Page 1

h

IN VITRO

• h

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

μηνιαια εκδοση με θεμα την υγεια • διανεμεται δωρεαν h

• h

Η αρχή & το τέλος των αλλεργιών h Όλα είναι γραμμένα στα γονίδια ή μήπως όχι;

h Είναι ασφαλές το μαύρισμα χωρίς ήλιο;

h Υπάρχει οριστική λύση για κιρσούς και φλεβίτιδα;

h Γιατί έχασα την επιθυμία για σεξ;

Τ. 14


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

4•in•vitro

Index

28

Ζούμε σε άρρωστα σπίτια Το σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου δεν είναι σπάνιο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μόνο στη χώρα μας 9 στους 10 εργαζόμενους το εμφανίζουν τουλάχιστον για μια φορά στη ζωή τους. Αρρωσταίνουν τα κτίρια και μαζί οι ένοικοί τους. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι πονοκέφαλος, ερεθισμοί στα μάτια και δυσκολία συγκέντρωσης.

8

Έχασα τον ύπνο μου

10

Με κομμένη την ανάσα οι Ευρωπαίοι

11

Παίρνουμε αντιβιοτικά με τη…σέσουλα

12

Υποχόνδριος με τα κιλά

14

Η δίαιτα του γλυκατζή

16

Αγγεία: Αφήστε το αίμα να πάει παντού

19

Κιρσοί, το τίμημα της ορθοστασίας

20

Experience: «Πολέμησα την οστεοπόρωση»

22

Υπάρχει υγιεινό ντύσιμο;

32

Τα γονίδια άλλαξαν την ογκολογία

18

30

36

39

34

Ο καρκίνος των όρχεων είναι εδώ

Ο δρόμος για το wc

Δώρο 10 χρόνια ζωής

Στάζει υγεία

Χωρίς νυστέρι

37

Ανταπόκριση: Όλα για την ηπατίτιδα

38

Το δίλημμα της περιτομής

40

Κόβεται το σεξ;

42

Μαύρισμα χωρίς ήλιο

Συχνουρία και ακράτεια είναι τα κύρια συμπτώματα της υπερδραστήριας κύστης. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται κυρίως με φάρμακα αλλά και με ήπιες χειρουργικές παρεμβάσεις. Αρκεί να μιλήσετε για αυτό…

Η πρόληψη μπορεί να μας χαρίσει χρόνια ζωής επισημαίνει στο IN VITRO ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής Γιάννης Τούντας. Ένα ευρώ πρόληψης ισοδυναμεί με πέντε ευρώ θεραπείας.

Το μέλι ήταν η τροφή των θεών. Και όχι άδικα όπως αποδεικνύεται από δεκάδες έρευνες, οι οποίες κατατάσσουν το μέλι σε μια από τις κύριες πηγές ενέργειας και θρεπτικών συστατικών στην ημερήσια διατροφή μας.

Ο πόνος στη μέση ταλαιπωρεί 8 στους 10 ανθρώπους. Η τεχνολογία συμβάλλει πλέον σε θεραπείες που στηρίζονται στη μηχανική διόρθωση των βλαβών. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται τα περιττά χειρουργεία.

24 Αλλεργίες… ο «εφιάλτης» της άνοιξης Πολλοί πιστεύουν ότι οι αλλεργίες δεν θεραπεύονται. Προτιμούν κάθε άνοιξη να υπομένουν το «μαρτύριο» στο οποίο τους υποβάλλουν τα αλλεργιογόνα που υπάρχουν στη φύση. Η αλήθεια είναι διαφορετική… DELLA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Α.Ε. Λ. Κηφισίας 280, Χαλάνδρι, 15232 Τηλ.: 210.68.56.700, Fax.: 210.68.51.008

Eκδoτης

Διευθυντhς

εμπορικη διευθυνση

Αντωνης Δελλατoλας

ΜιχΑλης ΚεφαλογιΑννης

Μάρκος Δελατόλας

υπευθυνος παραγωγησ - διανομης

Αρχισυντaκτης

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

Μάριος Φιλιππούσης

Γενικoς Διευθυντhς Εκδoσεων della

Βαγγελης Β. Παπακωστας

Θανάσης Τρομπούκης Βοηθοσ Αρχισυντaκτη

Δήμητρα Τζούβελη

διορθωση: Ντένης Τζαννάτος

Διαφήμιση 210 6847222

Εκτυπωση: Τυποεκδοτική

ART director

Φωτογραφιες: shutterstock.com

Δημήτρης Λύρας

Συνεργaτες: Κατερίνα Βασιλείου, Βίκυ Καρατζαφέρη, Σοφία Νέτα, Δημήτρης Παπαντωνίου, Σοφία Μαρία Σοφιανού

Σύνταξη 210 6856700 εσωτ. 109

Λένα Χαμαλίδου

Μηνιαία Εκδοση για την υγεία

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Ελένη Σαμπάνη

Διανέμεται δωρεάν

sabani@invitromagazine.gr

e-mail invitro@invitromagazine.gr

Web www.issuu.com/invitromagazine


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

6•IN•VITRO

Editorial Tου Μιχάλη Κεφαλογιάννη

“Κ

αλώς το γλεντισµένο κορµί!”. Η φράση αυτή είχε αποτυπωθεί σε ένα ιδιόχειρο σηµείωµα που είχε γράψει ο παππούς του υπεράνθρωπου, απευθυνόµενος σε µία γυναίκα της εποχής του. Αµέσως ήρθε στο µυαλό του ένα κείµενο που είχε γράψει πριν από χρόνια. Ευτυχώς το είχε στο αρχείο του υπολογιστή του. Τότε είχε κριθεί ακατάλληλο από ένα συντηρητικό έντυπο στο οποίο εργαζόταν και δεν είχε δηµοσιευθεί ποτέ. Μήπως ήρθε η ώρα, σκέφτηκε και άνοιξε το αρχείο... Η ΕΠΙΣΤΉΜΗ της ιατρικής και για την ακρίβεια της επιδηµιολογίας προσπάθησε πολλές φορές να µετρήσει ως δείκτη ευζωίας την σεξουαλική υγεία. Κατά καιρούς έχει γραφτεί ότι το σεξ συµβάλλει στη µακροζωία, µας κάνει πιο χαµογελαστούς και ευδιάθετους, λειτουργεί ως θαυµατουργή κρέµα ηµέρας. Αποτυπώνεται στη διάθεσή µας! Αρκεί να γνωρίζουµε γιατί το κάνουµε. Είναι λάθος να προσδοκούµε από αυτό περισσότερα από αυτό που είναι... Είναι κυρίαρχη βιολογική ανάγκη, είναι το βασικό µας ένστικτο, είναι η κινητήρια δύναµη της ύπαρξής µας. ΤΟ ΣΕΞ αφήνει συνήθως µια αίσθηση ολοκλήρωσης. Όταν τελειώνει... το µυαλό γεµίζει, παρότι οι σκέψεις σταµατούν και το σώµα ελαφραίνει πάνω στην γλυκιά κόπωση που επιφέρει η πράξη. Το σεξ είναι λάθος να χαρακτηριζεται καλό ή κακό! Διότι µπορεί να είναι εξαιρετικό µε έναν κακό-η σύντροφο, για τον οποίο-α κόβεις φλέβες πριν καν την-τον αγγίξεις! Το σεξ είναι ά-φυλο και κράµα πολλών πραγµάτων. Ανάµεσα στα άλλα, απαιτεί γνώση. Όλοι ισχυρίζονται ότι το έχουν στο τσεπάκι, αλλά η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται να ψάξουν καλά εκεί µέσα για να το βρουν όταν το χρειάζονται! Όλοι µιλούν για αυτό, αλλά οι περισσότεροι το αντιµετωπίζουν ως συµβατικό αγχολυτικό ή διέξοδο στην πλήξη της καθηµερινότητας. ΣΤΙΣ ΜΈΡΕΣ ΜΑΣ πλασάρεται ως ένα ακόµη καταναλωτικό αγαθό. Υπάρχει παντού γύρω µας, µε κάθε µορφή. Ακόµη και µε τη

Όταν πέφτεις στο κρεβάτι... είναι προτιµότερο να κλείνεις τον διακόπτη του καθωσπρεπισµού και όχι αυτόν της λάµπας. Να εκτονώνεις το ζωώδες ένστικτο που όλοι κρύβουµε µέσα µας. Χωρίς απαγορεύσεις και αναστολές! Αυτό ειναι το σεξ... η εξωτερίκευση της εσωτερικότητας.

µορφή ανθρώπων που συµπεριφέρονται ως κινούµενο σεξ. Όχι βέβαια πάντα µε επιτυχία. Το απαγορευµένο... µιας άλλης εποχής έγινε το δήθεν απαγορευµένο του σήµερα. Οι εργάτες του 8ωρου έµαθαν να αυνανίζονται µπροστά στην τηλεόραση... οι γυναίκες να διεκδικούν πλέον το σεξ πιο επιθετικά κι από τους άνδρες. Η εξιδανίκευση του οδηγεί στην απαξίωσή του. Έχω κουραστεί να ακούω ότι είναι υπερεκτιµηµένο, άποψη τουλάχιστον ύποπτη για αυτόν που την εκφράζει. Η ΗΔΟΝΉ που προσφέρει το σεξ είναι αντικειµενική και µετρήσιµη. Τώρα ποιον-α επιλέγεις για να την κατακτήσεις είναι υποκειµενική απόφαση. Στο πλαίσιο της αδιάκριτης κοινωνικής κριτικής ακούµε συχνά τη φράση “µα τι κάνουν αυτοί οι δυο µαζί;” . Η απάντηση ειναι απλή και αποστοµωτική: παίζουν το “γιατρό” και προφανώς το κάνουν µε µεγάλη επιτυχία για να είναι ακόµη µαζί! Τι σηµασία έχει αν αυτή είναι µια θεά ζωγραφιστή κι αυτός ενας κακοµούτσουνος γκρινιάρης µε κοιλίτσα και χωρίς... λεφτά! ΤΟ ΣΕΞ ΕΊΝΑΙ ΧΗΜΕΊΑ... µια έκρηξη που συµβαίνει µε την πρώτη µατιά ή προετοιµάζεται µε πολύ κόπο, για καιρό, έως ότου δυο άνθρωποι µπουν στη διαδικασία να γνωριστούν ουσιαστικά. Δεν ξέρω αν το σεξ που σε απογειώνει είναι αυτό της µιας βραδιάς ή της δεύτερης ή... της τρίτης. Όµως ξέρω ότι το σεξ καλό είναι να σε απογειώνει... ΌΤΑΝ ΠΈΦΤΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΕΒΆΤΙ... είναι προτιµότερο να κλείνεις τον διακόπτη του καθωσπρεπισµού και όχι αυτόν της λάµπας. Να εκτονώνεις το ζωώδες ένστικτο που όλοι κρύβουµε µέσα µας. Χωρίς απαγορεύσεις και αναστολές! Αυτό ειναι το σεξ... η εξωτερίκευση της εσωτερικότητας. Έκπληκτος ο υπεράνθρωπος από τη διαχρονικότητα του κειµένου που είχε γράψει εδώ και δώδεκα χρόνια, πάτησε το send στον υπολογιστή του και το έστειλε στον αρχισυντάκτη του µε τίτλο “Σεξ... όπως έκρηξη ζωής!”

Σεξ... όπως έκρηξη ζωής!


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

8•in•vitro

Warning

Συνεργάστηκε ο Ανδρέας Κωνσταντίνου, Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής νοσ. «ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ»

Αϋπνία

Γράφει η Δήμητρα Τζούβελη

Τί είναι: Πρόκειται για τη συχνότερη διαταραχή ύπνου. Σύμφωνα με τον Παγκό-

tips

ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, της εμμηνόπαυσης και της εγκυμοσύνης. Οι αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών είναι σμιο Οργανισμό Υγείας, αϋπνία είναι η δυσκολία του ανθρώπου να κοιμηθεί ή να ένας από τους «διεγέρτες» του κεντρικού νευρικού συστήματος, με αποτέλεσυντηρήσει τον ύπνο του καθώς και η κακή ποιότητα του ύπνου. Πολλοί από σμα να εκδηλώνεται αϋπνία. όσους έχουν το πρόβλημα, παραπονούνται για πρώιμη πρωινή αφύπνιση, καΣυχνές εναλλαγές ωραρίου: Άνθρωποι που αναγκάζονται λόγω της εργαθυστερημένη επέλευση ύπνου ενώ συχνά εμφανίζουν έντονη δυσφορία και σίας τους (γιατροί, νοσηλευτές κ.τλ) να δουλεύουν σε βάρδιες ή με εναλκόπωση στη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο, ο ορισμός της αϋπνίας υπάγελασσόμενο ωράριο, εμφανίζουν διαταραχές στον κιρκαδιανό ρυθμό (ο ται σε υποκειμενικά κριτήρια, καθώς υπάρχουν άνθρωποι που με 5 ώρες 24ωρος βιολογικός κύκλος που ρυθμίζει τις λειτουργίες του σώματος ύπνου αισθάνονται ξεκούραστοι και άλλοι που πρέπει να κοιμηθούν κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας). Τα άτομα αυτά έχουν τουλάχιστον 8 ώρες για να αισθανθούν ξεκούραστοι. χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης, μιας ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο. Δεν πρέπει να ανησυχούμε: Όταν η αϋπνία εμφανίζεται για Διαταραχές αναπνευστικού συστήματος: Παθήσεις όπως το μικρό χρονικό διάστημα και η αιτία που την προκαλεί είναι εμφα• Όταν άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η ρινική απόνής (π.χ. κατάχρηση καφεΐνης, άγχος, ύπνος μέσα στην ημέρα), δεν σας «πιάνει» φραξη και το σύνδρομο υπνικής άπνοιας προκαλούν αϋπνία ο ύπνος, αποφύγετε να τότε το σύμπτωμα δεν θεωρείται παθολογικό. καθώς λόγω κακής λειτουργίας της αναπνοής επηρεάζεται ο ανοίξετε τηλεόραση ή να διΠρέπει να ανησυχούμε: Αϋπνία που συμβαίνει για τουύπνος. αβάσετε ένα βιβλίο, γιατί με λάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα για χρονικό διάστημα αυτό τον τρόπο ο εγκέφαλος Καρδιαγγειακά νοσήματα: Αρρυθμίες και καρδιακή ή στεενός μηνός εγείρει ανησυχίες και απαιτεί ιατρική διερεύβρίσκεται σε εγρήγορση. φανιαία ανεπάρκεια μπορεί να προκαλέσουν προβλήμανηση. Σε αυτή την περίπτωση το σύμπτωμα χαρακτηρίζε•Δημιουργήστε τις ιδανιτα με τον ύπνο. Στις μεν αρρυθμίες το σύμπτωμα σχετίται χρόνιο, με τους ανθρώπους που υποφέρουν να κινκές συνθήκες για ύπνο: ζεται με την φαρμακευτική αγωγή ενώ στην καρδιακή δυνεύουν μακροχρόνια από καρδιακά προβλήματα, ρυθμίστε τη θερμοή στεφανιαία ανεπάρκεια η αϋπνία είναι αποτέλεκατάθλιψη, υψηλή πίεση κ.τλ. κρασία του δωματίσμα της δύσπνοιας που προκαλούν τα νοσήματα. ου και αφήστε έξω Πεπτικά προβλήματα: Η γαστροοισοφαγική παΓιατί δεν μπορώ να κοιμηθώ; από την πόρτα λινδρόμηση ευθύνεται για διακοπή του ύπνου Ηλικία: Η ανάγκη που έχουμε για ύπνο μειώτους ενοχλητικαι απότομη έγερση από το κρεβάτι εξαιτίας νεται με τα χρόνια. Μελέτες αναφέρουν ότι κούς ήχους του πόνου που αισθάνεται ο ασθενής, της σχεδόν οι μισοί άνθρωποι άνω των 60 ετών •Γυμναστείτε. δυσπεψίας και του βήχα που προκαλείπάσχουν από αϋπνία. Συχνά τα άτομα μεΗ σωματιται από την παλινδρόμηση των τροφών. γαλύτερης ηλικίας υποφέρουν από πακή άσκηση Επίσης, μελέτες έχουν δείξει ότι οι λειθήσεις που προκαλούν αϋπνία ή λαμσυμβάτουργικές παθήσεις του πεπτικού συβάνουν φάρμακα που έχουν ως ανελει στον στήματος (δυσπεψία, σύνδρομο ευεπιθύμητη ενέργεια το συγκεκριμένο καλό ρέθιστου εντέρου) προκαλούν δισύμπτωμα. ύπνο αταραχές στο αυτόνομο νευρικό Στρες: Αποτελεί τον υπ’ αριθμόν αρκεί σύστημα και σε μεγάλο βαθμό ένα παράγοντα που προκαλεί να προβλήματα με τον ύπνο. αϋπνία. Μελέτες αναφέρουν γίνεται το Νευρολογικά νοσήματα: Κεότι κάθε φορά που κοιμόμαπρωί ή νωρίς το απόφαλαλγίες, νόσος του Πάρστε «παρέα» με το άγχος γευμα. κινσον κ.α. είναι νοσήκαι κάνουμε αρνητικές •Μην κοιτάτε το ρολόι ματα που επηρεάζουν σκέψεις, εκκρίνονται όταν έχετα αϋπνία γιατί τους νευροφυσιολογιορμόνες που δεν μας αυτό σας αγχώνει πεκούς μηχανισμούς του αφήνουν να κοιμηθούρισσότερο ύπνου, προκαλώντας με. αϋπνία. Διεγερτικές ουσίες: ΟυΨυχιατρικά νοσήματα: Ασθενείς με αγχώδη ή διπολική διαταραχή και κατάθλιψη σίες όπως η καφεΐνη και η νικοτίνη διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, αυξάπολύ συχνά ταλαιπωρούνται από αϋπνία. Αιτία για αυτό είναι ότι οι ψυχικές νόσοι νουν τους παλμούς της καρδιάς και ανεβάζουν την πίεση με αποτέλεσμα ο οργανιμειώνουν την διάρκεια του σταδίου REM 5 (το πιο απαραίτητο στάδιο του ύπνου για σμός να βρίσκεται σε υπερένταση, με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται αϋπνία. Θυμητην ξεκούρασή μας) με αποτέλεσμα να διαταράσσονται συνολικά τα στάδια και η θείτε ότι ποσότητες καφεΐνης περιέχει και η σοκολάτα. Κατάχρηση αλκοολούχων ποτών: Αν και σε μικρές ποσότητες, το αλκοόλ λειτουργεί ποιότητα του ύπνου. Φάρμακα: Κατηγορίες φαρμάκων που έχουν την αϋπνία ως ανεπιθύμητη ενέργεια χαλαρωτικά και μας βοηθά να κοιμηθούμε, σε μεγάλες ποσότητες έχει διουρητική είναι ορισμένα αντικαταθλιπτικά, αντιυπερτασικα, αποσυμφορητικά και κορτιζονούδράση, γεγονός που επηρεάζει τον φυσιολογικό κύκλο του ύπνου. χα. Ορμονικές αλλαγές: Οι γυναίκες διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο για αϋπνία λόγω των

Δεν μπορώ να κλείσω μάτι Ένας στους δέκα ενήλικες εμφανίζει σοβαρό ή χρόνιο πρόβλημα αϋπνίας ενώ περίπου τρεις στους δέκα παραπονούνται για περιστασιακά προβλήματα αϋπνίας. Εάν κι εσείς είστε ένας από αυτούς, σταματήστε να…μετράτε προβατάκια και αναζητήστε την γνώμη του ειδικού. Η αιτία μπορεί να είναι αθώα, ωστόσο υπάρχει περίπτωση να σχετίζεται και με σοβαρότερες καταστάσεις.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

10•in•vitro

Επίκαιρα Κόσμος

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Ελπίδες από το τεχνητό πάγκρεας Η δοκιμή ενός «τεχνητού παγκρέατος» σε 11 ασθενείς, που παρακολουθεί τη γλυκόζη αίματος και χορηγεί τόσο ινσουλίνη όσο και μια ρυθμιστική ορμόνη που ονομάζεται γλυκαγόνη, οδήγησε στην επίτευξη σχεδόν φυσιολογικών γλυκαιμικών επιπέδων για περισσότερο από ένα 24άωρο. Το σύστημα αναπτύχθηκε από τον Edward Damiano του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, του οποίου ο γιος διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 1 σε ηλικία μόλις ενός έτους. Το σύστημα αποτελείται από μία συσκευή παρακολούθησης της γλυκόζης, δύο αντλίες και ένα φορητό υπολογιστή.

Καλά νέα για τη γονιμοποίηση Βρετανοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Newcastle μετέφεραν με επιτυχία DNA από ένα γονιμοποιημένο ανθρώπινο ωάριο σε ένα άλλο, χρησιμοποιώντας μια τεχνική, που μπορεί στο μέλλον να επιτρέψει σε άτομα με σπάνιες γενετικές διαταραχές να φέρουν στον κόσμο υγιή παιδιά. Η διαδικασία αυτή αποτρέπει τη μεταφορά μιτοχονδριακού DNA με βλάβες από τη μητέρα στο έμβρυο, εξαλείφοντας τον κίνδυνο να παρουσιάσει το παιδί σοβαρές παθήσεις, όπως εγκεφαλικές διαταραχές, ηπατική και καρδιακή ανεπάρκεια, μυϊκή αδυναμία, τυφλότητα. Οι ερευνητές δήλωσαν στο περιοδικό Nature ότι τα πρώτα απαλλαγμένα από μιτοχονδριακά νοσήματα μωρά θα μπορούσαν να γεννηθούν εντός της επόμενης τριετίας.

Έφηβοι πριν την ώρα τους Η έκθεση σε χημικές ουσίες ενδέχεται να οδηγήσει σε καθυστερημένη ή πρόωρη εφηβεία στα κορίτσια και να αυξήσει τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν για προβλήματα υγείας αργότερα, δήλωσαν Αμερικανοί ερευνητές. Οι τρεις συνηθέστερες κατηγορίες χημικών ουσιών - φαινόλες, φθαλικά και φυτοοιστοργόνα - είναι γνωστό ότι διαταράσσουν το ενδοκρινολογικό σύστημα. Περιέχονται σε πολλά προϊόντα περιποίησης, όπως βερνίκια νυχιών, είδη μακιγιάζ, αρώματα, λοσιόν και σαμπουάν. Έρευνα που έγινε σε 1151 κορίτσια έδειξε ότι υψηλά επίπεδα φθαλικών και φυτοοιστρογόνων σχετίζονταν με πρώιμη ανάπτυξη στήθους. Μια φαινόλη, δυο φυτοοιστρογόνα και μια υποομάδα φθαλικών σχετίζονταν με καθυστερημένη εφηβεία. Φθαλικά που περιέχονταν σε προϊόντα περιποίησης, όπως λοσιόν και σαμπουάν σχετίζονταν με πρώιμη ανάπτυξη στήθους και τριχοφυΐας στην ηβική χώρα.

Η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που απέκτησε παιδί ενώ πάσχει από Αλτσχάιμερ είναι η 31χρονη Αυστραλή Ρεβέκα Ντόιγκ. Δεν θυμάται τον τοκετό και δεν αναγνωρίζει το νεογέννητο ως παιδί της. Ο συζυγός της θα πρέπει τώρα να φροντίσει το παιδί τους αλλά και την ίδια καθώς δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί.

Μύθος οι λιποδιαλυτικές θεραπείες Οι λεγόμενες «λιποδιαλυτικές θεραπείες» που παρέχονται στα διάφορα κέντρα spa δεν απομακρύνουν το λίπος και οι εταιρείες που τις πωλούν θα πρέπει να σταματήσουν αυτούς τους ισχυρισμούς, δήλωσε ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Οι θεραπείες αυτές, οι οποίες έχουν διάφορα ονόματα, όπως λιποδιάλυση, μεσοθεραπεία, lipozap, λιποθεραπεία ή ενέσεις λιπόλυσης, περιλαμβάνουν όλες μη τεκμηριωμένες ενέσεις φαρμάκων και παραπλανούν τους καταναλωτές, ανέφερε ο FDA στην ανακοίνωσή του.

Το «ξένο» έσωσε βρέφος στη Βρετανία Βρετανικό νοσοκομείο χορήγησε για πρώτη φορά στον κόσμο «ξένο», ένα αδρανές αέριο, σε ένα νεογνό για να το σώσει από εγκεφαλική βλάβη. Όταν γεννήθηκε, το βρέφος δεν μπορούσε να αναπνεύσει ή να διατηρήσει σφυγμό και εμφάνιζε ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης. Οι γιατροί από το St. Michael’s Hospital στο Μπρίστολ του έκαναν ανάνηψη χρησιμοποιώντας ξένο για να ελαττώσουν τη θερμοκρασία του εγκεφάλου του και να μειώσουν έτσι τον κίνδυνο μόνιμης βλάβης.

Με κομμένη την ανάσα

Ο

ι πνευμονικές νόσοι αποτελούν βασική αιτία θανάτου και ασθένειας στην Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στις κοινωνίες και στα συστήματα περίθαλψης και θέτουν ουσιαστικούς περιορισμούς στην ευημερία και στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Εκτιμάται ότι το 2020 δώδεκα εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως, δηλαδή το 20% του συνόλου των θανάτων, θα προκαλούνται από αναπνευστικές νόσους. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό φτάνει σήμερα στο 7,5%. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, φυματίωση, ρινίτιδα, κυστική ίνωση, σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο κ.τλ. Η συνολική οικονομική επιβάρυνση από τις παθήσεις αυτές φτάνει περίπου τα 102 δισεκατομμύρια ευρώ με τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια να συμβάλει σχεδόν στο μισό αυτού του αριθμού, ακολουθούμενη από το άσθμα, την

πνευμονία, τον καρκίνο του πνεύμονα και τη φυματίωση. Το 2010 έχει ανακηρυχθεί «Έτος του Πνεύμονα» και η Ευρωπαϊκή Αναπνευστική Εταιρία οργάνωσε γεύμα εργασίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τίτλο «Έρευνα στην Πνευμονολογία», υπό την αιγίδα του Ευρωβουλευτή της Ν.Δ. καθηγητή Ιωάννη Α. Τσουκαλά και της φινλανδής Ευρωβουλευτού της Ομάδας των Πρασίνων Satu Hassi. Στην εκδήλωση συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, η επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των κλιματολογικών αλλαγών στους πνεύμονες, προκειμένου η ευρωπαϊκή πολιτική να δώσει μεγαλύτερη προσοχή σε αυτό το θέμα, που απασχολεί εκατομμύρια πολίτες. Στόχος του «Έτους του Πνεύμονα» είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την υγεία των πνευμόνων. Πληροφορίες για τις ευρωπαϊκές δραστηριότητες σχετικά με Έτος του Πνεύμονα στην ιστοσελίδα: http://alturl. com/p466. Για τις παγκόσμιες δραστηριότητες: http://www.2010yearofthelung.org/

Εκτιμάται ότι το 2020 το 20% των θανάτων θα οφείλονται σε νόσους του αναπνευστικού.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•11

Μedical update

Ελλάδα

Ω-6 για υγιές δέρμα

Μία μελέτη σε ποντίκια έδειξε ότι ένα ω-6 λιπαρό οξύ, που ονομάζεται αραχιδονικό οξύ και περιέχεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στο κρέας και στα αβγά, ενδέχεται να βοηθάει το δέρμα να παραμένει υγιές και φωτεινό, αποτρέποντας τον κνησμό. «Σε πειράματα που πραγματοποιήσαμε στα ποντίκια, αποκλείσαμε ένα γονίδιο που είναι υπεύθυνο για ένα ένζυμο, το οποίο βοηθάει στη δημιουργία αραχιδονικού οξέος», ανέφερε ο αναπληρωτής καθηγητής Επιστημών Τροφίμων και Ανθρώπινης Διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις Manabu Nakamura. Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Journal of Lipid Research».

Το CO2 «προκαλεί» επιθανάτιες εμπειρίες Τα πολύ υψηλά επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα μπορούν να πυροδοτήσουν ψευδαισθήσεις σε ορισμένους ανθρώπους. Έτσι, λένε τώρα οι επιστήμονες, το φως στην άκρη του τούνελ ή οι συναντήσεις με αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πεθάνει φαίνεται ότι προκαλούνται από μια χημική αντίδραση του οργανισμού και συγκεκριμένα από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Zalika Klemenc-Ketis από το Πανεπιστήμιο του Maribor στη Σλοβενία: «Οι επιθανάτιες εμπειρίες είναι μια ελάχιστα κατανοητή, αλλά πολύ συχνή εμπειρία σε πολλούς ασθενείς που υφίστανται καρδιακή ανακοπή». Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό «Critical Care».

Αβγά για το «τέλειο» σώμα Σφιχτά ‘Η μελάτα, scramble ή poché, τα αβγά, όταν καταναλώνονται για πρωινό, μπορούν να συμβάλουν στην απώλεια βάρους, σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nutrition Research», καθώς μειώνουν έως και 18% την κατανάλωση θερμίδων στη διάρκεια της υπόλοιπης ημέρας. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ, αυτό οφείλεται στο ότι οι πλούσιες σε πρωτεΐνες τροφές δημιουργούν αίσθηση πληρότητας στο στομάχι για περισσότερο χρόνο, μειώνοντας την επιθυμία για κατανάλωση επιπλέον τροφής.

Υπογραφή νέας κλαδικής συμφωνίας ζητούν οι νοσοκομειακοί γιατροί της χώρας, προχωρώντας από 1ης Μαΐου σε νέες μαζικές επισχέσεις εργασίας. Για τις εφημερίες απειλούν με επ’ αόριστον επίσχεση εργασίας από τον Ιούνιο, «εάν η κυβέρνηση δεν ανταποκριθεί στις θεσμοθετημένες υποχρεώσεις της».

Αντιβιοτικά με τη… σέσουλα

Τ

α αντιβιοτικά δε λείπουν από τα σπίτια των περισσότερων Ευρωπαίων. Ειδικά οι Έλληνες, φαίνεται ότι τα παίρνουν «για ψύλλου πήδημα», αγνοώντας τον ρόλο των φαρμάκων και τον κίνδυνο για τη δημιουργία υπερμικροβίων. Όπως έδειξε έρευνα με θέμα την αντοχή στα αντιβιοτικά, η οποία διεξήχθη στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του «Ευρωβαρομέτρου», πάνω από ένας στους τέσσερις Έλληνες λαμβάνει αντιβιοτικά χωρίς τη συμβουλή γιατρού, ακόμη και στο κοινό κρυολόγημα (27%) ή στη γρίπη (25%), προφανώς επειδή δεν γνωρίζει ότι τα αντιβιοτικά δεν είναι αποτελεσματικά κατά των ιών. Στο εισαγωγικό κείμενο της ίδιας έρευνας τονίζεται ότι τα αντιβιοτικά έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στη βελτίωση της Δημόσιας Υγείας, μειώνοντας τους θανάτους από λοιμώξεις, που στο παρελθόν ήταν θανατηφόρες. Είναι, όμως, γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων, οι οποίοι προσβάλλονται από

μικροοργανισμούς που έχουν αναπτύξει αντοχή στα αντιβιοτικά. Η αντοχή στα αντιβιοτικά είναι ένα φαινόμενο που βρίσκεται σε έξαρση εξαιτίας της ανεξέλεγκτης χρήσης των φαρμάκων. Αυτό που οι Έλληνες αλλά και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι αγνοούν είναι ότι η κατάχρησή τους οδηγεί σε αυξημένη διάρκεια νοσηλείας με επιπλοκές, σε αυξημένο κόστος για τα συστήματα υγείας και σε μεγαλύτερη θνησιμότητα. Επιπλέον, η έρευνα έδειξε το 7% των Ελλήνων (σχεδόν ένας στους δέκα δηλαδή) παραδέχτηκε ότι αγοράζει τα αντιβιοτικά από το φαρμακείο, χωρίς να μπει στον κόπο να πάρει ιατρική συνταγή. Μεγαλύτερα ποσοστά κατανάλωσης αντιβιοτικών εμφανίζουν κυρίως άτομα νεαρής ηλικίας, από 15 έως 24 ετών. Το 20% των συμμετεχόντων στην έρευνα απάντησε ότι έχει λάβει αντιβιοτικό για να αντιμετωπίσει τη γρίπη και το 14% για το κρυολόγημα.

«Πρωταθλητές» στην κατανάλωση αντιβιοτικών είναι κυρίως άτομα ηλικίας 15-24 ετών

«Κόβουν» σημαντικά φάρμακα Με πρόσφατη απόφαση του ΙΚΑ, ευπαθείς ομάδες ασθενών, όπως καρκινοπαθείς, νεφροπαθείς και διαβητικοί, εξαιρούνται από τη διαδικασία αποζημίωσης του ταμείου για φάρμακα ζωτικής θεραπευτικής σημασίας. Συγκεκριμένα, οι καρκινοπαθείς δεν θα αποζημιώνονται για τα ειδικά σκευάσματα διατροφής που πρέπει να λαμβάνουν κατά την περίοδο χημειοθεραπείας ή ακτινοβολίας, παρότι η χορήγησή τους επιβάλλεται και συνταγογραφείται

από τους θεράποντες ιατρούς, καθώς την περίοδο αυτή εμφανίζονται σημαντικές παρενέργειες στο πεπτικό/γαστρεντερικό σύστημά τους. Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ότι αποζημίωση δικαιούνται μόνο οι ασθενείς που πάσχουν από μεταβολικά νοσήματα ή νόσους σχετικές με διαταραχή στην απορρόφηση τροφών, π.χ. νόσος Crohn, κυστική ίνωση, ελκώδης κολίτιδα κ.λπ.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

12•in•vitro

Υποχόνδριος

Υποχόνδριος με τα κιλά... είναι ο άνθρωπος που δεν ικανοποιείται με την εικόνα του σώματός του ποτέ. Κάνει δίαιτα από παιδί, «φλερτάροντας» με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής.

με τα κιλά

Διαγνωστικά Κριτήρια

Λάθος μήνυμα, λάθος εικόνα Άνδρες που έχουν δίδυμη αδελφή είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν ψυχογενή ανορεξία. Οι ειδικοί πιθανολογούν ότι αυτό συμβαίνει επειδή εκτίθενται σε υψηλές συγκεντρώσεις γυναικείων ορμονών κατά τη διάρκεια της κύησης. Το διαδίκτυο αποτελεί κακή πηγή πληροφόρησης για την ανορεξία. Ερευνητές από το πανεπιστήμιο Στάνφορντ υπογράμμισαν σε άρθρο τους ότι πλέον ακόμα και 10χρονα παιδιά έχουν πρόσβαση σε site που διαφημίζουν μεθόδους ώστε να γίνουν ανορεκτικά.

Ε

ίμαι γιος μητέρας με κατοχικό σύνδρομο. Ως μωρό ήμουν στρουμπουλός, διότι αυτό έδειχνε υγεία. Ως νήπιο έτρωγα μερίδες ενηλίκων. Στο δημοτικό η κοιλιά θα γινόταν μπόι. Στο γυμνάσιο τα καλοζωισμένα παιδιά, ήταν τα πιο φροντισμένα. Στο λύκειο, όμως, έμεινα χωρίς σχέση, ντρεπόμουν να εμφανιστώ με μαγιό, δεν μπορούσα να παίξω ποδόσφαιρο... κλείστηκα στον εαυτό μου. Δεκαεννιά χρονών πια, βλέπω την αντανάκλασή μου σε μια βιτρίνα καταστήματος και παγώνω. «Πώς έγινα έτσι;» μονολόγησα με έκπληξη, λες και αντίκρισα για πρώτη φορά το είδωλό μου. Σοκάρομαι και για τρεις μέρες σταματάω τελείως να τρώω. Την τέταρτη τρώω μία τυρόπιτα, αλλά επειδή αισθάνομαι τύψεις, την πέμπτη μέρα δεν τρώω τίποτα. Την έκτη μέρα τρώω μία σαλάτα του Καίσαρα και την έβδομη τίποτα. Επί 2 μήνες μία ημέρα έτρωγα κάτι ελάχιστο και την επομένη τίποτα. Έχασα 35 κιλά σε λιγότερο από τρεις μήνες, ενώ σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας θα έπρεπε να έχω χάσει 10. Κι όμως, κάθε φορά που κοιταζόμουν στον καθρέπτη έβλεπα πάχος, λίπος, σωσίβιο. Ήμουν άρρωστος, αντιλαμβάνομαι σήμερα. Η πάθηση λέγεται Ψυχογενής Ανορεξία και

εμπεριέχεται στις διαταραχές στην πρόσληψη τροφής. Κι όμως δεν πρόκειται για διαταραχή της όρεξης (εμφανίζεται σε προχωρημένα στάδια), αλλά για διαταραχή της αίσθησης που έχουμε για τον εαυτό μας, την εικόνα μας, την ταυτότητά μας. Η ανορεξία μπορεί να οδηγήσει και στον θάνατο. Το ποσοστό θνησιμότητάς της υπολογίζεται στο 10%. Εγώ, ευτυχώς σταμάτησα αυτή την ακραία στάση απέναντι στο φαγητό σχετικά έγκαιρα. Όχι όμως χωρίς απώλειες. Τα μαλλιά μου ξαφνικά αραίωσαν. Απέκτησα ευαισθησία στο στομάχι μου, το δέρμα μου χαλάρωσε και έμεινε έτσι, παρά το γεγονός ότι ήμουν μόλις 19 χρονών όταν αδυνάτισα. Οι επιστήμονες προσπαθούν να καταλάβουν τι είναι αυτό που οδηγεί ένα παιδί σε διατροφική διαταραχή. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ευθύνεται η φοβική στάση του ατόμου απέναντι στην τροφή, εξαιτίας της σεξουαλικής έντασης της εφηβικής ηλικίας. Άλλοι υπογραμμίζουν ότι οι διατροφικές διαταραχές είναι προϊόν των προτύπων ομορφιάς που προβάλλονται από τα μέσα ενημέρωσης. Μελέτες, όμως, έχουν δείξει ότι ενδεχομένως είναι κληρονομική πάθηση, ενώ οι βιολογικές θεωρίες υποστηρίζουν ότι ευθύνεται κάποια δυσλειτουργία του υποθαλάμου στον εγκέφαλο.

Κανείς δεν γνωρίζει την πραγματική αιτία.Το ανησυχητικό είναι ότι όλο και περισσότεροι έφηβοι ή και μικρά παιδιά αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το βάρος τους, στις δυτικές κοινωνίες. Ίσως επειδή έχουν «διδαχθεί» να αγαπάνε το φαντασιακό και όχι το πραγματικό τους σώμα.

Ψυχογενής Ανορεξία Το άτομο αρνείται να διατηρήσει το βάρος του, πάνω από το ελάχιστο φυσιολογικό επίπεδο για την ηλικία και το ύψος του. Αισθάνεται έντονο φόβο μήπως πάρει κιλά, ακόμη και όταν το βάρος του είναι κάτω από το κανονικό. Το άτομο νιώθει παχύ ακόμη κι όταν είναι πολύ αδύνατο. Δεν μπορεί να αντιληφθεί το πραγματικό βάρος, σχήμα ή μέγεθος του σώματός του. Οι γυναίκες έχουν απουσία τουλάχιστον τριών διαδοχικών έμμηνων ρύσεων.

1 2 3 4

Ψυχογενής Βουλιμία Το άτομο έχει επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας (κατανάλωνει μεγάλη ποσότητας τροφής μέσα σε μικρή χρονική περίοδο). Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων υπερφαγίας δεν μπορεί να ελέγξει το πόσο τρώει. Το άτομο τακτικά είτε προκαλεί εμετό, είτε λαμβάνει καθαρτικά, είτε κάνει αυστηρή δίαιτα ή εντατική άσκηση για να μην παχύνει. Έχει τουλάχιστον δύο επεισόδια υπερφαγίας την εβδομάδα επί τρεις τουλάχιστον μήνες. Ασχολείται υπερβολικά με το σχήμα και το βάρος του σώματός του.

1 2 3 4 5

Ανορεκτικό μοντέλο απολύθηκε λόγω πάχους! Το μοντέλο Ίνγκα Ραντζιεγέφκι είχε δείκτη μάζας σώματος 14, όταν η φυσιολογική τιμή είναι από 20 έως 25. Το νούμερο των ρούχων που φορούσε ήταν 00. Παρά ταύτα σε μία οντισιόν, ο πελάτης την απέρριψε επειδή ήταν πολύ παχιά. «Αν και ήμουν πολύ αδύνατη, στις πρόβες μεγάλων οίκων, δεν χωρούσα στα δείγματα των ρούχων, παρά το γεγονός ότι ήμουν ανορεκτική» λέει στη βρετανική εφημερίδα «MIRROR» το διάσημο μοντέλο, ομολογώντας ότι αρχικά θεωρούσε πως κάτι έκανε λάθος. Σήμερα, όταν σκέφτεται εκείνη την εποχή αισθάνεται τρόμο από τον τρόπο ζωής που είχε υιοθετήσει. Στη συνέντευξη στη βρετανική εφημερίδα αποκάλυψε ότι μία ημέρα ένα μοντέλο της αποκάλυψε ότι τρεις μέρες πριν από κάθε κάστινγκ προκαλεί στον εαυτό της εμετό, ενώ ένα άλλο συνέχισε λέγοντας ότι λαμβάνει αντιεπιληπτικά φάρμακα, διότι από την πείνα δεν μπορεί να συγκεντρωθεί.


Μακρόχρονη ιστορία παράδοσης στην Κοινωνική Προσφορά Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Roche τα τελευ-

Με προγράμματα εταιρικής κοινωνικής υπευθυνότητας, που αναπτύσσονται

Κατέχοντας ηγετική θέση παγκοσμίως στο χώρο της έρευνας και ανάπτυξης καινοτόμων φαρμάκων και διαγνωστικών, η Roche έχει ως αποστολή τη διάθεση προϊόντων και υπηρεσιών στις κοινωνίες, όπου δραστηριοποιείται, συμβάλλοντας στην ουσιαστική βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύεται σε βάθος χρόνου σε προγράμματα πρόληψης και ενημέρωσης του κοινού για απειλητικές για την υγεία νόσους, στην υποστήριξη πρωτοβουλιών συλλόγων ασθενών αλλά και στην στήριξη παιδιών και των οικογενειών τους, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

σε τοπικό επίπεδο αλλά και με άλλα, παγκόσμιας εμβέλειας, η Roche αποδεικνύει έμπρακτα τη μακρόχρονη δέσμευσή της στη βελτίωση των συνθηκών ζωής ευπαθών ομάδων πληθυσμού. Πρόσφατα, στην Ελλάδα, η εταιρεία έγινε χορηγός της Υπηρεσίας «Ανακουφιστικής Φροντίδας στο Σπίτι» για παιδιά και εφήβους που αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή τους ασθένειες και τις οικογένειές τους, μια νέα υπηρεσία που ίδρυσε και υλοποιεί η μη κερδοσκοπική εταιρεία «Μέριμνα». Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, παιδιά, που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο της ασθένειας, θα έχουν τη δυνατότητα να παραμένουν στη ζεστασιά τους σπιτιού τους, όπου θα τους παρέχεται δωρεάν ιατροφαρμακευτική φροντίδα αλλά και ψυχολογική υποστήριξη, στα ίδια, τους γονείς και τα αδέλφια τους. Το πρόγραμμα στηρίζουν με τη συνεργασία τους τα δύο μεγάλα παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας σε πρώτη φάση, ενώ, στη συνέχεια, η υπηρεσία θα επεκταθεί με τη συνεργασία της «Μέριμνας» και σε νοσοκομεία της περιφέρειας.

ταία επτά χρόνια, σε συνεργασία με τη UΝΙCEF και την ECPP (Ευρωπαϊκή Συμμαχία για Οροθετικά Άτομα), έχει ιδρύσει και χρηματοδοτεί στο Μαλάουι της Αφρικής την καθημερινή λειτουργία 7 κέντρων (σχολεία και ορφανοτροφεία), που στεγάζουν 3.500 ορφανά παιδιά, που έχουν χάσει τους γονείς τους από AIDS. Επίσης, η εταιρεία φροντίζει για τον εξοπλισμό των αιθουσών διδασκαλίας, την εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής, την παροχή βιβλίων, καθώς και ειδών ένδυσης και υπόδησης. Τα χρήματα επενδύονται, επίσης, σε έργα υποδομής, όπως στην άντληση πόσιμου νερού, την άρδευση της γης, την παροχή μηχανημάτων αλέσματος, κ.λπ. Κάθε χρόνο στις 16 Ιουνίου, Παγκόσμια Ημέρα για το Παιδί της Αφρικής, χιλιάδες εργαζόμενοι της Roche από όλο τον κόσμο, διενεργούν ένα συμβολικό περίπατο και συγκεντρώνουν δωρεές από συγγενείς και φίλους, ενώ κάθε θυγατρική διπλασιάζει και, πολλές φορές, τριπλασιάζει αυτό το ποσό. Το πρόγραμμα ονομάζεται «Children’s Walk» και μέσα στα επτά χρόνια από την καθιέρωσή του, έχουν συγκεντρωθεί 7 εκατ. Ελβετικά φράγκα, που έχουν κάνει διαφορά σε χιλιάδες παιδιά του Μαλάουι.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

14•in•vitro

Η δίαιτα

Συνεργάστηκε ο Χάρης Δημοσθενόπουλος, MmedSci. SRD, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Προϊστάμενος Διαιτολογικού Τμήματος Νοσ. «ΛΑΪΚΟ»

Υγιεινές επιλογές • Τα γλυκά κουταλιού, που περιέχουν φυτικές ίνες, σάκχαρα και καθόλου λιπαρά • Τον συνδυασμό μελιού με σουσάμι ή ξηρούς καρπούς (π.χ. φλωρεντίνες), που συνδυάζει τη θρεπτική αξία του μελιού με τα καλά λιπαρά οξέα των ξηρών καρπών • Το ζελέ με φρούτα, που έχει λίγες θερμίδες και τη θρεπτική αξία των φρούτων • Το απλό παγωτό, που περιέχει μόνο γάλα και όχι κρέμα γάλακτος ή άλλα συνοδευτικά (μπισκότο, καραμέλα, σαντιγί) • Το γιαούρτι (με χαμηλά λιπαρά) με μέλι ή γλυκό κουταλιού, που περιέχει το απαραίτητο ασβέστιο, υδατάνθρακες και πρωτεΐνη καλής ποιότητας • Τις μπάρες δημητριακών, που περιέχουν φυτικές ίνες, υδατάνθρακες και βιταμίνες του συμπλέγματος Β • Το μιλκ σέικ από φρέσκα φρούτα και γάλα (με χαμηλά λιπαρά), που εφοδιάζει τον οργανισμό με ασβέστιο, φυτικές ίνες, υδατάνθρακες και καλής ποιότητας πρωτεΐνη • Τα φρούτα, που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και περιέχουν σάκχαρα που δεν επιβαρύνουν την υγεία.

tips > >

 ντικαταστήστε την πάστα με τάρτα φρούτων, Α την πανακότα με ρυζόγαλο, το brownies με μηλόπιτα ή κέικ καρότου. Παρασκευάστε σπιτικά γλυκά προκειμένου να ρυθμίζετε την ποσότητα και την ποιότητα των υλικών (λιγότερη ζάχαρη, λάδι αντί για βούτυρο, χωρίς κρέμα γάλακτος κ.λπ.) Προτιμήστε τα γλυκά που περιέχουν γλυκαντικές ουσίες (π.χ. σουκραλόζη, ασπαρτάμη, ζαχαρίνη). Εάν πάσχετε από διαβήτη, καταναλώστε προϊόντα που υπάρχουν στο εμπόριο (σοκολάτες, κέικ, επιδόρπια) κατάλληλα και για διαβητικούς. Προτιμήστε γλυκά χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη που απελευθερώνουν αργά και σταθερά γλυκόζη και συνεπώς ενέργεια στο σώμα. Από τα φρούτα, αυτά που έχουν περισσότερο σάκχαρα είναι τα σταφύλια, τα κεράσια και οι μπανάνες. Καταναλώστε τα με μέτρο. Πείτε ναι στη γρανίτα, όταν αυτή είναι παρασκευασμένη από φυσικό χυμό. Μην ξεχνάτε ότι τα γλυκά που περιέχουν φρούτα αποτελούν υγιεινή επιλογή.

> > > > > >

...του γλυκατζή

Γράφει η Δήμητρα Τζούβελη

Απόλαυση 

χωρίς ενοχές

Σ

τη θέα του δύσκολα μπορούμε να αντισταθούμε. Αλλά όταν με απόλαυση το καταναλώσουμε, μας κυριεύουν οι τύψεις. Γλυκά και σωστή διατροφή είναι έννοιες αντιφατικές. Ή μήπως όχι; Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, τα γλυκά έχουν τη θέση που τους αξίζει στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο. Όπως συμβαίνει με κάθε τροφή, έτσι και με τα γλυκά, το «μυστικό» κρύβεται στις σωστές επιλογές και τις κατάλληλες ποσότητες. H «ανατομία» ενός γλυκού Στην πλειοψηφία τους τα γλυκά περιέχουν απλά σάκχαρα (ζάχαρη), κορεσμένα λιπαρά (βούτυρο, κρέμα γάλακτος, σαντιγί κ.λπ.) και σπανιότερα μονοακόρεστα από ελαιόλαδο, ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις γλυκισμάτων με πολύ αλάτι (π.χ. μπισκότα). Όλα αυτά τα συστατικά είναι που κάνουν το γλυκό μια ανθυγιεινή επιλογή, καθώς επιβαρύνουν τον οργανισμό με βλαβερές ουσίες (π.χ. χοληστερόλη) και αυξάνουν το σωματικό βάρος. Ωστόσο, υπάρχουν και συστατικά των γλυκών που είναι σύμμαχοι της υγείας. Παράδειγμα η σοκολάτα, που περιέχει φλαβονοειδή, ουσίες δηλαδή με αντιοξειδωτική δράση. Επειδή, όμως, τα οφέλη που έχουν στην υγεία τα γλυκά είναι λιγότερα από τις βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν στον οργανισμό, τα πλαίσια κατανάλωσής τους είναι περιορισμένα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελούν απο-

γορευμένη τροφή. Μέτρο στην κατανάλωση και υγιεινές επιλογές προσφέρουν ευχαρίστηση στον ουρανίσκο, χωρίς να βλάπτουν την υγεία μας. Πόσο συχνά; Οι συστάσεις των ειδικών κάνουν λόγο για κατανάλωση γλυκού μέχρι 2 φορές την εβδομάδα -χωρίς αυτό ωστόσο να αποτελεί επίσημη επιστημονική άποψη-, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν προβλήματα υγείας (αυξημένο σάκχαρο, χοληστερόλη, τριγλυκερίδια). Το όριο κατανάλωσης αυξάνει λίγο στα παιδιά (2-3 την εβδομάδα), καθώς ο οργανισμός τους κάνει καλύτερες καύσεις και μεταβολίζει πιο γρήγορα τα γλυκά. Και σε αυτή την περίπτωση, οι συστάσεις απευθύνονται σε παιδιά που δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα παχυσαρκίας και δεν ακολουθούν καθιστικό τρόπο ζωής. Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι όταν μπορούμε να αποφεύγουμε την κατανάλωση γλυκών, να το κάνουμε. Όσον αφορά τους ανθρώπους με προβλήματα υγείας, όπως χοληστερόλη ή σακχαρώδη διαβήτη, η κατανάλωση γλυκών πρέπει να είναι περιορισμένη (λιγότερο από 2 φορές την εβδομάδα). Ειδικά για τους διαβητικούς, η ποσότητα πρέπει να είναι μικρή και σίγουρα το γλυκό να είναι χαμηλότερο σε σάκχαρα ή φτιαγμένο με υποκατάστατο και να συνοδεύει το γεύμα, καθώς έτσι επιβραδύνεται η απορρόφηση της ζάχαρης και αυξάνεται λιγότερο το σάκχαρο στο αίμα.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

16•IN•VITRO

Αντιγήρανση

Συνεργάστηκε o Αντώνης Παπαγεωργίου, Πρόεδρος Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας και Διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκοµείου Αθηνών.

Αγγεία

Γράφει η Δήμητρα Τζούβελη

Μ

οιάζουν µε σωλήνες, µέσα στους οποίους µεταφέρεται το αίµα από και προς την καρδιά και έτσι τροφοδοτείται ολόκληρο το σώµα. Με συνολικό µήκος που φθάνει τα 150.000 χλµ, τα αγγεία αποτελούν ένα από 5θρώπινου οργανισµού, που για να διατηρηθεί σε καλή κατάσταση απαιτείται προσπάθεια κυρίως από εµάς. Όσο βέβαιο θεωρείται ότι µε την πάροδο των ετών τα αγγεία υφίστανται φθορά τόσο σίγουρο είναι ότι οι δικές µας κακές συνήθειες έχουν σοβαρή επίπτωση στην ακεραιότητά τους. Για να διατηρήστε σε καλή κατάσταση τα αγγεία: Διακόψτε το κάπνισμα: Η νικοτίνη έχει βλαπτική επίδραση στο αγγειακό ενδοθήλιο, δηλαδή την εσωτερική στοιβάδα του τοιχώµατος των αγγείων που καθορίζει την καλή λειτουργία τους. Προκαλεί αύξηση του σπασµού των αγγείων και µειώνει την «καλή» χοληστερόλη, η οποία λειτουργεί ως ένα σύστηµα καθαρισµού της επιβλαβούς («κακής») χοληστερόλης. Επιβαρυντικό για την υγεία των αγγείων είναι και το παθητικό κάπνισµα, καθώς σύµφωνα µε πρόσφατη φινλανδική µελέτη παιδιά ηλικίας 13 ετών που βρίσκονται σε περιβάλλον καπνιστών, εµφανίζουν σηµάδια αθηρωµάτωσης. Πείτε όχι στο στρες: Μελέτη της Α’ Πανεπιστηµιακής Καρδιολογικής Κλινικής έδειξε ότι ακόµη και λίγα λεπτά έκθεσης σε ψυχολογικό στρες (π.χ. επίλυση πολύπλοκων µαθηµατικών πράξεων, παρακολούθηση πολεµικής ταινίας) σκληραίνει τα αγγεία. Αντίθετα, το γέλιο και οι ευχάριστες δραστηριότητες (π.χ. παρακολούθηση κωµικής ταινίας) χαλαρώνει τα αγγεία της καρδιάς. Ελέγξτε την καρδιακή λειτουργία: Προηγούµενο ιστορικό καρδιακής νόσου προδιαθέτει στην εµφάνιση περιφερικής νόσου. Προσοχή στην υπέρταση: Η αυξηµένη αρτηριακή πίεση επιβαρύνει την υγεία των αγγείων της καρδιάς, του εγκεφάλου, των νεφρών και του αµφιβληστροειδούς χιτώνα στα µάτια. Προκαλεί σκλήρυνση των αγγείων, µε αποτέλεσµα την ανάπτυξη και την εξέλιξη στένω-

Αφήστε το αίμα να φτάσει παντού σης των αγγείων. Με τον τρόπο αυτό ευνοείται η δηµιουργία ανευρυσµάτων κυρίως στην αορτή. Ελέγξτε τη χοληστερόλη: Η «κακή» χοληστερόλη (LDL) επικάθειται στα τοιχώµατα των αγγείων της καρδιάς, του εγκεφάλου, των νεφρών και των άκρων, προκαλώντας αθηρωµατική πλάκα. Αντίθετα, η «καλή» χοληστερόλη (HDL) λειτουργεί σαν «σκούπα» που καθαρίζει τα αγγεία από όλες τις βλαβερές ουσίες. Για αυτό τον λόγο, οι τιµές της LDL πρέπει να είναι χαµηλές (κάτω από 100mg/dl), ενώ οι τιµές της HDL πρέπει να είναι υψηλές (πάνω από 40mg/dl για άνδρες, πάνω από 50 mg/dl για γυναίκες).

Ο χρόνος αλλά και οι κακές συνήθειες επηρεάζουν την υγεία των αγγείων

tips H σκούρα σοκολάτα βελτιώνει την υγεία των αγγείων λόγω των φλαβονοειδών (αντιοξειδωτικές ουσίες) που περιέχονται στο κακάο της. Μελέτη Δανών επιστήµονων έδειξε ότι µισή σοκολάτα την εβδοµάδα µείωσε κατά 39% τον κίνδυνο για καρδιοπάθεια ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ρυθμίστε τον διαβήτη: Η αγγειοπάθεια, δηλαδή η βλάβη τόσο στα περιφερικά όσο και στα µεγαλύτερα κεντρικά αγγεία, είναι η νούµερο ένα ανεπιθύµητη εκδήλωση του σακχαρώδους διαβήτη. Οι βλάβες αφορούν τόσο τα αγγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου και των κάτω άκρων (µακροαγγειοπάθεια), που υφίστανται αθηρωµάτωση, όσο και τα µικρά αγγεία των νεφρών και του βυθού των µατιών (µικροαγγειοπάθεια). Ακολουθήστε μεσογειακή διατροφή: Πλήθος µελετών δείχνουν ότι ο µεσογειακός τρόπος διατροφής προασπίζει την υγεία των αγγείων, καθώς οι αντιοξειδωτικές ουσίες και τα καλά λιπαρά οξέα (ελαιόλαδο, ψάρια) που περιέχει, «πολεµούν» τη σκλήρυνση των αγγείων. Επιπλέον, περιορίστε το αλάτι, όχι µόνο το µαγειρικό, αλλά κι εκείνο που κρύβεται σε τρόφιµα όπως ψωµί, µπισκότα, αλλαντικά κ.ά. Σηκωθείτε από τον καναπέ: Η ήπια αερόβια δραστηριότητα (π.χ. περπάτηµα) για µισή ώρα πέντε µέρες της εβδοµάδας, µειώνει την «κακή» και αυξάνει την «καλή» χοληστερόλη, οφελεί το ενδοθήλιο των αγγείων, βελτιώνει τον µεταβολισµό του σακχάρου και προλαµβάνει την αθηροσκλήρυνση και την υπέρταση.

Αποφύγετε τα στενά ρούχα (παντελόνια, φούστες, γραβάτες, ζώνες) και παπούτσια, που επηρεάζουν την καλή λειτουργία των αγγείων του σώµατος.

Η γήρανση των αγγείων ξεκινά περίπου από την ηλικία των 5560, οπότε και αρχίζει η µείωση της ελαστικότητάς τους. Για αυτό τον λόγο, εάν βρίσκεστε σε αυτές τις ηλικίες, έχετε έναν ακόµη λόγο για να προστατεύσετε την υγεία των αγγείων σας.

Πιείτε με μέτρο κόκκινο κρασί. Βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία των αγγείων, αυξάνει την «καλή» και µειώνει την «κακή» χοληστερόλη, µειώνοντας έτσι τον κίνδυνο αθηροσκλήρυνσης.

Αποφύγετε την ορθοστασία: Παρατεταµένη ορθοστασία αλλά και το κάθισµα σταυροπόδι επηρεάζουν αρνητικά την υγεία των φλεβών, των αγγείων, δηλαδή, που µεταφέρουν το αίµα στην καρδιά. Ανά τακτά χρονικά διαστήµατα, σηκώστε τα πόδια πιο ψηλά από την καρδιά, ώστε να µην «λιµνάζει» το αίµα.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

IN•VITRO•17

Γνωρίζεις ότι... Νέα φάρμακα Πλήγμα στον καρκίνο του παχέος εντέρου Εντυπωσιακά είναι τα αποτελέσµατα δύο µεγάλων µελετών για τη θεραπεία του µεταστατικού καρκίνου του παχέος εντέρου, που πραγµατοποιήθηκαν σε 3.200 µη επιλεγµένους ασθενείς, οι οποίοι λάµβαναν θεραπεία βασισµένη στη µπεβασιζουµάµπη. Σύµφωνα µε τα νεώτερα δεδοµένα που ανακοινώθηκαν σε συνέδριο της Αµερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά συρρίκνωσης των όγκων και συνολική επιβίωση πέραν των 2 ετών, όταν η µπεβασιζουµάµπη συνδυάστηκε µε τις συνήθεις χηµειοθεραπευτικές αγωγές. Η επιτυχής µείωση του µεγέθους των µεταστάσεων, µπορεί να αυξήσει την πιθανότητα χειρουργικής τους αφαίρεσης.

Η ασπιρίνη σύμμαχος κατά της ημικρανίας Μέσα σε 2 ώρες από τη λήψη της, η ασπιρίνη µπορεί να µειώσει τον πόνο που προκαλεί η ηµικρανία σε περισσότερους από τους µισούς ανθρώπους, αναφέρει πρόσφατη έρευνα. Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι το ευρέως χρησιµοποιούµενο φάρµακο µπορεί επίσης να µειώσει και άλλα συµπτώµατα της ηµικρανίας, όπως είναι η ναυτία, ο εµετός και η ευαισθησία στο φως ή τον ήχο. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι ειδικοί τονίζουν ότι η ασπιρίνη µπορεί να προκαλέσει παρενέργειες και κάποιοι ασθενείς οφείλουν να ακολουθούν την ενδεδειγµένη φαρµακευτική αγωγή για την ηµικρανία. (www.drugs.com)

Φάρμακο για την ακμή «φρενάρει» το Aids Ένα φθηνό φάρµακο κατά της ακµής που χρησιµοποιείται εδώ και δεκαετίες, φαίνεται ότι στοχεύει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήµατος, στα οποία ο ιός HIV βρίσκεται αδρανής πριν ενεργοποιηθεί και προκαλέσει λοίµωξη, υποστηρίζουν επιστήµονες από την αµερικανική ιατρική σχολή Τζονς Χόπκινς. Η έρευνά τους έδειξε ότι το αντιβιοτικό µινοκυκλίνη θα µπορούσε να προστεθεί στη φαρέτρα µε τα υπάρχοντα φάρµακα κατά του Aids καθώς εµποδίζει τα Τ- κύτταρα να αναπαραχθούν και να δηµιουργήσουν το έδαφος για την εκδήλωση της νόσου. (www.drugs.com)

Χάπι news Πιο κοντά στην πρόληψη του καρκίνου του προστάτη ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ εµφάνισης καρκίνου του προστάτη φαίνεται ότι µειώνει ένα φάρµακο που χορηγείται ήδη για την αντιµετώπιση της υπερπλασίας του. Όπως προέκυψε από τα αποτελέσµατα µεγάλης διεθνούς µελέτης σε περισσότερους από 6.500 άνδρες, όσοι έλαβαν την ουσία δουταστερίδη είχαν κατά 23% µειωµένο κίνδυνο να εµφανίσουν καρκίνο του προστάτη σε σχέση µε εκείνους που πήραν εικονικό φάρµακο. Η έρευνα δηµοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση «New England Journal of Medicine» και αφορούσε άνδρες που ανήκαν σε οµάδα υψηλού κινδύνου για την εµφάνιση της νόσου. Τα αποτελέσµατα ενισχύουν εκείνα παλαιότερης έρευνας µε την ουσία φιναστερί-

δη, από την ίδια οικογένεια φαρµάκων. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι περισσότεροι από τους όγκους που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της µελέτης, ενδεχοµένως να υπήρχαν από την αρχή, αλλά ήταν πολύ µικροί για να ανιχνευθούν. Εκτιµούν λοιπόν ότι το φάρµακο συρρικνώνει όγκους του προστάτη σε πρώιµο στάδιο ή τους αποτρέπει από το να µεγαλώσουν τόσο ώστε να ανιχνεύονται και να χρειάζονται θεραπεία. Σύµφωνα µε τους επιστήµονες, αυτό σηµαίνει ότι περισσότεροι άνδρες θα µπορούσαν να αποφύγουν µια µη απαραίτητη θεραπεία για τον καρκίνο του προστάτη, αλλά και τις πιθανές παρενέργειές της. (www.bbc.com)

Έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πήρε ο διπλός αντιαιµοπεταλικός συνδυασµός κλοπιδογρέλης και ακετυλοσαλικυλικού οξέος σε ένα δισκίο, για την πρόληψη των αθηροθροµβωτικών επεισοδίων, ανακοίνωσαν η Sanofi – Aventis και η BristolMyers Squibb.

Γράφει ο Δημήτρης Παπαντωνίου

Βρήκαν το «κουμπί» της ρευματοειδούς αρθρίτιδας Μια νέα θεραπεία που πιθανότατα θα µπορούσε να «απενεργοποιήσει» τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα αναµένεται να δοκιµαστεί από Βρετανούς επιστήµονες. Όπλο τους η ουσία οτελιξιζουµάβη, που έχει χρησιµοποιηθεί και στο παρελθόν σε πολύ µεγαλύτερες δόσεις προκειµένου να µην απορρίπτονται τα µοσχεύµατα σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε µεταµόσχευση. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα πυροδοτείται από επιθέσεις του ίδιου του αµυντικού συστήµατος του οργανισµού. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι το φάρµακο θα κατορθώσει να απενεργοποιήσει αυτή την αντίδραση του ανοσοποιητικού, ώστε η πάθηση να περνά σε ύφεση για χρόνια ή ακόµη και για πάντα. Οι δοκιµές θα ξεκινήσουν σύντοµα, και αν στεφθούν από επιτυχία, τότε το φάρµακο θα κυκλοφορήσει µέσα σε µια δεκαετία. (www.telegraph.co.uk)

Εμβόλιο - ελπίδα για τον διαβήτη τύπου 1 Καναδοί ερευνητές κατάφεραν να αναστρέψουν τον διαβήτη τύπου 1 σε ποντίκια, χρησιµοποιώντας ένα πειραµατικό εµβόλιο που φαίνεται να στοχεύει αποκλειστικά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήµατος που ευθύνονται για την πάθηση. Το εµβόλιο έχει παρασκευαστεί µε βάση τη νανοτεχνολογία και δείχνει να ενισχύει τα αδύναµα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήµατος, επιτρέποντάς τους να «φρενάρουν» τη δράση εκείνων που προκαλούν την ασθένεια. Μέχρι σήµερα, η έρευνα έχει πραγµατοποιηθεί µόνο σε πειραµατόζωα. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν, αν το εµβόλιο θα είναι αποτελεσµατικό και στον άνθρωπο, εµφανίζονται ωστόσο αισιόδοξοι. (www.drugs.com)


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

18•IN•VITRO

Με ενδιαφέρει

Συνεργάστηκε ο Αναστάσιος Αθανασόπουλος, Αναπληρωτής Kαθηγητής Ουρολογίας

Υπερδραστήρια κύστη

Γράφει η Σοφία Νέτα

Ό Υπολογίζεται ότι στην Ευρώπη, 49 εκατοµµύρια άνδρες και γυναίκες υποφέρουν από το σύνδροµο της Υπερδραστήριας Κύστης. Τα 44 εκατοµµύρια από αυτά δεν αναζητούν βοήθεια και υποφέρουν σιωπηλά, ενώ από τα 5 εκατοµµύρια που επισκέπτονται τον γιατρό τους, µόνο το 1,5 εκατοµµύριο θα λάβει φαρµακευτική αγωγή.

ταν πηγαίνετε στον κινηµατογράφο και στο θέατρο φροντίζετε να είστε σε καθίσµατα που βρίσκονται κοντά σε διάδροµο, ώστε να είναι εύκολη η πρόσβαση στην τουαλέτα σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης; Έχετε πάντα στην τσάντα σας εσώρουχα όταν βγαίνετε; Ή µήπως προτιµάτε την ηρεµία του σπιτιού σας, ώστε να επισκέπτεστε την τουαλέτα όσο συχνά θέλετε, χωρίς να κινδυνεύετε από τον εξευτελισµό µιας αιφνίδιας ακράτειας ούρων; Η ουροδόχος κύστη λειτουργεί σαν µια αποθήκη για τα ούρα, αλλά και σαν µια αντλία προώθησης των ούρων. Όσο αυτή γεµίζει µε ούρα παραµένει ήρεµη και οι ενδοκυστικές πιέσεις διατηρούνται χαµηλές. Όταν η ποσότητα των ούρων που αποθηκεύεται στην ουροδόχο κύστη αυξηθεί αρκετά, τότε η κύστη αρχίζει να δίνει σήµατα για το άδειασµά της. Αυτή η επιθυµία κένωσης όµως, υπόκειται στον έλεγχο της βούλησής µας, µε αποτέλεσµα να µπορούµε να την αναστείλουµε για κάποιο χρονικό διάστηµα. Η κένωση της κύστης συµβαίνει 4-6 φορές το 24ωρο και διαρκεί έως 30 δευτερόλεπτα κάθε φορά. Στην υπερδραστήρια κύστη, χωρίς η ποσότητα των ούρων στην κύστη να είναι µεγάλη, εµφανίζεται επιθυµία για ούρηση ή αρχίζει η φάση της κένωσης. Αυτό οφείλεται είτε σε ανεξέλεγκτες συσπάσεις του µυός που περιβάλλει την ουροδόχο κύστη, και ονοµάζεται εξωστήρας µυς, είτε σε αυξηµένη αισθητικότητα της ουροδόχου κύστης. Η υπερδραστηριότητα της κύστης δεν είναι κάτι που µπορεί να συµβεί µόνο λόγω της φυσιολογικής φθοράς µε την αύξηση της ηλικίας αλλά και για πολλούς άλλους λόγους. Η αιτία αυτού του συνδρόµου συνήθως δεν είναι γνωστή, ενώ ασθένειες που µπορεί να προκαλέσουν παρόµοια συµπτώµατα και πρέπει να διερευνηθούν κατά περίπτωση είναι η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη στους άνδρες, οι ουρολοιµώξεις, νευρολογικές νόσοι, λίθοι στο ουροποιητικό σύστηµα, κ.ά.

Αγώνας δρόμου για την τουαλέτα ανθρώπων που υποφέρουν από αυτή, καθώς συχνά τους κάνει να ντρέπονται, να νιώθουν ανασφαλείς και να µειώνεται η αυτοπεποίθησή τους. Το σύνδροµο της υπερδραστήριας κύστης, όµως, επηρεάζει και τη σεξουαλική τους ζωή, καθώς κατά τη διάρκεια της επαφής µπορεί να διαφύγουν ούρα, µε αποτέλεσµα να µην µπορούν να απολαύσουν το σεξ. Αλλά ούτε και τον ύπνο µπορούν να απολαύσουν, αφού πολλοί σηκώνονται 2 και 3 φορές τη νύχτα για να ουρήσουν και έτσι δεν έχουν ποτέ έναν αδιατάρακτο και ξεκούραστο νυχτερινό ύπνο. Τα συµπτώµατα που θα κάνουν κάποιον να υποψιαστεί ότι µπορεί να πάσχει από το συγκεκριµένο σύνδροµο είναι η ούρηση 8 ή περισσότερες φορές το 24ωρο και η ακράτεια των ούρων – δηλαδή η ακούσια διαφυ-

Η συχνουρία και η ακράτεια είναι τα κύρια συµπτώµατα της υπερδραστήριας κύστης

Προσοχή στα συμπτώματα

Η συχνουρία και η ακράτεια είναι το βασικότερο σύµπτωµα της υπερδραστήριας κύστης που αφορά το 17% περίπου του πληθυσµού. Εξαιτίας της επιδεινώνεται η ζωή πολλών

γή ποσότητας ούρων µετά από αδυναµία να τα συγκρατήσουµε. Πρόκειται για µια συνήθη διαταραχή που προσβάλλει άνδρες και γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας (µε συχνότερη αναφορά, ωστόσο, στις ηλικίες άνω των σαράντα ετών), η οποία επιδεινώνει την καθηµερινότητά τους. Έχει παρατηρηθεί όµως, ότι αντί όσοι υποφέρουν από υπερδραστήρια κύστη να αναζητήσουν ιατρική θεραπεία, απλώς κρύβουν το πρόβληµά τους χωρίς να το λύνουν. Το πρώτο που πρέπει να κάνει κάποιος που υποπτεύεται ότι πάσχει από υπερδραστήρια κύστη είναι να απευθυνθεί σε κάποιον ουρολόγο. Εάν διαγνωστεί το σύνδροµο, τότε προτείνεται η κατάλληλη φαρµακευτική θεραπεία. Συχνά συνιστώνται και ασκήσεις που έχουν κάποια αποτελέσµατα στη ρύθµιση της ουροδόχου κύστης, καθώς και η αλλαγή συνηθειών, όπως µείωση της κατανάλωσης καφεΐνης και αλκοολούχων ποτών.

Οι λύσεις είναι πολλές Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΉ αντιµετώπιση της Υπερδραστήριας Κύστης είναι κυρίως φαρµακευτική, αλλά και χειρουργική. Ήπιες χειρουργικές παρεµβάσεις µπορεί να χρησιµοποιηθούν σε ειδικές περιπτώσεις. Τέτοιες είναι η έγχυση αλαντοτοξίνης (δεν έχει ακόµα επίσηµη ένδειξη) και η νευροτροποποίηση. Η κλασική χειρουργική θεραπεία χρησιµοποιείται σπάνια. Στις συσπάσεις του εξωστήρα µυός, µεσολαβεί η διέγερση των χολινεργικών µουσκαρινικών υποδοχέων µέσω µιας ουσίας (νευροδιαβιβαστής) που λέγεται ακετυλοχολίνη. Για τον λόγο

αυτό, τα φάρµακα που µπλοκάρουν τη δράση της ουσίας αυτής στους υποδοχείς του εξωστήρα µυός (αντιµουσκαρινικά) αποτελούν θεραπεία εκλογής για την υπερδραστήρια κύστη. Αντιµουσκαρινικά φάρµακα µε πολύ καλή δράση -που κυκλοφορούν όλα και στην Ελλάδα- είναι η oxybutynin, η tolterodine, η propiverine, το trospium, η darifenacin, η solifenacin και η fesoterodine. Αντένδειξη για τη χορήγηση αντιµουσκαρινικών είναι το γλαύκωµα κλειστής γωνίας. Η πιο συνήθης παρενέργεια είναι η ξηροστοµία και ακολουθεί η δυσκοιλιότητα, που όµως συνήθως και οι δύο δεν είναι έντο-

νες. Τα φάρµακα αυτά πρέπει να λαµβάνονται συνεχώς. Τα αντί-µουσκαρινικά φάρµακα) αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο στην αντιµετώπιση του προβλήµατος. Ιδιαίτερα αισιόδοξο είναι ότι η έρευνα συνεχίζεται ώστε νέα φάρµακα να προστίθενται στο οπλοστάσιο των γιατρών. Ένα από αυτά είναι το πολύ αποτελεσµατικό και καλά ανεκτό από τους ασθενείς αντιµουσκαρινικό µε την ονοµασία φεσοτεροδίνη.

Η αντιµετώπιση γίνεται κυρίως µε φάρµακα αλλά και ήπιες χειρουργικές παρεµβάσεις


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•19

Συνεργάστηκε ο Χαράλαμπος Κ. Ηλίας Αγγειοχειρουργός- Αγγειολόγος, «Ευρωκλινική Αθηνών»

Φλεβική ανεπάρκεια

Γράφει η Σοφία Νέτα

Συμβάλλουν στη φλεβική ανεπάρκεια:

• η εγκυμοσύνη (λόγω της πίεσης των φλεβών της κοιλιάς) • η λήψη ορμονών και αντισυλληπτικών, που χαλαρώνουν τα τοιχώματα των φλεβών • η παρατεταμένη ορθοστασία • η παχυσαρκία • η κληρονομικότητα • η χρόνια δυσκοιλιότητα • η χρόνια άρση βάρους (σε διάφορα επαγγέλματα) αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση • η ηλικία (η συχνότητα των κιρσών σε ηλικίες μικρότερες των 50 ανέρχεται στο 31%, ενώ ξεπερνά το 70% μετά το 50ό έτος της ηλικίας). • η μειωμένη σωματική δραστηριότητα. Το καθημερινό πρόγραμμα του σύγχρονου ανθρώπου (καθιστική εργασία, πολλή τηλεόραση, έλλειψη βαδίσματος) οδηγεί σε θρομβώσεις. Παρόμοιες είναι και οι θρομβώσεις μετά από πολύωρα αεροπορικά ταξίδια.

Θεραπευτική αντιμετώπιση Α) Συντηρητική αγωγή Αυτή συνιστάται στα αρχικά στάδια της φλεβικής ανεπάρκειας όπου δίνουμε φλεβοτονικά και αντιοιδηματώδη φάρμακα. Σημαντικό ρόλο έχουν οι ελαστικές κάλτσες και τα καλσόν διαβαθμισμένης συμπίεσης, τα οποία αποσυμφορίζουν το κάτω άκρο από το οίδημα, συμπιέζουν το φλεβικό δίκτυο και υποβοηθούν τη φλεβική κυκλοφορία. Επίσης είναι απαραίτητο ο ασθενής να χάσει βάρος και να ασκείται καθημερινά με περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση κ.λπ. Όμως, δεν θα πρέπει να γίνεται γυμναστική με βάρη, καθώς επιδεινώνει τη φλεβική ανεπάρκεια. Για την καταπολέμηση του οιδήματος γίνεται ελαστική περίδεση με τις ειδικές κάλτσες, χορηγούνται διουρητικά φάρμακα και αποφυγή στενών ρούχων και υποδημάτων αλλά και της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο. Β) Επεμβατική θεραπεία με ενδοφλέβιο laser Η μορφολογία των κιρσών και η βαρύτητα της πάθησης, καθορίζουν το είδος της θεραπείας. Η πλέον σύγχρονη, ανώδυνη και αναίμακτη μέθοδος είναι η θεραπεία των κιρσών με το ενδοαϋλικό laser ELVeS 1470 nm. Τα ποσοστά επιτυχίας κυμαίνονται από 95-99% σε σχέση με την κλασική ανοιχτή χειρουργική, που δεν ξεπερνούσε το 65-70%. Για την εφαρμογή της τεχνικής είναι απαραίτητη η ύπαρξη υπερηχογραφικού μηχανήματος (triplex). Γίνεται και με τοπική αναισθησία, ενώ η συνολική ιατρική πράξη διαρκεί 50-60 λεπτά. Επίσης δεν πραγματοποιούνται τομές, ο ασθενής δεν χρειάζεται παυσίπονα και λίγες ώρες μετά την επέμβαση μπορεί να φύγει από το νοσοκομείο.

Σύμφωνα με τις ιατρικές εκτιμήσεις, περίπου το 50% των γυναικών υποφέρουν από το πρόβλημα της φλεβικής ανεπάρκειας και (αν και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό) το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν περίπου 2 στους 10 άνδρες. Τα ποσοστά αυτά αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό μετά τα πενήντα.

Το τίμημα της ορθοστασίας

Σ

την αρχαιότητα έλεγαν ότι η φλεβική ανεπάρκεια είναι το τίμημα της όρθιας στάσης του ανθρώπου, σε αντίθεση με τα όντα του ζωικού βασιλείου που δεν έχουν τέτοια προβλήματα. Τι είναι η Φλεβική Ανεπάρκεια; Οι φλέβες είναι τα αγγεία, τα οποία επιστρέφουν το οξυγονωμένο αίμα από τα κάτω άκρα στην καρδιά. Όταν τα τοιχώματα των φλεβών χαλαρώνουν, τότε αυτές διογκώνονται, αποκτούν ελικώσεις, και ονομάζονται κιρσοί. Το φαινόμενο των κιρσών εμφανίζεται περισσότερο στα κάτω άκρα, γι’ αυτό και χρειάζεται θεραπεία. Τα τελευταία χρόνια έχει διαπιστωθεί ότι ένα 20% των ανθρώπων γεννιούνται με έλλειψη των βαλβίδων της κοιλιάς (λαγονίων φλεβών). Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος, που νέοι ασθενείς 20-30 ετών πάσχουν από τους λεγόμενους κιρσούς. Έτσι λοιπόν, όταν κάποιος με τα προβλήματα αυτά, στέκεται όρθιος, το αίμα παλινδρομεί στο επιφανειακό δίκτυο και λιμνάζει, αντί να πηγαίνει προς την καρδιά.

Οι φλέβες των ποδιών χωρίζονται στις: Επιφανειακές (επιπολής) και στις εσωτερικές (εν τω βάθει). Οι επιφανειακές φλέβες βρίσκονται σχεδόν κοντά στο δέρμα και είναι αυτές που δημιουργούν τους κιρσούς. Μια τρίτη κατηγορία φλεβών είναι αυτές που ενώνουν τις επιφανειακές με τις εν τω βάθει και ονομάζονται διατιτρώσες, οι οποίες προκαλούν και αυτές κιρσούς όταν δεν επαρκούν. Και τα τρία αυτά συστήματα φλεβών συμβάλλουν στην επαναφορά του αίματος στην καρδιά.

To 20% των ανθρώπων γεννιούνται με έλλειψη των βαλβίδων της κοιλιάς (λαγονίων φλεβών).

Διαγνωστικές εξετάσεις Το ιστορικό και η κλινική εξέταση βοηθούν στη διάγνωση, όπως και ο έλεγχος με ντόπλερ-υπέρηχο. Η επόμενη σημαντική εξέταση είναι το έγχρωμο υπερηχογράφημα, το λεγόμενο triplex, που μας δίνει πολλές πληροφορίες και αποδεικνύει την ύπαρξη ή όχι θρόμβωσης στις βαθύτερες φλέβες. Επίσης η μαγνητική φλεβογραφία είναι άλλη μια σημαντική εξέταση.

Συμπτώματα Τα συμπτώματα των κιρσών περιλαμβάνουν πρήξιμο, οίδημα, πόνο, αίσθημα ότι τα πόδια μας είναι βαριά. Κάποιες φορές έχουμε φαγούρα ή νυχτερινές κράμπες και μουδιάσματα. Αυτές οι ενοχλήσεις επιδεινώνονται συνήθως μετά από μακρά καθιστική θέση, τις βραδινές ώρες, στην αρχή κάθε ζεστής εποχής, προ της περιόδου και κατά την εγκυμοσύνη. Ένα συχνό σύμπτωμα των κιρσών είναι η θρομβοφλεβίτιδα, στην οποία το τοίχωμα της φλέβας

φλεγμένει και παρουσιάζει θρόμβο. Η επιφανειακή αυτή θρομβοφλεβίτιδα δημιουργεί πόνο, το δέρμα είναι σκληρό, ζεστό, κόκκινο και πρησμένο. Η κατάσταση αυτή δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία, όπως είναι η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, η οποία είναι σοβαρή, γιατί ο θρόμβος μπορεί να μετατοπιστεί προς τους πνεύμονες και να δημιουργήσει πνευμονική εμβολή. Σ’ αυτήν την περίπτωση η κατάσταση είναι επείγουσα και χρειάζεται εισαγωγή στο νοσοκομείο.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

20•in•vitro

Εxperience

Ιατρεία οστεοπόρωσης στη σελ. 45. Σύλλογος Υποστήριξης Ασθενών με Οστεοπόρωση: www.osteocare.gr, 210 8018123

Εμπιστευτικά «Υπάρχουν γυναίκες που πιστεύουν ότι δεν θα εμφανίσουν κανένα πρόβλημα με την υγεία τους, μέχρι τη στιγμή που θα παρουσιάσουν το πρώτο σοβαρό σύμπτωμα. Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με την οστεοπόρωση. Τα πράγματα κυλούν φυσιολογικά έως ότου συμβούν τα χειρότερα, δηλαδή μέχρι να υπάρξει το πρώτο κάταγμα.

Αριστέα Τσάβαλου

«Ζω χωρίς εύθραυστες ισορροπίες... »

Χωρίς την παραμικρή ένδειξη αλλά με αρνητικά βιώματα από το περιβάλλον της, η Αριστέα Τσάβαλου αποφάσισε να υποβληθεί σε εξετάσεις για οστεοπόρωση πριν τρία χρόνια. Σήμερα, νιώθει ότι κάθε μέρα που περνά κερδίζει το «στοίχημα» με την πάθηση και κυρίως ότι έχει εξασφαλίσει μια ζωή με ποιότητα και χωρίς «εύθραυστες» ισορροπίες.

Στη δική μου περίπτωση, ωστόσο, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Η εικόνα της μητέρας μου που εξαιτίας της οστεοπόρωσης δεν μπορεί να κάνει ακόμη και απλά πράγματα, μου έκρουσε νωρίς το καμπανάκι του κινδύνου. Η σκέψη ότι κι εγώ μπορεί να εμφανίσω οστεοπόρωση και να ζήσω το υπόλοιπο τη ζωής μου με εύθραυστα οστά, με κυρίευσε. Πηρα την αποφαση να υποβληθώ σε εξετάσεις πριν τρία χρόνια. Χωρίς να έχω το παραμικρό σύμπτωμα – μόνο η μέση με πονούσε, αλλά και αυτό δεν γνωρίζω εάν σχετίζεται με την οστεοπόρωση- αλλά με ισχυρή την επίδραση της κληρονομικότητας, επισκέφθηκα τον γιατρό προκειμένου να κάνω την εξέταση της οστικής πυκνότητας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι έχω οστεοπενία και πως βρίσκομαι στην αρχή της οστεπόρωσης. Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων με ανακούφισε. Είχα προλάβει την πάθηση σε αρχικό στάδιο και ήταν στο χέρι μου να ελέγξω το πώς θα εξελιχθεί. Ήμουν 57 ετών και αυτό που ήθελα ήταν να ζήσω μια ζωή με ποιότητα και χωρίς τον φόβο των καταγμάτων. Ακολούθησα κατά γράμμα τις συμβουλές του γιατρού. Δεν υπήρξε ούτε μια μέρα που να ξεχάσω να πάρω τα φάρμακά μου. Έβαλα στη ζωή μου την άσκηση. Ξεκίνησα να τρώω γαλακτοκομικά προϊόντα. Επισκεπτόμουν τακτικά τον γιατρό για έλεγχο. Από την πρώτη στιγμή έγινα μέλος του Ελληνικού Συλλόγου Υποστήριξης Ασθενών με Οστεοπόρωση. Μέσα στους κόλπους του βρήκα όλα όσα ένιωθα ότι έχω ανάγκη: ενημέρωση για την οστεοπόρωση, ψυχολογική υποστήριξη για να μην το βάλω κάτω, γνωριμία με άλλες γυναίκες που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα με εμένα. Αισθάνθηκα και συνεχίζω να αισθάνομαι ότι μπορώ να «ακουμπήσω» σε αυτούς τους ανθρώπους, εάν κάποια στιγμή συμβεί κάτι. Τρία χρόνια μετά την πρώτη διάγνωση, αισθάνομαι λειτουργική σαν άνθρωπος, γεμάτη ζωή και ενέργεια. Η οστεοπόρωση είναι μια “πονηρή” πάθηση. Δεν θα σου δώσει συμπτώματα παρά μόνον όταν είναι ήδη πολύ αργά. Εάν είστε γυναίκα, ξεκινήστε έγκαιρα τον προληπτικό έλεγχο. Μην αμελείτε να κάνετε την εξέταση οστικής πυκνότητας. Απαιτεί μόνο λίγα λεπτά από την καθημερινότητά σας και σας εξασφαλίζει την ποιότητα στη ζωή σας...».


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

22•in•vitro

Ηealthy tips Για υγιεινό ντύσιμο Κάντε υγιεινές επιλογές και στα παπούτσια. Διαλέξτε υποδήμα+ τα στο σωστό μέγεθος (το μεγαλύτερο δάκτυλο πρέπει να απέχει τουλάχιστον μισό εκατοστό από την άκρη του παπουτσιού), που δεν πιέζουν το πόδι, είναι κατασκευασμένα από δέρμα και έχουν σχετικά εύκαμπτη σόλα. Με αυτό τον τρόπο, το πέλμα και οι αρθρώσεις δεν καταπονούνται, τα νεύρα δεν συμπιέζονται και το πόδι μπορεί να «αναπνέει».

+

Γυμναστείτε χωρίς προβλήματα, επιλέγοντας τον κατάλληλο ρουχισμό. Προτιμήστε ρούχα που απορροφούν τον ιδρώτα και είναι άνετα, προκειμένου το σώμα σας να «αναπνέει». Αποφύγετε τις φόρμες από νάυλον, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς ή κνησμό στο δέρμα.

+

Επιλέξτε κάλτσες που απορροφούν τον ιδρώτα, διατηρούν τα πόδια ζεστά και στεγνά και αφήνουν το πόδι να «αναπνέει». Καλό είναι να αποφεύγετε τις 100% βαμβακερές κάλτσες, καθώς «κρατούν» τον ιδρώτα προκαλώντας προβλήματα όπως δερματίτιδα, έκζεμα, μυκητίαση.

+

Θυμηθείτε ότι ο περιοδικός καθαρισμός του πλυντηρίου (και των θηκών του) είναι απαραίτητος για την υγιεινή όχι μόνο της συσκευής, αλλά και των ρούχων. Μια πλύση με ζεστό νερό και απορρυπαντικό ανά τακτά χρονικά διαστήματα μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης μικροβίων στο εσωτερικό της συσκευής.

ood g +

Διατηρήστε την υγεία των μαστών σας με το κατάλληλο σουτιέν. Επιλέξτε στηθόδεσμο που παρέχει στήριξη και άνεση χωρίς να προκαλεί πίεση και προτιμήστε υφάσματα που είναι φιλικά στο δέρμα (π.χ. βαμβακερά). Αποφύγετε τις πολύ σκληρές μπανέλες και δείξτε ιδιαίτερη προσοχή κατά το πλύσιμο, όπου πρέπει να γίνεται πολύ καλό ξέβγαλμα του απορρυπαντικού.

+

Πείτε ναι στον καλό καθαρισμό της ντουλάπας. Δυο περίπου φορές τον χρόνο, καθαρίστε με ένα βρεγμένο πανί τα συρτάρια και τα ράφια της ντουλάπας ώστε να απομακρυνθεί η σκόνη. Η διαδικασία είναι επιτακτική για όσους κατοικούν σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπου εκτός από τη σκόνη, στο εσωτερικό της ντουλάπας συσσωρεύονται ρύποι και άλλα μικροσωματίδια.

+

Εάν είστε αλλεργικός στη γύρη των φυτών, φροντίστε να πλένετε τα ρούχα σας κάθε φορά που επιστρέφετε από έναν εξωτερικό χώρο. Η γύρη συνηθίζει να συσσωρεύεται στα ρούχα, ιδιαίτερα στα βαμβακερά και τα μάλλινα.

Το σωστό πλύσιμο διασφαλίζει την υγιεινή στα ρούχα. Η + πλύση σε υψηλές θερμοκρασίες (60-90 βαθμοί) «σκοτώνει» τα μικρόβια και ενδείκνυται ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που κάποιο μέλος της οικογένειας έχει μόλυνση. Πλύσιμο σε χαμηλότερες θερμοκρασίες (40 βαθμοί) εξασφαλίζει καθαριότητα στα ρούχα, αλλά για να απομακρύνθουν τα μικρόβια και να αντιμετωπιστούν οι «δύσκολοι» λεκέδες πρέπει να

Εάν έχετε παιδιά σε μικρή ηλικία, καλό είναι να πλένετε τα ρούχα τους με απορρυπαντικό που δεν περιέχει άρωμα ή χημικές ουσίες. Προτιμήστε προϊόντα με σύνθεση που «σέβεται» την ευαίσθητη επιδερμίδα του μωρού σας, προκειμένου να μειώσετε τον κίνδυνο αλλεργικών αντιδράσεων.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•23

-

Μην ευνοείτε τις συνθήκες υγρασίας κατά το πλύσιμο και σιδέρωμα των ρούχων. Αποφύγετε να αφήνετε τα ρούχα μουσκεμένα μέσα στο πλυντήριο, καθώς έτσι αναπτύσσονται βακτηρίδια. Επίσης, μετά το σιδέρωμα, μην τα τοποθετείτε αμέσως στην ντουλάπα, αλλά αφήστε τα να εξατμίσουν την υγρασία που απέκτησαν από το σιδέρωμα.

-

-

Μην ξεχνάτε να σιδερώνετε τα εσώρουχα. Οι υψηλές θερμοκρασίες «σκοτώνουν» τα μικρόβια και τους μύκητες που ενδεχομένως έχουν παραμείνει στα εσώρουχα μετά το πλύσιμο.

Μην φοράτε ποτέ τα καινούργια ρούχα ή εσώρουχα χωρίς πρώτα να τα έχετε πλύνει. Με αυτό τον τρόπο, απομακρύνονται όλα τα μικρόβια που έχουν συσσωρευθεί επάνω στα ρούχα.

bad -

-

Πείτε όχι στην τακτική χρήση νάυλον καλσόν. Κι αυτό γιατί δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για να αναπτυχθούν μύκητες, καθώς δεν ευνοούν τον καλό αερισμό του δέρματος.

Αποφύγετε τη συχνή χρήση στρινγκ εσωρούχων. Ενδέχεται να προκαλέσουν ερεθισμό στην περιοχή των γεννητικών οργάνων λόγω της τριβής τους με το δέρμα. Επίσης, ευνοούν τη μετάδοση βακτηρίων όταν δεν εφαρμόζουν καλά στο σώμα, με αποτέλεσμα να προκαλούνται λοιμώξεις (π.χ. ουρολοίμωξη, κυστίτιδα).

Τα συνθετικά υφάσματα αυξάνουν την εφίδρωση του σώματος, ενώ παράλληλα δεν απορροφούν την υγρασία. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών.

-

Προσοχή στα εξαρτήματα των ρούχων που φέρνουν αλλεργία. Ζώνες, κουμπιά και φερμουάρ που είναι κατασκευασμένα από υλικά όπως νικέλιο, ενδέχεται να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση (δερματίτιδα εξ επαφής) και συμπτώματα όπως κνησμό, ερεθισμό, ερυθρότητα, απολέπιση.

-

Τα κορδόνια θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των παιδιών. Ρούχα με μακριά κορδόνια στην περιοχή του λαιμού ή της κουκούλας μπορεί να οδηγήσουν σε πνιγμό, ενώ όσα έχουν κορδόνια στο πίσω μέρος ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς.

-

Τα στενά ρούχα και ιδιαίτερα τα παντελόνια «πληγώνουν» την υγεία. Λόγω της τριβής τους με το δέρμα, μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή θυλακίτιδα στο δέρμα, ενώ εξαιτίας της πολύ μειωμένης ελαστικότητας που έχουν ταλαιπωρούν το φλεβικό σύστημα εμποδίζοντας την ομαλή κυκλοφορία του αίματος. Επίσης, κάποιες μελέτες συνδέουν τα πολύ στενά παντελόνια με προβλήματα γονιμότητας στους άνδρες.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

24•in•vitro

Αλλεργίες

Συνεργάστηκε ο Δρ Μιχάλης Μακρής, Αλλεργιολόγος, Επιμελητής Α’ Αλλεργιολογική Μονάδα Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικόν

Cover story

Γράφει ο Θανάσης Τρομπούκης

Ο «εφιάλτης» της άνοιξης Στην Ελλάδα οι σημαντικότεροι αλλεργιογόνοι παράγοντες είναι γύρεις και κυρίως: το ζιζάνιο «παριετάρια» ή περδικάκι, η γύρη της ελιάς, των αγρωστωδών (αγριοσιτηρά), του κυπαρισσιού, τα ακάρεα της οικιακής σκόνης κ.ά.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•25 Αλλεργιολογικά Ιατρεία στη σελ. 45

Μ

ια εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που εμφανίζουν αλλεργικά συμπτώματα, παρατηρούν οι επιστήμονες, ιδιαίτερα στις δυτικές κοινωνίες. Μάλιστα, η αύξηση σε ορισμένες αλλεργικές παθήσεις έχει τετραπλασιασθεί τα τελευταία 20 - 30 χρόνια. Οι ειδικοί, παρατηρώντας αυτή την εντυπωσιακή αλλαγή έψαξαν να βρουν τις αιτίες. Οφείλεται σε αλλαγή του γενετικού υποστρώματος (γονιδίων) ή σε αλλαγές του περιβάλλοντος;

ριστικό παράδειγμα είναι ορισμένες ποικιλίες κυπαρισσιών. Ειδικοί που ερεύνησαν το θέμα κατέγραψαν αύξηση στις αλλεργίες του αναπνευστικού σε περιοχές όπου καλλιεργούνται αυτά τα φυτά. Από την άλλη, ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο σύγχρονος άνθρωπος ζει σε ένα αποστειρωμένο περιβάλλον, δεν έρχεται σε επαφή πια με μικρόβια και βακτήρια, με αποτέλεσμα το «αμυντικό» (ανοσοποιητικό) του σύστημα να μην εκπαιδεύεται καλά στην αναγνώριση των πραγματικά βλαβερών εξωγενών παραγόντων και κατά συνέπεια να αντιδρά με μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση σε αλλεργιογόνους παράγοντες. Παλιότερες μελέτες σε Ευρώπη και Αμερική επιβεβαιώνουν αυτή τη θεωρία καθώς έδειξαν ότι παιδιά που μεγάλωσαν σε αγροτικές οικογένειες και τα οποία ήταν σε επαφή με μικρόβια και λοιμώξεις, εμφάνιζαν μικρότερα ποσοστά άσθματος και αλλεργιών. Η επιστημονική αυτή εξήγηση γνωστή και σαν θεωρία της υγιεινής «hygiene hypothesis» δεν υιοθετείται από το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας, ωστόσο αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη ερμηνεία της αλματώδους αύξησης των αλλεργικών νοσημάτων. Αν συνυπολογίσουμε ότι οι σύγχρονες μητέρες δεν θηλάζουν τα παιδιά τους όσο στο παρελθόν (ο θηλασμός θεωρείται ότι προστατεύει από τις αλλεργίες), ότι η σύσταση των τροφών που καταναλώνουμε έχει διαφοροποιηθεί και ότι διαμένουμε σε σπίτια που δεν αερίζονται επαρκώς, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος είναι αλλεργικός στον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Πράγματι, οι αλλεργίες έχουν ισχυρή κληρονομικότητα. Όταν η μητέρα είναι αλλεργική το παιδί της διατρέχει 30-40% πιθανότητα να εμφανίσει κάποια αλλεργική νόσο, κυρίως έκζεμα ή αλλεργία του αναπνευστικού (αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα ή/και άσθμα), ενώ η αντίστοιχη πιθανότητα όταν ο πατέρας είναι αλλεργικός είναι λίγο μικρότερη 20-30%. Όταν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί, η πιθανότητα αυτή εκτοξεύεται στο 60-70%. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η κληρονομικότητα δεν είναι αυτή που καθορίζει αποκλειστικά την εκδήλωση ή μη μιας αλλεργίας. Τελευταίες μελέτες αναφέρουν ότι μία από τις αιτίες του φαινομένου είναι η κλιματική αλλαγή. Χαρακτηριστικά, στο συνέδριο της Αμερικανικής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας που έλαβε χώρα τον περασμένο μήνα στη Νέα Ορλεάνη, ομάδα ερευνητών από το πανεπιστήμιο της Γένοβας ανακοίνωσε εντυπωσιακά δεδομένα που αφορούν σημαντική αύξηση στη διάρκεια της εποχής της γυρεοφορίας ορισμένων φυτών αλλά και στην ευαισθησία των κατοίκων της περιοχής που μελέτησαν στα συγκεκριμένα αλλεργιογόνα. Μάλιστα, οι ειδικοί τόνισαν ότι ακόμα και αν ένας άνθρωπος είχε ήπιες αντιδράσεις σε ένα αλλεργιογόνο, η επιμήκυνση της διάρκειας της εποχής γυρεοφορίας ενδεχομένως θα επιδεινώσει τα συμπτώματά του. Ταυτόχρονα, οι αλλεργίες πυροδοτούνται και από νέα εισαγόμενα είδη φυτών τα οποία καλλιεργούμε για καλλωπιστικούς λόγους και τροποποιούν την χλωρίδα της κάθε περιοχής. Χαρακτη-

Στην Ελλάδα οι σημαντικότεροι αλλεργιογόνοι παράγοντες είναι γύρεις και κυρίως: το ζιζάνιο «παριετάρια» ή περδικάκι, η γύρη της ελιάς, των αγρωστωδών (αγριοσιτηρά), του κυπαρισσιού, τα ακάρεα της οικιακής σκόνης κ.ά. Όταν αυτές οι ουσίες εισέλθουν στον οργανισμό πυροδοτούν την εμφάνιση συμπτωμάτων με βαρύτητα που ποικίλει από ήπια παροδικά έως σοβαρά και επίμονα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά των αλλεργικών ατόμων.

Tips Πριν επισκεφθείτε μία περιοχή, μάθετε ποια φυτά ανθίζουν εκεί. Προτιμήστε παραθαλάσσιες περιοχές και όχι μέρη με λίμνες και ποτάμια.

Αφήστε την τύχη του κήπου σας σε κάποιον άλλο. Αποφύγετε την ενασχόληση με τα φυτά, ακόμα και το αθώο μάζεμα του Μάη.

Μην απλώνετε τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα από τις 9 έως τις 12 το μεσημέρι (αυξημένες συγκεντρώσεις γύρης), όταν υπάρχει άπνοια και πολύ ζέστη.

Το τζόκιν και η άσκηση στην ύπαιθρο θα πρέπει να ανασταλλεί για ορισμένο χρονικό διάστημα κυρίως την περίοδο της άνοιξης. Επιλέξτε τον «ασφαλή» χώρο ενός γυμναστηρίου.

Φοράτε γυαλιά ηλίου, κράνος και μάσκα (οδηγοί μοτοσικλετών) για να προστατευθείτε από τη γύρη. Επίσης, οδηγείτε με κλειστά παράθυρα.

Κάνετε συχνό καθαρισμό του κλιματιστικού σας. Αν είναι απαραίτητο αλλάξτε και τα φίλτρα αέρα.

Αποφύγετε τις εναλλαγές θερμοκρασιών και τα έντονα αρώματα διότι πυροδοτούν τα συμπτώματα των αλλεργιών.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

26•in•vitro

Αλλεργίες Cover story Αλλεργική ρινίτιδα

Χαρακτηρίζεται από φτάρνισμα, μπούκωμα, καταρροή και φαγούρα από την μύτη και ενίοτε συνοδεύεται από έντονη φαγούρα και δακρύρροια από τα μάτια. Η εποχική ρινίτιδα εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη λόγω συγκεκριμένων αλλεργιογόνων που υπάρχουν σε μεγαλύτερη συγκέντρωση στον αέρα. Τα οφθαλμικά συμπτώματα συνυπάρχουν στο 70% των ατόμων με αλλεργική ρινίτιδα. Μελέτες καταδεικνύουν ότι εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα που έχουν κληρονομικό ιστορικό αλλεργιών. Εκτός από την εποχική αλλεργική ρινίτιδα, υπάρχει και η χρόνια μορφή, για την οποία ευθύνονται κυρίως τα ακάρεα της σκόνης και τα επιθήλια των κατοικίδιων ζώων. Οι ειδικοί συστήνουν την προφυλακτική αγωγή, τουλάχιστον 15 ημέρες πριν την έναρξη της ανθοφορίας, με αντισταμινική αγωγή και ρινικά στεροειδή. Οριστική λύση μπορεί να δοθεί στους κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς με τα εμβόλια για την αλλεργία ή ανοσοθεραπεία.

Αλλεργικό άσθμα

Εκδηλώνεται ξαφνικά, με δύπνοια, βήχα, συριγμό και παράταση της εκπνοής του αέρα. Ο ασθενής αισθάνεται βάρος στο στήθος του και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Πολλές φορές βήχει όταν γελάει και φωνάζει. Το αλλεργικό άσθμα είναι συχνότερο σε ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών. Πολλές φορές η πρώτη εκδήλωση του άσθματος είναι μια κρίση βρογχόσπασμου στον ασθενή ενώ αθλείται σε εξωτερικό χώρο την άνοιξη και αγνοεί ότι είναι αλλεργικός. Ταυτόχρονα, υπολογίζεται ότι 4 στους

10 ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα θα εμφανίσει και άσθμα. Το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 90% (9 στους 10) αν είναι καπνιστές. Η θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως εισπνεόμενα σκευάσματα και φάρμακα από το στόμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις η ανοσοθεραπεία μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη του άσθματος σε σοβαρότερες μορφές όταν χορηγηθεί σε πρώιμα στάδια του.

Ημερολόγιο

Αλλεργική επιπεφυκίτιδα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

MΑΡΤΙΟΣ

Κυπαρίσσι

Κυπαρίσσι, 2ο 15ρο Παριετάρια (περδικάκι)

Παριετάρια, Κυπαρίσσι, Πεύκο, Ιτιά, Λεύκα, Βελανιδιά, Αγριοσιτηρά

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

ΜΑΪΟΣ

ΙΟΥΝΙΟΣ

Παριετάρια, Ελιά, Κυπαρίσσι, Ιτιά, Λεύκα, Πεύκο, Βελανιδιά, Αγριοσιτηρά

Παριετάρια, Ελιά, Βελανιδιά, Ιτιά, Λεύκα, Αγριοσιτηρά

Παριετάρια, Βελανιδιά,

ΙΟΥΛΙΟΣ

AΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Παριετάρια, Αγριάδα (είδος αγριοσιτηρού), Μουχρίτσα

Παριετάρια, Αγριάδα, Μουχρίτσα

Παριετάρια, Αγριάδα, Μουχρίτσα

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

Παριετάρια, Αγριάδα, Μουχρίτσα

ΔΕΚΜΕΒΡΙΟΣ

Κυπαρίσσι

Φαγούρα, πρήξιμο και ερυθρότητα, είναι τα τρία βασικότερα συμπτώματα της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας που στην πλειονότητα των περιπτώσεων προκαλείται από τη γύρη ορισμένων δέντρων. Η ανακούφιση των συμπτωμάτων έρχεται είτε με κρύες κομπρέσες και τεχνητά δάκρυα ενώ η θεραπεία βασίζεται σε κολλύρια ή από του στόματος αντισταμινικά ή κολλύρια με κορτικοστεροειδή κ.ά. Ωστόσο, οι οφθαλμίατροι τονίζουν ότι η καλύτερη αντιμετώπιση της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας είναι η πρόληψή της.

Αναφυλαξία

Πρόκειται για την πιο επικίνδυνη αλλεργική αντίδραση. Ο ασθενής, όταν έλθει σε επαφή με το αλλεργιογόνο, εμφανίζει αναπνευστική δυσχέρεια, ο λάρυγγάς του πρήζεται, έχει βρογχόσπασμο στους πνεύμονες, εμφανίζει δερματικά εξανθήματα ακόμα και αγγειακή κατάρρευση. Η μεταφορά του στο νοσοκομείο πρέπει να είναι άμεση ώστε να χορηγηθεί αδρεναλίνη στα σοβαρά επεισόδια, εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά καθώς και ενδοφλέβια θεραπεία με αντισταμινικά και κορτικοστεροειδή.

Πρώτες Βοήθειες Για αναφυλαξία Η αναφυλαξία είναι μια σοβαρή, επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, καθώς ορισμένες φορές μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Για τον λόγο αυτό, τα άτομα που έχουν ιστορικό αναφυλαξίας, θα πρέπει ανά πάσα στιγμή να είναι εξοπλισμένα με τα φάρμακα άμεσης αντιμετώπισης. Για να αντιμετωπιστεί σωστά ένα επεισόδιο αναφυλαξίας θα πρέπει ο ασθενής να αναγνωρίσει τα πρώτα συμπτώματα (διάχυτη ερυθρότητα, φαγούρα στις παλάμες και τα πέλματα, βράγχος φωνής κ.ά.). Με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων θα πρέπει να πάρει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα φάρμακα. Το πρώτο φάρμακο που πρέπει να λάβει είναι η η ενέσιμη αδρεναλίνη μέσω της συσκευής αυτοενιόμενης χορήγησης,

στη συνέχεια αν έχει συμπτώματα από το αναπνευστικό όπως βήχα και συριγμό, θα πρέπει να λάβει ένα εισπνεόμενο βρογχοδιασταλτικό και ακολούθως τα αντιϊσταμινικά και την κορτιζόνη (από το στόμα). Στη συνέχεια, ανάλογα τη βαρύτητα του επεισοδίου, o ασθενής θα πρέπει να επισκεφτεί τα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου για εκτίμηση και περαιτέρω αγωγή όπου απαιτείται. Για κρίση άσθματος Κάθε ασθενής με άσθμα μπορεί να εμφανίσει οποτεδήποτε και οπουδήποτε μια οξεία κρίση άσθματος, η οποία χαρακτηρίζεται από βήχα, σφίξιμο στο στήθος, συριγμό και δυσκολία στην αναπνοή. Τα αίτια μιας οξείας κρίσης άσθματος είναι η έκθεση σε αλλεργιογόνο,

σε ερεθιστικούς παράγοντες ή σε μια ιογενή λοίμωξη. Η ταχεία έναρξη της θεραπείας είναι το σημαντικότερο μέτρο της επιτυχούς αντιμετώπισης. Αν το αίτιο της οξείας ασθματικής κρίσης είναι η εισπνοή αλλεργιογόνου ή ερεθιστικής ουσίας θα πρέπει ο ασθενής να απομακρύνεται από τον υπεύθυνο παράγοντα και να κάνει χρήση των ταχείας δράσης β2-διεγερτών (2 εισπνοές και αν τα συμπτώματα δε βελτιωθούν μπορεί να επαναλάβει την ίδια δόση, δηλαδή 2 εισπνοές κάθε 20 λεπτά για 1 ώρα, δηλαδή 3 φορές). Αν δεν παρουσιάσει βελτίωση, θα πρέπει να μεταφερθεί στο νοσοκομείο για περαιτέρω θεραπεία. Αν παρουσιάσει βελτίωση, θα πρέπει να ενημερώσει τον θεράποντα ιατρό για το επεισόδιο, γιατί μπορεί να χρειαστεί να γίνουν αλλαγές στη θεραπεία λαμβάνει.

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη Συνεργάστηκαν Αικατερίνη Συρίγου, M.D., Ph.D. Aλλεργιολόγος, Διευθύντρια Αλλεργιολογικού Τμήματος ΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» και Ζωή Δεμέστιχα, Aλλεργιολόγος


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•27

Α πο ψ η Ανοσοθεραπεία Του Δρ Μιχάλη Μακρή*

Η

ανοσοθεραπεία ή πιο απλά τα εμβόλια για την αλλεργία αποτελούν την μόνη αιτιολογική και κατά συνέπεια ριζική θεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα και το άσθμα. Βασίζεται στην χορήγηση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου που ευθύνεται για τα συμπτώματα του αλλεργικού ατόμου, ή μίγματος αυτών αν είναι περισσότερα από ένα, σε προοδευτικά αυξανόμενες δόσεις έτσι ώστε να εκπαιδευτεί το ανοσοποιητικό του σύστημα και να μην αντιδρά στην επαφή με τους υπεύθυνους παράγοντες. Η ανοσοθεραπεία αν και σε πολλούς είναι άγνωστη και πολλοί μύθοι την περιβάλλουν, είναι μια θεραπεία που εφαρμόζεται πάνω από 100 χρόνια σε όλες τις υγειονομικά ανεπτυγμένες χώρες. Η πρόοδος της ανοσολογίας και της γενετικής έχει δώσει την δυνατότητα για παρασκευή καλύτερων εμβολίων τόσο όσον αφορά την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσο και την ελαχιστοποίηση των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών. Έτσι οι αλλεργικές αντιδράσεις ή και αναφυλαξία που εμφανιζόταν σε ένα 5% περίπου των ενέσεων στο παρελθόν, εμφανίζονται όλο και σπανιότερα και σε ηπιότερες μορφές. Επιπρόσθετα, στις μέρες μας υπάρχει η δυνατότητα να κάνει κανείς ανοσοθεραπεία με σταγόνες από το στόμα ή και χάπια σε κάποια αλλεργιογόνα. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, ιδιαίτερα για άτομα που δεν έχουν πρόσβαση σε αλλεργιολόγο για να κάνουν την ενέση τους σχεδόν μια φορά το μήνα για 3 έως 5 χρόνια όπως απαιτείται στην ενέσιμη μορφή αλλά και για τα παιδιά και τους εφήβους που αποφεύγουν την δυσάρεστη εμπειρία των ενέσεων. Η από του στόματος χορήγηση της ανοσοθεραπείας σχεδόν εκμηδενίζει την πιθανότητα αναφυλαξίας σαν ανεπιθύμητη ενέργεια. Τα εμβόλια για την αλλεργία πρέπει να χρησιμοποιούνται με σύνεση στους κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς. Αυτοί είναι οι αλλεργικοί που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα ή και ήπιο αλλεργικό άσθμα και τα συμπτώματα τους ταιριάζουν χρονικά με τα αλλεργιογόνα στα οποία βρέθηκαν αλλεργικοί. Σημαντική προϋπόθεση είναι να μην διαπιστώνεται αλλεργία σε πολλά, διαφορετικά αλλεργιογόνα γιατί σε αυτή την περίπτωση η ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία είναι φτωχή. Η έγκαιρη έναρξη της ανοσοθεραπείας σε όσους πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα σύμφωνα με καλά σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες τους προφυλάσσει σε ένα βαθμό από την εκδήλωση συμπτωμάτων άσθματος στο μέλλον. Στις ήπιες μορφές της αναπνευστικής αλλεργίας καθώς και στους αλλεργικούς που δεν είναι καλοί υποψήφιοι για ανοσοθεραπεία σύμφωνα και με τα όσα προαναφέραμε, χορηγούμε αποκλειστικά φαρμακευτική αγωγή.

ΜαρIα ΠεδοYλη

Πώς νίκησα την αλλεργία… «Για είκοσι συνεχή χρόνια, οι αλλεργίες είχαν μετατρέψει την ωραιότερη εποχή του χρόνου, την άνοιξη, σε συνώνυμο της ταλαιπωρίας και της κακής διάθεσης. Συμπτώματα που οι περισσότεροι εμφάνιζαν τον χειμώνα, εγώ τα βίωνα τους εαρινούς μήνες. Συνάχι, βήχας και καταρροή κυριαρχούσαν στην καθημερινότητά μου και με έκαναν να αισθάνομαι άρρωστη μέσα στην καρδιά της άνοιξης. Όλα ξεκίνησαν στην ηλικία των 20 ετών, όταν παρατήρησα ότι κάθε φορά που βρισκόμουν κοντά σε σκύλους ή γάτες, φταρνιζόμουν και είχα δυσκολία στην αναπνοή. Κατάλαβα ότι επρόκειτο για συμπτώματα αλλεργίας, αλλά δεν έδωσα σημασία. Το μόνο που έκανα ήταν απλά να αποφεύγω τα συγκεκριμένα ζώα. Πέντε χρόνια μετά, το πρόβλημα της αλλεργίας επεκτάθηκε και άρχισε να αφορά τις γύρεις των φυτών και τη σκόνη. Κάθε φορά που έμπαινε η άνοιξη και άνθιζαν τα πεύκα, οι λεύκες και το γρασίδι, εγώ συνήθιζα να είμαι με ένα χαρτομάντηλο στο χέρι.

* Αλλεργιολόγος, Επιμελητής Α’ Αλλεργιολογική Μονάδα Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικόν

Με την πάροδο των ετών, η κατάσταση χειροτέρεψε. Συμπτώματα όπως βήχας, καταρροή, επιπεφυκίτιδα και δύσπνοια γίνονταν πιο έντονα και περισσότερο επίμονα. Δεν μπορούσα να κάνω πράγματα που για άλλους είναι δεδομένα, όπως να ανοίξω τα παράθυρα του αυτοκινήτου ή να κάνω έναν περίπατο. Το αποτέλεσμα ήταν κάθε χρόνο να αισθάνομαι άρρωστη από τον Μάρτιο έως και τον Ιούνιο! Παρά τη δυσκολία της κατάστασης, δεν είχα

σκεφθεί να επισκεφθώ κάποιον ειδικό. Άλλωστε, το στενό περιβάλλον και οι φίλοι μου αντιμετώπιζαν την αλλεργία μου ως κάτι «φυσιολογικό», σαν μια κατάσταση που έπρεπε να υπομένω. Η μοναδική ανακούφιση που έβρισκα ήταν από τα αποσυμφορητικά και τα ρινικά σπρέι, αλλά και αυτή ήταν πρόσκαιρη. Είχα σχεδόν αρχίσει να πιστεύω ότι πρέπει να μάθω να ζω με τον «εφιάλτη της αλλεργίας», όταν ένα απρόσμενο γεγονός με οδήγησε στο νοσοκομείο. Σε όλο το σώμα μου εμφανίστηκαν εξανθήματα, τα οποία άρχισαν να «φουντώνουν». Ο φόβος με κυρίευσε όταν αισθάνθηκα την αναπνοή μου να «κόβεται» και να μην μπορώ να αναπνεύσω. Η διάγνωση έκανε λόγο για αλλεργική κνίδωση, για την αντιμετώπιση της οποίας χρειάστηκε να νοσηλευθώ ενάμισι μήνα. Το γεγονός αυτό στάθηκε η αιτία για να κάνω αυτό που τόσα χρόνια αμελούσα. Να ενδιαφερθώ για το πρόβλημα της αλλεργίας μου και να προσπαθήσω να βρω μια λύση. Για 12 μήνες υποβλήθηκα σε πλήθος εξετάσεων, οι οποίες έδειξαν ότι είμαι αλλεργική σε 20 διαφορετικά είδη! Οι γιατροί μου μίλησαν για τη λύση της ανοσοθεραπείας. Αν και αρχικώς ήμουν σκεπτική καθώς πρόκειται για μια χρονοβόρα διαδικασία, τελικά ξεκίνησα τη θεραπεία με εμβόλια πριν έξι μήνες. Η βελτίωση είναι σχεδόν απίστευτη. Μετά από μια 20ετία, ζω την πρώτη άνοιξη χωρίς τον φόβο της αλλεργίας! Τώρα πια μπορώ να ζήσω φυσιολογικά και να χαρώ την ωραιότερη εποχή του χρόνου... »


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

28•in•vitro

Review

Συνεργάστηκαν οι: Σπύρος Δρίβας, Ειδικός Ιατρός Εργασίας Υπεύθυνος Κέντρου Υγείας - Υγιεινής της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ (Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας), Ματθαίος Σανταμούρης, Καθηγητής Φυσικής, Διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κώστας Στεφ. Τσίπηρας, Μηχανικός Βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής- Δρ. Χωροταξίας.

Σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου

Γράφει η Κατερίνα Βασιλείου

Λοιμώξεις Η πρώτη και πιο συχνή ομάδα λοιμώξεων είναι αυτές που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα εξαιτίας της κακής κυκλοφορίας του οξυγόνου στον οργανισμό. Τέτοιες ασθένειες είναι οι ρινίτιδες, αλλεργικές ή μη, ιγμορίτιδες, πνευμονίες ακόμα και ωτίτιδες. Συχνά, είναι και τα καρδιαγγειακά προβλήματα και οι δηλητηριάσεις εξαιτίας της παθογένειας της εσωτερικής ατμόσφαιρας σε ένα κτίριο. Σε πολλές περιπτώσεις, εμφανίζονται αρκετές μορφές δερματοπαθειών, όπως, δερματίτιδες, με τη μορφή εκζεμάτων και επιπεφυκίτιδες στα μάτια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι λίγα τα περιστατικά, που έδειξαν ότι άνθρωποι νόσησαν με παθήσεις του πεπτικού και κεντρικού νευρικού συστήματος καθώς, και παθήσεις που επηρέασαν την ομαλή λειτουργία του ήπατος (συκώτι) και των νεφρών. Σε ορισμένες λίγες περιπτώσεις, άτομα ενδέχεται να παρουσιάσουν, ακόμη, και νεοπλασίες, ανάπτυξη δηλαδή ορισμένων μορφών καρκίνου. Φαντάζει περίεργο το γεγονός ότι ένα «άρρωστο» κτίριο μπορεί να φτάσει να γίνει η αιτία τόσο σοβαρών προβλημάτων υγείας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Όλη, όμως, η αλήθεια κρύβεται μέσα σε ένα αριθμητικό στοιχείο που θέλει δύο χιλιάδες εργαζόμενους περίπου, στην Ελλάδα μόνο, να νοσούν κάθε χρόνο από μία μορφή καρκίνου που συνδέεται με το χώρο εργασίας τους.

Για να μην αρρωστήσετε ούτε εσείς ούτε το κτίριό σας…

> > > > > >

Καλή συντήρηση και καθαρισμός των κεντρικών κλιματιστικών συστημάτων. Αερισμός του κτιρίου. Η ανακύκλωση του εσωτερικού αέρα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 30% του συνολικού αέρα. Μείωση στη χρήση συνθετικών αντικειμένων για την επίπλωση του χώρου. Αποφυγή χρήσης χημικών καθαριστικών. Απαγόρευση καπνίσματος, παντού σε εσωτερικούς χώρους. Ποσοτική και ποιοτική εκτίμηση των βλαπτικών παραγόντων του εσωτερικού περιβάλλοντος από ειδικούς αρχιτέκτονες και ιατρούς εργασίας. Συχνός έλεγχος αεραγωγών. Άμεση απομάκρυνση απορριμμάτων από το χώρο καθώς αποτελούν πηγή ανάπτυξης βακτηρίων και μυκήτων και σωστή αποθήκευση υπολειπόμενων τροφίμων.

> >

Info: «Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το 30% των

νέων ή επισκευαζόμενων κτιρίων παρουσιάζουν προβλήματα εσωτερικής ρύπανσης. Ως πρόβλημα άρχισε να αναφέρεται στο τέλος της δεκαετίας του ’60, αν και οι πρώτες μελέτες εμφανίστηκαν δέκα χρόνια αργότερα».

Το 80-90% χρόνου της ζωής μας, τον περνάμε σε εσωτερικούς χώρους. Τα κτίρια «ζουν» και αυτό χάρη σε εμάς που τα κατοικούμε και τα χρησιμοποιούμε καθημερινά. Γι’ αυτό πρέπει να τα φροντίζουμε, ήδη, από το κατασκευαστικό τους στάδιο, αλλά και να προσέχουμε να τα διατηρούμε «υγιή».

Άρρωστοι άνθρωποι σε άρρωστα σπίτια άθε έμψυχος οργανισμός ενδέχεται να νοσήσει κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής του. Συμβαίνει, άραγε, το ίδιο και με τις άψυχες κατασκευές πολυώροφων κτιρίων; «Αρρωσταίνουν» τα κτίρια και μαζί οι ένοικοι που τα κατοικούν για μεγαλύτερο ή μικρότερο χρονικό διάστημα; Άρρωστα κτίρια χαρακτηρίζονται τα κτίσματα που δεν προορίζονται για οποιαδήποτε βιομηχανική χρήση, αλλά για να στεγάσουν υπηρεσίες ή κατοικίες και τα οποία παρουσιάζουν προβλήματα «εσωτερικής ρύπανσης», δηλαδή προβλήματα μόλυνσης και ανεπαρκούς αερισμού, τα οποία θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ενοίκων τους. Σε τέτοιου είδους συνθήκες τα άτομα κατοικούν ή εργάζονται σε ένα νοσογόνο και νοσηρό περιβάλλον με άμεσο αντίκτυπο στην υγεία τους. Στη χώρα μας 9/10 εργαζόμενους παρουσιάζουν συμπτώματα τουλάχιστον μία φορά από το «σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου»,

Κ

σύμφωνα με έρευνα του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αυτά είναι: πονοκέφαλος (62,5%), ερεθισμοί στα μάτια (58,3%), δυσκολία συγκέντρωσης (33%), ασυνήθιστη σωματική κόπωση (31,4%), υπνηλία (31,4%), ζάλη (28,5%) και δύσπνοια (18,3%). Τα συμπτώματα που παρουσιάζει η πλειονότητα των ανθρώπων μέσα σε ένα «ασθενές» είναι κυρίως Στη χώρα μας 9/10 εργαζό- κτίριο, δύσπνοια, φτέρνισμα, μενους παρουσιάζουν του- ξηρός βήχας, πονόλάχιστον μία φορά συμπτώ- λαιμος, βράχνιασμα ματα από το «σύνδρομο του και ρινόρροια. Συχνά, παρατηρείται έντονη άρρωστου κτιρίου» δακρύρροια στα μάτια, δερματολογικές διαταραχές με τη μορφή εξανθημάτων, πονοκέφαλοι, ζαλάδες, ναυτία, πνευματική και σωματική κόπωση, σύγχυση, λήθαργος ακόμη, και διάφορες πεπτικές διαταραχές. Αυτά είναι κάποια από τα πρώτα σημάδια που θα πρέπει να υποψιάσουν κάποιον ότι ζει ή εργάζεται σε ένα ακατάλληλο κτίριο.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•29 Χρήσιμες ιστοσελίδες στη σελ. 45

Χημικοί παράγοντες

Πτητικές οργανικές ενώσεις

Σημαντικό ρόλο στην «παθογένεια» ενός κτιρίου παίζουν και χημικοί παράγοντες, οι οποίοι είτε εισέρχονται από τον εξωτερικό αέρα είτε παράγονται στους εσωτερικούς χώρους των κτισμάτων.

Πρόκειται για χημικές ουσίες που προέρχονται από πηγές όπως ο καπνός του τσιγάρου, διάφορα κατασκευαστικά υλικά (π.χ. χρώματα, κόλλες) και ορισμένα καταναλωτικά προϊόντα (π.χ. πλαστικά). Συνήθεις επιπτώσεις είναι ο ερεθισμός σε μάτια, μύτη, λαιμό, πρόκληση πονοκεφάλου, βλάβες στα νεφρά και το ήπαρ, διαταραχές στο αναπνευστικό και νευρικό σύστημα.

Διοξείδιο του άνθρακα Η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα σχετίζεται άμεσα με τις καύσεις που εκτελούνται, την εκπνοή των ατόμων και τον ανεπαρκή εξαερισμό σε ένα χώρο. Σε χαμηλές συγκεντρώσεις δεν θεωρείται τοξικό αέριο (1800 mg/m3 CO2, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας), αλλά σε υψηλότερες μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην αναπνοή, ζαλάδα, ναυτία και έντονο αίσθημα κόπωσης.

Φορμαλδεΰδη

Αμίαντος

Καπνός

Αποτελεί υποπροϊόν καύσης και χρησιμοποιείται ευρέως μέσω των ρητινών (χημικών ουσιών που την περιέχουν) στην κατασκευή μονωτικών υλικών, επίπλων από κόντρα πλακέ, νοβοπάν ή άλλα συνθετικά ξύλα, συνθετικών μοκετών και υφασμάτων επίπλωσης. Υπάρχει και στον καπνό του τσιγάρου. Συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσει: αίσθημα καψίματος στα μάτια και στο λαιμό, ναυτία, δυσκολία στην αναπνοή, ερεθισμό στη μύτη, βήχα, αίσθημα σωματικής κούρασης και σε ακραίες περιπτώσεις, εμφάνιση καρκίνου.

Πρόκειται για ορυκτές ίνες κρυσταλλικής δομής και αναμειγνύεται με διάφορες συγκολλητικές ουσίες, όπως το τσιμέντο και άλλα οικοδομικά υλικά. Χρησιμοποιείται ως μονωτικό υλικό στα πλακάκια, στους φούρνους, στις σόμπες κ.ά. Απελευθερώνεται στο χώρο με τη σταδιακή γήρανση των υλικών και τις παρεμβάσεις συντήρησης. Έρευνες έχουν δείξει ότι συνδέεται με την εμφάνιση διαφόρων μορφών καρκίνου.

Σημαντική πηγή εσωτερικής ρύπανσης αποτελούν τα προϊόντα καύσης του καπνού του τσιγάρου, τις πίπας και των πούρων. Ο παραγόμενος καπνός περιέχει ένα μείγμα από αέρια, αιωρούμενα στερεά σωματίδια και οργανικές ουσίες που προέρχονται από την ατελή καύση του καπνού, αλλά και του χαρτιού του τσιγάρου. Περίπου 4.300 χημικές ουσίες έχουν εντοπιστεί στον καπνό του τσιγάρου από τις οποίες μπορούν να προκληθούν πνευμονικές παθήσεις, αλλά, ακόμα, και εμφάνιση καρκίνου για τους παθητικούς καπνιστές.

Μονοξείδιο του άνθρακα Είναι στοιχείο που παράγεται από την ατελή καύση. Από τα καύσιμα των αυτοκινήτων από τον καπνό του τσιγάρου και από κουζίνες που λειτουργούν με φυσικό αέριο. Στον οργανισμό ενώνεται με την αιμοσφαιρίνη και εμποδίζει την κατανομή οξυγόνου στα κύτταρα. Αποτέλεσμα είναι να προκαλεί αίσθημα κούρασης στους υγιείς ανθρώπους και πιθανό πόνο στο στήθος σε άτομα με καρδιακά προβλήματα. Πιθανά άλλα συμπτώματα είναι σύγχυση στην όραση και τον προσανατολισμό, έντονος πονοκέφαλος και ναυτία.

Όζον Το όζον είναι ένα στοιχείο που εκπέμπεται από τη συχνή χρήση λαμπτήρων UV (Ultra Violet), φωτοτυπικών μηχανημάτων και λέιζερ εκτυπωτών. Η έκθεση σε χαμηλές συγκεντρώσεις όζοντος έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί προσωρινές μειώσεις στην ικανότητα των πνευμόνων να λειτουργήσουν κανονικά, ακόμη και σε υγιείς ενήλικες. Σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να ερεθίσει το αναπνευστικό σύστημα, προκαλώντας βήχα, αίσθημα ξηρότητας στο λαιμό, πόνο στο στήθος και φλεγμονή στους πνεύμονες.

Φυσικοί παράγοντες Ραδόνιο Το ραδόνιο είναι ένα ραδιενεργό ευγενές αέριο που απελευθερώνει κατά τη διαδικασία της φυσικής διάσπασης των στοιχείων του φθόριο και ουράνιο, τα οποία υπάρχουν σε ποικίλες ποσότητες στα πετρώματα και το έδαφος. Άοσμο, αθέατο και χωρίς γεύση, δεν μπορεί να ανιχνευθεί από τις ανθρώπινες αισθήσεις. Διασπάται σε ραδιενεργά στοιχεία, τα οποία εκπέμπουν σωματίδια και βλάπτουν εξαιρετικά τους ιστούς των πνευμόνων. Αυτά τα εκπεμπόμενα σωματίδια ενοχοποιούνται για την πρόκληση καρκίνου των πνευμόνων στον άνθρωπο. Το πραγματικό πρόβλημα δημιουργείται, όταν ο μολυσμένος αέρας με ραδόνιο εισπνέεται. Η ραδιενεργός διάσπαση του ραδονίου εκλύει σωματίδια, τα οποία είναι ιδιαιτέρως επιβλαβή για τους βιολογικούς ιστούς Έτσι, όλα τα σπίτια κάτω από τον τρίτο όροφο πρέπει να ελέγχονται. Κατά την αγορά ή πώληση ενός κτιρίου είναι απολύτως αναγκαίο να προηγείται το τεστ ραδονίου από έναν εκπαιδευμένο, εξειδικευμένο και εξουσιοδοτημένο από την πολιτεία εργολήπτη.

Βιολογικοί παράγοντες Βακτήρια, ιοί και μύκητες αποτελούν και αυτά μέρος του προβλήματος της εσωτερικής ρύπανσης των κτιρίων. Αυτοί οι βιολογικοί ρυπαντές της ποιότητας του αέρα προέρχονται, κυρίως, από τα κλιματιστικά συστήματα και από τους ανθρώπους και τα ζώα που κάποιες φορές τα φέρουν.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

30•in•vitro

Συνέντευξη Πρόληψη

Στη Δήμητρα Τζούβελη

Κερδίστε άλλα

δέκα χρόνια ζωής ΓιΑννης ΤοΥντας

Ως λαός χαρακτηριζόμαστε άνθρωποι της τελευταίας στιγμής. Κι όχι άδικα, τουλάχιστον όσον αφορά την υγεία μας. Μελέτες των τελευταίων ετών καταδεικνύουν ότι η πρόληψη αποτελεί άγνωστη λέξη για τους Έλληνες. Ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής, Γιάννης Τούντας εξηγεί γιατί η αδιαφορία για πρόληψη κοστίζει περίπου 10 χρόνια από τη ζωή των σύγχρονων Ελλήνων.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

Πολλοί λένε ότι ως λαός οι Έλληνες δεν έχουµε καλή σχέση µε την πρόληψη. Όσον αφορά την υγεία, επιβεβαιώνεται αυτή η άποψη από τα αποτελέσµατα των ερευνών που έχετε κάνει; H πρόληψη, δυστυχώς, στη χώρα µας είναι υποβαθµισµένη στη συνείδηση των πολιτών, στις πρακτικές των επαγγελµατιών υγείας και στην προτεραιότητα της Πολιτείας. Οι µισοί Έλληνες πιστεύουν ότι είναι αθάνατοι και οι άλλοι µισοί ότι το «κακό» θα συµβεί στον διπλανό τους. Οι γιατροί ούτε εκπαιδεύονται ούτε ασχολούνται µε την πρόληψη, ενώ το Υπουργείο Υγείας είναι Υπουργείο «Αρρώστιας», ασχολούµενο κατά κανόνα σχεδόν αποκλειστικά µε τη διοίκηση ή µάλλον την κακοδιοίκηση των νοσοκοµείων. Βέβαια, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Μόνο που δεν αρκούν. Έτσι, οι Έλληνες σήµερα, είναι πρωταθλητές στο κάπνισµα, στην παχυσαρκία, στην έλλειψη άσκησης, ενώ η περίφηµη µεσογειακή διατροφή, που αποτελούσε την ισχυρότερη ασπίδα υγείας κατά το παρελθόν, έχει πλέον εγκαταλειφθεί. Επιπλέον, πολλοί Έλληνες δεν πραγµατοποιούν τις βασικές προληπτικές εξετάσεις. Τα αποτελέσµατα των ερευνών που έχουµε διενεργήσει, δείχνουν ότι µία στις τρεις γυναίκες δεν έχει κάνει Pap-test τα τελευταία 3 χρόνια, µία στις δύο δεν έχει κάνει µαστογραφία και µόνο ένας στους δέκα έχει κάνει αιµατολογική εξέταση κοπράνων για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι υπάρχει πρόβληµα και στα παιδιά ή τους εφήβους; Τα προβλήµατα υγείας των ενηλίκων είναι προβλήµατα που έχουν συνήθως την αφετηρία τους στα παιδικά χρόνια. Όλοι οι βασικοί παράγοντες κινδύνου, κάπνισµα, κακή διατροφή, παχυσαρκία, έλλειψη άσκησης κ.ά. εµφανίζονται στη σχολική περίοδο. Επιπλέον, οι Έλληνες µαθητές υφίστανται ένα αναχρονιστικό εκπαιδευτικό σύστηµα και ένα εξοντωτικό εξεταστικό σύστηµα, που προκαλεί σοβαρές διαταραχές στην ψυχική τους υγεία. Τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στα Ελληνόπουλα και γενικότερα η σωµατική και ψυχική τους ευεξία έχουν χτυπήσει κόκκινο. Θεωρείτε ότι η αδιαφορία για πρόληψη σχετίζεται µόνο µε την ελλιπή κάποιες φορές ενηµέρωση γύρω από θέµατα υγείας;

Υπολογίζουµε ότι µε σωστή πρόληψη θα µπορούσαµε να ζούµε τουλάχιστον 10 επιπλέον χρόνια κατά µέσο όρο

IN•VITRO•31

Η θλιβερή αυτή κατάσταση δεν οφείλεται µόνο στην ελλιπή ενηµέρωση. Τα περισσότερα από τα παραπάνω ζητήµατα είναι γνωστά σε όλους. Εννέα στους δέκα καπνιστές γνωρίζουν ότι το κάπνισµα βλάπτει την υγεία και επτά στους δέκα δηλώνουν µετανιωµένοι που καπνίζουν. Και όµως, συνεχίζουν να καπνίζουν, γιατί η ανθρώπινη συµπεριφορά επηρεάζεται και διαµορφώνεται από πολλούς παράγοντες και όχι µόνο από την πληροφόρηση και τη γνώση. Ψυχολογικοί λόγοι, κοινωνικά πρότυπα, οικονοµικές δυνατότητες, η παιδεία και ο πολιτισµός, επιδρούν πολύ πιο αποφασιστικά απ’ ό,τι η πληροφόρηση. Ό,τι και να λέµε στα παιδιά για τη σωστή διατροφή στο σχολείο, πάει χαµένο όταν η καντίνα του σχολείου πουλάει ανθυγιεινά προϊόντα, το ψυγείο στο σπίτι είναι γεµάτο αναψυκτικά και γλυκά και όλη η παρέα µαζεύεται στο ταχυφαγείο της γειτονιάς. Το ίδιο ισχύει και για τις εξετάσεις. Ούτε τα Ταµεία ούτε το ΕΣΥ προσφέρουν οργανωµένα προγράµµατα προσυµπτωµατικού ελέγχου, ενώ όποιος πολίτης θελήσει από µόνος του να τον κάνει, υφίσταται γραφειοκρατική ταλαιπωρία και συχνά µεγάλη αναµονή. Ποια νοσήµατα θα µπορούσαν να προληφθούν και σε ποιον βαθµό, εάν είχαµε εντάξει στην καθηµερινότητά µας την έννοια της πρόληψης; Τα πλέον προλήψιµα νοσήµατα είναι τα καρδιαγγειακά και οι καρκίνοι. Δηλαδή, τα πιο συχνά και θανατηφόρα νοσήµατα. Ένας στους τέσσερις Έλληνες πεθαίνει από την καρδιά του, ένας στους τέσσερις από εγκεφαλικό και ένας στους τέσσερις από καρκίνο. Οι πρόωροι θάνατοι από καρδιαγγειακά θα µπορούσαν να µειωθούν κατά 70%, εάν ασκούσαµε σωστή πρόληψη και το ίδιο ισχύει για το 50% των καρκίνων. Αλλά και τα ατυχήµατα, τα σεξουαλικώς µεταδιδόµενα νοσήµατα, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι διαταραχές του µυοσκελετικού και πολλά άλλα νοσήµατα θα µπορούσαν να προληφθούν. Υπολογίζουµε ότι µε σωστή πρόληψη θα µπορούσαµε να ζούµε τουλάχιστον 10 επιπλέον χρόνια κατά µέσο όρο. Εκτός από τις άµεσες επιπτώσεις στην υγεία, η αδιαφορία για πρόληψη έχει κόστος και στο σύστηµα υγείας της χώρας µας; Το κόστος είναι πολύ µεγάλο, γιατί τα νοσήµατα που προκαλούνται από το κάπνισµα είναι

1 στις 3 γυναίκες δεν έχει κάνει Pap-test την τελευταία τριετία, 1 στις 2 δεν έχει κάνει µαστογραφία και µόνο 1 στους 10 άνδρες έχει κάνει εξέταση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου

συνήθως σοβαρά, διαρκούν πολύ και κοστίζει ακριβά η θεραπεία τους. Όλοι βέβαια θα αρρωστήσουµε και κάποτε θα πεθάνουµε. Όσο όµως νωρίτερα επέρχεται ο θάνατος τόσο πιο ακριβή είναι κατά κανόνα η προηγηθείσα περίθαλψη. Εκτός όµως από το κόστος περίθαλψης, υπάρχει και το οικονοµικό κόστος από την απώλεια ενός παραγωγικού ατόµου, όπως και το κοινωνικό κόστος που συνεπάγεται ο πρόωρος θάνατος. Κι ας µην ξεχνάµε, πως για κάθε ένα ευρώ που ξοδεύουµε στην πρόληψη, εξοικονοµούµε πέντε ευρώ από τη θεραπεία. Τι έχουν πετύχει άλλες χώρες µε ανεπτυγµένη την προληπτική συνείδηση, που δεν µπορούµε να πετύχουµε εµείς ως χώρα; Όλες οι ανεπτυγµένες χώρες έχουν οργανωµένα προγράµµατα πρόληψης, όπως Εθνικά Προγράµµατα Μαστογραφίας, Pap-test κ.λπ., ενώ στα σχολεία η Αγωγή Υγείας αποτελεί µέρος του αναλυτικού προγράµµατος και όχι εθελοντική και περιστασιακή δραστηριότητα, όπως συµβαίνει στη χώρα µας. Ποιος είναι και ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των ΜΜΕ αλλά και των ίδιων των ιατρών στην προώθηση της έννοιας της πρόληψης; Να σας υπενθυµίσω το πρόσφατο θέµα της Νέας Γρίπης, όπου οι απόψεις όσον αφορά την πρόληψη, δηλαδή τον εµβολιασµό, ήταν αντικρουόµενες και σε πολλές περιπτώσεις υπερβολικές. Τα ΜΜΕ, οι γιατροί, αλλά και όσοι άλλοι επηρεάζουν την κοινή γνώµη πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτικοί και λιγότερο οµιλητικοί. Ειδικά στα θέµατα της Δηµόσιας Υγείας, όπως η πρόσφατη επιδηµία της νέας γρίπης, δεν θα πρέπει να γίνεται δηµόσια αµφισβήτηση των επίσηµων οδηγιών που εκδίδουν οι αρµόδιοι εθνικοί ευρωπαϊκοί και διεθνείς οργανισµοί. Όταν λοιπόν αυτοί εκτιµούν ότι πρέπει να εµβολιαστούµε, ο καθένας µπορεί να αποφασίσει κατά βούληση, αλλά κανένας δεν πρέπει να εκφέρει δηµόσια αντίρρηση. Διαφορετικά, δηµιουργείται σύγχυση στο κοινό µε αποτέλεσµα να ακυρώνονται οι αναγκαίες πολιτικές. Εάν στην Ελλάδα, δεν είχε αµφισβητηθεί δηµόσια ο εµβολιασµός και είχαµε καλύτερη εµβολιαστική κάλυψη, θα είχαµε σώσει τη ζωή 500 περίπου συµπολιτών µας. Και θα ήταν πολλοί περισσότεροι οι νεκροί, εάν η επιδηµία εξελισσόταν διαφορετικά,

Τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης στα Ελληνόπουλα και γενικότερα η σωµατική και ψυχική τους ευεξία έχουν χτυπήσει κόκκινο

κάτι που κανείς δεν µπορούσε να γνωρίζει εκ των προτέρων. Στα πλαίσια της πρόληψης, έχουν ληφθεί κάποια µέτρα από το κράτος. Παράδειγµα, το µέτρο για την απαγόρευση του καπνίσµατος. Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι – καπνιστές κατά κύριο λόγο- που κάνουν λόγο για µέτρο που έρχεται ενάντια στις «προσωπικές τους ελευθερίες». Τι θα απαντούσατε; Ο καθένας είναι ελεύθερος να ζήσει ή να πεθάνει όπως θέλει. Κανείς δεν µπορεί να απαγορεύσει στον καπνιστή να καπνίζει. Αλλά και κανένας καπνιστής δεν µπορεί να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του µη καπνιστή, είτε στη δουλειά του, είτε στο σπίτι του, είτε στους χώρους διασκέδασης. Κάθε χρόνο πεθαίνουν περισσότεροι από 600 µη καπνιστές και χιλιάδες άλλοι αρρωσταίνουν εξαιτίας του παθητικού καπνίσµατος. Πρόκειται σαφώς για εγκληµατική ενέργεια, που η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να την αποτρέψει. Η πρωτοβάθµια φροντίδα υγείας, ο οικογενειακός γιατρός δηλαδή, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην προληπτική ιατρική. Ωστόσο, ως θεσµός στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί όσο θα έπρεπε. Γιατί οι προσπάθειες που έχουν γίνει µέχρι στιγµής δεν έχουν αποδώσει; Χωρίς οργανωµένη Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας δεν µπορεί να υπάρξει οργανωµένη πρόληψη. Ακόµη όµως και τα λειτουργούντα Κέντρα Υγείας και τα Πολυϊατρεία του ΙΚΑ, αντί να παρέχουν κατά προτεραιότητα πρόληψη, ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά µε τη θεραπεία και κυρίως µε τη συνταγογραφία. Για να υπάρξει οργανωµένη Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας, θα πρέπει να γίνουν σηµαντικές αλλαγές σε πολλούς τοµείς. Θα πρέπει να οργανωθούν και να λειτουργήσουν Τοπικά Συστήµατα Πρωτοβάθµιας Φροντίδας Υγείας σε κάθε Δήµο της χώρας. Στα συστήµατα αυτά θα πρέπει να ενταχθούν τα Κ.Υ. του ΕΣΥ, τα Πολυϊατρεία του ΙΚΑ, τα δηµοτικά ιατρεία και ο συµβεβληµένος µε τα Ταµεία ιδιωτικός τοµέας. Σε κάθε τέτοιο σύστηµα θα πρέπει να αναπτυχθεί ο θεσµός της οικογενειακής ιατρικής, η ηλεκτρονική κάρτα υγείας, η Αγωγή Υγείας και η νοσηλεία στο σπίτι, έτσι ώστε εκτός των άλλων, να δηµιουργηθούν και οι αναγκαίες υποδοµές για την άσκηση αποτελεσµατικής πρόληψης.

Μην ξεχνάµε πως για κάθε ένα ευρώ που ξοδεύουµε στην πρόληψη, εξοικονοµούµε πέντε ευρώ από τη θεραπεία


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

32•in•vitro

Ρεπορτάζ

Ευχαριστούμε τον Νίκο Πανδή, Καθηγητή Ιατρικής Γενετικής του Πανεπιστημίου Luνd της Σουηδίας

Τα γονίδια του καρκίνου

Κ

άθε φορά που η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τις ανακαλύψεις νέων γονιδίων, το βλέμμα των ανθρώπων λάμπει, γεμάτο προσδοκία για μια προδιαγεγραμμένα υγιή ζωή. Η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά κατορθώματα μέχρι σήμερα. Κι αν η γνώση μας γύρω από το γενετικό προφίλ δεκάδων ασθενειών έχει πολλαπλασιαστεί, σύσσωμη η επιστημονική κοινότητα ομολογεί ότι ακόμα δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα. Τα γονίδια καθορίζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του ατόμου. Οι βλάβες (μεταλλάξεις) που υφίστανται είναι υπεύθυνες για τις γενετικές ασθένειες. Ανάλογα με τον αριθμό των γονιδίων που μεταλλάσσεται, οι γενετικές ασθένειες διακρίνονται σε μονογονιδιακές (π.χ. μεσογειακή αναιμία, κυστική ίνωση) και πολυγονιδιακές (π.χ. καρκίνος). Τα γονίδια υπόκεινται στην επίδραση του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στις πολυγονιδιακές ασθένειες. Ωστόσο, ένα άτομο που φέρει μια κληρονομούμενη μετάλλαξη που συνδέεται με τον καρκίνο, δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα νοσήσει. Για να νοσήσει πρέπει να συσσωρευθούν και άλλες μεταλλάξεις που θα προκληθούν από περιβαλλοντικούς παράγοντες (ακτινοβολία ή χημικές ουσίες). Τα γονίδια στον καρκίνο Το γενετικό υλικό περιέχει μηχανισμούς αντιμετώπισης των βλαβών που προκαλού-

νται από περιβαλλοντικούς παράγοντες (επιδιορθωτικά γονίδια). Μερικές φορές, όμως, η αποκατάσταση των βλαβών δεν γίνεται. Μια βλάβη που δεν αποκαθίσταται, επιφέρει αλλαγή στο γενετικό υλικό και για αυτό λέγεται μετ-άλλαξη. Ορισμένες μεταλλάξεις έχει βρεθεί ότι είναι η αρχή της καρκινογένεσης. Όμως ποτέ δεν είναι ικανή μια και μόνο μετάλλαξη να δημιουργήσει καρκίνο. Χρειάζεται η συσσώρευση και άλλων. Οι μεταλλάξεις μπορούν να συμβούν σε οποιοδήποτε όργανο ή ιστό. Αν συμβούν π.χ. στον μαστό, μπορεί να δημιουργήσουν καρκίνο στον μαστό, ο οποίος δεν μεταφέρεται στους απογόνους. Αν συμβεί όμως στα κύτταρα της γεννητικής σειράς (ωάριο ή σπερματοζωάριο), είναι πιθανόν να περάσει στην επόμενη γενεά, αφού ο άνθρωπος δημιουργείται από το γονιμοποιημενο ωάριο. Αν και άλλες μεταλλάξεις συσσωρευθούν σε άλλα όργανα, δημιουργείται καρκίνος στο συγκεκριμένο όργανο. Αυτό που κληρονομείται δεν είναι ο καρκίνος, αλλά η μετάλλαξη και αυτό που υπάρχει είναι η προδιάθεση για ανάπτυξη κληρονομικού καρκίνου. Εφαρμοσμένη γενετική Στον κληρονομικό καρκίνο, που αφορά το 10% του συνόλου των κακοηθειών, η ανακάλυψη νέων γονιδίων άλλαξε ριζικά την πρόληψη και αντιμετώπιση της νόσου. Με μία εξέταση, πλέον, οι ειδικοί γνωρίζουν τον βαθμό επικινδυνότητας για εμφάνιση μιας νεοπλασίας. Σε κάποιες περιπτώσεις, η

Γράφει ο Θανάσης Τρομπούκης

Έφεραν τα πάνω κάτω στην ογκολογία γνώση προηγείται ακόμη και της γέννησης με τον προγεννητικό έλεγχο. Όσον αφορά τους σποραδικούς καρκίνους, που αφορούν 9 στους 10 καρκινοπαθείς, η γενετική συμβάλλει στον καθορισμό της θεραπείας και στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου. Για παράδειγμα, ένας ασθενής με χρόνια μυελογενή λευχαιμία, εάν είναι φορέας του χρωμοσώματος «Φιλαδέλφεια», μπορεί να λάβει ειδική αγωγή που αντιμετωπίζει τη νόσο. Και ενώ η γενετική έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη χάραξη της στρατηγικής για την αντιμετώπιση του καρκίνου – και όχι μόνο-, η Ελλάδα παραμένει μία από τις τελευταίες χώρες της Ευρώπης, που δεν έχει αναγνωρίσει την ειδικότητα της γενετικής σε όλα τα νοσοκομεία.

Ανακαλύψεις - Σταθμοί p53

To 1979 επιστήμονες ανακάλυψαν το ρ53, ένα γονίδιο στο χρωμόσωμα 17, και πίστεψαν ότι ευθύνεται για την εμφάνιση όγκων (ογκογόνο). Δέκα χρόνια αργότερα, αντιλήφθηκαν ότι το γονίδιο έχει αντίθετη δράση, δηλαδή καταστέλλει τους όγκους. Ήδη, έχουν αναπτυχθεί ορισμένα φάρμακα που πυροδοτούν την «αντικαρκινική» ιδιότητα του γονιδίου, ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτό καταστρέφουν μέρος του DNA, γεγονός που εμπεριέχει πολλούς κινδύνους. Το 2008, μία μελέτη έδειξε ότι ορισμένες πρωτεΐνες (τενοβίνες) προστατεύουν το p53 (σε ορισμένες μορφές καρκίνου το p53 καταστρέφεται). Με αφορμή αυτή την έρευνα, πολλοί επιστήμονες δηλώνουν ότι ίσως να είμαστε κοντά στη δημιουργία ενός νέου επαναστατικού αντικαρκινικού φαρμάκου.

BRCA1 & BRCA2

Σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου μαστού και ωοθηκών. Είναι ογκο-κατασταλτικά γονίδια που ρόλος τους (μεταξύ άλλων) είναι να επιδι-

ορθώνουν το DNA. Όσες γυναίκες έχουν μεταλλάξεις στο BRCA-2 διατρέχουν 10% - 20% αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο ωοθηκών. Διπλάσιο κίνδυνο διατρέχουν όσες γυναίκες έχουν μεταλλάξεις στο BRCA-1 γονίδιο. Μεταλλάξεις σε αυτά τα γονίδια σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στον προστάτη, το πάγκρεας, το παχύ έντερο. Επίσης, σχετίζονται με το 5% - 10% του συνόλου των καρκίνων του μαστού.

ξησε σημαντικά την επιβίωση των ασθενών.

ΗΕR-2/ neu

H πρωτεΐνη που παράγει το γονίδιο ορίζει τη συχνότητα διαίρεσης ενός κυττάρου και (μαζί με άλλους παράγοντες) διασφαλίζει ότι ο αριθμός των χρωμοσωμάτων που παράγονται από τη διαίρεση είναι ο σωστός. Στον οικογενή πολυποδιακό καρκίνο του παχέος εντέρου, οι ειδικοί παρατήρησαν ότι η πιο συχνή μεταλλαγή είναι η απενεργοποίηση του γονιδίου APC. Μάλιστα, ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου μέχρι τα 40 έτη, είναι σχεδόν 100%.

Το 1987 o Dr Ντένις Σλάμον από το πανεπιστήμιο UCLA ανακάλυψε ότι συγκεκριμένες μορφές καρκίνου μαστού είχαν υψηλή συγκέντρωση της πρωτεΐνης που εκφράζει το γονίδιο Her-2/neu, ένα ογκογόνο γονίδιο που ενοχοποιείται για το 30% των καρκίνων μαστού. Όταν ένας όγκος είναι θετικός στο Her-2/neu μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί με ένα θεραπευτικό φάρμακο (trastuzumab) που βοηθάει στην αναστολή της ανάπτυξης του καρκίνου. Αυτή η ανακάλυψη άλλαξε το χάρτη της αντιμετώπισης του καρκίνου του μαστού, ενώ αύ-

CDH1

Μεταλλαγές σε αυτό το ογκο-κατασταλτικό γονίδιο συνδέονται με καρκίνο στομάχου, μαστού, ορθού, θυρεοειδούς και ωοθηκών. Όταν επηρεάζεται η λειτουργία του, πιθανολογείται ότι ο καρκίνος γίνεται πιο επιθετικός ή/και οδηγεί σε μεταστάσεις.

APC


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•33

Υβριδικά... γονίδια Ο όρος παραπέμπει στην τεχνολογία που αναπτύχθηκε για την προστασία του περιβάλλοντος. Κι όμως, τα υβριδικά γονίδια κάθε άλλο παρά αθώα είναι για την υγεία μας. Ένα υβριδικό γονίδιο (fusion gene) σχηματίζεται από δύο ξεχωριστά γονίδια και συνήθως είναι ογκογόνο. Συχνότερα συναντώνται στους αιματολογικούς καρκίνους, τα σαρκώματα και τα καρκινώματα (π.χ. καρκίνος προστάτη).

BCR-ABL

Σχηματίζεται όταν ένα τμήμα από το χρωμόσωμα 9 (ABL) και ένα άλλο από το χρωμόσωμα 22 (BCR) ενώνονται. Το διαφοροποιημένο χρωμόσωμα 22 με το υβριδικό γονίδιο ονομάζονται χρωμόσωμα «Φιλαδέλφεια» και συναντώνται σε ασθενείς με χρόνια μυελογενή λευχαιμία. Η ανακάλυψη οδήγησε στην ανάπτυξη ενός φαρμάκου, που χορηγείται σε αυτούς τους ασθενείς.

EWS- FLI

Το γονίδιο αυτό μαζί με μια σειρά άλλα γονίδια της ίδιας οικογένειας χαρακτηρίζουν μια ομάδα σαρκωμάτων που αφορούν κυρίως νέους και παιδιά (π.χ. σάρκωμα Ewing, συνοβιοσάρκωμα, ραβδομυοσάρκωμα) και ξεκαθαρίζουν πλήρως τη διάγνωση σε περιπτώσεις όπου διάφορες άλλες τεχνικές προσεγγίσεις είναι δύσκολο ή αδύνατο να δώσουν αποτέλεσμα.

TMPRSS2-ERG

Το 2005 μία ομάδα επιστημόνων ανακάλυψε ότι η πλειονότητα των ασθενών (75%) με καρκίνο του προστάτη ήταν φορείς ενός υβριδικού γονιδίου, το οποίο πυροδοτούσε την ανάπτυξη του όγκου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις για τον καρκίνο του προστάτη, καθώς επιτρέπει στους ειδικούς να προβλέψουν την εξέλιξη του καρκίνου.

Ο καρκίνος είναι μία γενετική νόσος υπό την έννοια ότι αυτό που πρωταρχικά «πάσχει» είναι το γενετικό υλικό. Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι πάντοτε εκτεθειμένος σε περιβαλλοντικούς παράγοντες. Καθημερινά, δεχόμαστε ακτινοβολία, καταναλώνουν και πολλές φορές αναπνέουμε χημικές ουσίες. Αυτοί οι παράγοντες επιδρούν στο γενετικό υλικό, δημιουργώντας βλάβες, δηλαδή μεταλλάξεις.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

34•in•vitro

(Α)σθενές φύλο

Συνεργάστηκε ο Γεώργιος Κουμάκης, Παθολόγος - Ογκολόγος, Αναπληρωτής Διευθυντής Β’ Παθολογικής Κλινικής Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας»

Καρκίνος όρχεων

Γράφει ο Δημήτρης Παπαντωνίου

Πρόληψη και αντιμετώπιση Κάθε νέος πρέπει να γνωρίζει τους όρχεις του, τονίζουν οι επιστήμονες, να τους ψηλαφεί συχνά και μόλις παρατηρήσει κάποια αλλαγή να επισκεφθεί αμέσως ειδικό γιατρό. Η κληρονομικότητα δεν έχει τεκμηριωθεί. Ένας παράγοντας όμως που μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση αυτού του καρκίνου είναι η υπάρχουσα καμιά φορά κρυψορχία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος τύπος καρκίνου ιστολογικά, κάποιες φορές εμφανίζεται εκτός όρχεων, χωρίς να υπάρχει νόσος στον όρχι. Σε αυτή την περίπτωση, εντοπίζεται συχνότερα στο μεσοθωράκιο και έχει τη χειρότερη πρόγνωση. Το πρώτο και αναπόφευκτο βήμα για τη διάγνωση του καρκίνου είναι η αφαίρεση του όρχεος και η ιστολογική του εξέταση. Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της νόσου και μπορεί να είναι: • Μόνο στενή παρακολούθηση με καρκινικούς δείκτες και απεικονιστικές εξετάσεις • Χημειοθεραπείες • Ακτινοθεραπείες • Συνδυασμός χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας • Μεγαθεραπεία, δηλαδή μεγάλες δόσεις χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας, και μεταμόσχευση μυελού

Πώς ξεπέρασα τον καρκίνο των όρχεων Σε ηλικία 25 ετών, ο Λ.Τ. ήρθε αντιμέτωπος με τον καρκίνο των όρχεων. Έως τότε ελάχιστα είχε ακούσει για την πάθηση. «Το αντιλήφθηκα το 2003», μας λέει. «Στην αρχή δεν πιανόταν, αλλά ένιωθα πόνο. Περίπου για ένα μήνα πονούσα στους όρχεις κι αυτό ήταν που με ανάγκασε να απευθυνθώ σε ουρολόγο. Δεν είχα ψηλαφίσει κάτι, ούτε και ο γιατρός μπόρεσε να το διακρίνει. Όταν είχε εξελιχθεί, δεν μπορούσα ούτε στο αυτοκίνητο να κάτσω, πονούσα, πιανόμουν... Ένα εξάμηνο μετά τα πρώτα συμπτώματα, ψηλαφούσα πλέον μία μάζα στο μέγεθος του όρχι. Είχα παντρευτεί ήδη και επρόκειτο να κάνουμε παιδί. Ο γυναικολόγος της γυναίκας μου, όταν τού ανέφερα το πρόβλημα, με έστειλε αμέσως για υπέρηχο. Μόλις τον είδε, μου είπε: “ Έχεις πρόβλημα”. Ξαναπάω στον ουρολόγο, ο οποίος με έβαλε αμέσως χειρουργείο. Μετά από ένα μήνα βγήκε η βιοψία. Ήταν καρκίνος. Έκανα 3 χημειοθεραπείες και από τότε είμαι μια χαρά. Αφαιρέθηκε ο όρχις, κανονικά όμως απέκτησα δύο παιδιά. Από τότε, κάθε έξι μήνες κάνω αιματολογικές εξετάσεις και αξονική».

Η «Αχίλλειος πτέρνα»

του άνδρα

Συχνά, πριν από το χειρουργείο, συστήνεται στους ασθενείς να φυλάξουν σε κάποια τράπεζα σπέρματος γενετικό υλικό, το οποίο θα χρησιμοποιήσουν αργότερα για να τεκνοποιήσουν. Αυτό συμβαίνει σε περίπτωση που η ακτινοθεραπεία ή η χημειοθεραπεία προκαλέσουν διαταραχές.

Α

μέσως στο γιατρό!» Η προτροπή έπειτα από ένα ανησυχητικό εύρημα ίσως να ακούγεται κοινότοπη, αλλά είναι απολύτως βάσιμη και στην περίπτωση του καρκίνου των όρχεων. Ενός καρκίνου που μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να αποτελέσει παρελθόν, εφόσον όμως αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Είναι ο πιο συχνός τύπος καρκίνου μεταξύ ανδρών ηλικίας από 15 έως 35 ετών, παρά το γεγονός ότι αποτελεί μόνο περίπου το 1% όλων των καρκίνων που προσβάλλουν τους άνδρες. Η συχνότητα εμφάνισής του είναι μεγαλύτερη στους λευκούς από ό,τι στους μαύρους ή τους Ασιάτες. Αντιμετωπίζεται ως ένας από τους πλέον ιάσιμους καρκίνους, κάτι όμως που ισχύει από το 1970 και μετά, λόγω της προόδου στις θεραπευτικές του προσεγγίσεις. Μέχρι τότε, ο καρκίνος των όρχεων κατείχε το θλιβερό ποσοστό του 11% μεταξύ όλων των θανάτων από καρκίνο, στις ηλικίες 25-34, ενώ η πενταετής επιβίωση ήταν μόνο 64%. Σήμερα πλέον, η πενταετής επιβίωση από τον καρκίνο των όρχεων ανέρχεται στο 95%. «Εμφανίζεται συνήθως σαν ένας ψηλαφητός όζος ή σαν ένα επώδυνο οίδημα στον όρχι που μπορεί να γίνει αντιληπτό από τον ίδιο τον πάσχοντα ή από τον ερωτικό του σύντροφο», επισημαίνει ο κ. Γεώργιος Κουμάκης, Παθολόγος – Ογκολόγος, Αναπληρωτής Διευθυντής Β’ Παθολογικής Κλινικής Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας».

«

«Ευκαιριακά ένας άνδρας με μικρό ή ατροφικό όρχι μπορεί να διαπιστώσει κάποια αύξηση του μεγέθους του. Σε ποσοστό περίπου 30-40%, οι ασθενείς παραπονούνται για ένα βουβό πόνο ή κάποιο αίσθημα βάρους στην κάτω κοιλία, περιηβικά ή στο όσχεο, ενώ ο οξύς πόνος εμφανίζεται μόνο στο 10%. Οι κλινικές εκδηλώσεις εξαρτώνται και από τις θέσεις των πιθανών μεταστάσεων περίπου στο 10% των ασθενών». Τα συμπτώματα ποικίλουν ανάλογα με τη θέση της μετάστασης. • Μια ψηλαφητή μάζα στον τράχηλο (μετάσταση σε λεμφαδένες) • Βήχας ή δύσπνοια (πνευμονικές μεταστάσεις) • Ανορεξία, εμετός, ναυτία ή αιμορραγία από το έντερο • Πόνος στη μέση (μετάσταση σε οπισθοπεριτοναϊκούς κοιλιακούς λεμφαδένες ) • Πόνος στα οστά (μετάσταση στα οστά) • Συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα (μεταστάσεις στον εγκέφαλο) • Γυναικομαστία (στο 5% των ασθενών είναι η εκδήλωση συστηματικής ορμονικής διαταραχής).


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•35

Science Τεχνολογία και υγεία

Γράφει ο Δημήτρης Παπαντωνίου

«Εκτυπωτής» δέρματος επουλώνει πληγές

Ο έλεγχος της συνείδησης σε... κάψουλα

Μια «έξυπνη» κάψουλα που κατασκεύασαν ερευνητές από το πανεπιστήμιο της Φλόριντα, μπορεί να ενημερώνει για το αν ο ασθενής λαμβάνει σωστά τη δόση φαρμάκου που του έχει χορηγήσει ο γιατρός του. Το ένα μέρος της κάψουλας περιλαμβάνει την κεραία, η οποία έχει εκτυπωθεί με υλικό που προέρχεται από μη τοξικά, αγώγιμα νανοσωματίδια αργύρου. Επίσης περιέχει ένα μικροτσίπ σε μέγεθος τελείας. Μετά την κατάποσή της, η κάψουλα επικοινωνεί με το δεύτερο σημαντικό στοιχείο του συστήματος. Μια μικρή ηλεκτρονική συσκευή που φέρει πάνω του ο ασθενής, και η οποία μελλοντικά δεν αποκλείεται να ενσωματωθεί σε ρολόι χεριού ή σε συσκευή κινητού τηλεφώνου. Με τη σειρά της η συσκευή, στέλνει σήμα σε κινητό τηλέφωνο ή ηλεκτρονικό υπολογιστή, ενημερώνοντας γιατρούς ή μέλη της οικογένειας του ασθενούς, ότι το χάπι έχει ληφθεί. (www.medgadget.com)

Από τα υποβρύχια στα έμβρυα Ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν εξετάζουν έμβρυα με ειδικούς μαγνητικούς ανιχνευτές, προκειμένου να εντοπίσουν τυχόν καρδιακές αρρυθμίες. Ο μόνος ανιχνευτής που είναι αρκετά ευαίσθητος για να μετρήσει τα αδύναμα μαγνητικά κύματα της καρδιάς των εμβρύων είναι η συσκευή SQUID, που χρησιμοποιείται για υποβρύχια ανίχνευση και έρευνες για πετρέλαιο. Μέχρι πρόσφατα η συσκευή χρησιμοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά για τη χαρτογράφηση του εγκεφάλου ενηλίκων. Για την εξέταση των εμβρύων, τοποθετείται πάνω από την κοιλιά της εγκύου, από όπου λαμβάνει ακόμη και τα πιο αδύναμα μαγνητικά κύματα. Στη συνέχεια στέλνει τα δεδομένα σε έναν ειδικό υπολογιστή που βρίσκεται σε διπλανό δωμάτιο. (www.medgadget.com)

Μπαστούνι υψηλής τεχνολογίας για τυφλούς αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα κορεάτικη εταιρεία. Το μπαστούνι ανιχνεύει εμπόδια, προειδοποιεί τον χρήστη με σήματα δόνησης, ενώ μπορεί να «διαβάζει» ακόμη και τους φωτεινούς σηματοδότες.

Ε

μπνευσμένοι από έναν κλασικό εκτυπωτή γραφείου, Αμερικανοί ερευνητές κατασκεύασαν μια συσκευή, που ψεκάζει δερματικά κύτταρα κατευθείαν πάνω σε εγκαύματα ή τραύματα. Ο «εκτυπωτής» δέρματος μάλιστα έχει τοποθετηθεί και σε έναν ειδικά κατασκευασμένο σκελετό, που μπορεί να μεταφερθεί με ροδάκια, πάνω από τον ασθενή, στο κρεβάτι του νοσοκομείου. Όπως ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες, η ερευνητική ομάδα από το πανεπιστήμιο Γουέικ Φόρεστ στη Βόρεια Καρολίνα, ένα λέιζερ μπορεί και «διαβάζει» το μέγεθος και το σχήμα της πληγής, προκειμένου να εφαρμόσει με ακρίβεια ένα στρώμα από δερματικά κύτταρα. «Στην κυριολεξία εκτυπώνουμε τα κύτταρα απευθείας πάνω στην πληγή» λέει ο Κάιλ Μπάιντερ που συνέβαλε στο σχεδιασμό της συσκευής. «Μπορούμε να βάλουμε συγκεκριμένα κύτταρα, εκεί που πρέπει να μπουν». Μέχρι σήμερα η μέθοδος, γνωστή ως «βιοεκτυπωτής», έχει εφαρμοστεί μόνο σε ποντίκια, όμως έχει δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά στην ασφάλεια αλλά και την ταχύτητα της ίασης. «Καταφέραμε να επουλώσουμε ολόκληρη την πληγή μέσα σε δύο εβδομάδες», εξηγούν

οι ερευνητές, τονίζοντας ότι «σε εκείνα τα ποντίκια που οι πληγές δεν αντιμετωπίστηκαν, ο χρόνος ίασης ήταν πέντε εβδομάδες». Η διαδικασία έχει ως εξής: Ανθρώπινα δερματικά κύτταρα υπόκεινται σε επεξεργασία , ώστε να προκύψουν κάποιοι άλλοι τύποι κυττάρων, όπως οι φιμπροβλάστες και τα κερατινοκύτταρα. Στη συνέχεια, αφού αυτά τοποθετηθούν σε ένα θρεπτικό διάλυμα για να πολλαπλασιαστούν, ψεκάζονται το ένα μετά το άλλο πάνω στην πληγή, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το προστατευτικό εξωτερικό στρώμα του δέρματος. Με τα συγκεκριμένα δεδομένα πλέον, οι επιστήμονες πρόκειται να ζητήσουν έγκριση από τον Αμερικανικό Oργανισμό Tροφίμων και Φαρμάκων, για να ξεκινήσουν οι δοκιμές της συσκευής και σε ανθρώπους. Ευελπιστούν μάλιστα ότι η συγκεκριμένη μέθοδος θα αποτελέσει εναλλακτική μέθοδο της μεταμόσχευσης δέρματος, ενώ θα δίνει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζονται άμεσα πληγές και εγκαύματα σε ανθρώπους που τραυματίζονται κατά τη διάρκεια πολέμων. Το επόμενο βήμα είναι να δοκιμαστεί το σύστημα και σε χοίρους, των οποίων το δέρμα μοιάζει με το ανθρώπινο, ενώ δεν αποκλείεται, η πρωτοποριακή μέθοδος να αποδειχθεί αποτελεσματική και στη θεραπεία του «διαβητικού (www.reuters.com) ποδιού». 


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

36•in•vitro

All that food

Συνεργάστηκε η Νίκα Γκρόπα , Kλινική Διαιτολόγος – Σύμβουλος Διατροφής

Μέλι

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Τ

ο μέλι είναι ένας αληθινός θησαυρός υγείας και δύναμης και η αξία του έχει εκτιμηθεί από τα πανάρχαια χρόνια. Παράγεται από το νέκταρ των λουλουδιών, που συλλέγουν οι μέλισσες. Οι μέλισσες απορροφούν το νέκταρ και με τη δράση των πεπτικών ενζύμων στο στομάχι τους παράγεται το μέλι, το οποίο αποθηκεύουν στις κηρήθρες τους μέχρι να ωριμάσει. Το μέλι αποτελείται κατά 70-80% από σάκχαρα, κυρίως γλυκόζη και φρουκτόζη και έχει μεγάλη θρεπτική αξία, αφού απορροφάται άμεσα από τον ανθρώπινο οργανισμό (1 κουταλιά της σούπας μέλι αποδίδει στον οργανισμό 64 Kcal). Έχουν αναγνωριστεί πάνω από 180 διαφορετικές ουσίες στο μέλι που το καθιστούν πολύτιμη τροφή. Περιέχει 16% νερό, 18 οργανικά οξέα, πρωτεΐνες και αμινοξέα, μεταλλικά στοιχεία σε μικρές ποσότητες (κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο κ.ά.), βιταμίνες (Β2, Β6, C, D, E, φολικό οξύ κ.ά.), φυσικές αρωματικές ουσίες κ.ά. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον δεν είναι τα επιμέρους θρεπτικά συστατικά του μελιού, όσο η συνύπαρξη όλων αυτών και ο τρόπος με τον οποίο δρουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Το μέλι είναι μια φυσική γλυκαντική ουσία με υψηλή ενεργειακή και θρεπτική αξία, αλλά οι ευεργετικές ιδιότητές του δεν σταματούν εκεί. Έχει ισχυρή αντιβακτηριδιακή και αντισηπτική δράση γι’ αυτό έχει χρησιμοποιηθεί στην επούλωση πληγών και χειρουργικών τραυμάτων. Βελτιώνει τη στοματική υγεία, βοηθάει στην καταπολέμηση του πεπτικού έλκους και στη γρήγορη αποκατάσταση της υγείας από φλεγμονές και λοιμώξεις. Περιέχει φλαβονοειδή, που έχουν την ικανότητα να δεσμεύουν τον σίδηρο, οπότε βοηθάει το άτομα που πάσχουν

tips >

από αναιμία. Η πληθώρα των αντιοξειδωτικών που περιέχει, βοηθάει στην καταπολέμηση των βλαπτικών ελεύθερων ριζών στο σώμα μας. Έτσι μας προστατεύει από εμφάνιση καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων – παράλληλα συγκαταλέγεται στα τρόφιμα που καθυστερούν τη γήρανση. Το μέλι είναι ισχυρά τονωτικό και χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά του σε χολίνη βοηθά όσους υποφέρουν από δυσκοιλιότητα. Η κατανάλωση μελιού επιταχύνει το μεταβολισμό του οινοπνεύματος, με αποτέλεσμα να απαλλάσσεται κανείς γρηγορότερα από την κατάσταση μέθης. Αυξάνει τον ρυθμό της καρδιάς, τα σάκχαρά του συμβάλλουν στην έκκριση σεροτονίνης (της λεγόμενης και ορμόνης της ευτυχίας, που χαλαρώνει και βοηθά στον ύπνο), ανακουφίζει από τον πονόλαιμο.

>

Πηγή: Πίνακες συνθέσεως τροφίμων και ελληνικών φαγητώνΑντωνία Τριχοπούλου 1992

ι ε ζ ά στ

υγεία

>

Η κρυστάλλωση του μελιού είναι ένα φυσικό φαινόμενο, που δεν προξενεί καμία αλλαγή στη θρεπτική του αξία. Σχετίζεται με τη φυτική προέλευση του μελιού και επηρεάζεται από τη σύνθεσή του. Ένα κρυσταλλωμένο μέλι επανέρχεται στη ρευστή του μορφή με έμμεση ήπια θέρμανση (σε μπεν μαρί) χωρίς, έτσι, να χάσει καμία από τις βιολογικές του ιδιότητες. Τ α παιδιά μπορούν άφοβα να καταναλώνουν μέλι από την ηλικία του ενός έτους και σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Στα βρέφη η χρήση του απαγορεύεται, καθώς δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως η εντερική τους χλωρίδα και μπορεί να δημιουργηθούν επικίνδυνοι μικροοργανισμοί, που προκαλούν ακόμη και τον θάνατο (μικρόβιο Clostridium botulinum).  ία κουταλιά της Μ σούπας μέλι μαλακώνει και ανακουφίζει τον πονεμένο λαιμό.

Σύνθεση τροφίμων ανά 100 γρ. Μέλι σε βάζο: Θερμίδες (kcal): 288 Πρωτεΐνες (gr): 0.4 Υδατάνθρακες (gr): 76.4 Νερό (gr): 23 Χοληστερόλη (mg):0 Ριβοφλαμίνη (mg): 0,05 K (mg):51 Ca (mg):5 Mg (mg):2

Είδη μελιού Η ποιότητα, το άρωμα, το χρώμα και η σύσταση κάθε είδους μελιού είναι διαφορετική. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά εξαρτώνται από το φυτό από όπου άντλησαν οι μέλισσες το νέκταρ (θυμαρίσιο, ελάτου, ανθέων κ.ά.), από την περιοχή προέλευσης και από τον τρόπο παραλαβής του μελιού από τις κηρήθρες.

Θυμαρίσιο μέλι: Έχει ανοιχτόχρωμη

λαμπερή εμφάνιση και εξαιρετικά ευχάριστη γεύση. Αποτελεί άριστο τονωτικό και έχει αντισηπτικές ιδιότητες. Έχει ευεργετική δράση στο πεπτικό σύστημα και βοηθάει στη γρήγορη επούλωση των πληγών. Κρυσταλλώνει σε διάστημα 6 με 18 μήνες από την παραγωγή του.

Πευκόμελο: Θεωρείται μέλι πλούσιο

σε ιχνοστοιχεία (σίδηρος, ψευδάργυρος, μαγνήσιο κ.λπ.), μέταλλα, σε πρωτεΐνες και αμινοξέα. Δεν είναι ιδιαίτερα γλυκό και είναι από τις κατηγορίες μελιού που δεν κρυσταλλώνουν.

Μέλι της πορτοκαλιάς: Έχει έντονο

ανοιχτόχρωμο χρώμα, υπέροχο άρωμα και εξαιρετική γεύση. Περιέχει πολλές βιταμίνες και επιδρά αγχολυτικά και καταπραϋντικά. Κρυσταλλώνει σε 1 με 2 μήνες από την παραγωγή του.

Μέλι ελάτης: Παράγεται από τις

μελιτώδεις εκκρίσεις του έλατου και έχει υπέροχη γεύση. Είναι πλούσιο σε ιχνοστοιχεία και περιέχει βιταμίνες σε μικρές ποσότητες (ασβέστιο, φώσφορος, κάλιο κ.λπ.). Θεωρείται ιδανικό για παθήσεις του στομάχου και του εντέρου. Παραμένει ρευστό σχεδόν για πάντα.

Μέλι καστανιάς: Η γεύση του πικρίζει ελάχιστα και έχει έντονο άρωμα. Παράγεται από το νέκταρ και τις μελιτώδεις εκκρίσεις της καστανιάς. Έχει τονωτικές ιδιότητες και βοηθά στην αντιμετώπιση γαστρεντερικών διαταραχών. Κρυσταλλώνει αργά σε 1 με 2 χρόνια.

Μέλι ερείκης: Θεωρείται μέλι υψηλής θρεπτικής αξίας. Άριστο τονωτικό για τον ανθρώπινο οργανισμό μπορούν να το χρησιμοποιούν ομάδες ανθρώπων όπως ηλικιωμένοι ή παιδιά που χρειάζονται άμεση τόνωση του οργανισμού τους. Κρυσταλλώνει σε 1 με 3 μήνες από την παραγωγή του.

Μέλι ηλίανθου: Είναι ανοιχτόχρωμο μέλι και είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες. Κρυσταλλώνει σε 1 με 2 μήνες.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•37

Ανταπόκριση Βιέννη, 45ο EASL*

Γράφει ο Θανάσης Τρομπούκης

* Ευρωπαϊκή Εταιρεία για τη Μελέτη του Ήπατος

«Ε

ίμαι και εγώ ένα από τα πρόσωπα πίσω από τους αριθμούς». Με αυτή τη δήλωση, η Ναντίν Πιορκόφσκι ξεκίνησε να διηγείται την περιπέτειά της με την ηπατίτιδα C, η οποία μετράει ήδη σχεδόν δύο δεκαετίες. Το ήπαρ επιτελεί σημαντικές λειτουργίες για τον οργανισμό. Απομακρύνει τις τοξίνες από το αίμα, μεταβολίζει τα φάρμακα και παράγει μια σειρά από ουσίες που βοηθούν στην πήξη του αίματος, στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στο σώμα και την πέψη των τροφών. Η υγεία του τίθεται σε κίνδυνο όταν προσβαλλόμαστε από τον ιό της ηπατίτιδας. Οι πιο γνωστοί ιοί είναι οι Α, Β, C, D, E, οι οποίοι όταν εισέρχονται στο σώμα, μεταφέρονται στο ήπαρ, προκαλούν φλεγμονή στο ήπαρ. Οι ιοί Β και C είναι οι πιο επικίνδυνοι. «Η φλεγμονή του ήπατος είναι σαν το ηλιακό έγκαυμα του δέρματος. Σε βάθος χρόνου μπορεί να προκαλέσει ακόμα και καρκίνο... με τη διαφορά ότι η φλεγμονή του ήπατος, σε αντίθεση με το ηλιακό έγκαυμα, δεν δίνει συμπτώματα ώστε να το καταλάβουμε και να το αντιμετωπίσουμε εγκαίρως» εξηγεί ο Δρ Άσλεϊ Μπράουν, ερευνητής από το Imperial College του Λονδίνου. Η Ναντίν αγνοούσε επί 16 χρόνια ότι έχει ηπατίτιδα, παρά το γεγονός ότι επανειλημμένως είχε υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις αναζητώντας την αιτία της κόπωσης που αισθανόταν. «Αισθανόμουν κουρασμένη... εξουθενωμένη και ο γιατρός μου σύστηνε να πάρω βιταμίνες... » εξομολογείται σε δημοσιογράφους που παρακολούθησαν το 45ο Ετήσιο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Μελέτη του Ήπατος που διεξήχθη στη Βιέννη. Η αόρατη απειλή Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μία επικίνδυνη ασθένεια, η ιογενής ηπατίτιδα υποδιαγιγνώσκεται από τους ειδικούς ή ακόμα και όταν διαγνωσθεί, οι ασθενείς δεν είναι συνεπείς με τη θεραπεία. «Πολλοί θεωρούν ότι η ηπατίτιδα δεν αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για τις χώρες της βόρειας Ευρώπης. Αυτό είναι πέρα ως πέρα λάθος» τονίζει ο Δρ Μπράουν. Και πράγματι η μετακίνηση των πληθυσμών έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη γεωγραφία της νόσου. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Ολλανδία έδειξε ότι το 77% των ασθενών με ηπατίτδα Β έχουν γεννηθεί σε άλλη χώρα. «Κλειδί» η συμμόρφωση των ασθενών Κοινή διαπίστωση των ειδικών είναι ότι η αντιμετώπιση της χρόνιας ηπατίτιδας Β απαιτεί πολύ υπομονή από τους ασθενείς. Τα διαθέσιμα φάρμακα είναι η ιντερφερόνη και τα από του στόματος νουκλεοσιδικά ανάλογα (λαμιβουντίνη, διπιβαλική αδεφοβίρη, εντεκαβίρη, τελμπιβουντίνη), τα οποία προσπαθούν να αναστείλουν τον πολλαπλασιασμό του ιού. Όταν ένας ασθενής με χρόνια ηπατίτιδα Β ξεκινήσει τη θεραπεία και έπειτα κουραστεί και την αφήσει, κινδυνεύει να εμφανίσει ανοχή σε κάποιο από τα αντιικά φάρμακα, με αποτέλεσμα να στερείται θεραπευτικών επιλογών. Αν μείνει προσηλωμένος στη θεραπεία του,

Υπολογίζεται ότι 14 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πάσχουν από ιογενή ηπατίτιδα. Από αυτούς μόλις 1 στους 10 γνωρίζουν ότι έχουν προσβληθεί από τον ιό. Όταν η ιογενής ηπατίτιδα δεν αντιμετωπιστεί στην οξεία της φάση (αρχική) εξελίσσεται σε χρόνια με ορατό τον κίνδυνο της κίρρωσης του ήπατος.

Ελπίδες για τη χρόνια ηπατίτιδα όμως, θα έχει κατά 96% υγιές ήπαρ, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο Δρ Μπράουν. Πιο κοντά στην πλήρη ίαση της Χρόνιας Ηπατίτιδας Β Φαρμακευτικές εταιρείες ή και ανεξάρτητοι οργανισμοί διεξάγουν συνεχείς κλινικές μελέτες για να προσδιορίσουν την αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών ουσιών, με απώτερο στόχο την πλήρη ίαση της χρόνιας ηπατίτιδας Β. Κι όπως φαίνεται δεν είναι πολύ μακριά από τον στόχο τους. Ο Δρ Πιέτρο Λαμπερτίνο, καθηγητής στο τμήμα Γαστρεντερολογίας του πανεπιστημίου του Μιλάνου, παρουσίασε τα δεδομένα μιας σημαντικής έρευνας που διεξάγεται στην Ιταλία, στην οποία δεν συμμετέχουν εθελο-

ντές επιλεγμένοι με αυστηρά κριτήρια -όπως συμβαίνει στις περισσότερες έρευνες- αλλά «κοινοί» ασθενείς. Στόχος της μελέτης ήταν να φανεί αν πράγματι η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής ισχύει στον γενικό πληθυσμό. Και πράγματι, τα δεδομένα έδειξαν ότι 97% των ασθενών που λάμβαναν θεραπευτική αγωγή (εντεκαβίρη) επί 24 μήνες, είχαν θετική ιική ανταπόκριση. Μάλιστα ο Δρ Λαμπερτίνο τόνισε ότι ήδη σε μία μελέτη του το 94% των ασθενών με συγκεκριμένο τύπο ηπατίτιδας Β (NUC-naϊve HBeAg-negative) μετά από δύο χρόνια ο ιος δεν ήταν ανιχνεύσιμος στο αίμα τους.

Όσοι συμμορφώνονται με τη θεραπεία έχουν πιθανότητες για 96% υγιές ήπαρ.

Ενθαρρυντικές ειδήσεις Εννιά στους δέκα ασθενείς με ηπατίτιδα C γενότυπου 1 ενδεχομένως να μπορούν να ιαθούν πλήρως από τη νόσο τους, αν υποβληθούν σε εξάμηνη εντατική θεραπεία με πεγκιντερφερόνη και τελαπρεβίρη. Πολυεθνική μελέτη που βρίσκεται σε φάση ΙΙ έδειξε ότι μία νέα ουσία (caspase inhibitor GS-9450) μπορεί να αποτελέσει τη νέα θεραπεία κατά της μη αλκοολικής λιπώδους διήθησης του ήπατος. Η μαύρη σοκολάτα ενδεχομένως να «συντα-

γογραφείται» στο μέλλον από γιατρούς σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος και υπέρταση. Η ανακοίνωση έγινε από Ισπανούς ερευνητές, οι οποίοι τονίζουν ότι η μαύρη σοκολάτα περιέχει αντιοξειδωτικά που μειώνουν τη μεταγευματική αρτηριακή πίεση στο ήπαρ. Ερευνητές ταυτοποίησαν δύο γονιδιακές υπογραφές σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, γεγονός που στο μέλλον ίσως επιτρέπει στους γιατρούς να προχωρούν σε προληπτική θεραπεία ασθενών που είναι φορείς των δύο γονιδίων.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

38•in•vitro

Baby boom

Συνεργάστηκε ο Αντώνης Στεφανίδης – Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Περιτομή

Αντένδειξη για τη διενέργεια της περιτομής είναι η παρουσία υποσπαδίας, δηλαδή οι περιπτώσεις κατά τις οποίες το έξω στόμιο της ουρήθρας δεν βρίσκεται στο κέντρο της βαλάνου, αλλά σε χαμηλότερα σημεία του φαλλού.

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Το δίλημμα είναι ιατρικό

Ο

ι περισσότεροι γονείς, στο πλαίσιο της καθαριότητας, από τη νεογνική σχεδόν ηλικία των αγοριών τους προσπαθούν να τραβήξουν το δέρμα του φαλλού προς τα πίσω, ώστε να αποκαλυφθεί η βάλανος. Πρακτικά, όμως, αυτό πολλές φορές είναι αδύνατο λόγω της φυσιολογικής νεογνικής φίμωσης, η οποία είναι παροδική, αλλά με την πάροδο του χρόνου υποστρέφεται. Την περίοδο αυτή η υπερβολική επιμονή γιατρών και γονιών να βγάλουν τη βάλανο προς τα έξω, μερικές φορές έχει ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό και τη δημιουργία πραγματικής φίμωσης. Πέρα, όμως, από τον τραυματισμό, η προσπά-

θεια της βίαιης αποκάλυψης μπορεί να έχει και ως συνέπεια την αδυναμία επαναφοράς του δέρματος, ώστε να καλυφθεί εκ νέου η βάλανος, με αποτέλεσμα να χρειαστεί άμεσα χειρουργική παρέμβαση (παραφίμωση). Ποια είναι, όμως, τα «σημάδια», ώστε οι γονείς να ανησυχήσουν και να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό; Οι γονείς θα πρέπει κυρίως να ανησυχούν και να αποτείνονται σε παιδοουρολόγο όταν παρατηρούν: α) Ν  α φουσκώνει το δέρμα κατά τη διάρκεια της ούρησης από ούρα που κατακρατούνται, β) να είναι επώδυνη η ούρηση λόγω τοπικού ερεθισμού και γ) να αισθάνονται ενοχλήματα τα μεγαλύτε-

ρα κυρίως παιδιά κατά τη διάρκεια αυτόματων στύσεων. Σε αυτές, ακριβώς, τις περιπτώσεις αλλά και σε αγόρια με συγγενείς ανωμαλίες του ουροποιητικού, όπως είναι η λεγόμενη κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση, ο αποφρακτικός μεγαουρητήρας ή ουρητηροκήλη, που παρουσιάζουν υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, συνιστάται περιτομή. Πέραν των ειδικών αυτών περιπτώσεων η επέμβαση συνήθως γίνεται μετά το 4ο έτος της ηλικίας υπό γενική αναισθησία και συνίσταται στην αφαίρεση τμήματος του δέρματος του φαλλού, ώστε να παραμείνει πλέον η βάλανος ακάλυπτη. Κατά την επέμβαση απαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα για ένα καλό κοσμητικό αποτέλεσμα.

Αλήθειες και ψέματα Αν και υπάρχουν αναφορές σχετικά με τη μείωση της αισθητικότητας του φαλλού στους περιτομημένους, λόγω της διατομής των απολήξεων των αισθητικών νεύρων στην επέμβαση όσο και από τη χρόνια τριβή από την ακάλυπτη πλέον βάλανο, κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε σε πρόσφατες επιστημονικές μελέτες. Επιπλέον, υπάρχουν αναφορές ότι τα άτομα αυτά σπανίως εμφανίζουν πρόωρη εκσπερμάτιση. Η περιτομή, μάλιστα, προτείνεται ως εναλλακτική αντιμετώπιση σε όσους παρουσιάζουν πρόβλημα πρόωρης εκσπερμάτισης, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση «Νew Εngland Journal of Μedicine». Συγκεκριμένα, τριάντα δύο άνδρες, ηλικίας 20-55 ετών, που υποβλήθηκαν σε περιτομή λόγω στένωσης ή/και φίμωσης, έχοντας προϋπάρχουσα πρόωρη

εκσπερμάτιση, ρωτήθηκαν για τη σεξουαλική τους ζωή μετά την επέμβαση. Σε 17 απ’ αυτούς (53,2%) η περιτομή αποδείχτηκε αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της πρόωρης εκσπερμάτισης με ταυτόχρονη βελτίωση της ικανοποίησης από τη σεξουαλική ζωή αμφοτέρων των συντρόφων. Δέκα άτομα (31,2%) ανέφεραν σημαντική επιμήκυνση του χρόνου εκσπερμάτισης, χωρίς όμως να φτάσει στο πλήρες επιθυμητό αποτέλεσμα, με παράλληλη βελτίωση της σεξουαλικής ζωής. Τις προηγούμενες δεκαετίες επικρατούσε η άποψη πως η περιτομή λειτουργούσε ευεργετικά ως μέτρο προφύλαξης για τα σεξουαλικώς μεταδι-

Στο 53,2% η περιτομή αποδείχθηκε αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της πρόωρης εκσπερμάτισης

δόμενα νοσήματα. Τα πρόσφατα, όμως, βιβλιογραφικά δεδομένα φαίνεται πως ανατρέπουν την παραδοσιακή αυτή προσέγγιση, όπως ακόμα και το ασυμβίβαστο της περιτομής με τον καρκίνο του πέους, καθώς σε μια σειρά ασθενών από τις ΗΠΑ το 42% των πασχόντων είχε υποβληθεί σε περιτομή στην παιδική ηλικία. Η περιτομή είναι η πλέον συνήθης χειρουργική επέμβαση στον κόσμο. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, το 30% των ανδρών παγκοσμίως υποβάλλεται σε αυτή. Είναι όμως και μία από τις πιο «ευαίσθητες» επεμβάσεις. Η θρησκευτική περιτομή αποτελεί περισσότερο μία κοινωνικοπολιτιστική παρά μία ιατρική ένδειξη και εφαρμόζεται κατά κανόνα στους Εβραίους σε νεογνική ηλικία και σε Μουσουλμάνους στην παιδική ηλικία.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•39

Eναλλακτικά

Συνεργάστηκε ο Γιώργος Κακαβάς, Φυσικοθεραπευτής

Πόνος στη μέση

Γράφει η Σοφία Νέτα

Εργονομία Όσο καλή και να είναι μία θεραπεία, όμως, είναι απαραίτητη και η συμβολή της εργονομίας, η οποία με τη βοήθεια της εμβιομηχανικής (η επιστήμη που αναλύει την κίνηση και τη στάση του ανθρώπινου σώματος) προσπαθεί να κατανοήσει και να λύσει το γόρδιο δεσμό του ρόλου που παίζει η βαρύτητα πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Το σώμα μας καθημερινά δέχεται στατικά (κάθισμα, όρθια στάση, ύπνος) και δυναμικά (εργασία, αθλητισμός) φορτία, τα οποία πρέπει να κατανέμονται σωστά και να μη φορτίζουν σε επικίνδυνο βαθμό τους δίσκους και τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης. Η εργονομία βοηθά να βρίσκεται για τον κάθε ασθενή το κατάλληλο ορθοπεδικό βοήθημα που πολλές φορές μπορεί να κατασκευαστεί και στα μέτρα του. Υπάρχει η δυνατότητα να κατασκευαστούν μαξιλάρια μέσης και αυχένα, μετά από μετρήσεις, για να εφαρμόζουν τέλεια στις κυρτώσεις. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν αυξημένη πλατυποδία, η οποία με τη μεταφορά των δυνάμεων από το έδαφος προς τη σπονδυλική στήλη και τη λεκάνη, φορτίζει σε μεγάλο βαθμό τις δομές τους. Έτσι, μετά από εξέταση στατικής πελματογραφίας και ανάλυση των δυνάμεων, ο ασθενής μπορεί να φορέσει στα παπούτσια του σταθεροποιητές της σπονδυλικής στήλης, που βελτιώνουν σε μεγάλο βαθμό τα συμπτώματα (ιδιαίτερα αποτελεσματικό για όσους κάνουν επαγγέλματα με πολύ ορθοστασία ή για αθλητές και ανθρώπους που γυμνάζονται ερασιτεχνικά).

Αποκατάσταση (μετά τη θεραπεία) Αυτό το κομμάτι είναι και το πιο παρεξηγημένο στη χώρα μας… Τι γυμναστική είναι καλή όταν πονάω; Η απάντηση είναι ΚΑΜΙΑ! Όταν υπάρχει ένα μυοσκελετικό πρόβλημα, πρέπει πρώτα να μειωθούν τα συμπτώματα, να επανέλθει η κινητικότητα και σιγά σιγά ο ασθενής να μπει σε ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα εκγύμνασης με τη βοήθεια ειδικού στην αρχή και μετά κατ’ οίκον ή σε κάποιο φυσικοθεραπευτήριο ή ειδικό γυμναστήριο. Το πρόγραμμα πρέπει να είναι εξατομικευμένο, γιατί υπάρχουν ασθενείς υπέρβαροι ή μεγάλης ηλικίας που χρειάζονται ειδική φροντίδα. Η κολύμβηση είναι η γυμναστική που βοηθά περισσότερο αυτούς τους ασθενείς, γιατί δεν φορτίζει τη μέση. Πάντως, καθώς τα ηλικιακά όρια της οσφυαλγίας μειώνονται συνεχώς, η έρευνα δείχνει ότι νέες μορφές γυμναστικής βοηθούν στο πρόβλημα. Στόχος είναι η ενδυνάμωση των σταθεροποιητικών μυών της σπονδυλικής στήλης και η δημιουργία σωστής στάσης του σώματος. Μορφές γυμναστικής, όπως PILATES, YOGA, GYROTONIC συντηρούν τους ασθενείς σε καλή κατάσταση και βοηθούν ακόμη και χειρουργημένους ασθενείς να επανακάμψουν πιο γρήγορα στην καθημερινότητα.

Λύση δεν είναι μόνο το χειρουργείο Η τεχνολογία προσφέρει καινούργια μέσα για την αντιμετώπιση των μυοσκελετικών προβλημάτων, που έτσι και αλλιώς είναι κατά 98% προβλήματα μηχανικής αιτιολογίας, άρα θέλουν μηχανική ανάλυση και θεραπεία.

Ο

ι έρευνες δείχνουν ότι οκτώ στους δέκα ανθρώπους θα υποφέρουν από τη μέση τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Σε πολλές χώρες, τα προβλήματα με τη μέση είναι η δεύτερη αιτία για την οποία κάποιος υποβάλλεται σε χειρουργική επέμβαση και για αυτό στις ΗΠΑ ονομάζεται “πρόβλημα των πενήντα δισεκατομμυρίων δολαρίων” (τόσο εκτιμάται ότι είναι το ετήσιο κόστος για τη δημόσια υγεία). Γι’ αυτό και στην Αμερική με τη βοήθεια της επιστήμης (βιοτεχνολογία, εργονομία, απεικονιστική) ανακαλύπτουν συνεχώς καινούργιες μεθόδους κάτω από την αυστηρή επίβλεψη του FDA (αντίστοιχος του δικού μας ΕΟΦ). Στην Ελλάδα, ακόμα και σήμερα, πολλοί καταφεύγουν στο χειρουργείο για να αντιμετωπίσουν την οσφυαλγία, παρότι αυτή θα έπρεπε να είναι η τελευταία λύση για ένα μυοσκελετικό πρόβλημα. Η πιο σύγχρονη εξέλιξη στη θεραπεία των μυοσκελετικών προβλημάτων είναι το Fysiotek. Πρόκειται για ένα μηχάνημα, που κατασκευάστηκε στα εργαστήρια της NASA, με το οποίο αντιμετωπίζονται πλέον δεκάδες από τα συνήθη περιστατικά που ταλαιπωρούν χιλιάδες άνδρες και γυναίκες, όπως οσφυαλγία, κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, αυχενικό σύνδρομο, αυχενικός πονοκέφαλος, ίλιγγος ή ζαλάδα, αυχενοβραχιόνιο σύνδρομο, πόνοι πλάτης, ωμαλγία, γοναλγία, πόνοι στο ισχίο και σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, αλλά ακόμα και μετεγχειρητικά προβλήματα σπονδυλικής στήλης και άκρων, καθώς και αθλητι-

κές κακώσεις. Το Fysiotek είναι ένας τρόπος μηχανικής διάγνωσης και θεραπείας. Αναλύει κάθε σπονδυλικό επίπεδο ή άρθρωση ξεχωριστά και προβάλλει τα αποτελέσματα της ανάλυσης, της διάγνωσης, αλλά και της θεραπείας σε μια οθόνη. Αυτά τα αποτελέσματα μπορούν να αναλυθούν και να εκτυπωθούν ξεχωριστά για κάθε ασθενή. Με τη μέθοδο αυτή, ο πόνος εξαλείφεται μέσω της αύξησης της κυκλοφορίας του αίματος στην περιοχή του πόνου, όπου μειώνεται το οίδημα και βελτιώνεται η κινητικότητα των αρθρώσεων. Όπως εξηγεί ο φυσικοθεραπευτής – χειροθεραπευτής Γ. Κακαβάς, «το Fysiotek έχει το μοναδικό πλεονέκτημα να αξιολογεί και να αναλύει κάθε σπονδυλικό επίπεδο ή άρθρωση ξεχωριστά και να καταρτίζει ειδικά διαμορφωμένο πρόγραμμα θεραπείας. Επίσης, έχει την ικανότητα να αξιολογεί τους μυς του ανθρώπινου σώματος, να εντοπίζει και να θεραπεύει επώδυνα σημεία σε αυτούς (trigger points) όπως και να ερεθίζει σημεία βελονισμού». Όπως λένε όσοι το χειρίζονται το εν λόγω σύστημα, δεν έχει παρενέργειες, γιατί δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις ασθενών που η νέα τεχνολογία αδυνατεί να βοηθήσει κι αυτοί είναι οι καρκινοπαθείς, με όγκο στη σπονδυλική στήλη.

Η μέθοδος δεν ενδείκνυται σε ασθενείς με κατάγματα, οστεοπόρωση μεγαλύτερη του 45%,και στις έγκυες.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

40•in•vitro

Ψυχολογία

Συνεργάστηκε ο Κώστας Παπασταμάτης, Ιατρός - Σεξολόγος, Tμήμα Σεξουαλικών Δυσλειτουργιών Σισμανόγλειο Νοσοκομείο

Ερωτική επιθυμία

Γράφει η Σοφία Μαρία Σοφιανού

Λίμπιντο σε ελεύθερη πτώση Πώς θα βελτιώσω την ερωτική μου επιθυμία; «Θεωρούσα τον εαυτό μου έναν ιδιαίτερα ερωτικό άνθρωπο. Σε κάθε μου σχέση έδινα μεγάλη σημασία στο σεξ, φρόντιζα γι’ αυτό εσωτερικά και εξωτερικά και είχα πάντα έντονη επιθυμία για να το ζω και να το απολαμβάνω. Όταν γνώρισα τον Αλέξανδρο τα σώματά μας ταίριαξαν απόλυτα και ζήσαμε και οι δύο έντονες συγκινήσεις, μεγάλες επιθυμίες και ενδιαφέρουσες φαντασιώσεις…για ένα χρόνο περίπου! Σήμερα είμαστε μαζί 6 χρόνια και από τότε δεν έχω αισθανθεί αυτό που ήμουν κάποτε. Η ερωτική μου επιθυμία έχει πέσει σε χειμερία νάρκη, δεν θέλω να ζήσω τίποτα, δεν μπορώ να νιώσω, δεν ξέρω πια τι είναι ερωτική ζωή. Φοβάμαι ότι τελείωσε για μένα αυτό. Ότι ποτέ πια δεν θα ξαναδώ τον εαυτό μου όπως ήταν κάποτε. Οι λόγοι; Οικογενειακά προβλήματα, φόρτος εργασίας και προσωπική αναζήτηση… δεν ξέρω εάν αυτά είναι ικανά να «κοιμήσουν» ένα σώμα. Ο Αλέξανδρος πάλι προσπαθεί πολύ για μας, μου δηλώνει πάντα το πόσο πολύ με θέλει, πόσο του λείπω. Συναισθηματικά είμαι δεμένη μαζί του, μα όχι ερωτικά. Τον αγαπώ, αλλά δεν μπορώ να μας δώσω αυτό που έχει κάθε φυσιολογικό ζευγάρι… ερωτική ζωή», αναφέρει η Μαρίνα που αισθάνεται «ασέξουαλ», όπως λέει και που την ενδιαφέρει να βελτιώσει την ερωτική της επιθυμία για τον εαυτό της, αλλά και για τον σύντροφό της. Ποιος πείραξε την ερωτική μου επιθυμία; Η έννοια της «ερωτικής επιθυμίας» δύσκολα προσδιορίζεται. Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος έχει «χαμηλή ερωτική επιθυμία»; Πρόκειται για το πάθος, τη λαχτάρα, τη λαγνεία ή την υπέρμετρη σεξουαλική δραστηριότητα; Στις επιστήμες ψυχικής υγείας η ερωτική επιθυμία συχνά ταυτίζεται με τη φροϋδική έννοια της λίμπιντο. Κατά τον Ζίγκμουντ Φρόιντ, η λίμπιντο αποτελεί ενδογενές ερωτικό ένστικτο, μια παρόρμηση που απαιτεί άμεση εκτόνωση. Όταν το άτομο δεν είναι σε θέση να βιώσει αυτή την παρόρμηση, το γεγονός αυτό επιφέρει σημαντικές επιδράσεις στην ψυχική του ισορροπία και αποτελεί σημαντική ένδειξη ψυχοπαθολογίας. Αντιθέτως, οι σύγχρονες θεωρίες και τα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν μια περισσότερο πολυδιάστατη έννοια της «ερωτικής επιθυμίας», που αποτελεί σημείο συνάντησης και αλληλεπίδρασης πολλών διαφορετικών παραμέτρων όπως: βιολογικών (νευρολογικών, ενδοκρινολογικών), ψυχολογικών (στρες, πένθος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, απουσία ερεθισμάτων), κοινωνικών (σχέσεις, επικοινωνία, αλλαγή ρόλων μέσα στη σχέση) και πολιτισμικών (θρησκευτική παιδεία).

Κι όμως υπάρχουν λύσεις Αναρωτηθείτε Δώστε πραγματικές απαντήσεις στον εαυτό σας σε ερωτήσεις όπως: Είναι μια κατάσταση χρόνια ή προέκυψε πρόσφατα; Είναι μια γενικευμένη κατάσταση, εκδηλώνεται δηλαδή με όλους τους ερωτικούς συντρόφους, σε όλες τις περιστάσεις και σε όλες τις σεξουαλικές δραστηριότητές μου, ή περιστασιακή, περιορίζεται δηλαδή περισσότερο σε συγκεκριμένο ερωτικό σύντροφο, σεξουαλικές πρακτικές ή περιστάσεις; Αφιερώστε χρόνο στη σκέψη και τον σύντροφό σας Η δημιουργία της ερωτικής ατμόσφαιρας και η σταδιακή καλλιέργεια της ερωτικής επιθυμίας αποτελούν σημαντικό όπλο ενάντια στη μονοτονία. Συζητήστε με τον σύντροφό σας και πείτε τις αλήθειες που θα σας απελευθερώσουν. Η ελεύθερη έκφραση και αποδοχή των ερωτικών φαντασιώσεων εξαρτάται από τη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει τη σχέση. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος, ούτε χρειάζεται να φορτώνουμε τη σεξουα-

>

> > >

λική μας ζωή με τόσα «πρέπει». Ο κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες και τρόπο έκφρασης. Πρόβλημα θεωρείται μόνο ό,τι μας εμποδίζει να χαρούμε την ερωτική μας ζωή. Η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς, όπως και κάθε άλλο πρόβλημα που χρειάζεται αμοιβαία καλή θέληση και κατανόηση. Το σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι κανένα δυνατό συναίσθημα δεν έχει πάντα την ίδια ένταση. Οι άνθρωποι και τα συναισθήματά τους έχουν πολλές διακυμάνσεις. Οι σχέσεις που διαρκούν για πάντα είναι εκείνες που έχουν την ικανότητα να πεθαίνουν και να ξαναγεννιούνται πολλές φορές.

> >

Ζητήστε βοήθεια Εάν το πρόβλημα επιμένει για καιρό και δεν μπορείτε να διακρίνετε πού εντοπίζεται, τότε ζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχολόγου ή ενός γιατρού – σεξολόγου. Για κάθε περίπτωση εάν είναι ψυχολογικοί ή οργανικοί οι λόγοι, θα βοηθήσετε με τη θεραπεία τον εαυτό σας και τη σχέση σας.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

IN•VITRO•41

Προτείνουμε Ιατρικές σελίδες H ψυχολογία της δίαιτας Η διδάκτωρ ψυχιατρικής στο πανεπιστήµιο της Πενσιλβάνια Τζούντιθ Μπεκ παρουσιάζει το δικό της πρόγραµµα για την απώλεια βάρους. Δεν πρόκειται για µια δίαιτα, αλλά για ένα πρόγραµµα που προσαρµόζεται σε κάθε δίαιτα και βοηθά να αλλάξουµε τη νοοτροπία µας σχετικά µε το φαγητό και τον εαυτό µας. ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΔΙΟΠΤΡΑ ΤΙΜΗ: 19,00 €

To In Vitro και σε ηλεκτρονική μορφή

Business mail

Πλέον µπορείτε να διαβάσετε το In Vitro και µέσω διαδικτύου. H διαδικασία είναι πολύ απλή. Πληκτρολογήστε την παρακάτω διεύθυνση issuu.com/invitromagazine και θα εµφανιστούν στην οθόνη σας όλα τα τεύχη του περιοδικού. Πατώντας στο εξώφυλλο του ενός θα µπορέσετε να το ανοίξετε και να το ξεφυλλίσετε σε πραγµατικό χρόνο. Aν θέλετε µπορείτε να το κατεβάσετε σε µορφή PDF στην επιφάνεια του υπολογιστή σας. Έτσι δηµιουργείτε το προσωπικό σας αρχείο από τεύχη του In Vitro. Προσοχή όµως διότι απαγορεύεται η αναπαραγωγή και αναδηµοσίευση των θεµάτων του περιοδικού.

Η βίβλος της φροντίδας του μωρού Ένας ενηµερωτικός οδηγός για την φροντίδα του µωρού από τη γέννηση έως και τα τρία χρόνια ζωής του. Περιέχει χρήσιµες πληροφορίες για την διατροφή και την ψυχολογία του παιδιού ενώ παρουσιάζει µήνα προς µήνα τα στάδια ανάπτυξης του µωρού έως τα τρία χρόνια της ζωής του. ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΨΥΧΟΓΙΟΣ ΤΙΜΗ: 35,00 €

Διδασκαλία και Εκπαίδευση στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Πρακτικός οδηγός για τη διδασκαλία και την εκπαίδευση στην καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση από τους καθηγητές Θ. Ξάνθο και Λ. Παπαδηµητρίου. Με σαφή και παραστατικό τρόπο παρέχονται οι σύγχρονες γνώσεις και δεξιότητες για την καρδιοαναπνευστική ανάνηψη. ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΒΗΤΑ ΤΙΜΗ: 17,00 €

Άκου την καρδιά σου ‘ Ένα ευχάριστο βιβλίο που διδάσκει την χαρά τη ζωής και πώς να την επιτύχουµε. Χρήσιµες συµβουλές για όλους όσους θέλουν να κάνουν αυτό που αγαπούν και να αντιµετωπίσουν τις δυσκολίες και τα προβλήµατα της ζωής. ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΔΙΟΠΤΡΑ ΤΙΜΗ: 16,00€

«Family Life»

σύστηµα προστασίας εισοδήµατος και οικογένειας από την INTERAMERICAN χαρακτηρίζεται από ένα µοναδικό εύρος καλύψεων, συµπληρώνοντας ουσιαστικά τις παροχές της κοινωνικής ασφάλισης. Συγκεκριµένα, το σύστηµα προσφέρει ασφάλιση µηνιαίου εισοδήµατος, ασφάλιση ζωής, εγγύηση ασφαλισιµότητας για ασφάλιση ζωής, προστασία παροχών από τον πληθωρισµό, ειδικά επιδόµατα (νοµικής και ψυχολογικής στήριξης, κληρονόµων κ.ά.). Η ασφάλιση ζωής αυξάνεται µε την αλλαγή της οικογενειακής κατάστασης, µέσω της εγγύησης ασφαλισιµότητας.

Ακολουθώντας την πολιτική διαµόρφωσης σύγχρονων ασφαλιστικών προτάσεων, στη λογική του συστήµατος και όχι των µεµονωµένων προϊόντων, η INTERAMERICAN παρουσιάζει το ασφαλιστικό σύστηµα προστασίας εισοδήµατος και οικογένειας «Family Life». Το σύστημα περιλαμβάνει τέσσερα σχέδια ασφάλισης: για ένα άτοµο, για ζεύγος, για δύο γονείς και για ένα γονέα. Τα σχέδια χαρακτηρίζονται από διαφοροποιηµένες καλύ-

ψεις που αφορούν στην οικογενειακή κατάσταση και στις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή. Έτσι, το «Family Life» µπορεί να εξελίσσεται και να ακολουθεί τις αλλαγές στη ζωή του ασφαλιζοµένου, ο οποίος µπορεί να επιλέξει την ασφάλιση που ταιριάζει στην φάση που βρίσκεται και να την προσαρµόσει στη συνέχεια στις διαµορφούµενες ανάγκες του. Το «Family Life» είναι πρωτοποριακό για την ελληνική ασφαλιστική αγορά, καθώς

Η ασφάλιση με το σύστημα «Family Life» ανανεώνεται ετησίως, µε λήξη στο 65ο έτος ηλικίας, παρέχει τη δυνατότητα επιλογής συµπληρωµατικών καλύψεων και υψηλότερων κεφαλαίων από τα προκαθορισµένα και βασίζεται στη διαφάνεια και απλότητα των όρων ασφάλισης. Τα ασφάλιστρα είναι προσιτά και κλιµακώνονται ανάλογα µε την επιλογή του ασφαλιζοµένου. Ενδεικτικά, τα µηνιαία ασφάλιστρα για ατοµικό σχέδιο, για έναν άνδρα 25 ετών ξεκινούν από 20 ευρώ, ενώ για µια γυναίκα της ίδιας ηλικίας από 12 ευρώ. Η νέα γενιά ασφαλιστικών προγραμμάτων της INTERAMERICAN στη λογική του συστήµατος ανταποκρίνεται στις σύγχρονες, πραγµατικές ανάγκες και το «Family Life» απαντά στην ανάγκη κάλυψης απώλειας εισοδηµάτων από ανικανότητα προς εργασία και θάνατο, αλλά και σηµαντικών περιουσιακών στοιχείων.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

42•in•vitro

Ομορφιά

Συνεργάστηκε ο Βασίλειος Κατσιμπούλας, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

Μαύρισμα

Γράφει η Σοφία Μαρία Σοφιανού

Πάρτε χρώμα με... Αερογράφο Πρόκειται για μαύρισμα χωρίς ακτινοβολία. Εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια στο εξωτερικό. Το δέρμα ψεκάζεται με DHA ή αλλιώς δι – υδροξυακετόνη, πρόκειται για μια ουσία που στις αρχές του 1950 ήταν το φάρμακο για τη Λεύκη. Η πρώτη του ύλη είναι το ζαχαροκάλαμο που δίνει φυσικό χρώμα. Δεν είναι τοξικό, είναι άχρωμο συστατικό που δημιουργεί χημική αντίδραση -όταν απλωθεί- με τα αμινοξέα που βρίσκονται στην επιφάνεια του δέρματος και μετατρέπεται σε βαθύ μαύρισμα. Ο ψεκασμός διαρκεί γύρω στα 10 λεπτά, ενώ είναι απαραίτητη η παραμονή άλλων 10 λεπτών για να στεγνώσει καλά. Το μαύρισμα διαρκεί 10 – 14 ημέρες. Σολάριουμ Είναι τεχνητό μαύρισμα μεγαλύτερης διάρκειας. Τα λεγόμενα Sun Beds είναι διαθέσιμα σε πολλά γυμναστήρια και ινστιτούτα, οι ειδικοί συμβουλεύουν να επιλέγονται αξιόπιστα κέντρα με ειδικευμένο γιατρό και σύγχρονα μηχανήματα τελευταίου τύπου που τηρούν τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από την υπερβολική χρήση μπορούν να προκληθούν πρόωρη γήρανση, ρυτίδες ή προκαρκινοματώδεις βλάβες. Προϊόντα (αυτό-) μαυρίσματος Οι περισσότερες εταιρείες καλλυντικών και φαρμακευτικών καλλυντικών διαθέτουν προϊόντα με εγκεκριμένα συστατικά που δεν προκαλούν βλάβες στο δέρμα, ενώ προσφέρουν το πολυπόθητο μαύρισμα μέσα σε λίγη ώρα. Απαραίτητη πριν τη χρήση είναι η απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων από την επιδερμίδα. Η επάλειψη είναι προτιμότερο να γίνεται το βράδυ μετά το μπάνιο και το δέρμα να είναι απόλυτα στεγνό. Προτιμήστε τα προϊόντα αυτό- μαυρίσματος που περιέχουν έξτρα ενυδατικά στοιχεία. Διατίθενται σε μορφή κρέμας, γαλακτώματος, σπρέι και τα τελευταία 3 χρόνια σε μαντιλάκια μιας χρήσης. Διάρκεια 3-4 μέρες. Μακιγιάζ Στο εμπόριο κυκλοφορούν για το σώμα και το πρόσωπο προϊόντα που προσφέρουν άμεσα -με την εφαρμογή- τροπικό μαύρισμα και αφαιρούνται στο ντους ή με ντεμακιγιάζ. Πούδρα: είναι σε μορφή compact και εφαρμόζεται σε ενυδατωμένο και στεγνό δέρμα με ένα πολύ φαρδύ πινέλο. Τζελ: γίνεται επάλειψη με γρήγορες κυκλικές κινήσεις, στεγνώνει σε 5 λεπτά. Γαλάκτωμα: σε καθαρό και στεγνό δέρμα εφαρμόζεται και στεγνώνει αμέσως. Μους: εφαρμόζεται με τις άκρες των δακτύλων, κάνοντας απαλές κινήσεις.

Ήδη έχει ζητηθεί από τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να εντείνουν τους ελέγχους ασφάλειας για το σολάριουμ. Επίσης η βιομηχανία των μηχανημάτων αυτών θα πρέπει ως το τέλος του 2011 να εκδόσει εκπαιδευτικό υλικό για τους χειριστές, κώδικα δεοντολογίας και ενημερωτικό υλικό για τους καταναλωτές.

Χωρίς ήλιο Τ ο λευκό δέρμα κάποτε αποτελούσε δείγμα καταγωγής και κοινωνικής τάξης. Η μόδα όμως άλλαξε, αναγκάζοντας γυναίκες και άνδρες να εκτίθενται με τις ώρες κάτω από τον ήλιο για να αποκτήσουν τροπικό χρώμα δέρματος. Η επιστημονική έρευνα, όμως, έφερε τα πάνω κάτω στη μόδα του μαυρίσματος, όταν κατέδειξε τις «καταστροφικές» συνέπειες του ήλιου για την υγεία και την ομορφιά μας. Τα νέα δεδομένα «άνοιξαν» μία νέα κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών στη βιομηχανία της ομορφιάς, τα προϊόντα που μας προσφέρουν μαύρισμα χωρίς ήλιο. Από το αμφιλεγόμενο σολάριουμ μέχρι τα σπρέι και τις καλλυντικές κρέμες, η επιστήμη της ομορφιάς καθιστά την ήλιο προαιρετικό σε ό,τι αφορά στο χρώμα της επιδερμίδας μας. Φωτογήρανση: ένα αθροιστικό φαινόμενο Η απόκτηση ενός μαυρισμένου δέρματος (με τη χρήση σολάριουμ ή την παραμονή στο ήλιο) μας φέρνει πιο κοντά σ’ ένα μεγάλο εχθρό: τη

φωτογήρανση. Το ηλιακό φως καταστέλλει την παραγωγή του κολλαγόνου αδρανοποιώντας τα γονίδια που το παράγουν. Η συσσώρευση στο δέρμα της δράσης της ηλιακής ακτινοβολίας αρχίζει από την πρώτη έκθεση στον ήλιο. Το 60% - 80% της συνολικής δράσης της ακτινοβολίας έχει αποκτηθεί μέχρι τα πρώτα 18 χρόνια της ζωής μας. Σολάριουμ: είναι ασφαλές; Είναι από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους απόκτησης σοκολατένιας επιδερμίδας. Η χρήση υπεριώδους ακτινοβολίας για τεχνητό μαύρισμα κατέκτησε την αγορά το 1990, ενώ 2 χρόνια μετά οι επιστήμονες αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στους κινδύνους από τη χρήση του. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέτασε τα σολάριουμ σε 10 κράτη μέλη και διαπίστωσε ότι: 1 στα 7 παραβιάζουν τα όρια της υπεριώδους ακτινοβολίας, οι καταναλωτές δεν ενημερώνονται για τη σωστή χρήση και δεν γνωρίζουν για τους πιθανούς κινδύνους. Τα στοιχεία αυτά είναι ανησυχητικά για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το σολάριουμ στην υγεία μας.

Βιταμίνες για… σοκολατένιο χρώμα Έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι επιλέγοντας τις σωστές τροφές μπορούμε να αποκτήσουμε τροπικό χρώμα χωρίς τις ανεπιθύμητες παρενέργειες της πολύωρης ηλιοθεραπείας. Οι βιταμίνες Α, C και Ε, τα καροτενοειδή, τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα φλαβονοειδή και το σελήνιο περιέχουν θρεπτικά συστατικά με αντιοξειδωτικές ιδιότητες και φωτοπροσταυτευτική δράση. Εάν προσθέσουμε τα παραπάνω στη διατροφή μας, προσφέρουμε προστασία στο δέρμα έναντι της πρόκλησης βλαβών από την υπεριώδη ακτινοβολία και τις οξειδωτικές μεταβολές που προκαλεί. Οι βασικές διατροφικές πηγές αυτών των συστα-

τικών είναι τα γαλακτοκομικά όπως: το γάλα και το γιαούρτι. Τα φρούτα όπως: πορτοκάλια, φράουλες, σταφύλια, βατόμουρα και φραγκοστάφυλα. Τα πορτοκαλί λαχανικά: κόκκινες πιπεριές, ντομάτες, καρότα και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως: σπανάκι και μαρούλι. Το ελαιόλαδο, η μαργαρίνη, το αβοκάντο και τα φυτικά έλαια είναι πηγή «καλών λιπαρών», προστατεύουν από τις ρυτίδες, ενώ παράλληλα ενισχύουν τη δράση της μελανίνης. Καταναλώνοντας, λοιπόν, τροφές γεμάτες βιταμίνες, συμβάλλετε σε ένα πιο υγιές, αλλά και σοκολατένιο μαύρισμα.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

IN•VITRO•43

Shopping Για... μαύρισμα Κορρές, Αντηλιακή κρέμα με χρώμα Αντηλιακή κρέµα – make up µε δείκτη προστασίας 30. Προσφέρει καλυπτική και ενυδατική δράση, ενώ δεν είναι λιπαρή. Εµπλουτισµένη µε εκχύλισµα από καρπούζι, πλούσιο σε βιταµίνες, υδατάνθρακες και αµινοξέα, που προστατεύει από τη φωτογήρανση και µειώνει το ερύθηµα. Τα εκχυλίσµατα από βανίλια και Curcuma longa παρέχουν την απαραίτητη αντιοξειδωτική προστασία.

Galenic, Brozante Boitier Detouree Ιριδίζουσα πούδρα terracotta µε 3 διαφορετικά χρώµατα που ταιριάζει σε όλες τις αποχρώσεις του δέρµατος. Η σύνθεσή της µε µεταλλική πούδρα αφήνει το δέρµα να αναπνέει χαρίζοντας φυσική όψη, αλλά και εξωτικό µαύρισµα. Με δείκτη προστασίας SPF 10.

Avon, Arabian Glow πούδρα Η σειρά Arabian Glow της Ανοn είναι ιδανική για τους καλοκαιρινούς µήνες. Η πούδρα σε µορφή compact απλώνεται µε µεγάλο πινέλο σε όλο το πρόσωπο και το λαιµό για φυσική ηλιοκαµένη όψη, δίνοντας παράλληλα µια διακριτική συνολική λάµψη.

The Body Shop, Shimmer sun gel Περιέχει αλόη που φηµίζεται για τις καταπραϋντικές της ιδιότητες και εκχύλισµα από το λουλούδι Hibiscus, που ενυδατώνει το δέρµα. Έχει ελαφριά υφή τζελ και τα µικροσωµατίδια, που περιέχει, φωτίζουν το δέρµα άµεσα. Δίνει φυσικά το χρώµα του χαλκού στο πρόσωπο, το ντεκολτέ και όλο το σώµα.

beauty

Προϊόντα για το πρόσωπο και το σώµα για κάθε τύπο δέρµατος ακόµη και για τα πιο ευαίσθητα. Προσφέρουν εξωτικό και λαµπερό µαύρισµα… «από σπίτι», µιας και δεν είναι απαραίτητος ο ήλιος. Πούδρες, gel, make up, spray και κρέµες που δίνουν άµεσα µαυρισµένη όψη ή προοδευτικό µαύρισµα για µεγαλύτερη διάρκεια!

Bronzing in Three Easy Steps Sephora, Tinted bronzing mist Δίνει προοδευτικά στο δέρµα µαυρισµένη όψη, αφού ανακινήσετε καλά τη φιάλη και προετοιµάσετε το δέρµα. Είναι σε µορφή σπρέι, µη λιπαρό. Η ειδική του σύνθεση αρωµατίζει ευχάριστα το δέρµα µε τροπικές νότες από φρέσκο µάνγκο και άρωµα από το λουλούδι Μονόι.

Avene, self – tanning moisturizing Ενυδατικό γαλάκτωµα για µαύρισµα χωρίς ήλιο για πρόσωπο και σώµα, ειδικό για ευαίσθητα δέρµατα. Μέσα σε µία ώρα, επιτυγχάνει οµοιόµορφο και φυσικό µαύρισµα. Απόλυτα ανεκτό και από τα πιο ευαίσθητα δέρµατα. Απλώνεται εύκολα και γρήγορα, χωρίς να λεκιάζει. Αφήνει το δέρµα ενυδατωµένο και ευχάριστα αρωµατισµένο.

La Roche Posay, Autohelios Lingette Μαντιλάκια για το πρόσωπο που δίνουν ένα σταδιακό µαύρισµα µε τη χρήση, ενυδάτωση για 12 ώρες και αίσθηση άνεσης αφού περιέχουν νερό από την ιαµατική πηγή. Εύκολο να χρησιµοποιηθούν οπουδήποτε. Δρουν καταπραϋντικά για το δέρµα και το ενυδατώνουν.

Clarins, Delicious Self-Tanning Mousse Μοιάζει σαν φρέσκια καραµελένια µους. Δίνει στο δέρµα άµεσα χρυσή λάµψη, ενώ σταδιακά µετά από λίγες ώρες εξωτικό µαύρισµα. Περιέχει κακάο και βούτυρο κακάο. Έχει απολαυστικό άρωµα και αφήνει φυσικό αποτέλεσµα σε όλο το σώµα, ενώ παράλληλα ενυδατώνει χωρίς να είναι λιπαρό.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

44•IN•VITRO

Σημειώσεις

Ç óåëßäá êåé. ôÞ áõ óáò áíÞ Ü ñ éê Óôåßëôå ìáò ì ò á ó ìõóôéêÜ ðïõ å ßô æå âïçèïýí íá íÜ ðéï õãéåé

Δεν πρέπει να ξεχάσω...

απόγευστο σπίτι το ω φ έ τρ ισ π πόδια Όταν ε να πλένω τα τα ν ά π ω ζ τί που η µα φρον την εποχή, τή υ α α ρ ε µου. Ιδιαίτ αι τα πόδια ανεβαίνει κ ία σ α ρ κ ο µ θερ το πλύσιµο ύ εύκολα, λ ο π ν υ ο ν θέλουµε ιδρώ κό εάν δεν τι ω ε ρ χ ο π ύκητες είναι υ κοσµία ή µ α κ ε µ υ ο ίσ να εµφαν στα πόδια.

e.gr tromagazin invitro@invi

Ãéá íá êáèáñßóù ôçí êïõñôßíá ôïõ ìðÜíéïõ ðïõ ëåñþíåôå áðü ôá Üëáôá ôïõ íåñïý êáé ôéò óáðïõíÜäåò, áíÜ 3 ìÞíåò öñïíôßæù íá ôçí ðëÝíù. Ðáëáéüôåñá ôçí Ýðëåíá óôï ÷Ýñé áëëÜ ôïí ôåëåõôáßï êáéñü ôçí âÜæù óôï ðëõíôÞñéï, óôï ðñüãñáììá ãéá ÷ñùìáôéóôÜ ñïý÷á. Êáôüðéí, ôçí êñåìÜù óôç èÝóç ôçò ãéá íá éóéþóïõí ôá óçìåßá ðïõ Ý÷ïõí ôóáëáêùèåß.

Α.Τ.

Ι.Π.

Τους τελευταίους μήνες αποφάσισα να κόψω το αλάτι. Και τα κατάφερα. Πώς; Έδωσα γεύση στα φαγητά με ένα μείγμα από διάφορα μπαχαρικά, όπως πιπέρι, κρεμμύδι, σκόρδο και πάπρικα. Επίσης, αποφεύγω να τρώω τρόφιμα που έχουν αλάτι, όπως ψωμί, κονσέρβες, αλλαντικά και γλυκίσματα όπως μπισκότα. Ο.Α.

Ένας απλός τρόπος για να διώξετε τις µυρωδιές από την κουζίνα είναι να ρυθµίσετε τον φούρνο σε χαµηλή θερµοκρασία και να βάλετε σε ένα ταψί φλούδες εσπεριδοειδών (π.χ. µανταρίνι, πορτοκάλι). Αφήστε ανοιχτή την πόρτα του φούρνου και θα εκπλαγείτε από το άρωµα! Σ.Θ.

Ôþñá ðïõ ìðáßíï õìå óôï êáëïêáßñ é, âÜæù áíôéçëéáêÞ ¼÷é ìüíï óôï ðñüó êñÝìá êÜèå ìÝñá ùðï áëëÜ êáé óå . óçìåßá ôïõ óþìá èåéìÝíá óôïí Þëéï ôïò ðïõ åßíáé åêôå , üðùò óôá ÷Ýñéá áëëÜ êáé óôá áõôéÜ ðïéþ êñáãéüí ìå . Åðßóçò, ÷ñçóéìïäåßêôç ðñïóôáóßáò . Êáé ðñïúüíôá óôï øõãå ßï, ãéá íá ìçí áëëï öõóéêÜ, äéáôçñþ ôá áíôéçëéáêÜ éùèåß ç õöÞ ôïõò óßá ôïõ ðåñéâÜëë ïíôïò. áðü ôç èåñìïêñá Á.Å.

Πού θα μας βρίσκετε... NOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ ΑΘΗΝΑ > Νοσοκοµείο Αιγινήτειο, Βασ. Σοφίας 72 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» (Γενικό Κρατικό Αθηνών) Μεσογείων 154, Χολαργός > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Η Ελπίς» Δηµητσάνης 7, Αµπελόκηποι > Ερρίκος Ντυνάν, Μεσογείων 107 > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Άγιος Σάββας», Λ. Αλεξάνδρας 171> Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ιπποκράτειο», Βασ. Σοφίας 114 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Λαϊκό», Αγ. Θωµά 17> Μαιευτήριο Αθηνών «Έλενα Βενιζέλου», πλ. Έλενας Βενιζέλου 2 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Ε.Ε.Σ» (Ερυθρός Σταυρός), Αθανασάκη 1> Γ.Ν. Νοσηµάτων Θώρακος «Σωτηρiα», Μεσογείων 152 > Αρεταίειο Νοσοκοµείο, Βασ. Σοφίας 76 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ευαγγελισµός», Υψηλάντου 45 > Γενικό Νοσοκοµείο Παίδων Aγλαΐα Κυριακού, Θηβών και Λεβαδείας, Αµπελόκηποι > Νοσοκοµείο Αφρ. & Δερµ. Νόσων Αθηνών «Ανδρέας Συγγρός», Δραγούµη 5 > Οφθαλµιατρείο Αθηνών, Σίνα & Πανεπιστηµίου 26, > Ιασώ General, Λεωφ. Μεσογείων 264, Xολαργός > Doctors’ Hospital, Κεφαλληνίας 26 > Ευρωκλινική Αθηνών,

Αθανασιάδου 9, πάροδος Σούτσου > Ευρωκλινική Παίδων, Λεµεσού 39-41 & Αχαρνών 209, > ΝΕΟ ΑΘΗΝΑΙΟΝ, Αστυδάµαντος 83, Τηλ.: 210 7228511 ΠΕΙΡΑΙΆΣ > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Μεταξά, Μπότσαρη 51 > Γενικό Νοσοκοµείο Πειραιά «Τζάνειο», Τζάννη και Αφεντούλη 1 ΧΑΐΔΑΡΙ > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο «Αττικό», Ρίµινι 1 ΚΑΛΛΙΘΕΑ > Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Λ. Συγγρού 356 ΦΆΛΗΡΟ > Metropolitan Hospital, Εθνάρχου Μακαρίου & Ελ.Βενιζέλου 1 Ν. Φάληρο ΚΗΦΙΣΙΑ > Γ.Ν. Αττικής ΚΑΤ, Νίκης 2 ΜΑΡΟΎΣΙ > Ιασώ, Κηφισίας 37 > Γ.Ν. Σισµανόγλειο, Σισµανoγλείου 1 Ν. ΙΩΝΊΑ > Γ.Ν.Ν. Αγία Όλγα, Αγ. Όλγας 3 ΝΊΚΑΙΑ > Γ.Ν. Νίκαιας, Μαντούβαλου Δηµ. 3

ΜΕΛΊΣΣΙΑ > 1ο Νοσοκοµείο ΙΚΑ “Η Πεντέλη” (Παπαδηµητρίου), Τέρµα Ζαΐµη> Γ.Ν.Μ. Αµ. Φλέµιγκ, 25ης Μαρτίου 4, ΒΟΎΛΑ > Γενικό Νοσοκοµείο «Ασκληπιείο Βούλας», Βασ. Παύλου 1 ΝOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΕΥΚΑΡΠΊΑ > Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου ΘεσσαλονΙκη > ΑΧΕΠΑ, Κυριακίδη Στ. 1 > Γ. Γεννηµατάς, Εθνικής Αµύνης και Αγ. Δηµητρίου 41 > Λοιµωδών, Λαµπράκη Γρ. 13 > ΕΚΑΒ, Πλαταιών 26 > Ιπποκράτειο, Παπαναστασίου Αλ. 49 > Γ. Ν. Αγ. Δηµήτριος, Ζωγράφου 2 ΚΑΛΑΜΑΡΙΆ > Α. Νοµαρχιακό Αγ. Παύλος, Αντιστάσεως 161 ΧΟΡΤΙΑΤΗ > Γ. Ν. Παπανικολάου IKA > Πλατεία Αττικής: Τσουδερού 61, > Περιστέρι: Β. Αλεξάνδρου 105, > Πατήσια: Ιωάννου Δροσοπούλου 157, > Αλεξάνδρας: Πανόρµου & Καρύστου 7, > Νέος Κόσµος: Μάχης Αναλάτου & Λαγουµιτζή, > Πειραιάς: Αγ. Κωνσταντίνου 1 .

ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ > Κολοκούρη Ελένη Μεσογείων 117, εντός εµπορικού κέντρου, > Γρηγορόπουλος Σωτήρης Δευτέρας Μεραρχίας 2 & Ακτή Μιαούλη, Πειραιάς, > Πλυτάς Νικόλαος Κηφισίας 125-127, Ν. Ψυχικό, > Λουράντος Κώστας Οµήρου 6, Ν. Σµύρνη, > Μπακάκος Αγ. Κων/νου 3, Οµόνοια > Λένα Τριανταφύλλη Μπακάκου, Λεωφ. Κηφισίας 281, Κηφισιά > Βλάχος Κων/νος Στρουρνάρη 53 (δίπλα στο θέατρο Αλάµπρα), Αθήνα, > Βλάχος Παντελής Θεοτοκοπούλου 6, Χαλάνδρι, (πλησίον AGORA CENTER), > Αντωνόπουλος Νίκος Περικλέους 79, Κηπούπολη Περιστέρι, > Μαρούλης Γεώργιος Πανεπιστηµίου 6, Αθήνα, > Κούβαρης Κώστας Ηρώων Πολυτεχνείου 37, Πειραιάς, > Λαζαρίδου-Παπαδοπούλου Ευγενία Τραλέων 61, Γαλάτσι, > Λύγδας Νικόλαος Παναγή Τσαλδάρη 37, Περιστέρι, > Μαραγκού Βασιλείου - Μαραγκού Ιωάννη Ακαδηµίας 76, Αθήνα, > Μώρος Δηµήτρης 2ας Μαίου, 26, Ν. Σµύρνη, > Ραφτόπουλος Γιώργος Κηφισίας 5, Αµπελόκηποι, > Σαµαράς Ανδρέας Αλεξάνδρας 146Β & Λουκάρεως, Αµπελόκηποι, > Σταµατίου-Βέρου Μαρία Ε. Βενιζέλου 126, Ν. Ερυθραία, > Σταυροπούλου Αικατερίνη Μεσογείων 437 & Αγ. Παρασκευής,

Αγ. Παρασκευή, > Τσιροπούλου Σοφία Σπερχειού 61, Χρυσούπολη Περιστέρι, > Γιαννακάκου-Σκουµπουρδή Αγγελική Περικλέους 11, Μαρούσι > Μπακογιάννη Πολυξένη, Δωδεκανήσου 39, Άλιµος > Αικατερίνη Παγιαύλα- Ευαγγέλου, Κώστα Βάρναλη 38, Χαλάνδρι ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΊΤΕ ΕΠΊΣΗΣ: > Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών, Μικράς Ασίας 75, Γουδί > Διαγνωστικό κέντρο «ΔΙΑΓΝΩΣΗ» (υποκατάστηµα Λεωφόρου Αλεξάνδρας) Λ. Αλεξάνδρας 166, Αθήνα > Holmes Place Athens, Εµπορικό Κέντρο “City Link” Βουκουρεστίου & Σταδίου 4 > Ηolmes Place Μαρούσι, Εµπορικό κέντρο “Αίθριο” Αγ. Κωνσταντίνου 40 > GymTonic: Λεωφόρος Βουλιαγµένης 96, Γλυφάδα > Hercules: Εθνικής Αντιστάσεως 33, Νέα Ερυθραία > Hiltonia Spa Βασιλίσσης Σοφίας 46, Αθήνα > Press & Tabac - Εµπορικό κέντρο “THE MALL“ - Μαρούσι > Εµπορικό κατάστηµα Public Καραγεώργη Σερβίας 1, Πλατεία Συντάγµατος, Αθήνα.


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

in•vitro•45

Χρηστικά Αλλεργίες ΑΘΗΝΑ >4  01 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκοµείο Μεσογείων 138, 115 25, Τηλ: 210 7494000 > 251 Γενικό Νοσοκοµείο Αεροπορίας Μεσογείων και Κατεχάκη, 115 25 Τηλ: 210 7798511-20 > Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ∆εινοκράτους 70, 115 21 Τηλ: 210 7216451-6 > Νοσοκομείο ΠΑΙΔΩΝ “Αγία Σοφία” Θηβών & Τέρµα Μικράς Ασίας, 11527, Τηλ: 210 7771612, 210 7771811 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Νοσηµάτων Θώρακος Αθηνών “Σωτηρία” Μεσογείων 152, 11527, Τηλ:210 7778611 > ∆ιαγνωστικό Κέντρο

“Υγεία” Λ. Κηφισίας & Ερυθρού Σταυρού, 15123, Τηλ:210 6827940-9 > Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Διστόµου 5-7, 15125 Μαρούσι Τηλ: 210 6898100-9 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών “Λαϊκό” Αγ. Θωµά 17, 115 27 Τηλ: 210 7771101-9 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Παίδων “Αγλαΐα Κυριακού” Θηβών και Λειβαδιάς 115 27, Τηλ: 210 7775611-9 > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο “Αττικόν” Ρίµινι 1, 124 62, Χαϊδάρι Τηλ: 210 5831000 > Νοσοκοµείο «Ανδρέας Συγγρός» Ι.∆ραγούµη 5, 161 21 Τηλ: 7249021-6 > Θεραπευτήριο Μetropolitan Εθνάρχου Μα-

καρίου 9 & Ελευθερίου Βενιζέλου 1, Νέο Φάληρο Τηλ. 210 4809365, 210 4809235

Οστεοπόρωση A Θ H N A > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΚΑΤ Νίκης 2, 145 61 Κηφισιά Τηλ: 210 6280000 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών “Ιπποκράτειο” Βασ. Σοφίας 114, 11527, Τηλ:213 2088000 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο “Αλεξάνδρα” Βασ. Σοφίας 80, 11528, Τηλ: 210 7770501 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Πειραιά “Τζάνειο” Τζάννη & Αφεντούλη 1, 18536, Πειραιάς Τηλ: 210

4592000 > Περιφερειακό Γενικό Νοσοκοµείο Νίκαιας Πειραιά “Άγιος Παντελεήµων” ∆. Μαντούβαλου 3, Νίκαια Πειραιά Τηλ: 213 2077000 > 3ο νοσοκοµείο ΙΚΑ Καποδιστρίου 4, 10682, Τηλ: 210 385603 > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο “Αττικόν” Ρίµινι 1,124 62, Χαϊδάρι, Τηλ: 210 5831000 Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν I Κ Η > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης ΑΧΕΠΑ Στιλπ. Κυριακίδη 1, 54636 Τηλ: 2310 993111 > Γενικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης “Ιπποκράτειο” Α. Παπαναστασίου 50, 546 39 Τηλ: 2310 892033 > 2ο Νοσοκοµείο ΙΚΑ “Πα-

ναγία” Ν. Πλαστήρα 22, 55131, Καλαµαριά Τηλ: 2310 451241 > Γενικό νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Περιφερειακή οδός - Νέα Ευκαρπία 56429 Τηλ: 2310 693229 Ιστοσελίδες που παρέχουν πληροφορίες για το σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου: www.elinyae.gr , Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας http://grbes.phys.uoa.gr, Ομάδα Μελετών Κτιριακού Περιβάλλοντος, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστημίου Αθηνών http://s-ol-ar.blogspot.com, Σύλλογος Ολιστικής Αρχιτεκτονικής www.epa.gov, Environmental Protection Agency, United States www.sickbuildingsolutions.com


ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

46•IN•VITRO

Last page Ο ανθρώπινος οργανισμός

Λιπώδης ιστός

Ο λιπώδης ιστός έχει µικρή δοµική αντοχή και αποτελείται από µεγάλα κύτταρα γεµάτα µε σταγονίδια ελαίου ή λίπους. Βρίσκεται κάτω από το δέρµα και γύρω από εσωτερικά όργανα όπως τους νεφρούς. Πρωταρχική λει-

τουργία του είναι η δηµιουργία ενεργειακών αποθεµάτων για τον οργανισµό. Επιπλέον, λειτουργεί ως µονωτικό µέσο, προσττεύοντας το σώµα από το υπερβολικό κρύο και τη ζέστη, ενώ αποσβένει τους κραδασµούς σε

ευαίσθητα σηµεία του σώµατος, όπως στις παλάµες, στα πέλµατα, στους βολβούς των µατιών. [µικροφωτογραφία από ηλεκτρονικό µικροσκόπιο σάρωσης]


INVITRO_APRIL 2010  

APRIL ISSUE OF IN VITRO MAGAZINE