Page 1

n.147

ΠΟΝΤΙΚΙ

ΠΕΜΠΤΗ 11 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 Η ΤΕΧΝΗ / ΟΙ ΤΑΣΕΙΣ / ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ / Η ΖΩΗ... ΣΤΟΝ ΑΦΡΟ

art

ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ Αρχαία για τη γενιά του Facebook; Καλλιτέχνης ή δημόσιος υπάλληλος; Διανοούμενοι υπό έκπτωση Άγονη γραμμή: Δικαίωμα στον πολιτισμό Κισλόφσκι ο ντοκιμαντερίστας


2/26

TA ΠΡΟΣ ΩΠΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΝΩΝΕΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νίκος Ευταξίας

Τη γνωρίσαμε ως μαϊντανό στην κουζίνα της Νίκης Μερκούρη, σε μια εκπομπή μαγειρικής του Star. Όπου η Μερκούρη μαγείρευε και η Τζορτζέλα Κόσιοβα πολυλογούσε ακατάπαυτα επιβεβαιώνοντας κάθε λεπτό ότι κι αν είχε μεσάνυχτα από μαγειρική, στο μπλα μπλα ήταν άπιαστη. Το αυτό επιβεβαιώνει και τώρα, ως πανελίστρια της Ελεονώρας Μελέτη στην «Πρωινή Μελέτη». Ντυμένη Μπάρμπι extra Τζορτζέλα Κόσιοβα large, πολύχρωμη σαν ανοιξιάτικος κάμπος (ζαλίζεσαι Τζορτζέλα, η ζουζουνέλα από τα κίτρινα, τα γαλάζια και τα ροζ) και με το «φτυάρι» στο χέρι, περιφέρει με υπερηφάνεια την ιστορική αφέλεια της ξανθιάς, έτοιμη να κρίνει τους πάντες και τα πάντα, αλλά και να… ζουζουνίσει (όπως θα έλεγε και η ίδια) με τα άλλα ζουζούνια του πάνελ. Και ζουζουνίζει τόσο πολύ, σε τέτοιο υπερβολικό βαθμό, που θέλεις να πάρεις το εντομοκτόνο και να το αδειάσεις όλο πάνω της. Δολοφονώντας στο πρόσωπό της όλες τις ζουζουνέλες των κουτσομπολίστικων εκπομπών που εξακολουθούν να προβάλλουν την κατινιά ως ένα από τα κύρια προσόντα της σύγχρονης γυναίκας. Έλεος!

Ποιος φοβάται τον Ευταξία; Μην το μάθει η άμοιρη η Σάντρα γιατί πολύ θα πληγωθεί! Στη φετινή νικήτρια των βραβείων Όσκαρ αναφέρομαι, τη Σάντρα Μπούλοκ. Την εμφάνιση της οποίας στο κόκκινο χαλί βγήκε και έκρινε ο βαλκάνιος στυλίστας Νίκος Ευταξίας. Ίσως στο δεύτερο Όσκαρ της να έχει μάθει, να εμφανιστεί ντυμένη πιο καλά. Και αυτή και όλες οι άλλες σταρ που βρέθηκαν στο στόχαστρο του αυστηρού Ευταξία. Βεβαίως, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, τα κακά νέα έχουν φτάσει ήδη στα αυτιά ορισμένων. Και εκείνες, ντροπιασμένες που δεν κατάφεραν να ικανοποιήσουν τον μετρ, σκέφτονται να εγκαταλείψουν το Χόλιγουντ, να απαρνηθούν τα εγκόσμια και να κλειστούν στο μοναστήρι που έχει κλειστεί η Ναταλία Λιονάκη. Όπως κι αν έχει, εμάς πολύ μας διασκεδάζει ο μετρ. Ειδικά όταν σαν Δαβίδ της Ψωροκώσταινας τολμάει να αναμετρηθεί με τους Γολιάθ της παγκόσμιας μόδας. Μόνο που εν προκειμένω ο Δαβίδ της νεοελληνικής μοδιστρικής δεν δικαιώνεται, όπως στην Παλαιά Διαθήκη, αλλά εξευτελίζεται. Γιατί είναι κωμικό να προσπαθεί να τη βγει στους κορυφαίους στυλίστες της σόουμπιζ, σε όλους εκείνους που καθορίζουν τη διεθνή μόδα. Πού πας, καημένε Ευταξία;

Κώστας Βουτσάς Β΄ ρόλοι, Β΄ νιότη

Γιώργος Γεωργίου Πανεθνικός φαφούτης Για να μετατρέψεις την παρακμή σε στυλ θέλει κότσια. ΄Η μήπως θέλει απλώς να έχεις το ακαταλόγιστο; Παρακολουθώντας τον Γιώργο Γεωργίου –τον αθλητικό σχολιαστή με το ένα δόντι– να διαφημίζει φούρνο μικροκυμάτων τείνω προς το δεύτερο. Γιατί δεν μπορεί να έχεις επίγνωση της εικόνας σου και να εκτίθεσαι τόσο, δεν μπορεί! Αλλά ας το πάρουμε και από την άλλη το θέμα. Ας πούμε, δηλαδή, ότι όντως ο άνθρωπος βρίσκεται μπροστά από την εποχή του, είναι υπεράνω, κάνει την απόλυτη (αντι) αισθητική πρόταση-επανάσταση, αλλά δεν μπορούμε να τον καταλάβουμε. Ας υποθέσουμε ότι ένα στόμα που παραπέμπει στη βομβαρδισμένη Ραμάλα είναι το στόμα του μέλλοντος, μια πράξη διαμαρτυρίας προς την καθεστηκυία τάξη με τις πανάκριβες μασέλες και τις λευκάνσεις… Πρακτικά, όμως, πώς το διαχειρίζεται το θέμα; Πώς μασάει το φαγητό που ζεσταίνει ο φούρνος μικροκυμάτων του; Δεν μασάει ο Γιώργος, λένε οι οπαδοί του. Είναι ορίτζιναλ. Ουδείς το αμφισβητεί. Πρόκειται εμφανώς για ορίτζιναλ φαφούτη. Αντιαισθητικό; Μα ποιος μιλάει για αισθητική τώρα πια; Άγνωστη η λέξη στο λεξικό του εθισμένου στην αθλιότητα τηλεθεατή. Του τηλεθεατή που έχει κάνει τους Γεωργίου αυτής της χώρας σταρ. Και που σπεύδει να αγοράσει τους φούρνους που διαφημίζουν για να αποτεφρώσει το εναπομείναν γούστο του.

art

ΠΟΝΤΙΚΙ

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ ΑΝΝΑ ΒΛΑΒΙΑΝΟΥ

Τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε ένα ιδιόμορφο μήλον της έριδος ανάμεσα στους σκηνοθέτες του κινηματογράφου. Όλοι θέλουν να τον έχουν στην ταινία τους. Ο Κώστας Βουτσάς δεν λέει όχι. Ποτέ δεν είδε τον εαυτό του ως μεγάλο ηθοποιό που θα πρέπει να διαπραγματευτεί τη συμμετοχή του. Έτσι πηγαίνει, συνδιαλέγεται με νέα παιδιά του κινηματογράφου, φτάνει στους νέους θεατές, προσθέτει νέες γενιές στις γενιές των θαυμαστών του. Από το «Bank Bang» μέχρι τη «Νήσο» και τον πρόσφατο «Διαχειριστή» του Περικλή Χούρσογλου, ο Κώστας Βουτσάς είναι όχι μόνο παρών αλλά απολαυστικός. Είναι λιτός, αφαιρετικός, εξελίσσει τον εαυτό του ερμηνευτικά με έναν τρόπο που δεν συνηθίζεται στους πρωταγωνιστές της ηλικίας του. Μέσα από τους δεύτερους ρόλους που του προτείνονται τα τελευταία χρόνια στο σινεμά, ο Βουτσάς ζει μία δεύτερη νιότη, όχι τύποις αλλά ουσιαστικά. Ίσως για τη νεότητα αυτή να ευθύνεται ο τρόπος με τον οποίο βλέπει τα πράγματα. «Εγώ δεν πάω στους νέους ανθρώπους ως δάσκαλος αλλά ως μαθητής» δηλώνει, κι αυτό είναι το μεγαλύτερο ατού ενός δασκάλου.

DESIGN ART DIRECTOR Κυριάκος Κουτσογιαννόπουλος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Μαρία Βασιλάκη

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ: Γιώργος Ι. Αλλαμανής Λεωνίδας Αντωνόπουλος Xαρά Αργυρίου

Μάλλον αυτό θα εννοούσαν οι πνευματικοί ταγοί του τόπου όταν έλεγαν ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού πρέπει να αντιδράσουν στο κατάπτυστο δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού «Focus». Ο Ματθαίος Γιαννούλης έκανε το χρέος του. Συνέθεσε (sic) και ανέβασε στην προσωπική του σελίδα στο Facebook ένα τραγούδικόλαφο για τους κακούς Γερμανούς. Υπό τους ήχους μιας Ματθαίος Γιαννούλης σκυλο-τσιφτετελο-ψευτονησιωτικο-μαντινάδας, ο Ο Γερμανοφάγος Ματθαίος Γιαννούλης άδει: «Βάλανε ένα δάχτυλο πάνω στην Αφροδίτη / ξεχνάνε τι τους έκανε στην Κατοχή η Κρήτη». Σε άλλα χωρία του άσματός του ο τραγουδοποιός (sic) αναφέρει: «Και πάρτε την απάντηση, κωλογερμαναράδες», καθώς και «ξεχνάτε ότι είμαστε του Αλεξάνδρου η χώρα;». Ευρισκόμενος σε εθνικοπατριωτικό παροξυσμό, ο Μ. Γιαννούλης τονίζει: «Αυτή είναι η απάντησή μας στη γενέτειρα του Χίτλερ». Ωραία ανάλυση. Γηπεδικού τύπου. Εθνοχουλιγκανικού. Εμείς, του Αλεξάνδρου η χώρα (αλλά όχι του Μεταξά ή του Γεωργίου Παπαδόπουλου). Εσείς, του Χίτλερ η χώρα (αλλά όχι του Καντ ή του Μπαχ). Ο αοιδός σημειώνει στη σελίδα του στο Facebook: «Διαδώστε το παντού... Κοινοποιήστε το σε όλους. Είμαστε Έλληνες γαμώτο μου. Έλληνες!». Έτσι έχουν τα πράγματα, κι εγώ βιάστηκα να τον κατηγορήσω για εθνικισμό. Ο σκοπός του είναι εν τέλει προσωπικός και όχι εθνικός. Να διαδοθεί παντού το άσμα του. Να κάνει ένα σουξεδάκι για να έχει να τραγουδάει τη νύχτα στο μαγαζί. Σκοπός ταπεινός, αλλά τουλάχιστον πολύ πιο θεμιτός από τον άλλο, τον μεγαλοϊδεατικό.

Δημήτρης Κανελλόπουλος Τατιάνα Καποδίστρια Γιώργος Ν. Κορωναίος Γιάννης Κουκουλάς

Μάκης Μηλάτος Ελίνα Μπέη Αγγελική Μπιλλίνη Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

Χρυσούλα Παπαϊωάννου Δημήτρης Ρηγόπουλος Όλγα Σελλά Ναταλί Χατζηαντωνίου


4/28

Τ ΣΟΥΝΑΜ Ι

Τ

η μέρα που οι προνομιούχοι απολυμένοι της παλιάς Ολυμπιακής κατέλαβαν την Πανεπιστημίου, μια άλλη μικρή ομάδα, εργαζόμενων αυτή τη φορά, διαδήλωνε στην Ακαδημίας. Ήταν εργαζόμενοι της Λυρικής Σκηνής, που φώναζαν «κάτω τα χέρια απ’ τον πολιτισμό». Πράγματι, η Λυρική Σκηνή έχει το μαύρο της το χάλι. Χάρη σε μια σειρά επιλογές της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά και χάρη στη δραστηριότητα των συνδικαλιστών του, το λυρικό μας θέατρο στην πραγματικότητα αδρανοποιείται. Όπως όλο το ελληνικό Δημόσιο, στο ζενίθ της μεγάλης οικονομικής κρίσης της χώρας αναδεικνύει και η Λυρική τις χρόνιες, κρυμμένες πίσω από την ευφορία που έδινε η απρόσκοπτη ροή των επιδοτήσεων, παθογένειές της: τη διόγκωση, την αναποτελεσματικότητα, τη μετριότητα... Δεν είναι ο μοναδικός καλλιτεχνικός θεσμός που γονατίζει από την κρίση. Ανάλογα προβλήματα έχει και ο κινηματογράφος. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, οι επιδοτήσεις του οπτικοακουστικού μετατοπίστηκαν, από την παραγωγή ταινιών στους θεσμούς της παραγωγής (Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου), της έκθεσης (Φεστιβάλ) και στον συνδικαλισμό (που συντηρεί τις πελατειακές σχέσεις οργανωμένων συμφερόντων και πολιτικής). Τα αποτελέσματα τα βλέπετε ήδη. Οι ταινίες που ξεχώρισαν προέκυψαν, κατά βάσιν, εκτός των κρατικοδίαιτων συστημάτων παραγωγής. Η αναταραχή του περσινού χειμώνα, ωστόσο, και η επικράτηση, ως φαίνεται, του «κινήματος» της Ομίχλης, δημιουργεί νέα δεδομένα – και νέους αποσυνάγωγους. Πάντως, κινηματογραφιστές όπως ο Σταύρος Ιωάννου, ο Κυριάκος Κατζουράκης ή ο Σταύρος Καπλανίδης έχουν αρχίσει να παραπονιούνται διότι, επειδή δεν ακολούθησαν τις επιλογές της Ομίχλης, αισθάνονται ότι το Κέντρο Κινηματογράφου τους τιμώρησε: ενώ παιδεύονται να βρουν διανομή για τις ταινίες τους, έχουν να λένε ότι δεν παρουσιάστηκαν ούτε καν από το περιοδικό του Κέντρου (που είναι εκ των βασικών παραγωγών τους). Ποιος πληρώνει; Οι δανειστές – και οι έλληνες φορολογούμενοι. Η ουσία λοιπόν είναι μία, παντού η ίδια. Η ελληνική τέχνη, το σινεμά, το θέατρο, το βιβλίο, τα εικαστικά, η μουσική είναι κρατικοδίαιτες δραστηριότητες. Στην πραγματικότητα, οι καλλιτέχνες, σε μεγάλο βαθμό, είναι δημόσιοι υπάλληλοι (έστω, χωρίς μονιμότητα). Κάπως, κάπου στην πορεία τους θα βρεθεί το μακρύ χέρι του κράτους, για να συμβάλει είτε στην παραγωγή είτε στη διανομή των προϊόντων τους. Έστω κι αν πολλά απ' αυτά δεν είναι ανταγωνιστι-

Ω ΡΑ ΓΙΑ

Κρατικοδίαιτος πολιτισμός Καλλιτέχνης ή δημόσιος υπάλληλος;

αχινοί... Τζούλιας Αλεξανδράτου το ανάγνωσμα, πρόσχωμεν. Μεταξύ ηθικολογίας, αστυνομικού δελτίου, αδιακρισίας και πατερναλισμού, το πρώτο μπεστ σέλερ πορνογράφημα της νεότερης εποχής που διακινήθηκε από τα περίπτερα έδωσε τη δυνατότητα στην τηλεόραση, στις σκανδαλοθηρικές εφημερίδες, στα υπόλοιπα ΜΜΕ, στα μπλογκ αλλά, εντέλει, και στην ελληνική κοινωνία, να δείξουν τον χειρότερο, δηλαδή τον μίζερο εαυτό τους. Μα τόσο πολύ κομπλεξική χώρα είμαστε που να αδυνατούμε να αποδεχτούμε την παρουσία μιας κανονικής πορνοστάρ ανάμεσά μας;

Στην πραγματικότητα, οι καλλιτέχνες, σε μεγάλο βαθμό, είναι δημόσιοι υπάλληλοι (έστω, χωρίς μονιμότητα). Κάπως, κάπου στην πορεία τους θα βρεθεί το μακρύ χέρι του κράτους, για να συμβάλει είτε στην παραγωγή είτε στη διανομή των προϊόντων τους

κά, δεν έχει σημασία – για τον ελληνικό δημόσιο τομέα πρωταρχική σημασία έχει το βόλεμα, όχι η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων. Και η επιχειρηματικότητα στην τέχνη; Ατυχώς, στην υπέροχη χώρα μας εκδηλώνεται σε ελάχιστες περιπτώσεις. Στην έκθεση «Battlefield», π.χ., που διοργανώνεται στην γκαλερί (που λειτουργεί και ως μπαρ) Taf, μά-

Σημείωση: Ένας κύκλος στη δραστηριότητα της Λίας Παραλία έκλεισε με το σημερινό σημείωμα. Από την επόμενη εβδομάδα, η στήλη μετονομάζεται. Ως Απολίτιστη Πολιτεία θα αφιερωθεί στην κουλτούρα του πολιτικού προσωπικού.

θαμε ότι «το αλκοόλ και η κουλτούρα του μπορούν να στηρίξουν την τέχνη». Η τέχνη πρέπει να βρει ζωτικό χώρο για να παραχθεί και να πωληθεί. Ιδέες υπάρχουν. Απαιτείται, όμως, επιχειρηματικό ρίσκο, ανταγωνιστικότητα – και κυρίως διάθεση από τη μεριά των καλλιτεχνών να κατανοήσουν ότι δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Φτου, ξελευτερία.

Θεματικό πάρκο, με επίκεντρο τον μυθολογικό ήρωα Ηρακλή, ετοιμάζει, λέει η είδηση, το Yπουργείο Πολιτισμού δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο της Λέρνας στην Αργολίδα. Οι επισκέπτες του, μικροί και μεγάλοι, θα βρεθούν μπροστά στην πρόκληση να φέρουν εις πέρας πέντε από τους άθλους του. Δηλαδή, να αντιμετωπίσουν τη Λερναία Ύδρα, να καθαρίσουν την κόπρο από τους στάβλους του Αυγεία, να νικήσουν τα άγρια Άλογα του Διομήδη, να βρουν τα Χρυσά Μήλα των Εσπερίδων και να πάρουν τη Ζώνη της Ιππολύτης. Γνωρίζαμε ότι, ήδη από την περίοδο της χούντας, η αρχαιοκεντρική, όπως και κάθε ελληνοκεντρική καλλιτεχνική εκδήλωση είχε στενή συνάφεια με το κιτς. Αυτό το καθάριο, ελληνοπρεπές, λυτρωτικό κιτς ελπίζουμε να μη θαφτεί κάτω από την κόπρο του Αυγεία. Λία Παραλία

ZAPPI N G

Εντάξει, βρε Βάσω,

« Α μετράς. Δεν μας λες τώρα και κάτι, από

πό σπρέχεν είσαι μάνα κι από εμφάνιση

τ’ άλλο πώς τα πας;».

Δ

εν απευθύνομαι στη Μέρκελ, Βάσω μου, ούτε καν στον Σαρκοζί, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, την τίμησε τη σαλονικιά ρίζα του. Για σένανε είναι γραμμένο τούτο το κλαφτερό μινόρε, όσο για ματζόρε και λοιπά ταρατατζούμ, ούτε να το συζητάς μέχρι νεωτέρας.

Ε

ν τω μεταξύ και μέχρι να κατακαθίσει ο κουρνιαχτός στα σπρεντς και στα υπόλοιπα κερδοσκοπικά γιουρούσια, προλαβαίνω να ξεσκονίσω λιγάκι τα σχολικά γαλλικούλια μου, που

χρόνια τώρα είναι στα αζήτητα. Αλονζανφάν ντε λα πατρί…

Ερυθρός Σταυρός, το Χαμόγελο του Παιδιού, αναρωτιέμαι…

Θ

E

υμάσαι, Βάσω μου, που σου έλεγα τότε που ήμασταν μαθητριούλες, να στρωθείς στο Ζετέμ κι εσύ με το αγύριστο κεφάλι σου επέμενες στο Ζεμανφού; Άρπα την τώρα την ύφεση, να μάθεις.

Τ

ο κακό είναι ότι εκτός από σένα, στης ανάγκης τα θρανία θα καθίσουμε όλοι μας, εκτός ίσως από τους νεόκοπους πορνοβοσκούς που βρήκαν την ώρα και τη στιγμή να βγάλουν στο κλαρί μια παιδίσκη μειωμένης ευθύνης. Μα πού είναι το ΔΝΤ, πού η Unicef και πού ο Διεθνής

n attendant και μέχρι να κάνει το θαύμα του ο Κανάκης και ο ΣΔΟΕ που πήρε θάρρος και μπούκαρε στην εταιρεία παραγωγής του χρυσοφόρου DVD, μετράω, Βάσω μου, τα ψιλά μου και δυστυχώς δεν μου βγαίνουν ούτε για ζήτω. Τώρα; Τώρα πώς θα πληρώσω εγώ τα σπασμένα του Alpha και του «Greek Idol»; Μα είναι αυτός καιρός για να πειραματίζονται εκεί πάνω στην Κάντζα με ένα είδος που αποδεδειγμένα είναι φύρα; Μην κοιτάς τι γίνεται στον ANT1. Αυτοί έχουν πάρει προ πολλού το κολάι και τον Σάκη μας για πανωπροίκι, οπότε σκάσε, Βάσω, και σκάβε.

Σ

τις πόσες φτυαριές θα ξεπεταχτεί το φάντασμα του λαϊκού ΠΑΣΟΚ, σπάω κι εγώ το κεφάλι μου, κύριε Σκανδαλίδη. Ο Παπουτσής, που το έχει και πιο πρόσφατο, το έβγαλε πρώτος στην αγορά. Πήγα κι εγώ να αγοράσω αλλά ψώνισα –ξανά– από σβέρκο.

Σ

βέρκο είπα και θυμήθηκα την κατραπακιά που έφαγε στα Όσκαρ ο Κάμερον από την Κάθριν Μπίγκελοου, την πρώην σύζυγό του. Και ήταν ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας και η αφρικανική βρόχα έπεφτε στρέιτ θρου.

Η ποντικίνα των καναλιών


Μ Π Α ; ΕΙΝΑΙ Κ ΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΛ ΙΤΙΣ Μ Ό Σ ; Του Γιώργου Ι. Αλλαμανή [gallamanis@gmail.com]

Αρχαία για τη γενιά

του Facebook; Ο Εμμανουήλ Κριαράς έχει σε όλους τους τόνους ζητήσει να καταργηθεί, ως καταστρέφουσα το γλωσσικό αισθητήριο των εφήβων, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στα Γυμνάσια

Τ

ώρα που εκχωρήσαμε ξανά την εθνική μας κυριαρχία στους Βαυαρούς και οι κυβερνώντες ανέβαλαν δια των Βρυξελλών την τρέχουσα ιστορική τους συνάντηση με τα σοσιαλιστικά ιδεώδη, αναζητούνται λύσεις απελπισίας για πολλούς ασθενείς του πολιτισμού και της κοινωνίας μας. Στην Εντατική με τους βαρύτατα και χρονίως νοσούντες θεσμούς η Παιδεία έχει πιάσει κρεβάτι ήδη από την εποχή του Παπανούτσου, για να θυμούνται οι παλαιότεροι, αν όχι από την εποχή που οι φοιτητές της Θεολογικής σκοτώνονταν στους δρόμους της Αθήνας μαινόμενοι εναντίον της μετάφρασης της Αγίας Γραφής στη δημοτική γλώσσα από τον Αλέξανδρο Πάλλη, στις αρχές του περασμένου αιώνα. Προ ημερών η υπουργός Παιδείας (α, και «δια βίου μάθησης») Άννα Διαμαντοπούλου παρουσίασε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για το «νέο σχολείο», την αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με ψηφιακά μέσα, διοικητικές αλλαγές, περικοπή ύλης, διεύρυνση ωραρίου, παροχή τίτλων σπουδών στις ξένες γλώσσες, και τα λοιπά. Αφήνοντας στην άκρη το κλασικό πλέον νεοελληνικό ερώτημα «και πού θα βρεθούνε τα λεφτά;» σε ένα κράτος ανίκανο να βρει λύση ακόμη και για το πώς πληρώνονται οι καθαρίστριες των δημόσιων σχολείων, ας προσθέσουμε μία «απλή», που λέει ο λόγος, σκέψη στον προβληματισμό για το τι σόι Έλληνες και Ελληνίδες γαλουχεί η παιδεία μας. Αφού λοιπόν τα οικονομικά της Ψωροκώσταινας ξεφουσκώνουν σαν λάστιχο σακαράκας σε ασπρόμαυρη ελληνική ταινία, ας ξανασκεφτούμε πολύ πολύ σοβαρά την άποψη του γλυκύτατου παππού Εμμανουήλ Κριαρά, 104 ετών, κορυφαίου δημοτικιστή και λεξικογράφου, υποψήφιου βουλευτή Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εκλογές. Ο σοφός αυτός άνθρωπος έχει σε όλους τους τόνους ζητήσει να καταργηθεί, ως καταστρέφουσα το γλωσσικό αισθητήριο των εφήβων, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στα Γυμνάσια. Δεν λέμε να μη διδάσκεται η αρχαία γλώσσα. Λέμε αυτό να γίνεται στα τρία χρόνια του Λυκείου, ενδεχομένως προαιρετικά ή έστω υποχρεωτικά για να σκούζουν λιγότερο οι Αδώνιδες, αφού όμως προηγουμένως τα παιδιά μας στην κρισιμότατη ηλικία των 13 έως 15 ετών μάθουν καλά να μιλάνε και να γράφουν τη ζωντανή μορφή της ελληνικής γλώσσας.

Γιατί αυτό συνδέεται με την τωρινή οικονομική κρίση; Μα, διότι… δεν κοστίζει ούτε ένα ευρώ τσακιστό! Χρειάζεται μόνον κοινή λογική. Και απομάκρυνση από εθνικιστικές αγκυλώσεις του τύπου «χάνεται η γλώσσα μας, χάνεται η φυλή μας, χάνεται ο πολιτισμός μας». Ίσα ίσα, με την ενίσχυση της διδασκαλίας της νέας ελληνικής στο Γυμνάσιο ενισχύεται η ολοζώντανη και πάμπλουτη νεοελληνική γλώσσα μας. Αυτό δεν έχει απόλυτη ανάγκη η γενιά του MSN και του Facebook; Επί τη ευκαιρία, μου έρχεται συνειρμικά στο νου άλλη μία απλή σαν το αυγό του Κολόμβου κίνηση, η οποία θα μπορούσε να πλήξει την κακοδαιμονία δεκαετιών στη διδασκαλία της Ιστορίας. Να διδάσκεται στο Δημοτικό η Ιστορία ξεκινώντας όχι από το παρελθόν, αλλά από το σήμερα και γυρνώντας σταδιακά πίσω στον χρόνο. Η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης Άννα Φραγκουδάκη έχει διατυπώσει θαυμάσια αυτή την πρόταση εδώ και καιρό, αλλά όσο περισσότερο η αλήθεια χορεύει μπροστά μας τόσο πιο δύσκολο είναι να τη δούμε. Σκεφτείτε τον άμεσο περίγυρο του παιδιού: την οικογένειά του. Σκεφτείτε έναν δάσκαλο που ζητάει από κάθε παιδί να βρει στο σπίτι και να φέρει στην τάξη ένα αντικείμενο του παππού του, να ακούσει και να μεταφέρει μια αληθινή παλιά ιστορία που του διηγήθηκε η γιαγιά του. Ιδού η αρχή ενός συναρπαστικού ιστορικού νήματος, απείρως πιο ενδιαφέροντος από τα «κατεβατά» με τα ονόματα των βυζαντινών αυτοκρατόρων που όλοι αποστηθίσαμε και όλοι λησμονήσαμε. Υπάρχουν κι άλλα «τζάμπα» μέτρα για το «νέο σχολείο». Έλληνες εκπαιδευτικοί τα έχουν εισηγηθεί με φωνές που βοούν εν τη πνευματική μας ερήμω. Κάθε κρίση είναι, λένε, μία ευκαιρία. Ποιος ξέρει, ίσως κάποτε το σχολείο να φτάσει στο σημείο να σέβεται τόσο πολύ την κρίση των μαθητών ώστε να αντικατασταθεί και η προπαγανδιστική «μονοκαλλιέργεια» ενός θρησκευτικού δόγματος με αυτό που σε όλες τις πολιτισμένες χώρες συνιστά το μάθημα των θρησκευτικών: τη σπουδή του ανθρωπισμού και της αγάπης για τη ζωή όπως τα διδάσκουν όλες οι θρησκείες της Γης. Αλλά μάλλον φτάσαμε πολύ μακριά…


6/30

cove r story

«»

«Η ψυχραιμία δεν σημαίνει έλλειψη συναισθήματος», προειδοποιεί. Και μετά, απολύτως ψύχραιμος, παρατηρεί: «Σε μια κοινωνία που μονίμως υπάρχει η λατρεία του νέου και της παιδικής ηλικίας, ξέρετε πώς αισθάνεται ένας ενήλικος; Σχεδόν ως κάποιος που... διαθέτει μνήμη». Ο Νίκος Ξυδάκης μπορεί να κάνει τις πιο αιχμηρές παρατηρήσεις, στέλνοντας μια κοφτερή ειρωνεία ακριβώς στο στόχο της, χωρίς να αλλάξει έκφραση. Ο στόχος φυσικά μπορεί κάποτε να είναι κι ο εαυτός του. Αλλά αυτό δεν είναι ο ορισμός του χιούμορ; Η καλλιτεχνική του υπόσταση διαπνέεται βέβαια τα τελευταία χρόνια κυρίως από μια ποιητικού τύπου ευαισθησία. Όχι ότι αποτάσσεται το ωραίο λαϊκό παρελθόν της «Εκδίκησης της γυφτιάς» ή υπέροχων τραγουδιών όπως το «Στα εστιατόρια που πάν’ τα συνεργεία». Αλλά βρίσκοντας το θάρρος να αποενοχοποιηθεί ως προς τη σχέση του με την ποίηση, «τόλμησε» να μελοποιήσει Σαπφώ, Σολωμό και Καρυωτάκη. Τον Καβάφη πάλι, της πιο πρόσφατης δισκογραφικής του δουλειάς, δεν τον μελοποίησε ακριβώς. Περισσότερο ανέγνωσε μουσικά την αντανάκλαση της προσωπικότητας του ποιητή στο έργο ενός άλλου ποιητή, του Διονύση Καψάλη. Ο δίσκος ηχογραφήθηκε ζωντανά στο Σχολείον, όπου το μουσικό θέαμα παρουσιάστηκε πέρυσι ενταγμένο στο Φεστιβάλ Αθηνών.

Νίκος Ξυδάκης «Με τρομάζουν οι Ταλιμπάν της διασκέδασης»

Συνέντευξη Στη Ναταλί Χατζηαντωνίου Φωτ. Ορφέας Εμιρζάς

art

Ακόμα κι όταν ο Νίκος Ξυδάκης κάνει τους άλλους να γελούν, παραμένει ψύχραιμος.

Τελευταία οι περισσότεροι κατάλογοι τραγουδιών, συνθετών και τραγουδιστών, δίνονται με τον Τύπο. Δεν έχουμε δει δικά σας. Ν.Ξ.: Μα... δεν ξέρω κι αν τα θέλουν! Οπότε με προστατεύουν αυτοί αντί να προστατεύομαι εγώ από τον εαυτό μου. Έχετε χιούμορ... Ν.Ξ.: Καμιά φορά αναγκάζεσαι να έχεις. Είναι εγγενές ή αναπτύχθηκε σταδιακά, ενάντια σε κακοτοπιές; Ν.Ξ.: Και το χιούμορ, όπως όλα, μαθαίνεται. Αλλά έχει, πιστεύω, και μια ρίζα. Οι δικές σας ρίζες βρίσκονται στην ελληνική κοινότητα της Αιγύπτου. Από κει ήρθατε αναζητώντας, φαντάζομαι, την εικόνα μιας άλλης Ελλάδας. Τη βρήκατε εδώ ποτέ; Ν.Ξ.: Η αλήθεια είναι ότι γαλουχηθήκαμε με ένα όνειρο για την επιστροφή μας σε μια Ελλάδα κάπως εξιδανικευμένη. Όμως, παρότι έφτασα μόλις 11 ετών στην Αθήνα, φρόντισαν αρκετά πράγματα να μου καταρρίψουν αυτή την εικόνα. Λ.χ., μόλις ήρθαμε το 1963 έπρεπε να γραφτώ στο σχολείο, αλλά έπεσα σε μια τεράστια απεργία. Τελικά έκανα τρεις μήνες να πάω σχολείο, κάτι πολύ ασυνήθιστο για τα δικά μας δεδομένα, τα οποία ήταν λίγο αυστηρά κι εγγλέζικου τύπου. Ήταν μια πρώτη ένδειξη ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Συγχρόνως υπήρχαν βέβαια και μαγικά πράγματα. Τότε είδα για πρώτη φορά στη ζωή μου χιόνι. Έτσι, μαζί με το χιούμορ, αναπτύχθηκε και η ποίηση εντός σας; Ν.Ξ.: Δεν ξέρω. Το χιούμορ ήταν ίσως ένας τρόπος να αντεπεξέλθεις σε καταστάσεις που όχι μόνο δεν ήταν ειδυλλιακές, αλλά αντίθετα ήταν σκληρές. Εγώ ένιωθα σαν να κουβαλούσα ένα παράδοξο, που το βίωνα από το σχολείο μέχρι την καθημερινότητα. Το χιούμορ ήταν συνεπώς ένας τρόπος άμυνας.

«Σήμερα κάθε ασήμαντη ομοφωνία τη βαφτίζουμε επιτυχία ή λαϊκό. Κι αν κάποιος κάνει κάτι διαφορετικό για να πάει λίγο παραπέρα, χρίζεται αμέσως εχθρός του λαϊκού. Κάποτε βρέθηκα σ’ αυτή τη δίνη. Υπήρχε ένα είδος τρομοκρατίας απέναντι σε ό,τι μπορεί να λέμε κουλτούρα. Μια περίοδο κι εγώ αυτολογοκρινόμουν. Δεν ομολογούσα καν ότι διάβαζα ποιήματα. Γιατί σε αντιμετώπιζαν σαν να ηγείσαι ορδές λογίων που βγήκαν να πάρουν την εξουσία».

Τον Καβάφη τον ανακαλύψατε εκεί ή αργότερα; Ν.Ξ.: Στην Αίγυπτο ήταν ένας μύθος. Ως παιδί, θυμάμαι να αναφέρεται το όνομά του στο οικογενειακό μου περιβάλλον. Τα ποιήματά του άρχισα να τα διαβάζω μεγαλύτερος πια, στην Αθήνα. Τότε άρχισα να σχετίζομαι και με όλη τη μυθολογία της Αλεξάνδρειας. Η μυθολογία που είχε αναπτυχθεί γι’ αυτόν και η δική σας μυθολογία διασταυρώνονταν; Ν.Ξ.: Αν κι εγώ μεγάλωσα στο Κάιρο και δεν είχα άμεση επαφή με την Αλεξάνδρεια, όταν διάβαζα τα ποιήματά του μπορούσα να εντοπίσω πολλές ομοιότητες με τη ζωή του Καΐρου: Αυτή η πολυχρωμία, η πανσπερμία του κόσμου (Γάλλοι, Άγγλοι, Ιταλοί, Έλληνες, Αρμένιοι) υπήρχε και στο Κάιρο. Ήταν ένας κόσμος ανοιχτών συναλλαγών κι αυτή η ιδιότητα δεν μπορώ να πω ότι ήρθε αργότερα στην Ελλάδα. Στη μουσική σας όμως διατηρήσατε αυτόν τον κόσμο ανοιχτών συναλλαγών. Ν.Ξ.: Ξεκίνησα να το κάνω χωρίς να το συνειδητοποιώ. Με τον καιρό είδα ότι μου συνέβαινε όλο και συχνότερα. Ίσως, ακόμα περισσότερο, να απελευθερώθηκα από το άγχος της ταυτότητας στη δουλειά που έκανα για τον Καβάφη. Γι’ αυτό και τόλμησα να συμπεριλάβω μουσικές, τραγούδια και στοιχεία που δεν ήταν δικά μου, χωρίς αυτό να με τρομάζει. Κάνατε όμως και κάτι άλλο. Βγάλατε τον Καβάφη από την ακαδημαϊκή σοβαροφάνεια, με την οποία όλοι τείνουμε να αντιμετωπίζουμε τέτοια πρόσωπα. Ν.Ξ.: Είναι δίδαγμα που σ’ το δίνει ο ίδιος ο ποιητής. Στο έργο του, δίπλα στην Ιστορία ή στην αυστηρότητα, υπάρχει και η ζωή του δρόμου. Βέβαια, αυτό ήταν κι ένα δικό μου βίωμα. Στο Κάιρο υπάρχει ένα νησί που λέγεται Γκιζίρα. Τότε που ζούσαμε εκεί, ήταν ένας τόπος αριστοκρατών. Υπήρχε μια εγγλέζικη λέσχη κι εκεί μέσα ζούσε ένας κόσμος αποστειρωμένος κι απομονωμένος

από το θορυβώδες Κάιρο. Μέσα μου αυτή η αντίθεση λειτουργούσε σαν ένας περιορισμός. Πάντα έκλινα προς τη θορυβώδη πλευρά της πόλης. Κι αυτό το είδα και στον Καβάφη. Ανήκει πάντως κι ο Καβάφης σ’ αυτήν την εξιδανικευμένη εικόνα του ελληνισμού. Εμείς ζούμε πια σε εποχές της πλήρους αποδόμησής του. Ν.Ξ.: Σ’ αυτή την ιστορία υπάρχει ωστόσο και κάτι επικίνδυνο. Ίσως γιατί όλη αυτή η αίσθηση που ονομάζετε «αποδόμηση», μπορεί να μας οδηγήσει σε ακραία πράγματα. Εγώ θα ’λεγα ότι μάλλον περνάμε από εκείνη τη φάση που η ταυτότητα ήταν ζητούμενο, σε μία άλλη φάση που υποφέρει η προσωπικότητα. Κι αυτό οδηγεί σε έναν ακραίο απομονωτισμό κι έναν έντονο ατομισμό. Ορισμένοι εκφράζουν την άποψη ότι ζούμε σε μία περίοδο «μεσαίωνα» που θα φέρει μια αναγέννηση. Βέβαια, όλα αυτά είναι πολύ σχηματικά... Ν.Ξ.: Και αρκετά αναπαυτικά. Αν κι εγώ ένα είδος μεσαίωνα βλέπω στη συμπεριφορά των φανατικών της διασκέδασης. Αυτοί με τρομάζουν εμένα. Όσοι είναι έτοιμοι να καρατομήσουν όποιον δεν ενδίδει σε ό,τι θέλουν και τους χαλάει τη γιορτή της παγωμένης ευθυμίας. Στις λαϊκές μας γιορτές εξακολουθούν πάντως να ακούγονται και δικά σας τραγούδια που, από τον δίσκο «Η εκδίκηση της γυφτιάς» μέχρι τα «Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια» ή «Τρελή κι αδέσποτη», έχουν γίνει σχεδόν συνθήματα. Ν.Ξ.: Αυτά τα τραγούδια ήταν μια οφειλή σ’ έναν κόσμο που μου ήταν οικείος και γνωστός. Όμως, εγώ δεν μπορώ να μείνω αιωνίως... τρελός κι αδέσποτος, αν και ένας δημιουργικός άνθρωπος διατηρεί πάντα ένα ποσοστό παραφροσύνης. Τέλος πάντων, κάποια πράγματα είναι συνταυτισμένα και με τις ηλικίες. Ποτέ δεν θα έμενα σε κάτι που εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή είχε κάποιο λόγο να γίνει. Αλλά και τότε ο στόχος μας δεν ήταν να αντιγράψουμε με σοβαροφανή ή δραματικό τρόπο το λαϊκό αίσθημα. Γι’ αυτό και τα τραγούδια είχαν αρκετό αυτοσαρκασμό, χωρίς να είναι παρωδία. Παρωδία θα μπορούσε να γίνει αν συνεχιζόταν αυτή η ιστορία. Από πού ήρθαν αυτοί οι πηγαίοι λαϊκοί ήχοι στη μουσική σας τότε; Ν.Ξ.: Ίσως να ήταν μια γέφυρα μεταξύ του λαϊκού που επικρατούσε στην Ελλάδα όταν ήρθα και μιας μουσικής που ήταν για μένα στοιχείο της καθημερινότητας στο Κάιρο. Ίσως να ήταν για μένα μια αυτόματη κίνηση ενσωμάτωσης. Σας ρώτησα γιατί δεν μου φαίνεται ότι ήσασταν ποτέ ο τύπος Καζαντζίδη. Ν.Ξ.: Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι. Και μάλιστα εκείνη την εποχή πολλοί δεν πίστευαν ότι εγώ έχω γράψει αυτά τα τραγούδια. Θεωρούσαν ότι πρέπει να ’μαι κάπως αλλιώς: Με μουστάκι ή έστω με λίγη κοιλιά. Δεν έπειθα ως παρουσιαστικό.

Μια ανάλογη «παρεξήγηση» έχετε πει ότι σας συνέβη κι όταν πρωτοκυκλοφόρησε το «ΣουΜι-Τζου». Ν.Ξ.: Το τραγούδι είχε γραφτεί για τον τόνο του Νίκου Παπάζογλου. Μετά από διάφορες περιπέτειες όμως αναγκάστηκα να το τραγουδήσω εγώ στον ίδιο τόνο, που δεν ήταν ο δικός μου. Το αποτέλεσμα ήταν λίγο περίεργο, αλλά το τραγούδι άρεσε πολύ. Μια μέρα βρέθηκα σε ένα ταξί που από το ραδιόφωνο ακουγόταν το «Σου-Μι-Τζου». «Ωραίο τραγούδι. Αλλά, ρε παιδί μου», λέει ο ταξιτζής, «αυτή η τραγουδίστρια τι είναι; Καινούργια;». «Είναι μια καινούργια ινδή τραγουδίστρια», του λέω αυθόρμητα. Έχω διαβάσει κριτικές που σας κατακεραυνώνουν γιατί τραγουδάτε. Ν.Ξ.: Χωρίς να είμαι σνομπ απέναντι σ’ αυτές τις επιθέσεις, το θέμα δεν με πολυαπασχολεί. Ισχύει και κάτι άλλο: Όσα τραγούδια έχω πει εγώ, δεν ήθελε να τα πει κανείς άλλος. Δεν είχα όμως το ψώνιο του τραγουδιστή. Κάθε άλλο. Πάντως, ό,τι ζω πάνω στη σκηνή δεν είναι η απόρριψη. Αντιθέτως, ο κόσμος τραγουδάει μαζί μου κι εγώ παίρνω μια ικανοποίηση, γιατί αν δεν είχα κάνει προσπάθεια αυτά τα τραγούδια να τα λέω, θα ’πρεπε να κάνω κάτι άλλο. Π.χ. να γράφω άλλα και να τα δίνω σε τραγουδιστές που θα ήθελαν να τα πουν. Αν το είχα κάνει, μπορεί να ήμουν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση, αλλά το πιθανότερο είναι ότι κάποια στιγμή θα... έβαζα τα κλάματα. Γιατί το λέτε αυτό; Ν.Ξ.: Γιατί τότε δεν θα είχα δείξει την επιμονή που χρειάζεται μια τέτοια στάση. Θα παρασυρόμουν από ένα φόβο. Άλλωστε, εγώ δεν μπορούσα ποτέ να δω τους τραγουδιστές ως ένα μέσον που θα μου εξασφαλίσει κάτι. Κάθε φορά που η διαίσθησή μου μού έλεγε ότι για ένα τραγούδι χρειάζεται να σκάψω μέσα μου, αισθανόμουν ότι δεν έχει σημασία πώς θα ερμηνευτεί, αλλά τι λέει. Κι έτσι, παρότι έχουμε πολύ καλές φωνές, ένα τέτοιο ρίσκο δεν θα μπορούσε να το πάρει ένας άνθρωπος που εξαρτάται απόλυτα από το κοινό ή και που, κατά περίσταση, αντιμετωπίζει το κοινό σαν αφροδισιακό. Εγώ δεν είχα πρόβλημα να πάρω και το ρίσκο της αποτυχίας. Κι όπως λέει ο Άμλετ, «το ενδιαφέρον δεν είναι ότι πέφτεις, αλλά το πώς πέφτεις». Συχνά ασχοληθήκατε με τη μελοποιημένη ποίηση: από τον Λαπαθιώτη στον Καρυωτάκη, από τον Σολωμό στη Σαπφώ. Και μια που αναφέρθηκα στη Σαπφώ, επισκεφθήκατε την έκθεση «Έρως» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης; Ν.Ξ.: Βέβαια. Πήγα κι επιβεβαίωσα για μια ακόμα φορά τη δυσκολία του ερωτικού λόγου. Από τον έρωτα μέχρι την παραγωγή ενός φτηνού ερωτισμού καμιά φορά δεν είναι μεγάλη η απόσταση. Κι αυτή η έκθεση, που δείχνει τόσο ανάγλυφα τι γέννησε η λατρεία του έρωτα, σε κάνει να είσαι λίγο συνετός και προσεκτικός – εάν θέλεις βέβαια. Το «Ερωτικό» του Λαπαθιώτη πώς το επιλέξατε;


ΠΟΝΤΙΚΙart 11-17.3.10

31/7

Ν.Ξ.: Συμπτωματικά. Στο σπίτι ενός φίλου έπεσα πάνω στις φωτοτυπίες μιας παλαιάς έκδοσης ποιημάτων του. Πάνω πάνω ήταν το «Ερωτικό». Ήταν το πρώτο ποίημα που σκέφτηκα να μελοποιήσω. Ίσως γιατί εκείνη την περίοδο, έχοντας περάσει την περιπέτεια της «Εκδίκησης της γυφτιάς», αναζητούσα ένα λόγο που να με εκφράζει. Ή ίσως επειδή δυσκολευόμουν πλέον να γράψω ερωτικά τραγούδια. Μετά από όλα αυτά, το λαϊκό είναι για σας ιστορία δια παντός; Ν.Ξ.: Εξαρτάται τι λέμε «λαϊκό». Σήμερα κάθε ασήμαντη ομοφωνία τη βαφτίζουμε επιτυχία ή λαϊκό. Κι αν κάποιος κάνει κάτι διαφορετικό για να πάει λίγο παραπέρα, χρίζεται αμέσως εχθρός του λαϊκού. Κάποτε βρέθηκα σ’ αυτή τη δίνη. Υπήρχε ένα είδος τρομοκρατίας απέναντι σε ό,τι μπορεί να λέμε κουλτούρα. Μια περίοδο κι εγώ αυτολογοκρινόμουν. Δεν ομολογούσα καν ότι διάβαζα ποιήματα. Γιατί σε αντιμετώπιζαν σαν να ηγείσαι ορδές λογίων που βγήκαν να πάρουν την εξουσία. Είναι τόσο σχηματικά όλα αυτά. Όμως, οτιδήποτε συνεπάγεται μια ψυχαγωγία ακρόασης θεωρείται συχνά «βαρετό». Ν.Ξ.: Γι’ αυτό είπα ότι οι Ταλιμπάν της διασκέδασης με τρομάζουν. Στο τραγούδι επικρατεί μια άποψη ότι αν δεν κουνιέσαι ή δεν πίνεις ποτό, δεν ζεις. Μ’ αυτή τη λογική μπορεί κανείς να βαριέται στο θέατρο ή με ένα βιβλίο. Αλλά κυρίως το τραγούδι έχουμε απομονώσει, ως μια εκδήλωση που πρέπει να μας διασκεδάζει, να είναι απροβλημάτιστη, να αποφεύγει το δυσάρεστο και να μην ενοχλεί. Υπάρχουν όμως και ιερές ενοχλήσεις. Υπήρξε και το αντίθετο: Κάποιοι να χρίζονται σπουδαίοι εξαρχής, μόνο και μόνο επειδή ασχολήθηκαν με τη μελοποιημένη ποίηση, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Ν.Ξ.: Ίσχυσε κι αυτό. Το να μελοποιεί κανείς ποιητές ήταν, μια εποχή, σαν να κάνει εθνικό έργο. Αλλά εγώ δεν είχα τέτοιες επιδιώξεις. Δεν ήταν στο ταμπεραμέντο μου να κάνω τον γκουρού της φυλής. Και πράγματι, μελοποιώντας έναν μεγάλο ποιητή δεν σημαίνει ότι ανήκεις αυτομάτως στην οικογένεια των σπουδαίων, ούτε ότι αυτό είναι κατ’ ανάγκη μια προσωπική κατάκτηση. Μπορεί το αποτέλεσμα να είναι και κακό. Υπάρχουν κακές μελοποιήσεις, όπως υπάρχουν και κακά ποιήματα. Καμιά φορά, μια κουβέντα στο δρόμο μπορεί να κρύβει πολύ μεγαλύτερη ομορφιά από ένα κακό ποίημα. Κάποτε ο Χατζιδάκις επενέβαινε στα δημόσια πράγματα και κάτι τέτοια τα στηλίτευε. Ν.Ξ.: Μπορεί να πάσχουμε από μια ατροφία της προσωπικότητας. Απ’ την άλλη, προσπαθώ να φανταστώ σήμερα τον Χατζιδάκι και δεν νομίζω ότι θα μπορούσε να παίξει τον ίδιο ρόλο. Μάλλον χρησιμοποιούμε κάτι που έχει συμβεί σε έναν άλλο χρόνο. Αλλά συμβαίνει κι αυτό: για ορισμένα πρόσωπα όπως ο Χατζιδάκις ή ο Θεοδωράκης ξέρουμε περισσότερα εξαιτίας όσων είπαν, παρά όσων έκαναν. Αναρωτιέμαι δηλαδή, μήπως αυτός ο παρεμβατικός τους χαρακτήρας σκίασε άλλες πλευρές τους. Κι ύστερα σκέφτομαι ότι οι ξένοι καλλιτέχνες δεν πολιτικολογούν ακατάσχετα, ούτε καυτηριάζουν διαρκώς την κοινωνική πραγματικότητα, ούτε είναι διαρκώς στα «παράθυρα». Κι όμως, είναι ενεργά ενταγμένοι στην κοινωνική ζωή. Μιλούν για την τέχνη τους και μάλιστα με μεγαλύτερη άνεση από εμάς, που μπορεί να κάνουμε εμφατικές ή έξυπνες δηλώσεις, αλλά μιλάμε ελάχιστα για την ίδια την τέχνη μας. Φαίνεται πώς τα κοινά μας κάνουν να αισθανόμαστε πιο σίγουροι ότι κάποιοι μας ακούν.


Σαράντα εννέα διανοούμενοι συνυπέγραψαν πρόσφατα ένα κείμενο υποστήριξης στις εκδόσεις Άγρα, στη διαμάχη που ξέσπασε με αφορμή την απόλυση ενός συνδικαλιστή εργαζόμενου. Με βασικό επιχείρημα ότι οι εκδόσεις Άγρα έχουν προσφέρει πολλά στο ελληνικό βιβλίο –γεγονός αναμφισβήτητο, που δεν αποτελεί ωστόσο άλλοθι σε άδικες εργοδοτικές συμπεριφορές– και ισχυριζόμενοι ότι η λύση θα δοθεί από τα δικαστήρια (από πότε οι διανοούμενοι εναποθέτουν στην αστική δικαιοσύνη την επίλυση συνδικαλιστικών ζητημάτων;), τάχθηκαν με σαφήνεια υπέρ της μιας πλευράς, την ίδια στιγμή που εργαζόμενοι διαδήλωναν υπέρ της άλλης. Η

Διανοούμενοι υπό έκπτωση Ο Άρης Λεμπεσόπουλος, στη συνέντευξή του στο «Ποντίκι Art» της προηγούμενης εβδομάδας, αναφερόμενος στον επεκτατισμό της Ελληνικής Θεαμάτων, είπε: «άντε να τα πάρει όλα τα θέατρα, να σε έχει υπάλληλο. Εγώ καλύτερα να βρω άλλη δουλειά…». Ε, ναι λοιπόν, η ΕΛΘΕΑ πήρε άλλο ένα θέατρο. Από τη νέα χειμερινή σεζόν στον όμιλο θα ανήκει και το Θέατρο Κάτια Δανδουλάκη. Τι σημαίνει αυτό και γιατί δεν είναι καλό εύκολα μπορεί κάποιος να καταλάβει. Πολυφωνία χρειάζεται η τέχνη. Ανεξάρτητες δυνάμεις, αυτόνομες και δημιουργικό ανταγωνισμό. Σε τι μπορεί να ωφελήσει την εξέλιξη του θεάτρου μία ισχυρή δύναμη που αποφασίζει για όλα και όλους; Η «δικτατορία» ενός μυαλού δεν είναι αυτό που χρειάζεται το θέατρο. Δεν είναι πολυκατάστημα.

Μεγαλώνει, μεγαλώνει και… φοβίζει

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί την οργή των ανθρώπων που διαμαρτύρονται θα πρέπει να την πληρώνει η πόλη και η δημόσια περιουσία. Ήταν οι πρώτες ημέρες μετά την ανακοίνωση των επώδυνων μέτρων και πολλά κτίρια της Πανεπιστημίου ήταν γεμάτα συνθήματα και γκράφιτι. Την ώρα που διαβάζετε αυτό το σχόλιο μπορεί και να μην υπάρχει Πανεπιστημίου. Καλό είναι επίσης να θυμόμαστε ότι τους βανδαλισμούς, που σ’ αυτήν την απίστευτη χώρα πλασάρονται ως «δικαίωμα αυτοέκφρασης», τους πληρώνουμε από την τσέπη μας, αν πρόκειται για δημόσια κτίρια. | Δ.Ρ.

Ποιος πληρώνει το θυμό;

Η μετα-live πλήξη

| Γιωργος Ν. Κορωναίος

χών, αυτή που κατά κοινή ομολογία «αλλάζει το πρόσωπο του σινεμά». Το «Avatar» του Τζέιμς Κάμερον (από ένα χαριτωμένο καπρίτσιο της τύχης, πρώην συζύγου της Μπίγκελοου) έχασε κάθε βραβείο που είχε σημασία κι έμεινε να αναπαύεται στις δάφνες των εισπράξεων. Τι μας διδάσκει η βραδιά της απονομής, πέρα από το γεγονός ότι η ιστορία του Δαβίδ και του Γολιάθ μπορεί ευτυχώς ακόμη να επαναληφθεί; Ότι μια ταινία από μόνη της δεν αλλάζει το σινεμά κι ότι πέρα από το 3D θέαμα και τις τεχνολογικές καινοτομίες, πέρα από τα ταμεία και την τεχνική, υπάρχει κάτι πιο σημαντικό: η τέχνη, η ψυχή, κι ένα σινεμά που δεν χρειάζεται την κατανάλωση ποπ κορν για να ολοκληρώσει την εμπειρία που σου προσφέρει.

ΠΟΝΤΙΚΙart 11-17.3.10

Η καινούργια μουσική φαίνεται άκρως ενδιαφέρουσα όντως, προορίζεται όμως αποκλειστικά για κατ’ οίκον ακροάσεις. Αρχίζω και καταλαβαίνω τη γενιά του Ίντερνετ, τους ηλεκτρονικούς nerds που στήνονται με τις ώρες μπροστά στον υπολογιστή τους και τα κάνουν όλα –ΟΛΑ– κατά μόνας. Από ταινίες που θα δουν στην οθόνη του PC τους μέχρι και τις μουσικές που θα κατεβάσουν – παράνομα εννοείται. Τους δικαιολογώ. Διότι η νέα γενιά των καλλιτεχνών, όλα εκείνα τα ονόματα από Αμερική και Μεγάλη Βρετανία, που μεσουρανούν στις ηλεκτρονικές σελίδες του Διαδικτύου, διαμορφώνοντας εξ ολοκλήρου την καινούργια εναλλακτική σκηνή, όταν βρίσκονται on stage, στα live τους, είναι μούφα. Άχρωμα, άγευστα και αδιάφορα. Το line up του προηγούμενου Σαββάτου λόγου χάριν στο Bios ήταν άπαιχτο. Flying Lotus από τη μία (Αμερική, Καλιφόρνια) και Bug από την άλλη (Λονδίνο). Δύο ονόματα που όχι μόνο βρίσκονται στο επίκεντρο της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα, αλλά και δημιουργούν νέα μουσικά είδη – ο Bug, ας πούμε, είναι από τους κυριότερους εκπροσώπους του dubstep ήχου. Έλα όμως που ζωντανά είναι από μέτριοι έως κακοί. Πέραν της μουσικής που παίζουν δεν παρουσιάζουν το παραμικρό οπτικό ενδιαφέρον. Έναν τυπάκο βλέπεις σκυφτό μπροστά σε κάποιο μηχάνημα να παίζει με τα κουμπάκια του. Αυτό είναι όλο. Πέντε, δέκα, δεκαπέντε λεπτά. Πόση ώρα να τον κοιτάζεις; Είδες το χτένισμά του, τι ρούχα φοράει, πόσες μέρες είναι αξύριστος, μία ουλή που έχει πίσω από το δεξί αυτί του. Ενώ, πιο παλιά, υπήρχε μία ολόκληρη μπάντα επί σκηνής. Τέσσερα και πέντε άτομα να τα δίνουν όλα. Γέμιζες με ήχο και εικόνες. Ζούσαμε με πάθος τις συναυλίες, τώρα υπάρχει μόνο τεχνολογία. Αλλάζουν όλα στη μουσική και δη με κινηματογραφική ταχύτητα. | Δημήτρης Κανελλόπουλος

Οι μεγάλες στιγμές στα φετινά Όσκαρ ήρθαν με διαφορά δευτερολέπτων η μία από την άλλη. Πρώτα η Ακαδημία «έγραψε ιστορία» δίνοντας το βραβείο σκηνοθεσίας στην Kάθριν Μπίγκελοου για το «The Hurt Locker», την πρώτη γυναίκα που το κερδίζει εδώ και 82 χρόνια, και πριν καλά καλά το χωνέψουμε το ίδιο φιλμ κέρδισε το Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Δικαιωματικά θα πει κανείς, μόνο που βρισκόταν απέναντι στη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία όλων των επο-

Ε πισ η μάνσεις

Αυτή που νίκησε το «Avatar»

8-9/32-33


μο και ανεξαρτήτως συγκυρίας. Μωρέ, καλό και το τραγούδι, αλλά αν σου πετύχει το βιντεοκλίπ! Το «Alice Underground» της Άβριλ Λαβίν, ας

συμμαθήτριά τους. Θα έχω δημοσι-

ότητα και χρήμα – είμαι σίγουρη γι’

αυτό!», ξομολογιόταν μια Κρητικο-

πούλα της Γ΄ Γυμνασίου σε ρεπορ-

νεται. Α, οπωσδήποτε: τη μικρή αλλά θαυματουργή έκθεση με έργα του «Μιρό της Μαγιόρκας» που έστησε ο Μάριος Ελευθεριάδης στον Ελληνικό Κό-

την πάτησε και η ευρύστερνη κι αλαφροντυμένη Αλε-

ξανδράτου – σαν πρωτάρα του βιντεοσκοπούμενου

έρωτα, κανονικά! Παρεμπιπτόντως, όχι άλλο πίτου-

πάντως συνιστά μια κάποια διέξοδο. Η Χαρούλα,

σμο της Πειραιώς. Πολύ καλή δουλειά.

των θαυμάτων» του Μπάρτον, ε, το πράμα απογειώ-

ανακατεύεσαι με τα πίτουρα, δηλαδή. Να, δες πώς

Η τέχνη

επανεκτελέσεις από την ταινία «Η Αλίκη στη χώρα

τί από δημοσιότητα όλο και κάτι θα σου κάτσει, αν

ρο με σαμπάνια, παιδιά. Μπουκώσαμε!

οκλίπ όμως που μοντάρει μαστόρικα σκηνές και...

της καναδής αρτίστας. Με το βιντε-

διαφέρον αλλά «υστεριασμένο» χιτ

λαξαν. Άρδην. Τουλάχιστον ως προς το χρήμα... Για-

ότι τα εθνικά μας ιδανικά μόλις άλ-

ενημερώνει σιγά σιγά τα πιτσιρίκια

πούμε, από μόνο του είναι ένα εν-

Γιατί το καλό τραγούδι είναι βάλσα-

πολύ υπερήφανοι που κάποτε ήμουν

τάζ εφημερίδας. Χμμμ, κάποιος να

της στο Παλλάς μέχρι 28 τρέχοντος.

ποια μέρα οι φίλοι μου θα νιώθουν

Αν ζείτε στην Αθήνα ή έχετε περάσει τον τελευταίο καιρό από το Γκάζι δύσκολα θα σας έχει ξεφύγει ένα κατασκευαστικό μεγαθήριο που υψώνεται στον ουρανό της Ιεράς Οδού. Πρόκειται για το φιλόδοξο πρότζεκτ του Ηλία Μαρασούλη, κεντρικής φιγούρας της νυχτερινής Αθήνας. Δεδομένης της εικόνας της περιοχής, μιλάμε για ένα φαραωνικών διαστάσεων κτίριο που αναμένεται να είναι έτοιμο το φθινόπωρο που μας έρχεται. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για σύνθετο έργο, με κέντρα διασκέδασης, γραφεία, συνεδριακούς χώρους και μεγάλο χώρο στάθμευσης. Όχι πολύ μακριά από την Ιερά Οδό, ένας άλλος γνωστός επιχειρηματίας της νυχτερινής διασκέδασης, ο κ. Παπαθεοχάρης, είχε ανακοινώσει ένα περίπου ανάλογο εγχείρημα, το Πάνθεον. Τελικά χτίστηκε μόνο το Αθηνών Αρένα, το οποίο ακούγεται ότι κλείνει για να γίνει υπεραγορά ή κάτι τέτοιο. Αφήνουμε κατά μέρος το αισθητικό κομμάτι ή την επιβάρυνση της περιοχής και στεκόμαστε στο επιχειρηματικό σκέλος της ιστορίας. Πολύ πριν την εμφάνιση της ελληνικής κρίσης, η κρίση στη νυχτερινή Αθήνα είχε δώσει ηχηρό παρών, με αιχμή τη σεζόν που φεύγει σιγά σιγά. Η μεγα-κατασκευή του κ. Μαρασούλη μοιάζει να πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Μήπως γνωρίζει κάτι που δεν γνωρίζουμε; | Δημήτρης Ρηγόπουλος

Ναούς ψυχαγωγίας έχουμε, κοινό έχουμε;

Εμ, πώς να μην τα παίρνουν μετά με

κές διαδικασίες ο προγραμματισμός.

ζόν που τροποποιείται με συνοπτι-

η τρίτη φορά από την αρχή της σε-

νι, ένεκα η οικονομική κρίση. Είναι

Μαρτίου, σε Ντονιτσέτι και Μπελί-

σμένες παραστάσεις του τρέχοντος

ακύρωσε δυο από τις προγραμματι-

που έχει ο κόσμος…

κι αυτός! Μωρέ, κάτι προβλήματα

Χριστό φωτισμένη λουλού – άλλος

κίναιδο Έλτον Τζον που είπε τον

όμως σύσσωμο το τηλεπαπαδαριό να τα χώνει στον

γαμώτο, τελικά τον Εφραίμ στου Παπαχελά. Είδα

ρε πατρίς, kouragio που σου πρέπει! Δεν είδα, ρε

το 1977, με το τέλος της ανασκαφής Ανδρόνικου. Α,

ρές, δεδομένου ότι συντήρηση έχει να τους γίνει από

φεύγουν

Α, ευκαιρίας δοθείσης και à propos, η Λυρική, λέει,

σας – την κρίση μου, μέσα!

αφημίζει τα Multirama. Η κρίση μας, στην... κρίση

Χρήστος Φερεντίνος, για να συνεχίσει, λέει, να δι-

ευρώπουλα μόλις διασφάλισε δια την πάρτην του ο

ρα, θα μου πεις. Διαβάζω εν προκειμένω ότι 350.000

εξαίσιοι βασιλικοί τάφοι κινδυνεύουν από τις φθο-

ξέρω τι θα κάνουμε, που το ΚΑΣ καταγγέλλει ότι οι

του αίματος Νεοέλληνες– στο χείλος της χρεωκοπίας και της ξεφτίλας. Αλλά και πού θα βρουν καλύτε-

Ακρόπολη, πάντως, not for sale. Με τη Βεργίνα δεν μας έφεραν –εμάς τους ανυποψίαστους και αθώους

την ασυνέπειά μας οι Γερμανοί συν-εταίροι μας; Η

Σταγόνα, σταγόνα… οι ειδήσεις από το Φεστιβάλ Αθηνών, που δεν έχει ακόμα ολοκληρώσει τον σχεδιασμό του προγράμματός του. Ο Γιώργος Λούκος καλείται φέτος με λιγότερα χρήματα να κρατήσει τον πήχη στο ύψος που μας έχει συνηθίσει. Δύσκολο άθλημα. Πληροφορίες, λοιπόν, μυστικές, λένε πως το Ηρώδειο θα έχει αρκετή κλασική μουσική και έναν ήδη κλεισμένο σταρ, τον πρεσβευτή της σύγχρονης βραζιλιάνικης σκηνής, τον Καετάνο Βελόζο, που ακούσαμε στην Αθήνα το φθινόπωρο του 2007. Επίσης, είναι επιβεβαιωμένο πως οι Ήχοι του Κόσμου, που τις προηγούμενες χρονιές φιλοξενούνταν στο Σχολείον, φέτος θα μας περιμένουν στη Μικρή Επίδαυρο. Τέλος, στον καινούργιο χώρο 200 θέσεων, που θα αντικαταστήσει το Σχολείον, στην Πειραιώς 260, έχει αποφασιστεί ήδη ένα τετραήμερο Τζαζ Μουσικής. Αυτά τα ολίγα… | Χαρά Αργυρίου

νέα

Φεστιβαλικά

Να φύγουνε, να πάν’ αλλού! Όλοι αυτοί, εννοώ, που

Μέσα στη γενική καταχνιά τα προχθεσινά εγκαίνια του Πολιτιστικού Κέντρου του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης» έδωσαν έναν κάποιο τόνο αισιοδοξίας. Όχι, δεν είμαστε τόσο αφελείς για να πιστεύουμε ότι μια καινούργια πολιτιστική υποδομή είναι σε θέση να αλλάξει το ζοφερό κλίμα. Αλλά μας αρέσει που το νέο κέντρο δεν θα επιβαρύνει ούτε με μισό ευρώ το καταχρεωμένο μας κράτος, καθώς η λειτουργία του καλύπτεται αποκλειστικά από ιδιωτικούς πόρους, κυρίως του ίδιου του ελληνοκύπριου δημιουργού. Το ελληνικό Δημόσιο συνεισέφερε μόνο στο κατασκευαστικό σκέλος, όταν το έργο εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Πολιτισμός» του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000-2006, που συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το οικόπεδο στον Ταύρο είχε αγοραστεί με έξοδα του ίδιου του Μιχάλη Κακογιάννη και τώρα θα συνεχίσει χωρίς το παραμικρό κρατικό δεκανίκι. Στα χρόνια που έρχονται θα χρειαστούμε κι άλλους Κακογιάννηδες. Μόνο που αυτοί δεν θα μπορούν να υπολογίζουν πια ούτε στην ελάχιστη κρατική συνδρομή. | Δημήτρης Ρηγόπουλος

μάνι μάνι, παρατείνει τις εμφανίσεις

έρχονται

Πολλοί καλλιτέχνες έχουν κάνει κατά καιρούς εκπτώσεις, αλλά η έκπτωση που έκανε ο Μάνος Πυροβολάκης προκειμένου να πάει στη Eurovision είναι... σε τιμές κόστους. Ο άλλοτε ροκάς τραγουδοποιός έγραψε ένα φρικαλέο τραγούδι-αχταρμά, που χρησιμοποιεί ως προκάλυμμα την κρητική λύρα για να φλερτάρει με το σκυλάδικο αλλά και το χιπ-χοπ με τρόπο αγωνιώδη. Ας μην ανησυχεί, στη Eurovision θα πάει (αυτό το πανηγύρι τέτοια τραγούδια θέλει). Στην Ελλάδα θα είναι δύσκολο να επιστρέψει, τουλάχιστον στους χώρους όπου συνήθιζε να εμφανίζεται. Παρά τη χρήση της κρητικής λύρας, το τραγούδι του Πυροβολάκη για τη Eurovision δεν «μυρίζει» Ελλάδα αλλά Ουκρανία ή Αζερμπαϊτζάν. Κανένα πρόβλημα! Έτσι κι αλλιώς, αυτή την εποχή οι Ευρωπαίοι για κάτι κοντινό προς τις χώρες αυτές μας έχουν. Το άσμα του δεν είναι παρά το soundtrack της κρίσης μας.

Το soundtrack της κρίσης μας

«Από τη Δ΄ Δημοτικού λέω πως κά-

Της Τατιάνας Καποδίστρια

ασαφής ιδιότητα του «διανοούμενου» συνοδευόταν κάποτε από συνειρμούς περί πολιτικά προοδευτικών απόψεων και ταυτιζόταν με κοινωνικά ευαίσθητες θέσεις. Οι διανοούμενοι αμφισβητούσαν, δεν συνθηκολογούσαν. Η «αυθεντία» τους όμως ανασύρεται πλέον μόνο για συλλογικά κείμενα καταγγελίας ή υποστήριξης. Ευτυχώς, λόγω των κινητοποιήσεων, ο Ντίνος Παλαιστίδης επαναπροσλήφθηκε. Και αυτή η ιστορία μάς υπενθύμισε ότι τα εργατικά δικαιώματα, ακόμα και στον ευαίσθητο χώρο του πολιτισμού, δεν χαρίζονται από εργοδότες, διανοούμενους και δικαστές, αλλά κατακτιούνται με αγώνες. | Γιάννης Κουκουλάς

Χωρίς κρατικό χρήμα


10/34

Επιλογές

Επιμέλεια: Αγγελική Μπιλλίνη

>> Εδώ και πολλά χρόνια, η επίσημη γλώσ-

σα του σουρεαλισμού έχει ενταχθεί στην καθημερινότητά μας, μέσα από περιοδικά, διαφημίσεις και άλλα μίντια. Πολλές φορές όμως ξεχνάμε ότι ο σουρεαλισμός, πέρα από κάθε τι ονειρικό, ήταν ένα καλλιτεχνικό κίνημα που άσκησε έντονη κοινωνικοπολιτική κριτική. Η έκθεση «Η ανατροπή των εικόνων – Σουρεαλισμός, φωτογραφία και κινηματογράφος», στο Fotomuseum Winterthur της Ζυρίχης, μας θυμίζει την επανάσταση που έφερε το κίνημα στα μέσα αυτά. Το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στον τρόπο με τον οποίο οι σουρεαλιστές καθόρισαν την ταυτότητά τους μέσα από τις ανατρεπτικές ομαδικές φωτογραφίες, το δεύτερο στο «θέατρο του παραλόγου» και το τελευταίο σε φωτογραφίες από το αστικό τοπίο που συχνά ξεπερνούν κάθε φαντασία. Έως 24 Μαΐου. www.fotomuseum.ch

Θέατρο >> Μετά τον Ρεμπό ο Άρης Ρέτσος μετράει… ζαριές, σκηνοθετώντας το έργο του Δημήτρη Κεχαΐδη «Το τάβλι». Το θεατρικό που πρωτοανέβηκε στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης τον Φεβρουάριο του 1972, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, είναι στημένο γύρω από μια παρτίδα τάβλι ανάμεσα στους πρωταγωνιστές του, τον Φώντα και τον Κόλια. Δύο εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες ονειρεύονται να «πιάσουν την καλή», σχηματίζοντας στην ουσία το παζλ της νεοελληνικής πραγματικότητας. Παίζουν: Βασίλης Νανάκης, Γιάννης Παπαϊωάννου. Θέατρο Αργώ, από 15/3 >> Άνθρωποι του θεάτρου διαβάζουν θεατρικά κείμενα Ελλήνων που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη, Ελλήνων που γεννήθηκαν στο εξωτερικό και επέλεξαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Στις «Αναγνώσεις» που διοργανώνονται για τρίτη χρονιά στο Εθνικό Θέατρο, υπό την επιμέλεια της Σίσσυς Παπαθανασίου, η αυλαία ανοίγει με το ανέκδοτο έργο του Γιώργου Χειμωνά «Φαίδρα», που διαβάζει ο Σπύρος Βραχωρίτης και στη συνέχεια παρουσιάζονται κείμενα των Δημήτρη Αλεξάκη, Νίνας Ράπη, Κλαίρης Λιονάκη και Alex Kaye Campbell. Περισσότερες πληροφορίες: www.n-t.gr Αίθουσα εκδηλώσεων στο κτίριο Τσίλερ, 17-21 Μαρτίου >> Τιμήθηκε με το 1ο Βραβείο Νέων Δημιουργών, ενώ έχει μεταφραστεί και παιχτεί στην Αγγλία και τη Γερμανία. Στο «4EVER» του Γιώργου Ηλιόπουλου, που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη, ένα πετυχημένο ζευγάρι αρχιτεκτόνων βιώνει μια καμπή γνώριμη: την αποκάλυψη μυστικών και απωθημένων που για χρόνια ελλόχευαν πίσω από την τέλεια εικόνα της σχέσης τους. Παίζουν: Σωκράτης Αλαφούζος, Χριστίνα Θωμαΐδου. 104 Κέντρο Λόγου και Τέχνης, από 15/3-2/6

Γενέθλια >> Κλείνει τα 72 και το γιορτάζει μέσα από τα τραγούδια του. Ο ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος Μάνος Ελευθερίου έχει γενέθλια αύριο και το

Eli Lotar, Germaine Krull

AΚόσμος ΖΥΡΙΧΗ Δεύτερο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας σε συνεργασία με το Metropolis και τις εκδόσεις Μεταίχμιο διοργανώνουν ένα πάρτι με τη συμμετοχή των: Γ. Ανδρέου, Θ. Γκόνη, Κ. Θωμαΐδη, Γ. Κοντού, Θ. Νιάρχου, Σ. Κραουνάκη, Λ. Μαχαιρίτσα, Γ. Μεράντζα, Μ. Πασχαλίδη, Μ. Στόκα, Γ. Χαρούλη κ.ά. Η βραδιά θα μεταδοθεί από το Δεύτερο Πρόγραμμα Ελληνικής Ραδιοφωνίας με τη Μαρίνα Λαχανά στο μικρόφωνο, ενώ ελέγχονται οι πληροφορίες για τη συμμετοχή της Πέγκυς Ζήνα και του Ηλία Ψινάκη… Metropolis Live Stage, 12/3, 20.00

>> Το καραβάνι της μουσικής σκηνής των Βαλκανίων έχει πολλούς επικεφαλής, συμπεριλαμβανομένων και των Fanfare Ciocarlia που εμφανίζονται σήμερα και αύριο, οργανώνοντας ένα διήμερο πανηγύρι με τύμπανα και τρομπέτες, χάλκινα και πνευστά. Αν έχετε ξαναδεί από παλιότερες εμφανίσεις τους ζωντανά τη σπουδαία μπάντα πνευστών από τη Ρουμανία, «τους βασιλιάδες των τσιγγάνων», όπως συνηθίζουν να τους αποκαλούν,

Μουσική >> Η Ντιον Γουόργουικ. Τη Δευτέρα στο Μέγαρο Μουσικής. Η τραγουδίστρια, η βασική τραγουδίστρια των Burt Bacharach και Hal David. Οι τρεις τους γνώρισαν μεγάλη επιτυχία, δεκαετίες πριν βέβαια, καταφέρνοντας να ανεβάσουν στα τσαρτ περισσότερα από 30 singles και περίπου 20 άλμπουμ. Αυτά είναι που καθιέρωσαν την Ντιον ως μία από τις πιο σημαντικές μαύρες τραγουδίστριες με στοιχεία σόουλ, ποπ, γκόσπελ και R&B. Όχι βέβαια πως δεν έχει συνεργαστεί και με άλλους συνθέτες. >> Η σχέση του Χιούστον Πέρσον με το σαξόφωνο κρατάει από τη δεκαετία του ’60, όταν ηχογράφησε μια σειρά με σόουλ άλμπουμ για την Prestige, αλλά και από τη συνεργασία του με την Έτα Τζόουνς. Απολαύστε μια βραδιά με έναν από τους πιο χαρισματικούς μουσικούς της χρυσής εποχής της soul-jazz. Half Note Jazz Club, 12-18/3

Κυριακή και Δευτέρα, γι’ αυτή και την επόμενη εβδομάδα. Τέσσερις συναυλίες, δηλαδή. >> Ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας ξανά επί σκηνής. Μαζί. Αυτό και μόνο του αποτελεί μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός. Αύριο Παρασκευή στο Βελλίδειο, Θεσσαλονίκης και το επόμενο Σάββατο 20 Μαρτίου στο Ποδηλατοδρόμιο του Ολυμπιακού Σταδίου, Αθήνα. Ακολουθούν και τα δύο αδέλφια την παγκόσμια μόδα των επανασυνδέσεων και δεν βρίσκουμε λόγο να τους μεμφθούμε. Νοσταλγία στο έπακρον και ευκαιρία να δουν live και οι νεότεροι ένα από τα πιο σημαντικά σχήματα του ελληνικού ροκ, αν και ροκ ακριβώς δεν μπορείς να το πεις. Μαθαίνουμε δε ότι θα κάνουν και καλοκαιρινή περιοδεία. Αν αξίζει θα τους ξαναδούμε. Αν τους χάσετε θα έχετε και δεύτερη ευκαιρία. Θεσσαλονίκη (Βελλίδειο, 12/3) και Αθήνα (Ποδηλατοδρόμιο ΟΑΚΑ, 20/3) >> Τη σχέση του Μίκη Θεοδωράκη με τη ρωσική μουσική έρχεται να υπογραμμίσει μία συναυλία επικεντρωμένη στις μουσικές συγγένειες ανάμεσα στα έργα του και τους μεγάλους ρώσους συνθέτες Ραχμάνινοφ, Στραβίνσκι και Σοστακόβιτς. Στη βραδιά συμμετέχουν η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού, η ρωσίδα σοπράνο Αιμιλία Τιταρένκο, ο τενόρος Ζάχος Τερζάκης και η πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 12/3 >> Αφιερωμένο στη μνήμη του Χρήστου Λαμπράκη είναι το βράδυ της Τρίτης, όπου θα συνυπάρξουν Έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες. Οι λάτρεις της κλασικής μουσικής μπορείτε να απολαύσετε το κοντσέρτο για βιολί του Μπετόβεν και το «Ρέκβιεμ» του Μότσαρτ, ερμηνευμένα από τους: Αγνή Μπάλτσα, Άννα Τόμοβα-Σίντοφ, Λεωνίδα Καβάκο, Μάριο Τσεφίρι, Χριστόφορο Σταμπόγλη. Στη συναυλία συμμετέχει η Καμεράτα - Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, υπό τον Αλέξανδρο Μυράτ και η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, υπό τον Βύρωνα Φιδετζή. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 16/3

Χορός

θα ξέρετε ήδη πως τα live τους μοιάζουν με βαλκανική παραζάλη. Gazarte, 11-12/3 >> O Βασιλικός, τραγουδιστής των Raining Pleasure, παρουσιάζει στο Μικρό Παλλάς την πρώτη του προσωπική δουλειά «Vintage». Ωραίος ο χώρος καλά και τα τραγούδια (αν και άνευ καλλιτεχνικού νοήματος η κυκλοφορία τους, για να είμαστε ειλικρινείς), δεν θα είναι άσχημες οι βραδιές.

>> Μετά το αίσθημα «δυσμενούς μετάθεσης» που ένιωσαν όσοι παρακολούθησαν το «Δάφνις και Χλόη» του Ρήγου, οι λάτρεις του χορού μπορούν να πάρουν το αίμα τους πίσω με το Cedar Lake Contemporary Ballet της Νέας Υόρκης. «Μία από τις 25 χορευτικές ομάδες που πρέπει οπωσδήποτε κάποιος να δει», σύμφωνα με το περιοδικό «Dance Magazine». Το αμερικανικό σχήμα μοντέρνου χορού έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, παρουσιάζοντας τρεις από τις διασημότερες χορογραφίες του: «Sunday, Again», «Ten Duets on a Theme of Rescue», «Decadance». Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, 13-14/3 και Μέγαρο Μουσικής Αθήνας, 17-19/3


ΠΟΝΤΙΚΙart 11-17.3.10

Εικαστικά >> Το επώνυμό του μπορεί να μας θυμίζει τη γερμανίδα καγκελάριο, αλλά ο Φλόριαν Μέρκελ έχει να μας πει πολύ πιο ευχάριστα και πολύχρωμα πράγματα από την… Άνγκελα. Ο γερμανός καλλιτέχνης έρχεται στην Αθήνα και παρουσιάζει την καινούργια του δουλειά με τίτλο «Mόνα και Λου - Απόδραση από το χρόνο», κρατώντας και εδώ τις βασικές αρχές της τέχνης του, την έντονα εικονική ζωγραφική και τα εκφραστικά μέσα της post pop. Thanassis Frissiras Gallery, 11/3-30/4 >> Στην οδό Βαλαωρίτου αυτή την εβδομάδα είναι διπλά τα εγκαίνια, αφού στην γκαλερί Fizz και στην αίθουσα τέχνης Έκφραση - Γιάννα Γραμματοπούλου ξεκινούν από σήμερα οι εκθέσεις της Βάλλυς Νομίδου και του Νίκου Σίσκου, αντίστοιχα. Δύο εκθέσεις που κινούνται γύρω από τη γυναικεία φύση, καθώς η Νομίδου στο «Let it Bleed» στήνει στον χώρο γυναίκεςγλυπτά σε φυσικό μέγεθος από χαρτί, ενώ ο Σίσκος στο «Les fammes fatales» παρασύρει το κοινό σε ένα ταξίδι στον πολύπλοκο και σκοτεινό κόσμο της γυναίκας, ζωγραφίζοντας γοτθικές φιγούρες. Γκαλερί Fizz και Έκφραση - Γιάννα Γραμματοπούλου, έως 10/4 «Τα έργα της έχουν την αρετή του πρωτογενούς και της ιδιομορφίας, δίχως να παραπέμπουν σε κάποιο επίκαιρο ρεύμα». Με αυτή τη φράση χαρακτηρίζει ο Παναγιώτης Τέτσης τα έργα της Μαρίας Γιαννακάκη, η οποία στην τελευταία της δουλειά εμπνέεται από τα χέρια και τον συμβολισμό της κίνησής τους. Παρατηρήστε στον καμβά χέρια παιδικά, χέρια που δείχνουν νωχελικότητα, άρνηση και αμηχανία, παιδικές και μητρικές αγκαλιές. Αίθουσα Τέχνης Αθηνών. 16/3-17/4.

A

DVD Ντοκιμαντέρ >> Πάρβας - Άγονη Γραμμή Η αληθινή Ελλάδα δεν είναι μόνο θερινή. Παρακολουθήστε πώς κυλάει ο χειμώνας στη Χώρα της Αμοργού. Ξημερώματα. Μια πόρτα ανοίγει και μια φιγούρα προχωρά στα σκοτεινά πλακόστρωτα. Είναι ο Πάρβας, ο ήρωας αυτού του ντοκιμαντέρ, ο ιδιοκτήτης του τελευταίου παραδοσιακού καφενείου του νησιού, που δίνει το σύνθημα για να ξεκινήσει η μέρα. Το φιλμ του Γεράσιμου Ρήγα θα τον ακολουθήσει στην καθημερινότητά του για έναν ολόκληρο χρόνο, θα καταγράψει τις μικρές λεπτομέρειες της ζωής του, θα ζήσει στη διάρκεια του φιλμ την αρρώστια του και το θάνατό του, θα μείνει εκεί για να δει την επόμενη μέρα, σε μια ταινία που βρίσκει το νόημά της στις λεπτομέρειες.

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ >> Τι έχετε εμπεδώσει από το ριάλιτι «Παταγονία» του Mega; Σίγουρα όχι την ομορφιά του «τέλους του κόσμου», αφού εδώ η κάμερα κάνει ζουμ στην αδυναμία του Αϊβάζη να μιλήσει όταν το θερμόμετρο πέφτει κάτω απ’ το μηδέν και στα σφιχταγκαλιάσματα των παικτών. Όσοι ψάχνετε κάτι περισσότερο από τη μονομερή αυτή πληροφόρηση, διαβάστε το τελευταίο ταξιδιωτικό ημερολόγιο του Γιώργου Καράμπελα «Οδοιπορικό στον κόσμο: Νησί του Πάσχα - Παταγονία» (εκδόσεις Οξύ), γιατί μέσα σε 168 σελίδες θα ταξιδέψετε, σύμφωνα με τον συγγραφέα, σ’ ένα «βασίλειο μυστηρίου, ψυχεδέλειας και απλότητας», ενώ το «μάτι σας θα χορτάσει Ειρηνικό Ωκεανό, κοφτερά βράχια και μανιασμένα κύματα».

Γύρω γύρω πόλη... Της Άννας Βλαβιανού

11 Μαρτίου.

Τι εβδομάδα!

ων Μελίνας Μερκούρη για τη θεατρική

Πόσο σέξι!

Αναλύσεις επί ανα-

σεζόν 2009-2010.

Μαρίνα Αμπράμοβιτς Παρούσα

>> Στη συνέντευξη Τύπου για την έκθεση

Απο-

λύσεων, σχόλια επί σχολίων...

ο Μιχάλης Οικονόμου, για την ερμηνεία του στο «Σφαγείο», σε σκηνοθεσία

Αυτό θέλει εκείνη, αυτό και όλοι εμείς!

Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, και η Μαρίνα

Είναι άδικο για τις υπόλοιπες ταινίες του είδους...

Μήπως ήρθε η ώρα

να βγουν κι αυτές μπροστά στα ράφια των βιντεοκλάμπ;

Τόσα χρόνια πίσω

απ’ τις κουρτίνες!

Τόσα κορίτσια

Ασλάνογλου, για την ερμηνεία της στο «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι», σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Εντάξει, δεν έχουμε καμία διάθεση να κάνουμε συγκρίσεις άνισες ή σουρεα-

χρόνια σκάβουν στα στρώματα για μια

λιστικές, αλλά μια εκδήλωση βράβευσης

άσπρη μέρα... ήρθε η καινούργια και

πρέπει να προϋποθέτει κάποιους κανό-

κλέβει την παράσταση! Άδικο.

νες. Είναι ένα γεγονός χαράς, όχι μια

Είδα

τον Φοίβο Δεληβοριά στο Μετρό και

συνοφρυωμένη βραδιά βαρεμάρας και

χάρηκα την εξέλιξή του.

κατήφειας.

Το μαγαζί,

γεμάτο. Στο μπαρ, το αδιαχώρητο. Λογικό που παίρνει παράταση ως τις 27 Μαρτίου.

Στη σκηνή δύο μουσικοί

Ο Σταμάτης Φασουλής,

ο οικοδεσπότης, έκανε ό,τι μπορούσε, διότι έχει πίσω απ’ τη γλώσσα την ατάκα και το χιούμορ.

Οι υπόλοιποι όμως, Είσαι υποψήφιος,

που παίζουν 30 όργανα, μια κουκλίτσα

τόσο με το... ζόρι!

με ωραία φωνή και θεατρικό στήσιμο

λοιπόν, και ανήκεις σ’ ένα χώρο που έχει

(Ρένα Μόρφη) και ο Φοίβος, τρυφερός

τη λάμψη και τη μαγεία στο... DNΑ του.

με τους συνεργάτες του, δοτικός στο

Τι κάνεις; Πας ντυμένος όπως θα πήγαι-

Στο πρόγραμμα μπορείς ν’

νες στη λαϊκή της γειτονιάς σου και δεν

ακούσεις αυτά που περιμένεις, αλλά

έχεις ετοιμάσει τρεις κουβεντούλες της

και πολλά άλλα που δεν έχεις φαντα-

προκοπής να πεις;

κοινό.

Από Κοέν και Μπρασένς έως

Καζαντζίδη και Πλάτωνος.

Φυσικά,

Ήμαρτον πια

με αυτούς που συνδέουν την ποιότητα με την τσαπατσουλιά!

Έβαλα κάτι

κυριαρχεί το ρεπερτόριο του Δεληβοριά,

πρόχειρο και πήγα να με τιμήσουν!

αλλά τόσο διαφορετικά ενορχηστρωμένο

Ωραία!

που μοιάζει σαν καινούργιο, εκτός από

αυτά τα στερεότυπα.

τα πραγματικά καινούργια τραγούδια

Ελλάδα θεωρούνται οι όμορφες χαζές

που πρόκειται να εκδοθούν το φθινό-

και οι κουλτουριάρηδες άσχημοι.

πωρο και κάνουν εδώ την παρθενική Τι έχουν τα live του

τους εμφάνιση.

Φοίβου και διαφέρουν;

Έχουν χιού-

Μόνο στην Ελλάδα ισχύουν Μόνο στην

Νέα παιδιά του θεάτρου, 30 χρόνων πάνω-κάτω, και φοβούνται τι; Ένα κουστούμι; Ένα ωραίο φόρεμα;

Επειδή

μορ, πρωτοτυπία, τόλμη, αμεσότητα,

προφανώς θέλουν να διαχωρίσουν τη

φρεσκάδα.

θέση τους απ’ τα βραβεία Ποπ Κορν ή

Τα τραγούδια του, το

πρωτογενές υλικό δηλαδή, έχουν πιστό

δεν ξέρω ποια άλλα, έβαλαν ένα τζιν και

κοινό και στους στίχους του πολλοί

ανέβηκαν στη σκηνή; Ούτε ο Χορν ούτε

ακροατές αναγνωρίζουν τη σωτηρία της

η Μελίνα θα έκαναν ποτέ κάτι τέτοιο.

ψυχής τους.

κοιτάζοντας κατάματα όποιον βρεθεί απέναντί της. Κάθε μέρα, κάθε ώρα που διαρκεί η έκθεση. Από τις 15 Μαρτίου ως τις 31 Μαΐου. Επί 700 ώρες. Μια ψυχανάλυση καταλυτική για όποιον τη ζήσει.

Τα βραβεία πήραν

τέλεσμα; Το DVD πουλάει σαν τρελό.

στεί.

Πρόσωπο

διέταξε τους δημοσιογράφους να αφήσουν κάτω τα μολύβια τους, να φορέσουν άσπρες ιατρικές μπλούζες, να κλείσουν τα κινητά τους και να κάτσουν σιωπηλοί για πέντε λεπτά. Για τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς κάθε περφόρμανς μοιάζει να είναι τρόπος ζωής. Αφού κάθισε ένα μήνα στην Ινδία για να εξαγνιστεί, η αυτοαποκαλούμενη γιαγιά της περφόρμανς –62χρονη πια– επέστρεψε στη Νέα Υόρκη για την αναδρομική της στο ΜοΜΑ (www.moma. org). Σχεδόν 50 έργα που καλύπτουν πάνω από 40 χρόνια δουλειάς θα παρουσιαστούν, ενώ για πρώτη φορά θα εκτελέσουν έργα της ζωντανά άλλοι καλλιτέχνες. Για πρώτη φορά επίσης θα κάνει και το πιο μακρόχρονο εγχείρημα της καριέρας της, με τίτλο «Η καλλιτέχνις, παρούσα». Η Αμπράμοβιτς θα κάθεται σιωπηλή μπροστά σ’ ένα τραπέζι,

35/11

Τι περισσότερο θέλει ο

θεατής, νομίζετε;

Ταύτιση κι αλήθεια.

Πήγα στην απονομή των βραβείων Χορν, 10η χρονιά φέτος, και των βραβεί-

Βλέπετε, στα χρόνια τους η κομψότητα δεν ήταν πταίσμα!


12/36

Εκδ ηλώσεις

Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου

Δικαίωμα στον πολιτισμό

Τ

α νησιά της άγονης γραμμής συνήθως μπαί- νησιών. Γιατί, κατά τα άλλα, οι κάτοικοί τους είναι νουν στην ατζέντα μας τους καλοκαιρινούς γόνιμοι και δημιουργικοί. Όταν άλλωστε εκμηδεμήνες. Η απέριττη και άγρια ομορφιά τους, νίζεται η απόσταση, επιταχύνεται η ανάπτυξη. Γι’ η οποία ακόμα δεν έχει αλλοιωθεί από τον μαζικό αυτό και οι δραστηριότητες της «Διάδρασης», με τη τουρισμό, που προτιμάει «θύματα» κοντινότερης χορηγία της Blue Star Ferries, έχουν βρει μεγάλη απόστασης, τα κάνει αγαπημένο προορισμό διακοπών. Τους χειμεΔεν είναι μόνο η ρινούς όμως μήνες η άγκυρα πιάνει σπανίως Μύκονος στο χάρτη. τα λιμάνια τους. Και οι ακριτικοί τόποι μπαίνουν Είναι και το Καστελόστην κουβέντα μας μόνο ριζο, η Ηρακλειά, η για να επισημανθούν τα προβλήματα που Αστυπάλαια… Τόποι αντιμετωπίζουν, όπως ονειρεμένοι, ξεχασμέη απομόνωση, οι ιατρικές ελλείψεις και οι νοι τους μη καλοκαιριδυσκολίες μετακίνησης νούς μήνες, που βγαίεξαιτίας των αραιών δρομολογίων. Η αστική μη νουν απ’ την ακινησία κερδοσκοπική εταιρεία «Διάδραση» έβαλε στόχο του χρόνου εξαιτίας εδώ και τέσσερα χρόνια της ευαισθησίας αννα κάνει τα δρομολόγια στην άγονη γραμμή θρώπων και φορέων μια γόνιμη πλεύση, και μάλιστα με πολιτιστική κατεύθυνση. Μέσα από σειρά εκδηλώσεων θεάτρου, μουσικής, κινηματογράφου και εργαανταπόκριση. Έτσι, κάθε χρόνο ένα πρόγραμμα στηρίων, το πρόγραμμα «Άγονη γραμμή γόνιμη», χωρίς εκπτώσεις, που θα μπορούσε να απευθύνεται με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Στέφανο Νόλλα, και σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας που έχουν τον ξεκινά κάθε χρόνο μέσα στο χειμώνα ή την άνοιξη πολιτισμό στα πόδια τους, σαλπάρει με έναν ούριο ένα μεγάλο ταξίδι προς τα απομακρυσμένα νησιά. άνεμο στο πλευρό του. Από πέρυσι μάλιστα η φιλόΚαι μας υπενθυμίζει ότι ο τίτλος άγονη γραμμή δοξη αυτή προσπάθεια –η οποία πάει κόντρα στο αναφέρεται μόνο στη συγκοινωνιακή σύνδεση των πνεύμα της εποχής, που θέλει εξαιτίας της κρίσης

Έκ θ εσ η

τη συρρίκνωση των πολιτιστικών θεσμών– τέθηκε υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το πρώτο λιμάνι για φέτος ήταν η Ηρακλειά. Από τις 4 Μαρτίου η καρδιά της «Άγονης γραμμής γόνιμης» χτυπά στην Αμοργό (έως 15 Μαρτίου).

Ακολουθούν στάσεις σε Θηρασιά (13-18 Απριλίου), Αστυπάλαια (21-27 Απριλίου) και Καστελόριζο (29 Απριλίου-4 Μαΐου). Η παραμονή σε κάθε νησί διαρκεί πέντε μέρες και περιλαμβάνει καθημερινά δίωρα εργαστήρια. Σημαντικοί πολιτιστικοί φορείς, όπως το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (ΚΟΑ) και το Λύκειο Ελληνίδων,

έχουν στηρίξει την πολιτιστική αυτή πρωτοβουλία. Έτσι το πρόγραμμα περιλαμβάνει: * Επισκέψεις λογοτεχνών. Οι Σοφία Ζαραμπούκα, Νίκος Πιλάβιος και Γιολάντα Τσιαμπούκαλου θα συζητήσουν με το κοινό για τις αρετές της ανάγνωσης και τους μαγικούς κόσμους που μπορούν να ανακαλύψουν οι αναγνώστες μέσα από ένα βιβλίο. * Συναυλίες με το Σύνολο Χάλκινων-Πνευστών. Η συνεργασία με την ΚΟΑ ξεκίνησε από πέρυσι. * Σε συνεργασία με τους Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη θα προβληθούν οι ταινίες «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου, «Χρυσόσκονη» της Μαργαρίτας Μαντά, «Άλλος δρόμος δεν υπήρχε» του Σταύρου Ψυλλάκη, «Riccordi mi» της Στέλλας Θεοδωράκη. * Από τα πιο ζωντανά και διαδραστικά τμήματα του προγράμματος είναι τα εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους: ψηφιδωτού με την Ειρήνη Συριανού, κινηματογράφου με τη μοντέρ Περσεφόνη Μήλιου και τον σκηνοθέτη Γιάννη Γαϊτανίδη και παραδοσιακών χορών από τους δασκάλους του Λυκείου Ελληνίδων. Για όσους αναρωτιούνται αν έχουν κλίση στις πολεμικές τέχνες, υπάρχουν και τα εργαστήρια Κουνγκ Φου με τον παγκόσμιο πρωταθλητή Γιώργο Διβάνη.

Της Αγγελικής Μπιλλίνη

Κόντρα στους νόμους Στον μοντερνισμό υποκλίνονται τα έργα 55 καλλιτεχνών από τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία

Α

ς ξεκινήσουμε από το αυτονόητο, την παραδοχή πως ο μοντερνισμός ως έννοια και τάση είναι πλέον ξεπερασμένος, αφού κανείς σήμερα δεν εκπλήσσεται με τίποτα. Αντίθετα, η γοητεία του μοντερνισμού που έκανε την εμφάνισή του στα μέσα του 19ου αιώνα στη Δυτική Ευρώπη –για άλλους με την «Ολυμπία», το γυμνό του Μανέ (1863) και για άλλους με τη «Μαντόνα» του Μουνκ και την «Παλλάς Αθηνά» του Κλιμτ– βρισκόταν στο ξάφνιασμα του θεατή και στην έννοια της αντίστασης. Η κοινωνία ήθελε να εναντιωθεί σε ξεπερασμένα πρότυπα και «νόμους» που επικρατούσαν μέχρι τότε στις «παραδοσιακές» μορφές τέχνης, τη λογοτεχνία, τη θρησκευτική πίστη, την οργάνωση και την καθημερινή ζωή. Η ανάγκη για κάτι καινούργιο έμοιαζε σε εκείνη την

Έργο του Γιάννη Τσαρούχη

ιστορική στιγμή επιβεβλημένη και εξέφρασε πλήθος καλλιτεχνών στα μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα της Ευρώπης. Από αυτή τη δεξαμενή καλλιτεχνών προέρχονται και τα 120 έργα που παρουσιάζονται στο Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. και Μ. Θεοχαράκη, στη θεματική έκθεση με τίτλο «Πρόσωπα του Μοντερνισμού: Βουλγαρία, Ελλάδα, Ρουμανία. Ζωγραφική 1910-1940». Η έκθεση, που οργανώνεται σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Ρουμανίας και την Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Βουλγαρικών Εικαστικών Τεχνών, μετά το Βουκουρέστι και τη Σόφια ταξιδεύει στην Αθήνα και από σήμερα φιλοξενεί πίνακες 55 καλλιτεχνών από τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία, δημιουργών που σφράγισαν την πορεία του Μοντερνισμού στις χώρες τους. Και παρ’ όλο που

μπορεί ήδη να γνωρίζουμε τη μοντερνιστική τέχνη των ελλήνων ζωγράφων (Κ. Παρθένη, Κ. Μαλέα, Ν. Λύτρα, Μ. Οικονόμου, Σ. Παπαλουκά, Π. Βυζάντιου, Γ. Στέρη, Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Ν. Εγγονόπουλου, Γ. Τσαρούχη κ.ά.) που φιλοξενούνται στην έκθεση, αξίζει να ανακαλύψουμε τους κανόνες του μοντερνισμού που φόρτισαν το έργο καλλιτεχνών από τη Βουλγαρία (Nikola Petrov, Vera Nedkova, Ivan Nenov, Georges Papazoff κ.ά.) και τη Ρουμανία (Victor Brauner, Henri Daniel, Olga Greceanu, Marcel Iancu κ.ά.). Την επιμέλεια της έκθεσης για τις τρεις χώρες έχουν αναλάβει οι Mariana Vida, Irina Genova και Τάκης Μαυρωτάς.

i

Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. και Μ. Θεοχαράκη. 12 Μαρτίου - 9 Μαΐου.


Φεστι βάλ

Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου

ΠΟΝΤΙΚΙart 11-17.3.10

37/13

Σκηνή από την ταινία «Ο χτίστης» του Κριστόφ Κισλόφσκι

Κισλόφσκι ο ντοκιμαντερίστας

Ε

ίναι πλέον γεγονός ότι το ντοκιμαντέρ έχει εξελιχθεί σε αγαΑλπαντάκη, Ανθής Νταουνάκη κ.ά. Στα highlights της φετινής χρονιάς πημένο κινηματογραφικό είδος των σινεφίλ. Το αποδεικνύουν είναι το αφιέρωμα στον Κριστόφ Κισλόφσκι. Ακόμα και οι θαυμαστές τα εισιτήρια που κόβονται τα τελευταία χρόνια στις αίθουσες, των διάσημων ταινιών του («Η διπλή ζωή της Βερόνικα») ίσως δεν αλλά και η επιτυχία του «Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης γνωρίζουν ότι η σχέση του πολωνού σκηνοθέτη με τον κινηματογράΕικόνες του 21ου αιώνα», που έχει αποκτήσει φο ξεκίνησε μέσα από τις ταινίες τεκμηρίωσης. το φανατικό κοινό του. Κάθε χρόνο οι θεατές Αυτές μάλιστα τον οδήγησαν αργότερα στη Η 12η διοργάνωση του μυθοπλασία, όπου αναζήτησε μεγαλύτερο ξεπερνούν τους 40.000. Έτσι και φέτος, από σήμερα που ξεκινά η 12η διοργάνωσή του και πεδίο ελευθερίας. Καθώς κινηματογράφησε την Φεστιβάλ Ντοκιμαέως τις 21 Μαρτίου, η πόλη συντονίζεται μέσα κοινωνία της Πολωνίας του ’60 και ’70 και αποαπό τις κινηματογραφικές της οθόνες με... όλο τύπωσε το ασφυκτικό πολιτικό της καθεστώς, ντέρ Θεσσαλονίκης τον πλανήτη. Με μια πλούσια θεματική, πιστό η λογοκρισία εμπόδισε πολλές φορές το έργο επιφυλάσσει πολλές στον κοινωνικό και πολιτικό του χαρακτήρα, με του στον τομέα του ντοκιμαντέρ. Και για να την οικολογία στην πρώτη γραμμή και αφιερώπάρουμε μια ιδέα, στο «Ήμουν ένας στρατιώεκπλήξεις στο ολοένα ματα σε εκλεκτούς δημιουργούς, το Φεστιβάλ της» (1970) απομυθοποίησε την ηρωική εικόνα και αυξανόμενο κοινό σηκώνει αυλαία και οι ταινίες διεκδικούν τα των στρατιωτών, που ήταν συνυφασμένη με την βραβεία κοινού. Οι Κινηματογραφιστές στην προπαγάνδα της χώρας του, ενώ καυτηρίασε του είδους. ΟικολοΟμίχλη επιμένουν στη διεκδίκηση του κινηματην κομμουνιστική Πολωνία στο «Εργοστάσιο» γία, κοινωνία, πολιτιτογραφικού νόμου. Έτσι, δίνουν το στίγμα τους (1970). Μέχρι και με τη γραφειοκρατία των και στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ. Δεκατέσσερις τα έβαλε στην «Επωδό» (1972). Άλλος κή, άνθρωπος είναι τα κηδειών σκηνοθέτες δεν υπέβαλαν τις ταινίες τους. ένας ακόμη Πολωνός έχει την τιμητική του, Ωστόσο, υπάρχουν πολλές άλλες στο πρόο ντοκιμαντερίστας Αντρέι Φίντικ, ο οποίος θέματα που απασχογραμμα. Στην ενότητα «Πορτρέτα - Ανθρώπινες έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανανέωση λούν τους σκηνοθέτες του είδους στη χώρα του. Θα προβληθούν διαδρομές» θα προβληθούν οι: «Οδύσσειες σωμάτων - Μπαλάντα για τον Νίκο Κούνδουρο» τέσσερις αντιπροσωπευτικές ταινίες του, όπου που συμμετέχουν του Αντώνη Μποσκοΐτη, «Τίτος, ποιητής σε καταγράφει την εξέλιξη των ηθών και των επισφαλή ισορροπία» του Νίκου Χρυσικάκη, εθίμων της Πολωνίας και υπερασπίζεται τα «Μίκης Θεοδωράκης - Ο συνθέτης των ποιητών και των οραμάτων, ανθρώπινα δικαιώματα. Το όνομα του Γιόρι Ίβενς λέει πολλά στους 1950 έως σήμερα» του Γιάννη Κατωμερή, «Γκρέγκορι Μαρκόπουλος φανατικούς σινεφίλ. Όσοι πάλι δεν τον γνωρίζουν, είναι ευκαιρία να και Τέμενος-Ιδιοφέγγης» της Ευδοξίας Μπρα, «Αναζητώντας τον ανακαλύψουν –μέσα από την πλήρη ρετροσπεκτίβα είκοσι ταινιών– Ιωάννη Βαρβάκη» του Γιάννη Σμαραγδή κ.ά. Το αφιέρωμα «Ιστορίες το έργο ενός δημιουργού που θεωρείται ένας από τους πατέρες του του Αιγαίου» αποτίει φόρο τιμής στον Γιώργο Κολόζη, ο οποίος έφυγε ντοκιμαντέρ. Ο ολλανδός σκηνοθέτης ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο από τη ζωή το περασμένο φθινόπωρο. Θα προβληθούν τρεις ταινίες και κατέγραψε με την κάμερά του πολέμους, απεργίες, εξεγέρσεις του, καρποί μιας θαλασσινής περιπλάνησης που πραγματοποίησε με και εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες. Ορόσημο της δουλειάς του το καΐκι του «Καπετάν Ανδρέας Ζέππος». Το Αιγαίο δεσπόζει και στα θεωρείται η «Γέφυρα» (1928), μια κινηματογραφική προσέγγιση της υπόλοιπα ντοκιμαντέρ των Λυδίας Καρά, Γιάννη Σμαραγδή, Νίκου μεγάλης σιδερένιας γέφυρας στο Ρότερνταμ, και η «Βροχή» (1929),

ωδή σε μια νεροποντή στους δρόμους του Άμστερνταμ. Η πρόσφατη αποτυχία της Παγκόσμιας Διάσκεψης της Κοπεγχάγης για το κλίμα έθεσε επί τάπητος για μια ακόμη φορά το οικολογικό ζήτημα. Το καμπανάκι του κινδύνου βέβαια έχει χτυπήσει εδώ και χρόνια. Η οικολογική καταστροφή είναι ο Νο 1 κίνδυνος όλου του πλανήτη. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που έχει ανοίξει το κεφάλαιο οικολογία από την πρώτη κιόλας μέρα της ύπαρξής του, εντείνει την προσπάθεια κινητοποίησης μέσα από το πλούσιο αφιέρωμα «Πλανήτης σε κίνδυνο». Οι τίτλοι των ταινιών αποκαλύπτουν τη θεματολογία τους: «Ο πόλεμος του άνθρακα», «Οι φύλακες της Γης», «Ωκεανοί από πλαστικό», «Η Pax Americana και ο εξοπλισμός του Διαστήματος» κ.ά. Ο παγκόσμιος διάλογος για τη Μαύρη Ήπειρο έχει ξεκινήσει. Η ενότητα «Αφρικανικές ιστορίες» συμμετέχει ενεργά και παρουσιάζει γεγονότα που φωτίζουν τα προβλήματα της ταλαιπωρημένης ηπείρου, η οποία βρίσκεται σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης. Τις ταινίες υπογράφουν δημιουργοί από όλο τον κόσμο, αλλά και Αφρικανοί. Ίσως όλοι έχουν μια ιδέα για το απολυταρχικό καθεστώς που επικρατεί στη Βόρεια Κορέα, μια χώρα που πορεύεται μόνη της, με τα 23 εκατομμύρια κατοίκους της αποκομμένους από τον υπόλοιπο κόσμο, σε απάνθρωπες συνθήκες που υπονομεύουν κάθε έννοια ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τρία αποκαλυπτικά ντοκιμαντέρ, από τις ΗΠΑ, τη Δανία και την Τσεχία, προβάλλουν σοκαριστικές μαρτυρίες ανθρώπων που κατάφεραν να δραπετεύσουν και διηγούνται τις ανατριχιαστικές τους εμπειρίες. Οι έννοιες της ελευθερίας, της ενότητας και της δικαιοσύνης δίνουν το στίγμα του αφιερώματος «Ανθρώπινα δικαιώματα», που γίνεται σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία. Οι ταινίες ρίχνουν φως στη βάναυση καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ανάμεσά τους θα δούμε την ταινία «Κίνα, δημόσιος κίνδυνος Νο 1. Η μάχη της Ρεμπίγια Καντίρ για τους Ουιγούρους» της Σίλβια Νάγκελ, η οποία καταγράφει τον αγώνα τους για αυτοδιάθεση, «Όταν ο δράκος κατάπιε τον ήλιο» του Ντέρεκ Σάιμον, μια προσπάθεια ερμηνείας των αιτιών που οδήγησαν στην αποτυχία του θιβετιανού κινήματος, και «Κυνηγώντας ελέφαντες» των Αλμπέρτο Άρσε και Μοχάμαντ Ρουτζάιλα, με θέμα την ισραηλινή επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας, τον Δεκέμβριο του 2008.


14/38

Ν έες εκδόσεις

Του Ξενοφώντα Μπρουντζάκη [xenofob@gmail.com]

Νταϊάν Γουέι Λιανγκ Πεταλούδα από χαρτί Μετάφραση: Νίνα Μπούρη Εκδόσεις Πατάκης Σελ. 286 Το Πεκίνο είναι πλέον μια πόλη σύγχρονη, με σαφώς δυτικό προσανατολισμό, ωστόσο δεν έχει χάσει εκείνη την οργανική σχέση που το συνδέει με το παρελθόν που είναι δεμένο με τις εγχώριες προκαταλήψεις. Σε αυτό το Πεκίνο θα επικεντρωθούν οι έρευνες μιας ιδιωτικής ντετέκτιβ, κατά παράβαση τόσο του εγχώριου νόμου που απαγορεύει τέτοιου είδους δραστηριότητες όσο και της έλλειψης ανάλογων εγχειρημάτων, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα, γιατί έχουμε κι άλλο «κρούσμα» κινέζου ντετέκτιβ («Πεκίνο σε κώμα», εκδόσεις Πάπυρος). Στο Πεκίνο λοιπόν καταφθάνει το ένα πρόσωπο που πρωταγωνιστεί στο μυθιστόρημα της Νταϊάν Γουέι Λιανγκ, ο Λιν κάπου από τη Βόρεια Κίνα, «ανανεωμένος» μετά τον κατάλληλο σωφρονισμό του για τη συμμετοχή του στα γνωστά στη Δύση γεγονότα της πλατείας Τιενανμέν. Ο Λιν ήταν πολιτικός ακτιβιστής πριν τη σύλληψή του και επιστρέφει άλλος άνθρωπος από την περιπέτεια της φυλακής. Το δεύτερο πρόσωπο που κινεί τα νήματα στο μυθιστόρημα είναι η ιδιωτική ντετέκτιβ Μέι Γουάνγκ, η οποία κατόπιν παρότρυνσης της αδελφής της θα αναλάβει την υπόθεση της εξαφάνισης μιας νεαρής πολύ όμορφης στάρλετ, την οποία και θα ανακαλύψει νεκρή στα σκοτεινά και απόμακρα σοκάκια της πόλης. Η συγγραφέας, που διέφυγε με την οικογένειά της στην Αμερική και σπούδασε εκεί, δεν αφήνει ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία να γράψει ένα πολιτικό στην ουσία μυθιστόρημα, με μιαν ευφάνταστη και καλοδουλεμένη πλοκή, που μας ξεναγεί στο άγνωστο πρόσωπο της πόλης του Πεκίνου, αλλά και μας κοινωνεί τα ολοφάνερα προβλήματα δημοκρατίας που αντιμετωπίζει η σύγχρονη κομμουνιστική Κίνα των αγορών!

Ηλίας Κωστόπουλος Αρχίλοχος «Μοιχός, υβριστής και λάγνος» Εκδόσεις Φαρφουλάς Σελ. 480

Σαλβαντόρ Νταλί Το ημερολόγιο μιας μεγαλοφυΐας Μετάφραση: Νίκος Πλατής - Μαίρη Γιαμαλή Εκδόσεις Εξάντας Σελ. 266 Ο Νταλί, όπως και πολλοί ομότεχνοί του, πέρα από τις αναμφισβήτητες υψηλές επιδόσεις του στην τέχνη υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους του μάρκετινγκ, του τρόπου εκείνου που βοηθάει να προωθείς τον εαυτό σου και το έργο σου στις συνθήκες του καπιταλισμού. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι φορές που η πρόκληση κατάντησε αυτοσκοπός, παρά τα ηχηρά παραληρήματα των θαυμαστών της τέχνης. Απ’ αυτή την έντονη διάθεση της πρόκλησης διαπνέεται το κείμενο του Νταλί, το οποίο έχει ενδιαφέρον, λόγω υπογραφής αλλά και της ιδιότυπης ασυλίας που απολαμβάνουν οι μεγαλοφυΐες όταν αυτές επιθυμούν να προκαλέσουν κρότο. Όμως, το βασικό ζήτημα δεν είναι ο διαχωρισμός τους από τους κοινούς θνητούς, απ’ τους οποίους όντως διαφέρουν ως προς πολλά, αλλά η εκ νέου αξιολόγησή τους ανάμεσα σε άτομα που πάσχουν από την ιερή ασθένεια της μεγαλοφυΐας. Άραγε ο Νταλί θα μπορούσε να είναι τόσο προκλητικός μπροστά στον Χέγκελ, για παράδειγμα, ή απέναντι στον Μπαχ, που μεγάλωνε ταυτόχρονα δεκατρία παιδιά δίχως την ανάγκη να προβαίνει σε ακρότητες; Ο Νταλί στα σημειώματά του δεν είναι ανάλογος με τους πίνακές του. Γίνεται προφανές ότι δεν είναι το κατάλληλο πεδίο για να αναδείξει τη μεγαλοφυΐα του ή την ιδιοφυή του ανωριμότητα ή την υπερβολική δεξιοτεχνία του. Η διαφορετικότητα είναι ό,τι ακριβώς αρνούνται οι μοναρχίες, τις οποίες μάλλον για λόγους πρόκλησης δείχνει να νοσταλγεί ο Νταλί… Αντίθετα, οι Δημοκρατίες αξιολογούν δημιουργικά τις αντιθέσεις, δίχως να τις καταπνίγουν. Έτσι κι αλλιώς, ένας κόσμος γεμάτος μεγαλοφυΐες θα ήταν τουλάχιστον βαρετός. Ενδιαφέρον ανάγνωσμα, από όποια μεριά κι αν το δεις, μιας και φέρει την υπογραφή του μεγάλου Νταλί!

Η σημαντικότερη επανάσταση στην ιστορία της λογοτεχνίας είναι η μετάβαση από το έπος στη λυρική ποίηση, με κύριο εκφραστή της τον Αρχίλοχο. Πρόκειται για τη συγκλονιστικότερη ανατροπή που επιχειρήθηκε ποτέ στη λογοτεχνία, μιας και ο Αρχίλοχος γκρεμίζει την κραταιά αριστοκρατική αντίληψη του κόσμου και εισάγει στο έργο του ανθρώπους κοινούς με πολλά ελαττώματα! Είμαστε στον 7ο π.Χ. αιώνα και στο έργο του Ομήρου δεν υπάρχει κοινός θνητός, παρά μόνο κυκλοφορούν ήρωες από ξακουσμένες γενιές και με συγγένειες που φτάνουν ως τον Όλυμπο, από πανίσχυρα και ακλόνητα σόγια… Οι άνθρωποι ακόμα δεν αυτενεργούν, παρά

Σόμερστ Μωμ Η κόψη του ξυραφιού Μετάφραση: Μαρία Λαϊνά Εκδόσεις Μελάνι Σελ. 478 Ένα βιβλίο που περιγράφει την περίοδο του Μεσοπολέμου στην Αμερική, όπου η καταναλωτική ευημερία καλπάζει με δαιμονιώδεις ρυθμούς ανάπτυξης και το αμερικάνικο όνειρο που βασίζεται σε υλικά αγαθά, αποτελεί το ευαγγέλιο κάθε αξιοπρεπούς οικογένειας, δημιουργώντας μιαν αξεπέραστη αξία. Ο αμερικανός πιλότος Λάρυ Ντάρελ, μετά την τραυματική εμπειρία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επιστρέφει για να ενταχθεί σ’ αυτό το περιβάλλον. Η αντίθεση είναι βίαιη και καθώς φαίνεται δεν αφήνει ανεπηρέαστο τον πιλότο, που από τα πεδία των μαχών βρίσκεται μπροστά στην απόλυτη ευτυχία που του προσφέρει ο αμερικανικός τρόπος ζωής! Τα πρώτα σημάδια της αλλαγής του Λάρυ θα εντοπίσει ο κηδεμόνας του, για να ακολουθήσει με τη σειρά του όλος ο κοινωνικός περίγυρος ο οποίος τον παρακολουθεί με βαθιά έκπληξη να φέρεται παράξενα, έξω από τα κοινωνικά αποδεκτά όρια. Με αξεπέραστη μαεστρία, αλλά και αληθοφάνεια, ο Σόμερστ Μωμ αντιπαραθέτει τον ήρωά του, που έχει λάβει καταλυτικά μαθήματα από την πολεμική του εμπειρία, στην αναπτυσσόμενη, ανέφελη και υπνώττουσα κοινωνία της Αμερικής του Μεσοπολέμου. Αυτή την κοινωνία η οποία πάνω στο απόγειο της ευημερίας της θα βρεθεί αντιμέτωπη με το κραχ του 1929, όπου το αμερικανικό όνειρο κατέρρευσε με πάταγο διαλύοντας τους εφησυχασμούς μιας ευτυχίας παραδομένης στις ψευδαισθήσεις και βασισμένης στην ανυπέρβλητη γοητεία των υλικών αγαθών. Ο Λάρυ τελικά θα αφήσει πίσω του την πρώτη του αγάπη την οποία και λατρεύει, θα εγκαταλείψει κάθε προοπτική που θα τον ενέτασσε στην κοινωνία του με τις καλύτερες προδιαγραφές, και θα αφήσει άφωνο όλο τον κοινωνικό του περίγυρο με την επιλογή του να εγκαταλείψει μια σίγουρη ζωή στο όνομα αόριστων ανησυχιών!

μένουν έρμαια της διάθεσης και των αποφάσεων των Ολύμπιων θεών. Και να που μέσα σε ένα ασφυκτικά ηρωικό σκηνικό έρχεται ένας υβριστής, ένας αληθινός επαναστάτης, και γελοιοποιεί τα πεδία των μαχών, τους ήρωες με τις αψεγάδιαστες συμπεριφορές, τα απίθανα κατορθώματα, κι όλα εκείνα τα πανάρχαια και ακλόνητα σύμβολα του παλιού κόσμου που κρατούσε στην αφάνεια τον κοινό άνθρωπο, και μιλά για τις χαρές της ζωής, τους έρωτες, τα μεθύσια, την ηδονή, πράγματα αδιανόητα για τα ήθη της εποχής, για πράγματα πρωτοφανή και πρωτοποριακά ακόμα και στις μέρες μας, μετά από 3.000 χρόνια! Γι’ αυτό ο Αρχίλοχος, αυτός ο ανίερος

εισηγητής της Δημοκρατίας, παραμένει μια κορυφαία στιγμή στην ιστορία της λογοτεχνίας, ένας αξεπέραστος επαναστάτης, μια ιδιοφυής φύση που τοποθέτησε τον άνθρωπο στα μέτρα του, στις ανάγκες του, στη ζωή του! Πρόκειται για τον πρώτο ποιητή στην παγκόσμια ιστορία που χρησιμοποιεί πρώτο πρόσωπο για να περιφρονήσει τα αριστοκρατικά ήθη και να φωτίσει την ταπεινή ζωή· «γίγνωσκε δ’ οίος ρυσμός ανθρώποις έχει»! Η προσέγγιση του Κωστόπουλου στο έργο του Αρχίλοχου, το οποίο και παραθέτει μεταφρασμένο, είναι σοβαρή και τολμηρή και μας βοηθά να κατανοήσουμε τις γνωστές, αλλά κυρίως τις άγνωστες, πτυχές του αρχαίου κόσμου.

Βάλτερ ο Χεροδύναμος Μετάφραση - εισαγωγή σχολιασμός: Γ. Πεταλάς Εκδόσεις Στοχαστής Σελ. 160 Ποίημα γραμμένο στη λατινική, το οποίο είναι διασκευή του χαμένου ηρωικού άσματος από τον κύκλο των Νιμπελούνγκεν, που γράφτηκε μεταξύ του Θ΄ και του Ι΄ αιώνα στη Μονή Sankt Gallen της Αλαμανικής Ελβετίας. Πρόκειται για μια επική ιστορία βγαλμένη από τη γερμανική μυθολογία, που μιλά για δυο σταυραδελφούς, φοβερούς πολεμιστές, που η μοίρα τα φέρνει να έλθουν αντιμέτωποι σε μια πολεμική σύγκρουση. Από τη μια, ο Βάλτερ, που χαρίζει το όνομά του στο ποίημα, πρώην όμηρος και κατόπιν πρωτοπαλίκαρο του Αττίλα, το σκάει με τη μνηστή του από την Αυλή των Ούννων, αποσπώντας και τον βασιλικό θησαυρό! Παράλληλα, στην ιστορία ο έτερος ήρωας, ο Χάγκεν, πρώην όμηρος κι αυτός, έχει δραπετεύσει με σκοπό να θέσει εαυτόν στην υπηρεσία του αγαπημένου του βασιλιά των Φράγκων Γκούντερ. Στο μεταξύ ο Γκούντερ πληροφορείται ότι ο Βάλτερ με τη μνηστή του και τον κλεμμένο θησαυρό περνούν από τα μέρη του και σκέφτεται να αρπάξει αυτός το θησαυρό. Παρά τις απόπειρες του Χάγκεν να μεταπείσει τον αφέντη του βασιλιά να μην το επιχειρήσει, εκείνος αμετάπειστος θα πάει να συναντήσει τον Βάλτερ. Ακολουθεί μακελειό, όπου εξοντώνονται όλοι οι φράγκοι πολεμιστές. Ο Χάγκεν, δεσμευμένος από τον όρκο πίστης προς τον κύριό του, θα αναγκαστεί να μπει στην μάχη απέναντι στον σταυραδελφό του. Ακολουθεί μια απερίγραπτη για την περίσταση και τα ηρωικά ήθη συμφιλίωση, μέσα σε απίστευτες ιλαρότητες, που χαρίζουν στο κείμενο μιαν απρόσμενη ανατροπή.


CINE Π Ο ΝΤΙ ΚΙ

ΠΟΝΤΙΚΙart 11-17.3.10

Του Γιώργου Ν. Κορωναίου

The Hurt Locker Η Κάθριν Μπίγκελοου υπήρξε ανέκαθεν ένα απόλυτα γοητευτικό παράδοξο στο αμερικανικό σινεμά. Μια σκηνοθέτις που δεν ειδικεύεται σε ρομαντικές κομεντί ούτε σε ευαίσθητες ταινίες εποχής. Πολλοί θα έλεγαν ότι σκηνοθετεί «σαν άντρας», όμως αυτό σημαίνει ότι το ταλέντο, η πυρετική ενέργεια, η κινηματογραφική ματιά είναι κάτι που ορίζεται από το φύλο, ένα συμπέρασμα ανάλογο με αυτό που λέει ότι «οι γυναίκες δεν είναι καλές οδηγοί». Τέτοιου είδους υπεραπλουστεύσεις προφανώς δεν έχουν αντίκρισμα στην περίπτωση της Μπίγκελοου, που φαίνεται πως ποτέ δεν σκέφτηκε με ανάλογα κλισέ ή παρωπίδες. Από την πρώτη της κιόλας ταινία, το παράξενο «The Lovelles», και στη συνέχεια μέσα από εμπορικές ταινίες δράσης, όπως το «Στην κόψη του κύματος», ανατρεπτικά genre films σαν το βαμπιρικό «Άγρια νύχτα» ή ακόμη και φιλόδοξες αποτυχίες σαν το «Strange Days» ή το «Βάρος του νερού» έδειξε πως η δική της οπτική δεν διαχωρίζει τη δράση από την ουσία. Το modus operandi της μοιάζει να αγγίζει την τελειότητα στο «Hurt Locker», ένα φιλμ που είναι εκ πρώτης όψεως μια ταινία δράσης, τοποθετημένη στο Ιράκ το 2004, αλλά που πίσω από τις εκρήξεις, τον πόλεμο και το θέαμα αναζητά και εξερευνά πολύ πιο ενδιαφέρουσες θεματικές. Θεματικές που μπορεί να διαφαίνονται από την αρχή, όταν οι λέξεις «ο πόλεμος είναι ναρκωτικό» μας εισάγουν στην ταινία, αλλά που θα γίνουν πολύ πιο σαφείς όταν θα γνωρίσουμε τους άνδρες μιας ομάδας πυροτεχνουργών, οι οποίοι αφοπλίζουν βόμβες με κίνδυνο της ζωής τους. Ο καινούργιος τους αρχηγός δείχνει να μεθά από την πιθανότητα να γίνει χίλια κομμάτια κάθε φορά που πλησιάζει μια βόμβα, όμως η ταινία έχει την εξυπνάδα να τον παρουσιάσει σαν κάτι πολύ πιο πολύπλοκο από έναν απλό τζάνκι της αδρεναλίνης. Μέσα από την καθημερινότητα στη Βάση, τις σχέσεις του με τους συναδέλφους, με ένα ντόπιο αγόρι, αλλά και από εικόνες της ζωής του πίσω στην πατρίδα, η Μπίγκελοου θα στήσει μια διαπεραστική ματιά του ανδρικού κόσμου, του πολέμου, θα μιλήσει όχι για την εισβολή στο Ιράκ αλλά για την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη και θα κάνει την πιο θεαματική και μαζί βραδυφλεγή ταινία δράσης που είδατε ποτέ. Εκρήγνυται μπροστά στα μάτια σας στην οθόνη, αλλά ο κρότος σας ακολουθεί εντός σας για καιρό. Σκηνοθεσία: Κάθριν Μπίγκελοου. Πρωταγωνιστούν: Τζέρεμι Ρένερ, Άντονι Μάκι, Μπράιαν Γκέραρτι, Ρέιφ Φάινς κ.ά. Χώρα: ΗΠΑ. Διάρκεια: 131΄

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ανεξαρτήτως των 6 Όσκαρ που κέρδισε, το «Hurt Locker» ήταν η ταινία που σημάδεψε τα φετινά Όσκαρ και εν πολλοίς την ίδια τη χρονιά. Ως συνοδευτικό πιάτο κάμποσα ακόμη φιλμ στις αίθουσες αυτή την εβδομάδα, με μια ανέλπιστα ενδιαφέρουσα ελληνική «έκπληξη»

την εξαίρεση του Στάνλεϊ Τούτσι που υποδύεται τον δολοφόνο, έχουν επιλεγεί λάθος για τους ρόλους. Αν και αξιοπρόσεκτο σε επίπεδο παραγωγής, το φιλμ είναι επιφανειακό, βεβιασμένο, άψυχο, ακριβώς δηλαδή το αντίθετο από αυτό που ήταν ο στόχος του. Κρίμα. Σκηνοθεσία: Πίτερ Τζάκσον. Πρωταγωνιστούν: Σίαρσα Ρόναν, Μαρκ Γουόλμπεργκ, Ρέιτσελ Βάις, Σούζαν Σαράντον, Στάνλεϊ Τούτσι. Χώρα: ΗΠΑ. Διάρκεια: 136΄

Δίψα Ο σκηνοθέτης του «Old Boy» αποφασίζει να ασχοληθεί με τη μυθολογία των βαμπίρ στην καινούργια του ταινία, με τρόπο φυσικά ανατρεπτικό. Ήρωάς του ένας ιερέας που μολύνεται από έναν ιό και στη συνέχεια εξαιτίας μιας μετάγγισης μεταμορφώνεται σε βαμπίρ. Η ηθική του και η πίστη του όμως δεν του επιτρέπουν να σκοτώσει, δημιουργώντας του σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης. Ακούγεται ενδιαφέρον και η αλήθεια είναι πως είναι γεμάτο εντυπωσιακές εικόνες και σκηνοθετικές ακροβασίες, μόνο που ο Παρκ Τσαν-γουκ δεν παίρνει ούτε στιγμή την ιστορία του στα σοβαρά, αντίθετα την τραβά στα άκρα, την απλώνει υπερβολικά σε διάρκεια και αδυνατεί να βρει την ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και τη σοβαρότητα. Σκηνοθεσία: Παρκ Τσαν-γουκ. Πρωταγωνιστούν: Σονγκ Κανγκ-χο Κιμ Οκ-βιν, Κιμ Χαεσουκ. Χώρα: Κορέα. Διάρκεια: 133΄ «The Hurt Locker» / «Αrt Therapy»

ΑΚΟΜΗ Εγκλήματα στο χρόνο, του Νάτσο Βιγκαλόντο. Ισπανική ταινία τρόμου, που στήνει πάνω σ’ ένα ευρηματικό σενάριο μια μικρή αλλά διασκεδαστική ιστορία, για την υφή του χρόνου και την ανθρώπινη φύση. Ένας άντρας από την αναπαυτική πολυθρόνα του εξοχικού του βρίσκεται σε μια χρονική λούπα, αντιμέτωπος με έναν μυστηριώδη δολοφόνο, ξανά και ξανά, μόνο που κάθε φορά μια καινούργια έκπληξη αλλάζει την ιστορία. Το λουλούδι της ερήμου, της Σέρι Χόρμαν Η αληθινή ιστορία της Γουόρις Ντίρι, μιας σομαλής γυναίκας, θύματος της πρακτικής της κλειτοριδεκτομής, η οποία έγινε μοντέλο και στη συνέχεια μια από τις πρώτες γυναίκες που καταφέρθηκαν εναντίον αυτής της απάνθρωπης πράξης. Παρά τις καλές προθέσεις του και τις κάποιες δυνατές στιγμές όμως, το φιλμ παραμένει σχηματικό, απλοϊκό και τηλεοπτικής λογικής.

Αrt Therapy Αληθινοί άνθρωποι σε καταστάσεις που έχουν ζήσει και σε άλλες που εφευρίσκει για λογαριασμό τους ο Νίκος Περάκης, που κινούνται στους χώρους που περπατούν καθημερινά, που κάνουν τις δουλειές τις οποίες κάνουν και στην πραγματικότητα και που μπλέκοντας τις ιστορίες τους συνθέτουν μια ελαφρώς «κατασκευασμένη» αλλά απόλυτα αληθινή εικόνα μιας πλευράς της σύγχρονης Αθήνας. To «Art Therapy» θα μπορούσε να περιγραφεί με τον όρο «mocumentary», δηλαδή ψευδοντοκιμαντέρ, όμως στην πραγματικότητα κατορθώνει και συλλαμβάνει την απόλυτη αλήθεια της ζωής ενός πιο δημιουργικού κομματιού αυτής της πόλης. Ο Αλέξανδρος Βασμουλάκης είναι street artist, η Ίλια Πατάπη είναι φιλόδοξη τραγουδίστρια, ο Ανδρέας Κωνσταντίνου είναι τελειόφοιτος

39/15

της Δραματικής Σχολής του Εθνικού. Μπορεί να μη γνωρίζονταν πριν κληθούν από τον Περάκη να παίξουν μια εκδοχή της ζωής τους, όμως αυτό δεν αναιρεί την αλήθεια των όσων «υποδύονται». Το φιλμ συλλαμβάνει, δίχως να την ωραιοποιεί, μια στιγμή από την «καλλιτεχνική σκηνή» αυτής της πόλης, που έχει συγκεκριμένη ευαισθησία και πεδίο δράσης: μακριά από τις δημόσιες σχέσεις, τον κόσμο των «δήθεν» γκαλερί, τα βόρεια προάστια και τη χυδαιότητα του νεόπλουτου Έλληνα. Το «Art Therapy» είναι ένα ειλικρινές πορτρέτο της νεανικής ενέργειας και μαζί ένα ερωτικό γράμμα στο αθηναϊκό κέντρο και τον κόσμο του, δομημένο με αριστοτεχνικό τρόπο από τον Νίκο Περάκη, αληθινό, απλό και κατά στιγμές ακόμη και συγκινητικό. Σκηνοθεσία: Νίκος Περάκης. Πρωταγωνιστούν: Αλέξανδρος Βασμουλάκης, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Ίλια Πατάπη, Νίκος Ορφανός Χώρα: Ελλάδα. Διάρκεια: 95΄

Παραδεισένια οστά Βασισμένο σε ένα συγκινητικό αλλά και σκληρό μπεστ σέλερ, γεμάτο φιλοδοξίες, στολισμένο με ένα λαμπρό καστ, το καινούργιο φιλμ του Πίτερ Τζάκσον καταλήγει να απογοητεύει πλήρως όσους ήλπιζαν πως η σκηνοθετική ιδιοφυΐα του μπορεί να φέρει στην οθόνη με επιτυχία κάτι που φαίνεται «αδύνατο να κινηματογραφηθεί». Το βιβλίο της Άλις Σέμπολτ περιγράφει το συναισθηματικό κενό που αφήνει στην οικογένεια μιας δεκατετράχρονης ο βιασμός και η δολοφονία της, ενώ παράλληλα παρακολουθεί τη ζωή της στον «παράδεισο» όπου βρίσκεται. Οι λέξεις του βιβλίου συνδυάζουν αβίαστα το ποιητικό στοιχείο με τη σκληρότητα της πραγματικότητας, κάτι που η ταινία όσο κι αν προσπαθεί δεν μπορεί να κατορθώσει. Οι ψηφιακές θεαματικές εικόνες που στήνει ο Τζάκσον για να αποδώσει την άλλη ζωή δείχνουν ψεύτικες και συχνά ενοχλητικές, ο 70s κόσμος των εν ζωή ηρώων δεν έχει αληθοφάνεια και οι ηθοποιοί, με

Να με θυμάσαι, του Άλεν Κούλτερ Ο Τάιλερ, ένας νεαρός Νεοϋορκέζος, έχει μια δύσκολη σχέση με τον πατέρα του, από τότε που ένα τραγικό γεγονός διέλυσε την οικογένειά τους. Ποτέ δεν πίστευε ότι θα μπορούσε κανείς να καταλάβει τι περνάει, μέχρι που γνωρίζει την Άλι. Ωστόσο, κρυμμένα μυστικά έρχονται στην επιφάνεια και διάφορες περιστάσεις απειλούν να τους χωρίσουν. Ερωτική ιστορία για ρομαντικές καρδιές, με πρωταγωνιστή τον «βρικόλακα» Ρόμπερτ Πάτινσον. Ο κατάσκοπος της διπλανής πόρτας του Μπράιαν Λέβαντ Ο Τζάκι Τσαν υποδύεται έναν κατάσκοπο που αποφασίζει να αλλάξει ζωή και να παντρευτεί τη γυναίκα που αγαπά, αλλά θα πρέπει πρώτα να κερδίσει την εκτίμηση των τριών παιδιών της.


16/40

ΣΥΝ ΠΛΗΝ

+

Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη στο Gazarte. Φωνή που «σπάει» τα ποτήρια, συνοδεία ενός Στέφανου Κορκολή που «σπάει» τα πλήκτρα του πιάνου. Ρεσιτάλ. Αν στην εικόνα αυτή προσθέσει κανείς τον καλαίσθητο χώρο του Gazarte, την ατμόσφαιρα με τα αναμμένα κεριά και την απαγόρευση (ναι, εδώ ο νόμος εφαρμόζεται!) του καπνίσματος, τότε νιώθει ότι βρίσκεται σε ευρωπαϊκή σκηνή. Σπάνιο γεγονός, σε μία εποχή που κανείς δεν μας θέλει στην Ευρώπη.

+

άλλο ένα live, δωρεάν αυτή τη φορά. Μην ψάχνετε για ομοιότητες με εγχώριες περιπτώσεις, δύσκολα θα ανακαλύψετε.

+

Στην 25χρονη νέα αρχιτέκτονα Μαρίνα Γούσια, η οποία πήρε πρόσφατα το πρώτο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό στην Ιταλία, προτείνοντας ένα οικολογικό και λειτουργικό χωριό για μία πάμπτωχη περιοχή της Νικαράγουας. Πρότεινε, μεταξύ άλλων, ευτελή υλικά (καδρόνια, πλαστικά μπουκάλια γεμισμένα με χώμα κ.λπ.), ηλιακές κουζίνες, τουαλέτες που μετατρέπουν σε λίπασμα τα απόβλητα και φωτοβολταϊκές λάμπες για δημόσιο φωτισμό. Υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, ευτυχώς.

Στον Γιώργο Παλούμπη για το «Πάκμαν» του. Φρέσκο, επίκαιρο, δυνατό. Σύγχρονο. Καθαρό. Στην εξαιρετική έκθεση των αποφοίΑντιπροσωπευτικό δείγμα μιας γενιάς 30 των της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεsomething, την οποία και αποδίδει στην χνών στο κτίριο της ΑΣΚΤ (Πειραιώς 256) ουσία της, στον πυρήνα, με ακρίβεια αλλά που συνεχίζεται μέχρι τις 26 Μαρτίου! και θεατρική αμεσότητα. Αξίζει. Τρανή απόδειξη ότι οι εικαστικές τέχνες έχουν και παρόν και μέλλον σ’ αυτή τη Στον Μανώλη Μητσιά γιατί καταφέρ- χώρα. νει με ένα ρεπερτόριο ποιοτικό και all time classic, αλλά καθόλου της μόδας Στην Ελένη Ράντου, γιατί διατυπώνει και του συρμού, να προσελκύσει το κοινό το πιο αισιόδοξο σενάριο εξόδου από στις Γραμμές. Είναι ο κερδισμένος του την οικονομική κρίση: την ταπεινότητα. στοιχήματος: όταν επενδύεις σε υλικά που «Αν βγούμε από όλο αυτό με περισσότερη αντέχουν δεν βγαίνεις ποτέ χαμένος. Ιδιταπεινότητα, είναι καλό. Φτάνει να μη αίτερα τις Δευτέρες, με διαφορετικούς φι- βγούμε με αίσθημα ήττας και ανασφάλοξενούμενους κάθε φορά, μας ταξιδεύει λειας. Μακάρι να μας ισορροπήσει γιατί σε άλλες εποχές και μας θυμίζει τις καλές ο Έλληνας έχει και μια μεγαλομανία», μέρες του ελληνικού τραγουδιού. Οι λέει. Δανεική, από τον Περικλή και τον βραδιές, ιδιαίτερα με τον Γιώργο Ρωμανό Βασίλειο Βουλγαροκτόνο. και τον Λάκη Παπά, διέθεταν συγκίνηση Στον λογοτέχνη και καθηγητή μαθηκι αυτό το άρωμα του νοσταλγικά παλαιού ματικών Τεύκτρο Μιχαηλίδη, όχι αλλά όχι πολυκαιρισμένου. μόνο γιατί εξέδωσε άλλο ένα ταξιδιάρικο Γεμάτο το Τάε Κβον Ντο για τους μυθιστόρημα «Αχμές, ο γιος του φεγγαGorillaz Sound System το Σάββατο ριού» (εκδ. Πόλις), που εκτυλίσσεται στην βράδυ. Για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί Αρχαία Αίγυπτο, αλλά και γιατί γνωρίζει είναι ένα φρέσκο όνομα που ήρθε στη τη σημασία των «μικρών κύκλων» στους χώρα μας την ώρα που συμβαίνει. Και, οποίους μπορεί να ασκεί κανείς επιρροή. δεύτερον, και πιο σημαντικό, γιατί είχε «Δεν έχω άποψη γενικά για τα ζητήματα πολύ φθηνό εισιτήριο. Μόνο 10 ευρώ. Στις της Παιδείας, αλλά για το πώς θα δουλεύω μέρες μας αυτό πιθανότατα να μετράει μες στην τάξη μου. Δεν έχω άποψη για το περισσότερο και από την όποια αξία ενός πώς θα βελτιωθεί γενικά το πολιτιστικό επίπεδο του ελληνικού λαού, αλλά για το καλλιτέχνη. πώς μπορώ να φτιάξω μια Λέσχη Ανάγνωσης με κάποιους ανθρώπους», λέει. Πώς φαίνεται το ήθος σε μερικούς μουσικούς. Ήρθαν οι Νεοϋορκέζοι Fiery Furnaces στο Αn Club την προηΣτην Τάνια Τσανακλίδου, διότι εν γούμενη εβδομάδα κι έδωσαν μία σχεδόν μέσω γενικευμένης οικονομικής sold out συναυλία – παρεμπιπτόντως κρίσης είπε δυνατά αυτό που όλοι σκεήταν αρκετά ενδιαφέροντες επί σκηνής. φτόμαστε σιωπηλά : «Οι Έλληνες παντού Προκειμένου λοιπόν να ευχαριστήσουν το στο εξωτερικό διαπρέπουμε, ενώ στη κοινό που πήγε να τους δει και, πιθαχώρα μας φερόμαστε σαν εχθροί, ίσως νότατα, και κάποιους ακόμα που δεν τα γιατί ανταποδίδουμε την εχθρότητα του κατάφεραν, έμειναν μία ημέρα παραπάνω κράτους». Εχθρικό το ελληνικό κράτος; στη χώρα μας κι έκαναν, την επομένη, Ασφαλώς. Από πότε; Ε, από το 1830…

+

+

+

+

+

+

+

Στον Κωνσταντίνο Ρήγο για το «Δάφνις και Χλόη». Δίχως σκηνοθετική έμπνευση, δίχως χορογραφική μαεστρία, δίχως εικαστική φινέτσα. Κουρασμένο, με ανάγκη να εντυπωσιάσει. Μόνο αυτό κι όλα επί τούτου. Κρατάμε δύο σκηνές, και οι δύο συνόλου: μία με το γυμνό και αυτή του φινάλε, η οποία ήταν εξαιρετική. Αλλά μια… σκηνή φέρνει την άνοιξη;

Στην ομάδα Nova Melancholia για το «Πένθος και μελαγχολία». Μια περφόρμανς τύπου σύγχρονο θέατρο, με περούκες, μικρόφωνα και όποιες ακρότητες εμπνευστεί ο σκηνοθέτης (εν προκειμένω ο Βασίλης Νούλας). Ήτοι, ένας γυμνός άντρας αυνανίζεται πίσω από λευκό πανίμπερντέ Καραγκιόζη, μια ευτραφούλα δαγκώνει ένα μήλο και «ξεφουσκώνει», μια κυρία με υπερμεγέθη στήθη κάνει χαρτοκοπτική δημιουργώντας «δαντελένιο» σεμεδάκι από χαρτοπετσέτα, ένα ζευγάρι «βάφεται» στο κάρβουνο και συνουσιάζεται, ανδρόγυνη γυναίκα κατακερματίζει ψεύτικο φαλλό-αγγουράκι που βρίσκεται στη θέση των γεννητικών της οργάνων και όλοι μαζί τηγανίζουν μπριζόλες στη σκηνή, ενώ η μαμά του σκηνοθέτη με σπασμένα ελληνικά απαγγέλλει (μάλλον) Φρόιντ. Σίγουρα, για να συλλάβεις όλο αυτό χρειάζεται μεγάλη φαντασία. Και καλλιτεχνική αφασία.

Στους 100 χιλιάδες και πλέον αναγνώστες που έσπευσαν να ψωνίσουν το περιβόητο dvd της πλατινέ «θεάς» καταβάλλοντας 20 ευρώ. Κι ας μην έχουν αγοράσει ποτέ τους ένα βιβλίο.

Ουπς! Να και οι καθεστωτικές συμπεριφορές... Με ποια ακριβώς ιδιότητα παρίστατο η νεαρή ενζενί Άλκηστις Πουλοπούλου στην οντισιόν που έκανε ο κ. Χουβαρδάς για τον καλοκαιρινό του Ορέστη; Ως υποψήφια για το Όσκαρ Φασουλή που της δίνει τη δυνατότητα να μπαίνει παντού; Ως σύζυγος του διευθυντού που του λέει τη γνώμη της; Ως απλή συνάδελφος που είδε το φως και μπήκε; Όπως όλοι ξέρουμε, «η γυναίκα του Καίσαρα...».

Δηλαδή τι παραπάνω θα κάνει ο Φασουλής; Ούτως η άλλως η Μαρινέλλα έγινε μιούζικαλ από μόνη της μόλις έφυγε απ' τον Καζαντζίδη.

Εάν δεν είναι ανέκδοτο πρόκειται για τον απόλυτο θεατρικό σουρεαλισμό. Η «Χαρτοπαίχτρα» του Τάκη Ζαχαράτου υπάρχει μεγάλο ενδεχόμενο να συνεχιστεί και του χρόνου! Τα νεύρα μου, τα χάπια μου κι ένα ταξί να φύγω!

Στον Γιώργο Κωνσταντίνου που οι καλές στιγμές στην καριέρα του διαρκούν τόσο λίγο. Και μετά προς το (εύκολο) χρήμα τραβά και ξαναρίχνεται στις ευκολίες και τις συμβάσεις του. Όπως φέτος το καλοκαίρι. Που μετά τον εξαιρετικό (χειμωνιάτικο) «Αμπιγιέρ» θα περιοδεύσει με αμφιβόλου θεατρικής ποιότητας παραγωγή και καλλιτεχνικής αξίας σχήμα παρουσιάζοντας το «Ξύπνα Βασίλη» του Δημήτρη Ψαθά. Κρίμα.

Έναν δίσκο έχει κυκλοφορήσει ο Μύρωνας Στρατής (για να μην πούμε ένα τραγούδι) και όμως κυριακάτικη εφημερίδα κυκλοφόρησε με ένα best of του φέρελπι καλλιτέχνη. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί η δισκογραφία πνέει τα λοίσθια.

Κάτι δεν πάει καλά στην εναλλακτική, την alternative δηλαδή Ελλάδα τού σήμερα. Ήρθαν οι Datarock, ένα ενδιαφέρον σκανδιναβικό συγκρότημα, για μια συναυλία στο Κύτταρο την προηγούμενη Πέμπτη και μάζεψαν –μετρημένα– 42 άτομα. Ελπίζω να καταλάβατε γιατί εδώ κυριαρχούν ονόματα όπως ο Μύρωνας Στρατής – καλή ώρα, στο σχόλιο από πάνω...

Στην πρώην αθλήτρια, πρώην μοντέλο, πρώην βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Έλενα Κουντουρά, διότι με οξυδέρκεια αντελήφθη ένα μεγάλο κενό του ελληνικού κοινοβουλίου. «Κομμωτήριο δεν υπάρχει στη Βουλή. Το ζήτησαν και πολλοί άντρες, αλλά δεν υπάρχει», είπε. Φέρτε μου ένα πιστολάκι να αυτοκτονήσω…

Στη Ρίκα Βαγιάνη, άτομο αυτοκλήτως πανέξυπνο, διότι, λέει, δια της μεθόδου Mensa αντιμετωπίζει χωρίς κόμπλεξ τον αυριανό «ελληνικό τελικό» της ΕΡΤ για το τραγούδι που θα διαγωνιστεί στη Γιουροβίζιον. «Θα είναι σίγουρα μια χαρούμενη, γεμάτη κέφι βραδιά, που προσφέρεται να κάνει κανείς πλακίτσα στις δύσκολες στιγμές που ζούμε όλοι. Από την άλλη, θα αντιμετωπίσουμε σοβαρά τους νέους αυτούς καλλιτέχνες…». Έτσι, μάλιστα. Σωθήκανε.

art

ΠΟΝΤΙΚΙ

11.03.2010  

Pontiki Art

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you