Issuu on Google+

Geregeld...

Zomer 2011 nummer 5

✔ In Beeld

Directeur van het Nederlands Gebarencentrum

✔ Nieuwe columnist

Margreet Joosen

‘Geeft niets hoor’

✔ Tolksituatie

Bij een hondentraining!

✔ Even

wennen

Een dove leerling op het ROC

✔ Lemmia

Sanoussi:

‘Ik leg de kleuters uit dat mijn oren kapot zijn, dat vinden ze heel interessant’ Een kwartaaluitgave van

door Tolknet


Inhoud

colofon

‘Geregeld…’ is het relatiemagazine van Stichting Tolknet dat als doelstelling heeft te informeren over communicatie tussen doven, slechthorenden en de horende maatschappij, Tolknet en het inzetten van een tolk gebarentaal of schrijftolk. Geregeld… verschijnt 4 keer per jaar.

03 Column Susanne

Geregeld… ook ontvangen? Aanmelden kan via redactie@tolknet.org

07 Aanpassingen

Redactie Susanne Kuitenbrouwer Hazel Hardijzer Janieke Gritter Redactieadres E-mail: redactie@tolknet.org Postadres: Postbus 936 3800 AX Amersfoort Concept en ontwerp Ron de Hoog Fotografie Marco Hofsté Eline Visscher Druk Kunstdrukkerij Mercurius Oplage: 4800

De hoofdredacteur: Vreemde talen.

04 Even wennen Lemmia Sanoussi is doof en volgt een opleiding aan ROC Mondriaan. Het gaat erg goed, maar in het begin was het ook voor haar klasgenoten en docenten even wennen.

‘Geregeld…’ vroeg onderwijsprofessionals naar aanpassingen voor doven en slechthorenden.

08 Tolk geregeld Een bijzondere tolksituatie, Cora Vos volgt een training met haar blindengeleidehond.

10 Nieuwtjes en regels Nieuwtjes op het gebied van communicatie en tolken, weetjes over de tolkvoorzieningen en een cartoon.

11 Column Bart De directeur van Tolknet: Passend onderwijs?

12 Goed Geregeld Reisorganisatie Wesemann Travel combineert vakanties met bijzondere ontmoetingen met lokale (dove) bewoners en hun cultuur.

13 Column Margreet Margreet Joosen: Geeft niets hoor.

Contact Tolknet info@tolknet.org Telefoon: 0346 332332 Teksttelefoon: 0346 332333 www.tolknet.org

Geregeld is gemaakt van milieuvriendelijk materiaal.

02 | Geregeld | Zomer 2011

14 Geregeld er op uit Tips voor uitjes in de zomer.

15 In beeld 6 vragen aan Trude Schermer, directeur van het Nederlands Gebarencentrum.


column susanne

Vreemde talen In mijn omgeving merk ik dat veel mensen denken dat gebarentaal internationaal hetzelfde is. Het beeld is dat alle dove mensen op de wereld dezelfde taal spreken. Ondanks het feit dat gebarentaal van land tot land verschilt, begrijpen gebarentaalgebruikers van verschillende landen elkaar vaak wel makkelijker.

04

Tussen decolumn regels door bart

nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

10

SMS bij rampen Deze zomer wordt het alarmsysteem NL Alert in werking gesteld. Hiermee

worden burgers bij rampen vroegtijdig via een sms op hun mobiele telefoon gealarmeerd en geïnformeerd.

Gebarenwoordenboek iSignNGT

Passend Onderwijs?

Verbijsterend...

Het Nederlands Gebarencentrum heeft een gebarenwoordenboek voor de iPad en iPhone gelanceerd: iSignNGT. Dit is de eerste applicatie in Nederland met standaardgebaren uit de Nederlandse Gebarentaal. Deze ‘app’ bevat 650 basisgebaren, tekeningen, plaatjes en pictogrammen en is gratis beschikbaar. Leuk voor iedereen die wil kennismaken met de Nederlandse Gebarentaal en voor mensen die NmG (Nederlands met ondersteunende Gebaren) gebruiken.

Buitenlandse studenten ook recht op tolk De Nederlandse nationaliteit is niet noodzakelijk om een te tolk in te zetten tijdens een opleiding. Studenten uit het buitenland kunnen zonder problemen een tolkvoorziening aanvragen als zij geregistreerd staan als inwoner van een Nederlandse gemeente en staan ingeschreven bij een Nederlandse school.

Workshop Nieuwe Gebaren Op de hoogte blijven van de nieuwste gebaren? Op 30 juni is er in Rotterdam een workshop Nieuwe Gebaren. Hier worden 80 tot 100 nieuwe gebaren de lucht in gewapperd. Van nieuws uit de wereld, politie en justitie tot automerken. Aanmelden kan op www.swedoro.nl

Tolkmatch Deze zomer wordt een compleet nieuwe versie van Tolkmatch, het online bemiddelingsprogramma van Tolknet, gelanceerd. Meer keuze, meer gemak.

Al gehoord?! Colleges en werkgroepen zijn lastig te volgen als je slechthorend of doof bent. Onderzoekers van de Hogeschool Utrecht onderzoeken daarom samen met de universiteiten van Oldenburg en Groningen de ‘hoor’-omstandigheden van studenten in het hoger onderwijs. Dit project ‘Al gehoord?!’ moet leiden tot een betere (auditieve) toegankelijkheid voor doven en slechthorenden in het onderwijs.

10 | Geregeld | Zomer 2011

12

Iedereen die te maken heeft met onderwijs weet dat de Minister van OC&W eind januari een brief naar de Tweede Kamer stuurde. Hierin stond dat er een nieuw stelsel voor Passend Onderwijs komt. De Minister komt tot de conclusie dat het huidige beleid niet houdbaar is. Steeds meer leerlingen krijgen een indicatie voor speciale ondersteuning. En dat kost natuurlijk veel geld. Nu het huidige kabinet als belangrijke doelstelling heeft de uitgaven meer met de inkomsten in evenwicht te brengen, leidt dit tot problemen. Er moet bezuinigd worden. Het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs moet omlaag. Het onderwijs aan en de begeleiding van kinderen met gehoorproblemen wordt hiermee hard geraakt. Hiertegen is breed maatschappelijk verzet gerezen. Dove kinderen en hun ouders hebben deze bezwaren tijdens een werkbezoek van Minister Van Bijsterveldt ook zelf met haar besproken. De protesten hebben resultaat opgeleverd: de bezuinigingen worden een jaar uitgesteld. Wat er daarna gebeurt? Komt van uitstel ook afstel of wordt ‘Passend Onderwijs’ alsnog ‘Passend binnen het Budget Onderwijs’? ✔ Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Zomer 2011 | Geregeld | 11

Ik ben geen talenwonder, helaas. Zeker met de vakantie weer in zicht vind ik dat jammer. Eén van de leukste dingen van vakantie vind ik het contact met de lokale bevolking. Mijn Engels is wel oké, een beetje Spaans en Duits gaat ook nog wel. Met Nederlandse Gebarentaal heb ik al meer moeite en Frans vind ik echt erg lastig. En laten wij dit jaar nou weer eens naar Frankrijk gaan. Zelf gekozen natuurlijk, want ik houd van Frankrijk. En óók van de taal, alleen beheers ik die dus niet… Maar goed, als mijn woordenschat me in de steek laat, kom ik er met ‘handen en voeten’ ook wel. Op pagina 12 een artikel over reisbureau Wesemann Travel. Dit bureau organiseert reizen waarbij mensen op prachtige bestemmingen in contact komen met de lokale (doven-) gemeenschap. ✔

Susanne Kuitenbrouwer Hoofdredacteur

Zomer 2011 | Geregeld | 03


uitgelichttussen de regels Geregeld

Beperking en verrijking gaan hand in hand Lemmia Sanoussi (20) uit Gouda volgt sinds augustus vorig jaar de opleiding Helpende Zorg en Welzijn aan ROC Mondriaan in Den Haag, als dove leerling tussen horenden. Ze heeft er een goede vriendin gevonden en leert niet alleen zelf iets, haar docenten brengt ze ook wat bij. Tekst: Erik Betten

Nieuwsgierigheid is de basis ROC Mondriaan is een grote onderwijsinstelling met ruim 18.000 mbo-studenten op verschillende locaties. De vestiging vlak achter het station Hollands Spoor in Den Haag is een enorm gebouw vol gangen, trappen en lokalen. Het lijkt niet direct een leeromgeving waar een doofgeboren leerling als Lemmia op haar plek is. Maar dat is wel degelijk het geval. ‘Het gaat hier prima,’ zegt ze met een glimlach. Lemmia zit in een lokaal aan tafel met haar goede vriendin Fatima Taheri (17) en haar mentor Sandra Weijman om dit interview te geven. Ook al kennen de drie elkaar nog maar een dik half jaar, van onwennigheid is geen sprake. Lemmia volgde haar middelbare schoolopleiding aan de school voor doven en slechthorenden in Rotter-

04 | Geregeld | Zomer 2011


‘Je moet er wat meer de tijd voor nemen, eigenlijk is dat wel prettig’

dam. Ze haalde haar diploma toen ze achttien was en kwam daarna tussen de horende studenten terecht. Dit schooljaar begon ze met haar opleiding tot Helpende Zorg en Welzijn. ‘In de klas heb ik er altijd een tolk bij,’ vertelt Lemmia. Niet elke dag dezelfde, maar wel zoveel mogelijk dezelfde tolk Nederlandse Gebarentaal per dag. Lemmia is er tevreden over, maar volgens Weijman was het voor de docenten wel even wennen. ‘Lemmia is de eerste dove leerling die ik heb gehad, voor mij betekende dat wel dat ik wat dingen moest aanpassen.’ Weijman geeft de vakken Omgangskunde, Rekenen en Nederlands. ‘Het kunnen heel interactieve lessen zijn, waarbij veel leerlingen door elkaar praten. Ik had eerst niet door dat Lemmia – maar vooral de tolk – dat zo snel niet kon bijhouden. Nu is het af en toe dus even rustiger aan doen, zodat de tolk alles goed kan weergeven.’ Ook in het persoonlijke contact is het voor Weijman anders dan anders. ‘Ik vind het heel leuk. Wel speciaal eigenlijk. Het is een andere manier van communiceren. Je moet er wat meer moeite voor doen, wat meer tijd voor nemen. Eigenlijk is dat wel prettig.’ Ook al is er een tolk in de les, Weijman zou toch graag wat meer lesmateriaal op maat aanbieden. ‘Maar als docent heb je zo weinig tijd om dingen voor te bereiden, die ruimte is er gewoon niet.’

Vriendschap Fatima herinnert zich nog goed dat ze Lemmia voor het eerst zag. ‘Ik dacht: o, wat zielig, een doof meisje.’ Ze moet erbij lachen als ze het zegt, want ze weet nu wel beter. ‘Toen ik met haar ging praten, ontdekte ik hoe aardig ze is.’ Op school zijn de twee inmiddels een vast koppel. Lemmia’s doofheid zit haar niet in de weg. ‘Mijn neef is ook doof, dus ik weet er wel iets van, en ik kende ook al wel wat gebaren,’ legt Fatima uit. Het is een vriendschap zonder aanpassingen. ‘We zijn wie we zijn, dat past heel goed bij elkaar. Ik hoef er niets anders om te doen,’ zegt Fatima. Lemmia knikt erbij. Lemmia en Fatima willen later allebei graag met kinderen aan de slag, in de kinderopvang of op een school. Lemmia zou het liefste met dove kinderen aan de slag gaan. ‘Dan is de communicatie nooit een probleem.’ Het lukte echter niet om een stageplek te vinden die op haar wens aansloot. Net als tijdens haar vorige stage is ze ook nu aan het werk tussen horende kleuters – groep 2. Het gaat Lemmia prima af. ‘De kinderen zijn heel nieuwsgierig naar me. Ik leg ze uit dat mijn oren kapot zijn, dat vinden ze heel interessant. Ze willen ook heel graag wat gebaren leren. Dat kennen ze niet.’

Nieuwsgierigheid Inmiddels is het nieuwe er wel af voor Fatima en Weijman, maar de nieuwsgierigheid naar elkaar blijft. Zelfs tijdens het interview kan Weijman het niet laten om van een paar gebaren te vragen wat ze betekenen. Ze volgt geen cursus. ‘Lemmia geeft mij die cursus,’ lacht de docente. Het plezier in het onderlinge contact is zichtbaar. ‘Als we er niet uitkomen, pakt Lemmia haar mobiel om iets in de vorm van een sms’je aan me te laten zien. Soms typ ik ›

Zomer 2011 | Geregeld | 05


Lemmia in de pauze met vriendinnen Fatima en Laila

iets op de computer om het uit te leggen. Maar dat is steeds minder nodig.’ Weijman kijkt veel naar Lemmia als ze iets zegt, niet naar de tolk. ‘Daar pik ik veel van op. Zoals het gebaar voor Rotterdam dat je maakte,’ zegt ze tegen Lemmia. Fatima is alweer een stuk verder. Ze had al een voorsprong via haar neef, maar ze krijgt in de pauze van een tolk ook wat bijles. ‘Die leert me heel veel van die basisdingen. Daar heb ik heel veel aan.’ Maar er zijn ook gebaren die Lemmia in haar familie en met Fatima op haar eigen manier doet, bijvoorbeeld

‘Thee bijvoorbeeld. Wij werken niet met van die zakjes’ omdat het Nederlandse gebaar niet aansluit op de praktijk van hun Marokkaanse cultuur. ‘Thee bijvoorbeeld. Wij werken niet met van die zakjes’ – ze maakt het gebaar waarbij een denkbeeldig theezakje in een kopje wordt gehangen – ‘dus wij doen het zo’, waarna Lemmia een sierlijk schenkgebaar maakt. Een eigen naamgebaar heeft Fatima niet. Sterker nog, het is de eerste keer dat ze ervan hoort. ‘Dit is mijn naamgebaar,’ legt Lemmia uit, terwijl ze krulletjes draait

06 | Geregeld | Zomer 2011

in de lucht naast haar hoofd. ‘Omdat ik zoveel krullen had als klein kind.’ Met de tolk heeft Lemmia voor een aantal klasgenoten ook naamgebaren ontwikkeld, zodat ze snel snapt wie er aan het woord is tijdens de les. Vaak aan de hand van opvallende kenmerken van zo’n klasgenoot. Lemmia kijkt schattend naar Fatima. ‘Jouw naamgebaar moet je eigenlijk zelf bedenken. Maar het zou zoiets kunnen zijn’ - ze maakt het gebaar van een ketting - ‘omdat je die altijd draagt.’ Weer wat geleerd. ✔

Een tolk in de klas Vorig schooljaar waren er 377 dove en slechthorende studenten in Nederland die voor hun opleiding gebruik hebben gemaakt van een tolk. Dat is maar een klein deel van alle doven en slechthorenden in het regulier onderwijs. En deze groep wordt steeds groter. Het inzetten van een tolk Nederlandse Gebarentaal of een schrijftolk is één van de oplossingen om de communicatie in de klas te verbeteren en daarmee het rendement dat een student uit zijn opleiding haalt. Zowel leerlingen en studenten als onderwijsinstellingen kunnen voor meer informatie terecht bij Tolknet.


Tussen tussen de regels door

✔ Regulier onderwijs? Tolknet vroeg bezoekers van de NOT (Nationale Onderwijs Tentoonstelling) met welke aanpassingen dove en slechthorende leerlingen makkelijker regulier onderwijs kunnen volgen.

Corine den Besten-Vermaas Gezinsbegeleider/communicatiedocent Met behulp van een ambulant begeleider en door opdrachten visueel te maken. Of laat een docent van een dovenschool twee, drie keer langskomen om tips te geven. Ik kan me ook voorstellen dat docenten in de toekomst in een microfoontje praten en leerlingen de tekst op een beeldscherm kunnen lezen.

Renske Daanje Interne begeleider Op school hebben we twee slechthorende broertjes, dat gaat goed met 1-op-1 begeleiding. We zorgen voor zo weinig mogelijk omgevingsgeluiden en gebruiken solo-apparatuur. Daarnaast krijgen de leerlingen een weerbaarheidstraining: hoe krijg je overzicht op het plein, welke geluiden hoor je? En erover praten: je bent slechthorend, wat hoort daarbij en waar loop je tegenaan?

Roos Verploegen & Kimberly van Os MBO-Studenten Pedagogisch medewerker Een gebarentolk inzetten en een vak aanbieden waarbij horende leerlingen gebaren kunnen leren. Ook is het handig om een smartboard te gebruiken en leerlingen duidelijk aan te wijzen wat je bedoelt. En veel plaatjes gebruiken.

Chris Leinenga Docent basisonderwijs Ik zou in ieder geval zelf een cursus gebarentaal volgen. Verder zou ik handen en voeten gebruiken en de lesstof visueel maken door middel van plaatjes. Er komt binnenkort een Russisch meisje in de klas, net zoals bij haar zou ik met plaatjes uitleggen in welke volgorde we wat gaan behandelen.

Maartje Brouwer Docent Engels voortgezet onderwijs De mogelijkheden zijn enorm. Op onze school is een groot zorgteam dat leerlingen begeleidt. In de klas heb ik zelf twee leerlingen met soloapparatuur, dat probeer ik op een positieve en luchtige manier te benaderen. ✔

Zomer 2011 | Geregeld | 07


08 | Geregeld | Zomer 2011


Tussen de tolk regels geregeld door

✔ Met de hond op stap Cora Vos gaat elke zaterdagochtend met haar blindengeleidehond Barat naar de KynologenClub in Zoetermeer voor het volgen van de cursus Gedrag en Gehoorzaamheid. Gebarentolk Marcia Zaal vertaalt hierbij de instructies.

Zomer 2011 | Geregeld | 09


nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

SMS bij rampen Deze zomer wordt het alarmsysteem NL Alert in werking gesteld. Hiermee worden burgers bij rampen vroegtijdig via een sms op hun mobiele telefoon gealarmeerd en geïnformeerd.

Gebarenwoordenboek iSignNGT Het Nederlands Gebarencentrum heeft een gebarenwoordenboek voor de iPad en iPhone gelanceerd: iSignNGT. Dit is de eerste applicatie in Nederland met standaardgebaren uit de Nederlandse Gebarentaal. Deze ‘app’ bevat 650 basisgebaren, tekeningen, plaatjes en pictogrammen en is gratis beschikbaar. Leuk voor iedereen die wil kennismaken met de Nederlandse Gebarentaal en voor mensen die NmG (Nederlands met ondersteunende Gebaren) gebruiken.

Buitenlandse studenten ook recht op tolk De Nederlandse nationaliteit is niet noodzakelijk om een te tolk in te zetten tijdens een opleiding. Studenten uit het buitenland kunnen zonder problemen een tolkvoorziening aanvragen als zij geregistreerd staan als inwoner van een Nederlandse gemeente en staan ingeschreven bij een Nederlandse school.

Workshop Nieuwe Gebaren Op de hoogte blijven van de nieuwste gebaren? Op 30 juni is er in Rotterdam een workshop Nieuwe Gebaren. Hier worden 80 tot 100 nieuwe gebaren de lucht in gewapperd. Van nieuws uit de wereld, politie en justitie tot automerken. Aanmelden kan op www.swedoro.nl

10 | Geregeld | Zomer 2011


Tussen decolumn regels door bart

Passend Onderwijs?

Verbijsterend...

Tolkmatch Deze zomer wordt een compleet nieuwe versie van Tolkmatch, het online bemiddelingsprogramma van Tolknet, gelanceerd. Meer keuze, meer gemak.

Al gehoord?! Colleges en werkgroepen zijn lastig te volgen als je slechthorend of doof bent. Onderzoekers van de Hogeschool Utrecht onderzoeken daarom samen met de universiteiten van Oldenburg en Groningen de ‘hoor’-omstandigheden van studenten in het hoger onderwijs. Dit project ‘Al gehoord?!’ moet leiden tot een betere (auditieve) toegankelijkheid voor doven en slechthorenden in het onderwijs.

Iedereen die te maken heeft met onderwijs weet dat de Minister van OC&W eind januari een brief naar de Tweede Kamer stuurde. Hierin stond dat er een nieuw stelsel voor Passend Onderwijs komt. De Minister komt tot de conclusie dat het huidige beleid niet houdbaar is. Steeds meer leerlingen krijgen een indicatie voor speciale ondersteuning. En dat kost natuurlijk veel geld. Nu het huidige kabinet als belangrijke doelstelling heeft de uitgaven meer met de inkomsten in evenwicht te brengen, leidt dit tot problemen. Er moet bezuinigd worden. Het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs moet omlaag. Het onderwijs aan en de begeleiding van kinderen met gehoorproblemen wordt hiermee hard geraakt. Hiertegen is breed maatschappelijk verzet gerezen. Dove kinderen en hun ouders hebben deze bezwaren tijdens een werkbezoek van Minister Van Bijsterveldt ook zelf met haar besproken. De protesten hebben resultaat opgeleverd: de bezuinigingen worden een jaar uitgesteld. Wat er daarna gebeurt? Komt van uitstel ook afstel of wordt ‘Passend Onderwijs’ alsnog ‘Passend binnen het Budget Onderwijs’? ✔ Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Zomer 2011 | Geregeld | 11


goed geregeld

Reisorganisatie steunt lokale dovengemeenschap

‘Dit moeten anderen ook meemaken!’ Duurzaam toerisme is populair. Steeds meer reizigers willen een duurzame vakantie waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de natuur en het milieu maar ook met de lokale bevolking op de bestemming. Dat de lokale bevolking de vruchten plukt van het toerisme wordt steeds belangrijker vind ook Stefan Wesemann. Hij is samen met zijn vader Johan en broer Jos de initiatiefnemer van Wesemann Travel. Een reisorganisatie die heerlijke vakanties combineert met bijzondere ontmoetingen met lokale (dove) bewoners en hun cultuur. Johan Wesemann is zelf doof en staat bekend als voorvechter van emancipatie van doven in Nederland en daarbuiten. Hij en zijn zoons kwamen op het idee voor dit reisbureau tijdens een gezamenlijke vakantie in Tanzania. Stefan Wesemann vertelt: ‘De reis werd georganiseerd door de lokale dovengemeenschap. Zij lieten ons het land zien en organiseerden allerlei activiteiten. Dit vonden we zo bijzonder dat we dachten, dit moeten anderen ook meemaken!’

Ontmoetingen De reizen worden georganiseerd in samenwerking met lokale bewoners in het land van bestemming, zij voeren het reisprogramma uit. Ze leiden reizigers rond door hun eigen land en organiseren zelf activiteiten. Hierbij betrekken zij familie en vrienden. Bijzonder voor de dove én horende reizigers zijn de authentieke ontmoetingen met lokale bewoners die hierdoor ontstaan. Wie mee gaat op reis moet niet gek opkijken van een spontaan potje voet-

12 | Geregeld | Zomer 2011

bal of een uitnodiging bij iemand thuis. Bij het organiseren van de reis worden dove locals ingezet als activiteitenbegeleider, reisleider, tolk of chauffeur. Op die manier verdienen zij er ook geld mee. Maar dat is niet het enige wat de reisorganisatie doet. Wesemann Travel investeert ook op andere manieren in de ontwikkeling van de lokale gemeenschap. Stefan vertelt over een recent project: ‘We hebben met een paar lokale dove vrouwen een naaiatelier opgezet. Ze kunnen daarmee kleren maken en verkopen op de markt. Hoe meer reizen er gemaakt worden, des te meer vergelijkbare projecten we kunnen opzetten. Wij hopen daarmee een bijdrage te kunnen leve-


column margreet

ren aan een duurzame ontwikkeling van de lokale dovengemeenschap.’

Reisaanbod Het reisaanbod beperkt zich momenteel tot Tanzania en Zanzibar. Maar er worden voorbereidingen

Geeft niets hoor ‘Geeft niets hoor,’ zei de verkoper van een pietepeuterig dierenwinkeltje in Dreischor tegen mij nadat ik zei dat ik slechthorend was. Hij deed daarna beter zijn best, verkleurde af en toe van lichtrood naar donkerrood. En werd steeds rustiger naarmate ik hem steeds meer vragen stelde (‘Is stro goed voor mijn kippen om te leggen?’), en zijn antwoorden goed kon verstaan (‘Doe dan natuurazijn in hun drinkwater, verdrijft de bloedluizen die door het stro tussen hun veren gaat zitten’). Ik vond zijn reactie ‘Geeft niets hoor’ wel schattig, en veel beter dan: ‘Oh, wat erg voor u.’ Maar het bevreemdt mij ook een beetje, want zo lijkt het alsof het mijn schuld is dat ik slechthorend ben en hem daarom niet kan verstaan. Dat ik mijn oren kapot heb laten vallen. Want als je het meest dierbare kopje laat vallen van je tante, dan zegt ze ook zo liefkozend tandenknarsend: ‘Dat geeft niet hoor, lieverd.’ Natuurlijk bedoelde die verkoper dat niet zo. Ik zag dat hij verlegen werd en dat zijn reactie waarschijnlijk daaruit voortkwam. Waarschijnlijk, want dat vul ik nu natuurlijk in. Het is ook een soort standaardreactie, net als: ‘Dat maakt niet uit, hoor’ of ‘Zal ik maar zeggen’. Mensen beseffen vaak niet wat ze nu eigenlijk precies zeggen. En kunnen daardoor onbedoeld andere mensen kwetsen of in verwarring brengen. Of een glimlach op hun gezicht brengen, zoals bij mij. Het is maar hoe je ermee omgaat.

getroffen om een reis naar Rusland samen te stellen. ‘We willen in samenwerking met Russische doven een treinreis organiseren van Moskou naar Siberië, waarbij je onderweg verschillende plaatsen kunt bezoeken. Het is ons streven om dit in de loop van 2012 aan te kunnen bieden. We hebben hier zelfs al aanmeldingen voor terwijl we er nog aan moeten beginnen!’ ✔ www.meetanotherworld.com

Communicatie, iedereen heeft er mee te maken. Ik ook, hoewel ik als zwaar slechthorende meer moeite moet doen om de communicatie soepel te laten verlopen. En dat kan niet van één kant komen. Dat vergt begrip, openstaan voor elkaar en geduld. Nu kun je niet van elke verkoper verwachten dat hij meteen begrijpt wat slechthorendheid of doofzijn inhoudt. Of dat hij meteen weet hoe hij moet communiceren. Daarbij help ik hem, met begrip en geduld. Met een grap zorg ik ervoor dat hij weer van donkerrood naar lichtrood kleurt. En na het afrekenen en goedendag zeggen, kan hij weer op adem komen. ✔ Margreet Joosen Margreet is 45 jaar, woont samen met haar vriend in een dijkhuisje in Zonnemaire met een hond, 3 katten, 8 kippen en een haan. Zij is slechthorend en werkt voor de Dienst Landelijk Gebied. Haar motto: haal alles uit het leven en geniet ervan.

Zomer 2011 | Geregeld | 13


geregeld er op uit

Wat te doen deze zomermaanden‌

22-23 juli

Deaf in the picture Van 23 t/m 26 juni 2011 strijkt Deaf in the Picture neer in bioscoop Het Ketelhuis te Amsterdam. Dit jaar is de derde editie van het vierjaarlijkse, internationale festival met films van en over doven. www.deafinthepicture.nl

23 - 26 juni

De Parade Iedere vrijdag- en zaterdagavond worden theater- en muziekvoorstellingen toegankelijk gemaakt met een gebarentolk, iedere zondagmiddag een kindervoorstelling. Het reizend festival de Parade is te vinden in Rotterdam, Amsterdam, Den Haag en Utrecht. www.deparade.nl. 16 juni t/m 21 augustus

juni aug

Kunstmarkt Deventer Zomers strandfeest Na een succesvolle eerste strandeditie in 2010 organiseert MuteSounds dit jaar opnieuw een feest op het Scheveningse strand. Het strandfeest vindt plaats in de laatste week van augustus of de eerste week van september op een spetterende locatie. Uiteraard kunnen de bezoekers rekenen op een zomerse avond met een zomers thema. www.mutesounds.nl Scheveningen

8-13 aug Theaterweek Deze zomer kunnen 30 dove kinderen van 6 t/m 15 jaar deelnemen aan een theaterweek in Havelte. Tijdens deze week kunnen kinderen in een natuurlijke omgeving workshops volgens zoals: mime, acrobatiek, dans, clownerie, decor en kostuums maken. www.stichting-commex.com 8 t/m 13 augustus in Havelte

Geef uw ogen goed de kost op de kunstmarkt in Deventer. Twee dagen lang gratis genieten van beeldende kunst in de historische binnenstad van Deventer. Maak kennis met de makers en geniet van lekker eten en drinken. Beide dagen van 10:00 tot 17.00 uur. www.deventerkunstmarkt.com 22 en 23 juli in Deventer

Pannenkoekenfietsdag Iedere donderdag in juli en augustus pannenkoekenfietsdag bij de Twentse Zuivelboerderij Effink in Markelo. De Twentse Boerin ontvangt u op de boerderij met een kopje koffie met kruidkoek, daarna fietsend de natuur in. Als afsluiting van de dag, een verse boerenpannenkoek. www.twentseboerin.com Elke donderdag juli en augustus in Markelo

juli aug


Tussen geregeld de regels in beeld door

6 vragen aan... Trude Schermer Trude Schermer, directeur van het Nederlands Gebarencentrum is ruim dertig jaar geleden begonnen. In een tijd dat gebaren verboden waren en de term Nederlandse Gebarentaal (NGT) nog niet bestond. Onderzoek naar NGT en het maken van woordenboeken is de rode draad door haar loopbaan waarmee zij de ontwikkeling van de Nederlandse Gebarentaal en de positie van dove mensen heeft helpen vormgeven.

Waarom heeft u dit vak gekozen? ‘Door colleges van prof. Ben Tervoort, hoogleraar Algemene Taalwetenschap. Hij was een zeer bevlogen docent en onderzoeker. Na zijn colleges over het dovenonderwijs besloot ik onderzoek te doen naar de communicatie tussen horende moeders en dove baby’s. Daarna ging ik naar de VS voor een onderzoek naar ASL* maar de professor vroeg me terug te komen om het eerste Nederlandse gebarenwoordenboekproject op te zetten.’ Wat doet u als directeur van het Gebarencentrum? ‘Samen met Corline Koolhof run ik deze organisatie met twaalf medewerkers, dat is ontzettend leuk en afwisselend. Zo heb ik te maken met financiën, personeelzaken en verantwoording naar subsidiegevers. Maar ik werk ook mee aan de productie van gebarenwoordenboeken, het onderhoud van onze lexicon database en de begeleiding van onderzoeken.’ Waar wordt u blij van? ‘Van de mensen met wie ik werk en het bedenken en ontwikkelen van nieuwe producten zoals de iPad- en iPhone-applicatie voor NGT die net is gelanceerd. Ik word ook blij van de generatie dove jongeren die echt tweetalig is opgegroeid. Ze zijn zelfbewust, maken gebruik van alle mogelijkheden die ze hebben en zijn zeer internationaal georiënteerd.’

Waar heeft u moeite mee? ‘Dat het tweetalig opvoeden van dove kinderen minder vanzelfsprekend wordt: aan de ene kant zie je een enorme belangstelling voor het aanbieden van gebaren bij horende baby’s van horende ouders, aan de andere kant krijgen dove baby’s van horende ouders nauwelijks of geen toegang tot NGT. Twee- of meertaligheid biedt zoveel perspectieven.’ Wat is uw grootste succes? ‘Een mijlpaal vond ik de Van Dale Nederlandse Gebarentaal. Het is bijzonder om dat boek naast alle andere Van Dale’s in de boekhandel te zien staan. Ik zie dit overigens niet als mijn grootste succes, maar als het grootste succes van het Nederlands Gebarencentrum.’ Heeft u een wens voor het Gebarencentrum of de Nederlandse Gebarentaal? ‘Mijn grootste wens is dat NGT wettelijk beschermd wordt, NGT als (eindexamen)vak op middelbare scholen gekozen kan worden en dat dove kinderen echt tweetalig kunnen opgroeien. Ik hoop dat het Nederlands Gebarencentrum daar nog heel lang een bijdrage aan kan leveren.’ ✔

* ASL =American Sign Language

Zomer 2011 | Geregeld | 15


 

Telefoon 0346 332332

Teksttelefoon 0346 332333

Chat via www.tolknet.org

E-mail info@tolknet.org

Internet www.tolknet.org

7

Mobiele teksttelefoon tolknet@annies.nl

Meer weten over een tolk voor doven of slechthorenden? Bij Tolknet kunt u terecht voor informatie én voor het vinden van een geschikte tolk.


Geregeld NR5