Page 166

VIII/1 X-XI. ASIRLARDA İÇ ASYA’NIN DURUMUNA AİT İSLAM KAYNAKLARINDA VERİLEN BİLGİLERİN DEĞERİ Ord. Prof. Zeki Velidi T O G AN — X. asnn ikinci çeyreği başında doğuda Kayı AraştTma'iar ^^n, batida Oğuz Peçcnek vesair kavimlerin; ------- — b a i. asrın ilk çeyreğinin sonlarında da Kara Hıtaylarm ve Moğolistandald Kıpçaklann garbe doğru muhaceretleri, nihayet XIII. asnn ilk yansında da Moğol kavimlerinin fütuhatları dolayısıyla Çin ve İslam kaynak­ larında epey malumat verilmişse de bu kavimlerin hangi etnik gruplara mensup olduklarını belirten kayıtlar az, bazan yok, bazan vuzuhsuzdur. Bunlar 1914 senesinde J. M arquart’m, P.Pelliot, Minorsky, Grum Grjimaylo ve başka bazı alimlerin bu mevzu üzerinde yazılan eser ve yazılarında birçok İslam kaynaklarında verilen malumattan istifade edilmemiş ve bu alimlerin dağımk mütalaaları da bir araya getirilememiştir. Bu hususta yardınu dokunabilecek arekolojik tetkikler ancak son zamanlarda yapılmıştır. Bundan dolayı mesela Harezmşahların ve Moğol hanlarımn menşeleri, Moğolistandan Türek ek­ seriyetinin ne zaman ayrıldığı ve Moğollaştığı meseleleri henüz halledilememişti. Bu hususlara ait muhtelif zamanlarda yazdı­ ğım notları, arkadaşım Profesör Masao Mori’nin 1958-59 senesi kışında fakültemizde Türk tarihi Derselerini takip et­ mesi dolayısıyle kış ve yaz sömestrelerinde talebelerle birlikte seminer mesaisi mevzuu olarak ele almıştım, onları şimdi neşrediyorum. Gerçi bunları tam olarak tanzim etmek için ayırdığım zamam hastalıkla geçirdiğimden verilen bu malumat da dağınık olacaktır. Fakat başkaları istifade eder ümidi ile bunları bir an önce meydana çıkarmayı uygun görüyorum. 157

Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Tuncer Baykara - Zeki Velidî Togan  
Advertisement