Page 79

için kendi iktisâdı görüşünün gelişmesinde etkili olmuştur. Yukarda Zeki Velidî’yi asıl etkileyen unsurun, örf ve töre olduğunu bunun için belirtmiştik. Zeki Velidî İktisâdi konular­ da da örfü ve töreyi, yazılı kaynaklardan olmasa da, halkının içinde yaşıyan şekli ile biliyordu. Yine biliyordu ki bu hayat, eğer kapitalist veyâ sosyalist biçimlerinden hangisine yakın diye sorulacak olursa, İkincisine yakın olmak gerekir. Bu açıdan Zeki Velidî’nin fikir hayatında, sosyalizm, Türk örfüne uygunluğu nisbetinde etkili olmuştur. 4. Milliyetçilik: Bütün insanlar için biı* gerçek vardır: Kişi için önce kendi aile, oba veya çevresini, sonra da milletini sev­ mesi kadar tabiî bir olay yoktur. Zeki Velidî de bu gerçeğin şuurundadır. O kendi Başkurt’larını öne alarak bütün Türkleri öncelikle severdi. Ama bu başka insanlara saygı duymasına da engel değildir. Zaten onun kimi zaman çok aşın milliyetçi gibi görülmesine rağmen, dünyanın dört bir yanında samimî dostlan olmasının da sırrıdır, Zeki Velidî, başka milletlere, milliyetlere saygılıdır. Ama onlardan da kendi milletine ve milliyetine saygı duyulmasını bekler. Çoğu, son zamanlar Türk aydınının yaptığı gibi, kendi halkını, milletini kötüleyerek başka milletlere ve onlara yanaşmak istemez. Zaten başkaları da bilirler ki, kendisini ve milletini sevmiyen, "insan"ı sevmiyor demektir. "İnsan"ı ve in­ sanlığı sevmenin ilkyolu kendinden, milletinden geçer. Bu yönü ile "milliyetçilik", Zeki Velidî için olağandır. Zeki Velidî’yi asıl Zeki Velidî yapan, onun fikrî yapısının temelini teşkil eden Türk örfü ve töresidir. Bu örf ve töre O’nun mil­ liyetçilik duygusunu besliyen en büyük kaynak olarak görünmektedir. 5.

Zeki Velidî Togan Bibliyografyası

Dörtyüze yaklaşan kitap ve makalesi ile. Zeki Velidî, en verimli bilim adamlarımızdan birisidir. İlk kitabını (Türk ve Tatar Tarihi) 1911 sonlarında neşretmesine ve devrinde 70

Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Advertisement