Page 167

Burada arkeolojik araştırma sıfatıyle zikredilmesi gereken husus, Profesör A.P. Okladnikov’un geçen 1958 senesinde "Baykal Gölü Civannda Moğollarm Tarihte İlk Görünüşü" başlığı altında neşrettiği makalede resimlerle izah edilen malumattan ibarettir. Daha Cuvaynî, Cengiz’in Semerkand’i işgali münasebetiyle 'Türkeleri taciklerden ayırdılar ve başlarındaki saçlarının ön kısımlarını moğol usulünde traş ettirdiler" diyerek Hârezmşahlarm ordusuna mensup olmakla gene Moğolistandan hicret edip gelmiş olan Yamak, Bayagut ve Kanglı gibi Türk kavimlerinin kıyafet itibariyle Moğollardan farklı olduğuna dair bir kayıt yapılmıştır. Bu gibi harpler minyatürlerden de öğreniliyor. Fakat göçebe hayat bilhassa çadırın içinde kullanılan âlâtedevâtta ve at eyer-gem takımlarında Türklerle Moğollar arasında fark olduğu Moğolistanda daha evvel yapılan arkeolojik araştırmalarda görülmekteydi. Şimdi Profesör Okladnikov 1929 senesinden bu yana Baykal civarında müteaddid yerlerde yapılan kazılarla bu mıntıkalarda Moğol ve Türk etnik hususiyetlerinin ne zamanlar görülmeğe başladığını evvelce Baykal Gölü’nün güney doğusunda ve güneyinde yaşayan Moğol kavimlerinin bu gölün güneyinde ve batısında ilk olarak hangi asırlarda görüldüğünü tesbit etmiştir. Burada zamanı tesbitte işe yarayan birçok delillerle birlikte Çin İmparator­ larının isim ve remizlerini taşıyan meskukât da bulun­ duğundan zaman tesbiti gerçekten mümkün olmaktadır. Okladnikov bu delillere istinat ederek Moğol kavimlerinin Baykal Gölü güney ve batısında keza Kerulen ve Lena nehri mıntıkalarında zuhurunun, İslâm müverrihlerinde Şeref ezZamân Mervezî’nin XI. asrın otuzuncu senelerinde Kun ve Kay’ların Hıtalar tarafından garbe atılmaları hadisesiyle aynı zamanda vaki olduğunu, bu tarihten evvel cenubî ve garbî Moğolistan’da Moğol dilinde konuşan kavimierin bulun­ madığını, bunların Amur nehri ortalarında Baykal ötesinde, Onon nehrinden başlayan sahalarda yaşadıklarını ve en çok Mançu’larla temasta bulunduklarını ispat etmektedir, 1929 158

Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Advertisement