Issuu on Google+

Geregeld...

Herfst 2011 nummer 6

door Tolknet

✔ In Beeld

Directeur van Stichting Skyway

✔ Columnist

Margreet Joosen

‘Je moet ervan houden’

✔ Tolksituatie Theaterfestival

✔ Communicatie

op het veld

Dove voetbalster met horende teamgenoten

✔ Sportster Elisa Hartog

‘Voordeel: de tegenstanders kennen de gebaren niet’ Een kwartaaluitgave van


Inhoud

colofon

‘Geregeld…’ is het relatiemagazine van Stichting Tolknet dat als doelstelling heeft te informeren over communicatie tussen doven, slechthorenden en de horende maatschappij, Tolknet en het inzetten van een tolk gebarentaal of schrijftolk. Geregeld… verschijnt 4 keer per jaar. Geregeld… ook ontvangen? Aanmelden kan via redactie@tolknet.org Redactie Susanne Kuitenbrouwer Hazel Hardijzer Janieke Gritter Redactieadres E-mail: redactie@tolknet.org Postadres: Postbus 936 3800 AX Amersfoort Concept en ontwerp Ron de Hoog

03 Column Susanne De hoofdredacteur: Vroege vogels.

04 Communicatie op het veld Elisa Hartog is gekozen tot Dove Sportvrouw van het jaar 2010. Ze voetbalt op topklasse niveau met horende teamgenoten en heeft een vaste plaats in het Nederlands doventeam zaalvoetbaldames.

07 Sportief? ‘Geregeld…’ vroeg medewerkers van Tolknet hoe sportief ze zijn.

08 Tolk geregeld Een bijzondere tolksituatie, een tolk op theaterfestival De Parade.

10 Nieuwtjes en regels Nieuwtjes op het gebied van communicatie en tolken, weetjes over de tolkvoorzieningen en een cartoon.

11 Column Bart De directeur van Tolknet: Keuzes.

Fotografie Marco Hofsté, Eline Visscher, Catalin Petolea/shutterstock.com, Ivonne Wierink/shutterstock.com, Roman Sigaev/shutterstock.com

12 Goed Geregeld

Druk: Kunstdrukkerij Mercurius

Elke werkdag wordt het ochtendjournaal van 7, 8 en 9 uur voorzien van een tolk Nederlandse Gebarentaal. Een poule van tolken wisselt elkaar af. ‘Geregeld…’ nam een kijkje bij de opnames.

Oplage: 4800

13 Column Margreet

Contact Tolknet info@tolknet.org Telefoon: 0346 332332 Teksttelefoon: 0346 332333 www.tolknet.org

Geregeld is gemaakt van milieuvriendelijk materiaal.

02 | Geregeld | Herfst 2011

Column van Margreet Joosen: Je moet ervan houden.

14 Geregeld er op uit Tips voor sportieve uitjes in de herfst.

15 In beeld 6 vragen aan Ronald Ligtenberg, directeur van Stichting Skyway.


column susanne

Vroege vogels Ik heb moeite met vroeg opstaan, veel moeite. Sinds ik moeder ben, ben ik meer dan ooit aan mijn slaap gehecht. Na een ochtend meekijken met het tolken bij het ochtendjournaal bleef ik het vroege opstaan dan ook de hele dag voelen.

04

Tussen decolumn regels door bart

nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

Keuzes

Dovensport

Mensen willen graag veel keuzes hebben, dat geeft een gevoel van meester zijn over de situatie. Vorig jaar stelden wij ons de vraag: ‘Welke extra mogelijkheid kunnen we klanten bieden bij het zoeken naar een tolk? Er is toch al veel mogelijk?’ Men kan een aanvraag aan een favoriete tolk voorleggen, men kan zoeken naar beschikbare tolken, men kan een aanvraag naar de bemiddelaars sturen die dan een geschikte tolk zoeken. Wat wil een mens nog meer?

Het aantal ondertitelde Nederlandstalige programma’s op televisie is de afgelopen jaren enorm gestegen, maar hoe zit het met de kwaliteit? Samenwerkingsverband Ondertitel Alle Programma’s! (SOAP!) is benieuwd hoe u denkt over de ondertiteling en heeft een enquête opgesteld. Voor elk tv-programma met ondertiteling dat u bekijkt, kunt u op internet een beoordeling geven. Ga voor meer informatie naar: www.ondertiteling.nu

t.org

Ga naar www.tolkne

Schrijf je in

Wat vindt u van ondertiteling?

, Meer keuze ! meer gemak

Maak een aanvraag

Zoek een tolk

10

tolknet.hyves.nl net AL Soesterberg facebook.com/tolk 70d - 3769 t (gratis) Amersfoortsestraat twitter.com/tolkne – 865 56 38 / Bezoekadres / Fax: 0800 - 3800 AX Amersfoort 06 – 22988453 Postbus 936 333 / SMS: Postadres 0346 – 332 on(RTT): tolknet@annies.nl Teksttelefoon: – 332 332 / en internetteksttelefo Telefoon: 0346 / MobieleE-mail: info@tolknet.org

Tolkmatch Tolkmatch is vernieuwd! Ga naar www.tolknet.org/ tolkmatch, vul eenvoudig een aanvraag in en kies

zelf een tolk. Tolknet liever laten zoeken? Dat kan natuurlijk ook.

Meeroken schadelijk voor gehoor Jongeren die meeroken, hebben bijna twee keer zoveel kans op gehoorverlies. Dat blijkt uit een onderzoek van het academisch ziekenhuis van New York (NYU Langone Medical Center). 1500 Amerikaanse jongeren tussen 12 en 19 jaar deden mee aan het onderzoek. Maar liefst 600 tieners bleken een licht gehoorverlies te hebben. De onderzoekers denken dat rook slecht is voor de bloedsomloop in de oren. Maar hoe de schade van meeroken precies ontstaat, wordt verder onderzocht.

Bereikbaarheid 112 Het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) is samen met AnnieS een proef gestart om de bereikbaarheid van 112 te verbeteren voor doven en slechthorenden. In 2012 moet tekstbellen naar de meldkamer van de 112-alarmcentrale mogelijk zijn. Doven en slechthorenden in nood kunnen dan direct hulp regelen als elke seconde telt.

Waterproof Met een gehoorapparaat onder de douche of watersporten? Het kan met het eerste en tot nu toe enige waterproof hoortoestel van Siemens. De Aquaris is waterdicht en kan zonder problemen tot één meter onder water. Of er meer fabrikanten een waterdicht hoortoestel op de markt zullen brengen is afwachten. 10 | Geregeld | Herfst 2011

12

Dove sporters Maar liefst 66% van de dove en slechthorende

Geïnspireerd door Internet, bijvoorbeeld Marktplaats.nl, ontstond de vraag of een aanvraag aan alle tolken voorgelegd kan worden. Hiermee zijn we aan het werk gegaan en dat heeft een compleet nieuwe versie van Tolkmatch opgeleverd. Daarmee kunt u uw tolkaanvraag aan alle tolken voorleggen. Toevallig las ik gisteren dat het volgens de klinische psychologie niet verstandig is om keuze te hebben uit meer dan vijf alternatieven; daardoor bestaat het risico van overbelasting van de hersenen. Dit hadden we gelukkig intuïtief al toegepast bij deze ontwikkeling en daarom kunnen maximaal vijf tolken aangeven dat zij uw aanvraag kunnen tolken. Vervolgens is het aan u: ‘Ja, die tolk kies ik!’ ✔

sporters, sport bij verenigingen voor dove en slechthorende sporters. Dit blijkt uit onderzoek van de KNDSB dit jaar.

Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Herfst 2011 | Geregeld | 11

De tolken die werken als journaaltolk beginnen eens in de week of eens in de twee weken om 6:00 uur ‘s ochtends in Hilversum. Afhankelijk van waar ze wonen, behoorlijk vroeg opstaan dus. Met een belangrijk doel, dat wel. Ik merk dat veel horende mensen niet helemaal begrijpen waarom dove mensen niet gewoon de ondertiteling aanzetten bij het journaal. Voor veel slechthorende mensen of plots- en laatdoven is dit ook voldoende ondersteuning. Toch is het belangrijk dat doven het journaal in Nederlandse Gebarentaal, voor velen hun moedertaal, kunnen volgen. Daarnaast vind ik het gewoon goed dat het aangeboden wordt, nieuws is iets wat iedereen goed moet kunnen volgen. Naast een artikel over journaaltolken in deze Geregeld ook een oproep van SOAP! Ze zijn op zoek naar meningen over de kwaliteit van de ondertiteling via 888. ✔ Susanne Kuitenbrouwer Hoofdredacteur

Herfst 2011 | Geregeld | 03


uitgelichttussen de regels Geregeld

Elisa Hartog, Dove Sportvrouw 2010

Op het veld telt alleen het voetbal Voetbalkeeper Elisa Hartog was nog maar negentien toen ze tot Dove Sportvrouw van het Jaar 2010 werd verkozen. In de schoolbanken kan ze haar tolk goed gebruiken, op het veld redt ze zichzelf zonder problemen. ‘Het gaat dan niet over doof zijn of kunnen horen, het gaat om de sport.’ Tekst: Erik Betten

Voetbal. Toen ze zes jaar oud was, is die sport de passie van Elisa Hartog (20) geworden en dat is het gebleven. Eerst tussen de jongens van RKVV DEM in Beverwijk. ‘Dat was prima. Er was geen meisjesteam en ik dacht dat meisjes toch niet konden voetballen.’ Aanpassingen aan Elisa’s doofheid – ze is doof geboren - werden niet gedaan. ‘Het enige verschil was dat ik me in de scheidsrechterskleedkamer moest omkleden, omdat ik een meisje was.’ Problemen had ze eigenlijk niet. ‘Hooguit dat ik wel eens doorspeelde als de scheidsrechter afgefloten had. Maar verder ging het goed.’ Toen de vereniging Odin ’59 bij de toen twaalfjarige Elisa informeerde of ze niet liever in hun meisjesteam wilde spelen, voelde ze daar niet meteen voor. ‘Voetballen met meisjes, dat zag ik niet zitten. En ze wilden me ook nog als keeper, terwijl ik altijd in het veld stond.’ Op aandringen van haar vader ging Elisa toch eens kijken bij de club in Heemskerk. ‘Daar zag ik dat meisjes wél kunnen voetballen.’ Ze besloot het een kans te geven. En ze kreeg er geen spijt van. Bij Odin ’59 leerde ze razendsnel wat het betekent om op doel te staan. ‘Naar de hoeken duiken, reddingen maken, dat zijn de leuke dingen’, lacht ze. In een team met horende spelers de keeper zijn, heeft voor Elisa nog een voordeel. Het hele spel voltrekt zich vóór haar, waar ze het kan zien. Ze is niet afhankelijk van de geschreeuwde aanwijzingen van medespelers. Inmiddels is ze weer een stap verder in haar voetballoopbaan. Vorig jaar

04 | Geregeld | Herfst 2011


werd ze door Fortuna in Wormerveer benaderd, een club in de Topklasse van het damesvoetbal. Het is het één na hoogste niveau – vlak onder de Eredivisie. ‘Ik was vorig jaar ook in beeld bij AZ, deed een paar keer met ze mee, maar net op dat moment kampte ik met een enkelblessure. Dat ging uiteindelijk niet door. Wie weet, krijg ik later weer een kans. Maar eerst moet ik me bij Fortuna bewijzen.’

Communicatie Bij haar opleiding tot bloemiste in Alkmaar, maakt Elisa dankbaar gebruik van een tolk. ‘Dat is erg prettig. Tussen horende leerlingen op school zitten is heel leerzaam. We leven tenslotte ook in een wereld van horenden. Maar zonder tolk zou het op school niet kunnen.’ Bij het voetballen heeft ze nog nooit een tolk ingeschakeld. ‘Dat was niet nodig. Als ik iets niet begrijp, is mijn vader er altijd bij. Die gaat mee naar alle wedstrijden, soms ook naar de trainingen.’ Een keeper die niet communiceert met de verdedigers, is geen goede keeper. Dat weet Elisa ook. ‘Daarom heb ik mijn teamgenoten wat gebaren geleerd. We begrijpen elkaar zo heel goed. En het heeft nog een voordeel. De tegenstanders kennen de gebaren niet, dus we kunnen met elkaar overleggen zonder dat zij er iets van begrijpen!’

Oranje

‘Voetballen met meisjes, dat zag ik niet zitten’

Elisa is de enige dove voetbalster die op Topklasseniveau uitkomt. Dat ze een vaste plaats heeft in het Nederlandse doventeam zaalvoetbaldames, spreekt dus voor zich. ‘Op het veld bestaat er nog geen dovenelftal voor vrouwen’, legt Elisa uit. Eind vorig jaar kwamen de zaalvoetbaldames voor het eerst uit op een Europees Kampioenschap. Een geweldige ervaring, vertelt Elisa, maar ook een harde confrontatie. ‘We verwachtten te veel. Het verschil in niveau met landen als Duitsland of Rusland bleek erg groot.’ Het Nederlandse team werd tiende. Volgens Elisa wordt er nu hard gewerkt om de aansluiting met de doventeams uit andere landen te vinden. ‘Er zit een stijgende lijn in. We trainen samen in de sportschool, we letten op onze voeding, hoe we leven, worden ook gewogen en gemeten. Dat wordt professioneler.’ ›

Herfst 2011 | Geregeld | 05


‘Ik zeg vaak: ik ben doof, nou en?’ Elisa moet bekennen dat er verschil is tussen het reguliere vrouwenvoetbal en het voetbal van doven onderling. In de regels niet – het enige is dat de scheidsrechter vlagt en niet fluit - maar wel in niveau. ‘Dat is niet lullig bedoeld. Maar het tempo ligt wat lager. Er is minder communicatie mogelijk, dat zie je terug in het spel.’ Daar staat het sociale aspect tegenover. ‘Ik voel me in een team met alleen dove speelsters iets meer op mijn gemak. En zo’n groot toernooi met doven uit allerlei landen, dat is een hele mooie ervaring.’

Kansen ‘En het is niet alleen voor het plezier’, zegt Elisa. ‘Dovensport is belangrijk. Iedereen moet de kans hebben om te sporten, ook bij een horende vereniging. Maar voor doven is de stap naar een horende vereniging soms te groot, en andersom wordt er soms ook moeilijk gedaan.’ Bovendien biedt het spelen in Oranje de mogelijkheid om op internationaal niveau ervaringen uit te wisselen. ‘Dat is heel waardevol’, legt Elisa uit. Eind november is het Wereldkampioenschap voor doventeams in Zweden. Elisa vindt dat haar team dan bij de beste vijf zou moeten eindigen. Elisa steekt haar prestatiedrang niet onder stoelen of banken. Ze wil goed zijn in haar sport, heel goed. En als het om sport gaat, dan maakt doof zijn niets

06 | Geregeld | Herfst 2011

uit. ‘Ik zeg vaak: ik ben doof, nou en? Ik heb armen en benen naast mijn oren, dove mensen hebben andere talenten naast hun doofheid. Je moet gewoon gaan doen wat je wilt, je moet sterk zijn, maar er vooral ook plezier in hebben. Daar gaat het om.’ ✔

Dovensport In Nederland zijn veel sportverenigingen, speciaal voor doven. De materialen, technieken en regels verschillen nauwelijks van de reguliere sport. Soms worden technische aanpassingen gedaan – een vlag in plaats van een fluit, of een flitslamp in plaats van een startpistool. Waarom toch aparte verenigingen? Dat is niet alleen omdat het prettig kan zijn om als doven onder elkaar te sporten. Het heeft ook te maken met gelijkwaardig presteren. Hoe hoger het niveau van een sport, des te groter de rol van communicatie, tussen trainer en speler of tussen spelers onderling. Wanneer alle deelnemers doof zijn, speelt iedereen met een gelijke uitgangspositie. Voor meer informatie over dovensport: www.kndsb.nl


Tussen tussen de regels door

✔ Hoe sportief ben jij? Houden de medewerkers van Tolknet eigenlijk van sporten? Marja Frijmann Voorlichting & bemiddeling ‘Voor het behoud van mijn gezondheid en souplesse ga ik in de koude maanden twee keer per week naar cardiofitness. In de warme maanden fiets en wandel ik graag. Ik houd van actieve vakanties dus zoeken we altijd iets waar we goed kunnen bewegen.’

Agnes Zonnenberg Beleid & organisatie ‘Ik kan goed tegen mijn verlies, maar ik vind winnen leuker... Dat geldt zowel in werk als privé. Samenspel en competitie zijn belangrijk voor me. Actief sporten doe ik dan weer een tijdje wel, dan weer niet. Gewoon lekker wandelen en fietsen is ook sportief! Dat doe ik graag.’ Marike Anker Voorlichting & bemiddeling ‘Sporten is geen hobby van me, maar als ik sport, doe ik dat het liefst alleen. Zwemmen, fietsen, wandelen of skeeleren is het fijnst als niemand met mij kan ‘beppen’. Maar het liefst bedrijf ik sport met de hersenen. Italiaans leren, mijn grote passie!’

Eelco Kroos Voorlichting & bemiddeling ‘Ik heb jarenlang gevoetbald en getennist, maar tegenwoordig is het meer sport kijken dan zelf doen. Voetbal, wielrennen of tennis: ik kan er uren voor gaan zitten. Om mijn conditie een beetje op peil te houden squash ik regelmatig met een oud-collega.’

Ronald Smits Administratie ‘Op jonge leeftijd was ik gefascineerd in allerlei sporten behalve voetbal! Ik beoefende sporten zoals judo, zwemmen en honkbal. Mijn belangstelling voor voetbal kwam pas later, toen ik zocht naar lotgenotencontact. Ik kwam terecht bij FC Lighttown, zaalvoetbalvereniging voor doven en slechthorenden, en heb daar 18 jaar gevoetbald. Momenteel sport ik niet zoveel, maar ik kijk er graag naar op TV.’ Eva Westerhoff Communicatie & PR ‘Hockey werd juichen bij voetbal in de kroeg. Dansen werd bochtenwringen bij Yoga. Zeilen werd een sloepje op de Vecht. Van die marathontraining rest alleen nog het rennen naar de bus. Mijn dagelijkse portie sport bestaat vooral uit proberen te verstaan en begrepen te worden als dove.’ ✔

Herfst 2011 | Geregeld | 07


✔ Parade

Elke zomer strijkt het reizend festival de Parade neer in de vier grote steden: Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam. In de weekenden zijn vaak voorstellingen te zien met een gebarentolk. Cora Mulder is hier te zien als gebarentolk bij de kindervoorstelling: ‘de nieuwe kleren van de Sultan’ met Hakim (uit Sesamstraat).

08 | Geregeld | Herfst 2011


Tussen de tolk regels geregeld door

Herfst 2011 | Geregeld | 09


nieuwtjestussen en regels Geregeld de regels

Nieuwtjes op het gebied van communicatie? Tip de redactie via redactie@tolknet.org

Het aantal ondertitelde Nederlandstalige programma’s op televisie is de afgelopen jaren enorm gestegen, maar hoe zit het met de kwaliteit? Samenwerkingsverband Ondertitel Alle Programma’s! (SOAP!) is benieuwd hoe u denkt over de ondertiteling en heeft een enquête opgesteld. Voor elk tv-programma met ondertiteling dat u bekijkt, kunt u op internet een beoordeling geven. Ga voor meer informatie naar: www.ondertiteling.nu

rg

w.tolknet.o Ga naar ww

Schrijf je in

Wat vindt u van ondertiteling?

e, Meer keuz ak! m ge r ee m

vraag Maak een aan

Zoek een tolk

l tolknet.hyves.n t om/tolkne AL Soesterberg facebook.c t 70d - 3769 ) foortsestraa /tolknet 56 38 (gratis twitter.com kadres Amers 0800 – 865 foort / Bezoe 453 / Fax: - 3800 AX Amers SMS: 06 – 22988 Postbus 936 – 332 333 / t@annies.nl Postadres RTT): tolkne telefoon: 0346 foon( Tekst / etteksttele – 332 332 le- en intern Telefoon: 0346 t.org / Mobie tolkne E-mail: info@

Tolkmatch Tolkmatch is vernieuwd! Ga naar www.tolknet.org/ tolkmatch, vul eenvoudig een aanvraag in en kies zelf een tolk. Tolknet liever laten zoeken? Dat kan natuurlijk ook.

Meeroken schadelijk voor gehoor Jongeren die meeroken, hebben bijna twee keer zoveel kans op gehoorverlies. Dat blijkt uit een onderzoek van het academisch ziekenhuis van New York (NYU Langone Medical Center). 1500 Amerikaanse jongeren tussen 12 en 19 jaar deden mee aan het onderzoek. Maar liefst 600 tieners bleken een licht gehoorverlies te hebben. De onderzoekers denken dat rook slecht is voor de bloedsomloop in de oren. Maar hoe de schade van meeroken precies ontstaat, wordt verder onderzocht.

Waterproof Met een gehoorapparaat onder de douche of watersporten? Het kan met het eerste en tot nu toe enige waterproof hoortoestel van Siemens. De Aquaris is waterdicht en kan zonder problemen tot één meter onder water. Of er meer fabrikanten een waterdicht hoortoestel op de markt zullen brengen is afwachten. 10 | Geregeld | Herfst 2011


Tussen decolumn regels door bart

Keuzes

Dovensport

Mensen willen graag veel keuzes hebben, dat geeft een gevoel van meester zijn over de situatie. Vorig jaar stelden wij ons de vraag: ‘Welke extra mogelijkheid kunnen we klanten bieden bij het zoeken naar een tolk? Er is toch al veel mogelijk?’ Men kan een aanvraag aan een favoriete tolk voorleggen, men kan zoeken naar beschikbare tolken, men kan een aanvraag naar de bemiddelaars sturen die dan een geschikte tolk zoeken. Wat wil een mens nog meer?

Bereikbaarheid 112 Het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) is samen met AnnieS een proef gestart om de bereikbaarheid van 112 te verbeteren voor doven en slechthorenden. In 2012 moet tekstbellen naar de meldkamer van de 112-alarmcentrale mogelijk zijn. Doven en slechthorenden in nood kunnen dan direct hulp regelen als elke seconde telt.

Dove sporters Maar liefst 66% van de dove en slechthorende

Geïnspireerd door Internet, bijvoorbeeld Marktplaats.nl, ontstond de vraag of een aanvraag aan alle tolken voorgelegd kan worden. Hiermee zijn we aan het werk gegaan en dat heeft een compleet nieuwe versie van Tolkmatch opgeleverd. Daarmee kunt u uw tolkaanvraag aan alle tolken voorleggen. Toevallig las ik gisteren dat het volgens de klinische psychologie niet verstandig is om keuze te hebben uit meer dan vijf alternatieven; daardoor bestaat het risico van overbelasting van de hersenen. Dit hadden we gelukkig intuïtief al toegepast bij deze ontwikkeling en daarom kunnen maximaal vijf tolken aangeven dat zij uw aanvraag kunnen tolken. Vervolgens is het aan u: ‘Ja, die tolk kies ik!’ ✔

sporters, sport bij verenigingen voor dove en slechthorende sporters. Dit blijkt uit onderzoek van de KNDSB dit jaar.

Bart van der Weijden Directeur Tolknet

Herfst 2011 | Geregeld | 11


goed geregeld

Tolken bij het ochtendjournaal

‘Laat ik iets weg of vat ik iets samen?’ Sinds januari 2000 worden dagelijks de ochtendjournaals op Nederland 2 vertaald in Gebarentaal. Maar hoe gaat dat eigenlijk in zijn werk? ‘Geregeld...’ keek een ochtend mee met de tolk Corline Koolhof. Corline is één van de zeven tolken die één keer per twee weken om 6:00 bij de NOS aanwezig is om het journaal te tolken.

Het journaal wordt in opdracht van de NOS getolkt om 7, 8 en 9 uur en buiten de schoolvakanties ook het Jeugdjournaal om 8:45. Corline gaat bij binnenkomst om 6:00 uur direct van start. De tolken hebben een eigen bureau op de redactie, Corline schrikt als ze ziet dat de computer al aan staat en er spullen van een andere tolk liggen, ‘Oh nee, hier is iets misgegaan met de planning!’ Bij de schmink zit inderdaad al een andere tolk. De tolken werken in een poule en ruilen soms onderling, dat is niet

12 | Geregeld | Herfst 2011

goed gegaan. Balen, nu is Corline voor niets om 4:45 uur van huis vertrokken. ‘Andersom komt helaas ook wel eens voor. Dat er niemand is... Er kan natuurlijk altijd een calamiteit zijn.

Voorbereiding Corline over haar voorbereiding ‘Sowieso volg ik het nieuws zodat ik weet wat er speelt. Een dag van tevoren verdiep ik me extra in de actualiteiten.’ Ook in het nieuws dat haar eigenlijk niet trekt. ‘Ik ben helemaal niet geïnteresseerd in sport,

maar als journaaltolk weet ik er wel veel vanaf. De ochtend zelf bekijk ik in de computer de onderwerpen en de tekst van het journaal. Onbekende woorden of internationale namen zoek ik op in het online woordenboek van het Gebarencentrum.’

Tempo De inhoud kan vlak voor de uitzending nog worden aangepast, als journaaltolk moet je dus goed kunnen improviseren. Het lastigste van het journaaltolken vindt Corline om de snelheid


column margreet

van de nieuwslezer bij te houden. ‘Bij het journaal van 7 uur gaat het nog wel, dan is de tekst voor de nieuwslezer ook nog nieuw. Bij het journaal van 8 en 9 uur is het tempo van de nieuwslezer hoger. Als tolk moet je snel kunnen beslissen, laat ik iets weg of vat ik iets samen? Leuke bijkomstigheid van het tolken van het journaal is dat je als tolk een voortdurende uitbreiding van je gebarenschat hebt. En het is elke keer een uitdaging. Geen journaal is hetzelfde.’

Kwaliteit Het Nederlands Gebarencentrum verzorgt de planning en begeleidt en

Je moet ervan houden Sport associeer ik met muffe gymzalen, strak in het lijf zittende meiden in sportpakjes bij aerobics en andere hypes, zoals Zumba. Ik hupste een paar keer braaf mee, maar het boeide me niet. Ik heb thuis een roeimachine, maar geen discipline. Werd niet bijgeleverd. Eigenlijk hou ik niet van sporten, behalve paardrijden. Dat zie ik echter niet als sport, want ik heb interactie met een dier waar ik lol aan beleef. Ook al ben ik een keer over een hindernis gesprongen zonder mijn paard en ben ik eens achter een staldeur blijven hangen toen een pony direct naar zijn stal terugreed, ik blijf het leuk vinden. Paardrijden doe ik in een manege in Dreischor. Instructrice, Santoucha, is ook slechthorend. Een verademing. Ik heb les gehad van instructeurs die dachten dat hard schreeuwen voldoende was. Bij één manege moest ik voortdurend achter een meisje blijven rijden, zodat zij aan kon geven wat we gingen doen. Arm meisje. Ik ben daar niet lang gebleven, want ze begrepen niet wat slechthorendheid inhield, ondanks mijn herhaalde uitleg. Nu gebaart Santoucha dat ik mijn handen stil moet houden of harder moet draven. Ik begrijp meteen wat ze bedoelt. Wanneer mijn houding niet goed is, beeldt zij uit hoe mijn houding nu is en hoe het zou moeten zijn. Dan denk ik: “VAN!” (gebaar voor ‘Oh, zit dat zo!’). Soms gebeurt het wel eens dat Santoucha mij het gebaar ‘stappen’ niet kan laten zien, omdat ik net bezig ben om mijn buikspieren aan te spannen en mijn billen te ontspannen tijdens het galopperen (en dat is moeilijker dan je denkt), zodat ik al die andere paarden voorbijstuif. Woehaa! Het blijft dus altijd opletten, hoe goed de instructeur ook rekening met je houdt. Logisch. Bij de keren dat het niet lukt, lig ik zelf in een deuk.

ondersteunt de tolken bij hun werk. Er wordt veel aandacht besteed aan de kwaliteit. Zo is er een klantenpanel dat een paar keer per jaar feedback geeft. Sarah Muller, een medewerker van het Gebarencentrum, geeft na elke editie feedback en aanwijzingen per sms. Ook hebben de journaaltolken regelmatig overleg. Daarin bespreken ze wat ze hebben meegemaakt en bespreken ze nieuwe gebaren voor actualiteiten en sportevenementen die eraan komen. ✔

Maar voor de rest: geef mijn portie sport maar aan Fikkie. ✔

Margreet Joosen Margreet is 45 jaar, woont samen met haar vriend in een dijkhuisje in Zonnemaire met een hond, 3 katten, 8 kippen en een haan. Zij is slechthorend en werkt voor de Dienst Landelijk Gebied. Haar motto: haal alles uit het leven en geniet ervan.

Herfst 2011 | Geregeld | 13


geregeld er op uit

Sportieve uitjes in de herfst Zeehonden speuren

13 sept Badmintonnen Lekker sportief bezig zijn? Doven en slechthorenden kunnen één keer per maand recreatief badmintonnen bij Liever Sportiever. Trainingen en wedstrijden zijn samen met horenden om het spelersaantal te vergroten en om op het eigen niveau te kunnen spelen. www.lieversportiever.nl Vanaf 13 september in Westervoort

Festival 5D Dit festival is een vrijplaats voor de zintuigen, een culturele totaalbeleving voor iedereen. Op Festival 5D maakt het niet uit of je doof of blind bent of in een rolstoel zit. Iedereen kan genieten van theater, muziek, workshops en culinair vermaak. Laat uw 5 zintuigen prikkelen tijdens deze tintelende ontdekkingsreis! www.festival5d.nl 10 september in Amsterdam

10 sept

In Zeeuws-Vlaanderen op zoek naar zeehonden, het avontuur begint in de haven van Breskens. Samen met de boswachter en gewapend met een schepnet kunnen deelnemers bekijken welke dieren, schelpen en planten in het water zitten. Daarna aan boord van een mosselkotter met verrekijkers speuren naar zeehonden. Aan boord worden broodjes en erwtensoep geserveerd. www.staatsbosbeheer.nl 22 en 28 oktober in Breskens

29 OKt Nacht van de Nacht Geniet van de duisternis tijdens De 7e Nacht van de Nacht. Door heel Nederland zijn activiteiten in het donker. Verhalen bij het kampvuur, avondwandelingen, op zoek naar nachtdieren, sterren kijken, varen in het schemerdonker, workshops nachtfotografie en nog veel meer. www.laathetdonkerdonker.nl 29 oktober in diverse plaatsen

22&28 OKt

Nederland - Moldavië Oranje krijgt op 7 oktober Moldavië op bezoek. Nederland speelt om zich te kwalificeren voor het EK in Oekraïne en Polen. De voetbalwedstrijd zal gespeeld worden in het Feyenoord stadion de Kuip. Wedstrijd bijwonen? Ga naar: www. knvb.voetbalticket-shop.nl 7 oktober in Rotterdam

7 OKt

Werelddovendag ‘Samen Communiceren = Samen Winnen’, is het thema van Werelddovendag 2011. In samenwerking met Feyenoord wordt van Werelddovendag een groots spektakel gemaakt waarbij 1 ding heel belangrijk is: samen winnen! Drie dagen lang zijn er sportieve en ontspannende activiteiten voor jong en oud. www.werelddovendag.nl 21, 23 en 24 september Rotterdam

21-24 sept


Tussen geregeld de regels in beeld door

6 vragen aan... Ronald Ligtenberg Ronald Ligtenberg is de oprichter en directeur van Stichting Skyway. Skyway ontwikkelt trainingstrajecten voor dove en horende jongeren. Hieruit ontstaan zintuigprikkelende muziekevenementen zoals Sencity, dat inmiddels de hele wereld overgaat. Daarnaast is Ronald Ligtenberg docent eventmanagement, coach van sociaal ondernemers en columnist bij QPQ magazine. Hoe bent u erop gekomen om deze feesten te organiseren? ‘Vanuit de drive om iets (schijnbaar) onmogelijks mogelijk te maken. In onze organisatie stellen we onszelf voortdurend de vraag, hoe kan het beter. Niet zozeer omdat het ook per se beter moet, maar omdat dat de manier is om jezelf scherp te houden. Als je jezelf een ‘onmogelijk’ doel stelt, kun je nieuwe vaardigheden ontwikkelen en talenten aanboren.’ Wat doet u als directeur van Skyway? ‘Mensen inspireren, motiveren en bewust maken van persoonlijke resultaten. Ervoor zorgen dat iedereen er meer uithaalt dan hij of zij erin stopt. Mijn teamleden moet ik meestal afremmen want die hebben de neiging er vol in te vliegen. Daarnaast ben ik zelf constant bezig met nadenken over vernieuwing of uitbreiding.’

Waar wordt u blij van? ‘Als ik van de deelnemers uit de trainingstrajecten te horen krijg dat ze zichzelf gigantisch zijn tegen gekomen, niet hebben opgegeven en daardoor een enorme boost van hun zelfvertrouwen hebben gekregen. Van mensen die hun eigen onmogelijkheid mogelijk hebben gemaakt.’ Waar heeft u moeite mee? ‘Van mensen die niet in mogelijkheden denken. Ik heb inmiddels geaccepteerd dat niet iedereen dat doet, maar als iemand recht in mijn gezicht zegt: ‘dat kan niet!’, voelt dat elke keer weer als een stomp in mijn maag.’ Wat is uw grootste succes? ‘Het feit dat ik 9 jaar geleden de stap heb durven zetten om uit mijn comfortzone te komen. Het moment dat ik besloot veel meer uit het leven te halen, heeft de trein in beweging gezet en daar ben ik elke dag blij om. Ook ben ik wel heel trots op het feit dat we na 8 jaar nog steeds in staat zijn onszelf te verbeteren en te groeien.’ ✔ www.stichtingskyway.nl

Wat gebeurt er allemaal op Sencity? ‘Op Sencity brengen we de emotie van muzikanten op het podium over op het publiek, met zoveel mogelijk zintuigprikkelende faciliteiten. Denk aan lichteffecten, dansers, een verlichte trilvloer, signdancers en Textjockeys die de ondertiteling voorzien van effecten. Klinkt er vrolijke muziek dan verspreidt een AromaJockey ‘vrolijke’ geuren, een VideoJockey toont de emotie in beelden en een IceJockey zorgt voor bijpassende ijsjes.’

Herfst 2011 | Geregeld | 15


Ga naar www.tolknet.org

Meer keuze, Schrijf je in

meer gemak!

Maak een aanvraag

Zoek een tolk

twitter.com/tolknet

facebook.com/tolknet

tolknet.hyves.nl

Postadres Postbus 936 - 3800 AX Amersfoort / Bezoekadres Amersfoortsestraat 70d - 3769 AL Soesterberg Telefoon: 0346 – 332 332 / Teksttelefoon: 0346 – 332 333 / SMS: 06 – 22988453 / Fax: 0800 – 865 56 38 (gratis) E-mail: info@tolknet.org / Mobiele- en internetteksttelefoon(RTT): tolknet@annies.nl


Geregeld NR6