγραφέα Αλεχάντρο Σάμπρα. Με συχνές αναφορές σε έργα άλλων δημιουργών και με σχόλια του αφηγητή που παρεμβάλλονται στην πλοκή, ο Σάμπρα γράφει ένα μυθιστόρημα μικροσκοπικό, ένα μυθιστόρημα - μπονσάι, που δικαίως θα μπορούσε να θεωρηθεί άψογο δείγμα μεταμοντέρνας και συναρπαστικής γραφής. Ύστερα από μια έντονη σχέση με την αινιγματική Εμίλια, ο Χούλιο θα γνωρίσει τον συγγραφέα Γκασμούρι, θα αποφασίσει να πουλήσει όλα τα βιβλία της βιβλιοθήκης του και να αφοσιωθεί στην καλλιέργεια ενός μπονσάι. Μόνο στο τέλος της αφήγησης ο ήρωας θα πληροφορηθεί τον θάνατο της αγαπημένης του, κάτι όμως που ο συγγραφέας φροντίζει να μας αποκαλύψει από την πρώτη παράγραφο του βιβλίου.

ριγραφή και επεξήγηση, που σκιαγραφούν με συγκινητική λεπτομέρεια τη σκοτεινή πλευρά των ηρώων, τα κίνητρα πίσω από κάθε απλή πράξη, τον απόηχο των μυστικών που ποτέ δεν ειπώθηκαν, αλλά ρίχνουν βαριά τη σκιά τους σε ζωές ολόκληρες. Οι πρωταγωνιστές ποικίλλουν, η ηλικία τους, το επάγγελμά τους, το φύλο, το πνευματικό και το κοινωνικό τους επίπεδο διαφέρουν. Όλοι, όμως, διαθέτουν βαθιά εσωτερική ευγένεια την οποία οι ίδιοι αγνοούν, μια ιδιότυπη ομορφιά παρά το τραχύ εξωτερικό τους περίβλημα, όπως και η φύση που τους περιβάλλει.

Καταρίνα Χάκερ Οι φτωχοδιάβολοι Μετάφραση: Αλεξάνδρα Παύλου Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 352 Η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 αποδεικνύεται σημαδιακή για τον Γιάκομπ και την Ιζαμπέλ, που μετά α-

Μπέντζαμιν Κάνκελ Αναποφάσιστος Μετάφραση: Ρόζα Μαραγκοπούλου Θεώρηση Μετάφρασης: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Σελ.: 410 Η ιδιοσυγκρασία, τα χαρακτηριστικά, τα υπαρξιακά ερωτήματα και οι προβληματισμοί της γενιάς της παγκοσμιοποίησης, της πολυπολιτισμικής κοινωνίας και των διευρυμένων επιλογών, απασχολούν το πρώτο μυθιστόρημα του Μπέντζαμιν Κάνκελ, συνεργάτη των «New York Times». Ο ήρωας του βιβλίου είναι ο Ντουάιτ Ουίλμερντινγκ, ένας 28χρονος απόφοιτος πανεπιστημίου που περνά ήδη την κρίση της μέσης ηλικίας. Ζει στη Νέα Υόρκη σε ένα διαμέρισμα που μοιράζεται με τρεις φίλους του. Εργάζεται στο τμήμα τεχνικής υποστήριξης του φαρμακευτικού κολοσσού Pfizer. Η αδερφή του, ανθρωπολόγος, δεν χάνει την ευκαιρία να τον ψυχαναλύει και να τον θέτει προ των ευθυνών του. Το πρόσφατο διαζύγιο των γονιών του τον βαρύνει με την απορία μήπως οφείλεται κι αυτό στα δικά του προβλήματα, με σοβαρότερο όλων την αναποφασιστικότητά του.

Ουίλιαμ Τρέβορ Οι εργένηδες των λόφων Μετάφραση: Δέσπω Παπαγρηγοράκη, Κατερίνα Παπαδημάτου, Μαίρη Σαρατσιώτη Επιμέλεια - Επίμετρο: Αργυρώ Μαντόγλου Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Σελ.: 336 Δώδεκα ιστορίες, οι περισσότερες τοποθετημένες στην Ιρλανδία, απαλλαγμένες από κάθε περιττή πε-

ντάρηδων που έχει τα πάντα όσα θα μπορούσε να επιθυμεί κανείς – κι όμως μένουν με άδεια χέρια, χωρίς όνειρα, απλοί θεατές της ζωής τους. Αμήχανοι παρακολουθούν να γκρεμίζονται τα σαθρά θεμέλια των όσων πίστευαν ότι έχτισαν μαζί, ανίκανοι να παρέμβουν, να πάρουν αποφάσεις, ενώ γύρω τους στροβιλίζονται άτυχες περιθωριακές μορφές που δίνουν με πάθος τη μάχη τους για επιβίωση.

Νικολό Αμανίτι Με τις ευλογίες του Θεού Μετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 544 Σε μια πεδιάδα όπου τα χωράφια, τα ποτάμια, οι βίλες, τα πολυκαταστήματα, τα κάμπινγκ, οι μικρές βιομηχανικές μονάδες και οι παράγκες συμβιώνουν διόλου αρμονικά, ζουν, σχεδόν στο περιθώριο της κοινωνίας, ένας πατέρας κι ένας γιος, ο Ρίνο και ο δεκατριάχρονος Κριστιάνο Τζένα. Δίπλα τους δύο παράξενα πλάσματα, ο Τέσσερα Τυριά, που όλοι θεωρούν καθυστερημένο, και ο Ντανίλο Απρέα, τον οποίο έχει εγκαταλείψει η γυναίκα του μετά το θάνατο της κόρης τους. Μια μέρα οι τρεις ενήλικες αποφασίζουν να αλλάξουν τη ζωή τους κλέβοντας μια τράπεζα. Τα σχέδιά τους όμως θα ανατραπούν μια τρομερή νύχτα καταιγίδας, όπου η μοίρα τους θα διασταυρωθεί με τη μοίρα μιας όμορφης και αλαζονικής κοπέλας και όπου η βία θα πάρει το πάνω χέρι γιατί όλα, σε αυτήν την κοινωνία, οδηγούν στη βία.

Αντόνιο Σκαρμέτα Ο χορός της νίκης

πό πολλά χρόνια ξανασυναντιούνται ακριβώς αυτή τη μέρα σ’ ένα πάρτι στο Βερολίνο. Ερωτεύονται, παντρεύονται και μετακομίζουν στο Λονδίνο, αφού ο συνάδελφος του Γιάκομπ, που προοριζόταν για την περιζήτητη θέση στο λονδρέζικο δικηγορικό γραφείο, σκοτώθηκε στις επιθέσεις στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. Με φόντο το Λονδίνο την εποχή που ξεσπάει ο πόλεμος στο Ιράκ, η Καταρίνα Χάκερ διηγείται την ιστορία ενός ζευγαριού επιτυχημένων τρια-

Μετάφραση: Ελεάνα Τσόκα Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 368 Όταν ο νεαρός Άνχελ Σαντιάγο βγαίνει από τη φυλακή, όπου έχει εξευτελιστεί με τον χειρότερο τρόπο, αγνοεί ότι δύο καταδίκες εκκρεμούν εις βάρος του: η μία σε θάνατο και η άλλη σε έντονη ζωή. Έχοντας στην κατοχή του το σχέδιο για ένα μεγάλο κόλπο, επιδιώκει τη συμμαχία του μελαγχολικού, κυνικού διάσημου κλέφτη Βεργάρα Γκρέι και, με αθωότητα και πονηριά μαζί, προσπαθεί να τον γοητεύσει για να αναλάβουν μαζί το εγχείρημα. Στη ζωή και των δύο, όμως, μπαίνει η νεαρή Βικτόρια, όμορφη, ευαίσθητη, με έμφυτο ταλέντο στο χορό, αλλά απελπισμένη από τη ζωή της. Παρά την επισφαλή τους θέση, οι δύο άντρες θα παραδοθούν σε ένα από τα πιο όμορφα, διασκεδαστικά και συγκινητικά τρίγωνα έρωτα και φιλίας της σύγχρονης λογοτεχνίας.


22

νέες ξένες κυκλοφορίες

Ναντίν Γκόρντιμερ Ο Μπετόβεν ήταν κατά το 1/16 μαύρος Μετάφραση: Τόνια Κοβαλένκο Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 208 Μια γυναίκα κάνει διαπιστώσεις για τον γάμο της από τον τρόπο που παίζει ο άντρας της το βιολοντσέλο του. Μια άλλη οσμίζεται τις διαθέσεις του συζύγου της στο λακκάκι του αυχένα του. Σπουδαίες προσωπικότητες που έχουν φύγει πρόσφατα από τη ζωή συναντιούνται ξανά σε ένα κινέζικο εστιατόριο, ενώ μια χήρα, αναζητώντας στοιχεία για τον άντρα που ελάχιστα γνώριζε όσο ήταν ζωντανός, επιδιώκει μια συνάντηση με τον πρώην γκέι εραστή του. Όσο για την ιστορία του τίτλου, αυτή ρίχνει φως σε ένα καινούργιο είδος φυλετικής διάκρισης, όπου οι άνθρωποι ζητούν να κατοχυρώσουν, αντί να κρύψουν, την όποια υπόνοια καταγωγής τους από τη μαύρη φυλή. Σε αυτό το νέο της βιβλίο, η Γκόρντιμερ κινείται από τη σφαίρα της πολιτικής σε αυτή των διαπροσωπικών σχέσεων. Ιστορίες με υποβόσκουσα ένταση αλλά και χιούμορ θα υπενθυμίσουν στους θαυμαστές της τη δύναμη της πάντοτε επίκαιρης και ευφάνταστης πρόζας της.

Νιλ Μπέλτον Παιχνίδι με ακονισμένα μαχαίρια Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου Εκδόσεις: Πάπυρος Σελ.: 520 Το πρώτο μυθιστόρημα του Νιλ Μπέλτον βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Το «Παχνίδι με ακονισμένα μαχαίρια» είναι η μυθιστορηματική απόδοση ενός χρόνου από τη ζωή του αυστριακού φυσικού Έρβιν Σρέντινγκερ, ο οποίος το 1933 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ για την περίφημη κυματική εξίσωση που έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κβαντομηχανικής θεωρίας. Το 1939 ο νομπελίστας φυσικός Έρβιν Σρέντινγκερ εγκαταλείπει την Αυστρία και καταφεύγει στο Κλόνταρφ, ένα απομονωμένο χωριό στα περίχωρα του Δουβλίνου, όπου μπορεί να εργαστεί μακριά από τη ναζιστική απειλή. Στην εξορία του τον συντροφεύουν η γυναίκα του, η ερωμένη τoυ και το παιδί που έχει αποκτήσει μαζί της. Στην ουδέτερη Ιρλανδία, όπου οι γερμανικές βόμβες πέφτουν «κατά λάθος» πάνω από το Δουβλίνο και η α-

Ιγνάσιο Παντίγια Αμφιτρύων

νησυχία πλανάται στην ασφυκτική ατμόσφαιρα της επαρχίας, ο Σρέντινγκερ συνεχίζει τη μοναχική του προσπάθεια να ερμηνεύσει τη ζωή μέσα από τις θεωρίες της κβαντομηχανικής και να ξαναβρεί τη χαμένη ενότητα του κόσμου.

Κερτ Βόνεγκατ Σφαγείο Νο 5 Μετάφραση: Φίλιππος Χρυσόπουλος Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 232 Η σουρεαλιστική εκδοχή μιας αληθινής ιστορίας από τον πόλεμο. Ο βετεράνος Μπιλ Πίλγκριμ, οπτομετρικός στο επάγγελμα, αιχμάλωτος πολέμου στη Δρέσδη την περίοδο που βομβαρδίστηκε, αιωρείται μέσα στο χρόνο σ’ ένα απρόβλεπτο ταξίδι όπου παρόν, παρελθόν και μέλλον μπερδεύονται αξεδιάλυτα. Σ’ αυτή την αποκαλυπτική οδύσσεια μέσα στο χρόνο, ο Πίλγκριμ γίνεται «προσκυνητής» στις ζώνες της ανθρώπινης ιστορίας όπου παρελαύνουν το κωμικό, το τραγικό και το παράλογο. Με μαύρο χιούμορ, ειρωνεία και σαρκαστική διάθεση, ο Βόνεγκατ παρουσιάζει μια επίκαιρη σάτιρα του ανθρώπινου παραλογισμού και της δαιμόνιας όσο και ακαταπόνητης πολεμικής μηχανής.

Μετάφραση: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 254 1916. Στο τρένο για το μέτωπο, ο νεαρός Ταντέους Ντράγερ δέχεται το παράδοξο στοίχημα του συνταξιδιώτη του Βίκτορ Κρέτσμαρ: καθώς και οι δύο είναι εξαιρετικοί σκακιστές, όποιος κερδίσει στην μεταξύ τους παρτίδα θα πάρει την ταυτότητα του αντιπάλου του. Οι άνθρωποι και οι σκιές τους στη γιγαντιαία σκακιέρα του πολέμου. Η νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία σ’ ένα νευρώδες σκακιστικό θρίλερ ανατροπών και αποκαλύψεων, με ανθρώπινα πιόνια. Με αφορμή τη σύλληψη, τη δίκη και την εκτέλεση στο Τελ Αβίβ το 1962 του περιβόητου ναζιστή Άντολφ Άιχμαν, του «αρχιτέκτονα» όπως θεωρείται του Ολοκαυτώματος, ο μεξικανός συγγραφέας Ιγνάσιο Παντίγια διερευνά σ’ αυτό το μυθιστόρημα το ζήτημα της ταυτότητας, της ελευθερίας, της επιβίωσης, της ψυχικής φθοράς σε καιρό πολέμου ανθρώπων παρασυρμένων στο ρεύμα της τύχης τους.

Τομάς Ελόι Μαρτίνες Το πέταγμα της βασίλισσας Μετάφραση: Δανάη - Κατερίνα Φέρρη Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελ.: 304 Η Ρέινα Ρέμις, ταλαντούχα δημοσιογράφος, γίνεται η έμμονη ιδέα του Γ.Μ. Καμάργο, παντοδύναμου διευθυντή μιας εφημερίδας του Μπουένος Άιρες, που έχει τα διπλά της χρόνια. Η αλαζονεία του τον εμποδίζει να καταλάβει ότι τα συναισθήματα των άλλων δεν βρίσκονται υπό την κυριαρχία του και αυτή του η αδυναμία τον βυθίζει σε μια ερωτική περιπέτεια από την οποία θα βγει μεταμορφωμένος. Σχεδόν όλα όσα συμβαίνουν, συμβαίνουν δύο φορές, με τρόπο ολοένα και πιο σκοτεινό και συγκεχυμένο. Από τη μια, η πολιτική διαφθορά και η ατιμωρησία σε μια χώρα που καταρρέει και, από την άλλη, το εντεινόμενο ερωτικό παραλήρημα συνθέτουν μια ιστορία της οποίας το απρόβλεπτο τέλος παρασύρει τους αναγνώστες ξανά στην πρώτη γραμμή του βιβλίου, παγιδευμένους σε έναν κόσμο που μοιάζει πολύ με τον πραγματικό.


24

ξένη λογοτεχνία

Η Ζέλντα, μια καλλονή του αμερικανικού Νότου, γνωρίζεται, με τον κλασικό τρόπο σε ένα χορό, με τον νεαρό υπολοχαγό και πολλά υποσχόμενο συγγραφέα Σκοτ Φιτζέραλντ. Όλα αυτά συμβαίνουν το 1918. Ο έρωτας του νεαρού ζεύγους που διψάει για ζωή είναι κεραυνοβόλος. Η θυελλώδης σχέση των προικισμένων αυτών νεαρών δεν αργεί να καταλήξει σε γάμο. Μετά τον γάμο, με τον οποίο ολοκληρώνεται ένας ευτυχισμένος κύκλος, ξεκινά το όνειρο που τους προσφέρει η δυνατότητα ενός μεγάλου ταξιδιού στην Ευρώπη. Οι ερωτευμένοι και ευκατάστατοι νέοι ζουν μέσα στη δίνη της δεκαετίας του 1920, απολαμβάνοντας τις ατέλειωτες μεθυστικές νύχτες, τις εκκεντρικές διασκεδάΑνιές Μισό σεις, τα πανάκριβα αριστοκρατικά ξενοδοχεία, Ζέλντα Σκοτ Φιτζέραλντ ζώντας ξέφρενα και κινούμενοι με άνεση, τόσο Μια σχέση πάθους στα κοσμικά σαλόνια όσο και στα καπνισμένα Μετάφραση: Μάρω Φιλίππου καταγώγια. Την απίθανη αυτή ιστορία του ζεύΕκδόσεις: Κέδρος γους Φιτζέραλντ τη διηγείται, ως ηρωίδα του Σελ.: 440 μυθιστορήματος της Ανιές Μισό, η κόρη τους Σκότι σε προχωρημένη πλέον ηλικία. Είναι εκείνη η μονάκριβη κόρη του ευτυχισμένου ζευγαριού η οποία στο μεταξύ μεγάλωνε με τις γκουβερνάντες μακριά από τη γονική ζεστασιά. Δυστυχώς, η ευτυχία δεν κρατά πολύ, κι έτσι το ευτυχισμένο ζευγάρι χτυπήθηκε από αυτή την απίθανη ασθένεια που γεννά η υπερβολική σχέση με τις απολαύσεις. Ο Φιτζέραλντ αποκτά σχέσεις πάθους με το αλκοόλ, ενώ η Ζέλντα προσπαθεί να ξεπεράσει τη μοναξιά της με τον χορό. Την αντίστροφη μέτρηση στη σχέση αυτού του λαμπερού ζευγαριού είναι που μας διηγείται αυτό το μελαγχολικό βιβλίο.

Οι συγγραφείς μιλούν για το μεγαλύτερο πρόβλημα της νεολαίας σήμερα, που δεν είναι άλλο από τις εξελίξεις των εργασιακών σχέσεων, και γι’ αυτό δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί είχε τεράστια επιτυχία. Με απλά λόγια θίγουν ένα θέμα που αφορά το σύνολο των σχέσεων των σημερινών νέων με τη ζωή. Εδώ και αρκετά χρόνια είμαστε τις περισσότερες φορές απαθείς μάρτυρες μιας πρωτοφανούς επίθεσης εναντίον των κατακτήσεων του εργατικού κινήματος. Κατακτήσεων που για να κατοχυρωθούν κόστισαν ένα σωρό θυσίες στην ανθρωπότητα, οι οποίες δεν πρέπει να ξεχαστούν έτσι εύκολα. Νέοι με σπουδές δεν μπορούν να κατοχυρώσουν μέσα στη σύγΑντόνιο Ινκορβάια και χρονη οικονομία το αυτονόητο δικαίωμα της ερΑλεσάντρο Ριμάσα γασίας και ενός μισθού που να τους επιτρέπει μια Η γενιά των 1.000 € στοιχειώδη επάρκεια στη ζωή. Είναι οι νέοι της Μετάφραση: Μαρία Ρόζα Ευρώπης των χιλίων ευρώ, και πολλές φορές λιΤραϊκόγλου γότερων, τον μήνα, που δεν μπορούν πλέον να αΕκδόσεις: Καστανιώτη ντιμετωπίσουν στοιχειώδεις καθημερινές ανάΣελ.: 176 γκες, με συνέπεια την απώλεια της ελευθερίας τους, πράγμα που για την κοινωνία σημαίνει ουσιαστικά την κατάργηση της Δημοκρατίας. Στο όνομα μιας αόριστης κρίσης που καθιστά τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους, το κεφάλαιο χρεώνει τα αδιέξοδά του και τα υπερκέρδη του στις πλάτες των νέων ανθρώπων. Τα οικονομικά αδιέξοδα μοιάζουν να τρέφονται κατ’ αποκλειστικότητα από την τρυφερή και επισφαλή εργασία της νεολαίας. Οι συγγραφείς με σύμμαχο το χιούμορ μάς αναλύουν μεταξύ των άλλων τι σημαίνει «δημιουργική εργασία». Πώς δηλαδή καταφέρνεις να επιβιώσεις με ένα μισθό πείνας, δίχως ασφάλεια και δίχως ελπίδα.

B Αφήνοντας κατά μέρος τις ανθρώπινες ιστορίες όπου πρωταγωνιστούν τα πάθη και οι ασίγαστες συγκρούσεις, ο ούγγρος συγγραφέας Σάντορ Μαράι σε αυτό το μυθιστόρημά του καταπιάνεται με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου, ένα αδέσποτο σκυλάκι που έρχεται στο προσκήνιο σαν χριστουγεννιάτικο δώρο. Μόλις έχει τελειώσει ο μεγάλος πόλεμος, που άφησε πίσω του ερήμωση και κατεστραμμένες ζωές. Είναι, λέει, Χριστούγεννα, και ο συγγραφέας πρέπει να αρχίσει την ιστορία του με το χιόνι που θα πέφτει κατάλευκο. Τα Χριστούγεννα εκτός από χιόνι θέλουν και δώρα, αλλά οι εποχές είναι δύσκολες, τα χρήματα λείπουν, κι έπειτα είναι τόσο δύσκοΣάντορ Μάραϊ λο να αποφασίσεις για το είδος του δώρου. Ο Εμείς κι αυτός συγγραφέας, που περιπλανιέται στους χιονισμέΜετάφραση: νους δρόμους της Βουδαπέστης προκειμένου να Άννα Παπασταύρου διαλέξει ανάμεσα από τις σκέψεις του, τις βιτρίΕκδόσεις: Ωκεανίδα νες και τις περιορισμένες οικονομικές του δυναΣελ.: 308 τότητες ένα δώρο στην καλή του σύζυγο, παρασύρεται ως τον ζωολογικό κήπο της πόλης, σε ένα σημείο που ήξερε από παλιά ότι μπορεί να βρει ένα καλό σκυλί. Στη συνέχεια ο σκύλος γίνεται ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος και μέσα από μια ειρωνική και υπαινικτική γραφή ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα. Από αυτή τη συνύπαρξη του ανθρώπου με τον σκύλο, σε μια σχέση που έχει δοκιμαστεί στους αιώνες, ο άνθρωπος είναι αυτός που βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να συναγάγει το μελαγχολικό συμπέρασμα ότι η δική του ράτσα είναι εγκλωβισμένη στις αυταπάτες της και έρμαιο της βαθύτερης φύσης της, έτσι όπως αυτή εκφράζεται μέσα από το ανήσυχο πνεύμα της.

Ο Έριχ Σούκερτ, γόνος του ευκατάστατου Σάξονα Έρβιν Σούκερτ και της Λομβαρδής Εβελίνας Περέλι, γεννήθηκε στο Πράτο το 1889. Η πολιτική ιστορία του με το ψευδώνυμο Κούρτσιο Μαλαπάρτε είχε να κάνει με τα άκρα του πολιτικού φάσματος της εποχής που έζησε. Σε ηλικία 24 ετών εντάχθηκε στην εμπροσθοφυλακή των φασιστών διανοουμένων του Μεσοπολέμου, υπογράφοντας το μανιφέστο τους. Πεθαίνοντας από καρκίνο στα 59 του χρόνια είχε αποκτήσει την κομματική ταυτότητα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας. Ελκυόμενος από τα άκρα, ο Μαλαπάρτε στη διάρκεια του πολυσήμαντου βίου του διαμόρφωνε τις πολιτικές του πεποιθήσεις και τη συνείδησή του μέσα από τις ιστορικές συγκυρίες Κούρτσιο Μαλαπάρτε τις οποίες ζούσε έντονα. Έτσι, ο κοινωνικός και Καπούτ πολιτικός Μαλαπάρτε δύσκολα θα γίνει κατανοηΜετάφραση: Παναγιώτης τός δίχως τη βοήθεια του περίγυρου μέσα στον Σκόνδρας οποίο ζυμώθηκε. Στις αρχές του 1930 εγκαταλείΕκδόσεις: Μεταίχμιο πει πια το φασιστικό κόμμα, γίνεται οπαδός του Σελ.: 652 ΚΚΙ και εκδίδει τα μυθιστορήματα «Δέρμα» και «Καπούτ». Το στίγμα όμως του φασίστα τον συνοδεύει ανεξίτηλο ως το τέλος της ζωής του. Το «Καπούτ» είναι ένα χρονικό γραμμένο σε μορφή μυθιστορήματος, στο οποίο καταγράφεται ο ηθικός ξεπεσμός και αναπαριστάται η αγριότητα που ξεπηδά μέσα από τις φλόγες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει μια ξεπεσμένη Ευρώπη, διαβρωμένη, ταξική και υποκριτική, της οποίας οι ανθρωπιστικές θεωρίες έχουν καταλήξει στον απόλυτο κυνισμό. Αν κάτι προκύπτει ως μάθημα ή συμπέρασμα είναι ότι ο πολιτισμός από τη στιγμή που θα απολέσει την αθωότητά του ακυρώνει επιτεύγματα αιώνων.


26

ξένη λογοτεχνία

Η εμπέδωση της Ισπανικής Δημοκρατίας μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο και την τριαντάχρονη δικτατορία του Φράνκο δίχως την αναγκαία διαμεσολάβηση μιας μεταπολιτευτικής περιόδου, είναι οπωσδήποτε ένα επίτευγμα για την Ισπανία και τον λαό της. Η υπόθεση αυτού του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται στην Ισπανία του Φράνκο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, κατά την οποία υπήρξαν δυναμικές φοιτητικές εξεγέρσεις εναντίον της σκληρής και απάνθρωπης δικτατορίας. Σ’ αυτή την ταραγμένη περίοδο ένας ηλικιωμένος καθηγητής μπλέκει σε μια σκοτεινή υπόθεση και χάνεται κατά μυστηριώδη τρόπο από προσώπου γης. ΠαράλληIsaac Rosa λα εξαφανίζεται κι ένας κομμουνιστικών πεποιΤο μάταιο χθες θήσεων φοιτητής, ο οποίος τυχαίνει να είναι από Μετάφραση: τα ηγετικά στελέχη της φοιτητικής αντίστασης Κυριάκος Φιλιππίδης εναντίον του καθεστώτος. Το θέμα του μυθιΕκδόσεις: Πόλις στορήματος βασίζεται στην τύχη που ακολουΣελ.: 344 θεί αυτούς τους δυο εξαφανισμένους ήρωες και στην περιπέτειά τους, που κατά κάποιο λόγο ταυτίζεται με την περιπέτεια της ίδιας τους της χώρας. Εν πρώτοις, έχουμε άλλο ένα σκιαγράφημα της αιμοσταγούς φρανκικής περιόδου. Ωστόσο το μυθιστόρημα παρακολουθεί τη μνήμη των γεγονότων με βάση τις μαρτυρίες καταπιεσμένων και καταπιεστών, θυμάτων και θυτών. «Το μάταιο χθες» στρέφει τη ματιά του στο πρόσφατο ζοφερό παρελθόν της Ισπανίας αναπτύσσοντας ταυτόχρονα παράλληλους στοχασμούς πάνω στη συγγραφή του σύγχρονου μυθιστορήματος, της ιστορικής έρευνας και της ηθικής αποτίμησης των γεγονότων.

Λέγεται ότι ο πατέρας του Γκόρκι ήταν περίφημος καλλιτέχνης ξυλουργός και τελείως διαφορετικός χαρακτήρας από τον δικό του πατέρα, τον παππού του συγγραφέα, ο οποίος ξεκίνησε σαν βαρκάρης στον Βόλγα και έφτασε να γίνει με την εξυπνάδα του και την έλλειψη ηθικών αναστολών μέλος της ισχυρής συντεχνίας των εμπόρων. Ο Γκόρκι έχασε τον πατέρα του όταν ήταν πολύ μικρός και αναγκάστηκε να δουλέψει παραγιός και αργότερα υπάλληλος σε ένα κατάστημα, κάτω από άθλιες συνθήκες που δεν διέφεραν γενικά από τα βάρβαρα ήθη που κυριαρχούσαν στην καθυστερημένη κοινωνία της ρωσικής αυτοκρατορίας. Η νουβέλα αυτή ανήκει Μαξίμ Γκόρκι στην πρώιμη περίοδο του συγγραφέα, τότε που ο Ο περαστικός Μετάφραση: Νίκος Κα- Γκόρκι ανακάλυπτε εμπειρικά, μέσα από την εργασιακή εμπλοκή του, την άθλια ρωσική πραγστρινός ματικότητα και τη σκανδαλώδη αποτυχία του Εκδόσεις: Μαΐστρος τσαρικού καθεστώτος. Από την εμπειρία του Σελ.: 120 στους δρόμους ήρθε σε επαφή με όλο τον απίθανο θίασο του περιθωρίου, που τον συγκροτούσαν ζητιάνοι, αλητόβιοι, απατεώνες και γενικά άνθρωποι κατεστραμμένοι. Μέσα από την οξύτατη και ανθρωπιστική ματιά του συγγραφέα περιγράφονται ήρωες που παρεκκλίνουν από τη σύμβαση της ρωσικής κοινωνίας, που αποτελούν αγκάθι στο μάτι ενός κόσμου ο οποίος βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Στη παρούσα νουβέλα, όπου ξεχωρίζουν πολλές αυτοβιογραφικές στιγμές, ο Περαστικός είναι ένας απόβλητος της κοινωνίας. Παρά τη σκληρότητα που χαρακτηρίζει την ιστορία δεν λείπει εκείνη η ευλογημένη διαβρωτική διάθεση της ελαφρότητας του χιούμορ που χαρίζει ψυχή στο έργο.

B Το πρώτο του βιβλίο «Οι γυμνοί και οι νεκροί» πέτυχε ρεκόρ πωλήσεων και ταυτόχρονα τον καθιέρωσε σαν ένα αστέρι της αμερικανικής λογοτεχνίας. Έκτοτε ο Μέιλερ διάνυσε μια λαμπρή πορεία, γεμάτη με βιβλία που πάντα κατάφερναν να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του κοινού. Ένα χρόνο πριν τον θάνατό του, το 2006, δημοσίευσε το τελευταίο του μυθιστόρημα «Το κάστρο στο δάσος». Δυο μήνες πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, στις 10 Νοεμβρίου του 2007, στο Μανχάταν σε ηλικία 84 ετών, δημοσίευσε τις περί Θεού απόψεις του υπό μορφήν συζητήσεως με τον Μάικλ Λένον. Εύλογα θα σκεφτόταν κανείς ότι ο Μέιλερ ήθελε να λύσει τις διαφορές του με τον Θεό πριν εγκαταλείψει τον μάταιο τούτο κόσμο. Μέσα από μια μακρά συνέντευξη, που Νόρμαν Μέιλερ άρχισε στις 17 Ιουλίου του 2003 και ολοκληρώθηκε Περί Θεού Μετάφραση: Ιλάειρα στις 14 Ιουνίου του 2006, ο συγγραφέας απαντά αυθόρμητα στις ερωτήσεις του Μάικλ Λένον, συγκροΔιονυσοπούλου τώντας έτσι μια προσωπική θεωρία γύρω από τη Εκδόσεις: Καστανιώτης θρησκεία. Η βασική του αντίληψη στηρίζεται πάνω Σελ.: 272 σε δύο αρνήσεις. Η πρώτη σχετίζεται με τη βασική αντίθεση του συγγραφέα απέναντι σε κάθε οργανωμένη θρησκεία. Η δεύτερη εξορίζει τον αθεϊσμό, ωστόσο όχι με τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιούσε ένας τυπικός θεολόγος. Περισσότερο με ερασιτεχνικό μεράκι παρά με γνωστική επάρκεια γύρω από τη θεολογία, ο Μέιλερ δοκιμάζει να συλλάβει τη φύση του Θεού. Μέσα από τη συνέντευξη - συζήτηση παρακολουθούμε τη διαμόρφωση της θρησκευτικής συνείδησης ενός ξεχωριστού συγγραφέα, που εκθέτει τις απόψεις του ανοίγοντας περισσότερο πεδία προβληματισμού παρά οριοθετώντας απόψεις.

Επαναστατική προσωπικότητα που επηρέασε τους συγχρόνους του, διέθετε εκείνη την ακριβή και αριστοκρατική λεπτότητα που αποτρέπει τη φήμη σαν μια βάρβαρη εκδοχή του βίου και πλήττει τη βαθύτητα του ατόμου. Η οικογένειά του αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Ρωσία μη αντέχοντας το καταπιεστικό τσαρικό καθεστώς. Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του 1880 βρέθηκε να περιπλανάται στην Ευρώπη. Ο Bίκτορ Λβόβιτς Kίμπαλτσιτς, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις Βρυξέλες το 1890, «στα μισά του ταξιδιού ανά τον κόσμο», όπως σημειώνει στις «Aναμνήσεις ενός επαναστάτη» που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη γλώσσα μας, ένα χρόνο μετά την «Υπόθεση Τουλάγιεφ». Οι «Αναμνήσεις» Βικτόρ Σερζ γράφτηκαν μεταξύ 1942-43, στην Πόλη του MεΑναμνήσεις ξικού, όπου ο συγγραφέας είχε καταφύγει αφήενός επαναστάτη Μετάφραση: Ρεβέκκα Πέσσαχ νοντας πίσω του την Eυρώπη του Xίτλερ και του Επιμέλεια: Στέφανος Ροζάνης «πατερούλη» Στάλιν. Το συγκλονιστικό αυτό βιβλίο αποτελεί μαρτυρία και τεκμήριο μιας εποΕκδόσεις: Scripta χής κατά την οποία για πρώτη φορά στην ιστοΣελ.: 816 ρία της ανθρωπότητας τέθηκαν σε εφαρμογή τα πιο λεπτά και ευγενικά όνειρά της.Την άγρια λεηλασία αυτών των πλέον πολύτιμων για τον άνθρωπο πολιτικών προσδοκιών καταγράφει ο Σερζ: πώς πλαστογραφήθηκαν τα κοινωνικά χαρακτηριστικά μιας ολόκληρης εποχής, πώς χαλκεύτηκε η ιστορία της, πώς κατακρεουργήθηκε η αλήθεια, παρουσιάζοντας την πιο φρικαλέα κόλαση σαν σοσιαλιστικό παράδεισο. Με το βιβλίο του αυτό ο «ξεχασμένος» Σερζ έρχεται στο προσκήνιο με καθυστέρηση αρκετών δεκαετιών, για να καταστεί κορυφαίος εκφραστής των γεγονότων του πρώτου μισού του περασμένου αιώνα.


ξένη λογοτεχνία

Μια επαρχιώτικη οικογένεια, των Όλιβερ, οργανώνει στην έπαυλή της την ετήσια θεατρική παράσταση του χωριού. Τα σκετς του έργου αναπαριστούν διάφορες ιστορικές περιόδους της Αγγλίας. Πρωταγωνιστές αυτής της παράστασης είναι οι κάτοικοι του χωριού, όπως και το κοινό που παρακολουθεί. Ενώ η Γουλφ επικεντρώνει το ενδιαφέρον της πάνω στη σκηνή, η ματιά της «κλέβει» τις αντιδράσεις του κοινού, το οποίο τελικά είναι αυτό που αναδεικνύει τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της ιστορίας του βιβλίου της. Ενός βιβλίου που αποτέλεσε το κύκνειο άσμα της συγγραφέως. Η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο: Πρώτα η οικογένεια Όλιβερ προετοιμάζεται για την απογευματινή παράσταση και καΒιρτζίνια Γουλφ τόπιν γευματίζει. Ακολουθεί η θεατρική παράΑνάμεσα στις πράξεις σταση, μαζί με το διάλειμμα που τη χωρίζει σε Μετάφραση: Κωνσταντίνα δυο μέρη και, τέλος, η αποχώρηση του κοινού Τριανταφυλλοπούλου και το δείπνο που ολοκληρώνει μια γεμάτη μέΕκδόσεις: Μεταίχμιο ρα. Μέσα απ’ όσα συμβαίνουν πάνω και κάτω Σελ.: 224 από τη σκηνή, η Γουλφ παρουσιάζει με τη δύναμη της τέχνης της τα ήθη που συγκροτούν τα βασικά αγγλικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά.

27

Στη φανταστική αφρικανική δικτατορία του Κανγκάν, οι φυλές στην ενδοχώρα υποφέρουν από τη λειψυδρία. Η Αυτού Εξοχότητα ο πρόεδρος Σαμ δεν θέλει ν’ ακούσει λέξη σχετικά και σίγουρα όχι να συναντήσει τους εκπροσώπους των δυσαρεστημένων χωρικών. Προέχει η δεξίωση προς τιμήν της διακεκριμένης αμερικανίδας δημοσιογράφου... Η μοναδική εφημερίδα της χώρας, την οποία εκδίδει ο Ικέμ – παιδικός φίλος του Σαμ – ασκεί δριμεία κριτική στην πολιτική αυτή. Και ο πρόεδρος θέλει να βάλει τον υπουργό Πληροφοριών, τον Κρις – παιδικό επίσης φίλο και των δύο – να απολύσει τον εκδότη της εφημερίδας. Τι θ’ απογίνουν οι τρεις πρωταγωνιστές μέσα σ’ αυτό το καμίνι που βράζει; Τσινούα Ατσέμπε Μυρμηγκοφωλιές Στις «Μυρμηγκοφωλιές στη σαβάνα», ο συγγραφέας, περιγράφει τη δύσκολη έξοδο από αυτήν πώς στη σαβάνα μια κοινωνία προσπαθεί να διαμορφώσει τη δική Μετάφραση: της ταυτότητα στη θέση τής – άλλοτε εξωτερικά εΚατερίνα Χαλμούκου πιβεβλημένης – δυτικής, συνδυάζοντας τη δική Εκδόσεις: Πάπυρος της παράδοση με την κληρονομιά της αποικιοκραΣελ.: 320 τίας. Οι πρωταγωνιστές ενσαρκώνουν με τρόπο αποκαλυπτικό την αδυναμία των κοινωνικών ομάδων να προσδιοριστούν και να συνυπάρξουν. Ένα βιβλίο γραμμένο σε τόνο ανάλαφρο και πνευματώδη, με πολλές κωμικές στιγμές.


28

ξένη λογοτεχνία

Γνωστός ήδη στους Έλληνες φίλους της σύγχρονης λογοτεχνίας από τα δυο προηγούμενα βιβλία του, ο Μίτσελ ασχολείται στον «Μαύρο κύκνο» με το λεπτό και ενδιαφέρον ζήτημα της ενηλικίωσης. Η εφηβεία αποτελεί το πιο κρίσιμο μεταίχμιο του ανθρώπινου βίου. Λόγω θέματος ο συγγραφέας δικαίως δεν υιοθετεί τον γνώριμό του τρόπο γραψίματος, που φέρει έντονα τη μεταμοντέρνα αντίληψη στη λογοτεχνία. Ο δεκατριάχρονος Τσέισον Τέιλορ είναι το κεντρικό πρόσωπο και αφηγείται την ιστορία του. Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για μια λογοτεχνία με άξονα την εφηβεία. Δεν είναι έτσι ωστόσο, αφού ο νεαρός ήρωας έρχεται αντιμέτωπος με βασικά χαρακτηριστικά του ανθρώΝτέιβιντ Μίτσελ πινου ψυχισμού. Το 1982 είναι κρίσιμη χρονιά στη Μαύρος κύκνος ζωή του ήρωα, με προεξέχον το πρόβλημα της αΜετάφραση - επίμετρο: ποδοχής του από τη μικρή και άτεγκτη κοινότητα Μαργαρίτα Ζαχαριάδου των συνομηλίκων του. Τα πράγματα δεν θα ήταν Εκδόσεις: τόσο άσχημα αν δεν κρεμόταν σαν δαμόκλειος Ελληνικά Γράμματα σπάθη πάνω από το κεφάλι του το πρόβλημα της Σελ.: 592 βραδυγλωσσίας του. Ένα πρόβλημα που δεν τον αφήνει να εξωτερικευτεί, με αποτέλεσμα να ζει κλεισμένος μέσα σε ένα κόσμο φανταστικό που συγχέεται με την πραγματικότητα, πράγμα που με τη σειρά του δημιουργεί νέα πλειάδα προβλημάτων. Μέσα από τα κυριότερα γεγονότα που σημάδεψαν το σωτήριο έτος 1982 ο συγγραφέας παρακολουθεί τη ζωή ενός παιδιού από μήνα σε μήνα για ένα χρόνο. Έναν σημαδιακό χρόνο, όπου ο ήρωας αφήνει τα ανέφελα τοπία της παιδικής ηλικίας πίσω του μπαίνοντας στις πρώτες αναταράξεις της ωριμότητας.

Έχοντας γνωρίσει από πρώτο χέρι την περιπέτεια της μετανάστευσης, η συγγραφέας δεν καταπιάνεται τυχαία με ένα βασικό ζήτημα του σύγχρονου κόσμου. Γεννημένη στο Κίεβο το 1903, η Νεμιρόβσκυ, Ουκρανή εβραϊκής καταγωγής, θα βρεθεί στη Γαλλία εμιγκρές με την οικογένειά της, αμέσως μετά το ξέσπασμα της ρωσικής επανάστασης. Εκεί, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής οι γονείς της θα συλληφθούν και θα χαθούν στο Άουσβιτς. Ο «Κύριος των ψυχών» άρχισε να δημοσιεύεται σε συνέχειες το 1936 στο λογοτεχνικό περιοδικό «Cringoire». Ωστόσο η ίδια είχε ήδη κάνει την εμφάνισή της στα γαλλικά γράμματα από το 1929, εκδίδοντας το μυθιστόρημα «Ντέιβιντ Γκόλντερ» που γνώρισε τεράστια Ιρέν Νεμιρόβσκυ Ο κύριος των ψυχών επιτυχία και στη συνέχεια, τον «Χορό». Ο ήρωας του βιβλίου της, Ντάριο Άσφαρ, είναι ένας άσημος και Μετάφραση: ασήμαντος για τη γαλλική κοινωνία μετανάστης γιαΈφη Κορομηλά τρός, που επιδιώκει πάση θυσία να πετύχει, να τα κοΕκδόσεις: Πατάκης νομήσει και να κερδίσει τον αυτοσεβασμό. Είναι οιΣελ.: 234 κογενειάρχης και αυτό του προσθέτει περισσότερες ευθύνες και τον ωθεί να επιπλεύσει μέσα στη δύσκολη γαλλική κοινωνία από τη μια, και στη δυσπρόσιτη κάστα των πλουσίων από την άλλη. Μετά από σκληρές προσπάθειες ο Άσφαρ τα καταφέρνει, παριστάνοντας τον ψυχαναλυτή. Ο μέχρι τότε κακομοίρης εμιγκρές, γίνεται ξάφνου ο «Κύριος των ψυχών», και συγκεκριμένα ένας θεομπαίχτης της μόδας, ο οποίος επιτέλους καταφέρνει να πετύχει και αφήνεται στη δίνη αυτής της ονειρικής μέθης.Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία της χυδαίας αφομοίωσης ενός τσαρλατάνου σε μια θλιβερή και υποκριτική κοινωνία, που τη συγκροτούν πλούσιοι άνθρωποι και που περνά μέσα από την πλήρη διαφθορά και ταπείνωση με τίμημα μια θλιβερή καταξίωση.

B Η πορεία προς την ενηλικίωση κάθε ανθρώπου περνά μέσα από μια σειρά βιωμένων λόγων και έργων, της αλήθειας και του ψεύδους. Ο σημαντικός γιουγκοσλάβος συγγραφέας στο «Κήπος στάχτες», το δεύτερο μέρος της αυτοβιογραφικής του τριλογίας, εξιστορεί τις παιδικές αναμνήσεις του διαμέσου ενός υποκατάστατου ήρωα, του Αντρέα Σαμ.Το σκηνικό των αναμνήσεων ξεκινά από τη Ουγγαρία στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Σαμ ανακαλεί ένα κόσμο μέσα από μικρές, κομματιαστές μνήμες, που τον συνδέουν με την απέραντη και μελαγχολική αθωότητα της παιδικής ηλικίας, εκεί που το ταξίδι με ένα τρένο αποτελεί μια μεγαλειώδη περιπέτεια, ένα αξεπέραστο περισταΝτανίλο Κις τικό ζωής. Σημαντικοί σταθμοί σ’ αυτή την ανάκληΚήπος στάχτες ση του παρελθόντος, η απόκοσμη φιγούρα του παΜετάφραση: Μαρία Κεσίνη τέρα, που θα χαθεί πρόωρα στο Άουσβιτς το 1944 Εκδόσεις: Κέδρος και στη θέση του θα αφήσει μια αγιάτρευτη απώΣελ.: 256 λεια. Μαζί και η μάνα, που η ζωή της διαδραματίζεται περισσότερο στις αναμνήσεις της παρά στο παρόν. Από κοντά κι ο παιδικός έρωτας με τη Γιούλια, που αποτελεί γι’ αυτόν μια τρυφερή διαφυγή από την καταπιεστική πραγματικότητα. Ακόμα, ο κήπος, πριν γίνει τελικά στάχτες, περιλαμβάνει ζωές αλλότριες αλλά κοντινές, πολλές φορές ποιητικές μέσα στον μελαγχολικό ρομαντισμό που αποπνέει, ζωές αρωματισμένες με διαψευσμένες προσδοκίες και ανεκπλήρωτα όνειρα, ζωές πραγματικές, που τρέφονται από τη ζωντάνια της καθημερινότητας, ανθίζουν και μαραίνονται μέσα στις καλοκαιρίες και στους παλιόκαιρους της μοίρας. Ο Ντανίλο Κις σ’ αυτό, όπως και στα υπόλοιπα βιβλία του, διατηρεί ζωντανή την παράδοση του πραγματικού λογοτέχνη, του μάστορα που γνωρίζει να κάνει την πιο απλή ιστορία αληθινό έργο τέχνης.

Σπουδαίος άγγλος συγγραφέας που γεννήθηκε το 1840 στο Ντόρσετ και άφησε πίσω του μια σειρά ιστοριών με κέντρο τη φανταστική κομητεία του Γουέσεξ και θέμα τη ζωή στην αγγλική ύπαιθρο. Όπως στα περισσότερα βιβλία του, έτσι και στους «Λαοδικείς» κυριαρχεί το σκηνικό της αγγλικής επαρχίας του 19ου αιώνα, σε μια ειδυλλιακή συνθήκη, από την καθημερινότητα της οποίας όμως, δεν λείπουν τα ανθρώπινα παραστρατήματα. Κεντρική ηρωίδα αυτού του πολυσέλιδου ηθογραφικού μυθιστορήματος είναι η Πάολα Πάουερ, για την οποία ο συγγραφέας μαρτυρεί ότι τον «ταλαιπώρησε» ξεφεύγοντας για αρκετό καιρό από τον έλεγχό του. Η Πάολα είναι Τόμας Χάρντυ μια νέα με σύγχρονες αντιλήψεις, σε αντίθεση Λαοδικείς με την οικογένεια Ντε Σάνσυ, η οποία μένει προΜετάφραση - επίμετρο: σηλωμένη στα ξεπερασμένα συντηρητικά στεΛητώ Σεϊζάνη ρεότυπα. Στο πρόσωπο της ηρωίδας ο Χάρντυ Εικονογράφηση: Ζωρζ ντυ βρίσκει την ευκαιρία να φιλοτεχνήσει το μοντέλο Μωριέ ζωής της αρεσκείας του, που δεν είναι άλλο από Εκδόσεις: Μαΐστρος αυτό που συνταιριάζει την παράδοση με το σύγΣελ.: 604 χρονο πνεύμα. Αυτό το πετυχαίνει μέσα από τον αγνό έρωτα που δείχνει προς την ηρωίδα ένας έντιμος άντρας, ονόματι Σόμερσετ. Ο Σόμερσετ εκδηλώνει τις καθ’ όλα καλές του προθέσεις μέσω ενός απαρχαιωμένου συστήματος αξιών και μιας ξεπερασμένης από την εποχή συμπεριφοράς. Έτσι, ενώ είναι ικανός να εμπνεύσει τον έρωτα, δεν μπορεί να καταλάβει τις πραγματικές ανάγκες της Πάολα, της προσφέρει τη ζωή που πραγματικά της αξίζει, αυτήν που παραμένει απελευθερωμένη από τις δεσμεύσεις τις οποίες επιβάλλει μια κοινωνική συνθήκη που δεν «δουλεύει» πια.


30

κυκλοφορούν - αστυνομικά

ÀÔ‚ÏËÙÈΤ˜ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ˜, Û·Ù·ÓÈÎÔ› ‰ÔÏÔÊfiÓÔÈ Κλέφτες κι αστυνόμοι, θύματα και θύτες, η ευφάνταστη γκάμα της ανθρώπινης παραβατικής φύσης δίνει τα ρέστα της, φωτίζοντας τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπινου χαρακτήρα. Μέσα από μια αξιοζήλευτη ποικιλία εγκληματικών ενεργειών, που έχει το μέγα προσόν να μας εκπλήσσει συνεχώς με την απειρία των αποχρώσεων, που μόνο η αλλοπρόσαλλη ποικιλότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς μπορεί να εξασφαλίσει, τα αστυνομικά μυθιστορήματα κλέβουν τις καρδιές των αναγνωστών σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Βασικά πλεονεκτήματα που κερδίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, η ερεθιστική περιπετειώδης πλοκή που διατηρεί τα στερεότυπα του είδους και κάθε φορά προσπαθεί να εμπλουτίσει επιμέρους τα χαρακτηριστικά του. Η καλοστημένη πάλη ανάμεσα στο καλό και το κακό κέρδιζε πάντα το ενδιαφέρον του κοινού, που φαντασιώνεται την τροπαιοφόρο δικαιοσύνη να σαρώνει την αδικία. Ξεκούραστα και ευχάριστα αναγνώσματα, τα αστυνομικά έχουν κατακτήσει τον δικό τους χώρο στη λογοτεχνία και τα είδη της. Μέσα από μια μεγάλη όσο και αξιόλογη προσφορά αστυνομικών ιστοριών που καλύπτουν όλες τις αποχρώσεις, τις χαρακτηριστικές γι’ αυτό το λαοφι-

στυνομικού μυθιστορήματος και μοιάζει να αποδίδει τιμές στην πιο διακεκριμένη εκπρόσωπό του, τη μοναδική Αγκάθα Κρίστι. Είναι Χριστούγεννα, στα μέσα της δεκαετίας του 1930, και το χιόνι πέφτει πυκνό. Στην έπαυλη των Φόουκς έχουν αποκλειστεί όλοι όσοι συμμετέχουν στην τυπική χριστουγεννιάτικη συγκέντρωση. Στη σοφίτα ανακαλύπτεται το πτώμα του Ρέιμοντ Τζέντρι, ενός δημοσιογράφου σκανδαλοθηρικού εντύπου και εκβιαστή. Το παράδοξο είναι ότι η πόρτα της σοφίτας βρίσκεται κλεισμένη από τη μέσα μεριά. Το μυστήριο δεν θα λυνόταν ποτέ αν καλεσμένη των Φόουκς εκείνο το βράδυ δεν ήταν η συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών Ευάνδη Μάουντ. Η Βερονίκ Ρουά, συγγραφέας του αστυνομικού μυθιστορήματος «Οι φόνοι στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, είναι γαλλίδα σεναριογράφος και βιβλιοθηκάριος, η οποία για χρόνια εργάστηκε στη βιβλιοθήκη του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορία του Παρισιού. Μια επιστημονική διαμάχη ξεσπά μετά από ένα σπουδαίο εύρημα στο Μουσείο. Ο διευθυντής του καλεί δύο διαπρεπείς ειδικούς επιστήμονες, έναν άθεο αμερικανό γεωλόγο και παλαιοντολόγο, τον Πίτερ Όσμουντ, και ένα ιτα-

Μυαλά ξουράφια, δράση και περιπέτεια, αγωνία, φόβος, ανατροπές – και στο τέλος πάντα η δικαίωση να κλέβει την παράσταση. Τι άλλο θέλετε; λές αναγνωστικό είδος, επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε κάποιους ενδεικτικούς τίτλους κάνοντας αρχή από τη φιλήσυχη Σουηδία, απ’ όπου κατάγεται ο συγγραφέας Χόκαν Νέσερ, ο οποίος πριν ξεκινήσει να γράφει αστυνομικά μυθιστορήματα εργαζόταν ως δάσκαλος, αντιλαμβανόμαστε ότι παντού, ακόμα και στις κατά γενική ομολογία «άψογες» σκανδιναβικές χώρες, υπάρχει υλικό και θέμα για μια καλή αστυνομική υπόθεση. Στο «Αραιό δίχτυ», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ορφέας και είναι το πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα του Xάκαν Νέσερ, ένας άνδρας ονόματι Γιάνεκ Μίτερ, μετά από μια νύχτα κραιπάλης ξυπνά και δεν αναγνωρίζει τίποτα πέρα από τον χώρο του σπιτιού του. Δεν θυμάται ούτε καν το όνομά του, πόσο μάλλον της γυναίκας του το πτώμα της οποίας ανακαλύπτει στο μπάνιο. Ο επιθεωρητής Φαν Βεέτερεν βρίσκεται μπροστά σε μια υπόθεση όπου δεν υπάρχει ένοχος ούτε και αθώος. Ωστόσο όλα αλλάζουν όταν ο Γιάνεκ Μίτερ αρχίζει να θυμάται. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό ψυχολογικό θρίλερ. «Μυστήριο στο χιόνι» τιτλοφορείται το πνευματώδες αστυνομικό μυθιστόρημα-παρωδία του Γκίλμπερτ Αντέρ, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη. Η ιστορία ανακαλεί τη χρυσή εποχή του αγγλικού α-

λό ιησουίτη αστροφυσικό, τον Μαρτσέλο Μανιάνι, εκπρόσωπο του Βατικανού. Μαζί τους θα συνεργαστεί και η βιβλιοθηκάριος του Μουσείου, Λεοπολντίν Ντεβέρ. Αμέσως μετά την άφιξή του ο Όσμουντ θα ανακαλύψει σε μια σκοτεινή αίθουσα του Μουσείου το κατακρεουργημένο πτώμα της βιολόγου Ανίτα Έλμπεργκ. Θα ακολουθήσει μια σειρά ακατανόητων φόνων, με τους οποίους η γαλλική αστυνομία δεν θα μπορέσει να βγάλει άκρη, ώσπου οι δυο επιστήμονες μαζί με τη βιβλιοθηκάριο θα αποφασίσουν να λύσουν το φρικτό μυστήριο. Από τις εκδόσεις Τόπος κυκλοφορεί η «Τσακισμένη ακτή» του Πίτερ Τεμπλ. Μετά από μια επιχείρηση που κόντεψε να του κοστίσει τη ζωή, ο αστυνομικός του τμήματος ανθρωποκτονιών της Μελβούρνης Τζο Κάσιν επιστρέφει στην πολίχνη που μεγάλωσε. Η δολοφονία ενός πλούσιου ντόπιου παράγοντα της περιοχής, για την οποία κατηγορούνται νεαροί Αβορίγινες, τον προβληματίζει και βαθμιαία τον υποχρεώνει να ακολουθήσει τη δική του παράπλευρη διερεύνηση του εγκλήματος. H «Τσακισμένη ακτή» είναι η θρυμματισμένη ζωή στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο, μέσα από τον ισχυρό προβολέα μιας σκληρής, για γερά νεύρα, αστυνομικής ιστορίας, που είναι ταυτόχρονα πολιτική, με την ουσιαστική έννοια του όρου.


αστυνομικά 31

Ο ίδιος ο συγγραφέας υπήρξε θρύλος στην κοινότητα δίωξης του εγκλήματος λόγω της τελείως προσωπικής μεθόδου που είχε επινοήσει για τη διαλεύκανση των μυστηρίων. Για είκοσι πέντε χρόνια υπηρέτησε σαν ειδικός πράκτορας και επικεφαλής της Βοηθητικής Μονάδας Έρευνας του FBI, φτάνοντας στα ίχνη πολλών δολοφόνων. Ο Ντάγκλας, πέρα από το ένστικτο που είναι απαραίτητο σε αυτές τις δουλειές και τη βοήθεια της εμπειρίας που αποκτάται με τα χρόνια, σταγόνα σταγόνα, ήξερε να συνδυάζει την ενδελεχή παρατήρηση με την ψυχολογική ανάλυση των εμπλεκομένων στο έγκλημα. Έτσι, ο ήρωας του βιβλίου χρησιμοποιεί τις μεθόδους του συγγραφέα-δημιουργού του. Ο Τζέικ ΝτόΤζον Ντάγκλας νοβαν είναι πρώην πράκτορας του FBI και μαζί Man Down με την ομάδα του Σπασμένα Φτερά αγωνίζονται Μετάφραση: να διαλευκάνουν το μυστήριο που κρύβει η εΜιχάλης Παπαντωνόπουλος φιαλτική υπόθεση του Μαύρου Διαμαντιού, όΕκδόσεις: Μελάνι ταν με την επέμβαση του εισαγγελέα αναλαμΣελ.: 454 βάνουν μια νέα και επείγουσα υπόθεση. Τρομοκράτες επιτέθηκαν εναντίον του προεδρικού ελικοπτέρου. Τα πράγματα ωστόσο παίρνουν μια σημαντική τροπή όταν τη στιγμή που φτάνουν στην αποκάλυψη των ενόχων η κυβέρνηση τους αποσύρει από την υπόθεση. Την κρίσιμη στιγμή η βαθύπλουτη χρηματοδότρια των Σπασμένων Φτερών ζητά από την ομάδα να ερευνήσει την εξαφάνιση της αγαπημένης της ανιψιάς. Από την πρώτη κιόλας στιγμή ο Ντόνοβαν αντιλαμβάνεται ότι αυτή η υπόθεση συνδέεται με την προηγούμενη, την οποία τόσο αιφνίδια τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν λίγο πριν τη φέρουν εις πέρας.

Eίναι δύσκολο να στήσεις ένα πειστικό θρίλερ σε μια χώρα σαν τη Νορβηγία, όπου το επίπεδο ζωής είναι αξιοζήλευτο, απ’ όποια μεριά και αν το δει κανείς. Ωστόσο, πίσω από τις στατιστικές αλλά και την τρέχουσα πραγματικότητα κρύβεται πάντα μια ανομολόγητη περίπτωση, από αυτές που δεν προβλέπονται ούτε από τις στατιστικές υπηρεσίες που μετρούν τα κοινωνικά επιτεύγματα, ούτε από τα πραγματολογικά στοιχεία της πολιτικής που ενδεχομένως δεν συμπεριλαμβάνουν στους υπολογισμούς τους τις σημαίνουσες εξαιρέσεις. Σημαντική όσο και η ιστορία του βιβλίου της είναι η προσωπική ιστορία της συγγραφέως, όπως την πληροφορείται ο αναγνώστης από το σημείωμα των καλών μεταφραστών, έστω κι αν Αnne Holt αυτό αποτελεί παράδοξο ως επισήμανση. Ο νορΑυτό που μου ανήκει βηγός αρχιεπιθεωρητής Ύνγκβαρ Στούμπε αντιΜετάφραση: μετωπίζει μια τρομερή υπόθεση που σχετίζεται Γ. Ι. Μπαμπασάκης με μικρά παιδιά. Παιδιά τα οποία στην αρχή εξαΧ. Η. Τσατσούλης φανίζονται και αργότερα αποστέλλονται νεκρά μέΕκδόσεις: Ορφέας σα σε δέματα στους παραλήπτες τους, με το χαΣελ.: 418 ρακτηριστικό σημείωμα: «Έπαθες ό,τι σου άξιζε». Αν και η Βικ, μια πρώην προφάιλερ του FBI, είναι απασχολημένη με μια άλλη υπόθεση, αποφασίζει να βοηθήσει τον Στούμπε στην απίθανη όσο και απάνθρωπη αυτή υπόθεση, όταν απάγεται ακόμα ένα κοριτσάκι, κι αυτό, λόγω συμπάθειας, αφού και η ίδια είναι μητέρα ενός εξάχρονου κοριτσιού. Η διαδρομή που ακολουθεί το δίδυμο Στούμπε - Βικ παίρνει τους δρόμους της εκδίκησης, επιφυλάσσοντας ένα λυτρωτικό τέλος το οποίο φωτίζεται από τις ευθύνες που έχουμε απέναντι στα παιδιά μας.

B Εδώ και χρόνια έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε συνειρμικά τη λέξη αλχημιστής με μεταφυσικούς δαιδάλους. Ήδη από τον τίτλο του μυθιστορήματος ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι έχει να κάνει με μια ιστορία μυστηρίου. Σε όλα αυτά τα μυθιστορήματα το παρελθόν παίζει πρωταρχικό ρόλο, μιας κι όλα ξεκινούν από μια σκοτεινή περασμένη περίοδο. Στην περίπτωσή μας η περίοδος αυτή εντοπίζεται στον δέκατο έβδομο αιώνα. Απαραίτητη είναι και μια εκκρεμούσα υπόθεση, κάποιοι ανεξερεύνητοι θάνατοι που συνέβησαν, και φυσικά η λύτρωση, υπό τη μορφή της δικαίωσης. Οι σύγχρονες ιστορίες μυστηρίου, που λίγο ως πολύ θέλουν να «συγγενέψουν» με τον σπουδαίο Πόε, κρατούν αμείωτο το ενRebecca Stott διαφέρον του κοινού μέσα από ένα συνταίριαΤο σημάδι του σμα της αστυνομικής περιπέτειας και του ιστοαλχημιστή Μετάφραση: Γιάννος Αιόλου ρικού γεγονότος. Τρανό παράδειγμα το «Όνομα Εκδόσεις: Εμπειρία Εκδοτική του Ρόδου» που συγκίνησε εκατομμύρια καρδιές. Το πτώμα της ιδιόρρυθμης ιστορικού ΕλίΣελ.: 344 ζαμπεθ επιπλέει στα ήρεμα νερά του ποταμού που περνά μέσα από το κτήμα της, όπου είναι κτισμένο το πατρικό της σπίτι. Ο γιος της ιστορικού το ανακαλύπτει και παρατηρεί ότι η νεκρή μητέρα του κρατά στο χέρι της ένα παλιό γυάλινο πρίσμα. Το βιβλίο της ιστορικού, που έχει σαν θέμα τον αλχημιστή Ισαάκ Νεύτωνα, μένει ανολοκλήρωτο και η αποκάλυψη ενός μεγάλου ιστορικού ευρήματος βουλιάζει στον τάφο μαζί με την ατυχή ιστορικό. Ο γιος της Ελίζαμπεθ παρακαλεί τη συγγραφέα και πρώην ερωμένη του Λίντια Μπρουκ να συνεχίσει την εργασία της μητέρας του, κι έτσι αρχίζουν να συμβαίνουν μια σειρά περίεργα φαινόμενα.

Eπαγγελματικοί λόγοι οδηγούν τα βήματα μιας νεαρής δημοσιογράφου στην πόλη που γεννήθηκε. Ο σκοπός αυτής της δημοσιογραφικής αποστολής δεν είναι και ο πλέον ευχάριστος που θα μπορούσε να της τύχει, μια και πρόκειται για την εξιχνίαση της δολοφονίας δυο εννιάχρονων κοριτσιών. Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας καταπιάνεται με το λεπτό ζήτημα της ενηλικίωσης μέσα στον περίγυρο μιας ασφυκτικά εσωστρεφούς αμερικανικής επαρχιακής κωμόπολης. Σε ένα μέρος πληκτικό, όπου τόσο ο φυσικός όσο και ο κοινωνικός περίγυρος δεν σου αφήνουν πολλά περιθώρια διαφυγής, η ηρωίδα έρχεται εκ νέου μετά από μια δεκαετία σε επαφή με ένα κόΤζίλιαν Φλιν σμο που άφησε πίσω της. Μια πόλη παραδομένη Αιχμηρά αντικείμενα στο κουτσομπολιό, εγκαταλειμμένη στην καλωΜετάφραση: διακή τηλεόραση, που δεν θέλει και δεν μπορεί Γωγώ Αρβανιτάκη να αντέξει τον εαυτό της. Το μόνο που καταφέρνει Εκδόσεις: Μεταίχμιο να εύχεται, μέσα από ένα παραλήρημα υποκριΣελ.: 370 σίας, είναι να μη νιώσει ένοχη, ελπίζοντας πως το κακό είναι καμωμένο από κάποιον «ξένο» και όχι δημιούργημα δικό της. Ο δολοφόνος έχει χρησιμοποιήσει το σχοινί που οι νοικοκυρές απλώνουν τη μπουγάδα τους για να στραγγαλίσει τα θύματά του, των οποίων φρόντισε επιπλέον να ξεριζώσει τα δόντια. Η συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία μέσα από τις αναμνήσεις της ηρωίδας της να δημιουργήσει μια εκρηκτική ατμόσφαιρα τρόμου, όπου οι ξεχασμένες προκαταλήψεις ζωντανεύουν τον ζόφο του παρόντος. Σκηνοθετεί μια ατμόσφαιρα τέτοιας παθογένειας, ώστε οι απόπειρες για παιχνίδι και διαφυγή να καταλήγουν στον θάνατο, προκειμένου να διασκεδάσουν την αρρωστημένη ανία που κατακλύζει τη μικρή εγκληματική κοινότητα.


34

κυκλοφορούν - πολιτική

¶ÔÏÈÙÈ΋˜ ÙÔ ·Ó¿ÁÓˆÛÌ· Aλόιζ Λόρεντς Υπουργείο του τρόμου; Από την «Άνοιξη της Πράγας» στη «Βελούδινη Επανάσταση» Μετάφραση, εισαγωγή: Μανώλης Σταυρακάκης Εκδόσεις: Τόπος Σελ.: 366 Σαράντα χρόνια μετά την «Άνοιξη της Πράγας» και σχεδόν είκοσι από τη «Βελούδινη Επανάσταση», ο τελευταίος αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών της Τσεχοσλοβακίας, ο στρατηγός Αλόιζ Λόρεντς, «απολογείται» για την αυτοκρατορία των 100.000 πρακτόρων που διοικούσε ο ίδιος, με στόχο την υπεράσπιση του σοσιαλισμού.

Φιντέλ Κάστρο Εκείνα τα χρόνια: Μια αυτοβιογραφία Εισαγωγή: Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες Εκδόσεις: Τόπος Σελ.: 208 Στη δύση της ζωής του, ο Φιντέλ Κάστρο, μια από τις σημαντικότερες πολιτικές μορφές της εποχής μας, στοχάζεται την παιδική του ηλικία, τη νεότητά του και τον φοιτητικό του ακτιβισμό. Σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση, ο κουβανός ηγέτης περιγράφει την οικογενειακή του ζωή, και τις επιρροές που οδήγησαν στην εμπλοκή του στην πολιτική από πολύ μικρή ηλικία.

Ιουστίνη Φραγκούλη - Αργύρη Ημερολόγιο Αβάνας Η Κούβα στο λυκόφως του Κάστρο Εκδόσεις: Ηλέκτρα Σελ.: 135 Η Αβάνα των τελευταίων ημρών του Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία. Η μεγαλοπρεπής αλλά και ξεφτισμένη, καθημερινή αλλά και παράφορη Αβάνα της οργιαστικής μουσικής, των αξεπέραστων πούρων, των καλλιτεχνών του δρόμου, των ιερειών της νύχτας και του έρωτα, των μυθικών μπαρ, της νέας ηθικής της τουριστικής εποχής, δοσμένη κινηματογραφικά, πλάνο πλάνο, από την πένα και τον φωτογραφι-

κό φακό της Ιουστίνης Φραγκούλη Αργύρη.

Donaldo Macedo H παγκοσμιοποίηση του ρατσισμού Πρόλογος: Γιώργος Τσιάκαλος Mετάφραση: Παρασκευή Αράπογλου Εκδόσεις: Επίκεντρο Σελ.:528 Ο ρατσισμός ως παγκοσμιοποιημένο φαινόμενο και οι «τοπικές» εκφράσεις του είναι το αντικείμενο αυτού του βιβλίου. Μέσα από τις σελίδες του αποκαλύπτονται οι ιδεολογικές μεθοδεύσεις που ενυπάρχουν στη θέση, η οποία έντεχνα και με περισσή ένταση προωθείται τα τελευταία χρόνια, ότι έχει έρθει το «τέλος του ρατσισμού». Αναδεικνύονται οι νέες μορφές ρατσισμού, οι οποίες εμφανίζονται διεθνώς και επιδεινώνονται από τον φιλελεύθερο λόγο και τη θεολογικού τύπου υιοθέτηση της λογικής της αγοράς ως πανάκειας για όλα τα προβλήματα.

David Held Για ένα παγκόσμιο κοινωνικό συμβόλαιο Η σοσιαλδημοκρατική απάντηση στη «συναίνεση» των Η.Π.Α. Πρόλογος: Νίκος Μαραντζίδης Μετάφραση: Κουτρής Χαρίδημος Εκδόσεις: Επίκεντρο Σελ.: 328 Ο συγγραφέας αντιμετωπίζει τις αποτυχίες της διεθνούς πολιτικής στον απόηχο της 11ης Σεπτεμβρίου και του πολέμου ενάντια στο Ιράκ. Υποστηρίζει ότι υπήρχαν και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στον τρόπο με τον οποίο απάντησαν οι δυτικοί συνασπισμοί στις έντονες προκλήσεις της μαζικής τρομοκρατίας και της πολιτικής βίας, εναλλακτικές λύσεις οι οποίες μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις προκλήσεις στη ρίζα τους και να προσφέρουν πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη. Εστιάζει σε εφικτές και αποτελεσματικές επιλογές πολιτικής που θα μπορούσαν να οδηγήσυν σε μια προο-

δευτική μεταμόρφωση των παγκόσμιων ζητημάτων.

Άρης Αμπατζής Ποια Τουρκία; Εκδόσεις: Πολύτροπον Σελ.: 186 Το βιβλίο επιχειρεί να κάνει τομές στην πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα της Τουρκίας, με σκοπό να ανιχνεύσει τις συνιστώσες του τουρκικού γίγνεσθαι και να αναλύσει το παρόν και τη μελλοντική προοπτική της χώρας. Βασικό σημείο αναφοράς στο βιβλίο είναι η «αποαστικοποίηση» της τουρκικής κοινωνίας.

Χρήστος Ζαχαράκις Άκρως απόρρητο Ειδικού χειρισμού Κατάθεση μνήμης και στοχασμών 1979-2004 Εκδόσεις: Α.Α. Λιβάνη Σελ.: 823 Αποσπάσματα του ημερολογίου το οποίο κράτησε ο συγγραφέας από τον

Αύγουστο του 1979 και καλύπτει το οδοιπορικό της εικοσάχρονης δημόσιας ζωής του στο ύπατο υπηρεσιακό αξίωμα του πρέσβεως της Ελλάδος και της πενταετούς θητείας του στο λιγότερο ύπατο, και συνειδητά ευτελισμένο στη χώρα μας, πολιτικό αξίωμα του έλληνος ευρωβουλευτού».

Βαγγέλης Κουφουδάκης Κύπρος: Ένα σύγχρονο πρόβλημα σε ιστορική προοπτική Μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Δεμερτζίδης Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 272 Ο Βαγγέλης Κουφουδάκης, προχωρεί στα μείζονα γεγονότα που αφορούν τη σημερινή κατάσταση του νησιού, όπως είναι το δημοψήφισμα του 2004 για το σχέδιο Ανάν και η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μελέτη καταλήγει σε μια νηφάλια εκτίμηση των διδαγμάτων του παρελθόντος και προτείνει τη βάση επάνω στην οποία θα μπορούσε να οικοδομηθεί μια εφαρμόσιμη λύση.


36

πολιτική

Μια από τις βασικότερες παραμέτρους επιτυχίας του ευρωπαϊκού εγχειρήματος είναι το κοινωνικό μοντέλο διακυβέρνησης της ηπείρου.Το σύστημα πρόνοιας και κοινωνικής προστασίας αποτελεί για τους ευρωπαϊκούς λαούς τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής κοινωνικής φιλοσοφίας. Το κράτος πρόνοιας είναι που εκφράζει το πιο απαιτητικό μοντέλο ποιότητας της ζωής. Είναι μια από τις υψηλότερες εκφράσεις της δημοκρατίας που μεριμνά για την κοινωνική συνοχή και κυρίως για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Έχει καταντήσει κοινοτοπία να τονίζουμε ότι η ποιότητα της δημοκρατίας κρίνεται από το πώς αυτή συμπεριφέρεται στις αδύναμες ομάδες της κοινωνίας. Είναι αλήθεια ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο δέΑnthony Giddens χεται έντονες πιέσεις σε πολλές χώρες της ΕυρωΗ Ευρώπη στην παϊκής Ένωσης. Ο συγγραφέας προτείνει να αντιπαγκόσμια εποχή μετωπίσουμε με ριζικό τρόπο τα νέα δεδομένα Μετάφραση: που έχουν προκύψει από την παγκοσμιοποίηση, Γιάννης Βογιατζής να προβληματιστούμε από τη ραγδαία αυξανόΕκδόσεις: Πολύτροπον μενη πολιτισμική διαφορετικότητα και, τέλος, να Σελ.: 309 σταθμίσουμε τη μεταβαλλόμενη δημογραφική σύνθεση του πλανήτη. Για να κατανοήσουμε σωστά και εκ νέου το κράτος πρόνοιας οφείλουμε να τοποθετήσουμε το ζήτημα της αλλαγής του τρόπου ζωής και να το συνδέσουμε με τα περιβαλλοντικά ζητήματα, αλλά και με τις νέες υποχρεώσεις του πολίτη. Απαραίτητη προϋπόθεση για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί είναι η αναβάθμιση της ανταγωνιστικής θέσης της Ευρώπης. Την άνθισή της που θα προκύψει μέσα από τη σύγκρουση διαφορετικών εκδοχών, οι οποίες θα φανερώσουν τις μελλοντικές νέες μορφές κοινωνικής ανάπτυξης.

Εντύπωση μου κάνει ότι τα περισσότερα αναρχικής προέλευσης συνθήματα εξακολουθούν να καταφέρονται εναντίον του κράτους, το οποίο εδώ και αρκετά χρόνια, με τις τεράστιες αλλαγές που έχουν συντελεστεί, ίσως να είναι το τελευταίο προοδευτικό προπύργιο που αντιστέκεται ενάντια στην εφιαλτική εξάπλωση της δύναμης των εταιρειών. Πρόκειται για έναν ξεκάθαρο επιχειρηματικό καπιταλισμό των ιδιωτικών εταιρειών σε παγκόσμιο επίπεδο, και ο μόνος φορέας που μπορεί κατά κάποιο τρόπο να περιορίσει την πολιτική τους εξουσία είναι το κράτος. Το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο που εξέδωσαν οι Εκδόσεις: ΚΨΜ «The Corporation» θέτει πολύ σοβαρά το θέμα της πολιτικής των εταιρειών-θεσμών, αποκαλύπτοντας τους θεσμιΤζόελ Μπάκαν κούς κανόνες, οι οποίοι είναι κοινοί σε όλες The Corporation τις εταιρείες, και τη σαρωτική επίδρασή τους Το παθολογικό κυνήγι στην κοινωνία. Στο βιβλίο αυτό τίθεται ένα θέτων εταιρειών για κέρδος μα τρομερά επίκαιρο και άγνωστο εν πολλοίς και εξουσία στη χώρα μας στις περισσότερες πτυχές του, Μετάφραση: Αγγελική Βάσιλα και επιχειρείται να γίνει κατανοητό στον κόΕκδόσεις: ΚΨΜ σμο ότι το ζήτημα της λειτουργίας και δράΣελ.: 196 σης των μεγάλων κατά κύριο λόγο ανωνύμων εταιρειών είναι ένα από τα πιο βασικά και πιεστικά ζητήματα της εποχής μας. Η καθορισμένη αποστολή της εταιρείας είναι να επιδιώκει, αμείλικτα και χωρίς εξαίρεση, το ιδιοτελές της συμφέρον, ανεξάρτητα από τις επιβλαβείς συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει σε άλλους.

B Πριν την τεχνολογική έκρηξη που επέβαλε φρενήρεις ρυθμούς ανάπτυξης στο κόσμο κάθε εξωφρενική ιδέα για την εποχή της που έβλεπε την προβολή της στο μέλλον σχετιζόταν με την επιστημονική φαντασία, όπως συνηθίστηκε να λέγεται. Σήμερα όχι μόνο ζούμε ημέρες επιστημονικής φαντασίας, αλλά είμαστε σε θέση να προβλέπουμε τα μελλούμενα σε αρκετούς τομείς, ένας εκ των οποίων είναι και οι περιβαλλοντικές αλλαγές. Η αλλαγή του κλίματος τα αμέσως επόμενα χρόνια με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στις ισορροπίες της ζωής του πλανήτη είναι κάτι γνωστό, που ήδη το έχουν επισημάνει οι επιστήμονες και έχουν κρούσει προ πολλού τον κώδωνα του κινδύνου.Το ότι η Τζορτζ Μόνμπιοτ παγκόσμια κοινότητα φαίνεται να μην το αντιλαμHeat βάνεται αποτελεί και αυτό έναν εξαιρετικά επικίνΠώς να σώσουμε τον δυνο παράγονται για το μέλλον της ανθρωπότηπλανήτη μας από το τας. Οι αλλαγές στον τρόπο που χειριζόμαστε τον φαινόμενο πλανήτη πρέπει να είναι άμεσες, ριζικές και αποτετου θερμοκηπίου λεσματικές. Κάθε αναβολή στην αντιμετώπιση αυΜετάφραση: Αγλαΐα τού του προβλήματος θα φέρνει την ανθρωπότητα Μηλιώνη όλο και πιο κοντά στο τέλος. Στο βιβλίο αυτό ο Πρόλογος: Νίκος Τζορτζ Μόνμπιοτ μας καλεί αποφασιστικά σε άμεΧαραλαμπίδης ση δράση. Δεν απευθύνεται στις κυβερνήσεις, αλΕκδόσεις: Ψυχογιός λά στους πολίτες, στους οποίους προτείνει συγκεΣελ.: 368 κριμένους τρόπους δράσης ώστε τουλάχιστον αυτοί να πάψουν να είναι μέρος του προβλήματος. Ενός προβλήματος που δεν αντιμετωπίζει αφηρημένες έννοιες, αλλά κάτι πολύ συγκεκριμένο: τις ζωές και το μέλλον των δικών μας παιδιών.

Ο συγγραφέας αγγίζει πληγές που η ιστορία διατηρεί ανοιχτές και το βιβλίο στοχεύει στην πιο επικίνδυνη έλλειψη του σύγχρονου κόσμου: την ελπίδα. Μια ελπίδα που ο συγγραφέας προσφέρει ξανά,μέσα από μια εφικτή αυτή τη φορά εναλλακτική λύση, την οποία μπορεί να εγγυηθεί η κομμουνιστική χειραφέτηση,πράγμα για το οποίο –ας μου συγχωρεθεί– πολύ αμφιβάλλω πια. Πέρασε ένας και πλέον αιώνας, γεμάτος από «ειδικές θεωρίες» για το πως εφαρμόζεται επιτέλους ο κομμουνισμός.Το τίμημα που πλήρωσε ολόκληρη η ανθρωπότητα ήταν από τα πλέον ακριβά και δυσβάσταχτα που καταβλήθηκαν ποτέ για πολιτική θεωρία.Ωστόσο θα ήταν άδικο,και ειδικά σε περιόδους σαν αυτή που διανύουμε, Γιώργος Ρούσης αν δεν στραφούμε πίσω, στα συντρίμμια που άφησε η Ο Μαρξ γεννήθηκε μεγάλη κατάρρευση του κομμουνιστικού οράματος για νωρίς να περισυλλέξουμε και να διαφυλάξουμε όλες εκείνες Εκδόσεις: Γκοβόστη τις σπουδαίες σκέψεις και κατακτήσεις που σήμερα βρίΣελ.: 358 σκονται υπό σκληρό διωγμό από την άσκηση της φιλελεύθερης πολιτικής και της ανεξέλεγκτης και καταστροφικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.Μιας πολιτικής που έχει αφήσει αχαλίνωτη την παντοδυναμία των πολυεθνικών εταιρειών και σύμφωνα με την οποία κάθε λογική έξω από το απόλυτο κέρδος αποτελεί θανάσιμο αμάρτημα.Το βιβλίο του Ρούση,σε μια σκοτεινή περίοδο πολιτικού Μεσαίωνα, όπου τα κομμουνιστικά κόμματα χρηματοδοτούνται σαν έμμισθοι φορείς από το κράτος, προσφέροντας άλλοθι στις θλιβερές δημοκρατίες που υπηρετούν τον παγκόσμιο επιχειρηματικό καπιταλισμό,έρχεται σαν μια όαση ελπίδας στο πλαίσιο ενός νέου προβληματισμού και κύκλου αγώνων, αυτή τη φορά –ευχόμαστε– ευτυχέστερων για την ανθρωπότητα και τον άνθρωπο.Ο Ρούσης διατυπώνει τα οράματα των κλασικών του μαρξισμού συνδέοντας ταυτόχρονα το περιεχόμενό τους με την εποχή μας.


πολιτική

Το βιβλίο περιέχει πληροφορίες που όλοι λίγο ως πολύ έχουμε ακούσει ή παρακολουθήσει σε διάφορες κινηματογραφικές ταινίες. Είναι από αυτό το είδος των πληροφοριών που τις ακούς με επιφύλαξη, αν δεν έχεις τη λόξα να τις «ταξιδέψεις» μακριά και να βγεις από τη στράτα της πραγματικότητας σαν γραφικός. Μια επιφύλαξη που έρχεται σαν λογική συνέπεια του να μη δεχτείς τον τρόμο. Τον τρόμο μιας αλήθειας που αποδεικνύει έναν εφιάλτη. Αυτόν που ακριβώς περιγράφει με λογοτεχνική γλαφυρότητα ο συγγραφέας και δεν είναι άλλος από την ακραία άσκηση ψυχολογικής βίας και την απώλεια, μέσω ψυχοτρόπων φαρμάκων, των ατομικών χαρακτηριστικών του Ντόμινικ Στρίτφιλντ ανθρώπου και τη μετατροπή του μυαλού του σε Brainwash χυλό. Πρόκειται για μια μελέτη που ξεκινά από Πλύση εγκεφάλου και τις αρχές του περασμένου αιώνα με την εμφάνιμυστικές υπηρεσίες ση των πρώτων ψυχαναλυτικών ερευνών, περνά Μετάφραση: Ανδρέας στην περίφημη θεωρία των σκυλιών του Παβλόφ Σοκοδήμος και στις κρυφές προσδοκίες του Λένιν για έναν Εκδόσεις: Ψυχογιός μελλοντικό κόσμο που θα ενστερνιζόταν αγόγΣελ.: 508 γυστα τις σοσιαλιστικές θεωρίες, για να συνεχίσει με τις δίκες τις Μόσχας και τις υποψίες της Δύσης για τις κατασκευασμένες ομολογίες των θυμάτων, και να φτάσει ως τις μέρες μας, στις εξελιγμένες μεθόδους απόσπασης πληροφοριών από τα μέλη της Αλ Κάιντα.

37

Μια ενδιαφέρουσα έκδοση για τα λεπτά και πολυσήμαντα παιχνίδια που παίζονται σε γεωστρατηγικό επίπεδο στη Μέση Ανατολή κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη.Τα τελευταία χρόνια το γεωσύστημα της Μέσης Ανατολής έχει καταστεί πολύ πιο σύνθετο και απρόβλεπτο σε σχέση με το παρελθόν, ακόμη και με το πιο κοντινό και έχουν πάψει να υφίστανται οι σταθερές που ίσχυαν μέχρι μερικά χρόνια πριν. Για παράδειγμα, η Τουρκία δεν θεωρείται εξ αντικειμένου το αγαπημένο παιδί των Αμερικανών και αυτή τη στιγμή παραπαίει μεταξύ του να χαρακτηριστεί ως ο νέος μεγάλος εχθρός των ΗΠΑ στην περιοχή, διάδοχος του Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν, και του να παραμείνει ένας πολύτιΙωάννης Θ. Μάζης μος σύμμαχος γι’ αυτές, με όλη τη γκάμα των ενΗ γεωπολιτική της διάμεσων επιλογών να είναι εξίσου πιθανές! Σε κάευρύτερης Μέσης θε περίπτωση η Μέση Ανατολή θα παραμείνει το Ανατολής και γεωπολιτικό κέντρο του κόσμου και στα χρόνια η Τουρκία που έρχονται,για τον απλούστατο λόγο ότι από εκεί Εκδόσεις: Α. Α. Λιβάνης εξάγεται το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων εΣελ. 410 νεργειακών πηγών και της παγκόσμιας αστάθειας. Οι σημερινοί σύμμαχοι της Δύσης εκεί μπορεί να είναι οι εχθροί τού αύριο και το αντίστροφο, και μέσα σε αυτόν τον ρευστό κόσμο σταθερά γεωπολιτικά σημεία, όπως είναι η Ελλάδα, μπορεί να έχουν την πολυτέλεια να αναβαθμίσουν δραματικά το ειδικό τους βάρος και να καταστούν «παίκτες» πρώτης γραμμής.


38 κυκλοφορούν - δοκίμα / μελέτες

™ÂÏ›‰Â˜

Ô˘ ÛΤÊÙÔÓÙ·È Γιώργος Κρητικός Έθνος και χώρος Προσεγγίσεις στην ιστορική γεωγραφία της σύγχρονης Ευρώπης Εκδόσεις: Μεταίχμιο Σελ.: 440 Η παρούσα μελέτη εντάσσεται στο πλαίσιο της ιστορικής και πολιτισμικής γεωγραφίας και ερευνά τις σχολές σκέψεις που αφορούν το έθνος και τον χώρο στην Ευρώπη. Οι σύγχρονοι αναλυτές θεωρούν ότι στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο χώρο, το έθνος, ως θεσμικός και, κυρίως, ως χωρικός προσδιορισμός, κλονίζεται συθέμελα. Εθνικισμοί όμως συνεχίζουν να εγείρονται, μειονότητες ή μετανάστες να αποκλείονται, ενώ το έθνος εξακολουθεί να αποτελεί σημείο συλλογικής ή ατομικής αναφοράς ανθρώπων οι οποίοι όχι μόνο ετεροπροσδιορίζονται ή ταυτίζονται με αυτό, αλλά είναι έτοιμοι να συγκρουστούν, να πολεμήσουν ή ακόμα και να θυσιάσουν τη ζωή τους στο όνομά του.

Nicole Loraux Η τραγωδία της Αθήνας Μετάφραση: Κατερίνα Αλεξοπούλου, Σπύρος Γεωργακόπουλος Εκδόσεις: Πατάκη Σελ.: 328 Σε αυτήν την μελέτη η έρευνα επικεντρώνεται σε κείμενα νομοθετικά (Σόλων), φιλοσοφικά (Πλάτων) και ιστοριογραφικά (Θουκυδίδης), αντλώντας μεθόδους και έννοιες από την ψυχανάλυση. Μέσα από την ανάλυση των λόγων που σχετίζονται με την εμφύλια διαμάχη, η Loraux ερμηνεύει το φόβο της στάσεως, που θεωρούνταν η χειρότερη απειλή για τη ζωή της πόλης, και προσεγγίζει έτσι την εικόνα που η ίδια η αρχαία πόλη είχε για τον εαυτό της, συνδυάζοντας παράλληλα τη βαθιά γνώση της αρχαίας Ελλάδας με τον αναστοχασμό για την ιστοριογραφία και τις μεθόδους της.

Julia Kristeva Χάννα Άρεντ Η γυναικεία ευφυΐα Μετάφραση: Τάσος Μπέτζελος Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 336 Η διακεκριμένη ψυχαναλύτρια και θεωρητικός της λογοτεχνίας Τζούλια Κρίστεβα σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας γυναίκας που εξερεύνησε την ουσία τόσο της πολιτικής όσο και της ανθρώπινης ύπαρξης. Η Κρίστεβα βιογρα-

φεί μια σημαντική στοχάστρια της οποίας η ευφυΐα αποκαλύπτεται μέσα σε όλη τη συνθετότητα και την αλήθεια της· μιας προσωπικότητας που είχε κατακτήσει τον ευτυχή συγκερασμό του ζην και σκέπτεσθαι, όπως αποτυπώνεται εύλογα σε μια φράση της ίδιας της Άρεντ από τον πρώτο τόμο του έργου της «Η ζωή του πνεύματος»: «η μόνη μεταφορά που αρμόζει στη ζωή του πνεύματος είναι η αίσθηση ότι ζεις».

ν’ απασχολεί τη δημόσια συζήτηση στην εκπαίδευση και την κοινωνία ακόμα και στις μέρες μας. Το βιβλίο φωτίζει ολόπλευρα τα γλωσσικά και παιδευτικά διακυβεύματα που προέκυψαν παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, εντάσσοντάς τα στο κοινωνικό - πολιτικό τους πλαίσιο αναφοράς.

Reza Aslan Ένας είναι ο Κύριος ο Θεός μου Οι ρίζες, η εξέλιξη και το μέλλον του ισλάμ

Μετάφραση: Α.Δ. Παπαγιαννίδης Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 452 Ο Κρούγκμαν ξεναγεί τον αναγνώστη σε έναν αιώνα ιστορίας που φτάνει μέχρι την τραγωδία των ετών Μπους. Μια τραγωδία που, όπως εξηγεί, ήταν αναπόφευκτη, από την στιγμή που οι συντηρητικοί πήραν στα χέρια τους τον πλήρη έλεγχο της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Κρούγκμαν δείχνει ότι ούτε η Αμερική της μεσαίας τάξης, στην οποία μεγάλωσαν τα παιδιά της μεταπολεμικής εποχής, ούτε η ολοένα πιο ολιγαρχική χώρα της τελευταίας γενιάς αμερικανών, δημιουργήθηκαν αυτόματα: και τα δύο φαινόμενα προέκυψαν, εν πολλοίς, από κυβερνητικές αποφάσεις καθοδηγούμενες από οργανωμένα πολιτικά κινήματα.

Μετάφραση: Κατερίνα Χαλμούκου Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.:376 Ο Ασλάν αφηγείται ένα περιπετειώδες ταξίδι θρησκευτικής πίστης και σύγκρουσης, ρητορικής και ιδεολογίας, μέσα στο χρόνο, δίνοντας έμφαση στη σημασία και το μήνυμα του ισλάμ στον εικοστό πρώτο αιώνα: από την Αραβία του έκτου και έβδομου αιώνα μ.Χ. και τις θεϊκές αποκαλύψεις που έλαβε ο Μωάμεθ στη Μέκκα και στη Μεδίνα μέχρι σήμερα· από τη διαμόρφωση του επαναστατικού μηνύματος του Προφήτη για ηθική ευθύνη και κοινωνική ισότητα μέχρι την αντικρουόμενη επανερμηνεία του από τους διαδόχους του και την αναπόφευκτη σύγκρουση ανάμεσα στο επίσημο ισλάμ, δηλαδή τον σουνισμό, και στα δύο μεγάλα διασπαστικά κινήματα, τον σιισμό και τον σουφισμό.

Δημήτρης Δαμασκηνός Το γλωσσικό ζήτημα κατά την περίοδο της πνευματικής αναγέννησης του νέου Ελληνισμού (1771-1821) Εκδόσεις: Επίκεντρο Σελ.:320 Αντικείμενο του βιβλίου αυτού είναι το «γλωσσικό ζήτημα», ένα φλέγον θέμα που πυροδότησε σφοδρές γλωσσικές, εκπαιδευτικές, ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα και το οποίο συνεχίζει

Paul Krugman Η συνείδηση ενός προοδευτικού

Philippe Raynaud Το μωσαϊκό της άκρας αριστεράς Μετάφραση: Νατάσα Φουντουλάκη Εκδόσεις: Πόλις Σελ.: 324 Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και η υποχώρηση του γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος δεν εξάλειψαν τα πολιτικά ρεύματα που επικαλούνται τον μαρξισμό και εμπνέονται από την επαναστατική θεωρία. Τα ρεύματα αυτά, επωφελούμενα από την απογοήτευση και την αποστροφή των πολιτών για τα «κόμματα εξουσίας», οδήγησαν στην ανάπτυξη νέων ριζοσπαστικών κινημάτων, περισσότερο μαχητικών και διεκδικητικών,απελευθερωμένων από την κληρονομιά του ιστορικού κομμουνισμού.


40

δοκίμια / μελέτες

Άγνωστα εν πολλοίς στο ευρύ κοινό βασικά ζητήματα του σύγχρονου βίου της χώρας μας θίγει με τρόπο γοητευτικό αυτό το ιστορικό δοκίμιο του Νίκου Μπακουνάκη, δίχως η επιστημονική αυστηρότητα να εκχωρεί ευκολίες στη γλαφυρότητα της σύνθεσης. Η πρόχειρη αντίληψη της ιστορικής μας ταυτότητας συναγωνίζεται φιλότιμα την επιπόλαια κοινωνική καθημερινότητά μας. Ο συγγραφέας μας παρουσιάζει μέσα από την αξιοποίηση ανέκδοτων πηγών τον Ανδρέα Ρηγόπουλο, μια σημαντική προσωπικότητα του δημόσιου βίου της χώρας, που έζησε και έδρασε τον 19ο αιώνα. Μαζί με τη σκιαγράφηση αυτού του τόσο ξεχωριστού και προικισμένου ανΝίκος Μπακουνάκης δρός επιχειρείται η παρουσίαση των βασικών ιδεοΜια στιγμή της λογικών τάσεων που επικρατούσαν στην Ευρώπη και Ευρώπης στην συμπεριλάμβαναν στα σχέδιά τους και τη χώρα μας. Ελλάδα του Για παράδειγμα, μαθαίνουμε ότι η καταγωγή της Με19ου αιώνα γάλης Ιδέας, που τελικά μας κόστισε ακριβά, είναι Εκδόσεις: Πόλις ευρωπαϊκή! Επίσης, από τις πρώτες κιόλας αναλαΣελ.: 300 μπές του ευρωπαϊκού οράματος για μια Ενωμένη Ευρώπη, η χώρα μας είχε κερδίσει τη θέση της σε όλα τα προγράμματα που σχεδίαζαν την Ευρώπη των Λαών, των Εθνών, των Κρατών. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ανάγνωσμα που μας βοηθά να κατανοήσουμε τη θέση και τον ρόλο μας στον σύγχρονο κόσμο, διαμέσου μιας προσωπικότητας που υπήρξε ξεχωριστή, αν και όχι προβεβλημένη, στην ιστορία των ιδεών και της πολιτικής στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Η στιγμή της Ευρώπης στην Ελλάδα του 19ου αιώνα περνά αναγκαστικά μέσα από την ανασύσταση της βιογραφίας αυτού του «δημόσιου διανοούμενου», του Ανδρέα Ρηγόπουλου, που με ξεχωριστή φροντίδα επιτυγχάνεται στον παρόντα τόμο.

Πρόκειται για ένα βιβλίο στο οποίο μέσα από κείμενα της παγκόσμιας παράδοσης ανασύρονται περιστατικά ψυχικών διαταραχών, περιπτώσεων παράνοιας, εντοπίζονται μύθοι και τελετουργίες σχετικές με τη μίμηση και τη μεταμόρφωση, όπως επίσης επιλέγονται καλλιτεχνικά έργα και διαδικασίες που θέτουν προβληματισμούς σχετικά με το μυστήριο της δημιουργίας. Αναζητώντας τα βαθύτερα κίνητρα των παραβατικών συμπεριφορών, η ψυχιατρική στο πρόσωπο του ψυχιάτρου μοιάζει με τους αστυνομικούς ντετέκτιβ που προσπαθούν να διαλευκάνουν σκοτεινά μυστήρια. Φαίνεται πως μέσα από την απελευθερωτική Πέπη Ρηγοπούλου διαδικασία της τέχνης τα καλλιτεχνικά έργα και Ο τρελός πρόεδρος δημιουργήματα της ανθρώπινης φαντασίας αφήκαι η γυναικεία ηδονή νουν σημάδια, ίχνη τα οποία η ψυχιατρική επιΠαράνοια, Μύθος, στήμη αναλύει ως τεκμήρια της σκοτεινής συΤέχνη μπεριφοράς του ανθρώπου. Η διαδικασία είναι εΕκδόσεις: Τόπος ξαιρετικά γοητευτική και τα συμπεράσματα της Σελ.: 518 επιστήμης, αρκετές φορές, κανονικά «έργα τέχνης». Σ’ αυτό το διανοητικό ταξίδι, με τις απίστευτες κρυφές και σαγηνευτικές του πτυχές, μας παρασύρει η συγγραφέας, ανατρέχοντας στη Δρέσδη του 1903, όπου ο πρόεδρος του Εφετείου της ομώνυμης πολιτείας Daniel Paul Schreber δημοσιεύει ένα αυτοβιογραφικό κείμενο με τον εύγλωττο τίτλο «Τα απομνημονεύματα ενός νευρασθενούς». Η συγγραφέας, έχοντας ήδη τα πολύτιμα συμπεράσματα προηγούμενων ειδικών για την περίπτωση του προέδρου, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχει ο Φρόιντ, επιχειρεί έναν εκ νέου διάλογο με την τρέλα, με έναν απρόσμενο εκπρόσωπό της, τον πρόεδρο του Εφετείου της Δρέσδης!

B Σημαντικός πεζογράφος, ο Γκομπρόβιτς έγινε ευρύτερα γνωστός με το έργο του «Πορνογραφία». από τα παιδικά του χρόνια ο συγγραφέας έπασχε από μια ασθένεια των πνευμόνων. Οι ταλαιπωρίες τον οδήγησαν το 1969 στη σκέψη της αυτοκτονίας. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ζήτησε από φίλους του να του προμηθεύσουν δηλητήριο ή ένα πιστόλι προκειμένου να δώσει τέρμα στη ζωή του. Η ιδέα των μαθημάτων φιλοσοφίας υπήρξε γι’ αυτόν λυτρωτική, καθώς τον απομάκρυνε από τις αρνητικές για τη ζωή του σκέψεις, αιτία των οποίων ήταν ο πόνος. «Εγώ βλέπω τον κόσμο σαν μια οντότητα απόλυτα ζοφερή και κενή, όπου το Βίτολντ Γκομπρόβιτς μόνο αληθινό πράγμα είναι εκείνο που προκαλεί Μαθήματα κακό: συγκεκριμένα, ο πόνος. Αυτός είναι ο αληφιλοσοφίας σε έξι θινός διάβολος, τα υπόλοιπα δεν είναι παρά ρηώρες και ένα τέταρτο τορείες». Έχοντας τα παραπάνω ως βασικές αρΜετάφραση: χές του, ο συγγραφέας άρχισε τα «Μαθήματα φιΚατερίνα Σχινά λοσοφίας σε έξι ώρες και ένα τέταρτο» στις 27 Εκδόσεις: Πατάκης Απριλίου και τα ολοκλήρωσε στις 25 Μαΐου του Σελ.: 176 1969. Ως ακροατήριο είχε τη σύζυγό του Μαρί Ρίτα Λαμπρός και τον βοηθό του Ντομινίκ ντε Ρου που στάθηκε στο πλευρό του ως το τέλος της ζωής του. Τα «Μαθήματα φιλοσοφίας» του πεζογράφου είναι μια ανασκευασμένη ανθολογία των πιο σημαντικών θεωριών που διατυπώθηκαν από στοχαστές του εικοστού αιώνα. Ο Γκομπρόβιτς βρίσκει την ευκαιρία να επιβεβαιώσει τις σκέψεις του μέσα από τις σκέψεις των άλλων. Αυτά τα μαθήματα φιλοσοφίας έδρασαν σωτήρια σε μια στιγμή ψυχικής παρακμής του συγγραφέα, όπως μας βεβαιώνει η μαρτυρία του Ντομινίκ ντε Ρου.

Δεν είναι λίγες οι φορές που σε σχετικές ευκαιρίες έχω διατυπώσει την άποψη ότι η χώρα μας, εκτός των άλλων, εισάγει και τον πολιτισμό της. Αν αυτό ακούγεται ακραίο ως διαπίστωση αποτελεί μια από τις ελάχιστες βεβαιότητες που έχω. Η πρόσφατη έκδοση με τίτλο «Η Αθήνα στο Παρίσι» ήταν η αφορμή για να επανέλθω ακόμα μια φορά σ’ αυτή την εθνική κατάντια, όχι δίχως να ντρέπομαι, όταν μάλιστα βλέπω τον τόσο ρηχό και βίαια υποκριτικό παραληρηματικό πατριωτισμό που καθηλώνει την πατρίδα μας στη βλακεία και στην καθυστέρηση. Ο αρχαίος πολιτισμός μας –αν η εντοπιότητα μας καθιστά θλιβερούς κληρονόμους του– τιμήθηκε διαχρονικά, κυρίως από τον δυτικό κόσμο, όσο κανένας άλλος πολιτισμός. Αντίθετα, στην πατρίδα μας έτυχε όχι της λυτρωτικής αδιαφορίας, αλλά της εχθρότητας από μια κοινωνία που το όραμα της ελληνοχριστιανικής κονόμας και της αντιπαροχής την αποκτήνωσε.Το βιβλίο Miriam Leonard της Miriam Leonard έχει σαν θέμα του την καθοριΗ Αθήνα στο Παρίσι στική συμβολή των αρχαίων ελληνικών κειμένων Μετάφραση: Έλσα Βιδάλη στη διαμόρφωση της σύγχρονης μεταπολεμικής Εκδόσεις: Πάπυρος γαλλικής σκέψης. Η συγγραφέας υποστηρίζει, και Σελ.: 400 αυτό είναι αλήθεια, ότι μια πλειάδα κορυφαίων εκπροσώπων της γαλλικής διανόησης στράφηκαν στο ιστορικό παράδειγμα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας προκειμένου να συγκροτήσουν και να υποστηρίξουν τις θέσεις τους για την ηθική επιλογή και τον ρόλο του πολιτικού υποκειμένου στις σύγχρονες κοινωνίες. Ο Οιδίπους, η Αντιγόνη και ο Σωκράτης βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης για τα όρια της δημοκρατίας και της τυραννίας. Ευτυχώς που υπάρχουν και οι «κουτόφραγκοι»!


Ένα υπέροχο βιβλίο, που θέτει την ευτυχία ως ζητούμενο και σκοπό της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Ένα ζήτημα τελείως ξεχασμένο, για να μην πω αδιάφορο πλέον, με την έννοια ότι απουσιάζει παντελώς από τη σύγχρονη αντίληψη ως θεμελιώδης πολιτικός προβληματισμός. Με δυο λόγια, η ιδέα της ευτυχίας δεν υπάρχει στην ατζέντα (όπως συνηθίζουν να λένε οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι) της τρέχουσας πολιτικής πραγματικότητας. Το ερώτημα «τι σημαίνει να είναι κανείς ευτυχισμένος;» το έφερε για πρώτη φορά στο προσκήνιο η αθηναϊκή κοινωνία του 5ου π.Χ. αιώνα. Φυσιολογικά, ισχυρίζεται η συγγραφέας, και έχει απόλυτο δίκιο, το ερώτημα αυτό θα έπρεπε να είχε απασχολήσει Μαρτίν Μεέ προ πολλού τους ανθρώπους. Από την άλλη, πόΗ επινόηση της σο εφικτό είναι στ’ αλήθεια να απαντηθεί ένα εευτυχίας ρώτημα τέτοιου είδους; Μέσα από το υπέροχο Μετάφραση: αυτό ανάγνωσμα η Μαρτίν Μεέ στέκεται έκΧριστίνα Σαμαρά πληκτη μπροστά σ’ αυτούς τους ανθρώπους Εκδόσεις: Ωκεανίδα που οδήγησαν τη Δημοκρατία, τη φιλοσοφία Σελ.: 200 και την επιστήμη στην αναζήτηση της ευτυχίας, δηλαδή αυτού που θα ονομάζαμε πιο απλά της «καλής ζωής», όχι ωστόσο με το χυδαίο περιεχόμενο που της προσέδωσε ο καπιταλισμός. Η αναζήτηση της ευτυχίας ως πολιτικό αίτημα μιας κοινωνίας αποτελεί το «κρυφό» ελληνικό θαύμα, που έγινε απόλυτα κατανοητό από σπουδαίους σύγχρονους μελετητές, όπως η Χάνα Άρεντ, ο Γιαν Πάτοτσκα, η Ζακλίν ντε Ρομιγί και άλλοι. Προφανώς και δεν πρόκειται για ένα ζήτημα που στοχεύει στη υλική ευζωία, αλλά, αντίθετα, στην ανθρώπινη ευζωία.

Μια λέξη που έρχεται κουτί στα πολιτικά συστήματα όλων των εποχών είναι η λέξη κρίση. Πριν από όλα οφείλουμε κάποια στιγμή να κατανοήσουμε ότι η κρίση είναι βασικό και θεμελιώδες συστατικό κάθε ιστορικής περιόδου, και η σωστή αλλά δύσκολη αποτίμησή της μπορεί να αποβεί σωτήρια για την εποχή της και, φυσικά, εννοείται πως ισχύει και το αντίθετο. Γέννημα-θρέμμα Αμερικανός, ο Ιμάνουελ Βαλερστάιν συμμετείχε ενεργά από το 1960 στο μεταρρυθμιστικό κίνημα της αμερικανικής πανεπιστημιακής κοινότητας, ενώ ήδη από τη δεκαετία του 1970 έστρεψε την προσοχή του στη μελέτη των «αντισυστημικών» κινημάτων. Θεωρείται βασικός ανανεωτής της νεομαρξιστικής σκέψης. Παλαιότερα είχαImmanuel με ασχοληθεί από τη στήλη με το βιβλίο του «Η παWallerstein ρακμή της αμερικανικής ισχύος».Μέσα από τρία κείΟυτοπιστική μενα-διαλέξεις ο συγγραφέας σκιαγραφεί την παή αλλιώς ιστορικές γκόσμια κρίση.Με κριτική ματιά,που ελέγχει τον συεπιλογές για ντηρητισμό τον οποίο εξέθρεψαν οι ιδεολογίες της τον 21ο αι. Δεξιάς όσο και των ριζοσπαστικών κινημάτων της Επίμετρο: Θ. Βασιλείου Αριστεράς, ο Ιμάνουελ Βαλερστάιν καταγράφει τις Μετάφραση: Θ. Παύλου αντινομίες του σύγχρονου συστήματος και επικεΕκδόσεις: Κέδρος ντρώνει την προσοχή του στο επόμενο βήμα της ανΣελ.: 152 θρωπότητας, αυτό που θα μας οδηγήσει από το υπάρχον παγκόσμιο σύστημα στο μελλοντικό.Το μέγα ζητούμενο της κοινωνικής αλλαγής βασίζεται κυρίως στο ερώτημα σε τι είδους κόσμο θέλουμε στην πραγματικότητα να ζήσουμε. Και οι απαντήσεις του συγγραφέα είναι καθαρά αντι-ουτοπιστικές.Το τομίδιο συμπληρώνεται από ένα ολοκληρωμένο και κατατοπιστικό επίμετρο του πολύ καλού πολιτικού επιστήμονα Θανάση Βασιλείου.


42

κυκλοφορούν - ιστορία

°Ú¿ÊÔ˘ÌÂ... ÈÛÙÔÚ›·

Godfrey Hutchinson Ο Ξενοφών και η Τέχνη της Διοίκησης Πολεμική τακτική και στρατηγική – 411-362 π.Χ. Μετάφραση: Παντελής Μούτουλας Εκδόσεις: Ιωλκός Σελ.: 336 Στρέφοντας την προσοχή της στην πλουσιότατη σε εμπειρίες και διδακτικά συμπεράσματα αρχαία ελληνική παιδεία και γραμματεία, η σειρά «Πόλεμος και Στρατηγική» των εκδόσεων Ιωλκός παρουσιάζει στο κοινό ένα έργο αφιερωμένο σ’ έναν από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς μελετητές και συγγραφείς, αλλά συγχρόνως και πρακτικούς εφαρμοστές της τέχνης της Στρατηγικής σε παγκόσμιο επίπεδο. Πρόκειται για τον Ξενοφώντα που, μαζί με τον κινέζο Σουν Τζου, είναι ένας από τους παλαιότερους θεμελιωτές και πρωτοπόρους της στρατηγικής σκέψης, και σίγουρα αποτελεί τον πρώτο φιλοσοφημένο θεωρητικό της στρατιωτικής επιστήμης για τον δυτικό πολιτισμό.

C.M.Woodhouse H ιστορία ενός λαού Οι Έλληνες από το 324 έως σήμερα Μετάφραση: Λύντια Στεφάνου Εκδόσεις: Τουρίκη Σελ.: 468 Έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς πώς ένας βρετανός ιστορικός αντιλαμβάνεται με το δικό του γνωσιοθεωρητικό υπόβαθρο τον ρόλο των ξένων δυνάμεων στην εξέλιξη του νεοελληνικού κράτους ή την επίδραση θεσμών που υπάρχουν επίσης στη Δύση, όπως η Εκκλησία, στις διάφορες κοινωνικές λειτουργίες. Από το διεισδυτικό βλέμμα του συγγραφέα δεν θα μπορούσαν φυσικά να ξεφύγουν οι διάφορες πολιτικοϊδεολογικές τάσεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της νεοελληνικής κοινωνίας, κατ’ αντανάκλαση τις περισσότερες φορές, αντίστοιχων δυτικών.

Robert Mantran H καθημερινή ζωή στην Κωνσταντινούπολη τον αιώνα του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς Μετάφραση: Γιάννης Αγγέλου Εκδόσεις: Δ.Ν. Παπαδήμα Σελ.: 373 Ο 16ος αιώνας χαρακτηρίζεται ως ο «χρυσός αιών» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ή ακόμα ως ο «αιώνας του Σουλεϊμάν Β’». Πραγματικά, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουλεϊμάν Β’ του Μεγαλοπρεπούς (1520-1566) και των άμεσων διαδόχων του η αυτοκρατορία έφτασε στο απόγειο της δόξας της· και η Κωνσταντινούπολη ήταν η πολιτική πρωτεύουσα, το μεγάλο διοικητικό, οικονομικό και πνευματικό κέντρο της απέραντης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Jack Goody H υφαρπαγή της Iστορίας Μετάφραση: Κατερίνα Κιτίδη Εκδόσεις: Πολύτροπον Σελ.: 388 Στο βιβλίο «Η υφαρπαγή της Iστορίας», ο Goody βασίζεται σε παλαιότερες μελέτες του (κυρίως στο έργο «Η Aνατολή στη Δύση») για να αναπτύξει περαιτέρω τη σημαίνουσα κριτική του σε αυτό που θεωρεί διάχυτη ευρωκεντρική (ή δυτικιστική) προκατάληψη σε μεγάλο μέρος της δυτικής ιστοριογραφίας και τη συνακόλουθη «υφαρπαγή» από τη Δύση της συμβολής άλλων πολιτισμών όσον αφορά την ανακάλυψη (κυρίως) της δημοκρατίας, του καπιταλισμού, του ατομικισμού και της αγάπης.


ιστορία

43

Σοφία Ν. Σφυρόερα Χαρέμι. Ο οίκος της ηδονής Πρόλογος: Γιάννης Ξανθούλης, Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Σελ.:224

ποιήσουν τις ορέξεις ενός ηλικιωμένου σεΐχη ή σουλτάνου. Στην πραγματικότητα, στον παραδοσιακό αραβικό πολιτισμό το χαρέμι χαρακτηρίζει τον ιδιωτικό χώρο μιας οικογένειας, στον οποίο ζούσαν απομονωμένες οι γυναίκες, αλλά και το σύνολο των γυναικών, συζύγων ή παλλακίδων σε μια πολυγαμική οικογένεια. Στο αυτοκρατορικό χαρέμι, μεταξύ των άλλων γυναικών ζούσαν και η μητέρα και οι αδελφές του Σουλτάνου, οι παλλακίδες με τις οποίες διασκέδαζε στην κρεβατοκάμαρά του, και ακόμα ένα πλήθος γυναικών που δεν θα τον έβλεπαν ποτέ, αλλά εργάζονταν σαν υπάλληλοι στον γυναικωνίτη. Την πανάρχαια ιστορία του χαρεμιού, θεσμού ο οποίος καταργήθηκε από τον Κεμάλ Ατατούρκ, μας διηγείται η συγγραφέας, από την καλή και την πολύ κακή της πλευρά, καταγράφοντας την κοινωνική και θρησκευτική ζωή που αναπτύχθηκε μέσα σ’ αυτούς τους πολυτελώς περιορισμένους χώρους, που κρατούσαν στην ουσία τις γυναίκες φυλακισμένες. Η έκδοση Αυτό που θα ευχόταν κάθε άντρας με όλη τη δύναμη της ψυχής του

συνοδεύεται από πλούσιο εικονογραφικό υλικό από οριεντάλ πίνακες

και θα απευχόταν επίσης με όλη τη δύναμη της ψυχής της κάθε

γνωστών ζωγράφων.

γυναίκα, το χαρέμι, αποτελεί και την πιο χτυπητή διαφορά στις αντιλήψεις των δυο φύλων. Η απόλυτη φαντασίωση για τον άνδρα συμπίπτει με τον απόλυτο εφιάλτη κάθε γυναίκας. Μέγα το χάσμα και αγεφύρωτο ανάμεσα στον ανδρικό και τον γυναικείο κόσμο. Κι όπως τα πράγματα της Ανατολής δεν είναι πάντα όπως δείχνουν, έτσι και οι ιστορίες που περιβάλλουν τις ηδονικές ατμόσφαιρες του χαρεμιού δεν είναι ακριβώς όπως τις έχουμε στο μυαλό μας. Αυτή την τεκμηριωμένη γνώση γύρω από τη ζωή των χαρεμιών μοιράζεται μαζί μας με το ενδιαφέρον βιβλίο «Χαρέμι. Ο οίκος της ηδονής» η συγγραφέας Σοφία Σφυρόερα. Το χαρέμι είναι ένα άβατο που σχετίζεται με τα ήθη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, του πολιτισμού της οποίας βασικό χαρακτηριστικό είναι η πολυγαμία. Η συγγραφέας, με γλαφυρότητα που μας κάνει να ξεχνάμε το λιτό ύφος που επιτάσσει η ιστορική διήγηση, μας επισημαίνει μια σημαντική διαφορά. Με τη λέξη πολυγαμία, που σημαίνει γάμο με πολλούς ή πολλές συζύγους, έχουμε συνηθίσει να εννοούμε την πολυγυνία, δηλαδή τον άντρα που έχει πολλές συζύγους. Αυτή η «ασήμαντη» σύγχυση φυσικά δεν είναι τυχαία και αφορά όλους τους πολιτισμούς που εκχωρούν ευκολότερα τη διαχείριση των σημαντικότερων προνομίων στους άνδρες. Στις σύγχρονα οργανωμένες κοινωνίες το φαινόμενο της πολυγαμίας είναι ελάχιστα διαδεδομένο και αποδεκτό. Ωστόσο, η πολυγαμία ως πολυγυνία παραμένει αποδεκτή από τον ισλαμικό νόμο και την παραδοσιακή ισλαμική κοινωνία. Έτσι, οι μουσουλμάνοι είναι εξοικειωμένοι με την πολυγαμική πρακτική που τη θεωρούν ανδρικό δικαίωμα, κατοχυρωμένο από το Κοράνι και την Χεντίθ, τις παραδόσεις που συνδέονται με τα έργα και τα λόγια του προφήτη Μωάμεθ. Χαρέμι σημαίνει το απαγορευμένο. Η σημασία του και μόνο δημιουργεί ένα κλίμα όπου οι φαντασιώσεις μπορούν να οργιάζουν. Η πιο διαδεδομένη είναι αυτή ενός εσωτερικού χώρου με κρυφά σημεία, γεμάτου με μεθυστικές μυρουδιές και ντυμένου με ηδονικά χρώματα, όπου κυκλοφορούν πανέμορφες ημίγυμνες κοπέλες, έτοιμες ανά πάσα στιγμή να ικανο-


44

ιστορία

Η εξέλιξη και η πρόοδος, όπως αυτές έχουν εμπεδωθεί στις συνειδήσεις μας τις τελευταίες δεκαετίες σε διάφορους τομείς της ζωής, αποτελούν πηγή προβληματισμού και αμφισβήτησης. Οι αλλοιώσεις των οικοσυστημάτων, όπου τόποι ολόκληροι καταστρέφονται στο όνομα της αλλαγής που συνοδεύεται από έναν νέο τρόπο αντίληψης του καθημερινού βίου, παρασέρνουν στη λήθη την ιστορία, δηλαδή το παρελθόν, αφήνοντας πίσω τους ένα κενό που πληρώνεται με αμφιβόλου ουσίας αναπτυξιακά έργα. Ο καθηγητής Νικόλαος Τούντας, όπως φαίνεται, ανήκε στην κατηγορία εκείνων των «παλαιών» ανθρώπων που μερικές τους συνήθειες μετρούΝικολάου Τούντα σαν για το μέλλον. Η διάσωση λαογραφικών Σπάτα πληροφοριών, για παράδειγμα, όχι μόνο βοηθά Μύθος, ιστορία, στη διατήρηση της ταυτότητας ενός τόπου, δηλαογραφία, τοπωνύμια λαδή ενός τρόπου ζωής ο οποίος για να έχει μέλΕκδόσεις: ΑΩ λον πρέπει να έχει παρελθόν, αλλά συνεργεί και Σελ.: 160 στην κατανόηση και σωστή αφομοίωση των σύγχρονων δεδομένων. Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη: Στο πρώτο εξετάζεται η πολύ ενδιαφέρουσα περιπέτεια του τόπου των Σπάτων, από την περίοδο του μύθου μέχρι το πέρασμα στην Ιστορία. Στο δεύτερο μέρος καταπιάνεται με την ιστορική σύνθεση της καταγωγής των κατοίκων των Σπάτων, ενώ στο τρίτο καταγράφονται και παρουσιάζονται η λαογραφία του τόπου, τα ήθη και τα έθιμά του, και το περίφημο πανηγύρι του Αγίου Πέτρου. Η τέταρτη και τελευταία ενότητα του κυρίως κορμού του έργου ολοκληρώνεται με την αλφαβητική καταγραφή 98 τοπωνυμίων. Τέλος, η έκδοση συνοδεύεται από έναν χάρτη του 1884 του περιηγητή Κούπερ που αφορά την ευρύτερη περιοχή.

Ο άγγλος ιστορικός Νόρμαν Ντέιβις δεν μασά τα λόγια του ούτε γράφει μια ιστορία που προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες και κυρίως να δικαιώσει καθ’ ολοκληρίαν τους νικητές. Την ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τη χαρακτηρίζει μεταξύ άλλων το αξιοσημείωτο γεγονός, ότι σε αυτόν τον πόλεμο συγκρούστηκαν τα δυο πιο ολοκληρωτικά καθεστώτα της εποχής, ο Ναζισμός με τον Σταλινισμό. Η αντικειμενική εκτίμηση μιας τεράστιας σύγκρουσης δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Κυρίως όταν έχεις να προσμετρήσεις την αγριότητα εγκλημάτων που διαπράχθηκαν ενάντια στην ανθρωπότητα στο όνομα του δικαίου, όπως αυτό θεμελιωνόταν από κάθε μεριά. Όσο περνούν τα Norman Davies χρόνια συμβαίνει αυτό το παράδοξο με την ιστοΗ Ευρώπη σε πόλεμο ρική έρευνα, τα πράγματα αντί να μακραίνουν έρΜετάφραση: Σωτήρης χονται πιο κοντά. Οι εκτιμήσεις, με δυο λόγια, πληΑγάπιος σιάζουν περισσότερο στην πραγματικότητα. Είναι Εκδόσεις: Ιωλκός επίσης γνωστό ότι η Ιστορία γράφεται από τους νιΣελ.: 816 κητές, δηλαδή με το σκεπτικό των νικητών, που πάντα απλοποιεί απελπιστικά τα πράγματα, χωρίζοντας σε καλούς και κακούς τους εκάστοτε εμπλεκόμενους. Έχουν, ωστόσο, και οι καλοί τα μελανά τους σημεία, αν σκεφτεί κανείς απλά ότι η πολιτική της οποίας ο πόλεμος είναι η πιο ακραία εκδοχή έχει πάντα τις σκοπιμότητές της και κινείται τις περισσότερες φορές με γνώμονα την ιδιοτέλεια. Έχοντας αυτές τις βασικές αρχές υπ’ όψιν ο συγγραφέας προσπαθεί να ζυγίσει στη ζυγαριά της Ιστορίας όσο πιο δίκαια γίνεται την ιστορική αλήθεια. Κι αυτή μερικές φορές ενοχλεί και ξενίζει. Ο Ντέιβις επιχειρεί να δώσει στον αναγνώστη εκείνα τα εφόδια που θα τον βοηθήσουν να σταθεί κριτικά στις επικρατούσες ιστορικές απόψεις.

B Μια ιδιαίτερα σημαντική ιστορική έρευνα φέρνουν στο φως οι συγγραφείς του παρόντος τόμου, δίνοντας την ευκαιρία στους αναγνώστες να παρακολουθήσουν υπεύθυνα μια βαρύνουσα πτυχή του περίφημου πλέον Μακεδονικού ζητήματος. Το βιβλίο αυτό διερευνά με ακρίβεια και ενδελέχεια τη συγκεκριμένη πολιτική του κομμουνιστικού κινήματος διεθνώς και εντός των εθνικών μας ορίων πάνω σ’ αυτό το καυτό βαλκανικό ζήτημα. Το Μακεδονικό ετέθη εκ νέου, όπως όλοι γνωρίζουμε, στο τραπέζι της διεθνούς σκακιέρας μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τη δημιουργία του κράτους της πρώην Γιουγκοσλαβικής ΔηΑλέξανδρος Δάγκας - μοκρατίας της Μακεδονίας. Από τα τέλη του 19ου Γιώργος Λεοντιάδης αιώνα ως και τις μέρες μας το εθνικό και πολιτικό Κομιντέρν διακύβευμα που υποκρύπτεται υπό τον όρο Μακαι Μακεδονικό κεδονικό Ζήτημα έχει μεταβληθεί πολλαπλώς. ΒαΖήτημα: Το ελληνικό σικό θέμα της εργασίας αυτής είναι η στάση του παρασκήνιο, 1924 ΣΕΚΕ, μετέπειτα ΚΚΕ, στο 3ο Έκτακτο Συνέδριο του Εκδόσεις: Επίκεντρο Κόμματος το 1924, στο διεθνιστικό αίτημα του κομΣελ.: 296 μουνιστικού κινήματος να αποδεχθεί τη θέση «ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία». Οι συγγραφείς είχαν απρόσκοπτη πρόσβαση στα αρχεία που αφορούσαν το επίμαχο θέμα και ιδιαίτερα τη στάση του ΚΚΕ. Σήμερα, υπό το φως της απόστασης που μας χωρίζει από τα γεγονότα, μπορούμε να συναγάγουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα από εκείνα που δημιουργεί η ένταση των ιστορικών συγκρούσεων και να κατανοήσουμε τις συγκυρίες όπως αυτές αποτυπώθηκαν μέσα στις επαναστατικές διεθνιστικές προσδοκίες που εξέθρεψε ο Μεσοπόλεμος.

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, και αυτό ακριβώς έπραξε η αμερικανική κυβέρνηση ζητώντας τη συνδρομή-συνεργασία της Μαφίας σε ορισμένες επιχειρήσεις στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν είναι λίγες εκείνες οι μαρτυρίες που υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ συνήψαν συμφωνία με τη Μαφία προκειμένου να εξασφαλίσουν την εισβολή τους στη Σικελία. Η πιο διαδεδομένη ιστορία είναι ότι τα αμερικανικά άρματα εισέβαλαν στη Σικελία το 1943 με κίτρινες σημαίες που έφεραν το διακριτικό γράμμα «Λ», αρχικό του περιβόητου μαφιόζου Λάκι Λουτσιάνο. Δεν είναι επίσης άσχετη με αυτή την «εξυπηρέτηση» της Μαφίας προς τις Συμμαχικές Δυνάμεις η ανάμειξή της στον ανταρτοπόλεμο της ΣικεTim Newark λίας το 1945, όπου η Μαφία υποστήριζε τη δημιΜαφία ουργία ενός ανεξάρτητου σικελικού κράτους προκαι Β΄ Παγκόσμιος κειμένου να ελέγχει αποκλειστικά την οδό των ναρΠόλεμος κωτικών στο κέντρο της Μεσογείου. Σύμφωνα με Μετάφραση: όλα τα στοιχεία που προκύπτουν είναι ιδιαίτερα αμΕλευθερία Τσίτσα φίβολο αν η αμερικανική κυβέρνηση του πολέμου Εκδόσεις: Ιωλκός θα είχε καταφέρει να διατηρήσει τον έλεγχο στις αΣελ.: 464 ποβάθρες της Νέας Υόρκης δίχως τη ζωτικής σημασίας παρέμβαση της Μαφίας. Μάλιστα η Μαφία έφτασε στο σημείο να πιστεύει ότι μπορούσε να αλλάξει τον ρου του πολέμου, δολοφονώντας «αυτό το κάθαρμα τον Χίτλερ» και τα πρωτοπαλίκαρά του. Παρά την επιτυχή εκστρατεία του Μουσολίνι στις αρχές της δεκαετίας του 1940 κατά της Μαφίας, το οργανωμένο έγκλημα εξακολουθούσε να ασκεί τεράστια επιρροή σε Ευρώπη και Αμερική. Ως συνέπεια αυτής της πραγματικότητας οι Σύμμαχοι είχαν την ανάγκη της Μαφίας.


46

επιστήμες

Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης – η κυρίαρχη σήμερα εξήγηση της επιστήμης για τη δημιουργία του σύμπαντος – υποστηρίζει ότι ο χώρος και ο χρόνος ξεπήδησαν από την ανυπαρξία πριν από 14 δισεκατομμύρια χρόνια μέσω μιας θερμής και διαστελλόμενης πύρινης σφαίρας άπειρης σχεδόν πυκνότητας. Στο «Αέναο Σύμπαν», ο Πολ Στάινχαρντ και ο Νιλ Τούροκ, δύο από τους επιφανέστερους θεωρητικούς φυσικούς του κόσμου, προτείνουν μια διαφορετική, επαναστατική κοσμολογία: αυτό που θεωρούσαμε ώς σήμερα «στιγμή της δημιουργίας», ήταν απλώς ένα επεισόδιο ενός άπειρου κύκλου τιτάνιων συγκρούσεων ανάμεσα στο δικό μας σύμπαν και σ’ έναν παράλληλο κόσμο. Η Μεγάλη Έκρηξη δεν ήταν η αρχή Πολ Τ. Στάινχαρντ και του χρόνου, αλλά μια γέφυρα από ένα παρελθόν γεΝιλ Τούροκ μάτο ατελείωτα επαναλαμβανόμενους κύκλους εξέΑέναο Σύμπαν λιξης,κάθε ένας από τους οποίους συνοδευόταν από Τι υπήρχε πριν από τη τη δημιουργία νέας ύλης και τον σχηματισμό νέων μεγάλη έκρηξη γαλαξιών, αστέρων και πλανητών. Οι συγγραφείς αΜετάφραση: φηγούνται τον τρόπο με τον οποίο κατέληξαν στη θεΓιώργος Χρηστίδης ωρία τους – στην οποία έδωσαν το ελληνικό όνομα Εκδόσεις: Αβγό «Εκπυρωτικό Σύμπαν» – συνδυάζοντας τις νέες αναΣελ.: 347 καλύψεις της Αστροφυσικής,της Θεωρίας των Υπερχορδών και της Αστρονομίας.Το «Αέναο Σύμπαν» δίνει απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα της σύγχρονης Φυσικής, όπως πού βρίσκεται το 96% του σύμπαντος και γιατί το σύμπαν άρχισε να διαστέλλεται μυστηριωδώς με επιταχυνόμενο ρυθμό πριν από 6,3 δισεκατομμύρια χρόνια.Ο Στίβεν Χώκινγκ δήλωσε σχετικά με το «Αέναο Σύμπαν» ότι είναι «μια προκλητική εναλλακτική θεώρηση για την ευρέως αποδεκτή εικόνα της Μεγάλης Έκρηξης και για το μέλλον του σύμπαντος».

Τα εξαιρετικά επίκαιρα θέματα των «μεταλλαγμένων», της βιοτεχνολογίας και της σχέσης της επιστήμης με την κοινωνία είναι το επίκεντρο αυτού του βιβλίου. Για μεγάλο χρονικό διάστημα από τότε που άρχισε να αναπτύσσεται η Μοριακή Βιολογία και η Βιοτεχνολογία, αυτές οι επιστήμες αποτελούσαν ένα ερευνητικό πεδίο, με σχεδόν αποκλειστικά ακαδημαϊκό ενδιαφέρον προσανατολισμένο στη βασική έρευνα και η κοινωνία δεν ασχολούνταν ιδιαίτερα μαζί τους. Τα τελευταία είκοσι χρόνια η στάση της κοινής γνώμης απέναντι στη Βιοτεχνολογία άλλαξε με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Αυτό έγινε γιατί οι εφαρμογές Δημήτρης Κουρέτας της σε χώρους όπως τα τρόφιμα, τα φάρμακα Η επιλογή της χρυσής και η διάγνωση, την έκαναν γνωστή πολύ ματομής κρύτερα από τα όρια του ακαδημαϊκού χώρου. Εκδόσεις: Επίκεντρο Έτσι, με την εξάπλωση των γνώσεων και των εΣελ.: 152 φαρμογών της, η Βιοτεχνολογία απέκτησε έννοια κοινωνικοοικονομική, ρυθμιστική και τελικά πολιτική. Οι νέες γνώσεις αποτελούν θέματα στις καθημερινές συζητήσεις του κόσμου καθώς και σε μικρή μερίδα των επιστημόνων. Όπως σημειώνει ο Λεωνίδας Λουλούδης στον πρόλογο του βιβλίου, «ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει τη σωστή χρήση των επιτευγμάτων της έρευνας, γεγονός που συνεπάγεται το καθήκον πρόληψης των παρενεργειών του». Αυτή ακριβώς είναι και η προσφορά του βιβλίου αυτού. Τα κείμενα του βιβλίου υπηρετούν ευθύβολα και απέριττα, καθένα χωριστά και όλα μαζί, αυτή την ευγενέστερη αποστολή του σημερινού ανθρώπου που είναι και επιστήμονας.

B Η θεωρία των χορδών είναι μια προσπάθεια διατύπωσης της «Θεωρίας των Πάντων» που να εξηγεί όλα τα σωματίδια και τις δυνάμεις της φύσης, καθώς και τους λόγους για τους οποίους υπάρχει το σύμπαν. Αιχμαλωτίζει τη φαντασία και σαγηνεύει τους φυσικούς· ωστόσο, ως επιστημονική θεωρία έχει αποτύχει. Η θεωρία χορδών μοιάζει με ένα τεράστιο και επιβλητικό μαθηματικό οικοδόμημα, μέσα από το οποίο αντηχούν βαρύγδουποι ισχυρισμοί. Όμως, πού είναι οι πειραματικές ενδείξεις; Πώς να εμπιστευθούμε αυτή την εξεζητημένη κατασκευή – που περιβάλλεται από τη γλυκιά απροσδιοριστία της κβαντικής μηχανικής – όταν διαισθανόμαστε ότι δεν μπορεί να αναπαραστήσει πλήρως την πραγματικότητα; Με Lee Smolin σαφήνεια, πάθος και το ανάλογο κύρος, ο Smolin Θεωρία χορδών ιχνηλατεί την άνοδο και την πτώση της θεωρίας Όλα ή τίποτα; χορδών, ενώ μας δίνει μια συναρπαστική γεύση Μετάφραση: γι’ αυτό που θα την αντικαταστήσει.Βρίσκεται σε εΚωνσταντίνος Σίμος γρήγορση, εκφράζει ανησυχίες, κρίνει «εκ των έΕκδόσεις: Τραυλός σω».Και όχι χωρίς λόγο: μέχρι το 1980,η Φυσική αΣελ.: 608 πολάμβανε 200 χρόνια εκρηκτικής ανάπτυξης, όπου θεωρία και πείραμα συμπορεύονταν. Έκτοτε, σε ό,τι αφορά τους νόμους της φύσης,οι φυσικοί δεν έχουν να προσθέσουν το παραμικρό.Ωστόσο,μια ομάδα νέων θεωρητικών αναπτύσσει καινούργιες, «ελέγξιμες» ιδέες που υπόσχονται να καλύψουν τα κενά στο Καθιερωμένο Πρότυπο και να σταματήσουν την «κρίση» της Φυσικής. Το πιο σημαντικό: ανάμεσα στα νέα ταλέντα, ίσως ξεπροβάλει ο πολυπόθητος νέος Αϊνστάιν. Η σύγκρουση ανάμεσα στη θεωρία χορδών και τους επικριτές της αποτελεί ένα από τα μεγάλα πνευματικά «δράματα» των καιρών μας.

«Η επιστήμη είναι γεμάτη τρύπες» υποστηρίζει ο συγγραφέας Μάικλ Χάνλον στο βιβλίο του «Δέκα άλυτα μυστήρια» και θέτει δέκα ερωτήσεις, με μοναδικά ευχάριστο και ανεκδοτολογικό τρόπο, όπως θα τις έκανε κι ένας έξυπνος μαθητής στον δάσκαλό του, για να πάρει την... αποστομωτική απάντηση: «Ασ’ τα αυτά και διάβασε τα μαθήματά σου!». Πού βρίσκεται το 96% του σύμπαντος; Πώς άρχισε η ζωή; Έχουν σκέψεις τα ζώα; Ποια είναι η φύση του χρόνου; Υπάρχουν εξωγήινοι; Υπάρχουν ή δεν υπάρχουν υπερφυσικά φαινόμενα, όπως η τηλεπάθεια; Και γιατί... γινόμαστε όλο και πιο παχύσαρκοι; Αυτά είναι μερικά από τα δέκα μεγαλύτερα μυστήρια τα οποία οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει (ώς τα σήμερα) να διαλευκάνουν και Μάικλ Χάνλον να μας δώσουν μια εξήγηση. Κι όμως, οι εΔέκα άλυτα μυστήρια ρωτήσεις αυτές – τα «άλυτα μυστήρια» – Μετάφραση: είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγΠέτρος Γεωργίου χρονης επιστήμης στην προσπάθειά της να Εκδόσεις: Αβγό μας προσφέρει μια ολοκληρωμένη εξήγηΣελ.: 223 ση του φυσικού κόσμου. Ο Μάικλ Χάνλον (Michael Hanlon) είναι διευθυντής του επιστημονικού τμήματος της εφημερίδας «Daily Mail» και άρθρα του δημοσιεύονται συχνά σε περιοδικά όπως ο «Spectator», ενώ εμφανίζεται στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο σε εκπομπές με θέμα την επιστήμη.


48

κλασικά έργα

Γεωργίου Χορτάτση Πανώρια Κριτική έκδοση με εισαγωγή, σχόλια και λεξιλόγιο Εμμανουήλ Κριαρά Αναθεωρημένη με επιμέλεια Κομνηνής Δ. Πηδώνια Εκδόσεις: Ζήτρος Σελ.: 616

Πρόκειται για ένα μνημειώδες έργο της ελληνικής γλώσσας, το οποίο κυκλοφορεί ξανά έπειτα από τριάντα χρόνια. Ο λόγος για το μοναδικό ποιμενικό δράμα «Πανώρια», που γράφτηκε στα τέλη του 16ου αιώνα από τον κορυφαίο ποιητή Γεώργιο Χορτάτση, έργο της ακμής της κρητικής λογοτεχνίας, μοναδικό αντιπροσωπευτικό δείγμα από την εποχή της Ενετοκρατίας. Δυο βοσκοπούλες από τον χιλιοτραγουδισμένο Ψηλορείτη ανθίστανται με σθένος και δεν ενδίδουν στον έρωτα δυο νεαρών βοσκών. Ο λόγος είναι πως αγαπούν την ελεύθερη ζωή που απολαμβάνουν στα δάση. Δεν πείθονται με τίποτα από τις ερωτικές τους παρακλήσεις, ούτε και από τα λόγια του πατέρα της Πανώριας και της γριάς Φροσύνης που μεσολαβούν προκειμένου να έχει αίσιο τέλος αυτή η ερωτική ιστορία. Ό,τι δεν καταφέρνουν οι άνθρωποι το καταφέρνει η θεϊκή μεσολάβηση –ποιας άλλης;– της θεάς Αφροδίτης. Στο έργο είναι εμφανείς οι ιταλικές αναγεννησιακές επιρροές, ωστόσο δεν λείπουν και τα αρχαϊκά στοιχεία, όπως αυτά εμφανίζονται στο πρόσωπο της Αφροδίτης, του Έρωτα και του Δία. Επίσης τονισμένα είναι τα λαϊκά στοιχεία και πρόσωπα, όσο και η καθημερινότητα της ποιμενικής ζωής στα χρόνια του ποιητή. Αυτό το θεατρικό έργο του Χορτάτση είχε εκδοθεί για πρώτη φορά το 1940 από τον Εμμανουήλ Κριαρά, υπό τον τίτλο «Γύπαρις», ως έργο ανωνύμου, με βάση τα ως τότε φιλολογικά δεδομένα. Το έργο επανεκδόθηκε το 1975 με βάση ένα ακόμα χειρόγραφο, το τρίτο που προέκυψε, και μας έκανε γνωστό τον συγγραφέα και τον πραγματικό τίτλο.

B Οι εκδόσεις Ζήτρος, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης επεξεργασίας του συνόλου των έργων του πολυγράφου αθηναίου συγγραφέα Ξενοφώντα, εντάσσουν στη σειρά «Αρχαίοι συγγραφείς» ένα έργο του που διακρίνεται για την πρωτοτυπία του. Είναι μια μυθιστορηματική βιογραφία, η πρώτη στην αρχαιότητα και η πρώτη στον κόσμο, η «Κύρου Παιδεία» του Ξενοφώντα. Ο συγγραφέας καταπιάνεται με την εκπαίδευση αλλά και με τη δράση ενός ιστορικού προσώπου της αρχαιότητας, του ιδρυτή του Περσικού Kράτους Κύρου του πρεσβύτερου, που ανατρέπει την εξουσία του συγγενικού με τους πέρσες λαού των μήδων και βάζει τις βάσεις ενός μεγάλου κράτους που παίζει καθοριστικό ρόλο για τις τύχες λαών της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης και συνδέεται ποικιλότροπα με την Ιστορία της ελληνικής αρχαιότητας. Το συγγραφικό αυτό είδος, που καλλιεργήθηκε και αγαπήθηκε πολύ στους νεότερους χρόνους, έχει την αφετηρία του στην Ξενοφών «Κύρου Παιδεία» του Ξενοφώντα. Ο συγγραφέας έχει ως Κύρου Παιδεία βάση της συγγραφής του αυτής διευρυμένο ιστορικό υΕισαγωγή - μετάφραση σχόλια - ανάλυση: Θεόδωρος λικό. Αλλά το έργο του αυτό δεν μπορεί να ενταχθεί στα ιστορικά έργα του, επειδή η πρόθεσή του είναι να δώσει Γ. Μαυρόπουλος τη σημασία της παιδείας (με τη γενικότερη έννοιά της, Εκδόσεις: Ζήτρος δηλαδή όχι μόνο τη σχολική) για τη διαμόρφωση ενός ηΣελ.:988 γέτη. Και δημιουργεί τον «μύθο» ενός σημαντικού προσώπου προσθέτοντας στοιχεία που δεν είναι «ιστορικά» κατά κυριολεξία, δεν είναι απολύτως αληθινά, αλλά είναι αληθοφανή – προστατεύονται από την ιταλόφωνη επιείκεια se non vero, e buon trovato (= αν δεν είναι αληθινά, είναι οπωσδήποτε καλά επεξεργασμένο) ή από τη γνωστή διατύπωση ότι είναι θεμιτή η «ποιητική άδεια».

Πώς μπορεί να γίνει κάποιος ενάρετος πολίτης; Τι είναι η αρετή; Η αρχαία κοινωνία – με κέντρο την Αθήνα – αγωνίζεται να βρει την απάντηση σε αυτό το ερώτημα που καθορίζει σημαντικά την ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι πολίτες και οι πολιτικοί, ο καθένας από τη μεριά του, θεωρούν ότι η επιτυχής εκτέλεση των καθηκόντων υποδεικνύει και τον ενάρετο πολίτη της αρχαιότητας. Όμως, ο Πλάτων, ο οποίος ερευνά Πλάτων Μένων τη φιλοσοφική αλήθεια Εισαγωγή - μετάφραση για την αρετή, δεν αρκείερμηνευτικά σχόλια: ται στις αντιλήψεις και τα Ιωάννης Πετράκης πορίσματα της συμβατιΕκδόσεις: Πόλις κής κοινωνίας. Ο δάσκαΣελ.: 392 λός του ο Σωκράτης δηλώνει με παρρησία ότι δεν γνωρίζει τίποτα για την ουσία της. Πώς είναι, λοιπόν, δυνατόν εμείς οι υπόλοιποι να είμαστε βέβαιοι για τα επιτυχή αποτελέσματα των ενεργειών μας, για την καθημερινή μας αρετή; Στον «Μένωνα» ο Πλάτων επιχειρεί για πρώτη φορά να υποδείξει και να περιγράψει τα όρια της έννοιας της αρετής. Ένα απαίδευτο παιδί – ένας ακόλουθος του αρχοντόπουλου από τη Θεσσαλία, του Μένωνα – δείχνει ότι είναι ικανό να εντοπίσει πώς κατασκευάζεται ένα τετράγωνο με διπλάσια επιφάνεια, κοντολογίς υπολογίζει με σχεδιαγράμματα έναν άρρητο αριθμό. Το γεγονός είναι εντυπωσιακό, διότι με τον τρόπο αυτό ο Πλάτων υποδεικνύει ότι η γνώση μας για το καθετί δεν είναι τίποτε άλλο παρά ανάμνηση, κάτι προσιτό σε όλους, αρκεί να υπάρξει και εκείνος ο δάσκαλος ο οποίος θα θέσει τις κατάλληλες ερωτήσεις για το ζήτημα, χωρίς να διδάξει από καθέδρας. Η αρετή όμως είναι γνώση; Είναι δυνατή η πρόσληψή της; Η υποθετική μέθοδος, ένα ακόμη θέμα του διαλόγου, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο συνεχής έλεγχος των υπολογισμών και των κρίσεών μας, ανοίγει την προοπτική θετικής απάντησης, παρά την απουσία – από την κοινωνία – των ειδικών, των δασκάλων της αρετής. Ο Σωκράτης στην έξοδο του διαλόγου καταλήγει πάλι σε απορία και δεν ορίζει την αρετή. Ο Πλάτων, όμως, στον διάλογο «Μένων», με τη θεωρία της ανάμνησης, την υποθετική μέθοδο, τη βάση του διαλεκτικού συλλογισμού και την υπόδειξη της συνεχούς έρευνας κατά τη διαλεκτική πορεία, υποδεικνύει ότι η αρετή είναι εφικτή, τουλάχιστον από όσους προσπαθούν να την αποκτήσουν.


μουσική

Σαν μια κακή κληρονομιά της μοίρας μοιάζει αυτή που χτυπάει συνήθως τα μεγάλα ταλέντα από τον χώρο της μουσικής και τα θέλει να τερματίζουν πρόωρα τον έτσι κι αλλιώς σύντομο και μάταιο βίο. Φαίνεται πως οι εξαίσιες μουσικές έλκουν την καταγωγή τους από τους σκοτεινούς εκείνους τόπους της ψυχής απ’ όπου κατάγονται και τα βάσανα. Ο Τζέιμς Μάρσαλ Χέντριξ, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 27 Νοεμβρίου του 1924 και μπήκε από μικρός στα βάσανα, καθώς μεγάλωνε έξω από τη δική του κούνια, από δω κι από κει. Πρόκειται για μια βιογραφία του κορυφαίου, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι, ροκ κιθαρίστα του κόσμου, που πρόλαβε να ζήσει μόλις είκοσι εφτά χρόSharon Lawrence νια. Μουσικό φαινόμενο, ο Χέντριξ κατάφερε να αφήσει το στίγμα του ανεξίτηλο στην ανθρωποβόJimi Hendrix ρα παγκόσμια μουσική σκηνή σε απίστευτους χρόΜετάφραση: Γιάννης νους. Ήρθε από νωρίς σε επαφή με τη διασημότητα Bach Σπυρόπουλος με το συγκρότημά του The Jimi Hendrix Experience. Εκδόσεις: Ηλέκτρα Λίγο καιρό αργότερα συνέχισε με τους Band of Σελ.: 428 Gypsys. Θρυλική έμεινε η εμφάνισή του στο Φεστιβάλ του Γούντστοκ στις 18 Αυγούστου 1969, όπου παρουσίασε και μια αυτοσχέδια διασκευή του αμερικανικού εθνικού ύμνου. Άφησε την τελευταία του πνοή ένα χρόνο αργότερα, στις 18 Σεπτεμβρίου 1970, σε ένα ξενοδοχείο του Λονδίνου. Ως αιτία θανάτου αναφέρθηκε η αναρρόφηση τροφών.

49

Στιχουργός, μουσικός, ερμηνευτής, συγγραφέας δυο μυθιστορημάτων και δέκα ποιητικών συλλογών, ο γνωστός μας Λέοναρντ Κοέν, αυτή η πολυσύνθετη καλλιτεχνική προσωπικότητα, μας εξέπληξε στην πρόσφατη έκδοση ενός τόμου με ποιήματα με μιαν ακόμη σπάνια δεξιότητά του, αυτή του ζωγράφου. Η εικονογραφημένη έκδοση με τίτλο «Το βιβλίο του πόθου» περιέχει ποιήματα και ζωγραφιές του τραγουδοποιού, που με τη σπηλαιώδη και ταυτόχρονα βελούδινη φωνή του επέβαλε την ιδιαιτερότητά του στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα. Είναι χαρακτηριστικό, για όσους δεν γνωρίζουν τη συγγραφική δραστηριότητα του διάσημου τροβαδούρου, ότι για πρώτη φορά εμΛέοναρντ Κοέν φανίστηκε με μια ποιητική συλλογή το 1956, με τίτλο Το βιβλίο «Let Us Compare Mythologies». Τα ποιήματα της τετου πόθου λευταίας του συλλογής, που κυκλοφόρησαν πρόΜετάφραση: σφατα στη γλώσσα μας σε μια καλαίσθητη δίγλωσση Ιωάννα Αβραμίδου έκδοση, και χρειάστηκαν είκοσι ολόκληρα χρόνια προΕκδόσεις: Ιανός κειμένου να ολοκληρωθούν, γράφτηκαν στο όρος ο μελωδός Μπόλντι και στο Λος Άντζελες, στο Μόντρεαλ και στο Σελ.: 472 Μουμπάι. Από το ωραίο εξώφυλλο, εικαστικό έργο του Κοέν, και τα σκίτσα που προκαλούν και σατιρίζουν έως τις στοχαστικές ποιητικές συνθέσεις που τις περισσότερες φορές αποπνέουν τη μουσική του ποιητή ή μοιάζουν σαν να τα απαγγέλλει η σαρκώδης φωνή του, έχουμε να κάνουμε με μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική δημιουργία ενός ανθρώπου που μελαγχολεί από αγάπη για την εποχή του.


50

παιδικά

M ϤÍÂȘ Î·È Ì ˙ˆÁÚ·ÊȤ˜ Δίχως καμιά νοσταλγική διάθεση απέναντι στον παλιό κόσμο και καμιά αντιπαλότητα στα επιτεύγματα του σύγχρονου, αυτό που μπορεί να διαπιστώσει κανείς αβίαστα είναι ότι το παιδικό βιβλίο, με την παραδοσιακή του παραμυθητική μορφή, εξακολουθεί να παραμένει μια σταθερή αξία, κερδίζοντας το φανερό ενδιαφέρον των λιλιπούτειων αναγνωστών μαζί με τον κρυφό νοσταλγικό θαυμασμό των μεγαλυτέρων. Δεν είναι τυχαίο ότι κυκλοφορεί μια πλειάδα παιδικών αναγνωσμάτων απίθανης ποικιλότητας, που στοχεύουν ευρύτερα στο να καλύψουν μια σειρά παιδικών αναγκών, οι οποίες ξεκινούν από το παιχνίδι και καταλήγουν στην παιδεία.


52

παιδικά

ªÈÎÚÔ› ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÌÂÁ¿ÏË Ê·ÓÙ·Û›· Charles M. Schulz Aγαπητέ μου εκδότη... Οδηγός επιβίωσης για επίδοξους συγγραφείς Επιστροφή στη φύση! Οδηγός επιβίωσης για φανατικούς φυσιολάτρες Εκδόσεις: Ερευνητές Σελ.: 96 Ο Σνούπι – αν και δεν χρειάζεται συστάσεις – είναι ο σκύλος του Τσάρλι Μπράουν. Είναι εξαιρετικά έξυπνος και χαρακτηρίζεται από την έντονη φαντασία του. Αν και ποτέ δεν μιλάει, τα λέει όλα με τις εκφράσεις του προσώπου του και τις σκέψεις του... Ο Σνούπι είναι παθιασμένος σε ό,τι κι αν κάνει, είναι πολυτ ά λ αν τ ο ς και γεμάτος φιλοδοξίες. Τα νέα βιβλία της σειράς «Peanuts» με τίτλο «Αγαπητέ μου εκδότη...» και «Επιστροφή στη φύση!» είναι δύο ξεχωριστές συλλογές γεμάτες απολαυστικά κόμικ - στριπ. Σε κάθε μια από αυτές παρακολουθούμε μέσα από το χαρακτηριστικό πνευματώδες χιούμορ του Charles Schulz τον Σνούπι να επιδίδεται με πάθος σε ό,τι αποφασίζει να κάνει, είτε αυτό είναι η συγγραφή είτε η πεζοπορία.

Linda Zuckerman Μια ζωή θα σ’ αγαπώ και... Μια ιστορία για τη δύναμη της αγάπης Εικονογράφηση: Jon J. Muth Για παιδιά από 3 χρόνων και πάνω Σελ.: 40 Ποια είναι η πιο μεγάλη σου ευχή για το παιδί που αγαπάς;

Να κοιμάται ήρεμα, κάθε βράδυ, μέσα στην αγκαλιά σου; Να ξέρεις πως ό,τι κι αν του τύχει στη ζωή, εσύ θα είσαι εκεί... να μοιραστείτε τις χαρές του καλοκαιριού, αλλά και τα μικρά τα βάσανα ή τις μεγάλες ατυχίες; Ένα βιβλίο – ολόκληρο λες μια ευχή – για μια ζωή γεμάτη αγάπη...

Ulrike Kuckero Διακοπές στην Κοκολουλού Εικονογράφηση: Annette Swoboda Μετάφραση: Ευαγγελία Γεωργούλα Εκδόσεις: Aερόστατο Σελ.: 32 Τι ωραία θα ’ταν αν ταξίδευα! σκέφτεται η κοτούλα. Τα υπόλοιπα ζώα στο αγρόκτημα βρίσκουν την ιδέα για γέλια. Μα η κοτούλα μας δεν το βάζει κάτω. Έτσι, μια ωραία μέρα ετοιμάζει το βαλιτσάκι της και την ώρα που ο αγρότης του διπλανού κτήματος περνά με το τρακτέρ μπροστά από το αγρόκτημά τους, ανεβαίνει πάνω μ’ ένα σάλτο. Το ταξίδι για την Κοκολουλού αρχίζει...

Uli Geissler Το γέλιο είναι το καλύτερο φάρμακο Εικονογράφηση: Günther Jakobs Μετάφραση: Ευαγγελία Γεωργούλα Εξώφυλλο: Nicol Burghardt Εκδόσεις: Aερόστατο Σελ.: 28 Ο κούνελος θυμώνει για τα σπυράκια στη μύτη του, ο

παπαγάλος φταρνίζεται και ο κροκόδειλος υποφέρει από βαρυστομαχιά. Ο γιατρός Συμπαθητικός πρέπει να βρει γρήγορα έναν τρόπο να γιατρέψει τ’ άρρωστα ζωάκια. Και πρώτα πρώτα, γράφει σε όλους μια ειδική συνταγή, αποτελεσματική για κάθε αρρώστια: το σωστό μίγμα γέλιου και ανεμελιάς.

Έφη Πυρπάσου Λιβ Εκδόσεις: Ταξιδευτής Σελ.: 72 Η «Λιβ» είναι η ιστορία μιας απώλειας, αλλά και μιας μεγάλης ανακάλυψης: αυτής του μεγάλου ταξιδιού που είναι ο κόσμος. Η μικρή λιβελούλα αντιμετωπίζει αρχικά τον οίκτο και την «αγενή» διακριτικότητα του κοινωνικού περίγυρου που της αποσιωπά τον θάνατο της μητέρας της θεωρώντας την ανίκανη να καταλάβει, ενώ στη συνέχεια βιώνει τη σκληρότητα και την απαξίωση στο πρόσωπο ενός συμμαθητή της στο σχολείο, στη στάση του οποίου καθρεφτίζεται η ανωριμότητα του εκπαιδευτικού και γενικότερα του κοινωνικού συστήματος απέναντι στα σοβαρά ζητήματα της ζωής.

Πηγή Καφετζοπούλου Τα μεγαλοπιάσματα του μικρού αέρα Εκδόσεις: Εν πλω Σελ.: 32 «Τα μεγαλοπιάσματα του μικρού αέρα» και «Το πεφταστέρι που ξαναπήγε στον ουρανό». Το πρώτο είναι μια δροσερή αφήγηση για την αξία της αυτογνωσίας και την ομορφιά του να εκτιμούμε όσα έχουμε! Το δεύτερο είναι ίσως προφητικό: ένα πανέμορφο παραμύθι για την απώλεια προσώπων αγαπημένων, μια ευαίσθητη ιστορία που μας αποκαλύπτει πως όσο μακριά και αν έχει «φύγει» ένα αγαπημένο μας πρόσωπο, στην πραγματικότητα δεν μπορεί να πάει πιο μακριά από την καρδιά μας.

Σέλυ Μπέκερ Τα θέλω όλα δικά μου! Εικονογράφηση: Χιντέκο Τακαχάσι Μετάφραση: Φωτεινή Μοσχή Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 40 Ήρθε επίσκεψη η ξαδέρφη Βίκυ, κι αυτό σημαίνει μόνο ένα πράγμα: η Μυρτώ πρέπει να μοιραστεί κάποια απ’ τα αγαπημένα της παιχνίδια. Θα ήταν πολύ πιο εύκολα τα πράγματα αν η Βίκυ καταδεχόταν να παίξει με το παλιό καπέλο, το αριστερό παπούτσι ή το σπανακόρυζο που μοιράζεται μαζί της η Μυρτώ...


Κάρολιν Κέρτις Πάμε μια βόλτα, Φεγγαράκι

Τα ωραιότερα παραμύθια των αδελφών Γκριμ

Εικονογράφηση: Άλισον Τζέι Μετάφραση: Κέλλυ Δημοπούλου Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 32 Ακολούθησε το μικρό μας ήρωα σ’ ένα όμορφο ταξίδι, όπου με το φίλο του το Φεγγάρι θα ανακαλύψει τις μυστικές ομορφιές του κόσμου μέσα στη νύχτα... Αυτή την περίεργη βόλτα περιγράφει με λυρικό τρόπο η Κάρολιν Κέρτις, ενώ η εικονογράφηση της Άλισον Τζέι δημιουργεί ένα υπέροχο περιβάλλον γι’ αυτό το καταπληκτικό ταξίδι. Μυστηριώδες και μαγικό, το «Πάμε μια βόλτα, Φεγγαράκι» μας προσκαλεί όλους να θαυμάσουμε τη γαλήνια ομορφιά του κόσμου τη νύχτα.

Διασκευή: Αναστασία Σακελλαρίου Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 104 Απολαύστε τη μαγεία των παραμυθιών με τις αγαπημένες ιστορίες των αδελφών Γκριμ. Η Χιονάτη, οι μουσικοί της Βρέμης, ο Κοντορεβιθούλης, η Ραπουνζέλ, ο γενναίος ραφτάκος, ο Χάνσελ και η Γκρέτελ ζωντανεύουν μέσα από την υπέροχη εικονογράφηση αυτού του βιβλίου για να σας κρατήσουν συντροφιά και να σας ταξιδέψουν στην ονειρική χώρα του παραμυθιού! Μια κλασική συλλογή με τις πιο γνωστές ιστορίες για παιδιά των αδελφών Γκριμ που συνοδεύεται από σύγχρονη και ωραία εικονογράφηση.

Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη Το ψαράκι που μπορούσε να ευχηθεί Εικονογράφηση: Μάρω Αλεξάνδρου Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 48 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένα μικρό, μικρούλικο, ψαράκι που μπορούσε να ευχηθεί και να βγει αληθινή η ευχή του! Μια μέρα λοιπόν που δεν άκουσε την ψαρομαμά του, ευχήθηκε να αλλάξει η ζωή του. Τι ζήτησε; Ένα σχολείο χωρίς ψαροδασκάλα, ένα δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια και ένα βυθό με λιοντάρια, μαϊμούδες κι ελέφαντες!

Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη Εγώ είμαι η αρχηγός Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 48 Η Ντανιέλα, η μικρή κουνελίτσα, θέλει να είναι πάντα η αρχηγός. Της αρέσει να διατάζει τα άλλα κουνελάκια, να παίρνει εκείνη τις αποφάσεις στα παιχνίδια τους και να κάνει πάντα το δικό της. Όταν όμως μένει χωρίς φίλους, τότε καταλαβαίνει πως φιλία σημαίνει μοιράζομαι.


54

παιδικά

Nick Arnold Eξωφρενικά τροφο-πειράματα Εκδόσεις: Ερευνητές Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι η επιστήμη έχει να κάνει μόνο με σοβαρούς επιστήμονες με λευκές εργαστηριακές στολές που κάνουν μυστηριώδη πειράματα. Όμως οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν ΛΑΘΟΣ! Στην πραγματικότητα η επιστήμη σχετίζεται με τα πάντα – και σ’ αυτά περιλαμβάνεται και το φαγητό που τρώμε. Στο νέο βιβλίο της σειράς «Εξωφρενική Βιβλιοθήκη» με τίτλο «Εξωφρενικά ΤΡΟΦΟ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ» θα «χωνέψετε» πολλές ανακαλύψεις που μέχρι στιγμής έμοιαζαν ανεξήγητες. Το μόνο που χρειάζεται είναι να κάνετε κάποιους πειραματισμούς στη μαγειρική... και θα εφαρμόσετε πολλές επιστημονικές αρχές πάνω στην κουζίνα, τα πιάτα και τις κατσαρόλες!

Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη Ένα καινούριο ζωάκι Εικονογράφηση: Μάρω Αλεξάνδρου Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 48 Ο Μάγκας είναι ένα ευτυχισμένο σκυλάκι που έχει συνηθίσει να το κανακεύουν. Ξαφνικά εμφανίζεται στο σπίτι ένα καινούργιο ζωάκι και... σημασία δεν του δίνουν πια. Μόνο το καινούριο ζωάκι που κλαίει πάνε βόλτα μέσα σε ένα κρεβατάκι με ρόδες. Ο Μάγκας θυμώνει κι αποφασίζει να το δαγκώσει... Ώσπου το παράξενο ζωάκι του χαμογελάει!

Nick Arnold Επιστημονικά τρελο-πειράματα Εκδόσεις: Ερευνητές Η επιστήμη είναι γεμάτη μυστήρια, όμως το μεγαλύτερο μυστήριο απ’ όλα είναι η προέλευσή της. Ένα παλιό επιστημονικό βιβλίο ίσως σας πληροφο-

ρήσει για όλους τους ιδιοφυείς επιστήμονες που έκαναν πειράματα για να διατυπώσουν τους νόμους που διέπουν τον κόσμο. Όμως, το νέο βιβλίο της σειράς «Εξωφρενική Βιβλιοθήκη» προχωράει παραπέρα. Είναι ένας «Εξωφρενικός Οδηγός»: Σας δείχνει πώς να ακολουθήσετε τα βήματα των μεγάλων επιστημόνων, με δραστηριότητες βασισμένες στα διάσημα πειράματά τους.

Οι άθλοι του Ηρακλή Εικονογράφηση: Φρεντερίκ Πιγιό Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 64 Ο γιος του Δία και μιας Θνητής, ο Ηρακλής, ήρθε αντιμέτωπος από μικρή ηλικία με το Θυμό της Ήρας, της γυναίκας του θεού των θεών. Για να πληρώσει για τα κρίματά του, ο Ηρακλής πρέπει να φέρει σε πέρας δώδεκα ακατόρθωτους άθλους. Αντιμετωπίζοντας το λιοντάρι της Νεμέας, τη Λερναία Ύδρα, τον κάπρο του Ερύμανθου, τον Κέρβερο και άλλες μυθικές προκλήσεις, ο ημίθεος ήρωας έχτισε το θρυλικό του όνομα.

Μάνος Βενιέρης Σούπερ γάτοι, σούπα σκύλοι! Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 208 Τι μπορεί να συμβεί όταν ένας σπιτόγατος ερωτευτεί μια αδέσποτη γάτα; Ένας σκυλοντετέκτιβ πόσες φορές μπορεί να μεταμφιέζεται μέσα σε μισό λεπτό; Ο δικός σας παπαγάλος έχει την ικανότητα να συλλάβει δύο ληστές τράπεζας; Ζώα με ανθρώπινη συμπεριφορά σε ένα μυθιστόρημα περιπέτειας και δράσης. Γέλιο, συγκίνηση και χιούμορ από μια παρέα αδέσποτων ζώων που αγωνίζονται για επιβίωση. Ένα σατιρικό πανόραμα της εποχής μας με κοινωνι-

κά μηνύματα για κάθε ηλικία. Ένα ταξίδι στον κόσμο του ονείρου...

Φραντσέσκα Σάιμον Ο ανυπόφορος Χριστόφορος Ο Ανυπόφορος Χριστόφορος είναι το τρομερό παιδί που ο καθένας θα ήθελε να έχει! Εικονογράφηση: Τόνι Ρος Εκδόσεις: Μίνωας Ο Ανυπόφορος Χριστόφορος είναι ένας σκανταλιάρης μικρός που μπλέκει διαρκώς σε απίθανες περιπέτειες. Είναι ένας αντιήρωας, μια σκέτη καρικατούρα. Θα προσελκύσει τους γονείς γιατί θα αναγνωρίσουν στα όσα κάνει τις σκανταλιές που κάνουν τα παιδιά τους. Στα παιδιά θα αρέσει γιατί είναι αντισυμβατικός, δεν επιχειρεί να διδάξει και ενώ κάνει διαρκώς σκανταλιές είναι ήρωας – των ιστοριών του.

Έλενα Καστάνη Μην τα κάνετε θάλασσα με τη θάλασσα! Εικονογράφηση: Κατερίνα Χαδουλού Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 64 Ο Ξιφίας Καλαμάκιας μαλώνει με όλους του τους φίλους μέσα στο βυθό, τη σουπιά Μελανοπούλου, το χταπόδι Χερόπουλο, την τσούχτρα Άουτς... Μια μέρα αποφασίζει πως δεν αντέχει άλλο και εξαφανίζει όσους τον ενοχλούν, ακόμη και την ίδια τη θάλασσα. Με τη βοήθεια της μύτης του γίνεται τεράστιος και μοναδικός. Είναι όμως ευτυχισμένος; Τι θα συμβεί όταν οι άνθρωποι θα ανακαλύψουν το «κατόρθωμα»;

Βασίλης Αργυριάδης Λουλούδια από νερό σπαταλημένο Εκδόσεις: Εν πλω Σελ.: 48 «Λουλούδια από νερό σπαταλημένο» είναι ο τίτλος του νέου πανέμορφου παραμυθιού του Βασίλη Αργυριάδη, που κυκλοφόρησαν οι Εκδόσεις Εν πλω. Πρόκειται για μια υπέροχη ιστορία βασισμένη σ’ έναν λαϊκό μύθο. Μια ζωντανή παραβολή για τον ρόλο και την αξία του καθενός στη γιορτή της ζωής.

Philippe Mignon Λαβύρινθοι ...Και η γνώση γίνεται παιχνίδι Μετάφραση: Κατερίνα Φράγκου Εκδόσεις: Αερόστατο Σελ.: 60 Ένα υπέροχο βιβλίο, γεμάτο μυστήριο, που εξασκεί την παρατηρητικότητα. Η εικονογράφηση συνοδεύεται από μικρά κείμενα που σε ταξιδεύουν στους κόσμους των λαβυρίνθων... Για μικρά και για μεγάλα παιδιά...


56

παιδικά

Laurie David - Gambria Gordon Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Ένας πολύτιμος οδηγός για να σώσουμε τον πλανήτη μας Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου Εκδόσεις: Άγκυρα Σελ.: 144 Συνειδητοποιούμε αυτή τη στιγμή ότι η επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη μάς επηρεάζει. Από τις ακραίες αλλαγές των κλιματολογικών συνθηκών έως το λιώσιμο των πολικών πάγων και των παγετώνων και τον κίνδυνο εξαφάνισης χλωρίδας και πανίδας, η υπερθέρμανση του πλανήτη αγγίζει πλέον τις ζωές μας από κάθε άποψη.

CD-ROM Εξερευνώ το ανθρώπινο σώμα «Ξεκοκαλίστε» το ανθρώπινο σώμα μ’ αυτό το συναρπαστικό CD-ROM κι ανακαλύψτε από εκατοντάδες πληροφορίες τις πολυάριθμες και θαυμαστές λειτουργίες του. Απίθανες, τρισδιάστατες, κινούμενες οθόνες, ήχοι και διασκεδαστικά κουίζ αποκαλύπτουν τα μυστικά του ανθρώπινου σώματος! Ο ξεναγός Παντογνώστης Κοκαλιάρης, ένας κατεργάρης τρισδιάστατος σκελετός, θα σας συνοδεύσει σ’ αυτή την εξερεύνηση και θα σας ξετρελάνει με τα κόλπα του.

ρέσει, άραγε, η Κίρστι να βρει έναν χώρο αρκετά μεγάλο για το Άλογο της Θάλασσας; Μια ιστορία τρυφερή και αστεία, που κυκλοφορεί σε DVD από τη Sony Pictures Home Entertainment Hellas.

Γουέντι Ορ Ταξίδι στο νησί της φαντασίας Μετάφραση: Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 184 Η Νιμ ζει σε ένα νησί στη μέση της απέραντης, γαλάζιας θάλασσας, παρέα με τον Τζακ, τον μπαμπά της, τον Φρεντ, το ιγκουάνα, τη Σέλκι, τη φώκια, και την Κίκα, τη θαλάσσια χελώνα. Επίσης διαθέτει δορυφορική κεραία και φορητό υπολογιστή. Είναι το μοναδικό κορίτσι σε ολόκληρο τον κόσμο που ζει έτσι και δεν θα άλλαζε τη θέση της με κανέναν. Μια απολαυστική ιστορία, που ζωντανεύει με μοναδικό τρόπο στη μεγάλη οθόνη από την ODEON.

Γιάννης Ρεμούνδος Πέντε μέρες που συγκλόνισαν το σπίτι μας Εικονογράφηση: Χρήστος Δήμος Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 184 – Μαμά! Ούρλιαξε τότε η Χρυσούλα και το ουρλιαχτό της ήταν τόσο δυνατό, που μας πάγωσε το αίμα, κι ας ήταν το σπίτι ζεστό σαν Ιούλιος μήνας. Τρέξτε! Βοήθεια, ένα ποντίκι! Ένα ποντίκι τόοοσο μεγάλο! Ήταν μια συνηθισμένη Τετάρτη ενός παγωμένου Νοέμβρη και... Η οικογένεια Παπαδόγκωνα ζει πέντε συγκλονστικές μέρες κυνηγώντας – τι άλλο; – ένα ποντίκι, με αποτέλεσμα όλοι εσείς να κρατάτε την κοιλιά σας από τα γέλια.

«Καπετάν Ζωή» της Ελένης Πριοβόλου

Nτικ Κινγκ Σμιθ Ο μύθος της λίμνης Μετάφραση: Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 152 Η Κίρστι φέρνει από την παραλία στο σπίτι ένα παράξενο αυγό και την επόμενη μέρα βλέπει να κολυμπάει στην μπανιέρα της ένα μωρό τερατάκι, το πιο περίεργο, τρυφερό και αξιαγάπητο πλάσμα που έχει δει ποτέ. Μόνο που μεγαλώνει και μεγαλώνει, και σε λίγο δεν θα χωράει ουτε στις λίμνες της περιοχής. Θα μπο-

Εκδόσεις: Eλληνικά Γράμματα Η Εύα είναι ένα κορίτσι που ζει στην Αθήνα, στους γρήγορους και συχνά ξέφρενους ρυθμούς της πρωτεύουσας. Κινείται διαρκώς, σπίτι, σχολείο, φροντιστήρια, εξωσχολικές δραστηριότητες, έξοδος σε φαστφούντ, θέατρο, κινηματογράφος, πάρτι με τους φίλους της. Όταν ο λιμενάρχης πατέρας της παίρνει μετάθεση για ένα νησί της άγονης γραμμής, η ζωή για την Εύα φαντάζει εφιάλτης. Η μικρή δεν έχει καμία διάθεση να εγκαταλείψει αυτό που η ίδια θεωρεί «ζωή». Όλα εκεί της φαίνονται «μαύρα», ώσπου γνωρίζει στο νησί τη Ζωή, μία συνομήλική της κοπέλα, ορφανή, που ζει σε μία βάρκα με τον Καπετάν Όρτσα. Σε αντίθεση με την Εύα, η Ζωή αναγκάστηκε να δουλέψει από πολύ μικρή, να πιάσει στα χέρια της το τιμόνι της βάρκας και τελικά της ίδιας της ζωής της. Ανάμεσα στα δύο κορίτσια αναπτύσσεται μία δυνατή σχέση φιλίας και οι δυο τους ταξιδεύ-

ουν στο όνειρο, τη φαντασία, τη μαγεία, το παραμύθι και την περιπέτεια. Η Εύα μαθαίνει από τη Ζωή τα βαθύτερα μυστικά της ζωής και η Ζωή βρίσκει στο πρόσωπο της Εύας την αδελφή που ποτέ δεν είχε και μία αληθινή οικογένεια. Περιπέτεια, φαντασία και συναίσθημα βρίσκονται σε απόλυτη ισορροπία σε αυτό το βιβλίο της Ελένης Πριοβόλου. Η έκδοση απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από δέκα ετών.

Ντην Λόρεϋ Η Ακαδημία του εφιάλτη Μετάφραση: Φωτεινή Μοσχή Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 344 Η Ακαδημία του εφιάλτη εκπαιδεύει εξολοθρευτές και Νεδερμάγους σαν εσάς για να εξοντώσετε τα τέρατα! Όταν ο Τσάρλι Μπέντζαμιν κοιμάται, τα τέρατα ξυπνούν! Ο Τσάρλι Μπέντζαμιν δεν μοιάζει με τα άλλα παιδιά. Σε αντίθεση με πολλούς συνομηλίκους του, είναι ήσυχος, φρόνιμος και υπάκουος. Η καταστροφή όμως αρχίζει όταν ο Τσάρλι πέφτει για ύπνο. Τρομερά όνειρα τον βασανίζουν και τα τέρατα από τους εφιάλτες του μπαίνουν στο δωμάτιό του!

Χρύσα Σπυροπούλου Το μυστικό της λίμνης Εκδόσεις: Κέδρος Σελ.: 136 Ο Άρης και η Λίζα, έχοντας μαζί τους την Ήρα, ένα χαριτωμένο γκόλντεν ριτρίβερ, πηγαίνουν στη λίμνη Κερκίνη να δουν από κοντά τον «οικολογικό παράδεισο». Η δολοφονία όμως του φύλακα - ξεναγού τούς μετατρέπει σε μικρούς ντετέκτιβ και τους παρασύρει σ’ ένα παιχνίδι αναζήτησης των υπόπτων και της αλήθειας. Πολύ γρήγορα τα παιδιά θα καταλάβουν ότι πίσω από τη δολοφονία βρίσκονται συμφέροντα που ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας. Η έρευνά τους θα τους φέρει κοντά στο πρόβλημα της λαθροθηρίας, αλλά και στην πραγματικότητα της μόλυνσης των υδάτων των ποταμών και της λίμνης από απόβλητα βιοτεχνιών της γύρω περιοχής. Ένα περιπετειώδες μυθιστόρημα μυστηρίου για αναγνώστες με οικολογικές ανησυχίες.


58

παιδικά

Μπρους Κόβιλ Το κρανίο της αλήθειας

Ελένη Πριοβόλου Καπετάν Ζωή

Μετάφραση: Αριάδνη Μοσχονά Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 224 Ο Τσάρλυ δεν μπορεί να μη λέει ψέματα, αν και συχνά τα λέει για καλό σκοπό. Όταν ο Τσάρλυ βρίσκεται τυχαία στο μαγικό μαγαζί του κυρίου Ίλιβς, το βλέμμα του πέφτει στο Κρανίο. Μπορεί να είναι ψεύτης, αλλά κλέφτης δεν είναι. Αναγκάζεται όμως να κλέψει το Κρανίο, κι αυτό τον βάζει υπό την επήρεια μιας κατάρας. Ξαφνικά δεν μπορεί να λέει παρά μόνο την αλήθεια. Το κακό είναι πως κανείς δεν τον πιστεύει...

Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Η Εύα είναι ένα κορίτσι που ζει στην Αθήνα, στους γρήγορους και συχνά ξέφρενους ρυθμούς της πρωτεύουσας. Κινείται διαρκώς, σπίτι, σχολείο, φροντιστήρια, εξωσχολικές δραστηριότητες, έξοδος σε φαστφούντ, θέατρο, κινηματογράφος, πάρτι με τους φίλους της.

Αντώνης Δελώνης Ο άσος των γηπέδων

Ρόντμαν Φίλμπρικ Το τελευταίο βιβλίο του κόσμυ

Φράνση Σταθάτου Ιστορίες με το κίτρινο μπαλόνι

Μετάφραση: Φωρεινή Μοσχή Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 232 Το τελευταίο βιβλίο του κόσμου πρόκειται να καταστραφεί. Έτσι τουλάχιστον ισχυρίζεται ο Σπαζ, που ζει σ’ έναν κόσμο τόσο τεχνολογικά προηγμένο, που κανείς δεν χρειάζεται πια τα βιβλία. Μαζί με τον γερο «Σιγραφέα» θα ξεκινήσουν μια ριψοκίνδυνη περιπέτεια για να σώσουν το πιο αγαπημένο του πρόσωπο και θα ανακαλύψουν ότι ζωή δεν σημαίνει να τα έχεις όλα, αλλά να έχεις το κουράγιο να κινδυνέψεις για ό,τι αξίζει. Γκέτο, συμμορίες, αλεξίσφαιρα τζάμια και δύο τολμηροί και ριψοκίνδυνοι ήρωες που ονειρεύτηκαν να αλλάξουν τον κόσμο. Μια ιστορία για τη φιλία, την οικογένεια και τη δύναμη της θέλησης.

Εικονογράφηση: Γιώργος Τσίτρας Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 80 Ένα κίτρινο μπαλόνι ξεφεύγει από τα χέρια του μπαλονά και πετά ελεύθερο στα ύψη, γυρεύοντας να ταξιδέψει μακριά και να γνωρίσει τον κόσμο. Πράγματι, στο ταξίδι του θα γνωριστεί με ανθρώπους, με ζώα και φυτά, με το νερό και τον άνεμο, με τη φύση γενικά, θα ζήσει απίστευτες περιπέτειες, θα κάνει φίλους και θα μάθει πάρα πολλά για τον κόσμο μας.

Μισέλ Πέιβερ Εξόριστο πνεύμα

Χρήστος Φασούλας Ο μάγος της μπάλας Εικογράφηση: Σπύρος Γούσης Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 120 Γεννήθηκε στις 4 Ιουλίου του 2004, αργά το βράδυ, τη στιγμή ακριβώς που η Εθνική Ελλάδας κέρδιζε την Πορτογαλία στον τελικό του Εuro! Ο πατέρας του το είδε σαν σημάδι! Και βγήκε αληθινός. Ο μικρός Όθωνας μεγάλωσε με μια μπάλα στα πόδια και κυρίως στο αριστερό, που ήταν το μαγικό του πόδι! Έγινε αστέρι κι όλες οι ομάδες ήθελαν να παίξει στα γήπεδά τους. Όμως, αυτός... Αλλά δεν θα σας πούμε όλη την ιστορία!!! Με ή χωρίς μπάλα στα πόδια, αυτό το

βιβλίο θα κερδίσει μικρούς και μεγάλους. Επίκαιρο όσο ποτέ αλλά και διαχρονικό.

Μετάφραση: Αναστασία Λαμπροπούλου Εκδόσεις: Μίνωας Σελ.: 464 Για δύο ολόκληρα φεγγάρια ο Τόρακ έκρυβε ένα τρομερό μυστικό. Τώρα όμως όλα αποκαλύφθηκαν. Έχει επάνω του το σημάδι των Ψυχοφάγων και πρέπει να πληώσει το τίμημα. Εξορισμένος από τις φατρίες, είναι μόνος και κατατρεγμένος, μακριά από την καλύτερή του φίλη Ρεν και τον αγαπημένο λυκαδερφό του, τον Λύκο. Το «Εξόριστο πνεύμα» είναι μια συναρπαστική ιστορία για τη φιλία, την επιβίωση και την ανάγκη του ανθρώπου να ενταχθεί σε ένα κοινωνικό σύνολο. Θα σας μεταφέρει στο μακρινό παρελθόν και θα σας κάνει συνοδοιπόρους στην προσπάθεια του Τόρακ να εξολοθρεύσει τους Ψυχοφάγους.

Εικονογράφηση: Γιάννης Αποστολογιάννης Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 160 Ο άσος των γηπέδων είναι ένας νεαρός ποδοσφαιριστής, ο οποίος, ξεκινώντας από τις αλάνες της γειτονιάς σε μια συνοικία της Αθήνας, καταλήγει να βρεθεί στην πορεία στα ποδοσφαιρικά «σαλόνια» της Ελλάδας. Στα δεκαοχτώ του, τον βρίσκουμε στη φυσούνα του Ολυμπιακού Σταδίου, έτοιμο ν’ αντιμετωπίσει μια μεγάλη ευρωπαϊκή ομάδα για το Τσάμπιονς Λιγκ. Μια ιστορία των τερέν για πραγματικούς φιλάθλους, από έναν συγγραφέα που υπήρξε και ο ίδιος ποδοσφαιριστής.

Γιόακιμ Μάσανεκ Οι άπαιχτοι μπαλαδόροι 9. Γιόσκα, ο Αχτύπητος 10. Μάρλον, το Δεκάρι Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου Εκδόσεις: Ψυχογιός Σελ.: 184 / 184 Αν σας αρέσουν οι επικίνδυνες φάσεις, δεν έχετε παρά να διαβάσετε τους άπαιχτους μπαλαδόρους. 1. Στο ένατο βιβλίο με τις περιπέτειές τους, ο Γιόσκα ο Αχτύπητος, ο μικρότερος της ομάδας, τολμά να τα βάλει με την τρομερή συμμορία των Φλεγόμενων Σκουφιών. Τα πράγματα αγριεύουν καθώς ο κρίσιμος αγώνας με την ΠΑΕ 1906 πλησιάζει... Ποιος άλλος θα σώσει την ομάδα εκτός από το Έβδομο Σύνταγμα Ιππικού; 2. Στο δέκατο βιβλίο με τις περιπέτειές τους, ο Μάρλον, το δεκάρι της ομάδας, παθαίνει ένα ατύχημα· εξαιτίας του δεν μπορεί πια να παίξει ποδόσφαιρο, δεν μιλάει στον καλύτερό του φίλο, τον Ρότσε, και δεν θέλει ούτε να ακούσει για τους Άπαιχτους Μπαλαδόρους. Ο Ρότσε, όμως, χρειάζεται τη βοήθειά του... Όσο η μπάλα κυλάει, οι Άπαιχτοι Μπαλαδόροι θα είναι κοντά σας με πολλές περιπέτειες.


«Το Σύνθημα» της Ελένης Πριοβόλου Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Ο μικρός Νικολάι Αλεξίεβιτς Πριγκόφ από την Ουκρανία είναι βιρτουόζος του βιολιού και ονειρεύεται να παίξει στις μεγάλες ορχήστρες του κόσμου. Ζει στο χωριό του με την αδερφή του Όλια, τον παππού του Βάνια, την μπάμπουσκα και τη μητέρα του Ναταλία. Όταν ο βίαιος και μέθυσος πατέρας του τους εγκαταλείπει, όλοι αισθάνονται να απελευθερώνονται. Η όμορφη και καλλίφωνη Ναταλία αποφασίζει να ακολουθήσει το όνειρό της, να γίνει αρτίστα, και φεύγει για την Ελλάδα με τη βοήθεια κάποιου Νικήτα που την έπεισε για τις καλές του προθέσεις και τη σίγουρη επιτυχία της.Τα κακά νέα δεν αργούν να φτάσουν στα αυτιά του παππού Βάνια. Η κόρη του είχε πέσει θύμα δουλεμπόρων και δεν του μένει άλλη λύση από το να πάρει τον μικρό Νικολάι και να προσπαθήσουν να τη σώσουν. Το ταξίδι για την Ελλάδα είναι γεμάτο δυσκολίες και νότες που άλλοτε συναντούν τον φόβο, την αγωνία, τη σκληρότητα κι άλλοτε την ελπίδα, την ανθρωπιά και τον έρωτα. Η μουσική «κόζατσοκ» από τον χορό των κοζάκων, που τόσο ωραία τραγουδούσε και χόρευε η μητέρα του, γίνεται το «σύνθημά» του στην αναζήτηση της Ναταλίας. Ο Νικολάι τριγυρίζει στους δρόμους της Αθήνας παίζοντας μουσική, γίνεται ο βιολιστής αυτής της πόλης, η συνείδησή της. Η Ελένη Πριοβόλου επιλέγει το δύσκολο θέμα της μετανάστευσης και του δουλεμπορίου και δημιουργεί μία τρυφερή ιστορία κοινωνικής ευαισθησίας. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από δέκα ετών.

«Τα παιδιά του τελευταίου θρανίου» της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα Η Μαρία, μία έφηβη κοπέλα, μετά τον θάνατο της μητέρας της εγκαταλείπει τον τόπο της, την Πρέβεζα, για να μείνει με τη θεία της στην πρωτεύουσα. Γράφεται στην Γ΄ Λυκείου, σ’ ένα σχολείο κάπου στα δυτικά της Αθήνας, όπου γνωρίζει την Άννα και τον Παύλο, τον πρώτο της εφηβικό έρωτα, τον Θάνο, τον επαναστάτη και οραματιστή του σχολείου, την Άρτεμη και την Ελένη, τον Δημήτρη και τον Αντρέα, τον ξανθό. Ο Θάνος, ο πρόεδρος της μαθητικής κοινότητας, αγωνίζεται, μέσα στην ανούσια καθημερινότητα του σχολείου που αναλώνεται στο εξεταστικό σύστημα, να βρει νόημα και να δικαιώσει τις ώρες που περνούν τα παιδιά στα θρανία. Απέναντί τους, ο Θάνος αλλά και όλη η παρέα βρίσκουν τον υποδιευθυντή του σχολείου, έναν κοντόφθαλμο και αυταρχικό άνθρωπο. Η αντιπαράθεση μεταξύ τους, δραματική και απελπιστικά παράλογη, θα τελειώσει μ’ έναν θάνατο, που θα είναι η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι και θα οδηγήσει στον ξεσηκωμό των παιδιών. Η σύγκρουση των εφήβων με το κατεστημένο βρίσκεται στο επίκεντρο του βιβλίου της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη. Η έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στο μουμιοποιημένο εκπαιδευτικό σύστημα και την παλλόμενη ολόγυρα ζωή διατρέχει το παρόν μυθιστόρημα, που απευθύνεται σε αναγνώστες από δεκατεσσάρων ετών.


60

λευκώματα

π‰Ô‡ ‰›ÔÓ Ì¿¯Ë˜ Ï·ÌÚfiÓ

Έχουμε συνηθίσει να παραβλέπουμε, ίσως παρακινούμενοι από βαθύτατη ηθική προκατάληψη, εκείνες τις θετικές πλευρές που αναδύονται μέσα από τα καπνισμένα πεδία των μαχών.Το «πόλεμος πατήρ πάντων» είναι κάτι παραπάνω από ένα ευφυολόγημα που διατύπωσε ένας αρχαίος σοφός. Αποτελεί βέβαια τη μεγαλύτερη ιστορική αλήθεια ότι καμιά κοινωνία δεν θα ήθελε να βιώσει τη φρικτή εμπειρία ενός πολέμου. Επίσης αποτελεί μεγάλη αλήθεια ότι μετά από αιματηρούς πολέμους η ανθρωπότητα προχώρησε στη δημιουργία νέων επιτευγμάτων που διευκόλυναν αποφασιστικά τη ζωή των ανθρώπων. Κάθε πόλεμος, ανάμεσα στη φρίκη, τον όλεθρο και τον θάνατο, κατά παράδοξο τρόπο γεννά την ελπίδα, ανοίγει καινούργιους δρόμους στο μέλλον, επανατοποθετεί τον άνθρωπο σε μια νέα αφετηρία ζωής. Αναζητώντας στο παρελθόν μια ιστορική περίοδο δίχως συγκρούσεις είναι σίγουρο ότι ψάχνεις δίχως ελπίδα. Παντού, σε κάθε στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας, ταυτόχρονα με τον ειρηνικό καπνό της εστίας του σπιτιού υψωνόταν και ο καπνός του πολέμου, έτσι που το αίτημα για μια παγκόσμια ειρήνη να φαίνεται σαν την πιο ουτοπική αντίληψη που ανέπτυξε ποτέ η ανθρωπότητα. Αν εξαιρέσουμε τις συρράξεις που δημιουργήθηκαν εξαιτίας της πτώσης της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας, οι ευρωπαίοι πολίτες που γεννήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο είχαν την τύχη να μη γνωρίσουν τον πόλεμο.Το δίχως άλλο αυτό αποτελεί τεράστια πρόοδο για την Ευρώπη, την τόσο ευεπίφορη στις πολεμικές συρράξεις. Αφορμή για να μιλήσουμε περί πολέμου είναι η κυκλοφορία ενός λευκώματος από τις εκδόσεις Polaris με θέμα τις «Μάχες», το οποίο περιλαμβάνει την πολεμική ιστορία πέντε χιλιάδων χρόνων. Αν και ακούγεται δυσάρεστα, ο πόλεμος αποτελεί για τον άνθρωπο μια από τις σημαντικότερες δραστηριότητές του. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι μέσα από τον πόλεμο δημιουργήθηκαν οι πόλεις, τα βασίλεια, οι αυτοκρατορίες, τα εθνικά κράτη, ενώ ταυτόχρονα μέσα από τις ανελέητες πολεμικές συγκρούσεις διαμορφώθηκαν οι Ρ.Τζ. Γκραντ ιδεολογίες, τα θρησκευτικά συστήματα, οι πεΜάχες ποιθήσεις. Τα έθνη και οι εθνότητες χρωστούν Η πολεμική ιστορία 5.000 χρόνων την ύπαρξή τους στον άγριο θεό του πολέμου! Eκδόσεις: Polaris, Σελ.: 360 Αν ανατρέξει κανείς στο παρελθόν εύκολα διαπιστώνει ότι η ιστορία της ανθρωπότητας υ-

Αν και ακούγεται δυσάρεστα, ο πόλεμος αποτελεί για τον άνθρωπο μια από τις σημαντικότερες δραστηριότητές του. Από τον προσωπικό ώς τον απρόσωπο πόλεμο, η ανθρωπότητα διάνυσε πολλούς αιώνες αλλάζοντας ήθη, συνήθειες και ιδεολογίες. Την πολεμική ιστορία της ανθρωπότητας, που μετρά πέντε χιλιάδες χρόνια, παρουσιάζει το λεύκωμα του Ρ.Τζ. Γκραντ «Μάχες» πήρξε αποτέλεσμα της συγκυρίας των εξελίξεων στα πεδία των μαχών. Όσο κι αν σήμερα μερικοί θέλουν να αμφισβητήσουν ή να σταθούν με σκεπτικισμό μπροστά στα αποτελέσματα των μαχών και στο κατά πόσον αυτά διαμόρφωσαν το ιστορικό μας μέλλον, η νίκη στον Μαραθώνα υπήρξε σωτήρια για τον δυτικό πολιτισμό. Μια πιθανή βρετανική νίκη στην Βόρειο Αμερική το 1776 πιθανόν να είχε σαν αποτέλεσμα να μην υπάρχουν οι ΗΠΑ σήμερα, τουλάχιστον όπως τις γνωρίζουμε. Ποιος μπορεί να σκεφτεί πώς θα ήταν η Ευρώπη αν οι Σοβιετικοί δεν υπερασπίζονταν το Στάλινγκραντ με υπέρμετρη αυτοθυσία το 1942; Το βιβλίο αυτό, ωστόσο, δεν εξετάζει το καθοριστικό ερώτημα γιατί οι άνθρωποι πολεμούν. Φυσικά, τότε θα είχαμε να κάνουμε με ένα εγχειρίδιο που θα μας προσανατόλιζε προς τη φιλοσοφική διερεύνηση του πολέμου. Ο συγγραφέας, όπως το δηλώνει εξάλλου στον πρόλογο, εξετάζει το πώς πολέμησαν οι άνθρωποι. Ο παρών τόμος περιλαμβάνει τις πολεμικές

συγκρούσεις, ξεκινώντας από τη μακρά ιστορική περίοδο που διάρκεσε ο προσωπικός πόλεμος, στον οποίο οι αντίπαλοι καθώς συγκρούονταν κοιτάζονταν στα μάτια. Στον προσωπικό αυτό πόλεμο τη μέγιστη απόσταση την καθόριζε το βεληνεκές του βέλους και της πέτρας που εκσφενδόνιζε ο καταπέλτης. Ακόμα κι όταν η πυρίτιδα αντικατέστησε το βέλος και την πέτρα πάλι ήταν αδύνατον να σκοτώσεις κάποιον στο πεδίο της μάχης αν δεν είχες οπτική επαφή με αυτόν. Στις μέρες μας πλέον ο πόλεμος διεξάγεται με ηλεκτρονικά μέσα. Άνδρες που κάθονται μπροστά σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή μπορούν να επιφέρουν ένα πλήγμα σε διηπειρωτική απόσταση, και ίσως αυτό να αποτελεί την πιο θλιβερή και απάνθρωπη εξέλιξη του πολέμου, που πάντα ανέπτυσσε στο πεδίο της μάχης αρετές, όπως η ανδρεία, η γενναιότητα, το θάρρος, ο σεβασμός στον αντίπαλο, αρετές που εξέλιπαν στις σύγχρονες μορφές πολέμου.


«Μάης ’68» Πρόλογος: Daniel Cohn-Bendit Εκδόσεις: Πολύτροπον, Σελ.: 384

Μάης του ’68 μια εξέγερση που αγαπήθηκε πολύ

Φωτογραφικά στιγμιότυπα, συνθήματα και αφίσες κυκλοφόρησαν για να μιλήσουν με εικόνες για τις φοβερές εκείνες μέρες, που αποτέλεσαν για τη γαλλική αλλά και για την παγκόσμια κοινωνία ένα αξεπέραστο ορόσημο «Αυτό που χαρακτηρίζει τον δημόσιο βίο μας είναι η πλήξη. Οι Γάλλοι πλήττουν». Έτσι ξεκινούσε το κύριο άρθρο της εφημερίδας «Le Monde» στις 15 Μαρτίου του 1968, προαναγγέλλοντας μια σειρά εξεγέρσεων που θα σάρωναν τη Γαλλία και τις σημαντικότερες μητροπόλεις του κόσμου. Για πρώτη και τελευταία φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας η πλήξη θα κατάφερνε να πυροδοτήσει μια από τις πλέον ευφάνταστες εξεγέρσεις που γνώρισε στην πολυκύμαντη ιστορία του ο εικοστός αιώνας. Σαράντα χρόνια μετά τα εκρηκτικά γεγονότα του Μάη του 1968, όπου κυριολεκτικά η ανθρωπότητα τα είδε όλα, ο καλομαθημένος δυτικός πολίτης έμαθε να αποδέχεται σαν καλό σκυλάκι την πλήξη του, εγκαταλειμμένος στις αναπαυτικές πολυθρόνες του συστήματος. Γερασμένος από την εγωκεντρική και εύπεπτη ιδεολογία της επιτυχίας που τον εξέθρεψε, η οποία τοκίζει σε χρήμα ακόμα και τα πιο προσωπικά αισθήματα, ο άνθρωπος του Μάη του ’68 αποτελεί το πιο παραδομένο ηθικά πρόσωπο, που νικήθηκε κατά κράτος από τις ίδιες του τις κατακτήσεις, τις «καλύτερες μέρες» του. Αποδεικνύοντας την πιο θλιβερή αλήθεια, ότι δηλαδή ο άνθρωπος μπορεί να αντέχει στις χειρότερες κακουχίες, παραδίδεται ωστόσο αμαχητί στις πρώτες ανέσεις. Ο σημερινός πολίτης είναι πρόθυμος να θυσιάσει τον μισό πλανήτη, φτάνει να βολέψει σε μια θέση στάθμευσης το αυτοκίνητό του. Με τίτλο «Μάης ’68» και με πρόλογο του Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πολύτροπον ένα θαυμάσιο λεύκωμα, που μας μεταφέρει μέσα από μια σειρά μοναδικών φωτογραφικών στιγμιοτύπων, συνθημάτων και αφισών, στις φοβερές εκείνες μέρες που αποτέλεσαν για τη γαλλική, αλλά για την παγκόσμια κοινωνία, ένα αξεπέραστο ορόσημο, που μας κάνει να μιλάμε για τα γεγονότα πριν τον Μάη και μετά τον Μάη. Στις σελίδες του ξαναζωντανεύουν όλοι εκείνοι οι μήνες της τρέλας, που ξεκίνησαν στις 27 Μαρτίου, όταν έκλεισε το πανεπιστήμιο της Ναντέρ, έρχεται στη μνήμη μας η κατάληψη της Σορβόνης, η νύχτα των Οδοφραγμάτων στις 10/11 Μαΐου, η γενική απεργία και οι συμφωνίες της Γκρενέλ.


62

λευκώματα

πÛÙÔڛ˜ ·ÓÂÎÙ›ÌËÙ˘ ·Í›·˜

Eλένη Ζαπίτη - Λεύκη Μιχαηλίδου Νομίσματα της Κύπρου Από τη Συλλογή του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τραπέζης Κύπρου Σελ.: 332

Ως μια εντυπωσιακή όσο και ουσιαστική κίνηση από την Τράπεζα Κύπρου πρέπει να λογιστεί η μέριμνά της να δημιουργήσει μια εξαιρετική Συλλογή νομισμάτων, δηλαδή ένα ολοκληρωμένο, πολλαπλών σημασιών, ιστορικό τεκμήριο ενός τόπου με αρχαιότατη, έντονη και συνεχή παρουσία στον ιστορικό χρόνο. Τόπος πλήρης ιστορίας, η Κύπρος, μέσα από αυτή την Συλλογή, που καλύπτει τις περιόδους από τον 6ο π.Χ. αιώνα με τις πόλεις-βασίλεια ως και την σημερινή περίοδο της Κυπριακής Δημοκρατίας, διακηρύσσει την ταυτότητά της. Παράλληλα με την ιστορία του νομίσματος (συμβόλου της Αρχής που το έθετε στην κυκλοφορία) εγκαινιάστηκε σε πρωτογενή μορφή η επικοινωνιακή-απεικονιστική τακτική ως μέσο κυκλοφορίας και διάδοσης ενός συμβόλου ή προσώπου. Αρχικά, το νόμισμα εξυπηρέτησε πρακτικές πτυχές του ανθρώπινου βίου. Στο πλαίσιο των συναλλαγών μεταξύ προσώπων, φατριών, φυλών ή πόλεων ανταλλάσσονταν εμπορεύματα. Αυτή η τακτική υπήρξε ο πρόδρομος που οδήγησε τις ανθρώπινες κοινωνίες να αναζητήσουν και να συμφωνήσουν σε προϊόντα που θα είχαν σταθερή και κοινή αξία. Έτσι, βασικά προϊόντα έπαιξαν τον ρόλο του νομίσματος. Φυσικό επόμενο ήταν, στις κατά βάση γεωργικές και κτηνοτροφικές κοινωνίες, να αναδειχθούν ως σταθερή μονάδα αξίας και συναλλαγής τα σιτηρά και κυρίως τα βοοειδή. Από το κείμενο της Ιλιάδας πληροφορούμαστε ήδη ότι τα χάλκινα όπλα του Γλαύκου στοιχίζουν εκατόμβοια, δηλαδή εκατό βόδια, πιο χαρακτηριστικά δε εκατό κεφάλια – εξ ου και το κεφάλαιο, λέξη που προσδιορίζει τον πλούτο, και καπιταλισμός από το λατινικό capita που σημαίνει κεφαλές βοσκημάτων. Με τον τρόπο αυτό διαβάζεται η ιστορία των ανθρώπων, ενώ ταυτόχρονα γίνεται σαφές ότι το παρελθόν ανοίγει πάντα την πόρτα του μέλλοντος. Τόπος με εξέχουσα γε-

ωγραφική θέση, πράγμα που για την ιστορία του νησιού υπήρξε και ευχή και κατάρα, όπως ακριβώς και ο πλούτος που γίνεται κάτω από κάποιες περιστάσεις αιτία δεινών, η Κύπρος υπήρξε χώρα με πλούσιο σε χαλκό υπέδαφος. Επίσης, η στρατηγικής σημασίας και για το εμπόριο θέση της την κατέστησε σημαντικό κόμβο στους εμπορικούς ναυτικούς δρόμους του Αιγαίου, της Αιγύπτου, της Εγγύς Ανατολής και της Κεντρικής Μεσογείου. Έτσι, στο νησί αναπτύχθηκαν αστικά κέντρα με κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, πράγμα που σήμαινε ότι η Κύπρος ήταν πάντα παρούσα στις παγκόσμιες αλλαγές που συντελούνταν, μια κοινωνία προόδου με αδιάλειπτη παρουσία σε όλες τις φάσεις της Ιστορίας. Τα 2.500 χρόνια κυπριακής νομισματοκοπίας μαρτυρούν με τον καλύτερο τρόπο του λόγου το αληθές. Η ύπαρξη νομισμάτων υποδηλώνει προηγμένη κοινωνία, παρούσα στις ιστορικές εξελίξεις και πρωταγωνίστρια στις εμπορικές συναλλαγές, με έντονη και συνεχή δραστηριότητα. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία της Τράπεζας Κύπρου, που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 με την αγορά από διάφορους ευρωπαϊκούς οίκους αρχαίων και μεσαιωνικών νομισμάτων της Κύπρου, συντελέστηκε ένα σπουδαίο έργο, μια πολύτιμη προσφορά στη μοναδική ιστορία του μαρτυρικού νησιού. Στην έκδοση «Νομίσματα της Κύπρου» από τις Συλλογές του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τραπέζης Κύπρου παρουσιάζεται το σύνολο σχεδόν των νομισμάτων της Συλλογής του Ιδρύματος, που καλύπτει 2.500 χρόνια κυπριακής ιστορίας. Η παρούσα έκδοση εντάσσεται σε ένα μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Παρουσίασης Πρωτογενών Πηγών από τις Συλλογές του Πολιτιστικού Ιδρύματος, το οποίο έχει σαν στόχο να τις καταστήσει ευρύτερα γνωστές στο κοινό και ειδικότερα στους μελετητές της αρχαιολογίας και της ιστορίας της Κύπρου.

Το νόμισμα, που αλλάζει τσέπες εδώ και χιλιετίες, εξακολουθεί να γράφει τη δική του ιστορία μιλώντας σε μια παγκόσμια γλώσσα: αυτή του χρήματος


vivliopontikas  

vivliopontikas

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you