Page 1

TONEELGROEP OOSTPOOL PRESENTEERT

BAMBI

WHAT’S IN A FAIRYTALE?!

PROGRAMMA

ANTI-SP ROOKJE VOOR VOLWAS SENEN


#THEREALBAMBI

2 mrt t/m 20 apr 2019 te zien in de theaters

tekst regie spel

| Joachim Robbrecht | Sarah Moeremans | Kharim Amier, Benny Claessens, Joep van der Geest, Tommie Kinneging, Mirjam Stolwijk, Maureen Teeuwen, Louis van der Waal

scenografie lichtontwerp muziek kostuum dramaturgie regie-assistent techniek

| | | | | | |

productie marketing

Dorothee Curio Jan Steinfatt Wessel Schrik Daphne de Winkel Madelon Kooijman, Barbara van Lindt en Lisa Skwirblies Gavin - Viano Fabri Niels Bruyne, Wiel Coopmans, Hergen Verheul en Han Verweijen | Jeroen Heinen | Andrea Lentink, Rudy Ruijter

fotografie

| Sanne Peper, Bas de Brouwer

met dank aan: ministerie van OCW, provincie Gelderland, provincie Overijssel, gemeente Arnhem, Dirkzwager Legal & Tax, Rabobank Arnhem & Omstreken en Stichting Vrienden van theater.


WHAT’S IN A FAIRYTALE?! BAMBI Anti-sprookje voor volwassenen Heb je je weleens afgevraagd waarom alle sprookjes eindigen met ‘en ze leefden nog lang en gelukkig’? Wat er gebeurt als de prinses niet wakker wordt, of de prinses de prins redt in plaats van andersom? Iconische sprookjes en legendes doen al eeuwen de ronde. We lezen ze voor aan onze kinderen, maar denken we nog wel na over wat de verhalen écht betekenen? Het eens zo onschuldige hertje neemt de regie. Letterlijk. Gooi al je vooroordelen overboord en maak je op voor grootse satire. In 1923 schreef de Oostenrijkse schrijver Felix Salten zijn roman Bambi, een leven in het woud. Bambi groeit op, the hard way: de jager schiet zijn moeder dood. Saltens boek is een stuk bloeddorstiger dan de Disney-film, maar Bambi blijft in beide gevallen misschien wel het zieligste verhaal ooit; een lief klein hertje zonder mama. Regisseur Sarah Moeremans en schrijver Joachim Robbrecht vragen zich in de voorstelling af waarom we Bambi zo zielig vinden? Willen we liever slachtoffer zijn dan dader? Het Bambi-verhaal geeft hen aanleiding om de ogenschijnlijk natuurlijke verdeling tussen daders en slachtoffers binnenste buiten te keren. Want was Bambi eigenlijk wel zo zielig? Hij zelf geeft antwoord. Het eens zo onschuldige hertje zoals je hem nooit eerder zag: als regisseur van zijn eigen verhaal. De Vlaamse acteur Benny Claessens is in de rol van Bambi na lange tijd weer terug op de Nederlandse podia.

What’s in a fairytale?! In de driedelige theaterreeks What’s in a fairytale?! snijden Moeremans en Robbrecht actuele onderwerpen aan waar je op een verjaardag of familiediner ruzie over krijgt. Zo ging Robin Hood van vorig seizoen over de verdeling tussen arm en rijk en gaat Bambi over onze verhouding tot de natuur en het begrip van daders en slachtoffers. Volgend jaar staat De Rattenvanger op het programma; een voorstelling over opvoeden, of eigenlijk de opvoeding van andermans kinderen. Moeremans heeft voor de theaterreeks What’s in a fairytale?! een vast artistiek team om zich heen verzameld. Geluidsontwerper en muzikant Wessel Schrik maakt de soundtrack, live uitgevoerd door acteur Joep van der Geest die als een ware Geräuschmacher iedere avond live de soundtrack voor de nieuwste Bambifilm maakt. Ook acteur Louis van der Waal keert terug in Bambi. Het groots en meeslepend decor is ontworpen door Dorothee Curio en de kostuums door Daphne de Winkel.


EEN INTERVIEW MET ACTEUR BENNY CLAESSENS TIJDENS DE RE

‘DE VOORSTELLING GAAT VOOR MIJ OVER HOE GEVAARLIJK DADERS ZIJN EN STELT Door: Madelon Kooijman, dramaturg Wat wist jij van de figuur ‘Bambi’ voor je aan dit proces begon? Ik had de Disney-film ooit wel gezien maar ik had er nooit zo bewust over nagedacht. Ik ben nu vooral geconfronteerd met de dingen die ik niet wist. Ik wist bijvoorbeeld wel dat er iets mis was met Disney, maar de hele mythe rondom Bambi maakte tot ik aan dit project begon echt geen deel uit van mijn leven. De theorieën en teksten van Bruno Latour, Donna Haraway en Rebecca Solnit, waar Joachim zich in zijn schrijven door heeft laten inspireren, zijn daarentegen heel erg deel van mijn leven. Ik was me er niet bewust van dat Bambi een onwaarschijnlijk grote opening zou kunnen scheppen om het daarover te hebben in het theater. Het narratief van Bambi is een interessant bruggetje om die theorie aan te gaan. Via Bambi kunnen we mensen warm maken om een boek te lezen van Bruno Latour in plaats van een voor de hand liggende bestseller. Waar gaat de voorstelling over voor jou? Het stuk gaat over meerdere dingen. Zo zie ik de voorstelling bijvoorbeeld als een essay in leed door objectivering. Het is een analyse van het slachtofferbeeld. De voorstelling gaat voor mij over hoe gevaarlijk slachtoffers en hoe gevaarlijk daders zijn en stelt de vraag; wat zijn daders? Een van de andere dingen waar de voorstelling voor mij over gaat is het inspecteren van een andere wereld. Als ik tegen mensen zeg dat ik Bambi speel, wordt dat toch niet helemaal serieus genomen. Maar wat is het verschil tussen het spelen van Een Klein Leven in regie van Ivo van Hove of het spelen van Bambi? Ik denk dat deze voorstelling eigenlijk vertelt dat er geen verschil zou moeten zijn. Ik zou het waanzinnig vinden als de voorstelling laat zien dat het leven van een dier even waardig is

als het leven van een architect. Dit geldt behalve voor dieren bovendien ook voor vrouwenfiguren. Vrouwenfiguren zijn in de theatercontext echt minder gerespecteerd dan mannen. Als een vrouw Macbeth speelt is dat voor een actrice een stap verder. Als een man Lady Macbeth speelt is dat een kwaadaardige karikatuur van een vrouw, een mop. In het beste geval gaat de voorstelling over alles. Hoe zie jij de relatie tussen dader- en slachtofferschap waar met de voorstelling op ingespeeld wordt? Ik vind het heel erg moeilijk als mensen zich met de begrippen dader en slachtoffer gaan identificeren. Zoals Pasolini ooit zei; er zijn heel veel klootzakken die goede dingen deden en er zijn heel veel goede mensen die echt heel slechte beslissingen hebben genomen. De begrippen dader en slachtoffer bestaan volgens mij enkel om een soort van ‘righteous path’ van de katholieke


EPETITIES VAN BAMBI.

R HOE GEVAARLIJK SLACHTOFFERS EN DE VRAAG; WAT ZIJN DADERS?’ kerk te verdedigen. Het genereert een eenduidige blik op goed en fout. Ik hoorde laatst bijvoorbeeld het verhaal van een vrouw in Tel Aviv die seks had gehad met verschillende mannen in een bar. Er was uiteindelijk een filmpje van op het internet terechtgekomen, waarna de feministische beweging in actie kwam. Die noemden het verkrachting. De vrouw om wie het ging ontkende dat het verkrachting was en zei dat ze het zelf wilde. Maar die ontkenning werd door de feministen afgedaan als brainwashing, net zo lang tot die vrouw op het punt kwam dat ze ging geloven dat ze slachtoffer was van haar eigen daden. Dat vind ik iets gevaarlijks. Waar haal jij in de totstandkoming van een voorstelling inspiratie vandaan? Ik kijk onwaarschijnlijk veel trash-tv en dat probeer ik in balans te brengen door theorie te lezen. Er is iets in de popcultuur dat mij heel erg aantrekt. Wat mij nu het meest inspireert voor Bambi is Rose McGowan in de hele #MeToo-beweging. Die vrouw op zichzelf is een onwaarschijnlijk heftige analyse in slachtofferschap. Zij is wat je zou kunnen noemen slachtoffer geworden van haar eigen victimhood. Het probleem van slachtofferschap is dat mensen zich vaak goed gaan voelen in het slachtoffer-zijn. Het slachtoffer is altijd de gutmensch. Mensen identificeren zich in onze zogenaamde postmoderne samenleving eerder met het slachtoffer dan met de dader en in die zin zijn we altijd allemaal daders. Ook in de hele #MeToosituatie en in de hele feministische beweging kan vanuit een bepaald oogpunt op een gegeven moment enkel van daders worden gesproken.

Lees het hele interview op toneelgroepoostpool.nl


ACTEURS Kharim Amier | Vorig jaar was Kharim te zien in de voorstelling Umuntu Ngumuntu Ngabantu, het samenwerkingsproject van Toneelgroep Oostpool en het derde jaar van ArtEZ Toneelschool, onder regie van Marcus Azzini. Dit jaar studeert hij af aan deze Arnhemse Toneelschool en loopt hij stage bij Bambi. Naast theater houdt hij zich ook bezig met film, zo schrijft en produceert hij samen met Alexander Schuitema een korte film, waarin ze zelf de hoofdrollen zullen vertolken. Benny Claessens | De Vlaamse Benny Claessens is acteur en theatermaker. Na zijn afstuderen werkte hij bij Toneelhuis Antwerpen en maakte hij in 2005 samen met Sarah Moeremans en Louis van der Waal

Jachtkamp. Voor zijn rol in Ritter Dene Voss ontving Benny in 2009 de Arlecchino. Tussen 2010 en 2015 was hij lid van het MĂźnchner Kammerspieleensemble onder leiding van Johan Simons. Benny maakte deel uit van de vaste kern van NTGent en maakte en speelde in producties bij o.a. Campo, Schauspielhaus Bochum en HAU in Berlijn. In 2018 ontving Claessens de Alfred Kerrprijs, een van de belangrijkste prijzen voor toneelacteurs in Duitsland, voor zijn rol in Am KĂśnigsweg van de gerenommeerde schrijfster Elfriede Jelinek bij Schauspielhaus Hamburg. Joep van der Geest | Aan de Toneelacademie in Maastricht richtte Joep samen met klasgenoten het acteurscollectief De Warme Winkel op.


van het bestaan onder regie van Maria Kraakman en Ubuntu Ngumuntu Ngabantu onder regie van Marcus Azzini bij Toneelgroep Oostpool. Samen met zijn klasgenoot Piet Kooij maakt Tommie zelf voorstellingen onder de naam Reetkever. Mirjam Stolwijk | Vorig jaar was Mirjam te zien in de voorstelling Romeo en Julia van Toneelgroep Oostpool. Ze speelde bij theatergezelschappen als Toneelgroep De Appel, het Noord Nederlands Toneel, Het Nationale Toneel, Suburbia, het Zuidelijk Toneel, Tryater, Berg en Bos, Toneelgroep Maastricht en ze maakte voorstellingen voor Oerol en de Parade. In 2007 won ze de Guido de Moorprijs voor haar rol van Maria Stuart in het gelijknamige stuk bij Het Nationale Toneel. In de tv-serie Wilhelmina speelde Mirjam de rol van Juliana. Ook was ze te zien in de speelfilm Nynke en in diverse tv-series als Wet en Waan, Baantjer en Flikken Maastricht.

Hij speelde bij tal van gezelschappen als het RO theater, ZT Hollandia, HETPALEIS, het Noord Nederlands Toneel, Tanzquartier Wien en maakte in 2005 zijn regiedebuut met RAARRR bij muziektheaterensemble De Veenfabriek. Van der Geest werkt eerder samen met regisseur Sarah Moeremans, bijvoorbeeld in de theaterreeks Crashtest Ibsen. Hij was bij Toneelgroep Oostpool al te zien in onder andere Pasolini, Listen&See en Wachten op Godot en vorig jaar in Robin Hood, het eerste deel in de theaterreeks What’s in a fairytale?! Tommie Kinneging | Tommie zit in het laatste jaar van de Toneelschool in Arnhem loopt stage bij Bambi. Tijdens zijn opleiding was hij al te zien in onder andere voorstellingen van Likeminds, in De ogenschijnlijke nietigheid

Maureen Teeuwen | Maureen is medeoprichter van theatergroep Mug met de Gouden Tand en is een van de actrices bij Maatschappij Discordia. Ze speelde daarnaast onder andere bij Bonheur, Carrousel, Atelier Delphine, Keesen & Co, Het Nationale Toneel, ’t Barre Land en Toneelgroep Oostpool. Voor de rol van Susan in Abigail’s Party bij Carrousel werd ze in 2000 genomineerd voor de Colombina en vorig jaar won ze de prijs voor haar rol Dumas/La Dame/ De Sade bij Maatschappij Discordia. Op tv was Maureen te zien in de series Hertenkamp en TV7. Louis van der Waal | Louis speelde in verschillende voorstellingen van Het Toneelhuis, Schaubühne Berlin, Theater Antigone, Frascati, Theater Rotterdam, De Warme Winkel, De Veenfabriek en Abattoir Fermé. Hij was onderdeel van verschillende collectieven als UNM en Eisbär en met de Belgische muzikant Mauro Pawlowski richtte hij het kunstenaarscollectief FERDNND op. Louis werkte al meerdere malen samen met regisseur Sarah Moeremans in onder andere Roostattoo, Zieke Zielen en Alleen in je wereld. Hij was hij te zien in haar theaterreeks Crashtest Ibsen en vorig jaar in Robin Hood.


EEN INTERVIEW MET REGISSEUR SARAH MOEREMANS TIJDENS DE REPETITIES VAN BAMBI.

‘IK WIL VIA MIJN VOORSTELLINGEN OPWINDENDE GEDACHTES DELEN.’ Door: Madelon Kooijman, dramaturg Na de legende Robin Hood is het nu de beurt aan Bambi in de serie What’s in a Fairytale?! Waarom Bambi? Mijn parameter voor het samenstellen van de reeks What’s in a Fairytale?! is de morele beladenheid van de specifieke sprookjes geweest. Ik ben vertrokken vanuit thema’s die je liever niet op familiefeestjes aansnijdt of bespreekt. Hoewel Bambi geen traditioneel sprookje is vonden we om verschillende redenen dat we rond dit figuur iets moesten maken: ten eerste is Bambi het symbool van de onschuldige en hulpeloze natuur tegenover de boosaardige mens, die vertegenwoordigd wordt door de moordende jagers in het verhaal. In werkelijkheid is de relatie tussen natuur en mens vele malen complexer. Ten tweede gaat Bambi over de relatie tussen slachtoffer en dader. En ik vind het interessant dat we ons allemaal liever identificeren met het slachtoffer, Bambi, dan met de dader, de jager. Terwijl de relatie van de mens ten opzichte van de natuur iets is waar een schuldgevoel omheen hangt. Als je op kerstavond zegt dat je vegetariër bent geworden terwijl oma net met veel zorg een grote kalkoen bereidt heeft, dan is dat geheid een probleem. Als je daarna ook nog eens zegt “Ik vlieg niet omdat ik dat ecologisch niet verantwoord vind.”, kan je zeker een opmerking verwachten over het feit dat je met de auto bent gekomen. Veel mensen kennen Bambi als de tekenfilmfiguur van Disney. Zijn jullie er met de voorstelling op uit dat beeld te doorbreken? Het publiek gaat Bambi leren kennen als een ontevreden icoon; een ree die sinds 1942, het jaar dat de film uitkwam, een emancipatieproces heeft doorgemaakt waardoor hij geen vrede meer kan

hebben met hoe hij destijds door Walt Disney de wereld is ingeschoten. Bambi probeert zich los te worstelen van alle betekenissen, waardeoordelen en etiketten die aan hem hangen sinds de verfilming van Disney. Dat doet hij door nu zelf op de regiestoel te gaan zitten. Het beeld dat Walt Disney van Bambi gemaakt heeft is dat het een iconisch slachtoffer is. Hij heeft Bambi neergezet als slachtoffer van de jaargetijden, slachtoffer van de dood van zijn moeder, slachtoffer van de jager. Hij heeft Bambi neergezet als slachtoffer van ongeveer alles wat hij tegenkomt. Het is een zeer simplistisch beeld van een ree die zelf geen handeling verricht. Onze Bambi wil nu een film maken waarin hij dat beeld aan diggelen slaat, wel initiatief neemt, de natuur een stem geeft en slachtoffers uit hun slachtofferschap verheft. Ik heb voornamelijk de behoefte om die eenduidige definitie van het fenomeen ‘slachtoffer’ te doorbreken. Bambi zegt ergens “Alsof de natuur zelf niet voor zichzelf spreekt — Ik ben toch het levende bewijs — Ik spreek toch!” Het feit dat het slachtoffer voor zichzelf kan praten vind ik belangrijk. Daardoor gaat Bambi staan voor veel meer dan een zielig reetje dat niet voor zichzelf kan instaan. Staat Bambi symbool voor slachtofferschap in algemene zin? De voorstelling gaat over hoe moeilijk het is om met je slachtofferschap om te gaan en je eraan te ontworstelen. Het gaat dus zeker niet alleen over de revolte van een dier, maar ook over vrouwenemancipatie en de strijd tegen racisme. Zoals gezegd, Bambi ontworstelt zich aan zijn slachtofferschap. Hij handelt en laat zich niet langer sturen noch redden. Dat wil niet zeggen


dat Bambi daarom nu meteen eenduidig dader is. Er is meer dan slachtoffer- en daderschap. Bambi is een ‘survivor’. Hij draagt het verleden bij zich van het reetje dat de hele tijd uitgleed op het ijs en dat gejaagd werd. Walt Disney liet een echt reetje in zijn studio en dat hertje werd omsingeld door vijftig tekenaars die alsmaar toegeschreeuwd kregen — want Walt Disney was een tirannieke man— dat ze zijn ogen groter moesten tekenen; omdat hij er zieliger uit moest zien. Al het medelijden moest geprojecteerd kunnen worden op Bambi.

delen waardoor er als het goed is exaltatie ontstaat. Veeleer dan een emotionele ontroering door middel van herkenning, ben ik op zoek naar geestelijke opwinding. Ik zou willen dat mijn voorstellingen hetzelfde effect hebben als wanneer je een ingewikkeld vraagstuk oplost op een hele creatieve manier; het gevoel dat het je toch gelukt is. Je zou dus kunnen zeggen dat ik mijn publiek benader via het hoofd. Dat is ook zo, maar het hoofd is ook een deel van je lichaam. Die hoofdelijke opwinding kan bovendien ook zeker emotionele gevolgen hebben.

Op wat voor manier probeer jij de toeschouwer met jouw voorstellingen te prikkelen? Ik wil via mijn voorstellingen opwindende gedachtes

Lees het hele interview op toneelgroepoostpool.nl


SPEEL #THEREALBAMBI QUIZ

BAMBIKENNER OF BAMBIKILLER? WAT WEET JIJ EIGENLIJK VAN BAMBI? Wie schreef het oorspronkelijke boek Bambi, een leven in het woud ? A Godfried Bomans B De Oostenrijkse schrijver Felix Salten C Walt Disney Hoe oud is Bambi? A Het boek is geschreven in 1923, Bambi is dus 96 jaar oud B Bambi is een baby C Bambi is tijdloos Is Bambi een jongetje of een meisje? K Dartelen, wispelturig, voorzichtig, onhandig, gek op bloemen; een meisje L GenderfluĂŻde M Bambi wordt vanwege zijn lange wimpers vaak aangezien voor een meisje, maar het is een jongetje

Wat gebeurt er met de moeder van Bambi? A Ze trekt verder met de roedel en laat Bambi achter B De moeder van Bambi wordt doodgeschoten, zowel in het boek als in de Disney-film C Ze trekt in de kangoeroewoning in de achtertuin van Bambi Er stond een echt hertje model in de studio, maar wat moesten de tekenaars in opdracht van Walt Disney alsmaar groter tekenen? G Wat zijn dit voor vragen? H Dit gaat echt te ver! I Zijn ogen


OVER TONEELGROEP OOSTPOOL HOE NU MENS TE ZIJN? Toneelgroep Oostpool ziet theater als plek voor ‘ontmoetingen’ met andere mensen, tijden en denkbeelden. De voorstellingen van Oostpool bieden inzicht, troost of zoeken juist de confrontatie. Maatschappelijk betrokken, artistiek gedurfd en altijd onverwacht. Dat is Toneelgroep Oostpool. Onder leiding van artistiek directeur Marcus Azzini delen de huisregisseurs met het publiek de vraag: Hoe nu mens te zijn? Jaarlijks zien zo’n 70.000 mensen een productie van Toneelgroep Oostpool. We spelen in de grote zalen, kleine zalen, op festivals en scholen. Met onze trailervoorstellingen bereiken we ruim 15.000 middelbare scholieren, voornamelijk in OostNederland. Bij het gezelschap werken 24 medewerkers en daar vouwen zich jaarlijks bijna 200 mensen omheen die zich voor korte tijd aan het gezelschap verbinden. En hoewel we als groot, nationaal theatergezelschap het land doorkruizen met onze producties, vinden we al ruim 65 jaar ons thuis in Arnhem. Huis Oostpool is dé plek waar we experimenteren, maken, proberen, monteren en spelen. Waar we een podium zijn voor jonge makers, aanstormende talenten en gevestigde gezelschappen uit stad, regio en het land, die we een warm hart toedragen.


14 & 15 juni Huis Oostpool Arnhem 23 juli t/m 3 aug Internationaal Theater Amsterdam fotografie: Henri Verhoef

Profile for Toneelgroep Oostpool

What's in a fairytale?! Bambi  

Programmaboek.

What's in a fairytale?! Bambi  

Programmaboek.

Advertisement