Page 1

Geregeld...

Zomer 2010 nummer 1

✔ Verkiezingen

door Tolknet

‘Iedereen moet mee kunnen doen’

✔ Tips

Voor een zomers dagje uit

✔ Column

Gebarentolk Wouter Spruijt onderweg

✔ Een tolk inzetten

Als zelfstandig ondernemer

✔ Jos Oerlemans:

‘Ook al ben je succesvol, met een beperking blijf je kwetsbaar.’ Een kwartaaluitgave van

1


Redactie Susanne Kuitenbrouwer Hazel Hardijzer Janieke Gritter

Inhoud

colofon

Redactieadres E-mail: redactie@tolknet.org Postadres: Postbus 936 3800 AX Amersfoort Concept en ontwerp Ron de Hoog, Amsterdam Vormgeving LimeLight bv, Amsterdam Druk Drukkerij Van Der Wekken, Dronten Journalist Erik Betten Fotografie Marco Hofsté Eline Visscher

Contact Tolknet E-mail: info@tolknet.org Telefoon: 0346 332332 Teksttelefoon: 0346 332333 Internet: www.tolknet.org Bezoekadres: Amersfoortsestraat 70-d 3769 AL Soesterberg

04 Column Susanne De redactie; het is geregeld!

04 Dove ondernemer bevecht zijn recht Jos Oerlemans heeft zijn onder– neming opgezet zonder recht op een tolk. De tolkvoorziening voor zelfstandige ondernemers is per 1 januari aangepast.

07 Vakantieplannen We vroegen een aantal mensen naar hun vakantieplannen deze zomer.

08 Een tolk geregeld Foto van een bijzondere tolksituatie, deze keer in het Eschermuseum.

10 Nieuwtjes en regels Nieuwtjes op het gebied van communicatie en tolken, weetjes over de tolkvoorzieningen en een cartoon.

11 Column Bart De directeur van Tolknet; primeur!

12 Politiek voor doven? Politiek zou voor iedereen toegankelijk moeten zijn, toch is dat niet het geval. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen nam één partij het initiatief om hier iets aan te doen.

13 Column Wouter Column van gebarentolk Wouter Spruijt; onderweg.

14 Geregeld er op uit Tips voor zomerse uitjes.

15 In beeld

Geregeld is gemaakt van en verpakt in milieuvriendelijk materiaal.

02 | Geregeld | Zomer 2010

6 vragen aan Beppie van den Bogaerde, de eerste Lector Dovenstudies in Nederland.


geregeld susanne

Het is Geregeld! Het is alweer bijna een jaar geleden dat de plannen voor een nieuw Tolknetmagazine zijn ontstaan. De oude nieuwsbrief bestaat niet meer, er is iets heel anders voor in de plaats gekomen. Een ‘echt’ magazine met nieuws en achtergrondinformatie; informatief en afwisselend.

04

nieuwtjes en regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

TolknetChat

10

Tolknet is ook bereikbaar per chat. www.tolknet.org

column bart

AnnieS schenkt schrijftelefoon aan Museum AnnieS heeft een van de eerste communicatiemiddelen voor doven en slechthorenden, een schrijftelefoon uit 1980 aan het Museum voor Communicatie in Den Haag geschonken. Deze is op aanvraag te bezichtigen in het museum.

25 jaar

Sprekend de Wereld in Sprekend de Wereld, de reisorganisatie voor doven en slechthorenden, organiseert al 25 jaar aangepaste reizen die de hele wereld over voeren. In 1985 ging de eerste reis naar Griekenland. Anno 2010 blijkt onder doven en slechthorenden nog steeds behoefte aan georganiseerde reizen en vakanties in gebarentaal. Dit jaar staan maar liefst 50 reizen op het programma; van een stedentrip Parijs tot complete rondreis in Costa Rica en een weekje wintersporten in Italië tot zonvakantie met cultuur in Egypte. ✔

10 | Geregeld | Zomer 2010

12

Primeur!

13 geluksgetal? Sinds januari dit jaar studeerden dertien studenten af als tolk. 9 gebarentolken en 4 schrijftolken.

Toestemming teamtolken Bij het inzetten van teamtolken moet er vooraf toestemming gevraagd worden bij Menzis Zorgkantoor of UWV. Teamtolken= Het tegelijkertijd inzetten van twee tolken. De tolken werken dan samen en wisselen elkaar af.

Telefonische Toegankelijkheid wettelijk geregeld Het ministerie van Economische Zaken (EZ) vindt dat telefoneren voor doven en slechthorenden toegankelijk moet zijn en gaat daarom de huidige Telecomwet aanpassen. Bij wet wordt geregeld dat telefonie voor doven en slechthorenden mogelijk moet zijn. Dat betekent dat alle doven en slechthorenden de mogelijkheid moeten hebben om te bellen. Doven en slechthorenden kunnen nu bellen via Teleplus van KPN. Komt deze dienst te vervallen, dan moet de overheid ervoor zorgen dat telefonie voor doven en slechthorenden mogelijk blijft. ✔

Met gepaste trots presenteert Tolknet u het gloednieuwe magazine Geregeld. Ook dit jaar zijn we op zoek naar mensen die hun mogelijkheden en kansen kunnen vergroten door een gebarentolk of schrijftolk in te zetten. Dan moet iedereen in Nederland wel weten dat er zoiets bestaat als een tolk gebarentaal en een schrijftolk en dat we daar in dit land voorzieningen voor hebben. Die voorzieningen zijn gelukkig al geregeld; nu de grote bekendheid nog. Zelf ontvangen we regelmatig signalen over de onbekendheid hiervan. Daarom een gratis advies van mij: lees Geregeld goed door, onthoud de dingen die u aanspreken en zeg het voort! Nu ik toch met adviezen bezig ben: bewaar dit blad goed en lijst het in. Wellicht kunt u er, net als voor het stripblad waarin Batman zijn debuut maakte, over pakweg 71 jaar een aardige berg geld voor krijgen. Begin dit jaar bracht dat nummer een miljoen dollar op, terwijl de oorspronkelijke aanschafprijs tien dollarcent was… De rekenmeester in mij leert dat dit toch al gauw 25 % rendement per jaar is. Tegelijkertijd geeft me dit advies een nieuwe kopzorg: wat moet ik nu voor Geregeld vragen? ✔

Het maken van de eerste editie van Geregeld was een behoorlijke uitdaging. Ik had nog geen enkele ervaring met het maken van een magazine en vroeg mezelf regelmatig af of het zou gaan lukken. Helemaal toen de deadline alsmaar dichterbij kwam en mijn to-do-lijstje alleen maar langer leek te worden. Of toen ik met de fotograaf op het verkeerde tijdstip bij het museum stond. Het heeft me niet alleen tijdens werktijd bezig gehouden, ook ben ik er geregeld een uurtje later door in slaap gevallen.

Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Zomer 2010 | Geregeld | 11

Maar wat is het een mooi moment als alle artikelen en foto’s binnen zijn en de stukjes in elkaar beginnen te vallen. Dit gaat lukken! Samen met de redactie heb ik hard aan dit blad gewerkt. Vanavond in bed zal ik er weer aan denken; dan vraag ik me in spanning af wat u er van vindt… ✔ Susanne Kuitenbrouwer Hoofdredacteur

Zomer 2010 | Geregeld | 03


uitgelichttussen de regels Geregeld

Zelfstandig, kwetsbaar en assertief

Dove ondernemer Jos O bevecht zijn recht Jos Oerlemans (41) uit Den Bosch begon in 2002 voor zichzelf. Als dove ondernemer ontdekte hij dat de tolkvergoeding niet gold voor zelfstandigen, maar wel voor werknemers. Een scheve situatie, die sinds kort is aangepast. ‘Ook al ben je succesvol, met een beperking blijf je kwetsbaar.’

Het Huis van Bewaring in Den Bosch is niet de eerste plek waar je een internetbedrijf verwacht. Voor Jos Oerlemans was het ook even wennen, vertelt hij als hij ons voorgaat door een lange gang met TL-verlichting. Nu bevalt het hem wel. Al blijft een kantoor met tralies voor de ramen een merkwaardig idee. Oerlemans doet het goed met Dommelweb, dat andere bedrijven helpt om hun websites bovenaan de lijst te laten uitkomen op zoekmachines als Google. Toch was het ondernemerschap niet zijn eerste keuze. ‘Ik heb de lerarenopleiding Nederlands gevolgd, maar voor de klas staan zou vanwege mijn handicap geen gelukkige keuze zijn geweest. Daarom heb ik daarna de post-hbo-opleiding Nieuwe Media gedaan. Zo kwam ik terecht bij het internetbedrijf Smulweb. Daar heb ik veel geleerd, maar helaas ging het in 2002 failliet.’ Oerlemans raakte zijn baan kwijt en moest solliciteren,

04 | Geregeld | Zomer 2010


s Oerlemans

een moeilijke periode. ‘Ik heb veel teleurstellingen moeten verwerken. Gek genoeg vonden ze me vaak zo goed dat ik doorging tot de laatste twee kandidaten, maar viel dan toch steeds weer af. ‘Het is toch lastig dat je niet kunt bellen,’ zeiden ze dan. ‘Erg frustrerend.’ Oerlemans besloot niet bij de pakken neer te gaan zitten, maar begon met het bouwen van websites voor bedrijven in de omgeving. ‘Daar werd ik niet rijk van. Mijn WW liep door in die periode, mijn inkomsten moest ik van de uitkering aftrekken. Maar ik ging vol aan de bak, leefde sober, en richtte me op internetmarketing. Dat sloeg aan.’ Het harde werken bleef niet onopgemerkt. Dommelweb werd twee maal genomineerd voor een landelijke prijs (de Herman Wijffelsprijs en de Hersenbokaal, waarbij Dommelweb tweede werd).

Sluipend proces De doofheid kwam bij Oerlemans geleidelijk. ‘Ik ben slechthorend geboren. Ik droeg een hoortoestel vanaf mijn vierde, en op mijn twaalfde kwam daar een tweede toestel bij. Gaandeweg werd mijn gehoor slechter, totdat ik op mijn vijfentwintigste eigenlijk helemaal doof was.’ Doordat het sluipenderwijs achteruit ging, heeft Oerlemans daar nooit erg mee geworsteld. ‘Het is minder confronterend als het zo langzaam gebeurt. Wel herinner ik me dat ik op een gegeven moment niet meer kon bellen. Ook daar moest ik toen afscheid van nemen.’

‘Het is toch lastig dat je niet kunt bellen’, zeiden ze dan. Erg frustrerend.’ De nieuwe media kwamen hem te hulp. ‘Het duurde gelukkig niet lang voor e-mail en sms gewoon werden. Daar heb ik veel aan gehad.’ Maar technologie heeft hem nog meer kunnen helpen. In april 2009 kreeg Oerlemans een cochleair implantaat (CI), waarbij een elektrode in het slakkenhuis van het gehoorstelsel wordt geschoven. Een ingreep met risico, maar deze heeft bij › Oerlemans goed gewerkt.

Zomer 2010 | Geregeld | 05


Kwetsbaar

Vergoeding

Ondernemers met een beperking zijn kwetsbaar, stelt Oerlemans. ‘Doof zijn is vooral erg vermoeiend. Liplezen heb ik altijd goed gekund, maar een zakelijk gesprek was – met name vóór mijn CI – uitputtend. Je moet supergeconcentreerd zijn, woorden die je niet meekrijgt, goed invullen.’ Niet kunnen bellen is nog wel het grootste obstakel geweest. ‘Je moet sowieso telefonisch bereikbaar zijn voor je klanten. Je kunt moeilijk op je visitekaartje schrijven: ‘telefoon niet aanwezig’. Dat staat niet zo professioneel.’ Oerlemans maakt daarom gebruik van een telefonische bereikbaarheidsdienst. ‘Die neemt de telefoon aan, stuurt vervolgens een e-mail, daar reageer ik weer op en zij belt eventueel terug. Dat is een tijdrovend en omslachtig proces. Daar ben ik wel een aantal klanten door kwijtgeraakt.’ Geregeld maakt Oerlemans via Tolknet gebruik van een schrijftolk. ‘Dat doe ik niet zo snel in een zakelijk één-opéén-gesprek, want dan is het de eerste indruk die telt. Soms kan de aanwezigheid van een tolk dan verstorend werken. Ik heb schrijftolken wel gebruikt bij lezingen. Maar ook als ieder woord van belang is, als het bijvoorbeeld gaat over juridische zaken.’ Ook hiervoor krijgt hij zakelijk gezien niets vergoed. Dat gebeurt alleen als hij er ook als privépersoon wat aan heeft.

Oerlemans kreeg in het begin nog een vergoeding voor de bereikbaarheidsdienst. Maar toen bleek dat zijn bedrijf voldoende rendement opleverde, werd die regeling door het UWV beëindigd. ‘Dat betekende dus dat je als dove ondernemer elke maand 250 euro kwijtraakt vanwege je handicap. Geld dat een ander bedrijf kan investeren in de kwaliteit. Dat botst met het uitgangspunt van gelijke rechten en gelijke kansen voor iedereen. Het leek wel alsof ze liever hadden dat ik gewoon mijn handje op zou houden, dan dat ik mezelf zou redden.’

Starters met een beperking Sinds 1 januari 2010 zijn de voorzieningen voor startende ondernemers met een beperking verruimd. Via het UWV kunnen ondernemers met een handicap in de eerste drie jaar van hun bedrijfsvoering een beroep doen op vergoedingen voor (schrijf)tolken, meeneembare werkvoorzieningen en een aangepaste bedrijfsruimte, en op een starterskrediet als de beperking de reden is dat een commerciële bank geen lening wil geven. Na de eerste drie jaar is het inkomen (max. €76.500) van de ondernemer bepalend of het UWV nog vergoedingen verstrekt. Het recht op krediet blijft geldig, ongeacht het inkomen. Wie voor 1 januari een eigen bedrijf is gestart, heeft geen recht op de nieuwe regeling. Ook ondernemers ouder dan 65 jaar vallen buiten de boot.

06 | Geregeld | Zomer 2010

‘Het leek wel alsof ze liever hadden dat ik gewoon mijn handje op zou houden.’ De Bossche ondernemer liet het er niet bij zitten. Bezwaarschriften haalden niets uit, daarom schreef hij in 2006 een persbericht waarin hij de scheve situatie aan de kaak stelde. Dat bracht nogal wat op gang. Verschillende Kamerleden reageerden op zijn artikel en stelden er vragen over in de Tweede Kamer. Met als resultaat dat de regelingen veranderd zijn in het voordeel van ondernemers met een beperking. [zie kader] Een indrukwekkend resultaat, al blijft Oerlemans bescheiden. ‘Ik stond bovenaan de berg en bracht de sneeuwbal op gang, daarna deed die zijn werk vanzelf.’ Het is wrang dat Oerlemans wel startende collega’s zo heeft kunnen helpen, maar er zelf de vruchten niet van plukt. Daarvoor is hij al te lang zelfstandige. Het neemt niet weg dat hij vol goede moed verder gaat. Sterker nog, de ambities zijn groot. ‘Dankzij mijn CI heb ik nu meer energie over, ik pak meer dingen op. De ambitie van Dommelweb is om de bestaande klanten te houden en nieuwe klanten te vinden. We willen groeien en dat gaan we ook doen.’ ✔ www.dommelweb.nl www.uwv.nl


Tussen tussen de regels door

✔ Heeft u uw zomervakantie al geregeld? Tolknet vraagt bezoekers van de Fodokdag (Federatie van Ouders van Dove Kinderen) naar hun vakantieplannen. Victor Tans (23) – Student maatschappelijk werk Misschien ga ik met vier dove vrien-

Inge de Waal (29) – Schrijftolk Voor de zomervakantie heb ik nog geen vakantieplannen. Ik heb begin dit jaar een reis gemaakt van 5 weken naar Hong Kong, Nieuw-Zeeland en Figi. Hoogtepunt van de reis? Een parachutesprong in Nieuw-Zeeland.

Anna Marije Zeillemaker (27) – Medewerker Bureau Arbeid Mijn vriend en ik gaan naar Italië of Frankrijk, één week kamperen en één week in een chambre d’hôtes. Mijn vriend is kamperen niet gewend, maar ik doe het al van kind af aan. Daarom doen we nu een combi om het uit te proberen. den interrailen in Europa en de voormalige Oostbloklanden. Ik weet nog niet zeker of ik meega. Als het doorgaat, willen we proberen naar Rusland te gaan. We gaan dan niet kamperen, maar slapen in hostels onderweg. Rosalinn Macaya (22) – Student leraar Nederlandse Gebarentaal Ik ga niet op vakantie omdat ik ga verhuizen. Mijn favoriete vakantiebestemming? Curaçao!! Het is heerlijk daar. Mijn familie waaronder mijn moeder woont daar. Ik kom ook van Curaçao maar studeer in Nederland voor leraar Gebarentaal.

Meinard Wolters (48) – Lid Projectgroep Beeldtelefonie Deze zomer krijg ik een nieuwe werkplek en gaan we niet met vakantie maar verschillende dagjes uit. Normaal gaan we in de zomer kamperen. Een aantal keer zijn we naar een camping geweest waar de eigenaar zelfs heeft leren gebaren...

Roland (35) en Tessa (3) Peters – Vader en dochter (CI) Vakantie? Deze zomer weet ik het nog niet. Meestal gaan we naar Turkije en hebben we een verzorgde vakantie om lekker te ontspannen. Tessa heeft haar CI tijdens vakanties meestal helemaal af, met zwembaden is het anders zo lastig.

Zomer 2010 | Geregeld | 07


✔ Een tolk in het museum Wim Maljers brengt met zijn schildersclub een bezoek aan Escher in Het Paleis. Hier zijn vrijwel alle werken van de wereldberoemde graficus M.C. Escher te bekijken. Bij de rondleiding zet hij een tolk in. Hij maakt hiervoor gebruik van zijn tolkvoorziening voor privĂŠsituaties.

08 | Geregeld | Zomer 2010


Tussen de tolk regels geregeld door

Zomer 2010 | Geregeld | 09


nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

TolknetChat Tolknet is bereikbaar per chat. www.tolknet.org

AnnieS schenkt schrijftelefoon aan Museum AnnieS heeft een van de eerste communicatiemiddelen voor doven en slechthorenden, een schrijftelefoon uit 1980, aan het Museum voor Communicatie in Den Haag geschonken. De telefoon is op aanvraag te bezichtigen in het museum.

25 jaar

Sprekend de Wereld in Sprekend de Wereld, de reisorganisatie voor doven en slechthorenden, organiseert al 25 jaar aangepaste reizen die de hele wereld over voeren. In 1985 ging de eerste reis naar Griekenland. Anno 2010 blijkt onder doven en slechthorenden nog steeds behoefte aan georganiseerde gebarentaal– reizen en -vakanties. Dit jaar staan maar liefst 50 reizen op het programma; van een stedentrip Parijs tot een complete rondreis in Costa Rica en een weekje wintersporten in Italië tot zonvakantie met cultuur in Egypte. ✔

10 | Geregeld | Zomer 2010

Toestemming teamtolken Bij het inzetten van teamtolken moet er vooraf toestemming gevraagd worden bij Menzis Zorgkantoor of UWV. Teamtolken= het tegelijkertijd inzetten van twee tolken. De tolken werken dan samen en wisselen elkaar af.


Tussen decolumn regels door bart

Primeur!

13 geluksgetal? Sinds januari dit jaar studeerden dertien studenten af als tolk. 9 gebarentolken en 4 schrijftolken.

Telefonische Toegankelijkheid wettelijk geregeld Het ministerie van Economische Zaken (EZ) vindt dat telefoneren voor doven en slechthorenden mogelijk moet zijn en gaat daarom de huidige Telecomwet aanpassen. Bij wet wordt geregeld dat telefonie voor doven en slechthorenden mogelijk moet zijn. Dat betekent dat alle doven en slechthorenden de mogelijkheid moeten hebben om te bellen. Doven en slechthorenden kunnen nu bellen via Teleplus van KPN. Komt deze dienst te vervallen, dan moet de overheid ervoor zorgen dat telefonie voor doven en slechthorenden mogelijk blijft. ✔

Met gepaste trots presenteert Tolknet u het gloednieuwe magazine Geregeld. Ook dit jaar zijn we op zoek naar mensen die hun mogelijkheden en kansen kunnen vergroten door een gebarentolk of schrijftolk in te zetten. Dan moet iedereen in Nederland wel weten dat er zoiets bestaat als een tolk gebarentaal en een schrijftolk en dat we daar in dit land voorzieningen voor hebben. Die voorzieningen zijn gelukkig al geregeld; nu moet er nog bekendheid aan worden gegeven. Daarom een gratis advies van mij: lees Geregeld goed door, onthoud de dingen die u aanspreken en zeg het voort! Nu ik toch met adviezen bezig ben: bewaar dit blad goed en lijst het in. Wellicht kunt u er, net als voor het stripblad waarin Batman zijn debuut maakte, over pakweg 71 jaar een aardige berg geld voor krijgen. Begin dit jaar bracht dat nummer een miljoen dollar op, terwijl de oorspronkelijke aanschafprijs tien dollarcent was… De rekenmeester in mij leert dat dit toch al gauw 25 % rendement per jaar is. Tegelijkertijd geeft me dit advies een nieuwe kopzorg: wat moet ik nu voor Geregeld vragen? ✔ Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Zomer 2010 | Geregeld | 11


goed geregeld

Politica uit Pijnacker maakt partijprogramma toegankelijk voor slechthorenden

‘Iedereen moet mee kunnen doen’ Hanneke van de Gevel (Eerlijk Alternatief) is verkiezingen toegankelijk maakte voor doven,

partij belangrijk vindt, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Ik heb vanuit het hele land positieve reacties ontvangen, zelfs uit België kwam een enthousiaste mail.’

blinden én verstandelijk beperkten.

Landelijke verkiezingen

de eerste politica die een partijprogramma bij

Hanneke zette een gebarentolk in voor het vertalen van de verkiezingspunten van Eerlijk Alternatief om de toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen te verbeteren. Het filmpje plaatste ze op Youtube. ‘Ik werk ook als locatiemanager bij Ipse de Bruggen, een stichting voor mensen met een verstandelijke beperking. Van daaruit ben ik gewend

12 | Geregeld | Zomer 2010

rekening te houden met beperkingen en te denken in mogelijkheden. Het inzetten van een gebarentolk heeft niet gezorgd voor meer zetels, maar daar gaat het me niet om. Naar mijn weten woont er één doof meisje in gemeente Pijnacker. Het gaat om het principe, iedereen moet mee kunnen doen! Bovendien sluit het aan bij wat Eerlijk Alternatief als

Hoe toegankelijk is de landelijke politiek? In de Tweede Kamer is een ringleiding aanwezig waar slechthorenden hun hoortoestellen op kunnen afstemmen en op aanvraag is een gebarentolk beschikbaar. De verkiezingsfilmpjes zijn voorzien van ondertiteling dus het lijkt allemaal goed geregeld. Toch is dit niet voor iedereen toegankelijk. Mensen die Prelinguaal doof zijn, kunnen moeite hebben met geschreven tekst. ‘Waarom worden landelijke spotjes niet voorzien van een tolk? In de politiek zijn we vol van regelingen en subsidies om te zorgen dat iedereen kan participeren. De tolkvoorzieningen voor doven en slechthorenden worden nota bene door de overheid geregeld, waarom dan niet doorvoeren in het eigen beleid?’ Geen enkele landelijke partij heeft het voorbeeld van Hanneke tot nu toe overgenomen. ‘Ik heb alle fracties hierover gemaild. PvdA, Partij voor de Dieren en de ChristenUnie hebben aangegeven eraan te zullen denken.’


column wouter

Onderweg

‘Er woont naar mijn weten één doof meisje in de gemeente Pijnacker, maar daar gaat het me niet om.’ Uit navraag blijkt de PvdA het omzetten van het verkiezingsprogramma in gebarentaal nog steeds een goed idee te vinden en de partij overweegt serieus dit te doen. Voor blinden is er een gesproken versie. De Partij van de Dieren heeft haar verkiezingsprogramma op de website staan en laat dit vertalen in braille voor blinden. Voor doven worden geen speciale aanpassingen gedaan. Bij de ChristenUnie werd de interesse opnieuw gewekt door het telefoontje van de redactie. Het verkiezingsprogramma is voor blinden al wel in gesproken tekst beschikbaar. ✔

Als tolk neem ik op vakantie altijd m’n werk mee. Of beter gezegd: m’n zakenpartner. Hij, m’n fenomenale, onmisbare en alwetende routeplanner, hij wijst me hondstrouw de weg, in heel West-Europa. Zodra het maar kan, leg ik me in zijn handen. Helemaal. Vaak heb ik dan ook geen idee waar ik rijd. Ik weet waar ik vertrek, en ik weet waar ik moet tolken, maar ik heb geen idee hoe die twee punten elkaar vinden. Via snelwegen, of als het moet over boerenpaadjes, wijst hij mij de snelste route van A naar B. Ook in mijn vakantieland Frankrijk. Al voordat ik er ben geweest, weet hij al wat voor weer het er is, waar de flitspalen staan en waar ik onderweg het goedkoopst kan tanken. En als ik naar een film zou willen die in Nederland nog niet draait, dan leidt hij me via Google toute simplement ook naar le dichtstbijzijnde cinéma. Laatst reed ik zo naar de verjaardag van een vriend. Hij woont in dezelfde stad als ik, maar aan de andere kant van het spoor. ‘Wat is eigenlijk erger?’, vroeg zijn huisgenoot. ‘Doof zijn of blind?’ ‘Nou’, zei ik, ‘ik heb wel eens gelezen dat blindheid je afsnijdt van ‘de dingen’, en dat doofheid je afsnijdt van ‘de mensen’. Dus uhmmm, tja...’ Als de laatste feestgangers al in bed liggen, rijd ik nog rond in de nacht. Onmachtig foeter ik hem een laatste keer uit. Ik heb zijn reset-functie geprobeerd, hem heen en weer geschud, hem in blinde woede tegen de bijrijdersstoel geramd: niets in hem lijkt nog te willen ontwaken. Nog een uur later kan ik niet meer anders. De remise van een tramlijn, met recht daartegenover een snackbar die blijkbaar ook ’s nachts op klanten wacht. Terwijl de uitbater voor mij de weg naar huis uittekent, nip ik plichtmatig aan mijn als wederdienst gekochte frisdrank. Achter in de keuken voetballen helder gekleurde mannetjes in een ouderwets dikke beeldbuis. ‘Tuurlijk, dát scherm doet het wel,’ hoor ik mezelf verzuchten. Volledig afgesneden van mijn routeplanner. Godzijdank was ik niet al op weg naar Frankrijk. ✔ Wouter Spruijt Tolk Gebarentaal

Zomer 2010 | Geregeld | 13


geregeld er op uit

Wat te doen deze zomermaanden…

26-28 JUNI

Tijdens Sail zijn klassieke boten, marineschepen en moderne vloten te zien op het IJ; een visueel schouwspel. Thema is ontmoeting tussen verleden, heden en toekomst. Volg zeillessen, ga skûtsjesilen of volg een rondleiding op een Tall Ship. www.sail2010.nl 19 t/m 23 augustus in Amsterdam

19-27 JUNI

Openluchtmuseum

Internationaal Poppentheater Festival

Tuindagen Landgoed Vollenhoven

In de binnenstad van Dordrecht zijn een week lang handpoppen en steltenlopers te zien. Theatergezelschappen uit de hele wereld komen naar Dordrecht voor de 25e editie van het internationaal poppentheaterfestival. www.poppentheaterfestival.nl 19 t/m 27 juni in Dordrecht

Landgoed Vollenhoven opent haar poorten voor publiek. Naast een mooie wandeling over het landgoed kunnen bezoekers meedoen aan workshops, van bloemschikken tot tuindecoratie. Demonstraties manden vlechten en rondleidingen langs Engelse tuinen en moestuinen ontbreken niet tijdens de tuindagen van 2010. www.landgoedvollenhoven.nl 26 t/m 28 juni in De Bilt

Theaterfestival Oerol Vertoeven op Oerol en genieten van theatervoorstellingen, muziek en straattheater in boerenschuren, weilanden, op het strand en in de bossen. Dat kan deze zomer op Terschelling. Er zijn voorstellingen van nationale en internationale theatergezelschappen. Ook is er een route langs bijzondere beeldende kunst. www.oerol.nl 11 t/m 20 juni op Terschelling

10 dagen zi luchtspiegelte lingen 11 / 20 jun Terschellini ’10 oerol.nl g

Ontwerp dietwee .nl Fotografi

e Anke Teunisse

n

11-20 JUNI

Oerol Campa

gnebeeld 2010

A4.indd 1

16-03-2010

15:03:36

Sail Amsterdam

19-23 AUG

Voor bezoekers met een auditieve handicap organiseert het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem gratis rondleidingen met gebarentolken door het museumpark, waar het verleden tot leven komt. Het aantal plaatsen is beperkt. Reserveren via info@openluchtmuseum.nl of 026-3576101. www.openluchtmuseum.nl 27 juni & 11 juli om 12:00 in Arnhem

Fiets4daagse ‘De Peel’ Fietsvierdaagse ‘De Peel’ betekent vier dagen recreatief fietsen vanuit Deurne, Meijel, Stiphout of Weert. Fietsroutes voeren door de Peel, de Maasvallei, de Kempen en door Belgisch Limburg. Een tocht van één dag is ook mogelijk. www.fietsvierdaagse-depeel.nl 27 t/m 30 juli in De Peel

27-30 JULI


Tussen geregeld de regels in beeld door

6 vragen aan... Beppie van den Bogaerde Beppie van den Bogaerde is de eerste Lector Dovenstudies in Nederland. Ze geeft les aan de Hogeschool van Utrecht en doet onderzoek naar gebarentaal, tolkprocessen en de communicatie tussen horenden, doven en slechthorenden. Ook gaat ze in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doen naar studie-ervaringen van dove studenten. Wie is Beppie? Ik ben iemand die altijd energiek bezig is en door het leven dendert, soms tot ergernis van anderen. Ik geniet van alle dagen en vind mijn werk inspirerend. Bijna 35 jaar ben ik gelukkig getrouwd met Ben, met wie ik drie kinderen heb. Verder wandel ik graag met oud-collega’s van de Universiteit van Amsterdam. Supermomenten om te ontspannen en elkaar up-todate te houden over onderzoek en carrière. Hoe bent u in dit werkveld terechtgekomen? Ik studeerde taalwetenschap en wilde een ‘vreemde’ vreemde taal bestuderen. Bij een van de eerste colleges in 1986 hoorde ik Professor Ben Tervoort over gebarentaal en de verwerving hiervan door dove kinderen en was meteen verkocht. Sindsdien houd ik me hiermee en met tweetaligheid bezig.

Wat heeft in uw werk het meeste indruk gemaakt? Jongeren van rond de 20 die tweetalig onderwijs hebben genoten. Daar zitten zulke sterke en zelfbewuste doven bij; die zowel Nederlandse Gebarentaal (NGT) als Nederlands beheersen op hoog niveau. Het zijn jongeren die voor zichzelf opkomen, naar het buitenland gaan en hun plek in de maatschappij opeisen. Dat heeft mij gesterkt in mijn overtuiging dat je dove jongeren tweetalig moet opvoeden en onderwijzen. Wat heeft uw aandacht als onderzoeker? Meer inzicht krijgen in de manier waarop dove en slechthorende gebarentaalgebruikers hun ‘dove identiteit’ ontwikkelen. Door wie wordt u geïnspireerd? Mensen die het beste uit zichzelf halen, inspireren mij. Geweldig vind ik bijvoorbeeld studenten die zich ontwikkelen tot leraar of tolk en in hun werk veranderingen proberen te initiëren. En succesvolle doven die het ondanks ons onderwijssysteem ver schoppen. Wat wilt u bereiken? Dat tijdens alle hbo- en universitaire opleidingen gericht op zorg of educatie, aandacht wordt besteed aan de communicatie met doven en slechthorenden. Tijdens de 25 jaar dat ik actief ben in de Dovenwereld heb ik gemerkt dat er ontzettend veel onwetendheid is over doofheid en slechthorendheid. Ook bij de professionals, we horen de gekste beweringen! ✔

Zomer 2010 | Geregeld | 15


 

Telefoon 0346 332332

Teksttelefoon 0346 332333

Chat via www.tolknet.org

E-mail info@tolknet.org

Internet www.tolknet.org

Meer weten over een tolk voor doven of slechthorenden? Bij Tolknet kunt u terecht voor informatie én voor het vinden van een geschikte tolk.

Geregeld NR1  

Relatiemagazine van Stichting Tolknet. Informatie over communicatie tussen doven, slechthorenden en de horende maatschappij, Tolknet en het...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you