Issuu on Google+

Geregeld...

Lente 2011 nummer 4

door Tolknet

✔ Calamiteiten

‘De overheid gaat er vanuit dat iedereen alles hoort’

✔ Nieuwtjes

Frans of Spaans leren met behulp van gebaren

Een kwartaaluitgave van

✔ Tolksituatie

Bij een reanimatiecursus

✔ Niek Bouwhuis:

‘Voor het eerst in tijden konden we weer echt met elkaar communiceren’


Inhoud

colofon

Geregeld… is het relatiemagazine van Stichting Tolknet dat als doelstelling heeft te informeren over Tolknet, tolken en tolkvoorzieningen voor doven en slechthorenden. Geregeld… verschijnt 4 keer per jaar. Geregeld… ook ontvangen? Aanmelden kan via redactie@tolknet.org Redactie Susanne Kuitenbrouwer Hazel Hardijzer Janieke Gritter Redactieadres E-mail: redactie@tolknet.org Postadres: Postbus 936 3800 AX Amersfoort Concept en ontwerp Ron de Hoog Fotografie Marco Hofsté Eline Visscher Druk Kunstdrukkerij Mercurius Oplage: 4750 Contact Tolknet info@tolknet.org Telefoon: 0346 332332 Teksttelefoon: 0346 332333 www.tolknet.org

03 Column Susanne De hoofdredacteur: veilig?

04 Minder horen Niek Bouwhuis kreeg op latere leeftijd te maken met achteruitgang van zijn gehoor. Het inzetten van een schrijftolk betekent een wereld van verschil.

07 Niet meer zonder Geregeld vroeg tolken op de Tolknet Tolkendag waar zij niet meer zonder kunnen.

08 Tolk geregeld Foto van een bijzondere tolksituatie, deze keer een reanimatieoefening.

10 Nieuwtjes en regels Nieuwtjes op het gebied van communicatie en tolken, weetjes over de tolkvoorzieningen en een cartoon.

11 Column Bart De directeur van Tolknet: veranderingen.

12 Niet goed geregeld Doven en slechthorenden worden niet gewaarschuwd bij calamiteiten. Hier moet verandering in komen, vindt ook Signaal. Signaal brengt dit onder de aandacht bij de politiek.

13 Column Wouter Column van gebarentolk Wouter Spruijt: Maslow.

14 Geregeld er op uit Tips voor voorjaarsuitjes.

15 In beeld

Geregeld is gemaakt van milieuvriendelijk materiaal.

02 | Geregeld | Lente 2011

6 vragen aan Henk Buis, beleidsadviseur bij UWV.


column susanne

Veilig?

04

Tussen decolumn regels door bart

nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

Regel het simpel zelf Tolkmatch wordt vernieuwd: meer gemak, meer mogelijk-

Tolknet on the road Tolknet organiseert dit jaar speciale infodagen op verschillende locaties in het land. Tijdens deze zaterdagen: een demonstratie ‘Hoe vind ik een tolk’, persoonlijk advies en (nieuwe) tolken leren 2 juli regio Noord kennen door middel van Assen speeddaten. Houd de website in de gaten voor data en locaties. www.tolknet.org 1 oktober regio Midden Leusden

heden en meer keuze. Tolkmatch is het programma waar-

10

mee mensen gemakkelijk een

Attentie, attentie…

5 november regio Oost Arnhem

7 mei regio West Den Haag

tolk kunnen zoeken. Zelf of via

Babyboomer goed gehoor!

Tolknet. Klanten van Tolknet en tolken ontvangen hierover meer informatie.

een goed gehoor houden dan hun ouders. Opmerkelijk, omdat er van uit wordt gegaan dat het percentage slechthorenden juist toeneemt. Voor de naoorlogse ‘rock

Je Zal Het Maar Hebben Gemist In het BNN tv-programma ‘Je Zal Het Maar Hebben’ gaat Valerio op pad met de doofblinde Maartje, de dove Serhat, Michel met het syndroom van Usher en Koen die tinnitus (oorsuizen) heeft. Op www.uitzendinggemist.nl zijn de afleveringen (met ondertiteling) terug te zien.

10 | Geregeld | Lente 2011

12

Uit recent onderzoek is gebleken dat babyboomers langer

10 december regio Zuid Den Bosch

‘n’ roll-generatie’ blijkt dit niet op te gaan. Waarschijnlijk

RTT Tolknet

heeft slechts een klein deel van het gehoorverlies te maken met leeftijd en een veel groter deel met andere facto-

Tolknet is voortaan ook

ren, zoals langdurige blootstelling aan lawaai, drink- en rookge-

bereikbaar via Real Time

woontes, infectieziekten en medicijngebruik. Bron: www.hoorzaken.nl

Texting (RTT) op de mobiele teksttelefoon. www.tolknet.org

Frans leren met gebarentaal Op ongeveer 100 scholen in Nederland leren (horende) leerlingen Frans, Engels of Spaans met behulp van gebaren. Deze methode heet Accelerative Integrated Method (AIM), omdat de methode alle elementen van het leren van een taal combineert. Als de docent praat, wordt met gebaren de betekenis van het woord duidelijk gemaakt en spreken alle leerlingen mee met de docent. Op die manier leren leerlingen sneller de vreemde taal. Aan het eind van het eerste schooljaar hebben leerlingen hierdoor een goede spreekvaardigheid, ruime woordenschat en kennis van de grammatica. www.aimlanguagelearning.com

Veranderingen In de rubriek ‘Uitgelicht’ gaat het deze keer over slechthorendheid op latere leeftijd. Dit is één van de vele veranderingen die ons lichaam in de loop van het leven ondergaat. Ons hele leven staat in het teken van veranderen, of we dat nou leuk vinden of niet. Ook de oude Griekse filosofen wisten het al: ‘Panta rhei’, alles stroomt. Je kan op verschillende manieren met veranderingen omgaan: je accepteert ze, je beïnvloedt ze of je verzet je ertegen. Verzet is meestal zinloos, beïnvloeding kan lang niet altijd, dus acceptatie is vaak een goede keuze. Betekent dit dat je alle veranderingen willoos moet accepteren? Nee, integendeel, bij acceptatie ga je ook na wat de invloed is en hoe je de gevolgen kan beïnvloeden. Ook Tolknet heeft te maken met veranderingen. De omgeving van Tolknet is in beweging; de mogelijkheden, de tolkgebruikers en de tolken veranderen. Tolknet verandert mee, van tolkbemiddelingsbureau naar hét bureau voor deskundig advies over alles rondom het inzetten van een tolk en tolkvoorzieningen. De bemiddelingsdienst van Tolknet gaat makkelijker worden, met meer keuzemogelijkheden. Wat niet zal veranderen, is de betrokkenheid van Tolknet. ✔ Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Lente 2011 | Geregeld | 11

Iedereen had een mening over de berichtgeving bij de brand in Moerdijk. Overdreven onrust zaaien, geen onafhankelijk onderzoek, grootste milieuramp ooit... Ook bij Tolknet spraken we erover bij het koffiezetapparaat. Niet alleen over de berichtgeving achteraf, maar ook over de alarmering op het moment zelf. Zo vertelde één collega hoe zijn vader hem direct per sms waarschuwde de ramen en deuren te sluiten. Deze collega woont helemaal niet in de buurt van Moerdijk en kon er wel om lachen. Ik herken dat wel, ik heb ook een persoonlijk waarschuwingssysteem in de vorm van mijn moeder. Ik ben op de hoogte van besmette geitenboerderijen in de buurt, ken de symptomen van de ziekte van Lyme en eet voorlopig geen Duits varkensvlees. Maar wat nou als er een ramp gebeurt en niemand vertelt je dat? Wat als je de sirenes of luidsprekers niet hoort? Je loopt gevaar en je weet het niet eens. In de rubriek ‘goed geregeld’ deze keer meer over het ontbreken van een goed alarmeringssysteem voor doven en slechthorenden in Nederland. Deze keer doop ik de rubriek om tot ‘niet goed geregeld’… ✔ Susanne Kuitenbrouwer Hoofdredacteur

Lente 2011 | Geregeld | 03


uitgelichttussen de regels Geregeld

Van ontkenning naar acceptatie

Niek Bouwhuis (79) kreeg in 2002 het bericht dat zijn gehoor achteruit ging. Vijf jaar van toenemende doofheid, spanning en isolement volgden. Tot hij in 2007 voor het eerst kennismaakte met het fenomeen van de schrijftolk. ‘Ik zou willen dat ze er altijd bij kon zijn.’ Tekst: Erik Betten

Nooit meer zonder schrijftolk Bouwhuis wilde zelf niet snel geloven dat zijn gehoor verslechterde. Hij was een druk bezet man met allerlei activiteiten. Oud-directeur van een installatiebedrijf voor centrale verwarmingen, actief in allerlei besturen. Dat zijn vrouw Gerda steeds harder tegen hem moest praten om zich verstaanbaar te maken, merkte hij niet. Dat hij in vergaderingen steeds vaker dingen niet opving, viel eerst ook niet op. Maar toen van links en rechts de signalen steeds duidelijker werden, liet Bouwhuis zich onderzoeken. En bij elk herhalingsonderzoek in het ziekenhuis werden de berichten negatiever. Tot op een zeker moment het ene oor als volledig doof werd beschouwd. Het andere oor functioneert nu met een gehoorapparaat nog enigszins. Maar alleen wie naast hem staat en hard spreekt in een verder stille ruimte, kan hij verstaan. ‘Het leidde tot spanningen, privé,’ vertelt Bouwhuis, aan

04 | Geregeld | Lente 2011


tafel in zijn appartement in Lelystad. Naast hem zit zijn vaste schrijftolk, en ook zijn vrouw Gerda en dochter Elda zijn aangeschoven. ‘In gesprekken met maatschappelijk werk had ik eerst niet zoveel trek,’ bekent Bouwhuis. ‘Mijn vrouw wel, die heeft er al vroeg wat aan gehad.’ Ze haakt in: ‘Hij was nooit zo’n man van veel woorden. Ik ben degene thuis die graag mag praten. Zeg maar gerust kletsen. Maar ja, als je merkt dat hij je niet meer verstaat, dan heeft kletsen ook niet zoveel zin.’ Met het wegvallen van het gehoor veranderden ook de omgangsvormen tussen de beide echtelieden ingrijpend. ‘Het is nu soms zo dat we een gesprek beginnen, maar dat ik na vijf minuten zeg: ik stop nu even. Want ik moet echt tetteren en dat houd ik niet lang vol,’ zegt Gerda. ‘De maatschappelijk werker noemde het omgaan met gehoorverlies een rouwproces. En dat klopt wel.’

Omslag De omslag kwam voor de leden van het gezin op verschillende momenten. Voor moeder en dochter was een familiedag van de Stichting Plotsdoven een belangrijk moment. Elda: ‘Je weet dat je niet de enige bent in die situatie, maar het is toch fijn om het er met lotgenoten over te hebben.’ Gerda kreeg nuttige tips. ‘Ze zeiden: je loopt alles voor hem te doen en op te lossen. Dat moet je niet doen. Laat het hem zelf maar uitzoeken. Dat klinkt hard, maar anders wordt de relatie heel ongelijkwaardig.’ Voor Niek Bouwhuis kwam de omslag op 17 juni 2007. Hij heeft de datum opgeschreven, zo belangrijk vindt hij dat moment. ‘Het was de dag dat we voor het eerst een gesprek hadden met een schrijftolk.’ Bouwhuis herinnert zich het geweldige gevoel dat het lezen van de gesproken woorden op het scherm bij hem teweeg bracht. Geen samenvatting achteraf, nee, álle gesproken woorden. ‘Ineens deed ik weer mee. Kon ik volwaardig aan het gesprek deelnemen. De wereld ging weer voor me open.’ De herinnering aan die periode is niet alleen maar positief. Bouwhuis betreurt het dat hij pas zo laat op de mogelijkheden van een schrijftolk werd gewezen. ‘In het medische circuit is dat nooit gebeurd. Zelfs KNO-artsen in het ziekenhuis weten van niks. En als je dan met een schrijftolk komt, wordt er soms nog wat afwijzend op gereageerd ook.’ Voor Bouwhuis overigens geen reden om te aarzelen bij het inzetten van de tolk. Het is zijn recht, en bovendien kan hij niet meer zonder.

Net familie

‘Met de schrijftolk ging mijn wereld weer open’

Al vrij vroeg kwam Bouwhuis in aanraking met de schrijftolk die hij nu eigenlijk altijd meeneemt. Er is een vertrouwensband gegroeid die voor Bouwhuis erg belangrijk is. ‘Ik ben op mijn gemak als zij erbij is. Het is net of ik er nog een dochter bij heb. Ze weet ook dingen van ons die onze kinderen niet eens weten.’ De basis voor die vertrouwensband werd gelegd tijdens de gesprekken die Niek en Gerda Bouwhuis onder begeleiding van maatschappelijk werk met elkaar voerden, met een schrijftolk. ‘Voor het eerst in tijden konden we zo weer echt ›

Lente 2011 | Geregeld | 05


Bouwhuis met zijn dochter Elda

met elkaar communiceren,’ vertelt hij. Gerda beaamt dat. ‘We konden uitspreken wat ons dwarszat, wat we voelden en beleefden. Want in die periode ervoor waren we toch als het ware wat los van elkaar gaan leven. Met die gesprekken zijn we weer dichter bij elkaar gekomen.’ Bouwhuis probeert het altijd zo te regelen dat hij met zijn ‘eigen’ tolk op pad kan. ‘Andere tolken doen het ook prima hoor. Maar het voelt dan toch wat anders.’ Op de vraag wanneer hij van een schrijftolk gebruik maakt,

‘Als het erop aankomt, kan ik niet meer zonder de schrijftolk. Ik zou ook niet meer willen’ ontstaat wat discussie. Bouwhuis blijkt toch wat reserve te voelen bij het inzetten van een tolk voor ‘leuke’ dingen. Voor zakelijke gesprekken, vergaderingen of een bezoek aan een arts voelt hij geen drempel. Voor een familiefeest of gewoon eens een goed gesprek met zijn vrouw ligt dat anders. ‘Je hebt dertig uur, daar moet je toch een beetje zuinig mee zijn,’ zegt hij. Gerda is het daar niet mee eens. ‘Elk jaar hebben we extra uren aan-

06 | Geregeld | Lente 2011

gevraagd en gekregen. Die mogelijkheid is er gewoon en die moet je dan ook gebruiken.’ Bouwhuis knikt. ‘Ik zou haar er eigenlijk altijd wel bij willen hebben.’ Soms treft Bouwhuis nog wel eens plots- en laatdoven die niets van een tolk moeten weten. ‘Dat is mijn eer te na, zeggen ze dan. Alsof dat er wat mee te maken heeft. Natuurlijk wil ik ook wel eens iets helemaal zelf kunnen doen, maar als het erop aankomt, kan ik niet meer zonder de schrijftolk. Ik zou ook niet meer willen.’ ✔

2 miljoen slechthorenden In 2007 waren er bij de Nederlandse huisartsen ruim 685.000 gevallen bekend van mensen die niet goed konden horen, maar uit een enquête bleek dit slechts het topje van de ijsberg. Een kleine 2 miljoen mensen heeft moeite om een gesprek te volgen als er drie of meer mensen tegelijk aan meedoen. Daarvan zijn ongeveer 440.000 mensen 75 jaar of ouder. Een ander onderzoek kwam uit op 1,2 miljoen mensen van 60 jaar en ouder die het niet kunnen verstaan als iets in een groep wordt gezegd, of als er geluiden op de achtergrond zijn. Een schrijftolk biedt in zulke situaties uitkomst.


Tussen tussen de regels door

✔ Waar kunt u niet meer zonder? De heer Bouwhuis, van het interview op de vorige pagina’s, kan niet meer zonder een schrijftolk. Tolknet vroeg tolken op de ‘Tolknet Tolkendag’ waar zij niet meer zonder kunnen.

Anneleen van Leeuwen ‘Mijn gezin; mijn man en twee dochters van drie en één jaar. Daarnaast mijn bed en mijn nachtrust. Maar ja, echt niet zonder kunnen? Ik ben erg op mijn nachtrust gesteld, laat ik het zo zeggen.’

Mirjam Doeve ‘Mijn parkietje, daar zou ik niet zonder kunnen. Het is een grasparkiet en hij kan praten, maar hij begrijpt niet wat hij zegt hoor. Hij zegt bijvoorbeeld ‘Waar is Mirjam?’ En soms zegt hij ‘kleine koekert’… Dat heeft hij niet van mij hoor, dat is nog van mijn moeder!’

Willeke Kreling ‘Mijn gezin en mijn auto. Een auto is erg praktisch met drie meiden. Zeker als je net zoals ik in the middle of nowhere woont. Anders zou ik met een buurtbus moeten. Voor tolkopdrachten is een auto natuurlijk ook erg handig.’ Nathaly Tweeboom ‘Ik zou niet meer zonder mijn zoontje kunnen. Hij is 3 jaar oud en noemt mij vaak zijn ‘prinses’. Dan zegt hij ‘Kom papa, we gaan haar redden!’ Alhoewel ik soms niet meer weet welke superheld hij deze keer is. De ene keer is hij Superman, de andere keer Batman.’

Linda de Bresser ‘In het leven kun je eigenlijk niet meer zonder Internet. Maar ja of dat echt zo is? Je weet het pas als je het niet meer hebt. Dan weet je pas hoe het is om iets te missen en of je er niet zonder kan.’

Jetske Tinnevelt ‘Zonder Gebarentaal. En Hester natuurlijk. Ik zou ook niet zonder Hester kunnen, zij is mijn vriendin. Waarschijnlijk gaan we binnenkort samenwonen, als het lukt om een betaalbare huurwoning te vinden.’

Lente 2011 | Geregeld | 07


08 | Geregeld | Lente 2011


Tussen de tolk regels geregeld door

✔ Als elke seconde telt Astrid Haanstra volgt voor haar werk een cursus Bedrijfshulpverlening (BHV), hierbij zet ze een tolk in. Voor het onderdeel EHBO moet zij onder andere leren reanimeren, gebarentolk Dido Mirck vertaalt de instructies van de docent.

Lente 2011 | Geregeld | 09


nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

Regel het simpel zelf Tolkmatch wordt vernieuwd: meer gemak, meer mogelijk-

Tolknet on the road Tolknet organiseert dit jaar speciale infodagen op verschillende locaties in het land. Tijdens deze zaterdagen: een demonstratie ‘Hoe vind ik een tolk’, persoonlijk advies en (nieuwe) tolken leren 2 juli regio Noord kennen door middel van Assen speeddaten. Houd de website in de gaten voor data en locaties. www.tolknet.org 1 oktober regio Midden Leusden

heden en meer keuze. Tolkmatch is het programma waarmee mensen gemakkelijk een

5 november regio Oost Arnhem

7 mei regio West Den Haag

tolk kunnen zoeken. Zelf of via Tolknet. Klanten van Tolknet en tolken ontvangen hierover meer informatie.

10 december regio Zuid Den Bosch

Je Zal Het Maar Hebben Gemist In het BNN tv-programma ‘Je Zal Het Maar Hebben’ gaat Valerio op pad met de doofblinde Maartje, de dove Serhat, Michel met het syndroom van Usher en Koen die tinnitus (oorsuizen) heeft. Op www.uitzendinggemist.nl zijn de afleveringen (met ondertiteling) terug te zien.

10 | Geregeld | Lente 2011

RTT Tolknet Tolknet is voortaan ook bereikbaar via Real Time Texting (RTT) op de mobiele teksttelefoon. www.tolknet.org


Tussen decolumn regels door bart

Attentie, attentie…

Babyboomer goed gehoor! Uit recent onderzoek is gebleken dat babyboomers langer een goed gehoor houden dan hun ouders. Opmerkelijk, omdat er van uit wordt gegaan dat het percentage slechthorenden juist toeneemt. Voor de naoorlogse ‘rock ‘n’ roll-generatie’ blijkt dit niet op te gaan. Waarschijnlijk heeft slechts een klein deel van het gehoorverlies te maken met leeftijd en een veel groter deel met andere factoren, zoals langdurige blootstelling aan lawaai, drink- en rookgewoontes, infectieziekten en medicijngebruik. Bron: www.hoorzaken.nl

Frans leren met gebarentaal Op ongeveer 100 scholen in Nederland leren (horende) leerlingen Frans, Engels of Spaans met behulp van gebaren. Deze methode heet Accelerative Integrated Method (AIM), omdat de methode alle elementen van het leren van een taal combineert. Als de docent praat, wordt met gebaren de betekenis van het woord duidelijk gemaakt en spreken alle leerlingen mee met de docent. Op die manier leren leerlingen sneller de vreemde taal. Aan het eind van het eerste schooljaar hebben leerlingen hierdoor een goede spreekvaardigheid, ruime woordenschat en kennis van de grammatica. www.aimlanguagelearning.com

Veranderingen In de rubriek ‘Uitgelicht’ gaat het deze keer over slechthorendheid op latere leeftijd. Dit is één van de vele veranderingen die ons lichaam in de loop van het leven ondergaat. Ons hele leven staat in het teken van veranderen, of we dat nou leuk vinden of niet. Ook de oude Griekse filosofen wisten het al: ‘Panta rhei’, alles stroomt. Je kan op verschillende manieren met veranderingen omgaan: je accepteert ze, je beïnvloedt ze of je verzet je ertegen. Verzet is meestal zinloos, beïnvloeding kan lang niet altijd, dus acceptatie is vaak een goede keuze. Betekent dit dat je alle veranderingen willoos moet accepteren? Nee, integendeel, bij acceptatie ga je ook na wat de invloed is en hoe je de gevolgen kan beïnvloeden. Ook Tolknet heeft te maken met veranderingen. De omgeving van Tolknet is in beweging; de mogelijkheden, de tolkgebruikers en de tolken veranderen. Tolknet verandert mee, van tolkbemiddelingsbureau naar hét bureau voor deskundig advies over alles rondom het inzetten van een tolk en tolkvoorzieningen. De bemiddelingsdienst van Tolknet gaat makkelijker worden, met meer keuzemogelijkheden. Wat niet zal veranderen, is de betrokkenheid van Tolknet. ✔ Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Lente 2011 | Geregeld | 11


niet goed geregeld

Overheid alarmeert dove en slechthorende burgers niet

‘Doofheid en slechthorendheid door overheid vaak verkeerd ingeschat’ Met het huidige systeem om burgers te alarmeren worden doven en slechthorenden nauwelijks bereikt. En dat terwijl er op dit moment een goed en betrouwbaar alternatief beschikbaar is. Naar aanleiding van een enquête over de brand in Moerdijk worden hierover Kamervragen gesteld. Dat doven en slechthorenden onvoldoende bereikt worden met het huidige alarmeringssysteem (sirenes en luidsprekers op brandweerwagens), werd duidelijk bij de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk begin dit jaar. Uit de enquête van Signaal naar aanleiding van deze brand bleek dat 70% van de dove of slechthorende inwoners later op de hoogte was dan de rest van de bevolking. Bij 15% was dat minimaal een halve dag later. En dat terwijl

12 | Geregeld | Lente 2011

‘De buren waren ons verzoek waarschijnlijk vergeten’


column wouter er al jaren een nieuwe techniek beschikbaar én getest is om deze mensen te alarmeren met een tekstbericht. ‘Onvoorstelbaar,’ vindt Isabelle Smessaert, werkzaam bij Signaal, een samenwerkingsverband van landelijke belangenorganisaties. Ze vertelt over een ervaring van een doof echtpaar. ‘Dit echtpaar kwam er via een sms van een zus achter dat ze binnen moesten blijven en de deuren en ramen moesten dichthouden. Dat was echter uren nadat de brand was uitgebroken. Op televisie hadden ze beelden van de brand gezien, maar niet beseft dat de brand ook voor hen gevaar betekende. Want op de ‘rampenzenders’ was geen ondertiteling of gebarentolk beschikbaar. En de buren waren het verzoek van jaren geleden, om hen op de hoogte te brengen bij een calamiteit, waarschijnlijk vergeten.’

Onnadenkendheid Gelukkig blijkt uit onderzoek dat er geen ernstige gezondheidseffecten zijn voor omwonenden. Maar het had ook heel anders kunnen aflopen. Dat het alarmeringssysteem in Nederland zo slecht is, heeft volgens Isabelle Smessaert te maken met onnadenkendheid. ‘De overheid was zich niet voldoende bewust dat 97% van de doven en slechthorenden niet bereikt wordt met de huidige alarmering. Doofheid en slechthorendheid worden vaak verkeerd ingeschat. Naar aanleiding van onze enquête worden Kamervragen gesteld, de politiek is nu absoluut op de hoogte van dit probleem.’

Oplossingen De oplossing is het versturen van tekstberichten via cell broadcasting (CBC). Dit is een betrouwbare methode waarbij via een zendmast een bericht wordt gestuurd naar alle mobiele telefoons die op dat moment aan staan. Overigens blijkt uit ervaringen van dove en slechthorende mensen dat de overheid niet alleen tekortschiet bij de alarmering, maar ook bij de informatievoorziening. Daarom zou er ook regelgeving moeten komen voor het ondertitelen en in gebarentaal vertalen van nieuws op televisie bij calamiteiten en rampen. Totdat de overheid het nieuwe systeem gaat gebruiken, kan men twee dingen zelf doen: buren, familie en collega’s inlichten over het probleem van alarmering en aanmelden bij sms-alert van de politie in de eigen regio. Nadeel is dat sms-alert alleen werkt in de regio van aanmelding en minder betrouwbaar is dan CBC. ✔

Maslow Wie zich zonder beperkingen kan uitdrukken, leeft blijer en gezonder. Daarvan ben ik heilig overtuigd. Dus waarom vrijwillig communicatiedrempels in stand houden? Kunt u mij één goede reden geven waarom je als anderstalige geen gediplomeerde tolk zou willen inzetten? In publicaties vond ik al eens redenen van doven en slechthorenden: ‘Ik zie mezelf niet als functiebeperkt’, ‘Openbaar gebarentaalgebruik verraadt dat ik doof ben’ en ‘Ik gebruik al familie of vrienden als tolk’. Oké, zeker als je iets van Dovencultuur weet, zijn dit heel begrijpelijke redenen. Maar toch, als je ze langer overdenkt: zijn het ook goede redenen? Leiden ze ook werkelijk naar het beste resultaat? Zelf denk ik van niet. Niet één van die redenen lijkt mij goed, omdat ze stuk voor stuk wegleiden van wat Maslow noemt: de psychisch gezonde mens. Even gauw: Maslow (1908-1970) is de grondlegger van de humanistische psychologie. Had hij nu nog geleefd, dan was hij verbijsterd geweest over de vele doven en slechthorenden die afzien van hun recht op een tolk. Want ga maar na: van de 30.000 doven en slechthorenden in Nederland die kosteloos een professionele tolk mogen inzetten, doen er maar 5.000 dat. 25.000 doven en slechthorenden doen dat niet, en slaan zo het aanbod af dat hen, in alle lagen van de maatschappij, op elk moment, en te midden van iedereen, volwaardig gesprekspartner maakt. De psychisch gezonde mens van Maslow is natuurlijk niet vanzelf gezond. Hij is gezond omdat hij voor gedrag kiest dat leidt tot zelfontplooiing. Hij herkent in zichzelf de gedachten die hem in de weg staan. En hij heeft vervolgens de moed om over die gedachten heen te stappen. Zit u nog klem? Tussen redenen als hierboven? Geef ze toch op. Er gaat een wereld voor u open. ✔ Wouter Spruijt Tolk Gebarentaal

Lente 2011 | Geregeld | 13


geregeld er op uit

Wat te doen deze lentemaanden…

09-10 april

Fleurig Keukenhof

24 maart - 20 mei International Film Festival Breda Op dit filmfestival in Breda is veel aandacht voor jonge, talentvolle Europese filmmakers die het publiek laten kennismaken met hun debuut. Vijf dagen lang zijn er speelfilms en documentaires uit binnen- en buitenland te zien waarvan veel films alleen op dit filmfestival te zien zijn. www.filmfestivalbreda.com 23 t/m 27 maart in Breda

23-27 maart

23 03 27 03 2011 t /m

International Film Festival Breda www.filmfestivalbreda.c om

Keukenhof is in volle bloei. In het voorjaar zijn meer dan 7 miljoen bloemen te bewonderen in het park. Keukenhof organiseert bijzondere activiteiten voor jong en oud om de wandeling door het park nog leuker te maken. Zo zijn er: het zomerbollenweekend, roofvogelshows en workshops ‘hoedenschikken’. www.keukenhof.nl 24 maart t/m 20 mei in Lisse

1-3 april

Beurs Eigen Huis (Ver)bouwen + Inrichten Lentekriebels? En zin om iets aan of in huis te veranderen? ‘Eigen Huis (Ver)bouwen + Inrichten 2011’ is een nationale bouwbeurs voor iedereen die zijn huis wil laten bouwen, verbouwen of inrichten. De verschillende bedrijven op de beurs geven tips en laten zien wat de nieuwste trends zijn op woon- en interieurgebied. www.eigenhuisverbouwen.nl 1 t/m 3 april in Utrecht

Duinenmars Wandelen voor een goed doel kan tijdens de 60e Duinenmars. De opbrengst komt ten goede aan activiteiten voor Scoutingleden en gehandicapte jongeren. Inschrijven is noodzakelijk. www.duinenmars.nl 9 en 10 april in Den Haag

Hear the World Theatertour in Nederland Hear the World Theatertour maakt reguliere theatervoorstellingen toegankelijk voor slechthorenden. Voorstellingen van onder andere Simone Kleinsma, Sanne Wallis de Vries en Ernst Daniël Smid worden toegankelijk gemaakt met behulp van verschillende technische hulpmiddelen zoals een ringleiding en infrarood- of FM-apparatuur. www.htwtheatertour.nl

Koninginnedag 2011 De Koningin viert dit jaar Koninginnedag in Limburg. De Vorstin brengt een bezoek aan de plaatsen Weert en Thorn. Een maand van te voren wordt het programma bekend gemaakt. www.koninginnedag2011.nl 30 april in Weert en Thorn

30 april


Tussen geregeld de regels in beeld door

6 vragen aan... Henk Buis Henk Buis is beleidsadviseur bij UWV en werkt al bijna 36 jaar in de sociale zekerheid. Hij is al ruim 15 jaar gespecialiseerd in voorzieningen, waarvan de laatste 7 jaar in de tolkvoorziening. De tolkvoorziening is de regeling die het inzetten van een tolk vergoedt. UWV regelt deze tolkvoorziening voor onderwijssituaties en werksituaties. Wat doet u als beleidsverantwoordelijke bij UWV? ‘Als beleidsadviseur moet ik vooral de wensen van onze opdrachtgevers, de ministeries van SZW en OCW en de Raad van Bestuur van UWV, vertalen in uitvoerbaar beleid. Belangrijke onderwerpen zijn de onderwijsvoorzieningen en de voorzieningen voor startende ondernemers. De tolkvoorziening hoort hier ook bij.’ Waar wordt u blij van in uw werk? ‘Als beschikbare middelen zoveel mogelijk gelijkmatig worden verdeeld over de mensen die ze nodig hebben. Daarom vind ik het zo belangrijk dat UWV samenwerkt met instanties die vergelijkbare voorzieningen verstrekken. Bijvoorbeeld de samenwerking met het team doventolken van Menzis Zorgkantoor, die de tolkvoorziening voor privésituaties regelt. Hierdoor kunnen we mensen op tijd op het juiste adres wijzen om de benodigde tolk te krijgen.’ Waar heeft u moeite mee in uw werk? ‘Personen met een handicap willen heel begrijpelijk de beste middelen met de meeste mogelijkheden. Maar we mogen niet méér dan de goedkoopste passende voorziening vergoeden.’

Wat gaat er de komende jaren gebeuren op het gebied van de tolkvoorzieningen voor onderwijs en werk? ‘Het is moeilijk om in de toekomst te kijken. Maar ik verwacht niet dat er bezuinigingen plaatsvinden op tolkvoorzieningen in werk en onderwijs. Wel denk ik dat beschikbare budgetten worden bevroren of heel weinig worden verhoogd. En misschien dat er een verschuiving plaatsvindt van de persoonlijke aanwezigheid van een tolk naar het tolken op afstand. Hoewel persoonlijke aanwezigheid van een tolk altijd een rol zal houden in ingewikkelde situaties.’ Waarom is de tolkvoorziening belangrijk? ‘Met een tolk (en eventueel speciale apparatuur) kan een dove of slechthorende persoon werken of onderwijs volgen. Zonder die hulpmiddelen is dat nauwelijks mogelijk. Ik denk niet dat er een politieke partij is die dit kan tegenspreken.’ Wat vindt u van belang voor mensen die een tolk willen inzetten? ‘Dat de verschillende regelingen volledig op elkaar aansluiten. Nu zijn er nog steeds groepen mensen voor wie de tolkvoorziening en andere voorzieningen niet of slechts moeilijk te krijgen zijn. Bijvoorbeeld gevestigde ondernemers en WSW-werknemers (werknemers in een sociale werkplaats).’ ✔

Lente 2011 | Geregeld | 15


 

Telefoon 0346 332332

Teksttelefoon 0346 332333

Chat via www.tolknet.org

E-mail info@tolknet.org

Internet www.tolknet.org

Meer weten over een tolk voor doven of slechthorenden? Bij Tolknet kunt u terecht voor informatie én voor het vinden van een geschikte tolk.


Geregeld NR4