Page 1

Off Broadway στην Αθήνα Low budget stories Φρένο στον φεστιβαλισμό των δημάρχων Από τον Μαυρογιαλούρο στον Πικάσο Χαμένα λεφτά επί 115 χρόνια

ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΕΛΤΑ

Η ΤΕΧΝΗ / ΟΙ ΤΑΣΕΙΣ / ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ / Η ΖΩΗ... ΣΤΟΝ ΑΦΡΟ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

art ΠΟΝΤΙΚΙ

n.154


2/26

TA ΠΡΟΣ ΩΠΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΝΩΝΕΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Στράτος Τζώρτζογλου

Τι «Κάρμα» και αυτό! Η ομώνυμη καθημερινή σειρά του AΝΤ1, με τις υπερβολές, τις αδεξιότητες και τις κωμικοτραγικές εξάρσεις της, μας κάνει να νοσταλγούμε ακόμα και τη «Λάμψη» του Νίκου Φώσκολου – ποιος να το ’λεγε. Το μόνο που λείπει για να απογειωθεί (προς το απόλυτο χάος) το όλο πράγμα είναι μια α λα Ελένη Κούρκουλα Σελήνη. Έχουμε όμως δυστυχώς έναν… Σελήνο, όσον αφορά θέματα της υποκριτιΑντώνης Φραγκάκης κής τέχνης. Ο συμπαθέστατος κατά τα άλλα Αντώνης Ο… «Σελήνος» Φραγκάκης, περιφερόμενος στο πλατό της σειράς σαν σύζυγος, εραστής και πατέρας με πολλά άλυτα θέματα –από εκείνους τους ήρωες που αφθονούν στις σαπουνόπερες και που πολύ γοητεύουν τις απελπισμένες από την πεθαμένη καθημερινότητά τους νοικοκυρές– επιβεβαιώνει αυτό που όλοι ξέραμε: Ότι μπορεί να είναι όμορφος (πολύ όμορφος), ότι μπορεί να είναι μια παρουσία θετική και ευχάριστη σε όποια δουλειά και αν συμμετέχει λόγω του πολιτισμένου χαρακτήρα του –από τα πιο καλά παιδιά στον χώρο–, αλλά ηθοποιός δεν είναι. Το παλεύει ο άμοιρος φιλότιμα – είναι εμφανές. Έλα όμως που δεν του βγαίνει. Μήπως να το ξαναγυρίσει στη μόδα; Γιατί αυτή η μόδα με τα μοντέλα που ζηλεύουν τη δόξα του Μάρλον Μπράντο, έστω του Γιώργου Φούντα, έχει αρχίσει να κουράζει.

Sex bomb! Άλλο καμπαλιστής, άλλο καρναβαλιστής; Και όμως, αν ο σιτεμένος ζεν πρεμιέ Στράτος Τζώρτζογλου ασπάστηκε την Καμπάλα (αυτός και η Μαντόνα), τα καρναβάλια της εύκολης δημοσιότητας με την αφεντιά του σε ρόλο βασιλιά-καρνάβαλου καλά κρατούν, όσο και αν η «θρησκεία» του απαιτεί σοβαρότητα και εγκράτεια. Κι αν δεν έσκασαν βεγγαλικά κι αν δεν βγήκαν άρματα στους δρόμους για να τιμηθεί το κοσμοϊστορικό γεγονός, ο ίδιος εόρτασε, μερικές εβδομάδες πίσω, με λαμπρό πάρτι, τα 23 χρόνια του στο θέατρο. Γιατί δεν περίμενε να γίνουν 25 για να είναι πιο στρογγυλός ο αριθμός; Γιατί τώρα που επανέρχεται ως ηθοποιοτραγουδιστής, δίπλα στη Λία Βίσση, ένιωσε την ανάγκη να μας θυμίσει ότι υπάρχει, για να τον προτιμήσουμε – η αλήθεια είναι ότι ύστερα από τις τελευταίες χλωμές προσπάθειές του να παίξει τον είχαμε ξεχάσει. Για να κάνει, δε, ακόμη πιο εντυπωσιακό το… come back βγήκε στον Κώστα Χαρδαβέλα να μιλήσει για τις «Πύλες του (προσωπικού του;) ανεξήγητου», αλλά έδωσε και συνέντευξη τις προάλλες, σύμφωνα με την οποία έχει πάει ακόμη και με τέσσερις γυναίκες ταυτοχρόνως! Τώρα όμως, πάντα σύμφωνα με τον made in Greece βασιλιά του σεξ, τον ζωώδη καμπαλιστή, πηγαίνει «μόνο με μία, που κάνει για σαράντα τέσσερις». Τι να του ευχηθείς μετά από όλα αυτά τα εντυπωσιακά; Καλή επιτυχία στον 24ο χρόνο της θεατρικής καριέρας του ή «καλό βόλι»; Επίσης –η ώρα η καλή– αφού σύμφωνα με τις δηλώσεις του, «δεν τον φοβάμαι τον γάμο». Καμπάλα… θα πάει στην εκκλησία ο Στράτος!

ROUS

Ένας τραγουδοποιός γεννιέται

Θέμης Γεωργαντάς Το διπλό χτύπημα του Θέμη Αυτό το παιδί είναι πάντα τόσο χαρούμενο και τόσο κεφάτο ή το κάνει για να μας σπάσει τα νεύρα; Η άνευ ορίων τηλεκραιπαλοχαρά του Θέμη Γεωργαντά πέφτει εξαιρετικά βαριά στο στομάχι μου. Ειδικά τώρα που ο σταρ μού επιτίθεται από δύο συχνότητες. Και από τον Alpha και από το Mad TV. Σε δύο ταμπλό το παίζει ο κύριος. Ώστε να μην μας λείπει; Ή απλώς την οκνηρία δεν τη φοβάται, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες οικονομικά συγκυρίες; Όπως κι αν έχει, ο Θέμης, αποθεώνοντας για άλλη μια φορά την πιο αφελή πλευρά της ελληνικής μουσικής, έχει κέφια. Γιατί να μην έχει, όταν τη στιγμή που άλλοι δημοσιογράφοι, παραγωγοί κ.λπ. είναι άνεργοι και δεν αναμένεται να βρουν εύκολα δουλειά, εκείνος τα παίρνει από δυο μεριές; Όχι, δεν τον κατηγορώ που δουλεύει, τον κατηγορώ που μας δουλεύει. Εκτός αν ο χαβαλές, η σάχλα, η ελαφρότητα, αυτό το Vip δημοσιοσχετίστικο αλισβερίσι, όπου όλοι οι διάσημοι είναι υπέροχοι, είναι τα καλύτερα παιδιά, είναι και πολύ μεγάλα κεφάλαια για την εθνική μουσική, είναι τα απόλυτα ινδάλματα για τις επερχόμενες γενεές, θεωρείται επάγγελμα. Από το μέλι αυτών των… σταρ τρέφεται και ο παρατρεχάμενός τους Θεμάκος, αυτό το (λιγωτικό) μέλι μάς σερβίρει με το αζημίωτο. Και ελλείψει άλλων αναδεικνύεται και αυτός σε σταρ, με fun club στο Ίντερνετ! Άστα(ρ) να πάνε!

art

ΠΟΝΤΙΚΙ

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ ΑΝΝΑ ΒΛΑΒΙΑΝΟΥ

Στον ορυμαγδό της λαϊκο-ποπ που κατακλύζει τα ραδιόφωνα μια φωνή βγήκε –συνοδευόμενη σχεδόν μόνο από κιθάρα– και έκανε τη διαφορά τραγουδώντας «Δεν υπάρχουν κανόνες, μα μόνο εξαιρέσεις». Η «εξαίρεση» του Rous έφτασε στο Νο 1 των ραδιοφώνων, αποδεικνύοντας ότι όντως δεν υπάρχουν κανόνες. Και παίχτηκε από όλα σχεδόν τα ραδιόφωνα (εμπορικά, έντεχνα, ποπ ή ροκ), δείχνοντας ότι ένα ωραίο τραγούδι πραγματικά σπάει τα φράγματα και τις διαχωριστικές γραμμές. Δεν ήταν λίγα αυτά που κατάφερε ο Rous με το τραγούδι του «Εξαιρέσεις», δεν είναι όμως αυτή η μεγαλύτερη επιτυχία του. Ένα τραγούδι-έκπληξη το δικαιούται σχεδόν ο καθένας. Η πρόσφατη κυκλοφορία όμως του πρώτου ολοκληρωμένου άλμπουμ τού Rous δείχνει ότι το τραγούδι του που διακρίθηκε δεν ήταν θέμα τύχης. Στο cd του, που φέρει ως τίτλο το όνομά του, βρίσκουμε έναν τραγουδοποιό συγκροτημένο, με ωραίες μελωδίες και στίχο που ψάχνεται στο πεδίο της εσωτερικότητας. Κι όλα αυτά στην περίοδο της μεγάλης κάμψης των τραγουδοποιών, όταν μόνο ένας Αλκίνοος Ιωαννίδης καταφέρνει ακόμη να διασώζει τη μνήμη του κύματος που μας κατέκλυσε στη δεκαετία του 1990. Σύμφωνα με δηλώσεις σε συνεντεύξεις του, ο Rous έψαχνε εδώ και χρόνια τρόπο να εκδώσει τη δουλειά του. Είχε γυρίσει όλες τις μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες. Του είχαν κλείσει όλες την πόρτα. Το πρώτο του cd είναι ένα δείγμα όχι μόνο του δικού του ταλέντου αλλά και της αστοχίας των άλλων.

DESIGN ART DIRECTOR Κυριάκος Κουτσογιαννόπουλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Μαρία Βασιλάκη

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ: Γιώργος Ι. Αλλαμανής Λεωνίδας Αντωνόπουλος Xαρά Αργυρίου

Κι εκεί που νομίζαμε ότι έχουμε αφήσει την κιτς δεκαετία του 1980, από 20 έως 30 χρόνια πίσω, ξαφνικά ένας από τους πιο προβεβλημένους ήρωές της κατέκλυσε τη μικρή μας οθόνη. Ο Σταμάτης Γαρδέλης, της βιντεοκασέτας και των σίριαλ του Δαλιανίδη, κάνει την επανεμφάνισή του και μάλιστα δις. Στο σόου «Dancing With the Stars» και στο σίριαλ «Μίλα Σταμάτης Γαρδέλης μου βρώμικα». Δεν υποδύεται κάποιον ρόλο, πράγμα Η επιστροφή της βάτας που θα ήταν απολύτως θεμιτό για έναν ηθοποιό. Τον εαυτό του υποδύεται. Ο ρόλος του είναι «κάνω τον Σταμάτη Γαρδέλη» και γι’ αυτό κουβαλάει μαζί του όλη την κακογουστιά της εποχής στην οποία μεσουράνησε. Πρόκειται σίγουρα για τηλεοπτική παρακμή – η κρίση άλλωστε δεν είναι μόνο οικονομική. Περιφέροντας από κανάλι σε κανάλι την αλλοτινή του εικόνα, ο Γαρδέλης θυμίζει τους παλιούς «Κόμητες Δράκουλες» του αμερικανικού κινηματογράφου, οι οποίοι, χρόνια μετά την πάροδο της δόξας των ταινιών τους, εμφανίζονταν με τη στολή του Δράκουλα σε b-movies αλλά και σε παιδικά πάρτι. Έδειχναν τα δόντια τους και τα παιδάκια τρόμαζαν ή γελούσαν. Ο Γαρδέλης κάνει ακριβώς το ίδιο. Παριστάνει τον παλιό εκείνο μηχανόβιο με τα πέτσινα. Και ξυπνάει μνήμες που δεν έχουν να κάνουν με νοσταλγία αλλά με αποστροφή. Όχι, ο Σταμάτης Γαρδέλης δεν είναι κάτι σαν το «παλιό, καλό βινύλιο» που επιστρέφει. Η επιστροφή του είναι τόσο τρομακτική όσο θα ήταν και η επιστροφή της βάτας.

Δημήτρης Κανελλόπουλος Τατιάνα Καποδίστρια Γιώργος Ν. Κορωναίος Γιάννης Κουκουλάς

Μάκης Μηλάτος Ελίνα Μπέη Αγγελική Μπιλλίνη Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

Χρυσούλα Παπαϊωάννου Δημήτρης Ρηγόπουλος Όλγα Σελλά Ναταλί Χατζηαντωνίου


4/28

Α πολίτιστη πολιτε ία

Οι ταγοί του έθνους και η κουλτούρα τους

Σ

τη σελίδα που διατηρεί στο Facebook, η υπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης (sic) και Θρησκευμάτων Άννα Διαμαντοπούλου δηλώνει ότι της αρέσει ο κινηματογράφος και ότι τέσσερις είναι οι αγαπημένες ταινίες της. Κατά σύμπτωση, και οι τέσσερις εξυπηρετούν τη σημερινή πολιτική εικόνα της. Της αρέσουν λοιπόν: «Οι ζωές των άλλων», που παραπέμπουν σε πολιτικοποιημένη σινεφίλ· ο «Πολίτης Κέιν», που, εκτός από διαβατήριο στον κόσμο της υψηλής κουλτούρας, μπορεί να είναι και ένα σχόλιο για την υπερεξουσία του Τύπου, που ως γνωστόν οι αδιάφθοροι πολιτικοί την περιφρονούν· το «Ανάμεσα στους τοίχους», που θαρρείς ότι γυρίστηκε για να μπορούν να παραπέμπουν σε αυτό οι υπουργοί Παιδείας· και το ελληνικό «Υπάρχει και φιλότιμο», ο Μαυρογιαλούρος, όπως διευκρινίζει η ίδια η πολιτικός, για να μπορεί να είναι πολύ προφανές ότι η ίδια δεν έχει καμία σχέση με το πελατειακό πολιτικό σύστημα, ότι αυτή είναι Άννα Δια μαντοπούλου υπεράνω, οραματίστρια, φιλότεχνη, ευγενής, αλλά και στην υπηρεσία του πολίτη – λαός και Κολωνάκι μαζί, δηλαδή. Και δεν είναι μόνο ο κινηματογράφος. Η υπουργός δηλώνει ακόμα ότι διαβάζει, ότι της αρέσει το ροκ κι ότι ασχολείται με συλΗ υπουργός δηλώνει στο Facebοok λογές. Επιπλέον, αν ότι διαβάζει, ότι της αρέσει το ροκ και δεν το γράφει κι ότι ασχολείται με συλλογές. Επιστο Facebοok, από μων, δεν είναι και ο τις εφημερίδες μαπλέον, από τις εφημερίδες μαθαίΑντρέ Μαλρό (που θαίνουμε ότι ετοιμάνουμε ότι ετοιμάζεται να εγκαινιάσει είχε διαπρέψει ως ζεται να εγκαινιάσει την έκθεση ζωγραφικής του Θανάση υπουργός Παιδείας την έκθεση ζωγραΛάλα, άρα είναι και φιλότεχνη στη Γαλλία του Ντε φικής του Θανάση Γκολ). Η αλήθεια είΛάλα, άρα είναι και ναι ότι η Άννα Διαφιλότεχνη. Ο Θανάμαντοπούλου έχει καταφέρει η εικόνα της να μη σης Λάλας, βεβαίως, δεν είναι ακριβώς αυτό που θυμίζει το στυλ του Πικάσο, κάτι εξαιρετικά ενθα ονομάζαμε ένας ογκόλιθος της τέχνης. Δεν είναι διαφέρον αν σκεφτεί κανείς ότι είναι γέννημαδηλαδή και ο Πικάσο, αν και όσοι γνωρίζουν τη δουθρέμμα των κομματικών διεργασιών του ΠΑΣΟΚ: λειά του θα έλεγαν ότι διαθέτει πλούσια, πρωτότυανακατεύτηκε με τα συνδικαλιστικά στο Πανεπιστήπη και δημιουργική φαντασία. Αλλά, εντάξει, και η μιο (έχει σπουδάσει πολιτικός μηχανικός), έγινε Άννα Διαμαντοπούλου, μολονότι δηλώνει πολυπράγ-

Από τον Μαυρογιαλούρο στον Πικάσο

Ω ΡΑ ΓΙΑ

πολύ νωρίς, στα 1985, νομάρχης Καστοριάς, πρωτοεξελέγη στη Βουλή το 1996, και αμέσως έγινε υφυπουργός, ενώ από το 1999 ως το 2004 πέρασε και από την Κομισιόν – φέρνοντας στις αποσκευές της και την απαραίτητη ευρωπαϊκή εσάνς. Μερικές από τις πολιτικές επιλογές της ήταν ιδιαίτερα τολμηρές: ανάμεσά τους, κορυφαία πρόταση ήταν η ανάγκη να αναβαθμιστούν τα αγγλικά στην εκπαίδευση, μαζί με τα ελληνικά. Η πρότασή της είχε πολλούς επικριτές, εθναμύντορες και γλωσσαμύντορες την κατηγόρησαν ότι υπονομεύει το έθνος, ιερό ταμπού του οποίου είναι η γλώσσα. Η περιπέτεια εκείνη τη δίδαξε να υπολογίζει το πολιτικό κόστος, την έκανε δηλαδή κομμάτι της ελληνικής πολιτικής ζωής. Για καλό; Για κακό; Ποιος μπορεί να το πει; Ένα πράγμα μόνο μπορεί να πει κανείς με βεβαιότητα. Ότι τα στερνά τιμούν τα πρώτα. Κι ότι, ως υπουργός Παιδείας, έστω και δύσκολα, οφείλει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Το σχολείο πρέπει να αποκτήσει αυτόνομη υπόσταση, τα παιδιά πρέπει να φεύγουν από εκεί με γεμάτο το κεφάλι. Τις αλλαγές στο πανεπιστήμιο παλαιότερα τις περιέγραφε με μεγαλύτερη σαφήνεια, ξεκινώντας από την κατάργηση του ασύλου – αλλά σήμερα, με το νομοσχέδιο για την εκπαίδευση μάλλον υιοθετεί το σύνθημα «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε χωριό και ΤΕΙ». Κι ενώ η χώρα βυθίζεται στο δημοσιονομικό χάος, εκείνη τάζει προσλήψεις. Συμπέρασμα; Η εικόνα που έχει φιλοτεχνηθεί γι’ αυτή δεν θα είναι ανεξίτηλη, αν δεν την υποστηρίζει με τη στάση και τις επιλογές της. Ας ρωτήσει επ’ αυτού και τους ζωγράφους φίλους της.

s Πολύς ντόρος, λίγη ουσία στην Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, που ήταν αφιερωμένη στην Κίνα. Τρία στοιχεία σκέπασαν όλα τα υπόλοιπα. 1. Οι τιμώμενοι ήταν οι Κινέζοι, αλλά ελάχιστοι νοιάζονταν πραγματικά για το κινέζικο βιβλίο και για τους Κινέζους τους ίδιους. 2. Το αφιέρωμα που είχε τη μεγαλύτερη προσέλευση ήταν στα βιβλία μαγειρικής: σαν να παρακολουθείς τηλεοπτικό πρωινάδικο, με μαγείρισσες και πεινασμένους. 3. Κάποια στιγμή, βιβλία παρουσίασε ο Σταμάτης Μαλέλης, αρχισυντάκτης του δελτίου ειδήσεων του Σταρ, που ως γνωστόν έχει το πιο κουλτουριάρικο δελτίο… Το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο έχει πρόβλημα. Αν τα μέλη του θεωρούν ότι, π.χ., η ομοφυλοφιλία είναι απόκλιση από την κανονικότητα (!) και καλούν σε απολογία παρουσιαστές της τηλεόρασης (Σεργουλόπουλος-Μπακοδήμου), που φιλοξένησαν την τρανσέξουαλ Μπέτυ Βακαλίδου, έχουν πρόβλημα. Και το πρόβλημα αυτό ορίζεται με λέξεις όπως: στερεότυπες προκαταλήψεις και ρατσιστική συμπεριφορά. Αυτή τη φορά, η οπισθοδρομική κομπανία που παριστάνει την Ελληνική Θεματοφυλακή της ηθικής μας έχει νόημα να βρει απέναντί της όχι μόνο τη χλεύη, αλλά και την οργή.

ß Λία Παραλία

ZAPPI N G

Εντάξει, βρε Βάσω,

Π

όσες φορές στη ζωή σου έχεις πάει, Βάσω μου, στην Ιθάκη; Στην πραγματικότητα πολλές, καβαφικώς όμως ούτε μία. Αυτό σκέφτομαι και δεν μπορώ να κοιμηθώ από την περασμένη βδομάδα. Το νταμπλ του Παναθηναϊκού και οι επιδόσεις της Ευγενίας Μανωλίδου στο dirty dancing επιτείνουν αγρίως την αϋπνία μου, με αποτέλεσμα να ξεσπάω νυχτιάτικα στα φυτά της βεράντας. Τρεις νύχτες με το λάστιχο κι άλλες τόσες με το κλαδευτήρι, βγες τώρα έξω να δεις τα χάλια σου, φιλενάδα. Αν δεν πετάξουν μέχρι ν’ αρχίσει το Μουντιάλ, ακυρώνονται οι φεστιβαλικές εκδηλώσεις με φερ φορζέ, μπύρα και πίτσα στο σεληνόφως.

Π

ίτσα είπα και θυμήθηκα τα φετινά τηλεοπτικά βραβεία, ουάου. Τα πήρες εσύ είδηση, βρε Βάσω; Ούτε εγώ ούτε κι η Ελένη Μενεγάκη. Αμ, τώρα εξηγείται το μειωμένο ενδιαφέρον του τηλεοπτικού κοινού για το ποιος θα βάλει στο σκρίνιο του το ενιαύσιο μπιμπελό από τα χεράκια της Έλλης Στάη. Στη θέση σου ούτε κι εγώ θα πήγαινα, Βάσω. Παραγνωριστήκαμε τόσα χρόνια οι ίδιοι και οι ίδιοι, πάνω στην κόκκινη μοκέτα μας τη χιλιομπαλωμένη, που όλο την εμπαλώναμε κι όλο ήταν ξεσκισμένη.

Ξ

εσκισμένη τρόπος του λέγειν, γιατί όλο και κάποιοι πέρασαν, από στυλίστες, κομμωτές και

λογής ψιμυθιολόγους, προκειμένου να κάνουν την περατζάδα τους σ’ αυτό το πανηγυράκι της ματαιοδοξίας. Και μην ακούς αυτά που λέει ο Μάρκελλος Νύκτας, ότι και καλά το εγχώριο σταρ σίστεμ είχε εκείνο το βράδυ τα χάλια του. Σιγά... Εγώ εντόπισα καν και καν καλοσιδερωμένα μούτρα, μαλλιά και φορέματα. Να μην αρχίσω τώρα να απαριθμώ και κακοκαρδιστούμε αναμεταξύ μας.

Ε

κείνη όμως που άστραψε και βρόντηξε στις τελευταίες ημέρες της Πομπηίας που ζούμε όλοι μας δεν ήταν, Βάσω μου, η Ζέτα Μακρυπούλια με το σοκολατί κραγιόν και το μαλλί ζέπελιν, αλλά η χάρη της Καλομοίρας, που όχι μόνον τραγούδησε

και χόρεψε αλλά άδραξε την ευκαιρία να δοξάσει την αδίκως χειμαζόμενη Heaven, τη δισκογραφική εταιρεία του Antenna, αμ πώς.

Κ

ι ύστερα ξύπνησα και ένιωσα ξανά το φουλάρι της Μέρκελ σαν βρόγχο στο λαιμό μου. Μαντίλι καλαματιανό το λες εσύ, βρε Βάσω;

Η ποντικίνα των καναλιών


ΜΠ Α ; ΕΙΝΑΙ Κ ΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙ Σ ΜΌΣ ; Του Γιώργου Ι. Αλλαμανή [gallamanis@gmail.com]

Φρένο στον φεστιβαλισμό των δημάρχων Ήρθε η οικονομική κρίση, έρχεται κι ο «Καλλικράτης». Μοναδική ευκαιρία για να ξεχωρίσει η ήρα απ’ το στάρι στα πανηγυριώτικα «φεστιβάλ» ανά την επικράτεια

Ε

ίναι σίγουρα θλιβερό το οικονομικό χάλι της Ψωροκώσταινας, όσο κι αν οι Κασσάνδρες είχαν προειδοποιήσει ότι το μεγάλο φαγοπότι με τα δανεικά αναπόφευκτα θα έσκαγε στα μούτρα μας σαν ωρολογιακή βόμβα κάποια στιγμή. Τώρα που η στιγμή αυτή ήρθε, τώρα που οι Έλληνες μετεωριζόμαστε ανάμεσα στις ενοχές και την οργή, γιατί εμ φταίμε κι εμείς, εμ φταίνε (πάντα περισσότερο…) κι οι άλλοι, έρχεται και ο «Καλλικράτης» του Υπουργείου Εσωτερικών. Το σχέδιο συνένωσης και «τακτοποίησης» εκατοντάδων Δήμων θα τεθεί σε εφαρμογή με άδεια τα κρατικά ταμεία και τους ελεγκτές της λεγόμενης «τρόικας» (Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) να αποκαλούν κατ’ ιδίαν «παράγκα» το ελληνικό κράτος, βλέποντας υπουργούς να φορούν τα γυαλιά τους και να αδυνατούν να βρουν χαμένα κονδύλια και εξαφανισμένους δημόσιους υπάλληλους. Κι όμως ο «Καλλικράτης» είναι μια μοναδική ευκαιρία να ξεχωρίσει η ήρα απ’ το στάρι, τουλάχιστον σε έναν αμαρτωλό τομέα: των πανηγυριώτικων «φεστιβάλ» ανά την επικράτεια. Ασφαλώς υπάρχουν εξαιρέσεις, ιδίως εκεί που νέοι διοργανώνουν εναλλακτικές πολιτιστικές δράσεις, όπως το Earth Festival στο ορεινό χωριό Βλάστη Κοζάνης, ή ο θαυμάσιος θεσμός του Μουσικού Χωριού στον Άγιο Λαυρέντιο στο Πήλιο. Και για να μην τα ισοπεδώνουμε όλα, υπάρχουν και Δήμοι που κάνουν σοβαρή πολιτιστική δουλειά, όπως ο Δήμος Κιλκίς ο οποίος επί δεκαετία και πλέον διοργανώνει το Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθεάτρου, παρά τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες. Ακόμη και ο Δήμος Καλαμάτας κρατάει με νύχια και με δόντια το καταξιωμένο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού, κι ας γκρινιάζουν τοπικοί μικροπαραγοντίσκοι για αυξημένα πολιτιστικά δημοτικά τέλη ή για «ακαταλαβίστικη κουλτούρα». Όμως οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Και ο κανόνας είναι οι λαϊκές ορχηστρούλες σε ένα νταμάρι, οι θίασοι με τους τηλεοπτικούς πρωταγωνιστές που κόβουν και ράβουν στα μέτρα τους τον Αριστοφάνη, οι γερασμένοι ροκ σταρ με τα βαμμένα μαλλιά, οι οποίοι δήθεν εκφράζουν τη νεολαία, τα πλήθη με «ανατρεπτικά» μηνύματα. Κανείς δεν ελέγχει

ποιοτικά τα φεστιβάλ του κάθε βλαχοδήμαρχου. Το Υπουργείο Πολιτισμού θα μπορούσε να δίνει ένα είδος έγκρισης, μια «σφραγίδα ποιότητας» σε όσους τοπικούς καλλιτεχνικούς θεσμούς πληρούν κάποιες υψηλές προδιαγραφές. Γιατί δηλαδή να είναι σημαντική η σήμανση για τα προγράμματα στην τηλεόραση ή οι άκρως αμφιλεγόμενες «καμπάνες» των χρηματικών προστίμων του ΕΣΡ και να μην είναι σημαντική η δημόσια αξιολόγηση της μαζικής πολιτιστικής (δια)τροφής, ιδίως τώρα το καλοκαίρι που γεμίζει ο κόσμος εκδηλώσεις-«τζανκ φουντ». Θα μου πείτε, και ευλόγως, ποιος θα κρίνει, οι εκάστοτε κυβερνητικοί εγκάθετοι, αυτοί που κάνουν επί δεκαετίες κομματική προπαγάνδα και ψηφοθηρία μέσα από το κάθε «Φεστιβάλ Κάτω Παναγιάς»; Ή μήπως θα μας οδηγήσουν στον απέραντο ωκεανό της αληθινής τέχνης τα βρωμερά απόνερα, η ψιλικατζίδικη νοοτροπία επιλεκτικών επιχορηγήσεων, αν θέλετε, του αλήστου μνήμης Ζαχόπουλου; Εξοικονόμηση 1,8 δισ. ευρώ, λέει, φιλοδοξεί να επιτύχει ο «Καλλικράτης» από τη συνένωση 1.034 Δήμων σε 370 και από τη μείωση των περίπου 6.000 δημοτικών επιχειρήσεων σε 2.000. Τώρα είναι η ώρα. Μαζί με το «υπερτοπικό πράσινο» και τους «καθ’ ύλην αντιπεριφερειάρχες» ας θεσμοθετηθεί κι ένα γενναίο ψαλίδι σε πολλά από τα ψευτοφεστιβάλ, ιδίως τα θερινά. Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν θα στεναχωρηθεί και το κοινό της σαγιονάρας, των καψουροτράγουδων και της τσίκνας από το βραστό λουκάνικο στην υπαίθρια ψησταριά θα βρει έτσι ή αλλιώς τον τρόπο να ικανοποιήσει τα γούστα του αλλού. Κι αν ποτέ γίνουν όλα αυτά, δηλαδή αν γίνουμε στοιχειωδώς κράτος με τον αιμοσταγή βούρδουλα των χυδαίων δανειστών μας, προοπτική για την οποία δυστυχώς πολύ αμφιβάλλω, ας κάνει τον κόπο κάποιος από τους νυν κυβερνώντες να μας εξηγήσει και το επουσιώδες. Τι δουλειά είχε ο Καλλικράτης, αυτός ο αρχιτέκτονας της κλασικής αρχαιότητας που συνυπέγραψε με τον Ικτίνο τον Παρθενώνα, να δώσει το όνομά του σε μία μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης; Ζούμε με την απορία…


6/30

cove r story

«»

Η ατμοσφαιρική ηλεκτρόνικα του Μιχάλη Δέλτα και του Κωνσταντίνου Βήτα, δηλαδή των Στέρεο Νόβα, τη δεκαετία του ’90 εγκαινίαζε μια ηλεκτρονική σκηνή, νέα για τα ελληνικά δεδομένα σε ανύποπτους καιρούς. Το αστικό τοπίο είχε βρει επιτέλους το ιδανικό του σάουντρακ. Δύο δεκαετίες αργότερα, διατηρούν ακόμα τον τίτλο ενός από τα πιο πρωτοποριακά συγκροτήματα. Και οι μοναχικές έκτοτε πορείες και των δύο επιβεβαιώνουν την καλλιτεχνική τους αυταξία. Πιστός στις «ηλεκτρονικές» του ρίζες, ο Μιχάλης Δέλτα κυκλοφόρησε πρόσφατα ένα ακόμη άλμπουμ, το «Tech Me Αway». Ο τίτλος μαρτυρά το αυτονόητο, «προειδοποιεί» για την ηλεκτρονική του ταυτότητα και ο Μιχάλης Δέλτα δίνει το στίγμα: «Είμαι παιδί της γενιάς της dance και της ηλεκτρονικής μουσικής. Το συγκεκριμένο άλμπουμ ήθελα να είναι εξωστρεφές και να μπορεί να χορευτεί». Μέσα στο καλοκαίρι θα σας δοθεί σίγουρα μια ευκαιρία να το χορέψετε κι εσείς στις συναυλίες που ετοιμάζει ο Μιχάλης Δέλτα.

Μιχάλης Δέλτα «Ο Έλληνας είναι σεξουαλικά τρομοκρατημένος»

Συνέντευξη Στη Χρυσούλα Παπαϊωάννου Φωτ. Μαριλένα Σταφυλίδου

art

Η νωχελική διάθεση, που οφείλεται στη συναυλία του το προηγούμενο βράδυ, αρχικά τον βουλιάζει στον καναπέ. Μόλις όμως παίρνει μπροστά το κασετοφωνάκι και ανάβει η κουβέντα, ο Μιχάλης Δέλτα είναι σε τρομερή εγρήγορση και υπερένταση...

Γιατί δεν εδραιώθηκε ποτέ η ηλεκτρονική μουσική στην Ελλάδα; Μ.Δ.: Καταρχήν είναι σχετικά νέα μουσική, μόλις 25 χρονών. Στην Ελλάδα υπήρξε η Λένα Πλάτωνος το ’80 και οι Στέρεο Νόβα το ’90. Δεν εδραιώνεται έτσι μια σκηνή. Υπάρχουν και κοινωνικοί λόγοι. Από τα μέσα του ’90 ο ακροατής βομβαρδίστηκε με ευτελή ακούσματα. Αναφέρομαι στα σαχλοπόπ, που κλέβουν τα beat της dance μουσικής και έχουν ανόητους στίχους ή, στην καλύτερη περίπτωση, εύκολους. Φταίνε φυσικά οι δισκογραφικές και τα μίντια. Οι πρώτες βρήκαν ευκαιρία να βγάλουν τρελά χρήματα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι αλλοιώθηκε το γούστο και η αισθητική των ακροατών. Παράλληλα, άλλαξαν τα κοινωνικά πρότυπα του Έλληνα. Άρχισε να ονειρεύεται σπίτια, αυτοκίνητα, κινητά. Αυτή η νοοτροπία είναι ένας ποταμός που δεν έχει γυρισμό. Και στο διάβα του παρασύρει όλο και περισσότερους. Ποιος εκπροσωπεί σήμερα την ποπ στην Ελλάδα; Ο Χατζηγιάννης; Μ.Δ.: Και αυτός και άλλοι. Το θέμα δεν είναι μόνο η ποπ, αλλά και η πιο φιναρισμένη και εκλεπτυσμένη μουσική, αυτό που αποκαλούμε έντεχνο. Ζει πλέον στη σκιά της σκυλοπόπ. Ακολουθεί πιστά τις ίδιες τακτικές για να μπορέσει να επιβιώσει. Τα περισσότερα τραγούδια του έντεχνου είναι «κατασκευασμένα». Όχι ότι δεν υπάρχουν εξαιρέσεις. Όταν μιλάτε για τακτικές αναφέρεστε φαντάζομαι και στις συνεργασίες έντεχνων τραγουδιστών με λαϊκούς. Μ.Δ.: Φυσικά. Οι έντεχνοι καλλιτέχνες αισθάνθηκαν απειλημένοι από όλο αυτό που συνέβαινε, την επιτυχία δηλαδή των λαϊκοπόπ τραγουδιών. Έκαναν αυτές τις παράδοξες επιλογές για να επιβιώσει η εικόνα τους κι όχι οι ίδιοι. Προβλήματα επιβίωσης, με την οικονομική έννοια, δεν έχουν. Ορισμένοι τα έχουν λύσει εδώ και δεκαετίες. Η απειλή όμως ότι μπορεί να μη μετράει η εικόνα τους τούς έκανε όχι μόνο να σωπάσουν σε όλο αυτό που έβλεπαν να συμβαίνει, αλλά και να συμπράξουν σε μια Ιερά Οδό.

«Δεν θα είχα πρόβλημα να σερβίρω σε ένα μπαρ. Θα γούσταρα κιόλας. Γιατί εγώ οδηγώ την εικόνα μου κι όχι αυτή εμένα. Άλλοι μπορεί να μην το έκαναν. Παίζουν ρόλο οι ανασφάλειές μας. Γι’ αυτό τα επαγγέλματα που επιλέγουμε δεν είναι τυχαία. Μας δίνουν κοινωνικό στάτους και καταξίωση. Έχουμε φάει την απόρριψη με το κουτάλι, από τότε που γεννηθήκαμε. Κι εγώ το ίδιο και προφανώς θα φάω κι άλλη».

Τα τελευταία χρόνια είδαμε και άλλου είδους συμπράξεις: χιπ χοπ καλλιτέχνες να συνεργάζονται με λαϊκούς ή ποπ. Μ.Δ.: Μην μπερδευόμαστε. Δεν κάνουν χιπ χοπ αυτοί. Ακολουθούν μια μόδα που εκμεταλλεύεται αυτό που αποκαλούμε χιπ χοπ, με το οποίο όμως δεν έχουν καμία σχέση. Το χιπ χοπ άλλωστε έχει πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα. Δεν με προβληματίζουν όμως αυτά τα παιδιά. Από πριν έχω διακρίνει τι περίπου είναι ο καθένας και τι δυνατότητες έχει. Με βάζουν σε σκέψεις οι «άλλοι», που είναι άνθρωποι με ταυτότητα και τελικά μικραίνουν με τις επιλογές τους. Εσείς θα πηγαίνατε στην Ιερά Οδό αν σας έκαναν μια δελεαστική προσφορά; Μ.Δ.: Μου έχουν προσφέρει τρελά λεφτά, 5.000 ευρώ! Έβαλα όμως τα γέλια. Γιατί το όνομα με το οποίο θα συνεργαζόμουν ήταν τελείως ασύμβατο με όλα όσα έχω υποστηρίξει μέσα από τη μουσική μου. Αν το έκανα θα γινόμουν μια σχιζοειδής προσωπικότητα, Δόκτωρ Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ. Μια τέτοια εκπόρνευση θα μου γύριζε μπούμερανγκ. Θα αρρώσταινα. Πώς νιώθετε που η μουσική σας απευθύνεται σε μια γενιά που δεν έχει μάθει να αγοράζει cd; Μ.Δ.: Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν παιδιά που δεν γνωρίζουν ότι η μουσική πωλείται. Θεωρούν ότι είναι παροχή, σαν το νερό που τρέχει από τη βρύση. Η νοοτροπία του downloading όμως έχει επιδράσεις και στην ψυχολογία τους. Αυτά τα παιδιά, ασυνείδητα, διαπράττουν πνευματική κλοπή. Όταν μετά από χρόνια βρεθούν σε έναν εργασιακό χώρο, θα μπουν και στον πειρασμό των υποκλοπών, της κομπίνας και της πλαστογραφίας. Το downloading τους δημιουργεί και την ψευδαίσθηση ενός κοινωνικού στάτους. Ανταγωνίζονται μεταξύ τους ποιος έχει περισσότερα Giga στο mp3 τους, που φυσικά δεν έχουν ακούσει. Εμείς κάποτε αγοράζαμε βινύλια και τα λιώναμε. Σήμερα ρωτάς κάποιον τι μουσική ακούει και σου απαντά «τα πάντα».

Αυτό δεν μπορεί να είναι και ένα δείγμα υγείας, ότι έχει ανοιχτές τις κεραίες στη μουσική; Μ.Δ.: Θα το πω διαφορετικά. Αν ρωτήσεις έναν πιτσιρικά τι μουσική του αρέσει και πάλι «τα πάντα» θα απαντήσει. Εννοείται ότι από τη στιγμή που έχουμε ένα ζευγάρι αυτιά ακούμε τα πάντα. Από τα κομπρεσέρ μέχρι τα πουλιά που τιτιβίζουν. Δεν μας αρέσει όμως ό,τι φτάνει στ’ αυτιά μας. Δεν γίνεται να πηγαίνεις σε μία συναυλία και μετά στα μπουζούκια. Δείχνει μια σύγχυση. Γιατί δηλαδή σεξουαλικά έχουμε μια επιλογή; Επίσης, γιατί επιλέγουμε μια συγκεκριμένη θρησκεία; Με την ίδια λογική ξεχωρίζουμε και ορισμένα είδη μουσικής. Η ηλεκτρονική μουσική ωστόσο παραμένει παρεξηγημένη. Μήπως φταίει και το ότι συνδυάστηκε με τα ναρκωτικά; Μ.Δ.: Δηλαδή η ροκ δεν συνδυάστηκε μ’ αυτά; Ο Τζιμ Μόρισον, η Τζάνις Τζόπλιν και ο Κερτ Κομπέιν από τι πέθαιναν; Από πρέζα. Πάντοτε οι άνθρωποι έπαιρναν ναρκωτικά. Δεν ξέρω ποια ήταν η χρήση τους σε μυστικιστικές συγκεντρώσεις αρχαίων πολιτισμών, όπου υποτίθεται ότι οι άνθρωποι τα έπαιρναν για να επικοινωνήσουν με το θείο κομμάτι του εαυτού τους ή για να κάνουν σεξουαλικά όργια. Υπάρχει όμως και η άλλη διάσταση. Τα ναρκωτικά είναι απολύτως ελεγχόμενα από τους κρατικούς μηχανισμούς γιατί επιφέρουν τρελά κέρδη. Δεν είναι δυνατόν να κατεβαίνω τη Σοφοκλέους και την Ευριπίδου και να βλέπω τους τοξικομανείς και ακριβώς δίπλα τους την αστυνομία να κάθεται. Όσον αφορά την ηλεκτρονική μουσική, όντως συνδέθηκε με τα ναρκωτικά και ιδιαίτερα τις χημείες και τα «έκσταση». Εγώ ποτέ δεν έπαιρνα ναρκωτικά κι ας φαίνεται σε κάποιους περίεργο. Η μουσική βιομηχανία ήταν ανέκαθεν συνυφασμένη με την drug culture. Νομίζετε ότι εξαιρούνται οι έντεχνοι τραγουδιστές; Οι περισσότεροι βγαίνουν να τραγουδήσουν φτιαγμένοι. Τώρα που, όπως όλα δείχνουν, κλείνει ο κύκλος της λαϊκοπόπ και του σκυλάδικου, θα μπορέσει ο Έλληνας να απεξαρτηθεί από το τσιφτετέλι, το λάιφσταϊλ και το ξανθό οξυζενέ της τηλεόρασης; Μήπως η οικονομική κρίση μας οδηγήσει και σε ξεσκαρτάρισμα; Μ.Δ.: Δεν νομίζω ότι ο Έλληνας μπορεί να αποτραβηχτεί από όλα αυτά. Τον έχουν ξεμπροστιάσει οι επιλογές του. Συμπεριλαμβάνω και τον εαυτό μου. Υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να λειτουργήσουμε σπασμωδικά και να πέσουμε πιο βαθιά στον πάτο. Δηλαδή ο πάτος δεν έχει τέλος; Μ.Δ.: Όχι. Έχει και χειρότερα από κάτω. Είστε πολύ απαισιόδοξος. Μ.Δ.: Είμαι απλά ρεαλιστής. Είναι βέβαια νωρίς για να δούμε τα αποτελέσματα. Θα φανεί μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Έτσι όμως όπως έχουμε μάθει να ζούμε είναι δύσκολο να αποκτήσουμε μια πιο ουσιαστική σχέση με την καθημερινότητά μας. Αναρωτιέμαι πώς μπορούμε να θεραπεύσουμε την κατάθλιψή μας.

Μήπως πηγαίνοντας στον ψυχίατρο; Μ.Δ.: Αν ο μέσος Έλληνας συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να πάει σε ψυχολόγο, εγώ θα κάνω τριήμερη συναυλία-γιορτή. Ο Έλληνας όμως ακούει τη λέξη ψυχίατρος και τρομάζει γιατί αισθάνεται ότι τον έπιασαν στα... πράσα. Δεν νομίζετε ότι η ψυχανάλυση έχει απενοχοποιηθεί και μάλιστα έχει γίνει της μόδας; Δεν θεωρείται τρέντι να πηγαίνεις σε ψυχίατρο; Μ.Δ.: Δεν έχει απενοχοποιηθεί όπως στην Αμερική. Τέλος πάντων, ψυχικά και ο Έλληνας έχει τις ίδιες ανάγκες με όλους. Γι’ αυτό και κάποια στιγμή, όταν νιώσει ότι δεν πάει άλλο, αντιδρά και επαναστατεί. Το είδαμε πέρυσι. Αναφέρεστε στις εξεγέρσεις των νέων πέρυσι τον Δεκέμβριο; Μ.Δ.: Ναι. Δεν λέω ότι είναι λύση να καεί η Αθήνα. Ίσα ίσα που είναι πολύ πρωτόγονη μορφή αντίδρασης. Τουλάχιστον όμως είναι μια αντίδραση. Δεν κρίνω αν είναι καλή ή κακή. Αναρωτιέμαι ωστόσο μήπως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Γενικά πάντως έχουμε βουλιάξει σε μια σιωπή. Πρέπει να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από μια πλασματική ύπαρξη που μας επέβαλε το σύστημα. Λένε ότι η Lady Gaga ή η Madonna είναι κατασκευασμένοι σταρ. Ο Έλληνας τι είναι; Μόνο που αυτός ενώ θέλει να είναι σταρ είναι μόνο κατασκευασμένος. Ένα απλό υποκατάστατο. Ψοφάει για εικόνα και τηλεόραση. Το στρας ξεγελά και κρύβει τα πραγματικά του αισθήματα. Ο Έλληνας κατά βάθος νιώθει μοναξιά και είναι απαρηγόρητος. Σας έχoυν τρομοκρατήσει τα μέτρα λιτότητας, οι περικοπές στις συντάξεις και στο ασφαλιστικό σύστημα; Μ.Δ.: Καθόλου, παρ’ όλο που φέτος ήταν μια δύσκολη οικονομική χρονιά για μένα, όπως και για όλους. Νομίζω όμως ότι όλο αυτό λειτουργεί θετικά, γιατί με ξεβολεύει και με ωθεί στο να βρω νέους τρόπους για να επιβιώσω με αξιοπρέπεια. Αλλά δεν τρομάζω γιατί τα έχω καλά με τον εαυτό μου. Αν χρειαζόταν θα μπορούσα να κάνω μια άλλη δουλειά για ένα διάστημα. Βέβαια, αν μου τη δώσει και πετάξω το πιάτο με τα μακαρόνια στη μούρη του πελάτη, αυτό είναι άλλο θέμα. Είμαι εργατόσκυλο. Δεν θα είχα πρόβλημα να σερβίρω σε ένα μπαρ. Θα γούσταρα κιόλας. Γιατί εγώ οδηγώ την εικόνα μου κι όχι αυτή εμένα. Άλλοι μπορεί να μην το έκαναν. Παίζουν ρόλο οι ανασφάλειές μας. Γι’ αυτό τα επαγγέλματα που επιλέγουμε δεν είναι τυχαία. Μας δίνουν κοινωνικό στάτους και καταξίωση. Έχουμε φάει την απόρριψη με το κουτάλι, από τότε που γεννηθήκαμε. Κι εγώ το ίδιο και προφανώς θα φάω κι άλλη. Πιστεύετε ότι ως κοινωνία έχουμε ξεπεράσει τα ταμπού όσον αφορά τα ζητήματα ομοφυλοφιλίας, ώστε ένα κομμάτι όπως το «She is a Boy» που περιλαμβάνεται στο «Tech Me Away» ή ταινίες σαν τη «Στρέλλα» του Πάνου Κούτρα να μη σοκάρουν;


ΠΟΝΤΙΚΙart 29.4-4.5.10

31/7

Μ.Δ.: Ναι. Το ’80 που ήμουν έφηβος θυμάμαι ότι η κοινωνία ήταν πιο τρομαγμένη. Όχι ότι έχουμε την ιδανική εξέλιξη σε σύγκριση με άλλες χώρες που είναι πιο χαλαρές με αυτά τα θέματα. Με ενοχλεί όμως που εδώ και χρόνια προωθείται έντονα, ιδιαίτερα από τα μίντια, μια καρικατούρα του ομοφυλόφιλου. Από την ιδιωτικοποίηση της τηλεόρασης κι έπειτα εμφανίστηκε ο χαρακτήρας του ομοφυλόφιλου που μιλάει και κινείται με θηλυπρέπεια. Κανείς ωστόσο δεν έχει κάνει ένα αφιέρωμα στους πνευματικούς ανθρώπους που ήταν ομοφυλόφιλοι. Γιατί στην Ελλάδα ομοφυλόφιλος θεωρείται ακόμα ο Ντιντής, ο τοιούτος, η κομμώτρια του Λαζόπουλου. Δεν έχουν την εντιμότητα να αναφερθούν στο γεγονός ότι πολλοί πνευματικοί άνθρωποι ήταν ομοφυλόφιλοι. Δεν θα έπρεπε προηγουμένως να ξεκινήσουμε από κάτι άλλο, δηλαδή τα δημόσια πρόσωπα να παραδέχονται ανοιχτά την ομοφυλοφιλία τους; Μ.Δ.: Ακόμα και οι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών δεν έχουν απενοχοποιήσει τη σεξουαλικότητά τους. Και κανείς δεν έχει βγει να πει ότι η εικόνα των ομοφυλόφιλων στην τηλεόραση είναι ένα κακόγουστο αστείο. Ποιος πολιτικός θα δήλωνε τη σεξουαλική του ταυτότητα ανοιχτά; Την επόμενη μέρα θα έχανε τη θέση του. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Η ομοφυλοφιλία έχει γίνει και τρέντι. Μ.Δ.: Στα σίριαλ πάντως δεν έχει εμφανιστεί ποτέ ένας ομοφυλόφιλος που να έχει ένα είδος ανδροπρέπειας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι από αυτούς που γράφουν τέτοια σενάρια είναι οι ίδιοι ομοφυλόφιλοι. Και πώς το εξηγείτε αυτό; Μ.Δ.: Στο ότι είναι βαθύτατα ενοχικοί. Μόνο η Μυρτώ Κοντοβά στα «Υπέροχα πλάσματα» είχε παρουσιάσει έναν διαφορετικό χαρακτήρα, που δεν ήταν δηλαδή τόσο καρικατούρα όσο του Λαζόπουλου. Αλλά νομίζω ότι θα αλλάξουν κι άλλο τα πράγματα. Γνωρίζω νέα παιδιά ομοφυλόφιλους που δεν φοβούνται να το ομολογήσουν στους γονείς τους, κάτι που δεν γινόταν παλιότερα. Εν πάση περιπτώσει, όλες αυτές οι προκαταλήψεις για τα σεξουαλικά ζητήματα είναι ακλόνητες σκοταδιστικές πεποιθήσεις που μας πέρασε στο DΝΑ η Εκκλησία, η οποία είναι η ίδια βουτηγμένη στην ομοφυλοφιλία. Οι περισσότεροι που μπαίνουν στον κλήρο το κάνουν για να εξιλεωθούν για τη δική τους «αμαρτία». Το πρωί καταγγέλλουν με επιστολές την ομοφυλοφιλία και το βράδυ κάνουν αυτά που κάνουν. Γραμματείς και φαρισαίοι. Για να είμαι όμως δίκαιος, γνωρίζω ότι υπάρχουν λαϊκές γυναίκες, αγράμματες, του χωριού, που κάνουν το τραπέζι στον ομοφυλόφιλο γιο τους και στον σύντροφό του. Αυτά πάντως που έχουν τραβήξει οι ομοφυλόφιλοι τα έχετε ζήσει και εσείς οι γυναίκες επί αιώνες και δεκαετίες. Γιατί αν δει η γειτονιά να μπαίνουν στο σπίτι σας δύο άντρες, αμέσως θα σας χαρακτηρίσει πουτάνες. Ο Έλληνας είναι σεξουαλικά τρομοκρατημένος και μισεί το σώμα του. Θέλει πολλή δουλειά για να τα ξεπεράσουμε όλα αυτά. Γενικά, η κοινωνία μας θέλει πολλή δουλειά. Ίσως να ήταν διαφορετικά τα πράγματα, αν, όπως λέει και ο τραγουδιστής των Antony and the Johnsons, κυβερνούσαν οι γυναίκες.


Επιση μ ά ν σ ε ις

Πρώτο το «Ποντίκι» έθεσε προ δύο εβδομάδων το ζήτημα του Λυκαβηττού και να που τώρα αρχίζει και αποσαφηνίζεται η μέχρι πρότινος θολή εικόνα. Τελικά θα λειτουργήσει ο Λυκαβηττός και φέτος, όπως λειτούργησε και πέρυσι. Δηλαδή, με τα έργα πλήρους υποστύλωσης της μεταλλικής κατασκευής του θεάτρου που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Μάιο. Το κυρίως «μενού» των εργασιών αναβλήθηκε για άλλη μια χρονιά, επειδή η Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης στην οποία ανήκει ο χώρος δεν διαθέτει εδώ και έξι τουλάχιστον μήνες διοικητικό συμβούλιο, προκειμένου να προχωρήσει τις διαδικασί-

Λυκαβηττός, ξανά

της νεότερης Αθήνας παρέμενε κλειστό. Αφήνουμε κατά μέρος την απογοήτευση των ξένων να μην έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στο στάδιο των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Και σας καλώ να αναλογιστείτε την απώλεια εσόδων για το ελληνικό κράτος. Σκεφτείτε το Παναθηναϊκό Στάδιο να βρισκόταν στην Ιταλία, στην Ισπανία ή στην Μεγάλη

Να πει κανείς για άλλη μια φορά το τετριμμένο; Ότι δηλαδή αυτά τα πράγματα ή μάλλον τα ρεζιλίκια μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν; Θέλεις να το αποφύγεις αλλά έρχονται στιγμές, καλή ώρα, που σου βγαίνει αυθόρμητα. Δεδομένης της τεράστιας δαπάνης που απαιτείται, το πρότζεκτ ενός νέου θεάτρου όπερας σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου αποτελεί από μόνο του γεγονός διεθνούς εμβέλειας. Πολύ περισσότερο όταν παραμένει ζωντανό μέσα σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Συνυπολογιζομένων λοιπόν των παραπάνω, θα πρέπει να αισθανόμαστε προνομιούχοι που ετοιμαζόμαστε το 2015 να εγκαινιάσουμε ένα νέο θέατρο όπερας. Ωστόσο, αντί να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία δουλεύοντας προς την κατεύθυνση ενός λυρικού θεάτρου αντάξιου μιας

SOS

Η Λυρική εκπέμπει

ΠΟΝΤΙΚΙart 29.4-4.5.10

Είναι αυτό που λένε ελάτε στην Ελλάδα για να κάνετε επενδύσεις – το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε; Η ιδιαιτέρως συμπαθής και κυρίως δραστήρια υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής ανακοίνωσε, στο πλαίσιο μιας σειράς ευεργετικών μέτρων για τον Υμηττό, την κατεδάφιση του Θεάτρου Badminton καθώς βρίσκεται καταμεσίς του μελλοντικού μητροπολιτικού πάρκου στο Γουδί. Η κατεδάφιση δεν θα γίνει αύριο, αλλά μετά την

έναν από τους σημαντικότερους πόλους οικογενειακής αναψυχής, παρουσίασε σημαντικές παραγωγές, φιλόδοξα θεάματα, κυρίως από το εξωτερικό. Η εγκατάσταση είχε δημιουργηθεί για να φιλοξενήσει το άθλημα του Badminton στους Ολυμπιακούς Αγώνες και η αρχική πρόβλεψη ήταν να καταργηθεί αμέσως μετά τη λήξη τους. Το κράτος αθέτησε την υπόσχεσή του και στην πρεμούρα του να μαζέψει χρήματα αποφάσισε να το

Badminton προς κατεδάφιση

Πάει, χάσαμε τις εναπομείνασες σταθερές μας ως έθνος. Τα τραπέζια μας, τις νύχτες, είναι χωρίς μπουκάλια ουίσκι. Τραπέζια φτωχά, μόνο με ποτήρια και –καινούργια μόδα αυτή;– ατομικά κρασάκια. Νέα ήθη. Αφού δεν μπορούμε να κόψουμε εντελώς την έξοδο, που σαφώς την έχουμε ελαττώσει, περιορίζουμε την κατανάλωση ποτού. Στον Σταυρό του Νότου, π.χ., τις προάλλες τα τραπέζια ήταν γεμάτα με κόσμο και άδεια από ποτά. Μόνο ποτήρια έβλεπες στις παρέες, ελάχιστα τα μπουκάλια. Στην αρχή ο κόσμος ρωτάει αν μπορεί να παρακολουθήσει το πρόγραμμα όρθιος στα μπαρ, λένε υπεύθυνοι κέντρων του είδους. Η δεύτερη απορία τους είναι αν πρέπει ν αγοράσουν μπουκάλι σε περίπτωση που κάτσουν σε τραπέζι. Εννοείται φυσικά πως οι χώροι προσαρμόστηκαν στα δεδομένα της εποχής. Έννοιες όπως «ελάχιστη κατανάλωση», «νταμπλ ντοτ», «υποχρεωτικό μπουκάλι ανά τέσσερα άτομα», αρχίζουν σιγά

σιγά να εκλείπουν. Σαν να πέρασαν ανεπιστρεπτί οι εποχές που τα κέντρα διασκέδασης είχαν το πάνω χέρι. Αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις μέρες (νύχτες δηλαδή) λειτουργίας τους και τώρα αναγκάζονται να αλλάξουν και στάση απέναντι στο κοινό, εγκαταλείποντας τις αφ’ υψηλού συμπεριφορές. Να που η κρίση έχει, έστω και από σπόντα, ορισμένα θετικά αποτελέσματα. Και δεν είναι μόνο οι πίστες και τα μαγαζιά με το ζωντανό πρόγραμμα. Και τα μπαρ αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Με τα μεγάλα κλαμπ να φαίνεται πως χάνουν τη μάχη από τα μικρά και πιο φθηνά μπαράκια. Όχι πως κι αυτά τη γλιτώνουν. «Δηλαδή τι νομίζεις, εμείς δεν αντιμετωπίζουμε πρόβλημα;» μου έλεγε ο ιδιοκτήτης μπαρ στη Μαβίλη. «Ο κόσμος πίνει πλέον σαφώς λιγότερο. Και δεν ξενυχτάει πια». Τελικά, ο Παπαθεμελής με τις απαγορεύσεις του ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του. | Δημήτρης Κανελλόπουλος

Βρετανία και την αξιοποίηση ενός μνημείου που σου προσφέρεται για τουριστική ατραξιόν όσο λίγα σε μια πόλη σαν την Αθήνα. Κι αν μας πήρε περίπου 115 χρόνια για να «εκμεταλλευτούμε» τουριστικά το Καλλιμάρμαρο, δεν θέλω να ξέρω πόσο θα μας πάρει για να αξιοποιήσουμε το ΟΑΚΑ του Σαντιάγο Καλατράβα. Και μετά λέμε πώς φτάσαμε ένα βήμα από την χρεοκοπία... | Δημήτρης Ρηγόπουλος

Μπουκάλα η… μπουκάλα!

Χαμένα λεφτά επί 115 χρόνια

Αυτά τα πράγματα δεν πρέπει να συμβαίνουν πουθενά αλλού στον κόσμο. Πριν λίγες ημέρες το Παναθηναϊκό Στάδιο άνοιξε για τους επισκέπτες της Αθήνας, Έλληνες και ξένους, με αντίτιμο τριών ευρώ. Η είδηση δεν είναι το άνοιγμα του Καλλιμάρμαρου στους τουρίστες μας, αλλά το γεγονός ότι για τόσα χρόνια ένα από τα σημαντικότερα και πιο δημοφιλή μνημεία

8-9/32-33


έρχονται

και τέφρα από… άλλα ηφαίστεια, ενώ κατά τις συλλήψεις των φερόμενων ως μελών του Επαναστατικού Αγώνα είδαμε σκηνές από… παλαιότερες συλλήψεις άλλων υπόπτων. Τη γελοία αυτή μέθοδο δημιουργίας μιας πλαστής πραγματικότητας, η οποία θυσιάζει κάθε δεοντολογία στο βωμό της τηλεθέασης, είχε περιγράψει απολαυστικά ο Περάκης στη «Λούφα και παραλλαγή», βάζοντας τους φαντάρους του επί Χούντας να πείθουν τους ποδοσφαιριστές ενός αγώνα να ξαναγυρίσουν ένα γκολ γιατί δεν πρόλαβε να το καταγράψει η κάμερα ζωντανά. Και μόλις πριν λίγο είδα σε ένα «σοβαρό» διαδικτυακό site είδηση που αφορούσε επιστημονική ανακάλυψη για τον ανθρώπινο εγκέφαλο, «ντυμένη» με την εικόνα ενός ανθρώπινου εγκεφάλου με τη λεζάντα «εικόνα αρχείου»! | Γιάννης Κουκουλάς

διατηρήσει. Η κριτική εκ μέρους των οικολόγων είναι ότι έπεσε τσιμέντο σε οκτώ πολύτιμα στρέμματα πρασίνου, συν τα αυτοκίνητα που διέρχονται από τον χώρο όταν φιλοξενούνται παραστάσεις. Αλλά ένα θέατρο είναι το λιγότερο κακό που μπορεί να συμβεί σε ένα πάρκο. Ας λύσουμε πρώτα όλα τα υπόλοιπα σε θέματα πρασίνου στο Λεκανοπέδιο κι ας αφήσουμε για το τέλος το Badminton. | Δημήτρης Ρηγόπουλος

Τι ακούω; Η Τζούλια Αλεξανδράτου φαντασιώνεται για πάρτη της το ρόλο της Μελίνας του 21ου αιώνα; Πολύ σωστά! Πρόκειται για εύγλωττη απεικόνιση της εξέλιξης ηθών και ιδανικών στην Παλαιοκώσταινα την τελευταία 25ετία. Απ’ το «Ποτέ την Κυριακή» στο «Ορθάνοιχτοι καθεκάστην»... Δυσκολεύομαι να αποφανθώ τελεσίδικα περί της απόφασης του Ισμαήλ Κανταρέ να μην εμφανιστεί στο Megaron Plus, με αφορμή τα απίθανα αντιαλβανικά συνθήματα στην παρέλαση της Παλιγγενεσίας, την οποία προφανώς κάποιοι στρατόκαυλοι στόκοι πήραν τοις μετρητοίς... Δε λέω, τα βαρβάτα ονόματα συνηθίζουν να κινούνται σε επίπεδο εθνικών συμβόλων και συμβολισμών, αλλά μήπως παραφωτίζουμε αλλούτερα κλαδιά και χάνουμε το δέντρο;

φεύγουν

Φεύγουν, λοιπόν, οι δυσφημοδιαφημίσειςμπάχαλο από το άθλιο αστικό τοπίο μας; Αλληλούια! Εύχομαι να εννοούν τα πάντα όλα∙ και τα αυτοσχέδια μαρκούτσια του συνοικιακού βουλκανιζατέρ, και τις γιγαντοκατασκευές των επαγγελματιών της διαφήμισης – τρομάρα τους! Α, είδα την «Υποψία», το ριμέικ του γαλλικού «Ναταλί» (2004), με τον Λίαμ Νίσον, την Τζουλιάν Μουρ και την Αμάντα Σέιφριντ. Μην πάτε! Η υπερατλαντική αμηχανία και ψευδοσεμνοτυφία –ακόμη και η καναδική, λόγω Εγκογιάν και location της ταινίας– απέναντι σε ένα τόσο προχώ και τραβηγμένο λιμπιντοζήτημα δεν παλεύεται με τίποτα. Έχει, βέβαια, ψιλομπανιστήρι, αλλά και το δελτίο ειδήσεων του Star να δεις πάλι φτιάχνεσαι –αν είσαι τόσο πεινασμένος και ουτιδανός, δηλαδή.

Πλάνα αρχείου

Η γενικευμένη πλέον χρήση των «πλάνων αρχείου» που ντύνουν κάθε τηλεοπτική, έντυπη ή ηλεκτρονική είδηση στην οποία δεν υπάρχει καταγεγραμμένη ζωντανή εικόνα, είτε γιατί είναι αδύνατο να τραβηχτεί είτε γιατί αυτό κοστίζει, έχει ξεπεράσει κάθε μέτρο και κάθε λογική. Η τηλεοπτική μας πραγματικότητα που έχει εθίσει μια νέα γενιά τηλεθεατών στην άκριτη αποδοχή οποιουδήποτε θεάματος αρκεί αυτό να «πιστοποιείται» με εικόνες, είναι πια σε θέση να μας πασάρει συντριβές αεροπλάνων, τρομοκρατικές ενέργειες, συναντήσεις πρωθυπουργών, ανατινάξεις κτιρίων, συναυλίες ροκ σταρ μέσω «πλάνων αρχείου»! Κατά την πρόσφατη έκρηξη του ηφαιστείου στην Ισλανδία τα ελληνικά κανάλια συναγωνίστηκαν ποιο θα πρωτοδείξει τις πιο εντυπωσιακές σκηνές με λάβα, στάχτη

εκπνοή της σύμβασης παραχώρησης στους σημερινούς επενδυτές, στην κοινοπραξία Athens Badminton Cultural Development A.E. Η εν λόγω σύμβαση λήγει το... 2031, οπότε έχουμε χρόνο να το συζητήσουμε. Να συζητήσουμε δηλαδή το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να προκαλεί ένα θέατρο και πόσο ασύμβατη είναι μια τέτοια λειτουργία με έναν χώρο πρασίνου. Το Badminton δεν είναι ένα οποιοδήποτε θέατρο της Αθήνας. Εξελίχθηκε σε

χρι ένα μεταρσιωμένο πολυφωνικό ηπειρώτικο– ο 55χρονος ερασιτέχνης (πλην καραεπαγγελματίας) ερμηνευτής έδωσε ρεσιτάλ καλών τρόπων. Αυτοκυριαρχία, ευγένεια, χαμηλότονη αλήθεια, αίσθημα... Α, ενθουσιάστηκα! Και δεν ήμουν η μόνη – πολύ γι’ αυτόν ακούω δεξιά κι αριστερά. Μη σου πω ότι μου άρεσε κι εκείνος ο ερμαφρόδιτος σόουμαν-τραγουδιστής-ηθοποιός (μέχρι και απόσπασμα από αριστοφάνειο «Πλούτο» έπαιξε) ονόματι Τέρι κάτι, που εμφανίστηκε στην Πάνια. Διότι, το είδα και αυτό... Αλλόκοτη παρουσία, αλλά ταλαντούχος και αφοπλιστικά, κρυστάλλινα άμεσος. Ρε συ, έκαψα φλάντζα; Όλο νομίζω πως βρίσκω διαμάντια μες στις λάσπες; Να μου πεις, κι ο πρωθυπουργός μας αυτό δεν κάνει;

ευρωπαϊκής πρωτεύουσας (φιλόδοξες παραγωγές, μελετημένο ρεπερτόριο, περαιτέρω ανάπτυξη του καλλιτεχνικού δυναμικού, σοβαρή προσπάθεια για μεγαλύτερη διείσδυση του είδους στο κοινό, δυναμική επικοινωνιακή εκστρατεία κ.λπ.) έτσι ώστε να κερδηθεί το στοίχημα, εμείς, για μία ακόμη φορά, περί άλλων τυρβάζουμε. Με μεγάλη άνεση οι ιθύνοντες αναφέρονται, εντός και εκτός Ελλάδας, στο ενδεχόμενο λουκέτου στη Λυρική Σκηνή της οδού Ακαδημίας. Δεν αποκλείεται να κλείσει, λένε, προκειμένου ν’ ανοίξει ένας υγιής οργανισμός στο Φάληρο. Απόψεις ενδεικτικές της προχειρότητας και του παραλογισμού, διότι είναι πραγματικός παραλογισμός να ετοιμάζεις μια καινούργια όπερα και αντί να ενισχύεις διαρκώς το είδος τελικά να στερείς την πόλη παντελώς απ’ αυτό. Όσοι έχουν κοινό νου καταλαβαίνουν πως αν κλείσει τώρα η Λυρική το πιθανότερο είναι απλώς να μην ξανανοίξει, γιατί πολύ απλά θα χάσει το είδος τη δυναμική του, το κοινό του, το ενδιαφέρον των μίντια. | Τόνια Μιχαήλ

Να λοιπόν που η ιστορία, όπως αναμενόταν, επαναλαμβάνεται... Με τα ίδια φαρσικά συστατικά, όπως και τότε, αλλά σε πιο χάι-τεκ και παγκοσμιοποιημένη εκδοχή, «δυστυχώς, επτωχεύσαμεν». Διότι, περί αυτού πρόκειται, βέβαια. Είναι ωραίο, δε λέω, να μαθαίνεις ότι το κράτος ψάχνει αίφνης στις πισίνες των νεόπλουτων της Εκάλης, ας πούμε, και βρίσκει διάφορα φοροδιαφυγόντα λαυράκια. Αλλά λες, «ψίχουλα, ρε πούστη μου!». Με το απερίγραπτο και συνεχιζόμενο πάρτι στις προμήθειες των νοσοκομείων, λόγου χάρη, πότε θα γίνει κάτι; Τι όμορφη παρουσία αυτός ο κύριος (εντελώς κύριος, όμως) Νίκος Γέωργας που τραγούδησε στο «Ελλάδα έχεις ταλέντο»! Εκτός από όμορφη φωνή –η οποία κάλυψε ανετότατα την απόσταση από έναν αξιοπρεπή Έλβις μέ-

Της Τατιάνας Καποδίστρια

ες προκήρυξης διαγωνισμού ανάδειξης εργολάβου. Όχι φυσικά ότι αν η παρούσα κυβέρνηση είχε διορίσει νέο συμβούλιο θα μας εξασφάλιζε πως τα έργα θα είχαν γίνει. Μοναδικός αστάθμητος παράγοντας ο Δήμος Αθηναίων –εκδίδει την άδεια λειτουργίας του θεάτρου–, μετά την παρέμβαση του Νικήτα Κακλαμάνη στο δημοτικό συμβούλιο. Ο δήμαρχος Αθηναίων εξέθεσε δημοσίως τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού, λέγοντας ότι προσπαθεί να τον συναντήσει εδώ και 2,5 μήνες και μέχρι σήμερα τίποτα. Πάντως, πέρυσι που το σκηνικό ήταν ακριβώς το ίδιο με φέτος ο Δήμος είχε βγάλει την άδεια και ο Λυκαβηττός λειτούργησε κανονικότατα. | Δ. Ρ.


10/34

Επι λογές

Επιμέλεια: Αγγελική Μπιλλίνη

ΜΟΥΣΙΚΗ >> Μέχρι σήμερα έχει ντύσει με τη μουσική του μερικές από τις ωραιότερες εικόνες του σύγχρονου ιταλικού και ευρωπαϊκού κινηματογράφου, που ανήκουν σε σκηνοθέτες όπως οι: Κάρλο Μπελόκιο, αδελφοί Ταβιάνι, Νάνο Μορέτι, Μπίγκας Λούνα, Φεντερίκο Φελίνι, Ρομπέρτο Μπενίνι. Ο βραβευμένος με Όσκαρ για την ταινία «Η ζωή είναι ωραία» Νικόλα Πιοβάνι εμφανίζεται στην Αθήνα με 5μελή μπάντα, για να ερμηνεύσει τις πιο γνωστές του συνθέσεις. Ταξιδέψτε μαζί του στην ιστορία της 7ης τέχνης. Μέγαρο Μουσικής, 29/4

που πρωταγωνιστούν ξαναζούν την εμπειρία ενός τροχαίου ατυχήματος, αυτή τη φορά σε πιο… big αίθουσα. Θέατρο Badminton, 3-8/5

Αλεξάνδρα Δανιήλ σε δύο διαφορετικές βερσιόν. Η ιστορία δύο εραστών στο Aikido Dojo πλημμυρίζει από φυσικό φως και δυναμική κίνηση, ενώ στο Θέατρο Ροές προσεγγίζεται σαν πολύχρωμο ονειρικό παραμύθι. Επιλέξτε την εκδοχή που ταιριάζει στην ψυχολογία σας και καλή διασκέδαση. Aikido Dojo (1-5/5) και Θέατρο Ροές (8-10/5)

ΧΟΡΟΣ >> Ένα τετραήμερο αφιερωμένο στη σύγχρονη εκδοχή της τέχνης της Τερψιχόρης προβλέπεται για το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, το οποίο φιλοξενεί τη διοργάνωση «With2Feet». Κλείστε θέση για να δείτε παραστάσεις των: Γιάννη Καρούνη, Ted Stoffer, Jozsef Csaba Hajzer, Αθανασίας Κανελλοπούλου, Ομάδας Paracoon. Περισσότερες πληροφορίες: www.mcf.gr Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, 5-9/5

ΦΕΣΤΙΒΑΛ

>> Ο χώρος καθορίζει τη σκηνοθετική προσέγγιση στο «Άσμα Ασμάτων», το οποίο ανεβαίνει από την

>> Η Παλαιστίνη βομβαρδίζεται δεκαετίες τώρα από ισραηλινά πυρά. Αυτήν ακριβώς την αλήθεια υπογραμμίζει και το 2ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό Λαό, προβάλλοντας 23 ταινίες. Η αυλαία ανοίγει με το φιλμ «Γάζα ερχόμαστε», των Γιώργου Αυγερόπουλου και Γιάννη Καρυπίδη. Κινηματογράφος Ίλιον, 29/4-4/5

ΑΦΗΓΗΣΗ >> Ιστορίες για μετανάστες μετά μουσικής θα παρακολουθήσουν όσοι βρεθούν την επόμενη Δευτέρα στην Πλάκα, παρέα με την Ορχήστρα των Χρωμάτων. Εκεί, ο Μηνάς Χατζησάββας, υπό τους ήχους της πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης του Σάββα Τσιλιγκιρίδη, θα αφηγηθεί τρεις ιστορίες του Σωτήρη Δημητρίου για την απόσπαση από την πατρίδα και το όνειρο της επιστροφής. Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη, 3/5

ROCK >> Άργησαν να έρθουν οι James στην Ελλάδα. Τους είδαμε για πρώτη φορά στο Λυκαβηττό προς το τέλος της (πρώτης φάσης της) καριέρας τους. Από τότε όμως έγιναν συχνοί επισκέπτες μας, όταν επανασυνδέθηκαν μετά από λίγα χρόνια. Τακτικότατοι. Κάθε χρόνο περνούν από τα μέρη μας. Χωρίς το ελληνικό κοινό να τους βαριέται. Το αντίθετο μάλιστα. Πέρυσι στη Θεσσαλονίκη είχαν προγραμματίσει μία συναυλία και τελικά, λόγω της ζήτησης, έκαναν τρεις. Καταλαβαίνετε λοιπόν τι θα γίνει και αυτή τη φορά: Αύριο στην Πάτρα και το Σάββατο στην Αθήνα, στο Τάε Κβον Ντο.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ >> Για τους επόμενους πέντε μήνες η Θεσσαλονίκη κινείται στους ρυθμούς της PhotoBiennale 2010, που παρουσιάζει στο κοινό φωτογραφικές συλλογές σε περισσότερους από 30 χώρους, με κεντρικό θέμα τον «Τόπο». Με ένα κλικ στο www. photobiennale.gr θα βρείτε περισσότερες από 57 εκθέσεις 86 Ελλήνων και 102 ξένων καλλιτεχνών, εκ των οποίων και οι Β. Βρεττός, Reid S.Yalom, Α. Αβραμίδης, Σ. Βογιατζής κ.ά. Θεσσαλονίκη, Απρίλιος - Σεπτέμβριος 2010.

GYPSY JAZZ >> Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Django Reinhardt, του καλλιτέχνη που προσάρμοσε την τζαζ στην τσιγγάνικη καταγωγή του, διοργανώνεται «γιορτή» αφιερωμένη στον ίδιο αλλά και στην gypsy jazz. Στο 1ο Gypsy Jazz Fest θα δείτε live επτά σχήματα από όλη την Ελλάδα, το dj set των Swing Riot! και την ομάδα χορού Athens Swing Cats. Περισσότερες πληροφορίες: www.gagarin205.gr Gagarin 205, 1/5

ΘΕΑΤΡΟ >> Ενορχηστρωμένο πανικό σε αυξανόμενες δόσεις προσφέρει στο κοινό η ομάδα Vasistas. Το «Phobia: ένα θέαμα» κατασκευάζει στη σκηνή τη μικρογραφία μιας κοινωνίας που επιδιώκει τον απόλυτο έλεγχο και χειρισμό των πάντων, χρησιμοποιώντας δύο βασικά μέσα, τον φόβο και το θέαμα. Εθνικό, Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας - Α΄ Σκηνή, από 5/5 >> Ανέβηκε πέρυσι στο Θέατρο του Νέου Κόσμου σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και η φετινή του θεατρική πορεία περιλάμβανε παραστάσεις σε Βόλο, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Το «Εχθροί εξ αίματος» του Αρκά σε λίγες μέρες επιστρέφει ξανά στην Αθήνα, και αυτή τη φορά το Λεπτό και το Παχύ Έντερο αλλά και το Δεξί Νεφρό

«Die Puppe», του Χανς Μπέλμερ

A

Κόσμος ΒΕΡΟΛΙΝΟ

>> Η Λουίζ Μπουρζουά δεν συνάντησε ποτέ τον

Χανς Μπέλμερ. Η τέχνη τους όμως είχε πολλά κοινά: τη σεξουαλική εμμονή, τα διεστραμμένα κορμιά, την αγάπη για τον συμβολισμό και τη δυνατή αίσθηση της ηδονοβλεψίας. Αυτά είναι τα θέματα που ερευνά η έκθεση «Μπέλμερ/Μπουρζουά: Διπλός σεξουαλισμός» στο Sammlung Scharf-Gerstenberg του Βερολίνου. Μέσα από 70 έργα η έκθεση ακολουθεί τον παράλληλο δημιουργικό βίο δύο καλλιτεχνών που δεν συναντήθηκαν ποτέ: ο Μπέλμερ βρέθηκε στο Παρίσι το 1938 για να ξεφύγει από το ναζιστικό Βερολίνο, ενώ την ίδια χρονιά η Μπουρζουά επέστρεφε στη Νέα Υόρκη για να «ξεφύγει» από τους σουρεαλιστές. Οι γυναικείες φαντασιώσεις και οι αντρικοί φόβοι, η ασαφής φύση οτιδήποτε σεξουαλικού και τα όρια ανάμεσα στον ερωτισμό και τη δημιουργία αποτελούν τον πυρήνα της έκθεσης. Τελικά ο Μπέλμερ βρήκε την αναγνώριση που του άξιζε, από τον θαυμασμό που έδειξε ο Αντρέ Μπρετόν στις φωτογραφίες με τις διαμελισμένες κούκλες. Και η Λουίζ Μπουρζουά, έκθεση της οποίας θα δούμε παρεμπιπτόντως και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης από 12 Μαΐου ως 19 Σεπτεμβρίου 2010, βρήκε την καλλιτεχνική της ταυτότητα. Πληροφορίες στο: http://www.smb.museum/.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ >> Οι καλύβες και τα μαντριά της ελληνικής υπαίθρου μπαίνουν στο μουσείο, μέσα από τον φωτογραφικό φακό του αρχιτέκτονα Γιώργου Τριανταφύλλου. Στην έκθεση «Αρχέτυπα» παρουσιάζονται 180 φωτογραφίες και 12 βιντεο-προβολές καταλυμάτων κατασκευασμένων από πλίνθους, ξύλο και άχυρα, τα οποία δίνουν οικολογικές προεκτάσεις στην οικιακή κατασκευή και συγκρίνονται με δημιουργίες σύγχρονης τέχνης και αρχιτεκτονικής, όπως το έργο «Χωρίς τίτλο» 2004 του Γιάννη Κουνέλη και το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ που δημιούργησε ο Φρανκ Γκέρι στο Μπιλμπάο της Ισπανίας. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, έως 30/6


ΠΟΝΤΙΚΙart 29.4-4.5.10

A

Πρόσωπο

35/11

Γύρω γύρω πόλη...

Από εμπορική εναλλακτική

Της Άννας Βλαβιανού >> Δεν συμβαίνει συχνά να βλέπουμε μια

από τις πιο ακριβοπληρωμένες ηθοποιούς του Χόλιγουντ να συμμετέχει δωρεάν σε εναλλακτικό πρότζεκτ. Η Κίρα Νάιτλι το έκανε και ίσως αυτό και μόνο αξίζει την προσοχή μας. Ντυμένη με ελισαβετιανά κοστούμια, υποδύεται την Κονστάνς σε ένα δεκάλεπτο φιλμ με τίτλο «Maze». Το ντεμπούτο του στην οθόνη κάνει και ο εμπνευστής του φιλμ Στιούαρτ Πίρσον Ράιτ, γνωστός ζωγράφος. Η ταινία γυρίστηκε σε μια μέρα και κόστισε μόλις 23.100 δολάρια. Προσέξτε τώρα πώς «καμιά φορά η ζωή αντιγράφει την τέχνη»: ο Ράιτ είχε γράψει προ μηνών στη Νάιτλι, ζητώντας της να του ποζάρει. Δεν του απάντησε. Μετά από λίγο καιρό βρέθηκαν να κάθονται δίπλα δίπλα σε μια παράσταση του Old Vic. Στο τέλος πήγαν στα καμαρίνια για να συγχαρούν κοινή γνωστή τους. Ακολούθησε δείπνο και

ΠΡΟΒΟΛΗ >> Την ταινία «Χαμένο κορμί» του Μιχάλη Κακογιάννη όλοι τη θεωρούσαν εξαφανισμένη, μέχρι που ανακαλύφθηκε μια κόπια της στην Ταινιοθήκη της Μπολόνια. Αυτή ακριβώς η κόπια θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με την Έλλη Λαμπέτη να υποδύεται την πρώην γυναίκα ενός βαθύπλουτου αμερικανού μεσήλικα (Βαν Χέφλιν), ο οποίος ναυαγεί με το γιοτ του κάπου στην Καραϊβική και ξαναβλέπει τη ζωή του σε φλας μπακ. Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη, 30/4, 1-2/5

Κίρα Νάιτλι

γνωριμία. Κι έτσι, το κορίτσι των «Πειρατών της Καραϊβικής» και της Σανέλ ευτύχησε να κάνει κάτι «απολύτως δημιουργικό, περίεργο και υπέροχο», κατά τα λεγόμενά της. Το «Maze» θα κάνει πρεμιέρα, μαζί με την τελευταία έκθεση του Ράιτ «I Remember You», στην Riflemaker Gallery του Λονδίνου, στις 6 Μαΐου.

λέμου, με σκοπό να επανεξετάσει την έννοια της ελευθερίας και της συλλογικότητας. Πότνια Θηρών, 30/-15/7

ΑΦΙΕΡΩΜΑ >> «Γεννήθηκαν» στα κινηματογραφικά στούντιο της Γερμανίας (Ανατολικής και Δυτικής) και της Ανατολικής Ευρώπης την τελευταία δεκαετία του Ψυχρού Πολέμου. Είναι οι ταινίες του αφιερώματος «Αντίο χειμώνα» που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Berlinale το 2009, με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από την πτώση του Βερολινέζικου Τείχους, και από αύριο θα βρίσκονται στην Αθήνα. Παρακολουθήστε 9 ταινίες μεγάλου μήκους, 2 μεσαίου μήκους ντοκιμαντέρ, 2 μικρού μήκους animation και 6 πειραματικά φιλμ, ανάμεσά τους και τα: «Αντίο χειμώνα», «Το γεράκι που χορεύει», «Η κόμισσα και η βελόνα». Περισσότερες πληροφορίες: www.tainiothiki.gr Ταινιοθήκη της Ελλάδος: 30/4-6/5

ΕΚΘΕΣΗ >> Η σύγχρονη πραγματικότητα απωθεί τον Antonio Riello, γεγονός που είναι κάτι παραπάνω από εμφανές στην τελευταία του έκθεση στην Αθήνα με τίτλο «Ordinary Things / Κανονικότητες». Εδώ, ο ιταλός καλλιτέχνης δημιουργεί εγκαταστάσεις, βίντεο προβολές και ζωγραφίζει με μικτή τεχνική στο χαρτί μία σειρά από «εργαλεία» πο-

>> Διπλά είναι τα εγκαίνια σήμερα για την Γκαλερί Αστρολάβος, καθώς κάνουν ταυτόχρονα πρεμιέρα οι εκθέσεις των Φώτη Πεχλιβανίδη και Έλενας Χρίστου. Ο πρώτος στην «Επιδερμίδα» παρουσιάζει τη νέα ενότητα έργων του που κινούνται στο γνώριμο πλέον προσωπικό του ύφος, το οποίο συνδυάζει την εικαστικότητα με τα κόμικς, ενώ στο «Wonder Tales» οι ζωγραφικές και γλυπτικές κατασκευές της καλλιτέχνιδος αντλούν έμπνευση από τα παραμύθια. Αστρολάβος Δεξαμενή, 29/4-29/5

DIGITAL >> Πέρυσι έφερε κοντά δημιουργούς από την Αθήνα και το Μιλάνο. Φέτος, η Διεθνής Έκθεση Ψηφιακής Τέχνης με τίτλο «Berlin-Athina» οργανώνει τη συνάντηση καλλιτεχνών απόφοιτων του Πανεπιστημίου Τεχνών του Βερολίνου και της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας, οι οποίοι χρησιμοποιούν την τεχνολογία του βίντεο και των υπολογιστών για να παρατηρήσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και να την οδηγήσουν στη φαντασία και τη δημιουργία. CAID, 29/4-29/5 και 15-21/6, στο πλαίσιο του Athens Fringe Festival.

29 Απριλίου, μετά την πανσέληνο. Μέσα σε ένα ποταμό από ανασφάλειες, διαδηλώσεις, απογοητεύσεις, εσωστρέφειες, χρέη, ματαιώσεις… πέρασε κι αυτός ο σκληρός Απρίλης. Ποιος θα μείνει από λάστιχο στη μέση του δρόμου τον ηλιόλουστο Μάιο; Ποιος θα βρει το σταθερό του σημείο; Ποιος θα παλέψει με την αλήθεια και θα χάσει; Ποιος θα περάσει «απέναντι» γιατί είναι πιο εύκολα απ’ το «δίπλα»; Ποιος θα ψιθυρίσει μια ευχή; Ποιος θα «απειλήσει» μόνο με την αγάπη του; Ποιος δεν θα φοβηθεί τις τραγικές κορώνες των πρωτοσέλιδων; Ποιος θα χαμογελάσει στο χρόνο; Τέλη Απριλίου! Μεταίχμιο. Βλέπω στην τηλεόραση, εκεί που συχνάζουν οι Τζούλιες του τόπου τούτου, τον Κώστα Ζουράρι να ξιφουλκεί εναντίον όσων χρησιμοποιούν τον όρο «αιρετικός». Και κάτω απ’ την εικόνα του γράφει: «Ο Ζουράρις εναντίων των ερετικών». Κάποιος ειδοποιεί για την ορθογραφία και το σούπερ αλλάζει: «Ο Ζουράρις εναντίων των εραιτικών». Λίγο ακόμα… Καλά το πας… Το σούπερ αλλάζει πάλι. Επιτέλους: «Ο Ζουράρις, εναντίων των αιρετικών»! Οι παλιοί έλεγαν «Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα…». Βέβαια, το έλεγαν όταν δεν είχε ακόμα εφευρεθεί η απατηλή δόξα της κάμερας. Διότι, τηλεόραση, πίτουρα, κότες, κοτέτσι, ένα πράγμα. Άμα το σκεφτείς, δεν είναι το μόνο ρητό που δεν ισχύει. Μπορείς να πεις σήμερα: «Τα αγαθά κόποις κτώνται» ή «τα λεφτά δεν φέρνουν την ευτυχία»; Τι κάνεις όταν βρεθείς σε μια παράσταση που καταλαβαίνεις στα πρώτα πέντε λεπτά πως δεν σε αφορά και πρέπει να μείνεις κλεισμένος στο θέατρο δύο και κάτι ώρες χωρίς διάλειμμα; Κοιμάσαι; Σκέφτεσαι; Βρίζεις από μέσα σου τον σκηνοθέτη; Παρατηρείς τους διπλανούς; Καταριέσαι την ατυχία σου;

Βάζεις τις φωνές; Σηκώνεσαι και φεύγεις επιδεικτικά; Δεν ξαναπάς ποτέ στο θέατρο; Έχει συμβεί σε όλους μας. Το ξανάζησα πρόσφατα. Και κάνω έκκληση στους σκηνοθέτες: μην καταργείτε το διάλειμμα, αν η παράστασή σας ξεπερνάει τη μία ώρα και κάτι ψιλά. Αφήστε το κοινό ελεύθερο ν’ αποφασίσει. Έχουν όλοι δικαίωμα στην… έξοδο. Μη χάνετε πελατεία. Θα μείνουν στον καναπέ και θα δούνε τη «Ζωή της άλλης». Πόσοι ακόμα γυναικείοι μονόλογοι; Ας μιλήσει και κανένας άνδρας. Καημούς δεν έχουν αυτοί; Το γυναικείο κοινό συντηρεί το θέατρο, αλλά πόσες φορές να δεις στον καθρέφτη τη ζωή σου; Και κάποιες φορές τόσο… κακοπαιγμένη! Κάθε χρονιά που περνάει όλο και κάποιοι καινούργιοι μονόλογοι προστίθενται. Έχουμε δει το ίδιο θέμα σε δεκάδες εκδοχές. Εκείνος φεύγει κι εκείνη πέφτει στα πατώματα. Ατέλειωτο ρεπερτόριο! Κάποιοι, πράγματι, πολύ ενδιαφέροντες (συγγραφικά, σκηνοθετικά ή ερμηνευτικά) και γι’ αυτό πέτυχαν. Οι υπόλοιποι, έτρεξαν πίσω τους. Η τάση έγινε μόδα και πλέον το σύστημα φράκαρε. Κυριακή βράδυ, στο Μουσείο Μπενάκη, στην Πειραιώς. Έξω απ’ τη μεγάλη τζαμαρία ο δρόμος τρέχει. Μέσα, εννέα άτομα, τρεις άνδρες και έξι γυναίκες, στροβιλίζονται στους ήχους μιας μουσικής μυσταγωγικής, αέρινης, που την ακούς στο… στομάχι. Χέρια ανοιχτά σαν αγκαλιά, σαν προσευχή, σαν δοξασία. Στίχοι του Τζελαλεντίν Ρουμί: «Μάθε τη γλώσσα αυτών που δεν έχουν γλώσσα...», «… δεν είμαι απ’ τη θάλασσα, ούτε απ’ το βουνό…Ο τόπος μου είναι άτοπος…». Ένα δρώμενο σε σκηνοθεσία Βίκου Ναχμία, με στροβιλιστές, μουσική και ποίηση. Μια βραδιά σε άλλο χρόνο. Και άλλο βάθος.


12/36

θ έατρο

Της Ειρήνης Σαγιά

Low budget stories

Μ

ια φορά κι έναν καιρό ο ηθοποιός κλειδωνόταν στο καμαρίνι οποίο ήταν μέρος του καθιστικού που είχε στο σπίτι της η ηθοποιός και του μία ώρα πριν από την παράσταση προκειμένου να μέλος της ομάδας Μαρία Μπαλούτσου. Αυτό λοιπόν το έπιπλο, με το κολυμπήσει στα τρίσβαθα του ρόλου, να αυτοσυγκεντρωθεί «αντιθεατρικό» ξύλο κερασιάς, χρησιμοποιήθηκε σαν πολυεργαλείο: παραδομένος σε έναν εσωτερικό μονόλογο, προτού ηχήσει το τρίτο συμβόλιζε το δέντρο, το όρος Σινά, την κολυμπήθρα, ήταν παρόν σε κουδούνι και αναμετρηθεί με κοινό και σανίδι. Προσγειωμένες στο κάθε σκηνή. Ώσπου ένας θεατής έδωσε μία πιο ευφάνταστη λύση: «Αφού πενιχρό σήμερα, οι νεανικές ομάδες δεν έχουν την πολυτέλεια της είστε στην κόλαση, χρειάζεστε ένα καζάνι». Προερχόμενα από το School of Physical Theater του Λονδίνου, αυτοσυγκέντρωσης, αλλά την υποχρέωση της αυταπάρνησης. πολλά από τα μέλη της ομάδας Πηγαίνουν στο θέατρο τρεις ώρες πριν από την ώρα έναρξης Αυτό είναι το νέο θεαέχουν μάθει να προσεγγίζουν για να σκουπίσουν, να σφουγγαρίσουν, να απαντήσουν στα τηλέφωνα του ταμείου, να κόψουν εισιτήρια και να οδηγήσουν τρικό λάιφσταϊλ; Τέσσε- ένα έργο με μίνιμαλ σκηνικά, από άποψη και όχι από ανέχεια. τους θεατές στις θέσεις τους. Τα σκηνικά είναι χειροποίητα ή ρις υγιείς περιπτώσεις «Όταν σπουδάζαμε στην Αγγλία ευγενική προσφορά από το καθιστικό κάποιου, το ΙΚΕΑ και σε παζάρια και ψάχναμε τα παλιατζίδικα της πλατείας Αβησσυνίας. Κι όμως, μέσα σε καλλιτεχνών τού «κάνω πηγαίναμε κοστούμια. Από εκεί αγόρασα με όλα αυτά ξεπηδούν ενδιαφέρουσες δουλειές, που βάζουν τα θέατρο με τη λάσπη» 4 λίρες το πράσινο σακάκι που γυαλιά σε πλουσιοπάροχες παραγωγές. Τέσσερις εκπρόσωποι φορούσα και φοράω κάθε φορά της πολύπαθης νέας γενιάς δημιουργών εξηγούν γιατί οι εξηγούν γιατί δεν φοπου ξαναπαίζουμε την “Κόλαση”. ηθοποιοί δεν απειλούνται τόσο από την οικονομική κρίση και μας μυούν στις χαρές της θεατρικής... ανακύκλωσης. βούνται την οικονομική Αυτό θα πει απόσβεση!», λέει ο Γ. Σαρακατσάνης. Κι αφού είναι κρίση, αφού δεν είδαν ούτως ή άλλως της άποψης ότι Γιάννης Σαρακατσάνης από το τίποτα, σε ένα μαύρο «Πηγαίναμε σε παζάρια ποτέ το χρώμα του φόντο, μπορείς να κάνεις τον και ψάχναμε κοστούμια» χρήματος θεατή να ταξιδέψει, θεωρεί ότι όσο πιο λίγα σκηνικά υπάρχουν Πάνε πέντε χρόνια από τότε που τόσο πιο ελεύθερος αισθάνεσαι: η Ομάδα Abοvo πήγε για πρώτη φορά στην... κόλαση και μας πήρε μαζί «Κάθε φορά που βλέπω εξωφρενικά μπάτζετ για σκηνικά αισθάνομαι της. Η εξ-αιρετική παράσταση «Εκεί εκεί ότι υπάρχει μία αποτυχία από πίσω. Γι’ αυτό και αν ξαφνικά μου στην κόλαση» παίχτηκε για πρώτη φορά το έδιναν πολλά χρήματα θα τα έδινα όλα στους ηθοποιούς. Αυτοί είναι 2005 και από τότε έγινε το σήμα-κατατεθέν η πεμπτουσία της παράστασης. Ακόμη και ο πιο κομπλεξικός θεατής τους. Μία δαιμόνια συρραφή ξεκαρδιστικών δεν θα πειραχτεί αν δει μια ειλικρινή δουλειά σε ένα φτωχό σκηνικό». σκετς, μέσα από τα οποία σατιρίζεται η Κι ενώ το μπάτζετ της «Κόλασης» ήταν μόλις 450 ευρώ, το 2007 που η σχέση μας με την πίστη, την Εκκλησία, παράσταση απογειώθηκε τους έφερε κέρδη στο ταμείο της τάξης των τον Θεό και φυσικά τον Διάβολο. Το σουξέ της ήταν τόσο μεγάλο που 10.000 ευρώ. Πέρυσι κι εφέτος παρουσίασαν το «Μαμά Ελλάδα 2», με δεν πέρασαν απαρατήρητοι από την καλή νεράιδα των επιχορηγήσεων. έναν κίονα-πολυεργαλείο που κόστισε όσο ολόκληρο το μπάτζετ της Όπως άλλωστε παραδέχεται ο αρχηγός της ομάδας Γιάννης Σαρακατσάνης, «Κόλασης». Αυτή τη φορά, χρειάστηκε να δώσουν κάτι παραπάνω και «έχουμε εισπράξει από το Υπουργείο 93.000 ευρώ και μας χρωστάνε για τα πολυάριθμα κοστούμια (2.000 ευρώ). Όσο για την κρίση: «Ίσως και άλλες 3.000». Τα πράγματα όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Οι Abovo είναι καλό που φεύγει το χαλί κάτω απ’ τα πόδια μας. Θα επιβιώσει έχουν σκληραγωγηθεί και σε πέτρινα χρόνια. Η αρχική εκδοχή του όποιος έχει προϊόν. Τόσα χρόνια στην Ελλάδα ζούσαμε λες και είχαμε σκηνικού της «Κολάσεως» είχε ένα έπιπλο που έμοιαζε με κουτί, το κερδίσει το λαχείο και ξαφνικά καταλάβαμε ότι ήμασταν με δανεικά.

Απολογισ μ ός

Όλα πλέον κρίνονται. Οι επιλογές μας, οι ζωές μας, γιατί κάνουμε αυτό το επάγγελμα, αν είμαστε διατεθειμένοι να το κάνουμε τζάμπα. Αν για παράδειγμα, από όλον αυτόν τον πανικό επιβιώσει μόνο ο Σεφερλής, κάτι λέει για το ποιοι είμαστε. Παρεμπιπτόντως, πήγα στο Δελφινάριο να... κατασκοπεύσω και είχε 1.200 θεατές. Και ο Σεφερλής δεν είναι ατάλαντος, έχει πολύ καλή επαφή με το κοινό, το υλικό του όμως είναι φτηνό. Τότε σκέφτηκα ότι ίσως ένα μέρος του κοινού θα μπορούσε να έρθει να δει το «Μαμά Ελλάδα» – κι εμείς επιθεώρηση κάναμε, αλλά άλλου τύπου. Αλλά μόνο που θα έβλεπαν τα γκράφιτι έξω από το Θέατρο Χώρα θα τους έπιανε σύγκρυο και δεν θα πάταγαν το πόδι τους». Γιώργος Νανούρης «Είμαστε προπονημένοι στην κρίση» Ο γυναικείος μονόλογος «Η πέτρα της υπομονής», που ο Γιώργος Νανούρης παρουσίασε με επιτυχία στο Θέατρο Χώρα, ήταν one man show από άποψη υλοποίησης. Και ο προϋπολογισμός της παράστασης μόλις 200 ευρώ. «Οι περισσότερες δουλειές στο θέατρο είναι low budget από ανάγκη. Όμως, τελικά μαθαίνεις περισσότερα μέσα από αυτό, βρίσκεις λύσεις, γίνεσαι πιο εφευρετικός», λέει ο δημιουργός, που εκτός από τη σκηνοθεσία υπογράφει τα φώτα, τα σκηνικά και τα κοστούμια. Έψαξε στην αποθήκη του θεάτρου και ξετρύπωσε διάφορα πράγματα που του χρησίμευσαν: το κρεβάτι από την παράσταση «Misery», μερικά πατάρια που χρησιμοποιούνται ως καρέκλες θεατών στην κεντρική σκηνή, τραπεζάκια από την ταράτσα βάφτηκαν και έγιναν σαν καινούργια. «Η ανακύκλωση είναι μεγάλη υπόθεση σε τέτοιες περιπτώσεις» τονίζει. Το μόνο που αγοράστηκε ήταν ένα κομμάτι ύφασμα που βοήθησε σε μία προβολή και το φόρεμα της ηρωίδας. «Το ζητούμενο είναι να μη φωνάζει φτηνό, κανείς να μην είναι σε θέση να το καταλάβει. Είναι θέμα αισθητικής. Έχω δει πολύ φτηνιάρικες “ακριβές παραγωγές”». Θεωρεί ότι οι καλλιτέχνες είναι προπονημένοι, έχουν... προϋπηρεσία στην κρίση. «Κάνουμε μια δουλειά που κάθε έξι μήνες μας αφήνει άνεργους. Οπότε η κρίση μας είναι οικεία». Μία άλλη παράστασή του, το «Εδώ» που παρουσιάστηκε στο χώρο Κ44, δεν κόστισε ούτε 200 ευρώ: «Εκεί δεν είχαμε καν φώτα και από ανάγκη

Της Χαράς Αργυρίου

Off Broadway Τ στην Αθήνα Πολλαπλασιάστηκαν γρήγορα και έπεισαν το κοινό οι εναλλακτικές αλλά όχι πάντα «ψαγμένες» παραστάσεις, που κυρίως φέτος φανέρωσαν μικρούς θησαυρούς σκηνοθεσίας ή ερμηνείας

ο mainstream ήταν αυτό που υποστήριζε μέχρι πρόσφατα μια μεγάλη μερίδα θεατρόφιλου κοινού. Δηλαδή, φωτεινές μαρκίζες, κεντρικά (εμπορικά) θέατρα, ονόματα πρωταγωνιστών, έργα «βατά», δοκιμασμένα, προσιτά στους πολλούς, παραστάσεις που ακολουθούν την πεπατημένη. Τα τελευταία χρόνια όμως το θεατρικό τοπίο άλλαξε. Μικρές σκηνές που αναπτύχθηκαν στις παρυφές των μεγάλων, με χαμηλότερες φωνές, κατάφεραν ισχυρότερη παρουσία. Το γεγονός ότι πολλαπλασιάστηκαν γρήγορα, σε συνάρτηση με την ποιότητα της δουλειάς τους, έπεισε τους θεατές –αρχικά όχι αυτούς που ήθελαν ιταλική σκηνή, βελούδινα καθίσματα και γρανίτα φράουλα στο διάλειμμα, αλλά στη συνέχεια και πολλούς από αυτούς– για το θέαμα που προσφέρουν: εναλλακτικό πολλές φορές αλλά όχι πάντα, ψαγμένο και σε μικρή συσκευασία, που όμως αφήνει έντονο το άρωμά του. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν σκηνές όπως το Bios ή το Booze, που έχουν το δικό τους κοινό, νεανικό στην πλειονότητά του. Κοινό το οποίο υποδέχεται με ενθουσιασμό παραγωγές όπως το «Πένθος και μελαγχολία», από τους Nova Melancholia, καλή ώρα, που γέμισε το Booze, μια παράσταση-περφόρμανς με περούκες, μικρόφωνα και ό,τι ακρότητες μπορούσε σε εκείνη τη φάση να εμπνευστεί ο σκηνοθέτης Βασίλης Νούλας: έναν γυμνό άντρα να αυνανίζεται πίσω από λευκό πανί-μπερντέ του Καραγκιόζη, ένα ζευγάρι να συνουσιάζεται μέσα στα κάρβουνα, μία ανδρόγυνη γυναίκα να κατακερματίζει ψεύτικο φαλλό-αγγουράκι που βρισκόταν στη θέση των γεννητικών της οργάνων

και όλοι μαζί να τηγανίζουν μπριζόλες στη σκηνή. Τσικνιστήκαμε. Στο Bios, από την άλλη, ο Αλέξανδρος Βούλγαρης επιχείρησε να παρουσιάσει το «1984» του Τζορτζ Όργουελ, με δική του ζωντανή μουσική και διασκευή. Καλή η προσπάθεια με το κοινό να την επικροτεί, αλλά σχοινοτενής και με αρκετές στιγμές άνευ στόχου. Από τις «off Broadway» σκηνές έχει γίνει must το Θέατρο Άττις, του Θόδωρου Τερζόπουλου, που φέτος τάραξε τα νερά με το «Μάουζερ» του Χάινερ Μίλερ. Κολυμπηθρόξυλο δεν πέφτει! Αλλά αν δούμε τις φετινές παραγωγές που συζητήθηκαν, πολλές ακόμη ανήκουν σε θέατρα εκτός κέντρου. Για παράδειγμα η «Γυναίκα της Πάτρας» του Γιώργου Χρονά, στο Από Μηχανής Θέατρο. Η Ελένη Κοκκίδου κατέθεσε μια συγκλονιστική ερμηνεία σε έναν ενδιαφέροντα μονόλογο. Μονόλογος και για τη Δέσποινα Κούρτη και μάλιστα «κινησιολογικός», στον ίδιο χώρο. Στο «Wunschkonzert» του Κρετζ, επί μία ώρα στη σκηνή, η ηθοποιός δεν λέει λέξη! Ο θεατής παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο μία ώρα από τη ζωή της Φρόιλαϊν Ρας, που επιστρέφει στο σπίτι από τη δουλειά της. Την τιμητική τους είχαν οι μονόλογοι, αφού και η Γιασεμί Κηλαηδόνη με το «Μαράν Αθά» του Θωμά Ψύρρα κατάφερε να γοητεύσει το κοινό από τη σκηνή του Μεταξουργείου. Η ηθοποιός υποστηρίζει την ιδιότυπη γλώσσα του λαρισινού συγγραφέα, μία αρμονική μίξη της ντοπιολαλιάς με τον αφομοιωμένο λόγο του Παπαδιαμάντη και του Βιζυηνού, και μεταμορφώνεται σε 90χρονο μοναχό, γεννημένο το 1870 κοντά στη Λάρισα. Οι Abοvo, η πιο επιτυχημένη


ΠΟΝΤΙΚΙart 29.4-4.5.10

χρησιμοποιούσαμε φακούς για να φωτίζουμε τα πρόσωπά μας, γεγονός που τελικά αποτέλεσε και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της παράστασης». Κι αν ξαφνικά βρισκόταν με πολλά χρήματα και από... συγκεντρωτικός Ναπολέων καλούνταν να μοιράσει αρμοδιότητες; «Ειλικρινά δεν ξέρω πώς θα αντιδρούσα. Ίσως στην αρχή να μου κακοφαινόταν. Δουλεύω πολύ μόνος μου, όχι επειδή είμαι ερημίτης αλλά επειδή δεν έχω το θράσος να πω σε κάποιον “έλα να δουλέψεις χωρίς λεφτά”. Οδεύοντας λοιπόν μοιραία σε ένα είδος καλλιτεχνικού ιδρυματισμού, έρχονται στιγμές που αναρωτιέμαι πώς θα ήταν άραγε αν είχα βοηθό;». Κώστας Γάκης «Από το low budget στο no budget» «Λαέ της Αθήνας...» ήταν η πρώτη ατάκα εκτός έργου που βγήκε από τα χείλη του Κώστα Γάκη, στη θέα λιγοστών φίλων που είχαν έρθει να δουν και να στηρίξουν την «Κατσαρίδα», προτού ακόμη γίνει θεατρικό σουξέ. Η παράσταση που υπέγραφε με τον επιστήθιο φίλο του Βασίλη Μαυρογεωργίου αρχικά στηριζόταν στην καλή πρόθεση συγγενών, κολλητών, αλλά και... φίλων από το Δημοτικό, στη λογική τού «γεια, δεν ξέρω αν με θυμάσαι, ανεβάζω μια παράσταση, έλα αν θες». Το κοινό δεν άργησε να διαισθανθεί αυτή τη φρέσκια πρόταση. Και οι δύο θεωρούν ότι το σώμα του ηθοποιού είναι επαρκές και με ελάχιστα σκηνικά μέσα μπορείς να δώσεις στον θεατή συγκίνηση. Στους καιρούς κρίσης όμως κάποιοι το παρακάνουν, όπως επισημαίνει ο Κώστας Γάκης: «Επειδή είμαστε γνωστοί στο χώρο ως... οικονομική λύση, μιας και μπορούμε να κάνουμε παράσταση έστω με μία καρέκλα, τώρα κάποιοι περιμένουν να πληρώσουμε από την τσέπη μας και αυτή τη μία καρέκλα. Από το low budget περνάμε ξαφνικά στο no budget. Πάει να γίνει σαν φιλανθρωπία για τους επιχειρηματίες, να τους διευκολύνουμε κι από πάνω». Οι πρόβες της θρυλικής πλέον «Κατσαρίδας» πραγματοποιούνταν πότε στο σπίτι του Γάκη και πότε στου Μαυρογεωργίου. Χρησιμοποιούσαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. «Θέλουμε αυτό που ζούμε στο σπίτι να το μεταφέρουμε και στη σκηνή». Αυτή η παιδικότητα διακρίνει τις

και με διάρκεια νεανική ομάδα των τελευταίων ετών, παρουσίασε στο Θέατρο Χώρα το «Μαμά Ελλάδα 2», μια πολιτική κωμωδία, μια σύγχρονη επιθεώρηση, σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση πουλάει την Ακρόπολη στους παπάδες για να την κάνουν καζίνο. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι στο άκουσμα της είδησης αυτής βγαίνουν από τους τάφους τους, και προσπαθώντας να τη σώσουν μπλέκουν στα δίχτυα της σύγχρονης ξεχαρβαλωμένης Ελλάδας. Η καινούργια σκηνοθετική δουλειά του Γιώργου Νανούρη «Πέτρα της υπομονής», του Ατίκ Ραχίμι, κέρδισε τους θεατές με τη συμπυκνωμένη ενέργεια και την καθαρή συγκίνηση, δίνοντάς της και παράταση (κι αυτό στο Χώρα). Η Νεκταρία Γιαννουδάκη καθηλώνει στο ρόλο μιας νεαρής γυναίκας που κάθεται δίπλα στον άντρα της, ο οποίος βρίσκεται σε κώμα και του εξομολογείται όλα όσα δεν έχει τολμήσει να του πει μέχρι τώρα, όσα κάθε γυναίκα θέλει να πει στο σύντροφό της και δεν τολμά. Στο ίδιο θέατρο –το Θέατρο Χώρα έχει καταγραφεί στη συνείδηση όσων γνωρίζουν ως ένας χώρος όπου γεννιούνται θεατρικές εκπλήξεις– ο Γιώργος Παλούμπης έφερε ένα φρέσκο αεράκι στο θέμα των σχέσεων μέσα από το «Packman». Αλήθεια, τι ψάχνουμε, από παιδιά ακόμη, να βρούμε στο χώμα; Το παρελθόν μας ή το μέλλον μας; Τους απόντες ή τον χαμένο εαυτό μας; Ένα παιδί που θα λερωθεί πολύ παίζοντας με το χώμα κερδίζει την αθωότητά του ως ενήλικας; Μια από τις πολλές απαντήσεις στα ερωτήματα δίνει η παράσταση «Μην παίζεις με τα χώματα», στο Θέατρο Βασιλάκου. Πρόκειται για ένα σπονδυλωτό θέαμα

δουλειές τους, όπως, για παράδειγμα, η εφετινή παράσταση του Γάκη «Ο διχοτομημένος υποκόμης»: Τρεις κοινές καρέκλες γίνονται ποτάμι, θρόνος, βελανιδιά και ό,τι άλλο μπορείς ή δεν μπορείς να φανταστείς. Όσο για τα λοιπά έξοδα; Στο επιτυχημένο ραδιοφωνικό σποτάκι ακούμε ένα καλλίφωνο κοριτσάκι να τραγουδά. «Ήμασταν πολύ τυχεροί μιας και η κόρη του φωτιστή τραγουδά υπέροχα! Πάντα ποντάραμε στην οικογενειακή ατμόσφαιρα». Όσο για του χρόνου, ετοιμάζει στο βασικό θεατρικό του σπίτι (Θέατρο του Νέου Κόσμου, Δώμα) μία παράσταση που έχει να κάνει με σκοτεινά θέματα, όπως η λαγνεία και οι καταπιεσμένες ορμές. Και πάλι η πρόβα σε σπίτι είναι η πιο συμφέρουσα, αλλά και δημιουργική λύση: «Οργανώσαμε την πρόβα σε όλα τα δωμάτια ενός σπιτιού και τελικά κάπως έτσι θα θέλαμε να δομήσουμε το έργο και επί σκηνής. Και εκτός σπιτιού, άλλος αγαπημένος σκηνικός χώρος είναι η ελληνική ηλιοφάνεια. Πηγαίνουμε στην Αρεοπαγίτου, μας χτυπά ο ήλιος και ο αέρας και τα πράγματα συμβαίνουν από μόνα τους, χωρίς κάποιος να σου ζητά νοίκι». Γιάννης Καλαβριανός «Σκούπα κάνω, φώτα δεν κάνω» «Θέλετε να παραγγείλετε κάτι για να κατασκευαστεί;». Σε αυτήν την απλή ερώτηση του Φεστιβάλ Αθηνών ο αρχηγός της ομάδας Sforaris Γιάννης Καλαβριανός βραχυκύκλωσε. Μαθημένος εδώ και πέντε χρόνια στο να ξαναχρησιμοποιεί σκηνικά και να μεταποιεί κοστούμια, αυτή η ξαφνική προσφορά για κάτι μη χειροποίητο αλλά έτοιμο ενόψει της παράστασης «Παραλογές ή μικρές καθημερινές τραγωδίες», που θα δούμε στην Πειραιώς 260 τον Ιούνιο, τον ξεπερνούσε. Ο ίδιος συμπυκνώνει τον όρο low budget στην ανακύκλωση αντικειμένων και στο ότι οι συντελεστές δεν αμείβονται: «Κάθε παράσταση νομίζεις πως την επόμενη φορά θα είναι κάπως αλλιώς. Δουλεύεις πολλαπλάσια, λέγοντας στον εαυτό σου και στους συνεργάτες σου ότι η αμοιβή ΘΑ έρθει». Η πρώτη του παράσταση «Εγώ είμαι το Θείο Βρέφος» ανέβηκε στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και κόστισε 12.500 ευρώ. Τόσο εκεί, όσο και στις περυσινές «Πρακτόρισσες» –που κόστισαν 31.000 ευρώ και ακόμα χρωστάνε– πλήρωναν το ΙΚΑ τους κανονικά. Προτιμούν να ψάξουν πολυθρόνες σε παλαιοπωλεία παρά να υποκύψουν άνευ όρων στη... μάστιγα του ΙΚΕΑ. «Όλα τα σκηνικά στην Ελλάδα θυμίζουν σουηδικά εξοχικά. Το ανέκδοτο μεταξύ των σκηνογράφων είναι “ΟΚ, θα βάλουμε ΙΚΕΑ, αλλά όχι τα πολύ χτυπητά κομμάτια, για να μη μας καταλάβουν”».

με άξονες τρεις μονολόγους και συνδετικά κείμενα από το βιβλίο της Στέλλας Βλαχογιάννη «Ιατρείον ασμάτων», που πραγματεύεται την απώλεια με σαρκασμό, χιούμορ και συγκίνηση. Από τους πρώτους διδάξαντες του «off», το Θέατρο Επί Κολωνώ συνεχίζει και φέτος να κάνει κατάσταση. Η επανάληψη του «Ροτβάιλερ» συνεχίζει να έχει θαυμαστές, ενώ για την «Τσούγκα», με μιαν αγνώριστη Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, οι λίστες αναμονής είναι μεγάλες. Οι δουλειές της Κατερίνας Ευαγγελάτου στην «Είσοδο Κινδύνου», στο Αμφι-Θέατρο, καταφέρνουν να ισορροπούν ανάμεσα στο κλασικό και το σύγχρονο. Όπως π.χ. η «Εκδίκηση» του Τόμας Κιντ, όπου πέντε δολοφονίες, δύο αυτοκτονίες, ένας απαγχονισμός, ένα ερωτικό τρίγωνο και θέατρο μέσα στο θέατρο είναι μερικά μόνο από τα στοιχεία που αφήνουν τον θεατή με κομμένη την ανάσα! Ο Άρης Ρέτσος αποτελεί μια ιδιαίτερη μονάδα στα θεατρικά μας δρώμενα. Σκηνοθετώντας το «Τάβλι» του Δημήτρη Κεχαΐδη δίνει μιαν άλλη διάσταση στο κείμενο, στο Θέατρο Αργώ που ομολογουμένως δεν ταιριάζει στο ύφος της παράστασης. Τέλος, η Φένια Παπαδόδημα και ο Ντέιβιντ Λιντς βουτούν στο παρελθόν και «συναντιούνται» με την Μπίλι Χόλιντεϊ, στο «Μια γάτα που την έλεγαν… Billie Holiday», σε μια παράσταση όπου «οι πεθαμένοι δεν είναι τόσο πεθαμένοι, ούτε οι ζωντανοί εντελώς ζωντανοί». Μία ηθοποιός κι ένας μουσικός μιλούν με διαφορετικούς τρόπους για την ανάγκη της συνάντησης με τον παιδικό εαυτό, την ανάγκη της μουσικής, στο Θέατρο Πορεία.

37/13

Οι ηθοποιοί μοιράζουν αρμοδιότητες και κάνουν μόνοι τους όσες δουλειές μπορούν, αφισοκόλληση, ταξιθεσία, καθαρίζουν το θέατρο και κάθονται εκ περιτροπής στο ταμείο. Τη σκηνογραφία και τον φωτισμό όμως τα αφήνουν στους ειδικούς: «Δεν είσαι σαρανταποδαρούσα, ούτε η Λερναία Ύδρα του Θεάτρου, κάθε κεφάλι και ειδικότητα. Σκούπα κάνω. Φώτα δεν κάνω. Ξεσκονόπανο ναι, σκηνικά όχι. Έκαστος στο είδος του». Όσο για την αποδοχή του κοινού, «όταν κάτι γίνεται καλά το κοινό το αποδέχεται. Και το υπερθέαμα στο Badminton και το χειροποίητο θέατρο». Η ομάδα του Γιάννη Καλαβριανού δεν έχει τύχει μέχρι στιγμής κάποιας επιχορήγησης: «Το πιο πρόστυχο είναι ότι και οι επιχορηγούμενοι κάνουν χειροποίητες παραστάσεις, δήθεν από άποψη. Είναι γελοίο να είσαι επιχορηγούμενος και να κάνεις θέατρο με δύο άτομα και ένα σκαμπό. Ο Λόπε ντε Βέγα είχε κάποτε πει ότι το μόνο που χρειάζεται το θέατρο είναι δύο ηθοποιούς, τρία σανίδια και ένα πάθος. Κάποιοι το πήρανε τοις μετρητοίς». Και ως συνήθως, το αθάνατο ελληνικό δαιμόνιο επενδύει στην απόγνωση των νεανικών ομάδων που ψάχνουν φτηνούς χώρους. «Οι επιχειρηματίες είναι παμπόνηροι. Δημιούργησαν σκηνές γι’ αυτό ακριβώς το target group. Ο καθένας πήρε ένα ισόγειο και το έκανε θέατρο, για να καλύψει την υπερπροσφορά των άστεγων ομάδων. Κι έτσι, βρίσκεσαι να παίζεις κάτω από ένα υπόστεγο, μέσα σ’ ένα παπούτσι, πάνω σ’ ένα χαρτόκουτο. Χώροι επικίνδυνοι στην πλειονότητά τους, που αν πιάσει καμιά φωτιά θα καούμε σαν τα ποντίκια». Επίσης, θεωρεί ότι το low budget τείνει να γίνει μόδα. «Τυλίχθηκε κι αυτό σε συσκευασία δώρου, έγινε προϊόν μάρκετινγκ. Το εισιτήριο κοστίζει 10 ευρώ, αλλά το ποτό στο μπαρ με το πλαστικό ποτηράκι κάνει επτά ευρώ! Τι συμβαίνει; Το μπαρ δεν είναι εναλλακτικό; Το low budget έγινε λάιφσταϊλ. Είναι σημαντικό όμως να μην κάνεις τον πενιχρό προϋπολογισμό σου σημαία. Αν πας να εμπορευτείς το «εμείς είμαστε διαφορετικοί επειδή είμαστε φτωχοί», το ’χεις χάσει το παιχνίδι. Δεν είναι καθεστώς Γκροτόφσκι, κοινόβιο, ταμένοι. Αν μας προκύψει να κάνουμε μία διαφήμιση θα τρέξουμε. Σε τελική ανάλυση, ποιος είπε σε όλους αυτούς ότι οι νέοι θεατρόφιλοι θέλουν να βλέπουν την παλιά σου βερμούδα και το φελιζόλ; Δεν είναι όλα θέατρο. Ευτυχώς».

«Η πέτρα της υπομονής» / «Η γυναίκα της Πάτρας»


14/38

Νέες εκδόσ εις

Του Ξενοφώντα Μπρουντζάκη [xenofonb@gmail.com]

Rainer Maria Rilke Ρέκβιεμ για μια φίλη και για τον Βολφ Γκραφ φον Κάλκροϊτ Μετάφραση: Ομαδική Εκδόσεις Πάπυρος Σελ. 74 Δυο ποιήματα συνθέτουν αυτό τον μικρό τόμο, που συμπληρώνει η κατατοπιστική εισαγωγή της Αναστασίας Αντωνοπούλου. Ο Ρίλκε, μια κορυφαία λυρική φυσιογνωμία του περασμένου αιώνα, γνώρισε τη ζωγράφο Πάουλα Μόντερσον-Μπέκερ στην αποικία καλλιτεχνών Βορπσβέντε και συνδέθηκε μαζί της με στενή φιλία. Η ζωγράφος αυτή πεθαίνει αιφνιδίως σε ηλικία μόλις 31 ετών, και ένα χρόνο αργότερα στο Παρίσι ο κορυφαίος πεζογράφος και ποιητής θα γράψει το «Ρέκβιεμ για μια φίλη». Στο ποίημα αυτό που γράφτηκε το 1908 στο Παρίσι, μεταξύ της 31ης Οκτωβρίου και τις 2ας Νοεμβρίου, ο ποιητής θρηνεί για τον πρόωρο χαμό της φίλης του και αναπολεί τις όμορφες και ανεξίτηλες στιγμές που πέρασαν μαζί. Μοιάζει να συνομιλεί μαζί της και ταυτόχρονα επιχειρεί μια καταβύθιση στο μυστήριο του θανάτου, ένα μυστήριο που βασανίζει κάθε άνθρωπο. Βυθισμένος στην απώλεια, ο Ρίλκε θα γράψει λίγο καιρό αργότερα ένα δεύτερο ποίημα, το οποίο θα βασίζεται στην ιδέα του θανάτου. Αυτή τη φορά γράφει για έναν νεαρό ποιητή και μεταφραστή, τον Βολφ Γκραφ φον Κάλκροϊτ, που είχε αυτοκτονήσει δυο χρόνια νωρίτερα. Σύμφωνα με την επιθυμία του ποιητή προς τον εκδότη του, αυτές οι δυο ποιητικές συνθέσεις είχαν κοινά στοιχεία, συνδέονταν με την απώλεια και τον θάνατο και ως εκ τούτου έπρεπε να τυπωθούν μαζί σε έναν τόμο. Τα ποιήματα εκδόθηκαν την επόμενη χρονιά (1909) και παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στη χώρα μας έναν αιώνα αργότερα, πράγμα που δεν μας αφήνει περιθώρια παρά να χαιρετίσουμε αυτήν τη σημαντική έκδοση.

Daniel Cohn-Bendit Τι να κάνουμε; Μετάφραση: Μελίττα Γκουρτσογιάννη Εκδόσεις Κέδρος Σελ. 176

Charles Williams Στρατηγός Πεταίν Μετάφραση: Λεωνίδας Καρατζάς Εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί Σελ. 472 Ένας άγγλος πολιτικός, ο συγγραφέας, γράφει για έναν γάλλο στρατηγό, ο οποίος από εθνικός ήρωας στη χώρα του έγινε μαριονέτα των Ναζί. Από μόνο του το θέμα και η σύνθεση φαίνονται ενδιαφέροντα. Αυτή η ιστορική βιογραφία αφορά τον στρατάρχη του γαλλικού στρατού Ανρί Φιλίπ Πεταίν, ένα αγροτόπαιδο που ανάμεσα στον Πρώτο και Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κατάφερε να γνωρίσει τη φήμη και από τις δυο όψεις της. Το δίλημμα του νεαρού Πεταίν για το ποιον κλάδο θα υπηρετούσε, την ιεροσύνη ή τον στρατό, δεν περιείχε την παραμικρή αντίφαση. Τόσο η ιεροσύνη όσο και ο στρατός απαιτούν πίστη, τυφλή πίστη και υπακοή. Ως στρατιωτικός πλέον ο Πεταίν, στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου καταφέρνει να αναδειχθεί σε εθνικό ήρωα. Άντρας με έντονη προσωπικότητα, ο Πεταίν είχε αναπτύξει μια στρατηγική θεωρία, σύμφωνα με την οποία τα ισχυρά πυροβόλα θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται για την άμυνα πίσω από ισχυρές οχυρώσεις και όχι ως επιθετικό μέσο. Στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου του δόθηκε η ευκαιρία να αποδείξει την ορθότητα αυτής της στρατηγικής, εφαρμόζοντάς την στα πεδία των μαχών. Ιδιαίτερα αποτελεσματική υπήρξε αυτή η τακτική στη μάχη του Βερντέν το 1916, όπου απέκρουσε τη μεγάλη γερμανική επίθεση. Το 1925 τον βρίσκουμε να υπηρετεί στο Μαρόκο. Εκεί καταστέλλει την επανάσταση που είχε ηγέτη τον Αμντ Ελ Κριμ. Στη συνέχεια αποστρατεύθηκε και το 1939 διορίστηκε πρέσβης στη φασιστική Ισπανία του Φράνκο. Οι εξελίξεις που οδηγούν στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έχουν ως αποτέλεσμα την ανάκλησή του στη Γαλλία ως αρχηγό του Κράτους. Καθώς η Γαλλία ηττάται ολοκληρωτικά από τους ναζιστές της Γερμανίας, ο Πεταίν ασκεί μια αμφιλεγόμενη πολιτική, η οποία με τη λήξη του πολέμου έχει ως αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για εσχάτη προδοσία. Η θανατική ποινή θα μετατραπεί σε ισόβια δεσμά, σε αναγνώριση των υπηρεσιών του στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Χρόνια τώρα έχει μπει στη ζωή μας ο όρος οικολογία και σιγά σιγά, κάτω από το βάρος των αρνητικών εξελίξεων για τη ζωή μας σε σχέση με το περιβάλλον, αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο το μεγάλο πρόβλημα που κυκλώνει ασφυκτικά και απειλητικά την ανθρωπότητα. Δεν πρόκειται για ένα πολιτικό γεγονός με τα χαρακτηριστικά που του προσδίδαμε πριν από μερικές δεκαετίες. Το οικολογικό ζήτημα έχει έναν ολοκληρωτικό χαρακτήρα: απειλεί τον πλανήτη γενικότερα και φυσικά κάθε μορφή ζωής και σχέσης σ’ αυτόν. Η οικολογία, καθώς περνά ο καιρός, αναδεικνύεται στο κατ’ εξοχήν

Νικολάου Νίκος Αγγελής Αντώνιος Η Ρόδος του εικοστού αιώνα Εκδόσεις Δέντρο Σελ. 776 Ακόμα μια σοβαρή εκδοτική προσπάθεια που μας έρχεται από την επαρχία. Αυτή τη φορά από τη Ρόδο, ένα νησί στο οποίο περισσεύει η ομορφιά. Οι συγγραφείς του τόμου επιχειρούν την ιστορική αποτίμηση του 20ού αιώνα στο νησί. Πρόκειται για μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της πολύτιμης και σπάνιας ταυτότητας του τόπου, μέσα από την εμπειρία του περασμένου αιώνα. Στον επιμελημένο αυτόν τόμο γίνεται ένας συνολικός απολογισμός, ο οποίος είναι απαραίτητος για το παρόν και το μέλλον του φωτεινού και πλούσιου αυτού τόπου. Ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να απολαύσει μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση της ιστορίας του νησιού από το 408 π.Χ., που χρονολογείται η ίδρυση της πόλης της Ρόδου, έως και τα τέλη του 19ου αιώνα. Η ιστορία του νησιού στον περασμένο αιώνα έχει δυο βασικές περιόδους. Η πρώτη περιλαμβάνει την παρουσία των Ιταλών στο νησί και η δεύτερη συνδέεται φυσικά με την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου. Μέσα από ένα απίστευτα πλούσιο στην ποικιλομορφία του αρχειακό και φωτογραφικό υλικό ξαναζωντανεύει το παρελθόν του τόπου, η πολιτική, κοινωνική, οικονομική και καλλιτεχνική δραστηριότητά του. Η περίοδος της Ιταλοκρατίας παρουσιάζεται μέσα από τον αγώνα αλλά και την αγωνία αυτού του τόπου να κρατήσει την εθνική του ταυτότητα, να υπερασπιστεί τις δικές του αξίες, να αναδείξει το δικό του πρόσωπο και κυρίως να αντισταθεί στην ιδεολογικοπολιτική και κοινωνική καταπίεση των κατακτητών. Εκτός των άλλων, ο τόμος αυτός αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο την ελληνική αντοχή του νησιού, που ύστερα από επτά ολόκληρους αιώνες ξένης κατοχής δεν απώλεσε την ταυτότητά του, δεν αρνήθηκε την καταγωγή του, δεν έπαψε να ονειρεύεται τη γαλανόλευκη ελευθερία του. Πρόκειται για ένα έργο-ντοκουμέντο, συγκροτημένο, επαρκές, αντικειμενικό, που καταγράφει έναν αιώνα ζωής ενός σπάνιου τόπου, ενός ονείρου που πλέει στο Αιγαίο.

πολιτικό ζήτημα του πλανήτη, γι’ αυτό και παρατηρούμε σύγχρονους πολιτικούς σχηματισμούς να συγκροτούνται με επίκεντρο το περιβάλλον. Φαίνεται πως η κατάσταση είναι κρίσιμη και τα όρια της αντοχής ζωτικών παραγόντων της ζωής δεν αφήνουν περιθώρια για αυταπάτες. Ο συγγραφέας του βιβλίου, που δανείζεται ένα παλαιότερο ερώτημα του Λένιν, δεν είναι άλλος από τον γνωστό γαλλογερμανό ακτιβιστή Ντανιέλ Κον Μπεντίτ, ο οποίος υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία στον περίφημο Μάη του ’68. Στο «Τι να κάνουμε» οι απαντήσεις είναι σαφείς και ξεκαθαρισμένες. Πριν απ’ όλα, να αλλάξουμε ζωή κι αυτό να γίνει

με ριζικό τρόπο. Επικεφαλής της Ομάδας των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Ντανιέλ Κον Μπεντίτ προτείνει τον μετασχηματισμό του μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης. Ως βασική προϋπόθεση προτάσσει να τεθεί υπό περιορισμό η ανεξέλεγκτη οικονομική γιγάντωση. Ως λύση στο αδιέξοδο, οι Πράσινοι προτείνουν μεταξύ άλλων το σύστημα αναδιανομής του πλούτου και αλλαγή του τρόπου με τον οποίο ορίζουμε την ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα βιβλίο όπου παρατίθενται οι βασικότερες αρχές αυτού που θα ονομάζαμε πολιτική οικολογία.

Σάντι Τζόουνς Η σύγκρουση Μετάφραση: Πόλυ Μοσχοπούλου Εκδόσεις Διόπτρα Σελ. 440 Οι βρετανοί συγγραφείς έχουν τη δυνατότητα να απλώνουν τη λογοτεχνία τους και εκτός συνόρων, με επίκεντρο φυσικά τη δική τους χώρα. Η αποικιοκρατία έκανε τους Εγγλέζους ελάχιστα δημοφιλείς στις χώρες που «φιλοξενήθηκαν», ωστόσο το ελάχιστο αντίτιμο που κατέβαλλαν σ’ αυτές τις κυριολεκτικά ληστρικές επεμβάσεις τους στις αποικίες, ήταν η βρετανική συγκρότηση της διοίκησης και η κληρονομιά της αγγλικής γλώσσας και κουλτούρας. Δυστυχώς, όπως και να το κάνουμε, άλλο να έχεις κατακτητή την τουρκική αυτοκρατορία και άλλο τη βρετανική… Το πλαίσιο του βιβλίου της Τζόουνς είναι ιστορικό και αναφέρεται στα αιματηρά γεγονότα από τον ξεσηκωμό των Κυπρίων εναντίον της αγγλικής αποικιοκρατίας. Η Κλάρα, μια τυπική αγγλίδα σύζυγος, αποφασίζει να ακολουθήσει τον στρατιωτικό άντρα της στον τόπο που υπηρετεί. Μαζί τους παίρνουν και τις δυο κόρες τους. Στη διάρκεια του ταξιδιού ακούνε φρικτές ιστορίες για την «τρομοκρατική» δράση της ΕΟΚΑ. Η εγκατάστασή τους στη Κύπρο, σ’ ένα όχι και τόσο ασφαλές σπίτι, τους ανησυχεί περισσότερο. Στη σύγκρουση, που αποτελεί ουσιαστικά πολεμικό όρο και μεταφορικά χρησιμοποιείται και στις ανθρώπινες σχέσεις, η συγγραφέας τοποθετεί μέσα στο έντονο πολεμικό φόντο τη σχέση ενός ζευγαριού, αφήνοντας τους παραλληλισμούς να εννοηθούν. Η οικογενειακή γαλήνη μέσα σ’ ένα τοπίο συγκρούσεων δεν μένει ανεπηρέαστη και επεκτείνεται στις προσωπικές σχέσεις. Η βίαιη ατμόσφαιρα που τους περιβάλλει δεν μπορεί παρά να έχει αρνητικές επιπτώσεις και παρενέργειες στην καθημερινότητα της οικογένειας, η οποία υπό την πίεση των γεγονότων αναγκάζει τα βασικά της μέλη να επαναπροσδιορίσουν την οικογενειακή τους σχέση, αλλά και την ατομική τους υπόσταση.


CINE Π Ο ΝΤΙ ΚΙ

Του Γιώργου Ν. Κορωναίου

ΠΟΝΤΙΚΙart 29.4-4.5.10

Μοναξιά Η δεύτερη ταινία του Χάιμε Ροζάλες, μετά τις «Ώρες της ημέρας», είναι αυτή που τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο ενδιαφέροντες σκηνοθέτες της νέας γενιάς των ισπανών δημιουργών. Γυρισμένη το 2007 –ακολούθησε το «Tiro La Cabeza» που δεν έχουμε δει ακόμη στην Ελλάδα, ενώ ο Ροζάλες ετοιμάζεται να γυρίσει την τέταρτη ταινία του–, είναι μια από τις πιο σπουδαίες ευρωπαϊκές ταινίες των τελευταίων χρόνων, κατορθώνοντας να ορίσει τον κινηματογραφικό κόσμο ενός σκηνοθέτη που έχει ένα ξεκάθαρο ύφος και μια απόλυτα διακριτή φωνή. Όπως και στις «Ώρες της ημέρας», ο Ροζάλες παίρνει τον χρόνο του για να αφηγηθεί την ιστορία και προτιμά να αφήνει τις αισθήσεις και τους χαρακτήρες να αποκαλύψουν όσα το σενάριο απλά σκιαγραφεί. Η «Μοναξιά» ακολουθεί τις ζωές δύο γυναικών που κινούνται παράλληλα, αλλά συνδέονται ελάχιστα. Η Αντέλα είναι μια νεαρή μητέρα ενός βρέφους που ζει στην επαρχία της Ισπανίας. Έχοντας μόλις χωρίσει από τον σύζυγό της, αποφασίζει να μετακομίσει στη Μαδρίτη, για να δοκιμάσει την τύχη της στην μεγάλη πόλη. Η Αντόνια, από την άλλη, είναι μια μεσήλικη χήρα, της οποίας η μια από τις τρεις κόρες θα γίνει η συγκάτοικος της Αντέλα στο καινούργιο της σπίτι. Αυτή θα είναι και το μοναδικό σημείο που ενώνει τις ζωές των δύο γυναικών, που ακολουθούν η καθεμιά τον δικό της ξεχωριστό δρόμο. Η Αντέλα θα βρει μια αδιάφορη δουλειά και μια ήσυχη ζωή στην καινούργια πόλη, μέχρις ότου ένα τραγικό γεγονός θα τινάξει στον αέρα, κυριολεκτικά, κάθε αίσθηση ισορροπίας. Η Αντόνια θα συνεχίσει να βιώνει μια παγιωμένη καθημερινότητα, η οποία όμως διαταράσσεται από απρόοπτα, όπως ο καρκίνος της μικρής της κόρης ή η επιμονή της μεγάλης να πουλήσει το πατρικό σπίτι για να τη βοηθήσει να αγοράσει ένα εξοχικό. Το φιλμ του Ροζάλες ακολουθεί τις ηρωίδες του στη ρουτίνα της κάθε μέρας τους ή στις τραγικές στιγμές που αλλάζουν τη ζωή τους, με ψυχραιμία και δίχως ίχνος μελοδραματισμού, κατορθώνοντας όμως να συλλάβει κάτι πιο βαθύ από την επιφάνεια της πραγματικότητάς τους. Ο τρόπος που κινηματογραφεί την ιστορία του –συχνά κόβοντας το πλάνο σε διαφορετικές οπτικές γωνίες της ίδιας σκηνής– μπορεί να μοιάζει εκ πρώτης όψεως αποστασιοποιημένος, όμως πετυχαίνει να αναδείξει την ουσία των χαρακτήρων του, την αλήθεια και το μπερδεμένο συναισθηματικό τοπίο των ηρωίδων του. Το σινεμά του έχει την ευθύτητα του ντοκιμαντέρ και την ποίηση της σπουδαίας τέχνης και η ταινία του συγκλονίζει, όχι μανιπουλάροντας συναισθηματικά τον θεατή, αλλά επιτρέποντάς του να αντιληφθεί κάτι που πάει πέρα από όσα λένε οι λέξεις ή περιγράφουν οι εικόνες. Σκηνοθεσία: Χάιμε Ροζάλες. Πρωταγωνιστούν: Σόνια Αλμάρτσα, Πέτρα Μαρτίνες, Μίριαμ Κορέα, Νούρια Μέντσα, Μαρία Μπαζάν. Χώρα: Ισπανία. Διάρκεια: 128΄

Φεύγω Μια ιστορία τόσο παλιά όσο και οι ανθρώπινες σχέσεις αφηγείται η ταινία της Κατρίν Κορσινί, με τρόπο άρτιο αλλά όχι καινούργιο. Μια βολεμένη γυναίκα, σύζυγος ενός πλούσιου άντρα και μητέρα δύο παιδιών, θα αφήσει τα πάντα για να κυνηγήσει την ευτυχία στην αγκαλιά ενός εργάτη, τον οποίο θα γνωρίσει στη διάρκεια μιας ανακαίνισης του σπιτιού της. Τίποτα περισσότερο από μια κλασική περίπτωση γαλλικού «amour fou» με

Η δεύτερη επέλαση του «Iron Man» δεν έκανε δημοσιογραφική προβολή εγκαίρως προκειμένου να την κρίνουμε, αλλά δεν πειράζει, διότι η ταινία της εβδομάδας δεν χρειάζεται ειδικά εφέ ή τεράστιο μπάτζετ, παρά μόνο τη «Μοναξιά» των ηρωίδων του για να αγγίξει το κινηματογραφικό μεγαλείο

39/15

τύχης που τους έμελλε κάτω από τις εντολές της Κυβέρνησης του Βισί, που τους παρέδωσε δίχως καμιά αντίρρηση στα χέρια των Γερμανών. Το φιλμ παρακολουθεί την ιστορία από τα μάτια μερικών παιδιών και των γονιών τους, αλλά και από αυτά μιας νοσοκόμας που προσπαθεί με κάθε τρόπο να βοηθήσει. Μόνο που η εξιστόρηση μιας τόσο συγκλονιστικής αληθινής ιστορίας γίνεται στα χέρια της Μπος μια γλυκανάλατη σαλάτα, γεμάτη φτηνά συναισθήματα, καρτ-ποσταλική φωτογραφία και απλοϊκή σκιαγράφηση χαρακτήρων και προθέσεων. Σχεδόν εξοργιστική, αν όχι αφόρητη. Σκηνοθεσία: Ροζ Μπος. Πρωταγωνιστούν: Μελανί Λοράν, Ζαν Ρενό, Γκαντ Ελμαλέ, Χιούγκο Λεβερντέ, Σιλβί Τεστίντ. Χώρα: Γαλλία. Διάρκεια: 124΄

Αθώα κόλπα Μια από εκείνες τις ταινίες που γεμίζουν το πρόγραμμα των κινηματογραφικών φεστιβάλ και που μοιάζουν να έχουν λόγο ύπαρξης μόνο στα πλαίσιά τους, τα «Αθώα κόλπα» του Πολωνού Αντρζέι Γιακιμόφσκι αφηγούνται την καθημερινότητα ενός μικρού αγοριού και της μεγαλύτερης αδελφής του, σε μια φτωχική πόλη της Πολωνίας. Στις ράθυμες μέρες ενός αργόσυρτου καλοκαιριού, ο μικρός Στέφεκ περνά τις ώρες του στον σταθμό του τρένου, παρακολουθώντας έναν άντρα που είναι πεπεισμένος ότι είναι ο πατέρας του, ακολουθώντας την αδελφή του ενώ προσπαθεί να βρει δουλειά, κάνοντας βόλτες με τον φίλο της και παίζοντας με τα περιστέρια του ηλικιωμένου γείτονα. Κι αυτό είναι όλο. Το φιλμ λειτουργεί σαν πορτρέτο της ζωής σε μια μικρή πόλη, όμως ελάχιστα κατορθώνει να σε παρασύρει μέσα από την απεικόνιση της καθημερινότητας του μικρού του πρωταγωνιστή. Αντίθετα, δεν μπορεί να αποφύγει τα κλισέ από τα οποία υποφέρουν οι ταινίες με ήρωες μικρά παιδιά και τα οποία τις βυθίζουν συνήθως σε μια γλυκερή νοσταλγία που σύντομα καταντά εκνευριστική. Σκηνοθεσία: Αντρζέι Γιακιμόφσκι. Πρωταγωνιστούν: Ντάμιαν Ουλ, Εβελίνα Βάλετζιακ, Ρεφάλ Γκούζνιτσακ, Τόμας Σαπρίκ. Χώρα: Πολωνία. Διάρκεια: 96΄

«Μοναξιά» / «Φεύγω»

ΑΚΟΜΗ

τραγική κατάληξη, που όμως θα ανυψωθεί σε ένα αξιοπρόσεκτο δράμα από τη διακριτική σκηνοθεσία και κυρίως τις εξαιρετικές ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών του. Η Κρίστιν Σκοτ Τόμας είναι ιδανική στο να ενσαρκώνει σφιγμένες ηρωίδες με μετρημένο ταμπεραμέντο και κατέχει όλη τη θέρμη και το πάθος που θα σπρώξει τον χαρακτήρα στα όρια της κοινωνικά αποδεκτής συμπεριφοράς. Όσον αφορά τον Σερζί Λοπέζ, μπορεί να έχει παίξει αρκετές φορές τον λατίνο εραστή, όμως ακόμη μια φορά τον μεταμορφώνει σε κάτι παραπάνω από απλό κλισέ, δίνοντάς του «άρωμα» που πάει πέρα από την οσμή του σαρκικού πόθου. Χάρη στους δυο τους το φιλμ, που θα μπορούσε να κυλήσει εύκολα στα χωράφια του εξωφρενικού μελοδραματισμού, αποκτά κέντρο βάρους και μέτρο και μεταμορφώνεται σε ένα καλοφτιαγμένο δράμα, όχι τόσο για τη δύναμη του έρωτα όσο για την τρέλα της παρόρμησης και το τίμημα της ελευθερίας.

Σκηνοθεσία: Κατρίν Κορσινί. Πρωταγωνιστούν: Κρίστιν Σκοτ Τόμας, Σερζί Λοπέζ, Ιβάν Ατάλ, Μπερνάρ Μπλανκάν. Χώρα: Γαλλία. Διάρκεια: 85΄

Τη νύχτα που χάθηκαν τ’ αστέρια Εντυπωσιακό σε επίπεδο παραγωγής, ειλικρινές στις προθέσεις του, αλλά βουτηγμένο σε έναν δακρύβρεχτο, σιροπιασμένο μελοδραματισμό, ο οποίος εκφράζεται και στον ελληνικό τίτλο που θυμίζει ταινία με τον Βασιλάκη Καΐλα, το φιλμ της Ροζ Μπος αφηγείται μια από τις πιο μελανές στιγμές της ιστορίας της Γαλλίας, με μοναδικό στόχο να κάνει τους θεατές του να κλάψουν. Η ταινία εξιστορεί τη συγκέντρωση δεκατριών χιλιάδων Εβραίων του Παρισιού το καλοκαίρι του 1942 και της

Iron Man 2, του Τζον Φαβρό. Ο Τόνι Σταρκ θέτει τον Iron Man στην υπηρεσία της ανθρωπότητας, αλλά δεν θέλει να αποκαλύψει τα μυστικά της παντοδύναμης στολής του, φοβούμενος ότι θα πέσουν σε λάθος χέρια. Την ίδια στιγμή όμως, ο Ρώσος Άιβαν Βάνκο, ένας μυστηριώδης άντρας από το παρελθόν της οικογένειας Σταρκ, ζητά εκδίκηση, χρησιμοποιώντας ως όπλο του την ίδια την τεχνολογία των Επιχειρήσεων Σταρκ. Γουόνγκ Καρ Βάι Τρεις από τις πρώτες ταινίες του σπουδαίου δημιουργού από το Χονγκ Κονγκ, οι «Καθώς κυλούν τα δάκρυά μας», «Οι άγριες μέρες μας» και «Έκπτωτοι άγγελοι», προβάλλονται σε ένα κοινό πρόγραμμα αυτή την εβδομάδα, για τους θεατές που θέλουν να αποκτήσουν μια συνολική εικόνα για το έργο και το αμίμητο κινηματογραφικό του στυλ.


16/40

Σ ΥΝΠΛΗΝ

+

Στον Λάζαρο Γεωργακόπουλο για τον τρόπο που σκηνοθέτησε το «The Lisbon Traviata» («Η Τραβιάτα της Λισαβόνας»), του Τέρενς ΜακΝάλι, στο Θέατρο Άκης Δαβής, πρώην Αλκμήνη. Κατάφερε να ισορροπήσει τους τρεις άξονες του έργου, τους γκέι, τις ανθρώπινες σχέσεις και τη Μαρία Κάλλας. Παράλληλα, περνώντας από το κωμικό στο δραματικό κι από το γελοίο στο τραγικό, η παράσταση ακολουθεί τον ψυχισμό των ηρώων. Ο ίδιος, ως πρωταγωνιστής σε έναν πολύ καίριο ρόλο αποδεικνύει για μία ακόμη φορά την τεχνική του, αλλά χρειάζεται περισσότερο συναίσθημα και λιγότερο ναρκισσισμό. Τέλος, θα μπορούσε με «χειρουργικές» επεμβάσεις το έργο να γίνει λιγάκι μικρότερο.

+

Στον Γιάννη Λεοντάρη για τη σκηνοθεσία του στους «Έμπορους», ένα σημερινό έργο, που μοιάζει να προοιωνίζει το «χρονικό μιας προαναγγελθείσας μοντέρνας φτώχειας». Με πρωταγωνιστή το κείμενο, στέκεται δίπλα του και παρακολουθεί την εξέλιξη της δράσης, δεν «φωτίζει» τις λέξεις, δεν σχολιάζει, δεν ωραιοποιεί. Η σκηνική γλώσσα στηρίζεται στην αφήγηση ενός προσώπου (της αφηγήτριας) και σε μια παρτιτούρα χειρονομιών των υπολοίπων ηθοποιών οι οποίοι εκστομίζουν ελάχιστες λέξεις.

+

Στην Έφη Σταμούλη, μια ηθοποιό εκ Θεσσαλονίκης, που ζει και εργάζεται εκεί και πολύ σπάνια έχουμε την ευκαιρία να τη δούμε στην Αθήνα. Οι ερμηνείες της σαν πόρνη στο «Θα σε πάρει ο δρόμος» του Σάκη Σερέφα, αλλά κι σαν αφηγήτρια στους «Έμπορους» του Ζοέλ Πομερά –παραγωγές της Πειραματικής Σκηνής της Τέχνης της οποίας είναι μόνιμο μέλος–, ρόλοι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους, μας άφησαν τις καλύτερες εντυπώσεις.

+

Όσοι βρέθηκαν την Παρασκευή στο Gagarin κατάλαβαν τι σημαίνει καλή συναυλία, από ένα σπουδαίο συγκρότημα. Ακόμα κι αν δεν σου αρέσουν οι ιστορικοί Triffids που επανασυνδέθηκαν πριν από λίγα χρόνια, δεν θα μπορούσες παρά να υποκλιθείς στο μεγαλείο τους επί σκηνής. Εξαιρετικοί μουσικοί, είχαν μαζί τους και μερικούς ακόμα φίλους τους από την ιδιαίτερη αυστραλέζικη ροκ σκηνή. Έμοιαζαν σαν να παραδίδουν μαθήματα μουσικής. Το live είχε διάρκεια περίπου τριών ωρών!

+

Στον σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Ηλία Γιαννακάκη, ο οποίος έχει ετοιμάσει για την ΕΡΤ μία σειρά τηλεοπτικών πορτρέτων («Σκιές στο φως») για δέκα διευθυντές φωτογραφίας. Και μόνον η ταινία για τον κορυφαίο έλληνα οπερατέρ Αλέξη Γρίβα, συνεργάτη του Γκοντάρ, του Μπουνιουέλ, όπως και δεκάδων κινηματογραφιστών του Μεξικού όπου έζησε χρόνια, είναι αρκετή για να κεντρίσει το ενδιαφέρον. Άγνωστος στους πολλούς, θρύλος στους σινεφίλ, ο Γρίβας πέτυχε γιατί δεν ήταν επηρμένος αλλά (συν)εργατικός. «Ο κινηματογράφος είναι συλλογική υπόθεση. Η επιτυχία σου εξαρτάται από τη συμμετοχή και την προσφορά των άλλων», λέει.

+

Στη λελογισμένη χρήση του βίντεο σε παραστάσεις, όπως για παράδειγμα στο «Θα σε πάρει ο δρόμος» του Σάκη Σερέφα. Το βίντεο (Λίλα Σωτηρίου) και η ζωντανή διαχείριση της ψηφιακής εικόνας (Ανέστης Πάτκας) αποτέλεσαν το τέλειο σκηνικό για την παράσταση και από τις πιο ωραίες προτάσεις της. Αλλά και στο «Αθώος ή ένοχος» του Τζέφρεϊ Άρτσερ το βίντεο (σκηνοθεσία Μαρία Λάφη) έδωσε μια άλλη διάσταση στο κείμενο.

+

Στον Νικηφόρο Παπανδρέου και την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης, το θεσσαλονικιώτικο θεατρικό σχήμα, που εδώ και τριάντα χρόνια κρατάει τον πήχη ψηλά και αποτελεί μια σοβαρή θεατρική εστία στη συμπρωτεύουσα. Με ενενήντα και πλέον έργα στο ενεργητικό της, πολλά από αυτά σε πανελλήνια πρώτη, με ρεπερτόριο εφ’ όλης της ύλης, με περιοδείες σε φεστιβάλ ανά τον κόσμο, έχει καταφέρει να δίνει το παρών σε δύσκολους καιρούς.

+

Μπορεί ο νόμος για τον κινηματογράφο να αργεί χαρακτηριστικά (και με τις πρόσφατες εξελίξεις μάλλον θα αργήσει κι άλλο), τουλάχιστον όμως θεσπίστηκαν στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο που ψηφίστηκε την περασμένη εβδομάδα φορολογικά κίνητρα για τους επιχειρηματίες που επενδύουν στο σινεμά. Ένα αίτημα όλων των επαγγελματιών του κλάδου, κι ένα πρώτο βήμα προς μια σωστή κατεύθυνση. Επιτέλους.

+

Μη χάσετε τις εμφανίσεις της Ελευθερίας Αρβανιτάκη στο Rex. Αν θυμάστε τις καλύτερες παραστάσεις της, την περίοδο 1990-1995, πηγαίνοντας στο εφετινό της πρόγραμμα θα διαπιστώσετε ότι σχεδόν είκοσι χρόνια μετά ξεπερνάει τον εαυτό της.

Μετά την περσινή βράβευση του «Κυνόδοντα» στις Κάννες και την επέλαση της «Στρέλλας» θα περίμενε κανείς ότι θα είχαμε μια τουλάχιστον ελληνική ταινία στο φετινό Φεστιβάλ Καννών. Πόσο μάλλον που ο Γιάννης Οικονομίδης είχε περάσει πριν δυο χρόνια από το Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών με την «Ψυχή στο στόμα» και ο Σύλλας Τζουμέρκας έλαβε μέρος παλιότερα στο διαγωνιστικό με μικρού μήκους. Και οι δυο έχουν έτοιμες καινούργιες ταινίες, όμως ούτε ο ένας ούτε ο άλλος τα κατάφεραν. Γιατί; Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τους ακριβείς λόγους της «αποτυχίας», είναι σίγουρο όμως πως δεν έγιναν τα βήματα που θα έπρεπε να γίνουν για να μεταμορφωθεί η περσινή επιτυχία μας σε σκαλοπάτι για περισσότερα. Οι έλληνες δημιουργοί παραμένουν μονάδες απέναντι στα ξένα φεστιβάλ, κυρίως γιατί δεν υπάρχει κανένα θεσμικό όργανο ικανό να τους «πακετάρει» και να τους προωθήσει κατάλληλα. Η Hellas Film, που ασχολείται με την προώθηση των ελληνικών ταινιών στα διεθνή φεστιβάλ, κινείται με τους ράθυμους δημοσιοϋπαλληλικούς ρυθμούς που την διέκριναν πάντα και παγιδεύεται στην αδυναμία της να ξεχωρίσει τον επόμενο Γιώργο Λάνθιμο από τον... σωρό, και να τον προωθήσει εκεί που του αξίζει. Όμως, για να πάει καλά μια κινηματογραφία στο εξωτερικό χρειάζεται εκτός από καλές ταινίες και καλό «μάρκετινγκ» και είναι προφανές ότι σ’ αυτόν τον τομέα έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε.

Ένα γιγαντιαίο άγαλμα του Ηρακλή στην πλατεία Συντάγματος; Η αποτρόπαιη αυτή ιδέα είναι κατά πάσα πιθανότητα η επόμενη συνεισφορά του Νικήτα Κακλαμάνη στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Αθήνας. Το άγαλμα, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Ιού» της «Ελευθεροτυπίας», το έργο του ισπανού γλύπτη Χινές Σεράν, πρόκειται να δωρηθεί στην πόλη από την ζάπλουτη ελληνοαμερικανίδα Εβαντζελάιν Γκουλέτας, κάτι που αρχικά έγινε δεκτό σε συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου. Κι αν η ιδέα ενός οκτάμετρου Ηρακλή στο Σύνταγμα είναι ικανή να σας φέρει ανατριχίλες, η αισθητική του δημάρχου μας προφανώς καθόλου δεν ενοχλείται, μια και η λογική του φαίνεται να είναι «τζάμπα είναι, καλό είναι».

Στην Κορίνα Βασιλειάδου, σκηνοθέτιδα της παράστασης «Κυμβελίνος». Εκτός από την επιλογή του έργου και την πρόταση τέσσερις ηθοποιοί να ερμηνεύσουν όλους τους ρόλους, όλο το υπόλοιπο «έμπαζε νερά». Ηθοποιοί που φώναζαν αλλά δεν «ακούγονταν», σκηνοθετικές παρεμβάσεις άνευ λόγου που κόντραραν το κείμενο, ανούσιες φλυαρίες κάθε είδους. Κρίμα. Γιατί «Κυμβελίνο» δεν βλέπουμε συχνά.

Υπάρχουν πάντα δύο πλευρές στο ίδιο νόμισμα και οφείλουμε να αναφερθούμε και στις δύο. Στη συνέχεια λοιπόν της διαμάχης μεταξύ θεατρικού παραγωγού και σκηνοθέτη στο Θέατρο Ανδρέας Βουτσινάς η πλευρά του θεάτρου υποστηρίζει πως η Γλυκερία Καλαϊτζή, που σκηνοθέτησε την παιδική παράσταση «Τρελαντώνης», αρνήθηκε να κάνει τη διδασκαλία στους ηθοποιούς οι οποίοι αντικατέστησαν εκείνους που έπρεπε να αποχωρήσουν, ως όφειλε, «δεδομένου πως είναι ποσοστούχος σκηνοθέτης», και απαίτησε εκ νέου αμοιβή την οποία και δεν έλαβε. Έτσι τη διδασκαλία (πάνω στη δική της σκηνοθεσία), ανέλαβε η βοηθός της.

Αν τα πωλητήρια των μουσείων σε ολόκληρο τον κόσμο αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες πηγές εσόδων τους, θα φανταζόταν κανείς πως ένα από τα πιο δημοφιλή μουσεία του πλανήτη, αυτό της Ακρόπολης (από το οποίο έχουν περάσει ήδη πάνω από 1,7 εκατομμύρια επισκέπτες), θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί μια σημαντική πηγή εσόδων για τη χώρα μας. Κι όμως, όπως και τα περισσότερα πωλητήρια των ελληνικών μουσείων, δείχνει φτωχό και δίχως ενδιαφέροντα αντικείμενα, παγιδευμένο ανάμεσα στη δυσλειτουργία της συνεργασίας του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και του Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού, στην αδυναμία του τελευταίου να καλύψει ακόμη και τους προμηθευτές του πωλητηρίου και στην χαρακτηριστικά αργή λήψη αποφάσεων από το Υπουργείο Πολιτισμού, που αντί να ξεκαθαρίσει άμεσα το τοπίο χαρίζοντας στο πωλητήριο του Μουσείου της Ακρόπολης την αυτονομία του, το κρατά δέσμιο μιας θλιβερά ελληνικής κατάστασης που εκθέτει τόσο το Μουσείο όσο και τη χώρα μας.

art

ΠΟΝΤΙΚΙ

29.04.2010  

Pontiki Art

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you