Issuu on Google+


$»j·Te+‘·yÓTÆq ùd+Á~j·T ¬s’‘·T\ ø√`Ä|üπs{Ïyé y˚Tfi≤


1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 ravi@csa-india.org 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 www.tolakari.com 1234567890123456789012345678901212345

‘=\ø£ ] düTdæús¡ e´ekÕj·T e÷dü |üÁ‹ø£

˝À|ü* ù|J˝À¢ 1. dü+bÕ<äø°j·T+ ....................................................................... ¬ø.s¡$

2

2. 2012 KØ|òt ‘êC≤ |ü]dæú‹................................................. ‘=\ø£] &Ódtÿ

3`6

3. ÇdüTø£sê‹˝À düVü≤»yêj·TTe⁄\T yÓ*øÏ rj·Te<äT› .................. Ábıˆˆ õ. ø£ècÕísêe⁄

7`14

4. kÕs¡e+‘·yÓTÆq uÛÑ÷eTT\T>± r]Ã~<˚› ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ÁbÕeTTK´‘· ...... &܈ˆ ìs¡à\

15`16

5. Ä‘·àVü≤‘·´\T Ä>±\+fÒ ¬s’‘·T\≈£î Ä<ëj·T uÛÑÁ<ä‘· ø±yê*.............&܈ˆ õ.$. sêe÷+CH˚j·TT\T

17`18

6. eTq e´ekÕj·T $düÔs¡D $<Ûëq+` düeTdü´\T ........................... &܈ˆ sê»X‚KsY

19`20

ôdô|+º ãsY 2012

dü+|ü⁄{Ï :1 dü+∫ø£ : 4

yÓ\ : 15/`

dü+bÕ<ä≈£î\T:

&܈ˆ õ.$.sêe÷+»H˚j·TT\T düVü≤ dü+bÕ<ä≈£î\T:

ø£HïÓ >∑+{Ï s¡$

bò˛Hé: 9912928422 dü+bÕ<äø£ es¡Z+:

&܈ˆ {Ï.m.$.mdt. s¡|Tüò THê<∏é õ. #·+<Á Xä K‚ sY &܈ˆ õ. sê»X‚KsY

7. $$<Ûä |ü+≥\˝À ¬s’‘·T\T #˚|ü≥ºe\dæq düdü´s¡ø£åD ........................&܈ˆ{Ï.m.$.mdt.s¡|òüTTHê<∏é

21`24

8. $»j·Te+‘·yÓTÆq ø√`Ä|üπs{Ïyé y˚Tfi≤...................................... ‘=\ø£] &Ódtÿ

25

|Á # ü T· s¡D:

9. dæ.mdt.m. Ä<Ûä«s¡´+˝À C≤rj·T •ø£åD≤ ø±s¡´Áø£eT+ ...................... õ. #·+Á<äX‚KsY

26

eTTÁ<äD:

10. øÏkÕHé Á¬ø&ç{Ÿ ø±s¡T¶\ C≤ØøÏ düe]+∫q e÷s¡Z<äs¡Ùø±\T ................. Hêu≤sY¶ |ü<∏äø£+

27`28

qe´ | Á +æ ≥sY‡, ôV≤’ <äsêu≤<é.

11. kÕ>∑Ts¡+>∑+˝À ø=qkÕ>∑T‘·Tqï $cÕ<ë\T ................................. ‘=\ø£] &Ódtÿ

29

$esê\≈£î :

12. >=Á¬s\T, y˚Tø£\˝À e#˚à ÁbÕD≤+‘·ø£yÓTÆq »ãT“\T`ìyês¡D ......&܈ˆ kÕ>∑] sê+<ëdt

30

11. ¬s’‘·T\T s¡øÏå+#·Tø√yê*‡q yÓTTø£ÿ\T`ªªH˚\ ñdæ]µµ ...........&܈ˆ {Ï.m.$.mdt.s¡|òüTTHê<∏é

31

12. ¬s’‘·T\ Á|üX¯ï\T XÊÅdüÔy˚‘·Ô\, ì|ü⁄DT\ düe÷<ÛëHê\T ....................... ‘=\ø£] &Ódtÿ

32

düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<+ä

m&ç≥sY, ‘=\ø£]

12`13`445, M~Û HÓ+. 1, ‘êsêïø£, dæøÏ+Á<ëu≤<é ` 500 017 bò˛Hé: 040-27014302 / 7735

s¬ ‘’ T· ˝≤sê... Ä‘·àdô súÌ ´¡ + ø√˝ÀŒe<äT.› .. Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î bÕ\Œ&Ée<äT› uÛ÷Ñ $Tì |ò˝ü ≤\T>±, |ü+≥\T>± e÷πsà |Á Mü D‘· ñqïyê&ÉT <Ûs’Ó ´¡ + ø√˝ÀŒqø£ÿs¡˝<Ò Tä eT{Ϻ˝À ñqï ø£dü÷ú] rùd eTìwæøÏ Jeq |ü]eTfi≤\≈£î ø=s¡‘· ˝Ò<Tä

á j˚T&Ü~ yÓTT*∫q |ô s’ ≈¢¡ î£ <äT'K+ rs¡ø£b˛‘˚ e#˚à j˚T&Ü~ e{Ϻ ø=&Éefi¯ófl |ü≥Tº≈î£ qï |æ&øç fiÏ fl‚ yÓTT\TkÕÔjTY - >∑T+≥÷s¡T X‚ùw+Á<äXs¯ à¡

m&É¢ ø£fi¯fl˝À¢ ≈£î+|ü≥T¢ sêE≈£`«~°î+≥THêï ∞"å~Ú èÉ QÏ OÆ j¨ Ñ„ YT...Hõ¯Hê>∑ rÑ¿ Ö’.... {Ï uÛÑè≈£î{Ï˝À Áø√<Ûë>∑Tï\T πs>∑T‘·THêïjYT ‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

2


dü+bÕ<äøj ° T· +

dü+øå√uÛÑ uÛ≤s¡‘·+ô|’ ªªdü+düÿs¡D\µµ u≤<äT&ÉT dü+düÿs¡D n+fÒ kÕ<Ûës¡D+>± ªªn_Ûeè~∆ ìs√<Ûøä ,£ ‹s√>∑eTq uÛ≤yê\qT+&û, ø±sê´#·sD ¡ qT+&û yÓTT‘·+Ô düe÷C≤ìï n_Ûeè~∆øs£ ¡ uÛ≤yê\yÓ|’ Pü , ø±sê´#·sD ¡ yÓ|’ Pü eTT+<äT≈£î q&ç|+æ #·&+É µµ nì ns¡+ú . ø±˙ Á|ü|+ü #·u≤´+≈£î, Ç‘·s¡ n+‘·sê®rj·T Ä]úø£ dü+dü\ú Ä<˚XÊ\ y˚Ts¡≈î£ dü+düÿs¡D\ ù|s¡T‘√ uÛ≤s¡‘· <˚X+¯ ˝À neT\e⁄‘·Tqï $<ÛëHê\ kÕsê+X¯+ e÷Á‘·+ <˚XÊìï n|ü\ }_˝Àø°, ìs¡T<√´>∑+˝Àø°, <ë]Á<ä´+˝Àø° yÓTT‘·+Ô >± u≤ìdü‘«· +˝Àø°, |üsêBÛq‘·˝Àø° HÓfj ºÒ T· &É+. >∑‘· 20 dü+e‘·‡sê\ qT+N neT\Te⁄‘·Tqï Ä]úø,£ bÕ]ÁXÊ$Tø£ $<ÛëHê\T Á>±MTD ÁbÕ+‘· e´ekÕj·T dü+øå√uÛ≤ìï eT]+‘· rÁe‘·s+¡ #˚XÊsTT. |ü≥D º ≤\≈£î nìyês¡´ e\dü\qT ô|+#êsTT. s¬ ‘’ T· \≈£î Ä<ëj·T uÛÁÑ <ä‘· ˝Ò≈î£ +&Ü b˛sTT+~. s¬ ‘’ T· ≈£î≥T+u≤\˙ï n|ü\ }_˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛j·÷sTT. s¬ ‘’ T· \ Ä‘·àVü≤‘·´\T Á|üe÷<äøs£ ¡ dæ‹ú øÏ #˚sêsTT. á dæ‹ú ì e÷πsÃ+<äT≈£î s¬ ‘’ T· nqT≈£L\ $<ÛëHê\qT Á|üyX˚ ô¯ |{≤º*‡q <äX˝¯ À dü+øå√uÛ≤ìï eT]+‘· ô|+#˚˝≤ ‘êC≤>± øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«+ eT]ìï $<ÛëHê\qT Á|üø{£ +Ï ∫+~.  ]f…˝Æ Ÿ s¡+>∑+˝À eT©ºÁu≤+&é ñ‘·Œ‘·T\Ô ˝À 51 XÊ‘·+ $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\qT (m|ò.t &ç.◊) nqTeT‹+#·&+É .  &ûõ˝Ÿ <Ûsä q¡ T ©≥sY≈î£ 5 s¡÷ˆˆ\T ô|+#·&+É  >∑èVü≤ $ìjÓ÷>∑ dæ*+&Ésô¢¡ |’ dü_‡&ûì dü+e‘·‡sêìøÏ 6 dæ*+&Ésø㛭 |ü]$T‘·+ #˚jT· &É+ (dü_‡&û ˝Òøb£ ˛‘˚ ˇø£ dæ*+&ÉsY <Ûsä ¡ 750 s¡÷bÕj·T\T)  ]f…˝Æ Ÿ s¡+>∑+˝À ˇπø Áu≤+&é ñ‘·Œ‘·T\Ô ˝À Ç|üŒ{Ïøπ ñqï 49 XÊ‘·+ m|ò.t &ç.◊.\qT 51 XÊ‘êìøÏ ô|+#·&+É .  <˚oj·T $e÷qj·÷qs¡+>∑+˝À 49 XÊ‘·+ m|ò.t &ç.◊ì nqTeT‹+#·&+É .  Á|ükÕs¡ s¡+>∑+˝À (&ç.{Ï.ôV≤#Y, øπ ãT˝Ÿ ˝≤+{Ï ùde\T) Ç|üŒ{Ïøπ ñqï 49 XÊ‘·+ m|ò.t &ç.◊.ì 74 XÊ‘êìøÏ ô|+#·&+É .  $<äT´‘Y mπøÇ+J\ ìsêàD s¡+>∑+˝À 49 XÊ‘·+ m|ò.t &ç.◊.øÏ nqTeT‹+#·&+É . øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«+ rdüT≈£îqï á ìs¡j í ÷· \˙ï <˚X¯ Á|ü»\ J$‘ê\qT n‘·˝≤≈£î‘·\+ #˚kÕÔsTT. yÓTT‘·+Ô >± <˚X¯ Ä]∆ø£ e´edüú |ü>±Z\˙ï ãVüQfi¯C≤‹ dü+dü\ú #˚‘T· ˝À¢øÏ yÓfi‘¯ êsTT. ñ‘·Œ‘·T\Ô <Ûsä \¡ ÷, ùde\ <Ûsä \¡ ÷ >∑D˙j·T+>± ô|]–b˛‘êsTT. Äj·÷ s¡+>±˝À¢øÏ e#˚à ô|≥Tºã&ÉT\T, <˚X+¯ ˝À ø√{≤¢~ eT+~ ñbÕ~Û neø±XÊ\qT <ës¡TD+>± <Óã“rkÕÔsTT. ìs¡T<√´>±ìï eT]+‘· ô|+#·T‘êsTT. øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«y˚T ø±<äT, sêh Á|üuTÑÛ ‘·«eT÷, ‘·q e+‘·T>± u≤<˚dTü qÔ ï~.  2010`11, 2011`12 dü+e‘·‡sê\˝À Á|ü»\T yê&ÉT≈£îqï $<äT´‘Yô|’ düs#Y êÛ Ø® edü÷\T #˚dTü ≈£îH˚+<äT≈£î (á.ÄsY.d” nqTeT‹ ù|s¡Tq) sêh Á|üuTÑÛ ‘·« nqTeT‹ y˚Ts¡≈î£ &çdÿü +\T dæ<y∆ä TÓ bÆ ˛j·÷sTT. Á|ü»\ MT<ä |ü&qÉ Tqï á uÛ≤s¡+ 6022 ø√≥T¢. á yÓTT‘êÔìï $<äT´‘Y dü+dü\ú T sêuÀj˚T s¬ +&˚fifl¯ ˝À Á|ü‹ HÓ˝≤ _\T¢\‘√ bÕ≥T edü÷\T #˚kÕÔsTT.  &ûõ˝Ÿ <Ûsä \¡ T ô|]>±j·TH˚ ù|s¡T‘√ sêh s√&ÉT¶ s¡yêD≤ dü+düú (Äغd)æ ãdüT‡ #ÛêØ®\qT ô|+#˚d+æ ~. |ü˝¢… yÓ\T>∑T qT+&û dü÷|üsY \>∑Ø® düØ«düT\ es¡≈L£ nìï ãdüT‡\ {Ïø¬ {Ÿ sπ ≥÷¢ ô|]>±sTT. Ç|üŒ{Ïøπ s¬ ‘’ T· \T e´ekÕj·T+˝À ô|fÒº Ks¡TÃ\T u≤>± ô|]– b˛j·÷sTT. &ûõ˝Ÿ <Ûsä \¡ ô|s¡T>∑T<ä\ á uÛ≤sêìï eT]+‘· ô|+#·T‘·T+~. $‘·HÔ ê\÷, ms¡Te⁄\÷, |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\ <Ûsä \¡ ÷ eT]+‘· ô|]–b˛‘êsTT. s¬ ‘’ T· ≈£î≥T+u≤\ Jeqe´j·T+‘√ bÕ≥T, |ü+≥\ô|’ ô|≥Tºã&ÉT\÷ ô|]–, s¬ ‘’ T· eT]+‘· ~yêfi≤ ‘êkÕÔ&TÉ . ]f…˝Æ Ÿ s¡+>∑+˝À $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\T eT]+‘· $HêX¯øs£ ¡ |ò*ü ‘ê\ìkÕÔsTT. á $HêX¯øs£ ¡ dü+düÿs¡D\ô|’ Á|ü»\T Ç|üŒ{Ïøπ ªã+<éµ s¡÷|ü+˝À ‘·eT ÄÁ>∑V‰ü ìï e´ø£+Ô #˚XÊs¡T. $$<Ûä sêÅcÕº\˝À, y˚sT¡ y˚sT¡ yÓK’ s¡T\qT nqTdü]+#˚ sê»ø°jT· bÕغ\T, Á|ü»\ô|’ Á|üuTÑÛ ‘ê«\T á <ë&ç #˚jT· &ÜìøÏ |üs√ø£+å >± düV≤ü ø£]düTHÔ êïsTT. dü+düÿs¡D\ ù|s¡T‘√ kÕ–düTqÔ ï á $<ÛëHê\ |ü≥¢ á bÕغ\ eT<Û´ä eTÚ*ø£+>± @ø°u≤Û ey˚T ñ+~. á dæ‹ú ˝À Á|ü»\T á <ë&ç qT+∫ ‘·eTqT ‘êeTT s¡ø+åÏ #·Tø√e&ÜìøÏ dü+|òTü {Ï‘+· ø±yê*. Á|ü‹|òTü {Ï+#ê*.

ø¬ . s¡$ ‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

3


2012 KØ|òt ‘êC≤ |ü]dæ‹ ú 2012 KØ|òt d”»Hé˝À es¡¸bÕ‘·+ yÓTT‘·+Ô MTà<ä kÕ<Ûës¡D dæ‹ú øÏ #˚]Hê, ≈£î]dæq esê¸\T e÷Á‘·+ s¬ ‘’ T· \≈£î Äq+<ä+ Çe«˝Ò<äT. ;&ÉT uÛÑ÷eTT\ <ëVü≤+ rs¡Ã˝Ò<äT. ÁbÕC…≈£îº\q÷ ì+|ü˝<Ò Tä . uÛ÷Ñ >∑s“¡ ¤ »˝ eT{≤º\q÷ ô|+#·˝<Ò Tä . KØ|òt˝À |ü+≥ kÕ>∑T≈£L&Ü Ç+ø± kÕ<Ûës¡D dæú‹øÏ #˚s˝¡ <Ò Tä . e] $d”sÔ +í¡ >∑D˙j·T+>± |ü&bç ˛sTT+~. KØ|òt d”»Hé eTT–+|ü⁄≈£î edüTHÔ êï bı˝≤\T |ü#÷ <äq+‘√ ø£fiø¯ fi£ ˝¯ ≤&É&+É ˝Ò<Tä . #ê˝≤ #√≥¢ Hê≥T¢|&ü ˝É <Ò Tä . y˚sT¡ X¯q>∑ $d”sÔ eí¡ T÷ ‘·–+Z ~. |ü‹Ô $d”sÔ +í¡ >∑D˙j·T+>± ô|]–Hê, yÓTTø£ÿ\T ã\+>± ô|s¡>˝∑ <Ò Tä . Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢˝À ø=ìï ÁbÕ+‘ê˝À¢ ì]«sêeT+>± ≈£î]dæq esê¸\ e\¢ |ü‹Ô |ü+≥qT qwübº ˛sTTq s¬ ‘’ T· \÷ ñHêïs¡T. s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\ ø=s¡‘,· eTTK´+>± j·T÷]j·÷ ø=s¡‘· ¬s’‘·T\qT rÁe+>± yÓ+{≤&ç+~. á dü+e‘·‡s¡+ ≈£L&Ü j·T÷]j·÷ ø√dü+ s√E\ ‘·sã¡ &ç s¬ ‘’ T· \T ≈£L´\˝À ì\u&Ü*‡ e∫Ã+~. ø=+‘· eT+~ m+&É<ëÛ {Ïø,Ï Äø£*<ä|ü \‘√ düŒèVü≤ ø√˝ÀŒsTTq |òTü ≥q\÷, rÁe nHês√>±´ìøÏ >∑Ts¬ q’ |òTü ≥q\÷ »]>±sTT. ms¡Te⁄\ ø√dü+ u≤s¡T\T r]q s¬ ‘’ T· \ô|’ b˛©düT\ ˝≤؃\T Ms¡ $Vü‰s¡+ #˚XÊsTT. j·T÷]j·÷qT b˛©dt ùdwº qü ¢ qT+&ç |ü+|æD° #˚j÷· *‡q <äTdæ‹ú ‘·˝‹… +Ô ~.

yê‘êes¡D+˝À ø£\T>∑T‘·Tqï $|üØ‘· e÷s¡TŒ\ e\¢, |ü⁄s¡T>∑T\÷, ‘Ó>T∑ fi¯Sfl |ü+≥\ô|’ $»è+_ÛdTü HÔ êïsTT. |ü⁄s¡T>∑T $cÕ\ yê&Éø+£ ≈£L&Ü >∑D˙j·T+>± ô|s¡T>∑T‘·Tqï~. _.{Ï. |ü‹Ô˝À |ü#·Ã|ü⁄s¡T>∑T $»è+_Û+∫ ¬s’‘·T\qT eTT|üŒ‹|üŒ\T ô|&ÉT‘·Tqï~. _.{Ï. |ü‹Ô $‘·HÔ ê\T n$Tàq ø£+|ü˙\T e÷Á‘·+ ˝≤uÛ+Ñ #˚dTü ≈£îHêïsTT. Á|üuTÑÛ ‘·« e´ekÕj·T $düsÔ D¡ e´edüú ìØ«s¡´yÓTÆ s¬ ‘’ T· \≈£î düø±\+˝À dü÷#·q\T Ç#˚Ãyêπs ø£sT¡ ej·÷´s¡T. yêsêÔ |üÁ‹ø£\˝À s¬ ‘’ T· \ u≤<Û\ä T ø£ì|ædTü HÔ êï, n≥T yÓ|’ ⁄ü ‘=+– #·÷ùd yêπs ˝Òs¡T. Hê>±s¡Tq® kÕ>∑s,Y lXË\’ + ÁbÕC…≈î£ \º T düø±\+˝À ì+&Éø£ b˛e&É+‘√ Ä ÁbÕ+‘· s¬ ‘’ T· \≈£î kÕ>∑T˙s¡T n+<ä˝<Ò Tä . B+‘√ ø±\Te\ ÁøÏ+<ä e] kÕ>∑T |üP]Ô>± ‘·–bZ ˛sTT+~. Áø±|tV‰ü *&˚ n~Ûø±]ø£+>± Á|üø{£ +Ï #·øb£ ˛sTTHê, kÕ>∑sY ≈£î&ç, m&ÉeT ø±\Te\ ÁøÏ+<ä kÕ>∑T ˙s¡T Çe«sê<äì ˙{Ï bÕs¡T<ä\ XÊK Ç|üŒ{Ïøπ ìs¡ísTT+∫+~. mØ¢ s¡; |üs≥\ ø√dü+ $‘·ÔHê\T |üP]Ô>± s¬ ‘’ T· \≈£î n+<äTu≤≥T˝À ˝Òe⁄. KØ|òt |ü+≥\T y˚jT· ˝Òì s¬ ‘’ T· \T s¡; |ü+≥\ $‘·HÔ ê\ ø√dü+ ≈£L&Ü ‹|üŒ\T |ü&eÉ \dæ edüTqÔ ï~.

KØ|òt ÁbÕs¡+uÛÑ qT+N #·÷ùdÔ sêh+˝À 298 eT+&É˝≤˝À¢ rÁe esê¸uÛ≤e+ @s¡Œ&ç+~. n+<äT˝À 15 eT+&É˝≤˝À¢ <äT]“¤ø£å |ü]dæú‘·T\T @s¡Œ&ܶsTT. eTØ eTTK´+>± ôdô|º+ãsY 13 qT+N 20 es¡≈£L kÕ<Ûës¡D+ ø£Hêï 45 XÊ���·+ ‘·≈£îÿe es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó’+~. pHé 1 qT+N ôdô|º+ãsY 20 Hê{ÏøÏ kÕ<Ûës¡D es¡¸bÕ‘·+‘√ b˛*ùdÔ nq+‘·|ü⁄s¡+, ø£&É|ü, q\¢>=+&É, Á|üø±X¯+ õ˝≤¢˝À¢ ‘·≈£îÿe es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó’+~. ø=ìï õ˝≤¢˝˝À kÕ<Ûës¡D es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó’q≥T¢ ø£ì|æ+∫Hê, eT+&É˝≤\ yêØ>± #·÷ùdÔ e÷Á‘·+ es¡¸bÕ‘·+˝À ôV≤#·TÑ·>∑TZ\T ø£ì|ædüTÔHêïsTT. á KØ|òt d”»Hé˝À kÕ<Ûës¡D+>± 94 XÊ‘·+ $d”Ôs¡í+ e÷Á‘·y˚T kÕ>∑sTT+<äì e´ekÕj·T XÊK Á|üø£{Ï+∫+~. KØ|òt kÕ>∑T\ø£å´+ 80.29 \ø£å\ ôV≤ø±ºs¡T¢ ø±>±, á d”»Hé˝À 75.50 \ø£å\ ôV≤ø±ºs¡¢˝À |ü+≥\T y˚XÊs¡T.

ìC≤e÷u≤<é (118 XÊ‘·+), ø£Ø+q>∑sY (114 XÊ‘·+), s¡+>±¬s&ç¶ (197 XÊ‘·+), es¡+>∑˝Ÿ (105 XÊ‘·+), yÓT<äø˘ (101 XÊ‘·+) õ˝≤¢\˝À n‘·´~Ûø£+>± |ü+≥\kÕ>∑T »]–+~. ø£&É|ü (48 XÊ‘·+), >∑T+≥÷s¡T (75 XÊ‘·+) õ˝≤¢\˝À n‘·´\Œ+>± |ü+≥\ kÕ>∑T »]–+~. ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\ |ü+≥\˝À e] kÕ>∑T $d”Ôs¡í+ u≤>± ‘·–Zb˛sTT+~. ‘Ó\+>±D≤ õ˝≤¢˝˝À |ü‹Ô, yÓTTø£ÿC§qï, $d”Ôs¡í+ >∑D˙j·T+>± ô|s¡>∑&É+, á e÷Á‘·yÓTÆHê |ü+≥\ $d”Ôs¡í+ ô|s¡>∑&ÜìøÏ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+. ø±˙ d”»Hé ∫e] es¡≈£L yê‘êes¡D+ düVü≤ø£]+#·ø£b˛‘˚, nø√ºãsY˝À esê¸uÛ≤e |ü]dæú‘·T\T @s¡Œ&ç‘˚ |ü‹Ô, yÓTTø£ÿC§qï ¬s’‘·T\T rÁe+>± qwüºb˛j˚T neø±X¯+ e⁄+~. 2011 KØ|òt á #˚<äT nqTuÛÑyêìøÏ Á|ü‘·´ø£å kÕø£å´+>± e⁄+~. ø£¬s+≥T ø√‘·\T |ü]dæú‹ rÁe‘·qT eT]+‘· ô|+#·T‘·THêïsTT.

‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

4


ôdô|+º ãsY 20 Hê{ÏøÏ sêh+˝À õ˝≤¢\ yêØ>± es¡¸bÕ‘· |ü]dæ‹ú Ç˝≤ e⁄+~. ($T.MT\˝À) HÓ+. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23.

õ˝≤¢ ù|s¡T lø±≈£îfi¯+ $»j·Tq>∑s¡+ $XÊK|ü≥ï+ ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] |ü•ÃeT >√<ëe] ñ‘·sÔ ê+Á<Ûä ø£ècÕí >∑T+≥÷s¡T Á|üø±X¯+ HÓ\÷¢s¡T <äøDåÏ ≤+Á<Ûä ø√kÕÔ+Á<Ûä ø£s¡÷ï\T nq+‘·|⁄ü s¡+ ø£&|É ü ∫‘·÷sÔ T¡ sêj·T\d”eT ìC≤e÷u≤<é yÓT<äø˘ es¡+>∑˝Ÿ ø£Ø+q>∑sY n~˝≤u≤<é ñ‘·Ôs¡ ‘Ó\+>±D s¡+>±¬s&ç¶ ôV’≤<äsêu≤<é eTVü≤ã÷uŸq>∑sY q\¢>=+&É KeTà+ <äøÏåD ‘Ó\+>±D ‘Ó\+>±D Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ

‘=\ø£]

kÕ<Ûës¡D+ d”»Hé ‘˚B Hê{ÏøÏ 706 637.2 693 627.0 713 641.5 752 671.8 786 715.3 730 658.6 685 619.9 525 461.5 389 323.9 331 282.4 483 421.9 620 553.4 455 398.5 338 287.6 394 351.0 439 384.6 407 355.4 849 815.0 680 635.5 799 756.5 793 760.6 984 947.7 821 783.1 587 541.5 562 522.7 447 406.5 562 507.4 891 842.7 610 564.2 715 673.6 624 571.2

2010 817.1 851.5 880.6 968.1 978.7 899.2 1056.5 875.6 581.4 500.2 753.4 834.4 597.8 369.8 504.7 252.2 499.4 847.9 723.6 1050.7 973.2 1162.2 951.0 818.3 818.2 613.4 575.2 1139.7 793.0 872.2 778.0

dô |ô +º ãsY 2012

2011 709.9 669.6 656.1 622.3 745.7 680.7 680.0 446.5 268.1 302.5 424.3 566.7 364.8 271.0 372.1 460.1 367.0 899.3 534.6 663.5 592.2 838.7 705.7 454.8 483.5 383.4 414.5 740.8 495.4 600.5 531.8

2012 727.2 644.2 654.3 827.1 957.1 762.0 900.0 528.1 310.4 320.2 492.2 642.1 402.0 227.1 277.1 372.6 319.9 683.7 541.4 826.7 724.5 911.0 737.5 584.4 622.9 386.3 405.4 984.1 596.6 667.0 580.7

‘˚&Ü 14 3 2 23 34 16 45 14 -4 -18 17 16 1 -21 -21 -3 -10 -16 -15 9 -5 -4 -6 8 19 -5 -20 17 6 -1 2

dæ‹ú kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ m≈£îÿe>± m≈£îÿe>± kÕ<Ûës¡D+ m≈£îÿe>± kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ n‘·´\Œ+ n‘·´\Œ+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ n‘·´\Œ+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ kÕ<Ûës¡D+ 5


ôdô|+º ãsY 20 Hê{ÏøÏ sêh+˝À |ü+≥\ kÕ>∑T |ü]dæ‹ú Ç˝≤ e⁄+~. (\ø£\å ôV≤ø±ºs˝¢¡ À) kÕ<Ûës¡D+ HÓ+. |ü+≥ ù|s¡T d”»Hé ‘˚B Hê{ÏøÏ yÓTT‘·+Ô ø±e\dæ+~ 1. e] (Hê≥T¢ y˚d+æ ~) 26.48 24.65 2. C§qï 1.33 1.33 3. dü»® 0.45 0.45 4. yÓTTø£ÿC§qï 4.99 4.99 5. sê– 0.41 0.41 6. ∫s¡T<ÛëHê´\T 0.29 0.29 yÓTT‘·Ô+ <ÛëHê´\T 7.47 7.47 7. ø£+~ 4.89 4.89 8. ô|düs¡ 2.24 2.24 9. $TqTeTT 0.79 0.79 10. ñ\e 0.09 0.06 11. Ç‘·s¡ |ü|ü <ÛëHê´\T 0.09 0.09 yÓTT‘·+Ô |ü|ü <ÛëHê´\T 8.10 8.06 yÓTT‘·+Ô ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\T 42.05 41.19 12. y˚sT¡ X¯q>∑ 12.83 12.83 13. qTe⁄«\T 0.58 0.58 14. ÄeTT<ä+ 1.86 1.86 15. bı<äT› ‹s¡T>∑T&ÉT 0.71 0.67 16. b˛j·÷;Hé 1.28 1.28 17. Ç‘·s¡ q÷HÓ –+»\T 0.37 0.37 yÓTT‘·Ô+ q÷HÓ–+»\T 17.62 17.58 18. |ü‹Ô 15.67 15.67 19. yÓTkÕÔ 0.33 0.33 20. $Ts¡|ü 1.69 1.26 21. #Ós≈¡ î£ 1.99 1.99 22. ñ*¢ 0.28 0.28 23. |üdüT|ü⁄ 0.67 0.67 yÓTT‘·Ô+ kÕ>∑T $d”Ôs¡í+ 80.29 77.98

‘=\ø£]

2010

2011

2012

d”»Hé

25.87 1.14 0.51 4.40 0.37 0.28 6.70 6.30 2.61 0.82 0.06 0.09 9.88 42.46 13.47 0.82 1.86 0.42 1.27 0.00 17.84 17.76 0.25 1.52 1.92 0.24 0.69 82.68

25.00 0.90 0.34 4.89 0.37 0.27 6.76 4.29 1.79 0.67 0.04 0.07 6.86 38.62 10.20 0.35 2.37 0.16 1.52 0.01 14.60 18.43 0.25 1.17 1.99 0.30 0.67 76.04

21.17 0.81 0.57 5.32 0.30 0.30 7.30 4.43 1.66 0.54 0.01 0.06 6.71 35.18 10.43 0.24 2.01 0.15 1.95 0.01 14.79 21.78 0.16 0.98 1.84 0.21 0.55 75.50

80% 61% 125% 107% 74% 104% 98% 91% 74% 68% 13% 70% 83% 84% 81% 42% 108% 21% 152% 2% 84% 139% 48% 58% 93% 78%% 82% 94%

dô |ô +º ãsY 2012

á ‘˚B Hê{ÏøÏ ø±e\dæ+~ 86% 61% 125% 107% 74% 104% 98% 91% 74% 68% 20% 70% 83% 88% 81% 42% 108% 23% 152% 2% 84% 139% 48% 77% 93% 78% 82% 97% 6


ôdô|+º ãsY 20 Hê{ÏøÏ sêh˝À |ü+≥\ kÕ>∑T |ü]dæ‹ú Ç˝≤ e⁄+~. (ôV≤ø±ºs˝¢¡ À) kÕ<Ûës¡D+ e. HÓ+. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22.



õ˝≤¢ ù|s¡T lø±≈£îfi¯+ $»j·Tq>∑s¡+ $XÊK|ü≥ï+ ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] |ü•ÃeT >√<ëe] ø£ècÕí >∑T+≥÷s¡T Á|üø±X¯+ HÓ\÷¢s¡T ø√kÕÔ ø£s¡÷ï\T nq+‘·|⁄ü s¡+ yÓ.’ mdt.ÄsY.ø£&|É ü ∫‘·÷sÔ T¡ sêj·T\d”eT s¡+>±¬s&ç¶ ìC≤e÷u≤<é yÓT<äø˘ eTVü≤ã÷uŸq>∑sY q˝§Z+&É es¡+>∑˝Ÿ KeTà+ ø£Ø+q>∑sY Ä~˝≤u≤<é ‘Ó\+>±D Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ

d”»Hé 249615 236080 208821 260893 302527 354529 524817 219170 93156 2449608 521420 897192 210871 220617 1850100 163963 284745 385017 658651 443485 470055 340733 453200 529775 3729624 8029332

á ‘˚B Hê{ÏøÏ 239544 233278 204935 258335 297091 344067 476362 179808 89443 2322863 505443 886778 197708 215554 1805483 162356 279210 378304 649003 436871 456183 332684 446795 527838 3669244 7797591

2010 242458 218840 208307 261296 287569 353143 517688 255065 102847 2447213 537946 947135 228944 224452 1938477 172811 308899 404735 653756 448529 494966 353907 479411 565266 3882280 8267970

2011 244315 214167 187005 211576 278994 355605 484300 116702 84892 2177556 450991 853039 105053 189925 1599008 140447 354080 397149 639777 419298 464827 321118 501088 589282 3827066 7603630

2012 229487 185792 156921 242043 272111 340591 392061 177488 74068 2070562 494168 829474 101966 200242 1625850 175122 335214 387464 629770 374028 493394 329547 516347 612350 3853236 7549678

d”»Hé 92% 79% 75% 93% 90% 96% 75% 81% 80% 85% 95% 92% 48% 91% 80% 107% 118% 101% 96% 84% 105% 97% 114% 116% 103% 94%

á ‘˚B Hê{ÏøÏ ø±e\dæ+~ 96% 80% 77% 94% 92% 99% 82% 99% 83% 89% 98% 94% 52% 93% 90% 108% 120% 102% 97% 86% 108% 99% 116% 116% 105% 97%

s¡#q· \T |ü+|ü+&ç

s¡kÕj·Tìø£ |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\T, ms¡Te⁄\T yê&É≈£î+&Ü e´ekÕj·T+ #˚düTÔqï ¬s’‘·Tk˛<äs¡T\T yê] nqTuÛÑyê\qT, kÕ~Û+∫q |òü*‘ê\qT ª‘=\ø£]µøÏ sêdæ |ü+|ü+&ç. MT nqTuÛÑyê\T Ç‘·s¡ ¬s’‘·T\≈£î ñ|üjÓ÷>∑ |ü&É‘êsTT.  düTdæús¡ e´ekÕj·T |ü<ä∆‘·T\˝À e´ekÕj·T+ #˚ùd+<äT≈£î ¬s’‘·T\qT Ábı‘·‡Væ≤düTÔqï dü+düú\T ≈£L&Ü yê] nqTuÛÑyê\qT, ¬s’‘·T\≈£î n+~+#·e\dæq dü÷#·q\qT ª‘=\ø£]µøÏ sêdæ |ü+|ü+&ç.  düdü´s¡ø£åD˝À, n+‘·s¡ø£èwæ˝À, ˙{Ï j·÷»e÷q´+˝À, nqTdü]düTÔqï q÷‘·q |ü<ä∆‘·T\q÷, q÷‘·q Ä$wüÿs¡D\q÷ Ç‘·s¡ ¬s’‘·T\≈£î n+~+#˚+<äT≈£î ‘·–q düe÷#êsêìï ª‘=\ø£]µøÏ sêdæ |ü+|ü+&ç. 7 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012


Ábıˆˆ õ. ø£ècÕºsêe⁄, Á|ü»\T πø+Á<ä+>± n_Ûeè~∆ ñ<ä´eT+ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À n‘·´~Ûø£ uÛ≤>∑+ _j·T´+, ø=ã“] ñ‘·Œ‘·Ôj˚T´ ø£ècÕí, >√<ëe] &Ó˝≤º\T Á|üdüTÔ‘·+ Á|üe÷<ä|ü⁄≥+#·Tq ñHêïsTT. ¬s+&ÉT &Ó˝≤º˝À¢ dü+uÛÑ$düTÔqï e÷s¡TŒ\T #·÷düTÔ+fÒ uÛÑ$wü´‘·TÔ njÓ÷eTj·T+>± ñ+~. &Ó˝≤º˝À¢ dü+uÛÑ$düTÔqï e÷s¡TŒ\T |ü]o*ùdÔ s√Es√E≈£L |ü]dæ‹ú $wü$Tk˛Ô+~. >√<ëe] &Ó˝≤º˝À¢ düeTTÁ<ärs¡+ qT+&ç 20 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ es¡≈î£ #ê˝≤ Á|ü<X˚ Ê˝À¢ >∑&∫ç q s¬ +&ÉT, eT÷&ÉT dü+e‘·‡sê\T>± ˙s¡T, eT{Ϻ dü+u+~Û‘· |üsê´es¡D+˝À e÷s¡TŒ\T #√≥T #˚dTü ≈£îHêïsTT. á e÷s¡TŒ\ e\q Á|ü»\T Á‘êπ> ˙{Ïì, ÄVü‰s¡+ düeT≈£Lsπ à uÛ÷Ñ $Tì, ø=ã“] #Ó≥q¢ T XÊX¯«‘·+>± ø√˝ÀŒ‘·THêïs¡T. #ê˝≤ Á>±e÷˝À¢ ì eT+∫˙{Ï u ≤e⁄\T ñ|ü ⁄ Œ˙{Ï > ± e÷] b˛j·÷sTT. bı˝≤˝À¢ ≈£L&Ü y˚dü$˝À #·\eT\T rùdÔ e#˚à eT+∫˙s¡T ≈£L&Ü Á|üdTü ‘Ô +· ñ|üŒ>± e÷]b˛sTT+~. á ñ|ü⁄Œ ˙s¡T y˚dü$˝À uÛÑ÷$Tô|’øÏ ñ_øÏ e∫Ã Ä ÁbÕ+‘êìï ñ|ü⁄Œ H˚\\T>± e÷πsÃdüTÔqï~. <ë+‘√ Ä uÛÑ÷$T |ü+≥\≈£î |üìøÏ sê≈£î+&Ü b˛‘·Tqï~. Ç|üŒ{Ïøπ &Ó˝≤º ÁbÕ+‘·+˝À #ê˝≤ #√≥¢ e] |ü+≥ ~>∑Tã&ç dü>±ìøÏ ‘·–Zb˛sTT+~. ø=ã“] ø±j·T\ ~>∑Tã&ç eT÷&Ée e+‘·T≈£î ‘·–bZ ˛sTT+~. eTTs¡T>∑T ø±\«\ <ë«sê düeTTÁ<ä|ü⁄ ˙s¡T b˛≥T düeTj·T+˝À bı˝≤˝À¢øÏ Á|üy•˚ +∫ |ü+≥\qT HêX¯q+ #˚dTü +Ô ~. ne÷yêdü´, bÂs¡í$T\≈£î, ø£‹Ô] e÷dü+˝Àq÷ á $<Ûä+>± »s¡T>∑T‘·Tqï≥T¢ ‘Ó\TdüT~Ô . >∑‘· dü+e‘·‡s¡+ qT+&ç ø=ìï rs¡ ÁbÕ+‘ê˝À¢ düeTTÁ<ä|⁄ü ˙s¡T bÕ≥T˝À ≈£L&Ü bı˝≤˝À¢øÏ edüTqÔ ï~. á ø±\Te\˝À ˙{ÏeT≥º+ |üPs¡«+ ø£Hêï s¬ +&ÉT qT+&ç ◊<äT n&ÉT>∑T\T ô|ø’ Ï e∫Ãq≥T¢ ‘Ó\TdüTqÔ ï~. n+fÒ á |ü]e÷D+˝À uÛÑ÷$T Á≈£î+–+<äì ìsê∆]+#·Tø√yê*. b˛≥T˙s¡T Ç~es¡ø£{Ï ø£Hêï m≈£îÿe <ä÷s¡+ Á|üeVæ≤düTÔ+~. eT]ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ, düeTTÁ<ä|⁄ü ˙s¡T uÛ÷Ñ $T ô|ø’ Ï e#˚ÃdüT+Ô ~. ∫es¡≈î£ á ÁbÕ+‘·+ düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛‘·T+~. Ç|üŒ{Ïøπ ø=ìï bı˝≤˝À¢ eT{Ï˝º À ñ|ü⁄Œ ù|s¡T≈£îb˛sTT ‘Ó\>¢ ± e÷]b˛sTT+~. e] Hês¡T }&çÃq yÓ+≥H˚ #·∫Ãb˛‘·T+~. ø±\Te ˙{Ïì bÕ]+∫, õ|ü‡yéT y˚dæ

‘=\ø£]

ñ|ü⁄ŒqT rdæyj ˚ T· {≤ìøÏ Á|üjT· ‹ïdüTHÔ êïs¡T. ø±˙ kÕ<Û´ä |ü&≥ É + ˝Ò<äT. ø=ìï ÁbÕ+‘ê˝À¢ ñ|ü⁄Œ˙s¡T ÁøÏ+~ qT+&ç ñ_øÏ ô|’øÏ sêe≥+ e\¢ }&çÃq yÓ+≥H˚ #˚qT #·∫Ãb˛‘·T+~. eT∞¢ eT∞¢ }&ÉTdüTHÔ êïs¡T. ˙s¡T ãj·T≥≈£î yÓfiø¢¯ b£ ˛e&É+ e\q, Ç+»q¢‘√ ãj·T≥≈£î ‘√&ÉT≈£î+≥THêïs¡T. Ç|üŒ{Ïøπ #ê˝≤ ÁbÕ+‘·+ düeTTÁ<ä »˝≤\≈£î >∑T¬s’ HêX¯qyÓTÆq≥T¢>± ø£ì|æk˛Ô+~. ndü\T ¬ø.õ. uÒdæHé ˝À uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑≥+ e\q »]π> yÓTT≥ºyTÓ T<ä{Ï |ü]D≤eT+, q<äT\T, @s¡T\T, Á&Ós’ TTHé\T, ø±\Te\ Áπ>&çjT· +{Ÿ ‘·–bZ ˛e&É+. <ëì e\¢ ˙s¡T Ç~es¡ø{£ ˝Ï ≤ y˚>∑+>± düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ yÓfi¯¢<äT. á |ü]dæú‹ eTq≈£î ø£ècÕí, >√<ëe] &Ó˝≤º˝À¢ Á|üdüTÔ‘·+ ø£ì|æk˛Ô+~. es¡<ä˙s¡T ‘·>∑Z&ÜìøÏ m≈£îÿes√E\T |ü≥º≥+ ¬s’‘·T\T >∑eTìdüTÔHêïs¡T. uÛÑ÷$T ~>∑T‘·T+<äq&ÜìøÏ Ç~ ˇø£ ì<äs¡Ùq+. á |ü]dæú‹ Ç˝≤π> ø=qkÕ–‘˚ eT] ø=~› ø±˝≤ìøÏ ˙s¡T düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ yÓfi¯fl˝Òø£ &Ó ˝ ≤º ˝ ÀH˚ eT]ø=ìï dü s ¡ d ü T ‡\T (ø=˝Ò ¢ s ¡ T ˝≤+{Ï $ ) ‘·j÷· s¡e⁄‘êsTT. Ä ‘·sT¡ yê‘· düeTTÁ<ä|⁄ü ˙s¡T |üP]Ô>± uÛ÷Ñ $T MT<ä≈£î Á|üeVæ≤düTÔ+~. Ç|üŒ{Ïπø ø=ìï ÁbÕ+‘ê˝À¢ b˛≥T˙s¡T |üPs¡«+ ø£Hêï 10 øÏ.MT. $T+∫ m≈£îÿe<ä÷s¡+ ek˛Ô+<äì s¬ ‘’ T· \T, eT‘·‡´ø±s¡T\T #Ó|⁄ü ‘·THêïs¡T. Ç~ ≈£L&Ü ø£ècÕí, >√<ëe] &Ó˝≤º\T ø£è+–b˛‘·THêïj·Tq&ÜìøÏ ˇø£ ì<äs¡Ùqy˚T. y˚dü$˝À ø=˝Ò¢s¡T˝ÀøÏ ñ|ü⁄Œ˙s¡T Á|üy˚•düTÔ+<äì >∑T]Ô+#ês¡T. á |ü]dæú‘·T\T Áø£yT˚ D≤ ñ‘·sÔ +¡ >± &Ó˝≤º\ m>∑Te ÁbÕ+‘ê\≈£î yê´|ædTü HÔ êïsTT. #·eTTs¡T, yêj·TTe⁄\T yÓ*øÏ rùd düeTj·T+˝À yê{Ï‘√ bÕ≥T yÓ\T|ü*øÏ e#˚à e´s¡ú|ü⁄ »˝≤\T (Ábı&É÷´dt¶ yê≥sY) düeTTÁ<ä|⁄ü »˝≤\ ø£+fÒ 10 s¬ ≥T¢ m≈£îÿe \eD≤\qT ø£*– $wü|üP]‘·+>± ñ+{≤sTT. á ˙{Ïì >=≥º|ü⁄ u≤e⁄\ <ë«sê ‹]– uÛ÷Ñ >∑s“¡ +¤ ˝ÀøÏ |ü+|æ+#˚j÷· *. ˝Ò<ë Ä ˙{Ïì Á‘êπ>˙{Ï‘√ düe÷q+>± ñ+&˚≥≥T¢ X¯ó~∆ #˚dæ n|ü⁄Œ&ÉT düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ e<ä˝≤*. ø±˙ á ˙{Ïì @ $<Ûyä TÓ qÆ X¯óB∆ #˚jT· ≈£î+&ÜH˚ H˚sT¡ >± düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ e<ä* y˚düTÔqï≥T¢ |üÁ‹ø£\T |ü\Te÷s¡T¢ yês¡Ô\T Á|ü#T· ]+#êsTT. {°M #êq˝Ÿ‡˝À ôd‘’ +· #·÷|æ+#ês¡T. Bì e\q

dô |ô +º ãsY 2012

8


düeTTÁ<ä »˝≤\T ø±\Twæ‘·yÓTÆ Ä »˝≤˝À¢ J$+#˚ Jesê• düeT÷\+>± HêX¯qeTe⁄‘·Tqï~. á ø±\Twü´+ ã+>±fi≤ U≤‘·+˝À #ê˝≤ es¡≈L£ yê´|æ+#˚ Á|üe÷<ä+ ñ+~. Ç|üŒ{Ïøπ eT‘·‡´ø±s¡T\T yê] y˚≥˝À |üPs¡«+ ø£+fÒ #ê˝≤ es¡≈L£ ‘·–Z b˛sTT+<äì #ÓãT‘·THêïs¡T. eTT+<äT eTT+<äT n~ ≈£L&Ü ˝Òø£ yê] JeHê<Ûësêìï |üP]Ô>± ø√˝ÀŒj˚T Á|üe÷<ä+ ñqï≥T¢ ø£ì|æk˛Ô+~. ø¬ .õ.uÒdHæ é ˝À H˚\ Á≈£î+π> dü«uÛ≤e+ >∑T]+∫ 2008 dü+e‘·‡s¡+ qT+&ç ø£ècÕí ` >√<ëe] &Ó˝≤º\ |ü]s¡øD å£ dü$T‹ (;ÛeTes¡+) ôV≤#·Ã]dü÷HÔ ˚ ñ+~. sêÁwü,º øπ +Á<äÁ|üuTÑÛ ‘ê«\≈£î nH˚ø£ |üsê´j·÷\T |ü]dæ‹ú $e]+∫Hê düŒ+¤ ~+#˚yêπs ø±qsê˝Ò<Tä . |üP]Ô>± >∑{Ϻ|ü&Éì ÇdüTø£sê‹ (f…]¸j·TØ XÊ+&é k˛ºHé)˝Àì #·eTTs¡TqT yÓ*øÏ rdüTÔqï $$<Ûä <˚XÊ˝À¢ |ü]o*ùdÔ uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑T‘·T+<äqï $wüj·T+ ‘˚≥‘Ó\¢eTsTT´+~. ¬ø.õ.uÒdæHé˝À ≈£L&Ü ny˚ sê‹bıs¡\THêïsTT ø±ã{Ï,º Çø£ÿ&É ≈£L&Ü H˚\ Á≈£î+π> neø±X¯+ ñ+<äì sêÁh, øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘ê«\øÏ, ˇ.mHé.õ.dæ yê]øÏ 1995`98 eT<Û´ä ˝ÀH˚ dü÷∫+#·&+É »]–+~. yÓ÷&É*+>¥ |ü<‹›ä <ë«sê n˝≤ »]π> neø±X¯+ ñ+<√ ˝Ò<√ ìsê∆]+#ê\ì ≈£L&Ü ø√s¡&É+ »]–+~. yêdüyÔ êìøÏ ˇ.mHé.õ.dæ. yês¡T yÓ÷&É*+>¥ |ü<‹›ä <ë«sê uÛÑ÷$T Á≈£î+π> neø±X¯+ >∑T]+∫ eTT+<äT>±H˚ ‘Ó\TdüT≈£îH˚ |ü<䛋ì >∑T»sê‘Y˝Àì πøåÁ‘ê˝À¢ |ü]XÀ<Ûäq #˚sTT+#ês¡T. Bì ô|’ ]b˛s¡TºqT Ç+&çj·THé dü÷ÿ˝Ÿ Ä|òt yÓTÆHé‡, <ÛäHéu≤<éyês¡T @Á|æj·T˝Ÿ, 1997 ˝À düeT]Œ+#ês¡T. ø±˙ ‘·s¡Tyê‘·sTTHê, Ç≥Te+{Ï n<Û´ä j·Tq+ ø¬ .õ. uÒdHæ ˝é À #˚jT· ˝Ò<Tä . á eT<Ûä´H˚ >∑T»sê‘Y sêh+˝À dü÷s¡‘Y <ä>∑Zs¡ ˇø£ düV≤ü »yêj·TTe⁄ øπ Áå ‘·+˝À øπ e\+ 6 Á>±e÷\Tqï ÁbÕ+‘·+˝À uÛ Ñ ÷ $T Á≈£ î +>∑ T ‘· T +<ë ˝Ò < ë nì ìsê∆ ] +#· T ø√e&ÜìøÏ u…+#Ye÷s¡Tÿ\T ô|{Ϻ õ.|æ.mdt |ü]ø£s¡+‘√ 2004`2006 eT<Û´ä ◊.◊.{Ï eTT+usTT yê]#˚ |üØø£\å T #˚sTT+#ês¡T. yêπs ø±ø£ ôd+Á≥˝Ÿ Çìdæ≥ º ÷´{Ÿ Ä|òt yÓTìÆ +>¥ n+&é |òPü ´j·T˝Ÿ Øôd]Ã, <ÛäHéu≤<é yê]#˚ ≈£L&Ü |üØø£å\T #˚sTTdüTÔHêïs¡T. á πøåÁ‘·+˝À ñ‘· Œ ‹Ô ÁbÕs¡ + _Û + ∫q dü + e‘· ‡ s¡ + ˝ÀH˚ uÛ Ñ ÷ $T ~>∑ ≥ + ÁbÕs¡+_Û+∫+~. Ç~ dü+e‘·‡sêìøÏ 6 qT+&ç 16 ôd+.MT. es¡≈î£ ñ+~. eTq &Ó˝≤º˝À ≈£L&Ü #·eTTs¡T, düVü≤» yêj·TTe⁄\ ñ‘·Œ‹Ô ÁbÕs¡+_Û+∫ düTe÷s¡T 10 qT+&ç 20 dü+e‘·‡sê\T ø±>±, Ç|üŒ{Ïøπ 10 ôd+.MT. qT+&ç 1 MT≥s¡T es¡≈î£ ~–q≥Tº qyÓ ÷ <ä T nsTT´+~. n+<ä T π ø >∑ ‘ · ¬ s +&É T , eT÷&É T

‘=\ø£]

dü+e‘·‡sê\T>± &Ó˝≤º\˝À es¡<ä ˙s¡T ‘·>&Z∑ ÜìøÏ m≈£îÿe s√E\T |ü&TÉ ‘·Tqï~. ñ|ü⁄ŒfÒsT¡ |üØyêVü≤ø£ ÁbÕ+‘·+˝À Ç|üŒ{Ïøπ kÕsê« |ü+≥≈£î bı˝≤\T eTT+|ü⁄q≈£î >∑Ts¡e⁄‘·THêïsTT. ø£ècÕí õ˝≤¢˝À ø=ìï rs¡ÁbÕ+‘· Á>±e÷˝À¢ ≈£L&Ü eT+∫ ˙{Ï u≤e⁄\T ñ|ü⁄Œ˙{Ï>± e÷s¡T‘·THêïj·Tì #Ó|⁄ü ‘·THêïs¡T. ˝À|ü* ÁbÕ+‘· + ˝À eTTs¡ T >∑ T ˙s¡ T , es¡ < ä ˙ s¡ T ø±\Te\ <ë«sê düeTTÁ<ä+˝ÀìøÏ yÓfifl¯ &ÜìøÏ #ê˝≤ m≈£îÿe düeTj·T+ |ü&TÉ ‘√+<äì ¬s’‘·T\T #ÓãT‘·THêïs¡T. ø£ècÕí &Ó˝≤º˝À 40 øÏ.MT. es¡≈£L uÛÑ÷>∑s¡“¤ »˝≤\T, eT{Ϻ ñ|ü⁄Œ>± e÷]b˛‘·THêïj·Tì Ä#ês¡´ mHé.õ.s¡+>± nÁ–ø£\ÃsY j·T÷ìe]‡{° yês¡T, sêh, øπ +Á<ä uÛ÷Ñ >∑s“¡ ¤ »˝ XÊK\ yês¡T, C≤rj·T uÛÖ‹ø£ |ü]XÀ<Ûäq dü+düú\T ø£*dæ #˚dæq |ü]XÀ<Ûäq\˝À ‘˚*+~.

ø¬ .õ. uÒdHæ é qT+&ç ndü\T d0üV≤ü »yêj·TTe⁄qT ñ‘·Œ‹Ô #˚j·Te#êÃ? πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+˝Àì ô|Á{À*j·T+ eT]j·TT düVü≤» yêj·TTe⁄ eT+Á‹‘·«XÊKyês¡T nH˚«wüD≤ dü+düú\‘√ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îqï Ábı&Éø£åHé ùw]+>¥ ø±+Á{≤ø˘º Á|üø±s¡+, ¬ø.õ. uÒdæHé qT+&ç düV≤ü »yêj·TTe⁄qT ñ‘·Œ‹Ô #˚jT· &ÜìøÏ M\T+&É<Tä . á ø±+Á{≤≈£îº #·eTTs¡T ñ‘·Œ‹Ô ¬ø’ ‘·j·÷s¡T #˚dæq≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. n+fÒ düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô >∑T]+∫ ≈£îå Dí+>± $e]+#·˝<Ò Tä . $esê˝À¢øÏ yÓ[‘˚: Ä]ºø˝£ Ÿ 10.7 dæ Á|üø±s¡+ #·eTTs¡T ñ‘·Œ‹Ô #˚dqæ |ü⁄&ÉT Ä ÁbÕ+‘·+˝À ]»sê«j·TsY Áô|wüsY m≈£îÿe>± ‘·>≈Z∑ L£ &É<Tä . (ˇø£ |ü]$T‹ì $T+∫ ‘·–‘Z ,˚ uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑T‘·T+~). Bì¬ø’ Ä]ºø˝£ Ÿ 21 ˝À ˇø£ dü÷#·q #˚kÕs¡T. Bì Á|üø±s¡+ #·eTTs¡T‘√ ø£*dæ e#˚à düV≤ü »yêj·TTe⁄qT (nk˛dæjT˚ {Ï&é H˚#T· s¡˝Ÿ >±´dt) ‹]– n<˚ ]»sê«j· T sY ˝ÀøÏ |ü + |æ + ∫ Áô|wü s Y qT ì\ø£ & É > ± ñ+#ê*. n˝≤ |ü+|ü>± $T–*q düVü≤»yêj·TTe⁄qT (m¬ø‡dt nk˛dæj˚Tf…&é H˚#·Ts¡˝Ÿ >±´dt) e÷Á‘·y˚T yêDÏ»´ |üs¡+>± yê&É T ø√e#· T Ã. π ø e\+ dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄ e÷Á‘· y ˚ T (HêHé nk˛dæj˚Tf…&é H˚#·Ts¡˝Ÿ >±´dt) e#˚à πøåÁ‘ê\≈£î ≈£L&Ü Ä]ºø£˝Ÿ 10 e]ÔdTü +Ô ~. n+fÒ ]»sê«j·TsY Áô|wüsY ‘·>≈Z∑ L£ &É<Tä . ø±˙ @$T |ü+|æ+∫ n˝≤ Áô|wüsqY T ì\ø£&>É ± ñ+#ê˝À #Ó|Œü ˝Ò<Tä . düV≤ü »yêj·TTe⁄ øπ Áå ‘ê˝À¢ Áô|wüsY |üP]Ô>± ‘·–bZ ˛‘·T+~. n+<äT#˚‘· uÛÑ÷$T Á≈£î+π> Á|üe÷<ä+ ñ+~. Ç~ ªªˇø£ÿ s¡ø£Ô|ü⁄ u§≥Tº |ü&≈É î£ +&Ü e÷+dü+ rdüTø√µµ nH˚ ø£<qäÛ T b˛* ñ+~. ø¬ .õ. uÒdæHé˝À düVü≤»yêj·TTe⁄qT m{Ϻ C≤Á>∑‘·Ô\T bÕ{Ï+#·≈£î+&ÜH˚ rùddüTÔHêïs¡T.

dô |ô +º ãsY 2012

9


n<Û´ä j·Tq+ #˚jT· ˝Ò<ìä >∑T]Ô+#ês¡T. n+<äT#˚‘,· øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«, |üsê´es¡D+ eT]j·TT n&Ée⁄\ eT+Á‹‘·«XÊK yê]ì Ç+<äT Á|ü|ü+#·+˝À ôV’≤Á&√ø±s¡“Hé eqs¡T\T eTs=ø£ 50 ì$T‘·+Ô mø£‡ŒsYº ø£$T{° ì y˚dæ yê]#˚ Ç+‘·es¡≈î£ C≤Ø #˚dqæ dü+e‘·‡sê\≈£î e÷Á‘·yT˚ dü]b˛‘êj·Tì n+#·Hê. eTq<˚X+¯ ˝Àì øÏ¢j·T¬sHé‡\ ô|’ $#ês¡D »]|æ, πøåÁ‘· kÕúsTT˝À ≈£L&Ü |üØøÏå+∫ eqs¡ T \T 25dü + e‘· ‡ sê\ es¡ ≈ £ î ekÕÔ j · T ì n+#· H ê. 4 HÓ \ \˝À>± ]b˛s¡ T º q T Çe«e\dæ + ~>± Ä<˚ • +#ês¡ T . Á|ü|+ü #·+˝À eTT+<äT eTT+<äT #·eTTs¡T ñ‘·Œ‹Ô s√E≈£î 1.0 eT+Á‹‘·« XÊK yês¡T ìj·T$T+∫q düuŸ ø£$T{Ï ‘·<qä T>∑TD+>± qT+&ç 1.75 $T*j·THé u≤¬s˝Ÿ‡ #=|ü⁄Œq ‘·–Zb˛‘·T+<äì, ô|’ dü$T‹ yê]‘√q÷, dü+u+~Û‘· n~Ûø±s¡T\‘√q÷ #·s¡Ã\T n+<äT#˚‘· sêuÀj˚T s√E˝À¢ #·eTTs¡T yê&Éø+£ ô|’ ˇ‹Ô&ç ô|]– »]|æ (9`10`2009), &Ó˝≤º˝À Á≈£î+–q≥T¢>± uÛ≤$+∫q ø=ìï <ëì KØ<äT n+<äTu≤≥T˝À ˝Ò≈î£ +&Ü b˛e#·Tà nì n+≥THêïs¡T. ÁbÕ+‘ê\˝À ‹]–, uÛ Ñ ÷ >∑ s ¡ “ ¤ »˝≤˝À¢ e∫Ãq e÷s¡ T Œ\T ¬ø.õ. uÒdæHé ˝Àì düVü≤»yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ôì 30 qT+&ç 40 (u≤e⁄˝À¢ì eT+∫˙s¡T ñ|ü⁄Œ ˙s¡T>± e÷]b˛e≥+) #·÷dæ yê] dü+e‘·‡sê\≈£î ñ+&˚˝≤ Á|üuÛÑT‘·«+ ˇ|üŒ+<ë\T #˚düTø=+fÒ, ]b˛s¡Tqº T eT+Á‹‘·« XÊK≈£î düeT]Œ+#ês¡T. yê]∫Ãq dæbòÕs¡düT\T Ç˝≤ ñHêïsTT. ]\j·THé‡ yês¡T e÷Á‘·+, 8 dü+e‘·‡sê\˝À n~Ûø£yÓTT‘·Ô+ rdæy˚düTø=ì yÓTT‘·Ô+ 15 dü+e‘·‡sê\˝À U≤∞ #˚<ë›eTì |ü<Ûäø£+ 1. Ç+&çjT· Hé dü÷ÿ˝Ÿ Ä|òt yÓTHÆ ‡é e+{Ï HÓ|’ ⁄ü D´+ >∑\ dü+dü#ú ˚ á ÁbÕ+‘·+˝À »s¡T>∑T‘·Tqï, »s¡>∑uÀj˚T uÛÑ÷$T y˚düTø=Hêïs¡T. Bì˝Àì >∑÷&Üs¡∆+ ‘Ó*j·T<äT. á #·s¡´ <˚X¯ Á≈£î+>∑T<ä\ >∑T]+∫ ≈£îå Dí+>± n<Û´ä j·Tq+ #˚sTT+#ê*. Á|ü»\≈£î m+‘·es¡≈î£ ñ|üj÷Ó >∑|&ü TÉ ‘·T+<√ ‘Ó*j·T<äT. ø£ è cÕí ` >√<ëe] &Ó ˝ ≤º \ $d” Ô s ¡ í + ‘· ÷ s¡ T Œ, 2. eT+∫˙{Ï uÛÑ÷>∑s¡“¤»˝≤\T ñ|ü⁄Œ˙{Ï >± e÷s¡T≥≈£î >∑\ ø±s¡D≤\qT nH˚«wæ+#ê*. yÓTT‘·Ô+ &Ó˝≤º˝À á |ü•ÃeT>√<ëe], ø£ècÕí, >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢\qT ø£\T|ü⁄ø=ì |ü]o\q\qT #˚j÷· *. 12,700 #·.øÏ.MT. ô|H’ ˚ e⁄+≥T+~. Ç~ sêh $d”sÔ +í¡ ˝À 15% 3. uÛ Ñ ÷ $T ñ|ü ] ‘· \ +˝À qT+&ç #· e TTs¡ T , dü V ü ≤ » ñ+≥T+~. Çø£ÿ&ç »HêuÛ≤ düTe÷s¡T 1.75 ø√≥T¢ (2001 ôdHÓ‡dt yêj·TTe⁄\ e+{Ï yê{Ïì ñ‘·Œ‹Ô #˚dTü qÔ ï|ü⁄Œ&ÉT uÛ÷Ñ $T Á|üø±s¡+). »qkÕ+Á<ä‘· $wüj·÷ìøÏ eùdÔ <˚X¯+˝À dü>∑≥Tq Á≈£î+π> $wüjT· +ô|’ eTT+<äT>±H˚ |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüT≈£îì #·.øÏ.MT.≈£î 325 eT+~ J$düTÔ+fÒ Çø£ÿ&É 729 eT+~ n<Û´ä j·Tq+ #˚j÷· *. J$düTÔHêïs¡T. á &Ó˝≤º\˝À |üP]Ô>± ø±\Te\ <ë«sê ¬s+&ÉT 4. uÛ÷Ñ $T ñ|ü]‘·\+˝À e#˚à e÷s¡TŒ\qT ìsê∆]+#·T≥≈£î |ü+≥\T |ü+&çdüTÔHêïs¡T. dü+e‘·‡sêìøÏ düTe÷s¡T ˇø£ ø√{Ï >±qT, ªu…+#Ye÷sYÿµ \qT @sêŒ≥T #˚dæ yê{Ïì ìØí‘· ≥qTï\ <Ûëq´+ |ü+&ÉT‘·T+~. á &Ó˝≤º˝À düTe÷s¡T 35 \ø£\å düeTj·÷\˝À >∑eTìdüTÔ+&Ü*. ìyêdü >∑èVü‰\T, yê{Ï˝À 40 \ø£\å ≈£î≥T+u≤\T ìedædTü HÔ êïsTT. 5. ˇø£yfi˚ ¯ uÛ÷Ñ >∑s“¡ +¤ ˝Àì sê‹ bıs¡\T uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑{≤ìøÏ sêh+˝ÀH˚ n‘·´~Ûø£ XÊ‘·+ $<ä´, bÕ&ç, |ü+≥\‘√ ‘·T\‘·÷>π nqT≈£L\+>± ñHêïj·Tì ‘Ó*ùdÔ ‘·>T∑ ìyês¡D√bÕj·÷\T ÁbÕ+‘·+>± ù|s¡T>±+∫+~. n≥Te+{Ï á ÁbÕ+‘·+ düeTTÁ<ä+˝À eTT+<ä T >±H˚ ìsê∆ ] +∫ |ü s ê´es¡ D ªøÏ ¢ j · T ¬ s Hé ‡ µ eTTì–‘˚, Á|ü»\T ìsê«dæ‘T· \sTT‘˚ yê]øÏ mø£ÿ&É |ü⁄qsêyêdü+ Ç#˚Ã≥|ü⁄Œ&˚ dü÷∫+#ê*. ø£*ŒkÕÔsT¡ . n+‘· yÓ÷‘ê<äT˝À |ü+≥\T mø£ÿ&É |ü+&çkÕÔsT¡ ? ÄVü‰s¡ 6. düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À #˚ùd ñ‘·Œ‘·T\Ô e\q yê{Ï Á|üu≤Û e+ uÛÁÑ <ä‘· >∑T]+∫ Ä˝À∫+#êsê? &Ó˝≤ºô|’ m+‘·es¡≈L£ ñ+≥T+<√ ‘Ó\TdüTø√yê*. n˝≤π> ø£ècÕí`>√<ëe] &Ó˝≤º\ |ü]s¡ø£åD dü$T‹, ;ÛeTes¡+ dü e TTÁ<ä uÛ ≤ >∑ + ˝À eT{Ï º ô|fi¯ fl \T, sê‹bıs¡ \ T (].HÓ+.91/2008) Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ôV’≤ø√s¡Tº˝À <ëK\T #˚dæq düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ C≤]b˛j˚T neø±XÊ\qT n+#·Hê ]{Ÿ ô|’ »]–q yê<äq\qqTdü]+∫ >ös¡e ôV’≤ø√s¡Tº yês¡T y˚j÷· *. (1`6`2009) ø£ècÕí ` >√<ëe] uÒdæHé˝À »s¡T>∑T‘·Tqï ô|’ dü÷#·q\˙ï |ü]s¡ø£åD dü$T‹ yês¡T ø√s¡Tº˝À #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄\ nH˚«wüD, ñ‘·Œ‹Ô $wüj·T+˝À ø√]q≥T¢>±H˚ |üsê´es¡D |ü]s¡øD å£ ≈£î nqT≈£L\+>± ñHêïsTT. düeT]Œ+∫q <äsU¡ ≤düT\Ô ˝À |üsê´es¡D $|ü‘T· \Ô ìsê∆sD ¡ ˝À|ü nsTT‘˚ Ç+‘·≈î£ eTT+<äT qT+&ç ô|’ C≤Á>∑‘\Ô· T rdüTø√≈£î+&Ü uÛÑ÷sTTwüº+>± ñqï<äì, Ç+<äT˝À uÛÑ÷$T Á≈£î+π> Á|üe÷<ä+, ñ‘·Œ‹Ô #˚dTü qÔ ï dü+dü\ú ô|’ m≥Te+{Ï Ä+ø£\å T ô|{≤ºs√ Ç+‘·es¡≈L£ eT]ø=ìï uÛ Ñ ÷ $|ü ‘ · T Ô \ T dü + uÛ Ñ $ +#˚ $wü j · ÷ \ >∑ T ]+∫ düe÷#ês¡+ yÓ\T>∑T #·÷&É˝Ò<äT. düe÷s¡T 20 dü+e‘·‡sê\ 10 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012

ø¬ .õ. uÒdHæ é ˝À #·eTTs¡T, düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô m+‘· es¡≈î£ düããT!


qT+&ç ø£ è cÕí ` >√<ëe] &Ó ˝ ≤º ÁbÕ+‘ê\˝À #· e TTs¡ T , dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄\ ñ‘· Œ ‹Ô »s¡ T >∑ T ‘· T qï~. ø±˙ 2009 dü+e‘·‡s¡+ qT+&ç ˇø£ Áô|y’ ≥ ˚ T dü+düú düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À s√EøÏ 40 $T.≈£L´.MT. $T+∫ n+fÒ dü+e‘·‡sêìøÏ 14,240 $T.≈£L´.MT. ô|H’ ˚ düV≤ü » yêj·TTe⁄qT ñ‘·Œ‹Ô #˚k˛Ô+~. Bìì ¬s{Ϻ+|ü⁄ #˚ùd Á|üj·T‘êï˝À¢ ñHêïs¡T. düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À ñ‘·Œ‹Ô #˚dHæ ê, <ëì Á|üu≤Û e+ &Ó˝≤º ÁbÕ+‘·+˝À ≈£L&Ü ñ+&˚ neø±X¯+ n~Ûø+£ >± ñ+~. Bìô|q’ ≈£L&Ü n<Û´ä j·Tq+ #˚j÷· *.

¬ø.õ uÒdæHé˝À ñqï #·eTTs¡T, düVü≤» yêj·TTe⁄ ì\«\T ø£ècÕ `í >√<ëe] uÒdHæ ˝é Àì düV≤ü »yêj·TTe⁄ eqs¡T\T Á|ü|+ü #·+˝ÀH˚ ÁbÕeTTK´‘· dü+‘·]+#·T≈£îHêïsTT. á eqs¡T\T 70,000 #·.øÏ.MT. $d”Ôs¡í+˝À yê´|æ+∫ ñHêïsTT. Ç+<äT˝À 28,000 #·.øÏ.MT. uÛÑ÷$Tô|’Hê, 42,000 #·.øÏ.MT düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝Àq÷ $dü]Ô +∫ ñHêïsTT. düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À 24,000 #·.øÏ.MT. $d”sÔ +í¡ ˝À400 MT ˝À|ü⁄ ñqï düeTTÁ<ä|⁄ü ˙{Ï˝Àq÷, 1800 #·.øÏ.MT. $d”sÔ +í¡ ˝À 2000 MT. es¡≈î£ >∑\ ˙{Ï ˝À‘·T ˝Àq÷ ñHêïsTT. á ÁbÕ+‘·+˝À ˇ.j·THé.õ.dæ. yês¡T @Á|æ˝Ÿ, 1977 qT+∫ #· e TTs¡ T dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄\ ô|’ nH˚ « wü D ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. á ìπøbå Õ\T Çø£ÿ&É @s¡Œ&çq ô|s√àÁ≥j·÷dæø˘ (299 $T*j·THé dü+e‘·‡sê\ Hê{Ï$), ÁøÏ{°wæj·Tdt (100 $T.dü+. Hê{Ï$), f…]¸jT· Ø (5`25 $T*j·THé dü+e‘·‡sê\T)øÏ #Ó + ~q Çdü T ø£ sê‹ bıs¡ \ ˝À \uÛ Ñ ´ eTe⁄‘· T qï≥T¢ ø£qT>=qã&ç+~. nsTT‘˚ ô|s√àÁ≥j·÷dæø˘ sê‹bıs¡\˝À n‹ ‘·≈£îÿe>±q÷, f…]¸j·TØ sê‹bıs¡\˝À n‹ m≈£îÿe>±q÷ \uÛÑ´eTe⁄‘·Tqï≥Tº ‘Ó\TdüTÔ+~. ¬ø.õ.uÒdæHé nôd{Ÿ y˚TH˚»s¡T l ˝≤˝Ÿ #Ó|æŒq <ëìì ã{Ϻ ˇ.mHé.õ.dæ. yês¡T yÓTT‘·+Ô 460 u≤e⁄\T ‘·yê«s¡T. Ç+<äT˝À 354 u≤e⁄\T uÛ÷Ñ $T MT<ä, 106 u≤e⁄\T düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝Àq÷ ñHêïsTT. øπ +Á<ä ô|Á{À*j·T+ eT]j·TT düV≤ü »yêj·TTe⁄ XÊU≤ eT+Á‹ 06`07`2004q Ç∫Ãq $es¡D Á|üø±s¡+, uÛÑ÷$T MT<ä 97.68 _*j· T Hé ≈£ L ´.MT≥s¡ T ¢ dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄, düeTTÁ<äuÛ≤>∑+˝À 40.14 _.≈£L´.MT≥s¡¢ düVü≤»yêj·TTe⁄ ñqï≥T¢>± ≈£qT>=Hêïs¡T. uÛ÷Ñ uÛ≤>∑+˝À sêCÀ\T øπ Áå ‘·+˝À nø√ºãs¡T 1988 qT+&ç, düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À 2001 e dü+ˆˆ qT+&ç düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ôì ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. øπ +Á<ä ô|Á{À*j·T+ eT]j·TT düV≤ü »yêj·TTe⁄ $uÛ≤>∑+ yês¡T q÷´ mø√¢πswüHé bÕ\d” Á|üø±s¡+ ¬ø.õ.uÒdæHéqT ø=ìï

‘=\ø£]

u≤¢≈£î\T>± $uÛÑõ+∫ Áô|’y˚{Ÿ bÕغ\≈£î _&ç¶+>¥ |ü<䛋 <ë«sê nH˚«wüD≈£î n|üŒ–+#ês¡T. Ç+<äT˝À ]\j·THé‡ Ç+&ÉÁd”ºdt, >∑T»sê‘Y ùd{º Ÿ ô|Á{À*j·T+ ø±s√ŒπswüH,é ø¬ sTTsYï mqØ® yês¡T #·eTTs¡T, düV≤ü »yêj·TTe⁄\ nH˚«wüD, ñ‘·Œ‹Ô s¡+>∑+˝À Áø=‘·>Ô ± Á|ü y ˚ • +#ês¡ T . ]\j· T Hé ‡ Ç+&É Á d” º d t yês¡ T 1000 MT. düeTTÁ<ä»˝≤\ ˝À‘·T˝À 5 u≤e⁄\T ‘·$« düVü≤»yêj·TTe⁄ ìπøbå Õ\qT ø£qT>=Hêïs¡T. M{Ï |ü]e÷D+ 140 _.≈£L´.MT >± n+#·Hêy˚kÕs¡T. ø±˙ yê] u≤¢≈î£ ˝Àì yÓTT‘·+Ô ìπøbå Õ\T 1400 _.≈£L´.MT. ñ+&Ée#·Ãì ˇø£ n+#·Hê. ø¬ sTTsYï mqØ®yês¡T 23 _.≈£L´.MT. yêj·TTe⁄qT yê] u≤¢≈î£ ˝À ≈£qT>=Hêïs¡T. >∑T»sê‘Y ùd{º Ÿ ô|Á{À*j·T+ ø±s√ŒπswüHé yês¡T ≈£L&Ü yê] u≤¢≈î£ ˝À 566 _.≈£ L ´.MT. dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄ ñqï≥T¢ n+#· H ê y˚ X Ês¡ T . ˇ.mHé.õ.dæ. ≈£L&Ü yê] u≤¢≈£î˝À ìπøåbÕ\qT ø£qT>=qï≥T¢ ‘Ó\TdüT+Ô ~. nH˚«wüD Ç+ø± ø=qkÕ>∑T‘·÷H˚ ñ+~. @Á|æjT· ˝Ÿ 1, 2005 Hê{ÏøÏ ˇ.mHé.õ.dæ, 7 #·eTTs¡T u≤e⁄\T, 17 düVü≤»yêj·TTe⁄ u≤e⁄\qT+&ç yêDÏ»´|üs¡+>± ñ‘·Œ‹Ô ÁbÕs¡+_Û+∫+~. M{Ï˝À 2 u≤e⁄\T düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À ñHêïsTT. eT]ø=ìï u≤e⁄\qT+&ç ñ‘·Œ‹Ô ÁbÕs¡+_Û+#˚ Á|üj·T‘·ï+˝À ñHêïs¡T. á u≤e⁄\˝À 15 u≤e⁄\T f…]¸j·TØ kÕ+&ék˛ºHé˝À ñHêïsTT. n$ s¡e«, yÓ÷], m\eT+∫*, ‘ê{ÏbÕø£, bÕX¯s¡¢|üP&ç, ø£&É*, e÷H˚|ü*¢, u…+&ÉeT÷s¡T\+ø£, bÕ\ø=\T¢˝À 1000 qT+&ç 2560 MT. ˝À‘·Tes¡≈î£ ñHêïsTT. 9 u≤e⁄\T ÁøÏfwÒ j æ T· dt sêfi¯fl˝À ø¬ ø’ \£ ÷s¡T, ã+≥T|ü*,¢ ø±», *+>±\, e&É*, qs¡kÕ|ü⁄s¡+, sêCÀ\T, ∫+‘·|*ü ,¢ ô|qTeT<ä+ e<ä › 1800 qT+&ç 4450 MT. ˝À‘· T es¡ ≈ £ î ñHêïsTT. (õ.mHé.sêe⁄, 1993). 2008 dü+ˆˆ ˝À |æ.Ç.j·T˝Ÿ`1_ u≤¢≈î£ \˝À uÛ÷Ñ $T ô|’ eTs=ø£ 38 u≤e⁄\T ‘·e⁄«≥≈£î nqTeT‹ Ç#êÃs¡T. ˇ.mHé.õ.dæ yê] Á|üdüTÔ‘· ñ‘·Œ‹Ô s√EøÏ 800`850 ≥qTï\, #·eTTs¡T, 4.2 $T.≈£L´.MT. düVü≤»yêj·TTe⁄. ]\j·THé‡ yê] düVü≤» yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô Bìø£+fÒ 10`15 s¬ ≥T¢ m≈£îÿe.

ÇdüTø£sê‹˝À #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄\T yÓ*øÏrùdÔ $_Ûqï <˚XÊ˝À¢ uÛ÷Ñ $T ø£è+–+~. Á|ü|+ü #·+˝Àì #·eTTs¡T düV≤ü »yêj·TTe⁄ øπ Áå ‘ê˝À¢ n~Ûø£ uÛ≤>∑+ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq sê‹bıs¡˝À¢ ñHêïsTT. 13% πøåÁ‘ê\T ô|*jÓ÷CÀsTTø˘ msê n+fÒ 245 $T*j·THé dü+e‘·‡sê\ø£+fÒ |ü⁄sê‘·qyÓTqÆ sê‹bıs¡˝À¢qT, 63% øπ Áå ‘ê\T yÓ÷k˛CÀsTTø˘ msê nq>± 67 qT+&ç 245 $T. dü + e‘· ‡ sê\≈£ î #Ó + ~q

dô |ô +º ãsY 2012

11


sê‹bıs¡˝À¢qT, $T–*q 24% πøåÁ‘ê\T f…]¸j·TØ ø±˝≤ìøÏ nq>± 5 qT+&ç 67 $T. dü+e‘·‡sê\≈£î #Ó+~q sê‹bıs¡˝À¢ ìøÏå|üÔyÓTÆj·TTHêïsTT. sê‹ej·TdüT‡ ô|]π> ø=B› n$ >∑{Ϻ>± ñ+&˚ neø±X¯+ ñ+~. ø¬ .õ. uÒdHæ ˝é À düV≤ü »yêj·TTe⁄ ìπøbå Õ\T f…]¸jT· Ø ø±˝≤ìøÏ #Ó+~q sê‹bıs¡˝À¢ |ü⁄wüÿ\+>± ñHêïsTT. á sê‹bıs¡\qT sê»eT+Á&ç kÕ+&é k˛ºHé‡ n+{≤s¡T. Ç$ #ê˝≤ yÓT‘·Ô>± ñ+{≤sTT. Ç+‘·ø£Hêï |ü⁄sê‘·qyÓTÆq sêfi¯flqT ‹s¡T|ü‹(<ë«s¡ø± ‹s¡TeT\) kÕ+&é k˛ºHé nì, n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTqÆ sêsTTì ∫+‘·\ |üP&ç kÕ+&ék˛ºHé nì n+{≤s¡T. á sêfi¯flqT #·÷ùdÔ yê{Ï uÛÖ‹ø£ dü��uÛ≤e+ eTTK´+>± >∑{Ϻ<äq+˝À ñqï ‘˚&Ü\T ‘Ó\TkÕÔsTT. á ìπøbå Õ\T ø£*– ñ+&˚ á ÇdüTø£ sêfi¯ófl bÕøÏåø£+>± <Ûäè&É|ü&çq$ (ôdMT ø£Hê‡*&˚f…&é) ø±ã{Ϻ #·eTTs¡T düV≤ü » yêj·TTe⁄\qT rdæq≥¢sTT‘˚ nDT>∑T‘·T+~. n+fÒ |ü⁄sê‘·q ø±˝≤ìøÏ #Ó+~q sêsTT ‘·≈î£ ÿe nDÏ–‘˚, f…]¸jT· ØøÏ #Ó+~q sêsTT m≈£îÿe nDT>∑T‘·T+~. >∑˝ŸŒ¤ <˚XÊ˝À¢ì ìπøåbÕ\T düTqï|ü⁄sêfi¯fl˝À \uÛÑ´eTsTT‘˚, ¬ø.õ. uÒdæHé ˝À ÇdüTø£sêfi¯fl˝À \uÛÑ´eTe⁄‘·THêïsTT. á sêsTT m+‘· nD–‘˚, ô|’q uÛÑ÷$T n+‘· ÁøÏ+~øÏ b˛‘·T+~. düTqï|ü⁄sêsTTøÏ nDÏπ> dü«uÛ≤e+ ˝Ò<äT. n+<äTπø >∑˝ŸŒ¤ ˝À uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑≥+˝Ò<äT. Á|ü|ü+#·+˝Àì #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄ πøåÁ‘ê\T mø£ÿ&ÉsTT‘˚ kÕ+&é k˛ºH\é ˝À ìøÏ|å yÔü TÓ Æ ñHêïjÓ÷, Ä øπ Áå ‘ê\˙ï Á≈£î+>±sTT. nyÓT]ø± (ø±*bò˛]ïj·÷, f…ø±‡dt, \÷dæj÷· Hê), yÓìE˝≤, HÓ<äsê¢+&é‡, Ç≥©, »bÕHé <˚XÊ˝À¢ Ç˝≤ uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑≥+ »]–+~. nø£ÿ&É u≤e⁄\T 610`2134 MT. ˝À‘·T ñHêïsTT. uÛ Ñ ÷ $T 1.5 qT+&ç 9 MT. ≈£ î +–+~. Ç~ dü+e‘·‡sêìøÏ 2 qT+&ç 36 ôd+.MT. #=|ü⁄Œq ~–+~. @ ÁbÕ+‘·+˝À nsTTHê uÛ÷Ñ $T ã\¢|sü T¡ |ü⁄>± ~>∑T≥ e\q, n~ ~>∑T‘·Tqï≥T¢ ‘Ó*j·T<äT. Ä ÁbÕ+‘·+˝À uÛ÷Ñ $T m‘·T≈Ô î£ ø=ìï u…+#Y e÷s¡Tÿ\T ô|{Ϻ 6 e÷kÕ\≈£î ˇø£kÕ¬sH’ ê Ä m‘·T\Ô qT ø=*ùdÔ ‘·|Œü ~>∑T‘·Tqï≥T¢ ‘Ó*j·T<äT. á dü e Tdü ´ ≈£ î n‹ ì]∆ w ü º e TsTTq ñ<ëVü ≤ s¡ D HÓ<äsê¢+&ÉT˝Àì Á>√ì+»Hé düVü≤»yêj·TTe⁄ πøåÁ‘·+. Çø£ÿ&É düV≤ü »yêj·TTe⁄ 3000 MT. ˝À‘·T˝À ñqï|üŒ{Ïø,° n~ 300 $T*j·THé dü+e‘·‡sê\ Hê{Ï ô|]àj·THé ø±˝≤ìøÏ #Ó+~q n‹>∑{>ºÏ ± ñ+&˚ kÕ+&é k˛ºHé nsTTq|üŒ{Ïø° 60 dü+e‘·‡sê\≈£î 30 ôd+.MT. Á≈£î+>∑T‘·T+<äì n+#·Hê. BìøÏ düe÷qyÓTqÆ sê‹˝À eT+&Éù|≥ e<ä› ˇ.mHé.õ.dæ. yês¡T y˚dqæ u≤$ ñ+~. nø£ÿ&É ≈£L&Ü Ç˝≤ ~–q dü÷#·q\THêïsTT. Bìì ã{Ϻ ø¬ .õ.uÒdHæ é ˝À

‘=\ø£]

ñqï n‹ yÓT‘·Ôì sêfi¯ófl m+‘· Á≈£î+>∑T‘êjÓ÷ n+#·Hê y˚düTø√e#·TÃ.

#· e TTs¡ T π ø å Á ‘ ê˝À¢ uÛ Ñ ÷ $T Á ≈ £ î +>∑ ≈ £ î +&Ü ìyês¡D√bÕj·TeTT

ø±*bò˛]ïj·÷˝À $*à+>∑ºHé #·eTTs¡T πøåÁ‘·+˝À 1940 dü + ˆˆ qT+&ç #· e TTs¡ T ñ‘· Œ ‹Ô ÁbÕs¡ + _Û + #ês¡ T . |ü ~ dü+e‘·‡sê\˝ÀH˚ uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑T‘·Tqï≥T¢ ø£qT>=Hêïs¡T. 1953e dü+e‘·‡s¡+˝À ˙{Ïì #·eTTs¡T ìπøåbÕ\Tqï sê‹bıs¡\˝ÀøÏ |ü+|æ+#·≥+ yÓTT<ä\T ô|{≤ºsT¡ . Bì e\¢ Á≈£î+>∑≥+ Ä–b˛sTT ø=+‘·es¡≈£î uÛÑ÷$T ‹]– ô|’øÏ ˝Ò∫+~. ø±˙ á Á|üÁøÏj·T Ks¡TÑ√ ≈£L&ÉT≈£îqï~. ˝≤uÛ≤˝À¢ ø=+‘· uÛ≤>∑+ ‘·–Z b˛‘·T+~. ìC≤ìøÏ n˝≤ ˙{Ïì |ü+|æ+#·≥+ e\¢ #·eTTs¡T ñ‘·Œ‹Ô ≈£L&Ü ô|s¡T>∑T‘·T+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT #ê˝≤ #·eTTs¡T πøåÁ‘ê˝À¢øÏ ˙{Ïì |ü+|ædüTÔHêïs¡T. Ç~ ñuÛÑj·T≈£îX¯˝À|ü]. HÓ<sä ê¢+&ÉT˝Àì y˚&Hç é düeTTÁ<ä+˝À düV≤ü »yêj·TTe⁄qT uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑≥+ eT÷\+>± rj·T≥+ ì*ù|XÊs¡T. nø£ÿ&É ≈£îå Dí+>± |ü]XÀ<Ûqä \T #˚dqæ |æ<|ä ü ˇø£ ì|ü⁄DT\ dü\Vü‰eT+&É* Ä<˚XÊ\≈£î ˝Àã&ç ñ‘·Œ‹Ôì Áø£eTuB›ø£]+∫ nø£ÿ&É uÛÑ÷$T m+‘·es¡≈î£ ~>∑e#√à ìsê∆]+#·Tø=ì ñ‘·Œ‹Ôì ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. ø±˙ eTq ¬ø.õ. uÒdæHé˝À n˝≤+{Ï ìs¡íj·÷\≈£î ‘êe⁄˝Ò<äT. m+<äT#˚‘·q+fÒ ˇø£ MT≥sY ~–Hê &Ó˝≤ºuÛÑ÷eTT\˝À ø=+‘· uÛ≤>∑+ eTTì–b˛‘·T+~. $T–*q ÁbÕ+‘·+˝À ˙{Ï Á|üyêVü≤+ ndüeÔ ´dü+Ô nsTTb˛‘·T+~. nyÓT]ø±˝Àì \÷dæj÷· Hê˝À düeTTÁ<ä uÛ ≤ >∑ + ˝À yÓ { Ÿ ˝ ≤´+&é ‡ #· e TTs¡ T ñ‘· Œ ‹Ô e\q eTTì–b˛‘·T+&É≥+‘√, ñ‘·Œ‹Ôì $T\≥Ø Ç+»˙sY‡ |üs´¡ y˚øDå£ ˝À ñ+#ês¡T. düV≤ü »yêj·TTe⁄ øπ Áå ‘ê˝À¢ ˙{Ïì |ü+|æ+∫q <ëK˝≤\T ˝Òe⁄. á $wüjT· +˝À C….^s¡‡º e÷ nH˚ ôd˝Ÿ ø£+ô|˙ Ç+»˙s¡T #Ó|Œæ q e÷≥\T #ê˝≤ eTTK´yÓTqÆ $. ª düV≤ü »yêj·TTe⁄ øπ Áå ‘ê˝À¢ìøÏ ˙{Ïì |ü+|æ+#·≥+ e\q Á|ü‹≈£L\ |ü]D≤e÷\T dü+uÛ$Ñ +∫ düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô ‘·–bZ ˛‘·T+~. n+<äT#˚‘· á |ü<‹∆ä ì mes¡÷ bÕ{Ï+#·sT¡ µ. ø±s¡“Hé &Éj÷· ø¬ ‡’ &é |ü+ù| |ü<‹∆ä ˇø£≥T+~. ø±˙ Ç~ Ks¡TÑ√ ≈£L&ÉT≈£îqï |ü<‹∆ä . Ç~ Ç+ø± Á|üj÷Ó >∑<Xä ˝¯ ÀH˚ ñ+~. Äj·Tq eTs=ø£ e÷≥ ≈£L&Ü #ÓbÕŒs¡T ªbÕøÏøå +£ >± <äè&ÛÉ |ü&çq (ôd$T ø£Hê‡*&˚f…&é) ÇdüTø£ sêfi¯fl‘√ ≈£L&çq ô|<ä› düVü≤»yêj·TTe⁄ πøåÁ‘ê\˝À uÛÑ÷$T Á≈£î+–b˛j˚T Á|üe÷<ä+ ñ+~µ. ø¬ .õ. uÒdHæ é ˝Àì ÇdüTø£ sêfi¯ófl á ø√eøÏ #Ó+~qy˚ ø±ã{Ϻ nqTe÷qyÓT+<äT≈£î? 12 dô |ô +º ãsY 2012


sêh | Á uü TÑÛ ‘ê«ìøÏ u≤<Û´ä ‘· m+‘·? #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄\ ñ‘·Œ‹Ô uÛÑ÷uÛ≤>∑+˝À »]–q|ü⁄&ÉT Ä]ºø£˝Ÿ 11.1 Á|üø±s¡+ ‘·‘·‡+ã+~Û‘· yÓTÆì+>¥ ©CŸqT sêh Á|üuTÑÛ ‘·«y˚T C≤Ø #˚j÷· *. nsTT‘˚ ø=ìï ÁbÕ+‘ê˝À¢ á ñ‘·Œ‹Ôì ìùw~Û+#ês¡T. ô|Á{À*j·T+ eT]j·TT düVü≤» yêj·TTe⁄\ 1956 s¡÷˝Ÿ‡ (Bìì 2003˝À düe]+#ês¡T) eT]j·TT Ä]ºø˝£ Ÿ 11.2 Á|üø±s¡+ á ~>∑Te⁄q #Ó|Œæ q ÁbÕ+‘ê˝À¢ ñ‘·Œ‹Ô u≤e⁄\T øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«+ ìπ+•∆ +∫q <ä÷s¡+˝À e÷Á‘·yT˚ Á‘·yê«* ` ¬s’˝Ò« ˝…’qT, ô|’|ü⁄˝…’qT, düπs«#˚j·Tã&çq s√&ÉT¢, ìyêdüdüú˝≤\T, |ü]ÁX¯eT\T, $e÷HêÁX¯j·T+, $T\≥Ø ˝Ò<ë eTπs Ç‘·s¡ Á|üuTÑÛ ‘·« uÛeÑ Hê\T, >∑qT\ø£sTT‘˚ ø£˙dü+ 3 øÏ.MT. <ä÷s¡+. Bìì ã{Ϻ »Hêyêdü ÁbÕ+‘ê\T ìùw~Û+#·ã&çqeì ‘Ó\TdüTÔ+~. ø±˙ Ç+<äT≈£î $s¡T<ä›+>± &Ó˝≤º\˝À »Hêyêdü ÁbÕ+‘ê˝À¢H˚ ñ‘·Œ‹Ô #˚düTÔHêïs¡T. Ç~ ô|’q #Ó|æŒq s¡÷˝Ÿ‡≈£î $s¡T<ä∆+ ø±ã{Ϻ &Ó˝≤º uÛÑ÷eTT˝À¢ #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄\ ñ‘·Œ‹Ôì #˚jT· ≈£L&É<Tä . nsTT‘˚ düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À #˚jT· e#·TÃHê, n+fÒ n~ ≈£L&Ü #Ó\<¢ Tä . m+<äT#˚‘q· +fÒ düeTTÁ<ä uÛ≤>∑+˝À rsêìøÏ 50 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À ñ‘·Œ‹Ô #˚dæHê Bì Á|üuÛ≤e+ uÛÑ÷$T ô|’ ≈£L&Ü ñ+≥T+~. f…ø±‡dt ˝À 100 øÏ.MT. ô|’H˚ ñ‘·Œ‹Ô Á|üu≤Û e+ ñqï≥T¢ ø£qT>=Hêïs¡T. Bìe\¢ ≈£L&Ü &Ó˝≤º uÛÑ÷$T Á≈£î+–b˛‘·T+~. Ä]ºø˝£ Ÿ 14 nqTdü]+∫, |üsê´es¡D |ü]s¡øD å£ ˝À sêh Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ≈£L&Ü u≤<Ûä´‘· Ç#êÃs¡T. @eTsTTHê |üsê´es¡D dü+u+~Û‘· qcÕº\T dü+uÛ$Ñ +∫q|ü⁄&ÉT ñ‘·Œ‹Ôì Ä|ü⁄#˚dæ ‘·–q dü] #˚jT· T #·s´¡ \T rdüT≈£îH˚˝≤ #˚jT· e#·TÃ. Ä]ºø˝£ Ÿ 14.9 n‹ eTTK´yÓTqÆ ~. Ç+<äT˝À ˇø£ ÁbÕC…≈î£ º |üPs¡j Ô ÷· ´ø£ Ä ÁbÕ+‘êìï Ä ÁbÕC…≈î£ º ÁbÕs¡+_Û+#·ø£ eTT+<äT m˝≤ ñ+&˚<√, n<˚ dæ‹ú ˝À Á|ü»\≈£î n|üŒ#ÓbÕŒ*. Ç+<äT˝À Ä ÁbÕ+‘·|⁄ü uÛ÷Ñ ‘·˝≤ìï (ø±+≥÷sY‡), Á&ÓH’ õ˚ , ñ|ü]‘·\ eT{Ï,º #Ó≥T¢, rdæq >√‘·T\qT |üP&çÃy˚j·T≥+ ˝≤+{Ï |üsê´es¡D |ü]dæ‘ú T· \˙ï #Ó|Œü ã&ܶsTT. Bìø£jT˚ ´ Ks¡TÃqT ø±+Á{≤ø£sº T¡ ˇø£ |ü<øä∏ +£ Á|üø±s¡+ kÕ©Hê düeT]Œ+#˚ ã&Ó{® Ÿ˝À #·÷|æ+#ê*. á yÓTT‘êÔìï Á|üuÛÑT‘·«+ @s¡Œ]∫q ªªôd’{Ÿ ¬sk˛ºπswüHé |òü+&éµµ ˝À »eT#˚j÷· *. ÁbÕC…≈î£ º |üP]Ô nj·÷´ø£ @s¡Œ&˚ |üsê´es¡D qcÕº\≈£î ≈£L&Ü Ç~ e]ÔdTü +Ô ~. n+<ä T π ø ˇø£ ø±+Á{≤ø£ º s Y mø√¢ π s wü H é n|æ ¢ π ø wü H é ô|≥Tº ≈ £ î qï|ü ⁄ Œ&É T |ü s ê´es¡ D dü + ã+~Û ‘ · dü e Tdü ´ \qT eTT+<äT>±H˚ }Væ≤+∫ ‘·–q ìyês¡D√bÕj·÷\qT ≈£L&Ü

‘=\ø£]

dü÷∫+#ê*. Ç+<äT˝À m≥Te+{Ï ‘·|ü⁄Œ »]–Hê, ø±yê\ì <ë∫ô|{ÏHº ê, Á|üuTÑÛ ‘ê«ìï yÓ÷dü+ #˚dHæ ê Ç∫Ãq øÏj ¢ T· s¬ qT‡qT m|ü⁄Œ&ÉsTTHê s¡<Tä #› j ˚ T· e#·TÃ. n˝≤π> ªmì«sêHéyTÓ +{Ÿ Ç+bÕø˘º nôddtyTÓ +{Ÿµ ]b˛s¡T\º ˝À ≈£L&Ü á $wüjT· yÓTÆ ≈£L\+ø£w+ü >± n<Ûä´j·Tq+ #˚j·÷*. nsTT‘˚ ¬ø.õ. uÒdæHé≈£î dü+u+~Û+∫ ø±+Á{≤≈£sº T¡ ¢ n‹ eTTK´yÓTqÆ uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑T≥ nH˚ |üsê´es¡D düeTdü´ ô|’ m≥Te+{Ï $es¡D≤ Çe«˝Ò<äT. n+<äT#˚‘· M] ªøÏ¢j·T¬sH釵\qT yÓ+≥H˚ s¡<äT›|üs¡#ê*. #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‘·TÔ\qT ì*|æ y˚j·÷*. Ç|üŒ{Ïøπ ~>∑≥+ yÓTT<ä\T ô|{Ïqº &Ó ˝ ≤º uÛ ≤ >±\˝À ˙{Ï ì , #· e TTs¡ T , dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄ ]»sê«j·Ts¡T˝ÀøÏ |ü+|æ+∫ nø£ÿ&É uÛ÷Ñ $Tì ‹]– j·T<∏ëkÕúHêìøÏ rdüT≈£îsêe{≤ìøÏ Á|üj·T‘êï\T yÓTT<ä\T ô|{≤º*. ø±˙ ¬ø.õ. uÒdæHé˝À n≥Te+{Ï |üqT˝ÒMT #˚|ü≥º≥+˝Ò<äT. |òü*‘·+>± Á|üe÷<ä|ü⁄ n+#·T≈£î #˚s¡T≈£î+≥THêïsTT.

ø£ècÕí`>√<ëe] &Ó˝≤º\qT+&ç düV≤ü » yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô e\q ø£*>π |ü]D≤e÷\ n+#·Hê!

eTq<˚X¯ Á|ü<Ûëq eT+Á‹øÏ, πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+˝Àì ô|Á{À*j· T + eT]j· T T dü V ü ≤ »yêj· T Te⁄ XÊU≤ eT+Á‹øÏ , |üsê´es¡D+ eT]j·TT n&Ée⁄\ XÊU≤ eT+Á‹øÏ, ‘·‘‡· +ã+~Û‘· ø±s¡´<äs¡TÙ\≈£î 30`4`08q, n+‘·≈£î eTT+<äT, ø£ècÕí ` >√<ëe] uÒdHæ é qT+&ç #·eTTs¡T ` düV≤ü » yêj·TTe⁄\ ñ‘·Œ‹Ô e\q dü+uÛÑ$+#·uÀj˚T |ü]D≤e÷\ >∑T]+∫, &Ó˝≤º uÛÑ÷$T ÁøÏ+~øÏ Á≈£î+– düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛j˚T Á|üe÷<ä+ >∑T]+∫ uÛ Ñ j · ÷ +<√fi¯ q \‘√ ñ‘· Ô s ê\T Áyêj· T &É + »]–+~. ø±˙ Ç+‘·es¡≈L£ m≥Te+{Ï düe÷<Ûëq+ sê˝Ò<Tä . n<˚ düeTj·T+˝À eTq sêh eTTK´eT+Á‹øÏ, eTq sêh eTTK´ø±s¡´<ä]ÙøÏ $qï$+#·>±, Äj·Tq á $wüj·T+ ôd+Á≥˝Ÿ >∑es¡ïyÓT+{Ÿ≈£î dü+ã+~Û+∫+<äì #Ó|Œæ yê]øÏ ÁyêXÊs¡T. Ç‘·s¡ <˚XÊ˝À¢ Ç≥Te+{Ï düeTdü´\ô|’ Á|üuÛÑT‘ê«\T düŒ+~+∫ ì|ü⁄DT\ dü÷#·q\ Á|üø±s¡+ q&ÉT#·T≈£îHêïsTT. ø±˙ eTq <˚X+¯ ˝À á $wüjT· yÓTÆ u≤~Û‘· Á|ü»˝Ò düŒ+~+∫ kÕ+πø‹ø£ |üs¡yÓTÆq $X‚¢wüD\‘√ $e]+∫q|üŒ{Ïø°Ï, Á|üuÛÑT‘·«+ ì]¢|üÔ‘·‘√ e´eVü≤]k˛Ô+~. ø¬ .õ. uÒdHæ ˝é À ñqï ÇdüTø£sêsTT e+{Ï$ HÓ<sä ê¢+&é, yÓìE˝≤, Ç≥© øπ Áå ‘ê˝À¢q÷ ñqï$. yê{Ïô|’ Á|üj÷Ó >∑XÊ\˝À (˝Òu§πs≥Ø) ˇ‹Ô&ç ` sêsTT˝À ‘·>π Z eT+<ëìøÏ (ø√m|òôæ d+{Ÿ Ä|òt ø£+Áô|dæ_*{Ï) dü+ã+~Û+∫q $\Te\ Á|üø±s¡+, Çø£ÿ&É dü V ü ≤ » yêj· T Te⁄ \uÛ Ñ ´ eTj˚ T ´ sê‹(]»sê«j· T s¡ T ) bıs¡ 13 dô |ô +º ãsY 2012


eT+<ä+˝À 3 qT+&ç 4 XÊ‘·+ (n+fÒ Á|ü‹ 100 MT≥s¡¢ sê‹ bıs¡≈£î 3 qT+&ç 4 MT≥s¡T¢) nD–b˛j˚T neø±X¯+ ñ+~. n+fÒ Ç+‘· yÓTT‘·+Ô es¡≈î£ uÛ÷Ñ $T ô|’ uÛ≤>∑+ ~>∑ã&ç b˛‘·T+~. á e÷s¡TŒ, düV≤ü » yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ô ne⁄‘·Tqï düeTj·T+˝ÀH˚ »s¡T>∑T‘·T+~. ndü\T Ä sêsTT eT+<ä+ m+‘· nqï~, Á&ç*+¢ >∑T düeTj·T+˝À ‘Ó\TdüT+Ô ~. ø±ã{Ϻ á $es¡D\˙ï ˇ.mHé.õ.dæ. ˝≤+{Ï nH˚«wüD ø£+ô|˙\ e<äH› ˚ \uÛ´Ñ eTe⁄‘êsTT. ]»sê«j·Ts¡T sê‹ bıs¡˝Àq÷, <ëìøÏ ô|’ uÛ≤>∑+˝Àq÷ ñ+&˚ ã+ø£eT{Ϻ bıs¡\T ≈£L&Ü n<˚ Á|üe÷D+˝À ˇ‹Ô&øç Ï >∑Ts¡sTT yê{Ï eT+<ä+˝À düe÷s¡T eTs=ø£ 4 XÊ‘·+ eT+<ä+ ‘·>∑TZ‘êsTT. nsTT‘˚ á Á|üÁøÏjT· #ê˝≤ HÓeTà~>± ø=ìï <äXÊu≤›\T »s¡T>∑T‘·T+~. á ÇdüTø£sêsTT, ã+ø£eT{Ϻ bıs¡\T kÕ<Ûës¡D+>±, ø=ìï e+<ä\ MT≥s¡¢ eT+<ä+ ñ+{≤sTT. n+<äT#˚‘· á &Ó˝≤º\T $X‚wü+>±H˚ ~>∑ã&çb˛e#·TÃ. á &Ó˝≤º\˝À n‘·´~Ûø£ uÛ≤>∑+ düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ 1 qT+&ç 3 MT≥s¡T¢ >±q÷, @\÷s¡T ` kÕeTs¡ø¢ √≥ s¬ ˝’ «Ò ˝…q’ T yÓ+ã&ç 10 MT m‘·TÔ es¡≈L£ ñ+&ÉT≥ #˚‘· &Ó˝≤º\T |üP]Ô>± düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛j˚T neø±X¯eTTqï≥T¢ n+#·Hê\˝À ‘Ó\TdüTÔ+~. ø¬ .õ. uÒdHæ ˝é À Ç|üŒ{Ïøπ m+‘· ~–+<√ ‘Ó\TdüTø√e{≤ìøÏ yÓ+≥H˚ á ÁbÕ+‘êìï bÕ‘· ªu…+#Y e÷sYÿµ\ ô|’ eT∞fl düsπ « #˚sTT+∫ >±˙, ]yÓ÷{Ÿ ôdì‡+>¥ |ü<䛋 <ë«sê>±˙ |üØø£å #˚ s TT+#ê*. >√<ëe] bÕj· T \T, ñ|ü ⁄ ŒfÒ s ¡ T , eTTs¡ T >∑ T ø±\«\˝Àì es¡<ä ˙s¡T ‘·>{Z∑ ≤ìøÏ m≈£îÿe düeTj·T+ |ü≥{º ≤ìøÏ y˚sT¡ y˚sT¡ ÁbÕ+‘ê\˝À y˚sT¡ y˚sT¡ ø±s¡D≤\T #ÓãT‘·Tqï|üŒ{Ïø° uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑{y˚T Á|ü<ëÛ q ø±s¡D+ nì ‘Ó\TdüTø√yê*. #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄ πøåÁ‘ê\˝À uÛÑ÷ø£+bÕ\T kÕ<Ûës¡D+. Ç$ s¬ ø±ºsT¡ ùdÿ\T ô|’ 3`4 eT<Û´ä ˝À ñHêï M{Ï Á|ü u Û ≤ e+ ¬ ø .õ.uÒ d æ H é ˝ À Á|ü e ÷<ä ø £ s ¡ + >± ñ+&É e #· T Ã. m+<äT#˚‘q· +fÒ, Çø£ÿ&ç sê‹bıs¡\T düeTTÁ<ä+yÓ|’ ⁄ü yê\T>± ñ HêïsTT. á sê‹ bıs¡˝À¢ ø=ìï HÓs\¡ T (bòÕ˝Ÿ‡º n+{≤s¡T) ≈£L&Ü düeTTÁ<ä+ yÓ|’ ⁄ü yê* ñHêïsTT. á øπ Áå ‘ê\˝À ã+ø£eT{Ïbº ıs¡\T C≤]b˛‘·÷ñ+{≤sTT. <ëìøÏ uÛ÷Ñ Á|üø+£ |üq\T <√Vü≤<ä+ #˚kÕÔsTT. n<˚ »]–‘˚, á &Ó˝≤º\T düeTTÁ<ä+˝ÀøÏ C≤]b˛j˚T Á|üe÷<ä+ ñ+~. uÛÑ÷$T ô|’ qT+&ç düeTTÁ<ä+˝À ªø±+{ÏHÓ+≥˝Ÿ k˛¢|tµ es¡≈£î (rs¡+ qT+&ç düe÷s¡T 40`50 øÏ.MT. Á&ç*¢+>¥ #˚dæ düVü≤» yêj·TTe⁄qT yÓ*øÏ rdüTÔHêïs¡T. 50 øÏ.MT. <ë{Ï‘˚ düeTTÁ<ä+ n>±<∏äy˚T. nyÓT]ø±˝À q÷´ Ä]¢Hé‡ nH˚ ÁbÕ+‘·+ HÓ e Tà~>± ~>∑ ã &ç b ˛e≥y˚ T ø±≈£ î +&Ü dü e TTÁ<ä + yÓ ’ | ü ⁄

‘=\ø£]

C≤]b˛‘· T qï≥T¢ ø£ q T>=Hêïs¡ T . Ç≥Te+{Ï n<Û ä ´ j· T Hê\T ¬ø.õ.uÒdæHé˝À mø£ÿ&É #˚düTÔHêïs¡T? HêsYÔd”˝Àq÷, Ç≥© ˝Àì ÁkÕº+#Ó* nH˚ B$˝Àq÷, q÷´–ìj·÷˝Àq÷ düeTTÁ<äu≤Û >∑+˝À #·eTTs¡T, düV≤ü »yêj·TTe⁄\ ñ‘·Œ‹Ô e\q düeTTÁ<ä+˝Àì eT{Ϻ ô|fi¯ fl \T ˝À‘Ó ’ q n>±<Û ë \˝ÀøÏ C≤]b˛sTT uÛ Ñ ÷ ø£ + bÕ\T, düTHêMT\T e#êÃsTT. á eT<Û´ä ‘·s#¡ T· >± >∑T+≥÷s¡T, Á|üø±X¯+ õ˝≤¢˝À¢q÷, ø±øÏHê&É e<ë› edüTÔqï uÛÑ÷ø£+bÕ\ô|’ n<Ûä´j·Tq+ #˚j÷· *‡q nedüs+¡ m+‘ÓH’ ê ñ+~.

&Ó˝≤º\T ø£è+>∑T‘·T+fÒ yê{≤\T ø√s¡≥+ Á|ü»\ yÓT&É≈î£ ñ]‘ê&ÉT ‘·–*+#·&y É T˚ !

¬ø.õ uÒdæHé˝À uÛÑ÷$T ø£è+>∑T‘·T+fÒ sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ #·eTTs¡T, düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‘·T˝Ô À¢ yê{≤\T ø√s¡&+É Á|ü»\ yÓT&É≈î£ ñ]‘ê&ÉT ‘·–*+#·&+É e+{Ï<.˚ yêdüyÔ êìøÏ HÓ<sä ê¢+&é˝Àì ˇø£ ô|<ä› düVü≤» yêj·TTe⁄ πøåÁ‘·+ 3000 MT≥s¡¢ ˝À‘·T˝À ñHêï ≈£L&Ü uÛ÷Ñ $T Á≈£î+>∑T‘√+<äì yÓ\&¢ sÉ TT+~. yÓ÷&É*+>¥ |ü<䛋 <ë«sê 2050 dü+e‘·‡s¡+ es¡≈£î nø£ÿ&É uÛÑ÷$T ~π> |ü]e÷D≤ìï n+#·Hê\T y˚XÊs¡T. ô|’>± düVü≤»yêj·TTe⁄ πøåÁ‘ê\˝À kÕ+πø‹ø£ |üs¡+>± ìyês¡D√bÕj·T+ ˝Ò<äì ≈£L&Ü ‘˚*Ã#ÓbÕŒs¡T. eTq Á|üuTÑÛ ‘·«+ n≥Te+{Ï |ü<‘∆ä T· \‘√ >∑T»sê‘Y øπ Áå ‘ê\≈£î n+#·Hêy˚d,æ eTq ÁbÕ+‘êìøÏ n<Û´ä j·Tq+ H˚{eÏ s¡≈î£ #˚j·T˝Ò<ä+fÒ, m˝≤¬>’Hê á düVü≤» yêj·TTe⁄qT rùdùd Á|üj·T‘·ï+˝À ñHêïs¡ì ‘Ó\Tk˛Ô+~. Á|ü»\≈£î ‘·≈£îÿe <Ûäs¡πø >±´dt düs¡|òüsê #˚kÕÔeTì eTuÛÑ´ô|&ÉT‘·THêïs¡T. sêuÀj˚T 10 qT+&ç 12 dü+e‘·‡sê\˝À ø¬ .õ. uÒdHæ é qT+&ç >±´dt rdæyX˚ Êø£, ndü\T eTq<˚X+¯ ˝ÀH˚ ô|Á{À*j·T+ ñ‘·Œ‘·T\Ô T n&ÉT>∑+{≤ø£, eTq &Ó˝≤º\ |ü]dæ‹ú @$T{Ï? $$<Ûä |ü<‘∆ä T· \ <ë«sê y˚dqæ n+#·Hê\ Á|üø±s¡+, ¬ ø .õ. uÒ d æ H é ˝ Àì uÛ Ñ ÷ $T 10 MT. es¡ ≈ £ î Á≈£ î +–b˛j˚ T neø±X¯eTT+<äì ‘Ó\TdüTÔ+~. Ç<˚ »]–‘˚, düeTTÁ<ä+ ‹]– @\÷s¡T, kÕeTs¡ø¢ √≥ es¡≈î£ yÓfifl‚ Á|üe÷<ä+ ñ+~. πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ, #·eTTs¡T düVü≤» yêj·TTe⁄\ yÓ*øÏr‘·˝À ìeT>∑ïyÓTÆq ø±+Á{≤ø£ºs¡¢≈£î eT<Ûä´ ñqï ˇ&É+ã&çø£ (Ábı&Éø£åHé ø±+Á{≤≈£îº) ˝À ñqï Ä]ºø£˝Ÿ‡˝À m{Ϻ |ü]dæú‘·T\˝Àq÷ |üsê´es¡D+˝À eTTK´+>± uÛ÷Ñ $T Á≈£î+π> $wüjT· +˝À $|ü‘T· \Ô T »s¡>≈∑ L£ &É<ìä ì]∆w+ºü >± dü÷∫+#·&+É »]–+~. Ä]ºø£˝Ÿ 14 nqTdü]+∫ ¬ø.õ. uÒdæHé˝À #·eTTs¡T ` dü V ü ≤ » yêj· T Te⁄\qT ñ‘· Œ ‹Ô #˚ d æ q ÁbÕ+‘ê\qT ‹]– j·T<Ûëdæú‹˝À n|üŒC…bÕŒ*‡q wüs¡‘·T ñ+~. ø±ã{Ϻ, Ç|üŒ{Ïπø ~>∑ã&çb˛sTTq ÁbÕ+‘ê˝À¢ì øπ Áå ‘ê˝À¢ ˙{Ïì ì+|æ j·T<ÛëkÕúHêìøÏ 14 dô |ô +º ãsY 2012


˝À‘·T˝À ñqï uÛ÷Ñ >∑s“¡ ¤ »˝≤\T ñ|ü⁄Œ˙s¡ì M]øÏ ‘Ó*j·Tø£b˛e≥+ $#ês¡ø£s¡+. á nqTeT‘·T\qT yÓTÆì+>¥ dü÷Á‘ê\ Á|üø±s¡+ ø±≈£î+&Ü |ü]ÁX¯eT\≈£î dü+ã+~Û+∫q |üsê´es¡D dü÷Á‘ê\ô|’ $X‚¢wæ+#·≥+ ≈£L&Ü ‘·|ü⁄Œ |ü{≤º*‡ ñ+~. πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ C≤Ø #˚dæq Ábı&Éø£åHé ùw]+>¥ ø±+Á{≤≈£îº Á|üø±s¡+ düVü≤» yêj· T Te⁄qT ñ‘· Œ ‹Ô #˚ j · T ≈£ L &É < ä ì , Ç|ü Œ {Ï π ø &Ó ˝ ≤º Á≈£ î +–b˛‘· T +<ä ì ‘Ó * dæ ≈£ L &Ü nH˚ « wü D ø±s¡ ´ Áø£ e ÷\T ø=qkÕ–+#· & É + , bÕ‘· u≤e⁄\ qT+&ç M{Ï ñ‘· Œ ‹Ô ì ø=qkÕ–+#·≥+ #·÷ùd,Ô &Ó˝≤º\T düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛sTTHê |ò ü s ¡ y ê˝Ò < ä H ˚ ìs¡ í j · ÷ ìøÏ e∫Ãq≥T¢ ‘Ó \ Tk˛Ô + ~. ø=‘· Ô > ± #˚jT· uÀj˚T Á&ç*+¢ >¥‘√ düeTTÁ<ä rs¡+ qT+∫ ‘ê&˚|*ü ¢ >∑÷&Ó+ es¡≈£î &Ó˝≤º n+‘ê ˇπøkÕ] düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛j˚T Á|üe÷<äeTT+~. uÛ≤s¡‘· sêC≤´+>∑+ Á|üø±s¡+ n+<ä]ø° J$+#˚ Vü≤≈£îÿ, ÄdæÔ Vü≤≈£îÿ Ç#êÃs¡T. n_Ûeè~∆ nH˚~ $<Ûä«+düø£s¡+>± ø±ø£ düTdæús¡+>± ø±yê\ì |üsê´es¡D #·{≤º\qT s¡÷bı+~+#ês¡T. ø£ècÕí ` >√<ëe] &Ó˝≤º\˝À »]π> ñ‘·Œ‹Ô ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T nsTTb˛j·÷ø£ (ˇø£{,Ï s¬ +&ÉT <äXÊu≤›\˝À) Ä ÁbÕ+‘êìï ‹]– eTT+<äTqï |ü]dæú‘·T\≈£î |ü⁄qs¡T<ä∆]+#ê\ì(»\ eqs¡T\T, uÛ÷Ñ $T‘√ düV‰ü ) ù|s=ÿHêïs¡T. á eTTì–b˛j˚T uÛ÷Ñ $Tì m˝≤ |ü⁄qs¡T<ä›]kÕÔs¡T? bÕ&Ó’bısTTq uÛÑ÷eTT\≈£î qwüº|ü]Vü‰s¡+ &Ó˝≤º\T ≈£î+>∑T‘·T+fÒ ø=‘·Ôu≤e⁄\≈£î nqTeT‹ Çyê«\ì dü÷∫+#ês¡T. ìsê«dæ‘T· \T ø±uÀj˚T ø√{ÏeT+~øÏ ô|>’ ± Hê´j·Te÷? ñqï &Ó˝≤º Á|ü»\≈£î |ü⁄qsêyêdü+ mø£ÿ&É #·÷|ækÕÔsT¡ ? m+‘· ì|ü⁄DT\ dü÷#·q\qT ≈£L&Ü |üøÿ£ q ô|{Ϻ |üsê´es¡D qwü|º ]ü Vü‰s¡+ #Ó*k¢ ÕÔsT¡ ? <˚XÊìøÏ nqï|üPs¡í ˝≤+{Ï &Ó˝≤º\qT eT+Á‹‘·« XÊK ˇ.mHé.õ.dæ øÏ eTs=ø£ 24 nH˚«wüD u≤e⁄\qT düeTTÁ<ä+˝À eTT+∫ ÄVü‰s¡ dü+øå√uÛÑ+ düèwæº+#˚+<äT≈£î, &Ó˝≤º uÛ÷Ñ $T˝À Á&ç*+¢ >¥ #˚jT· T≥≈£î >±qT nqTeT‹ Çk˛Ô+~. uÛ≤$‘·sê\≈£î ÄVü‰s¡+ ˝Ò≈î£ +&Ü #˚jT· &ÜìøÏ øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ á nqTeT‹¬ø’ yês¡T ô|{Ïqº n|æøπ¢ wüHqé T |üPs¡«|ü⁄ |ü<‹›ä ˝ÀH˚ n~Ûø±s¡+ ñ+<ë? sêh+˝Àì |üsê´es¡D≤ìï ø±bÕ&ÉTø√&ÜìøÏ, ‘·j·÷s¡T #˚kÕs¡T. uÛÑ÷$T Á≈£î+>∑T<ä\ $wüj·TyÓTÆ düe÷#ês¡ sêh Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ |æ.j·Tdt.dæ. Ä]ºø˝£ Ÿ 14 Á|üø±s¡+ |üP]Ô u≤<Û´ä ‘· $Te«˝Ò<äì bÕ‘· n|æ¢πøwüq¢qT ôV’≤ø√s¡Tº yês¡T ‘·|ü⁄Œ |ü{ϺHê , ñ+~. uÛÑ÷$Tô|’ »]π> nìï ø±s¡´ø£˝≤bÕ\≈£î ©E Ç#˚Ã~ ì|ü⁄DT\ ø£$T{° ≈£L&Ü dü÷#·q\ì∫ÃHê, ˇø£ Á|üø£ÿ uÛÑ÷$T sêhÁ|üuÛÑT‘·«+ e÷Á‘·y˚T. n≥Te+≥|ü⁄Œ&ÉT, #·eTTs¡T, düVü≤» ~>∑T‘·Tqï≥T¢ ì<äsÙ¡ Hê\T ãj·T≥ |ü&Hç ê |ü{+ºÏ #·Tø√≈£î+&Ü á yêj·TTe⁄\ nH˚«wüD πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·« |ü]~Û˝ÀøÏ edüTÔ+<äì #Ó|æŒ $wü j · ÷ ìï <ë≥ y˚ k Õs¡ T . »Hêyêdü ÁbÕ+‘ê˝À¢ á eTÚq+>± ñ+&ç b˛e≥+ sêh Á|ü u Û Ñ T ‘· « + |ü P ]Ô > ± ø±s¡ ´ Áø£ e ÷\qT ìùw~Û + ∫q|ü Œ {Ï ø ° , á &Ó ˝ ≤º uÛ Ñ ÷ $Tì u≤<Û ä ´ ‘êsêVæ ≤ ‘· ´ +‘√ &Ó ˝ ≤º Á|ü » \qT ã+>±fi≤U≤‘· + ˝À e´s¡u∆ ÷ÑÛ eTT\T>± #·÷|æ+∫ nH˚«wüD≤ ø±s¡´Áø£e÷\T #˚|≥ ü &º +É eTT+#˚+<äT≈£î ìs¡ísTT+∫q≥T¢>± ø£ì|æk˛Ô+~. yÓ+≥H˚ düVü≤»yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ôì ì*|æy˚dæ |üPs¡«|ü⁄ XÀ#· ˙ j· T +. &Ó ˝ ≤º uÛ Ñ ÷ $T ø£ è +>∑ T ‘· T +<ä ì ì<ä s ¡ Ù Hê\T #·÷|æ+∫Hê, n~ #·eTTs¡T, düVü≤»yêj·TTe⁄\qT rj·TT≥e\q |ü]dæ‹ú øÏ &Ó˝≤º ÁbÕ+‘êìï ‹]– |ü⁄qs¡T<ä]∆ +#˚ Á|üÁøÏjT· #˚|{ü ≤º*. ø±<äì, uÛÑ÷>∑s¡“¤ »˝≤\qT n~Ûø£ yÓTT‘·Ô+˝À m≈£îÿe ˝À‘·TqT+&ç (ø=+‘·es¡≈£L Ç~ kÕ<Ûä´y˚T). Ç|üŒ{Ïπø bÕ&ÉsTTb˛sTTq yÓ*øÏ rj·TT≥e\q ø±e#·Ãì ãTø±sTT+#·&É+ XÀ#·˙j·T+. uÛ÷Ñ eTT\≈£î qwü|º ]ü Vü‰s¡+ ø√sê*. yê] eTqT>∑&ø¬É ’ ñ<ä´$T+∫ &Ó˝≤º˝À ø±\Te\ <ë«sê ùd<ä´+ »s¡T>∑T‘·T+<äì, &Ó˝≤º˝À Á|üuTÑÛ ‘ê«\ô|’ ˇ‹Ô&ç rdüT≈£îsêyê*‡q nedüs+¡ ñ+~.  15 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012

rdüT≈£îe∫Ã, ˙{Ï Á|üyêVü‰\ Áπ>&çj·T+{ŸqT |ü⁄qs¡T<ä›]+#· e\dæ+~>± ø√s¡T#·THêï+. ‘ê‘êÿ*ø£ Á|üj÷Ó »Hê\¬ø’ m\¢|⁄ü Œ&É÷ Á|ü»\ eTqT>∑&≈É î£ Ä<Ûës¡ uÛ÷Ñ ‘·yTÓ qÆ uÛ÷Ñ ˝Àø£ dü«s¡+Z ˝≤+{Ï á Á|ü<X˚ Êìï #˚C‘Ò T· ˝≤ HêX¯q+ #˚dTü ≈£î+{≤e÷! Ç|üŒ{Ïø¬ H’ ê ø£fió¯ fl ‘Ó s ¡ ∫ mes√ @<√ #˚ k ÕÔ s ¡ ì Ä˝À∫+#· ø £ q&É T +_–+∫ uÛ≤$‘·sê\ yê] ÁX‚j·TdüT‡, eTq ÁX‚j·TdüT‡ ø√] á düVü≤» yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ôì Ä|æ uÛ÷Ñ $T ~>∑<ìä K∫Ñ·yTÓ qÆ Ä<Ûësê\T #· ÷ |æ , ‘· – q ìyês¡ D √bÕj· ÷ \T #· ÷ |æ q ‘· s ¡ T yê‘· H ˚ düV≤ü »yêj·TTe⁄ ñ‘·Œ‹Ôì ø=qkÕ–+#˚˝≤ ˇ‹Ô&ç rdüT≈£îsêyê*. ¬ø.õ. uÒdæHé ˝Àì düVü≤»yêj·TTe⁄˝À yê{≤ ø√s¡≥+ n+fÒ ø£ècÕí ` >√<ëe] &Ó˝≤º Á|ü»\ yÓT&É\≈£î ñ] ‘·–*+#·&yÉ T˚ . &Ó˝≤º uÛÑ÷$T dü+e‘·‡sêìøÏ 2 qT+&ç 4 n+>∑Tfi≤\T ~– b˛‘·Tqï≥T¢ n+#·Hê. Ç|üŒ{Ïπø 2 qT+&ç 5 n&ÉT>∑T\T ~–b˛sTTq≥T¢ n+#·Hê. eTs=ø£ nsTT<ës¡T dü+e‘·‡sê\˝À eTs=ø£ 11/2 n&ÉT>∑T\T ~–b˛‘˚ bÕ≥T düeTj·T+˝À ≈£L&Ü eTTs¡T>∑T ø±\e\˝Àì ˙s¡T uÛ÷Ñ $T m‘·T≈Ô î£ e∫à bı˝≤\˝Àì ˙s¡ T ãj· T ≥≈£ î b˛<ä T . n+fÒ ˙s¡ T mø£ ÿ &ç ø Ï nø£ ÿ &É ì\ã&çb˛‘·T+~. Ä ‘·sT¡ yê‘· düeTTÁ<ä+ ˙s¡T ø±\Te\T, q<äT\ <ë«sê uÛ÷Ñ $Tô|ø’ Ï #=#·TÃø=ì edüT+Ô ~. &Ó˝≤º˝À ìedæ+#·≥+ <äTs¡“¤s¡eTe⁄‘·T+~. e\dü\T yÓTT<ä\e⁄‘êsTT.


kÕs¡e+‘·yÓTÆq uÛÑ÷eTT\T>± r]Ã~<˚› ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ÁbÕeTTK´‘· &܈ˆ õ. ìs¡à\, d”ìj·TsY XÊÅdüÔy˚‘·, ø£èwæ $C≤„q πø+Á<ä+, s¡+>±¬s&ç¶ õ˝≤¢. uÛ÷Ñ kÕs¡+ u≤>∑T+fÒ e´ekÕj·T+ dæsú +¡ >± ˝≤uÛkÑ Õ{Ï>± kÕ>∑T‘·T+~. ùd<ä´uÛ÷Ñ eTT\˝À >∑\ ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú XÊ‘·+‘√ uÛ÷Ñ kÕsêìï ø=\TkÕÔsT¡ . m≈£îÿe ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú >∑\ H˚\\T kÕs¡e+‘·+>± e⁄+{≤sTT. HêD´yÓTqÆ n~Ûø£ ~>∑Tã&ÉT\≈£î (m) kÕs¡e+‘·yTÓ qÆ H˚\\T (_) eT+∫ ˙s¡T (dæ) nqT≈£L\yÓTqÆ yê‘êes¡D+ n‹eTTK´+. Ä<ÛTä ìø£ e´ekÕj·T+˝À kÕe÷q´+>± s¬ ‘’ T· \T m<äTs=ÿ+≥Tqï eTTK´yÓTqÆ düeTdü´\T 1) H˚\ >∑{|ºÏ &ü ≥É + 2) n‹‘·≈î£ ÿe ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú e⁄+&É≥+ 3) dü÷ø£àå b˛wüø±\ ˝ÀbÕ\T 4) uÛ÷Ñ eTT\T ø√‘·≈î£ >∑T]ø±e≥+ 5) kÕ>∑T uÛ÷Ñ eTT\T ˙{Ïì |”\TÃø=ì |ü{ºÏ e⁄+#˚ X¯øÔÏ ‘·–bZ ˛e≥+ yÓTT<ä˝q’… $. kÕ«‘·+Á‘·´+ e∫Ãq ‘·sT¡ yê‘· uÛ≤s¡‘<· X˚ ¯ e´ekÕj·T+˝À >∑D˙j·TyÓTqÆ e÷s¡TŒ\T #√≥T #˚dTü ≈£îHêïsTT. Á|üdTü ‘Ô e· TTqï Ä]úø,£ kÕe÷õø£ e÷s¡TŒ\ e\q ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\qT Áø£yT˚ |” ‘·–dZ ÷ü Ô s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\ yê&Éø±ìï ô|+#·T‘·÷ e⁄Hêïs¡T. Ç<˚ Ø‹>± ø=qkÕ–ùdÔ e´ekÕj·T+ |ü+&ÉT>∑ qT+&ç <ä+&ÉT>∑>± e÷πs Á|üe÷<ä+ ‘·˝‘… T· ‘Ô T· +~.

ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ m˝≤ @s¡Œ&ÉT‘·T+~? ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú >± >∑&∫É q ø=ìï dü+e‘·‡sê\T>± uÛ÷Ñ $TøÏ #˚sá ã&çq nH˚ø£ s¡ø±\ ø£s“¡ q düyT˚ àfi¯Hê\˙ï, yÓTTø£ÿ\T, dü÷ø£àå Je⁄\T, uÛ÷Ñ $T˝À ìedæ+#˚ nH˚ø£ s¡ø±\ Je⁄\T, ø°≥ø±\T eT]j·TT |üXó¯ |üø±å ´<äT\ $düsH®¡ ê\T ˝Òø£ yê{Ï ø£fiã‚ sê\ qT+&ç @s¡Œ&ܶsTT. á ùd+Á~j·T |ü<ësêú\˝À s¬ +&ÉT eTTK´yÓTqÆ $ 1) dæúØø£]+∫q ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ` nq>± dü÷ø£åà Je⁄\#˚ s¡kÕj·Tq #·s´¡ nq+‘·s+¡ @s¡Œ&çq~. BìH˚ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ nqe#·TÃ. 2) ndæús¡ ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ` á |ü<ësêúìï uÛ÷Ñ $T˝À ìedæ+#˚ dü÷ø£àå Je⁄\T, yêqbÕeTT\T ø=ìï s¡ø±\ •©+Á<ë\T ÄVü‰s¡+>± $ìjÓ÷–+#·Tø=+≥÷ e⁄+{≤sTT. á Á|üÁøÏjT· ˝À nH˚ø£ ø£s“¡ q düyT˚ àfi¯Hê\T>± düT\uÛ+Ñ >± yÓTTø£ÿ\≈£î e⁄|üj÷Ó >∑|&ü ˚ $<Û+ä >± ñ<ëVü≤s¡D≈£î VüQ$Tø˘j÷· dæ&,é ô|˝ò Ÿ$ø˘ j·÷dæ&é eT]j·TT VüQ$THé˝≤+{Ï$ @s¡Œ&É‘êsTT.

e÷s¡Ãã&çq~. dæsú ¡ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ kÕŒ+õe˝Ò <ë<ë|ü⁄ Äs¡T ¬s≥T¢ ˙{Ïì |”*à |ü{Ϻe⁄+#˚ >∑TDeTT ø£*– e⁄+≥T+~. n+<äTe\¢H˚ esê¸uÛ≤e |ü]dæú‘·T\˝Àq÷ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ |ü⁄wüÿ\+>± e⁄qï uÛÑ÷eTT\˝À kÕ>∑T#˚dæq |ü+≥\T ø£˙dü ~>∑Tã&ÉT\qT n+~kÕÔsTT. ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ eT]j·TT eT{Ï º π s DTe⁄\T yÓ T Tø£ ÿ \≈£ î nedü s ¡ y Ó T Æ q nH˚ ø £ s¡ ø ±\ ÄVü‰s¡<Ûë‘·Te⁄\qT ˝Òø£ b˛wüø±\qT s¡kÕj·Tq eT]j·TT nj·TkÕÿ+‘· X¯øÔÏ <ë«sê <äè&Û+É >± |ü{eºÏ ⁄+#·T‘êsTT. á Á|üÁøÏjT· qT ø¬ ≥j·÷ìø˘ mø˘‡#Û+˚ CŸ ø¬ bÕdæ{Ï (CEC) n+{≤s¡T. ãs¡TyÓq’ ã+ø£ eTqTï m≈£îÿe>± e⁄qï H˚\˝À á CEC m≈£îÿe>±q÷, ‘˚*ø£ H˚\\˝À ‘·≈î£ ÿe>±q÷ e⁄+&ÉT≥ #˚‘· b˛wüø±\qT n+~+#˚ X¯øÔÏ ãs¡TyÓq’ H˚\\˝À m≈£îÿe>± e⁄+≥T+~. n+<äTe\¢H˚ M{Ïì kÕs¡e+‘·yÓTÆq uÛÑ÷eTT\T n+{≤s¡T. ‘˚*ø£ bÕ{Ï H˚\˝˝À ã+ø£eTqTï y˚dæ kÕs¡e+‘·+ #˚j·T≥+ #ê˝≤ Ks¡TÑ√q÷, ø£w+ºü ‘√q÷ ≈£L&çq~. ø±˙ ‘˚*ø£ bÕ{Ï uÛ÷Ñ eTT\˝À ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T y˚jT· &É+ <ë«sê uÛ÷Ñ $Tì kÕs¡e+‘·+ #˚jT· e#·TÃ. n+‘˚>±ø£ CEC m≈£îÿe>± e⁄qï ãs¡TyÓ’q H˚\\˝À ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú ≈£L&Ü m≈£îÿe>± e⁄+&É≥+ e\q ‘˚*ø£ bÕ{Ï ÇdüTø£ H˚\\ ø£+fÒ ◊<äT s¬ ≥T¢ b˛wüø±\qT |ü{ºÏ ñ+#˚ X¯øìÔÏ ø£*– e⁄+{≤sTT. ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú e⁄qï uÛ÷Ñ eTT\˝À yÓTTø£ÿ\≈£î ø±e\dæq b˛wüø±\T m≈£îÿe>± e⁄+&É≥y˚T >±ø£, uÛ÷Ñ $T˝À <ë–e⁄qï Vü‰ìø£sy¡ TÓ qÆ $wü neX‚cÕ\qT ≈£L&Ü |ü{ºÏ e⁄+∫ $∫äqï |üs#¡ ≥· + e\q uÛ÷Ñ ø±\Twü´+ ≈£L&Ü ‘·>T∑ ‘Z T· +~.

<äX¯\T yê]>± ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+: ùd<ä´uÛ÷Ñ eTT\˝À <ë<ë|ü⁄ 15 XÊ‘·+ es¡≈î£ #·Ts¡Tø¬ q’ ˝Òø£ |üP]Ô>± ≈£îfi¯flì ˝Òø£ ≈£îfi¯ófl‘·÷ e⁄qï ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú e⁄+≥T+~. á |ü<ës¡+ú ô|’ dü÷ø£àå Je⁄\ X¯øÔÏ m+‘·yT˚ s¡≈î£ e⁄qï<äH˚ $wüjT· y˚T b˛wüø±\T n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ sêe{≤ìøÏ ø°\ø£yTÓ qÆ ~.

ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ` b˛wüø±\≈£î ì\j·T+:

yÓTTø£ÿ\ m<äT>∑T<ä\≈£î ø±e\dæq n‹eTTK´yÓTÆq ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+‘√ ˝≤uÛ≤\T: b˛wüø±˝…’q qÁ‘·»ì, uÛ≤dü«s¡+, >∑+<Ûäø£+ eT]j·TT ÇqT|ü X¯‘êu≤∆\ ‘·sã¡ &ç @s¡Œ&çq á dæsú ¡ ùd+Á~j·T |ü<ësêú\ <Ûë‘·Te⁄\T ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ <ë«sêH˚ n+<äT‘êsTT. e\¢H˚ eT{Ϻ πsDTe⁄\T <ä>∑Zs¡>± #˚s¡Ãã&ç ùd<ä´uÛÑ÷$T>± ùd<ä´uÛ÷Ñ eTT\˝À 3 XÊ‘·+ ùd+Á~j·T |ü<ës¡eú TTqï#√, mø£sê 16 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012


uÛÑ÷$T˝À <ë<ë|ü⁄ 1000 øÏ.Á>±. qÁ‘·»ì ø£*dæ ñqï≥T¢. dü÷ø£àå Je⁄\ Á|üu≤Û yêìï nqTdü]+∫ dü+e‘·‡sêìøÏ 10`40 øÏ.Á>±. qÁ‘·»ì n+<äTu≤≥T˝ÀìøÏ edüT+Ô ~. ø±˙ ùd+Á~j·T |ü<ësêú\ô|’ dü÷ø£åàJe⁄\ Á|üuÛ≤e+ Äj·÷ ÁbÕ+‘ê\˝Àì ñc˛íÁ>∑‘,· uÛ÷Ñ $T˝Àì ‘˚eT yÓTT<ä\>∑T n+XÊ\ô|’ Ä<Ûës¡|&ü ç e⁄+≥T+~. n+<äT#˚‘H· ˚ yÓTTø£ÿ\≈£î n+<˚ qÁ‘·»ì |ü]e÷D≤ìï n+#·Hê y˚jT· &É+ ø£w+ºü . ø±˙ düs«¡ kÕe÷q´+>± 3 XÊ‘·+ ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú e⁄qï uÛ÷Ñ eTT\ qT+&ç <ë<ë|ü⁄ 20 øÏ.Á>±. qÁ‘·»ì n+<äT‘·T+~. ‘·s#¡ T· >± ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T y˚dTü qÔ ï uÛ÷Ñ eTT\˝À dü÷ø£àå Je⁄\T, yêqbÕeTT\T e¬>s’ ê\T Äs√>∑´+>± n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·÷ e⁄+&É≥+ #˚‘· yÓTTø£ÿ\≈£î ø±e\dæq b˛wüø±\T düeTè~∆>± n+<ä&yÉ T˚ >±ø£ uÛ÷Ñ uÛÖ‹ø£ \ø£D å ≤\T kÕqT≈£L\+>± e÷s¡‘êsTT. ‘·<ë«sê yÓTTø£ÿ\ y˚sT¡ ¢ düT\uÛ+Ñ >± uÛ÷Ñ $T˝ÀìøÏ #=#·TÃø=ì b˛‘êsTT. ˙{Ïì |ü{ºÏ e⁄+#·T≥≈£î, uÛ÷Ñ $Tø√‘·≈î£ >∑T]ø±≈£î+&Ü #·÷#·T≥≈£î, ø°≥ø£ dü+Vü‰s¡ø£ eT+<äT\ $wü neX‚cÕ\qT $∫äqï |üs#¡ T· ≥≈£î ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T m+‘·>±H√ e⁄|üjÓ÷>∑|ü&É‘êsTT. nq+|üPs¡í+>± ≈£î[flq ùd+Á~j·T |ü<ësêú\qT yê&É≥+ e\q, yÓTTø£ÿ\˝À qÁ‘·»ì ˝À|ü+ edüTÔ+~.

ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\‘√ b˛wüø±\ ô|+|ü⁄: πøe\+ qÁ‘·»ì, uÛ≤dü«s¡+ eT]j·TT bı{≤wt\qT n+~+#˚ s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\ ø£+fÒ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T Á|ü‘´· ø£+å >±q÷, |üs√ø£+å >±q÷ mq˝Òì y˚T\T#˚kÕÔsTT. |ü∫Ãs=≥º ms¡Te⁄‘√ b˛*Ãq|ü&ÉT, u≤>± ∫$øÏq |üXó¯ e⁄\ ms¡Te⁄ #ê˝≤ y˚T˝…q’ ~. ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T y˚jT· &É+ eT+∫<äì #ê˝≤ eT+~ s¬ ‘’ T· \ n_ÛÁbÕj·T+. ø±˙ ø=ìï dü+<äsꓤ\˝À u≤>± #Íø£ nì Hêdæsø¡ +£ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ y˚jT· &É+ <ë«sê ø£\T|ü⁄ ≈£L&Ü ô|s¡>e∑ #·TÃ. $$<Ûä ÁbÕ+‘ê\ qT+&ç ùdø£]+∫q ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T |ü+≥ ~>∑Tã&ÉT\ ô|’ $_Ûqï Á|üu≤Û e+ #·÷|ü⁄‘êsTT. n˝≤π> $$<Ûä s¡ø±\ |ü+≥\ y˚sT¡ ¢ ≈£L&Ü ‘·sT¡ yê‘· kÕ>∑T#˚jT· T |ü+≥\ ~>∑Tã&ÉT\ô|’ Á|üu≤Û e+ #·÷|ækÕÔsTT. ≈£î|¢ +Ôü >± #ÓbÕŒ\+fÒ, ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T yê&ÉT≥ e\q s¬ ‘’ T· \T >∑eTì+#·>∑*–q eT+∫ $wüj·÷\T: 1) uÛ÷Ñ $TøÏ b˛wüø±\qT |ü{eºÏ ⁄+#˚ X¯øÔÏ ô|s¡T>∑T‘·T+~. 2) yÓTTø£ÿ\≈£î nedüsy¡ TÓ qÆ nìï b˛wüø±\T düMTø£è‘·+>± n+<äT‘êsTT. 3) eT{Ïsπº DTe⁄\T b˛wüø±\qT >∑{>ºÏ ± |ü{eºÏ ���+∫ yÓTTø£ÿ\≈£î n+<ä≈î£ +&Ü e⁄+&˚ dü«uÛ≤yêìï ‘·–dZ Tü +Ô ~. 4) uÛ÷Ñ $T˝À ìedæ+#˚ |ü\T $<Ûë\T>± e⁄|üj÷Ó >∑|&ü ˚ nH˚ø£ s¡ø±\ Je⁄\≈£î ÄVü‰s¡+>± ñ|üj÷Ó >∑|&ü TÉ ‘·T+~.

_.{Ï. |ü‹Ô˝À s√>∑ìs√<Ûäø£ X¯øÏÔì ô|+#·T≈£îqï ø±j·T‘=\T#·T |ü⁄s¡T>∑T\T |ü#÷ <√eT, ‘Ó\<¢ √eT, ‘êeTs¡ |ü⁄s¡T>∑T\ ñ<Ûèä ‹ u≤>± ô|]–+~. |ü‹˝Ô À s¡÷{Ÿsê{Ÿ ‘Ó>T∑ \T ≈£L&Ü Ä•+∫+~. q˝§Z+&É õ˝≤¢˝À Ä>∑dTü º HÓ\˝À |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T eT]j·TT \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T |ü‹Ô |ü+≥ô|’ Ä•+∫ |üP\T, Ä≈£î\T, |ü⁄cÕŒ\T, ø±j·T\qT ‹ì qwü+º ø£*–+#êsTT. ãVüQfi¯C≤‹ ø£+|ü˙\T ¬s’‘·T\≈£î _.{Ï. e\q |ü#·Ã<√eT, \<Ó›|ü⁄s¡T>∑T, Ç‘·s¡ ø±j·T‘=\T#˚ |ü⁄s¡T>∑T ìyê]+#·ã&ÉT‘êj·Tì nì yê>±∆q+ #˚XÊs¡T. ø±˙ H˚&TÉ ø±j·T‘=*#˚ |ü⁄s¡T>∑T _.{Ï. |ü‹˝Ô À Ä≈£î\qT, |ü⁄cÕŒ\qT, ø±j·T\qT, yÓTT>∑\Z qT (>∑T&ÉTq¶ T) ‹ì |ü‹Ô |ü+≥ø£T qwü+º #˚dTü qÔ ï~. Bì e\q s¬ ‘’ T· \T eT∞fl n~Ûø£ >±&Û‘É · >∑\ |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\T ÅùdŒ #˚dTü HÔ êïs¡T. Bìï ã{Ϻ #·÷ùdÔ _.{Ï. |ü‹ìÔ ‹qï ø±j·T‘=*#˚ |ü⁄s¡T>∑T\T #·ìb˛e&É+ ˝Ò<Tä . ø±e⁄q ø±j·T‘=\T#˚ |ü⁄s¡T>∑T _.{Ï. |ü‹˝Ô À ≈£L&Ü s√>∑ ìs√<Ûøä £ X¯øìÔÏ ô|+#·T≈£î+<äì eTq≈£î düŒwü+º >± ns¡eú Te⁄‘·T+~. ãVüQfi¯C≤‹ ø£+|ü˙\T _.{Ï. s¡ø+£ $‘·HÔ ê\T eT+∫$ nì #Ó|Œæ m≈£îÿe <Ûsä ≈¡ î£ n$Tà s¬ ‘’ T· \qT yÓ÷dü+ #˚dTü HÔ êïsTT. ` $. kÕ«$T 17 dô |ô +º ãsY 2012

esê¸uÛ≤e |ü]dæú‘·T\T, |ü⁄s¡T>∑T\T, ‘Ó>∑Tfi¯fl Á|üuÛ≤e+ e\q >∑‘· 10 dü+e‘·‡sê\ qT+&ç |ü‹Ô ~>∑Tã&ç >∑D˙j·T+>± |ü&ç b˛sTT+~. |ü‹Ô ô|s’ T¡ qT eTTK´+>± s¡d+ü |”˝ÃÒ |ü⁄s¡T>∑T\T, ø±j·T‘=*#˚ |ü⁄s¡T>∑T\T Ä•kÕÔsTT. Ç+<äT˝À eTTK´yÓTÆq~ X¯q>∑|#ü ÷ |ü⁄s¡T>∑T. Ç$ |ü+≥˝À Ä≈£î\T, ø±j·T\T, |ü⁄cÕŒ\qT ‹ì nbÕs¡yTÓ qÆ qwü+º ø£\T>∑CkÒ ÕÔsTT. Bì ìyês¡D ø√dü+ s¬ ‘’ T· \T n~Ûø£ >±&Û‘É · >∑\ s¡kÕj·Tìø£ |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\T yê&Üs¡T. Bì |ò*ü ‘·+>± |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T ‘·q s√>∑ ìs√<Ûøä £ X¯øìÔÏ ô|+#·Tø√e&É+‘√ |ü⁄s¡T>∑TqT ìj·T+Á‹+#·&+É ø£weºü TsTT+~. Bì e\q s¬ ‘’ T· \T ô|≥Tºã&ç ô|{ÏHº ê ~>∑Tã&ç ‘·>&Z∑ +É e\q n|ü\T ô|]– sêh+˝À e+<ä\ eT+~ s¬ ‘’ T· \T Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêïs¡T. á |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T düeTdü´ |ü]cÕÿs¡+ ø√dü+ _.{Ï. f…ø±ï\J ù|s¡T‘√ $‘·HÔ ê\qT ‘·j÷· s¡T #˚dæ _.{Ï |ü‹Ô $‘·HÔ ê\qT s¬ ‘’ T· \≈£î n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ rdüT≈£îe#êÃs¡T. _.{Ï. |ü‹Ô $d”sÔ +í¡ ô|]–+~. Bì e\q X¯q>∑ |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T ø=+‘· es¡≈î£ ‘·–+Z ~. ø±˙ s¡d+ü |”˝ÃÒ |ü⁄s¡T>∑T˝…q’ |æ+&çq*¢,

‘=\ø£]


Ä‘·àVü≤‘·´\T Ä>±\+fÒ ¬s’‘·T\≈£î Ä<ëj·T uÛÑÁ<ä‘· ø±yê* &܈ˆ õ.$. sêe÷+»H˚j·TT\T s¬ ‘’ T· \ Ä‘·àVü≤‘·´\T dü+#·\q yês¡\Ô T ø±e&É+ e÷H˚dæ #ê˝≤ ø±\y˚T nsTT+~. >∑‘· |ü~ùV≤&˚fi¯¢˝À <˚X¯yê´|üÔ+>± 2,70,946 eT+~ s¬ ‘’ T· \T Ä‘·àVü≤‘·´\T #˚dTü ≈£îHêïs¡ì kÕø屑·÷Ô πø+Á<ä e´ekÕj·TeT+Á‹ X¯s¡<é|üyêsY Ç{°e\ sê»´düuÛÑ˝À Á|üø{£ +Ï #ês¡T. n+<äT˝À 33,326 eT+~ eTq sêÁcÕìøÏ #Ó+~q yêπs. s¬ ‘’ T· ≈£î e#˚à Ä<ëj·T+, |ü+≥ ñ‘·Œ‹Ô Ks¡TÃ\≈£î ôd‘’ +· dü]b˛ø£b˛e&Éy˚T á Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î eT÷\ ø±s¡DeTH˚~ ì]«yê<ä+. e´ekÕj·T+ H˚&TÉ ø£‹MÔ T<ä kÕeTT>± e÷]+<äqï yêdüeÔ + Ç‘·sT¡ \≈£î n+‘· ‘˚*ø£>± ns¡+ú ø±<äT. 1997`2007 <äXÊ_›˝À e´ekÕj˚T‘·s¡ ñ‘·Œ‘·TÔ\ <Ûsä \¡ T 300 qT+∫ 600 XÊ‘·+ ô|]>±sTT. e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·T\Ô <Ûäs¡\ ô|s¡T>∑T<ä\ e÷Á‘·+ 25 XÊ‘·+ ø£+fÒ ‘·≈£îÿy˚! ¬s’‘·T e´ekÕj·T+˝À Ks¡TÃ\T $|üØ‘·+>± ô|]–b˛‘·T+fÒ sêã&ç ô|s¡T>∑T<ä\ HêeTe÷Á‘·y˚T. B+‘√ ¬s’‘ê+>∑+ @ @{Ïø±j˚T&ÉT n|ü \bÕ\T ø±e&É+, Ä‘·àVü≤‘·´\T ‘·|üŒ >∑‘·´+‘·s¡+ ˝Òì <äTdæ‹ú øÏ #˚s&¡ +É nìyês¡´yÓTÆ b˛sTT+~. ns¡T®Hé ùdHé>∑TbÕÔ »]|æq n<Ûä´j·Tq+ ≈£L&Ü n<˚ yêdüyÔ êìï ø£fi≈¢¯ î£ ø£&TÉ ‘√+~. dü>≥∑ T uÛ≤s¡‘· s¬ ‘’ T· HÓ\dü] Ä<ëj·T+ s¡÷.2,115 ø±>±, HÓ\dü] e´j·T+ s¡÷. 2,770 nì Äj·Tq n+#·Hê. ¬s’‘ê+>∑+˝À 84 XÊ‘·+>± ñqï ∫qï düqïø±s¡T s¬ ‘’ ê+>∑+ |ü]dæ‹ú eT]+‘· <äjT· ˙j·T+. yê] dü>≥ ∑ T HÓ\dü] Ä<ëj·T+ s¡÷.1,818 ø±>±, e´j·T+ s¡÷.2,678. ¬s’‘·T sêã&çø°, e´j·÷ìø° eT<Ûä´ ñqï á n>±<Ûëìï |üP&ÉÃ≈£î+&Ü s¬ ‘’ T· \ Ä‘·àVü≤‘·´\T ì*∫b˛yê\qTø√e&É+ n‘ê´X‚. |ü≥ºD, Á>±MTD Ä<ëj·T e´‘ê´kÕ\T Ç<˚ n+XÊìï eTs√ ø√D+ qT+∫ Á|ü‹|òü*kÕÔsTT. H˚wüq˝Ÿ XÊ+|ü⁄˝Ÿ düπs« (mHémdtmHéz) 2012 n+#·Hê Á|üø±s¡+... 2009`10˝À |ü≥Dº »HêuÛ≤ dü>≥ ∑ T ‘·\dü] Ä<ëj·T+ HÓ\≈£î s¡÷. 1984 ø±>±, Á>±MTDT\ dü>≥ ∑ T ‘·\dü] Ä<ëj·T+ s¡÷. 1054. n~ ≈£L&Ü Á>±e÷\˝À n<ëj·T ndüe÷q‘·\qT |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüTø=ì #·÷ùdÔ düeTdü´ rÁe‘· ns¡úeTe⁄‘·T+~. Á>±MTD ÁbÕ+‘·+˝Àì n‘·T´qï‘· n+‘·düTÔ≈£î #Ó+~q 10 XÊ‘·+ »HêuÛ≤ HÓ\dü] Ä<ëj·T+. s¡÷.2,567 ø±>±, n≥º&>É T∑ 10 XÊ‘·+ Ä<ëj·T+ s¡÷. 455 e÷Á‘·y˚T. B+‘√ ¬s’‘ê+>∑+ n|ü⁄Œ\bÕ˝…’, ~yêfi≤ rdæ ≈£L©\T>± ~>∑C≤]b˛e&É+ ‘·|Œü ìdü] Äe⁄‘√+~. Çø£ |ü≥ºD≤\≈£î e\dü\T, nyê+#Û·˙j·TyÓTÆq Ø‹˝À |ü≥D º ø° s£ D ¡ ô|]–b˛e&É+ #·÷düTHÔ ˚ ñHêï+.2007`12 eT<Û´ä ◊<˚fi¯¢˝À 5.8 ø√≥¢ ñ<√´>±\qT düèwæº+#ê\qï~ Á|üD≤[ø±

‘=\ø£]

dü+|òüT+ \ø£å´+. 2004`2009 eT<Ûä´ Ä]úø£e´edüú yê]¸ø£ eè~∆sπ ≥T 8.43 XÊ‘·+>± ñHêï Ä Hê\Tπ>fi¯˝¢ À @s¡Œ&ɶ ø=‘·Ô ñ<√´>±\T 20 \ø£å\T e÷Á‘·y˚T. 2004`2005 eT<Ûä´ 42 XÊ‘·+>± ñqï ñ<√´–‘· sπ ≥T 2009`2010 Hê{ÏøÏ 39.2 XÊ‘êìøÏ |ü&bç ˛sTT+<äì mHé mdt mdt z n+#·Hê. »HêuÛ≤ ô|s¡T>∑T<ä\ Á|üuÛ≤yêìï ≈£L&Ü |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüT≈£îì #·÷ùdÔ yÓTT‘·+Ô ñ<√´–‘· dü+U≤´|üs+¡ >± ≈£L&Ü ø°D å +Ï ∫+~. á ◊<˚fi¢¯ ø±\+˝À düèwæº+∫q ø=‘·Ô ñ<√´>±\T 20 \ø£å\T ø±>±, |üì #˚ùd »HêuÛ≤ 5.5 ø√≥¢ y˚Ts¡≈î£ ô|]–+~. á yêdüyÔ ê\˙ï ˇπø ø°\ø±+XÊìï |ü{ºÏ #·÷|ü⁄‘·THêïsTT.. e´ekÕj·÷ìï j·T<∏ë‘·<+ä∏ >± ø=qkÕ–+#˚ neø±X¯+ ˝Ò<Tä . e´ekÕj·T e´j·T+ s√Es√E≈£L ô|]–b˛‘·THêï, e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·T\Ô <Ûsä \¡ T @e÷Á‘·+ –≥Tºu≤≥T ø±ì$>± ñ+&É≥y˚T H˚{Ï s¬ ‘’ ê+>∑ dü+øå√uÛeÑ ⁄ eTÚ*ø£ \ø£D å +. á <äTdæ‹ú øÏ Á|ü<ëÛ q ø±s¡D≤\T eT÷&ÉT.

e´ekÕj·T Ks¡TÃ\ ô|s¡T>∑T<ä\: H˚{Ï e´ekÕj·T+ >∑‘+· ˝À˝≤>± kÕúìø£ ñ‘·Œ‹Ôø±s¡ø±\ô|’ n<Ûës¡|ü&É≥+ ˝Ò<äT. düeTdüÔeT÷ ãj·T{Ï qT+∫ düeT≈£Ls¡Tà ø√yê*‡ ek˛Ô+~. dü+ø£s¡ $‘·ÔHê\T, »qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\ e+{Ï q÷‘·q kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤®q+, dü]ø=‘·Ô |ü⁄s¡T>∑TeT+<äT\T Á|üy•˚ +#êsTT. >∑‘· |ü<fi˚ ˝¢¯ À e´ekÕj·T ñ‘·Œ‹Ôø±s¡ø±\ e´j·T+ 300 XÊ‘·+ ô|]–+~.Ä]úø£ dü+düÿs¡D\ |ü⁄D´e÷ nì Á|üuÛÑT‘·«+ $‘·ÔHê\ düs¡|òüsê ‘·~‘·s¡ n+XÊ\˝À eT<䛑·TqT ñ|üd+ü Vü≤]+∫+~. ñ‘·Œ‹Ôø±s¡ø±\ <Ûsä \¡ ìj·T+Á‘·DqT m‹Ô y˚dæ+~.

–≥Tºu≤≥T ø±ì <Ûsä \¡ T: |ü+&ç+#˚ |ü+≥≈£î \_Û+#˚ <Ûsπä s¬ ‘’ T· Ä<ëj·÷ìøÏ @¬øø’ £ Ä<Ûës¡+. ndü\T e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·TÔ\ <Ûäs¡\qT ìs¡ísTT+#˚ j·T+Á‘ê+>∑yT˚ ˝À|üu÷ÑÛ sTTwü+º >± ñ+~. ‘·s#¡ T· >± n~ yêdü$Ô ø£ e´j·÷\qT>±˙, ¬s’‘·T\ J$‘êedüsê\qT >±˙ ÁbÕ‹|ü~ø£>± rdüTø√e&É+ ˝Ò<äT. ñ<ëVü≤s¡D≈£î, 2012˝À e´ekÕj·÷XÊK n+#·Hê Á|ü#ês¡yT˚ øÏ«+{≤\T e] ñ‘·Œ‹Ô Ks¡Tà s¡÷. 1,600 ø±>±, ø£˙dü eT<䛑·T <Ûäs¡qT s¡÷.1,280>± ìs¡ísTT+#ês¡T! #Íø£>± ÄVü‰sêìï n+~+∫ bÕ]ÁXÊ$T≈£î\≈£î ÁX¯eTX¯øìÔÏ #Íø£>± \_Û+|üCùÒ d \ø£´å +‘√ Á|üuTÑÛ ‘ê«\˙ï e´ekÕj·T ñ‘·Œ‘·T\Ô <Ûsä \¡ qT ≈£î~+#·&Üìπø Á|üjT· ‹ïdüTHÔ êïsTT. n+‘˚ø±<äT. e´ekÕj·÷<Ûës¡ |ü]ÁX¯eT\≈£î eTT&çdüs¡T≈£î #Íø£>± \_Û+#˚˝≤ |ü‹Ô, #Ós¡≈£î, bı>±≈£î e¬>’sê yêDÏ»´|ü+≥\ <Ûäs¡\qT ‘·≈£îÿe>± ñ+#·T‘·T Hêïs¡T. 25 |ü+≥\≈£î ø£˙dü eT<ä‘∆ T· <Ûsä \¡ qT Á|üø{£ dÏ Tü HÔ êïs¡T.

dô |ô +º ãsY 2012

18


ø±˙ yê{ÏøÏ Vü≤MTì ø£*Œ+#˚˝≤ Á|üuÛÑT‘·«+ e÷¬sÿ{À¢ CÀø£´+ #˚dTü ø√e&É+ ˝Ò<Tä . ùdø£sD¡ qT øπ e\+ e], >√<ÛTä eT\πø |ü]$T‘·+ #˚d,æ s¬ ‘’ ê+>±ìï e÷¬sÿ≥Tº <äj÷· <ëøÏD å ≤´\≈£î e~˝Òd+æ ~. Çø£ e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·T\Ô e÷¬sÿ{Ÿ˝À düs«¡ Á‘êyê´|æ+∫ ñqï nÁø£eT |ü<‘∆ä T· \ >∑T]+∫ #Ó|Œü qedüsy¡ T˚ ˝Ò<Tä . Á<äy√´\“D+ s¬ ‘’ ê+>∑+ bÕ*≥ n&Éø‘£ sÔÓ >¡ ± e÷]+~. ˇø£e+ø£ –≥Tºu≤≥T <Ûsä \¡ T ˝Òø£ Ks¡TÃ\T ô|]–b˛‘·THêïsTT. ô|>’ ± Á|üuTÑÛ ‘·«+ e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·T\Ô ~>∑TeT‘·T\ô|’ ñqï |ü]e÷D≤‘·àø£ Ä+ø£å\qT ‘=\–+∫ e÷¬sÿ≥¢qT s¬ ‘’ ê+>±ìøÏ Á|ü‹≈£L\+>± e÷]Ã+~.

dü_‡&û\ ñ|üd+ü Vü≤s¡D: 1990\ ‘·<Tä |ü], Á|üuTÑÛ ‘·«+ Áø£eTÁø£eT+>± s¬ ‘’ ê+>±ìøÏ Ç#˚à dü_‡&û\˝À ø√‘· y˚k˛Ô+~. ñ<ëVü≤s¡D≈£î, 2008 qT+∫ Á|ü u Û Ñ T ‘· « + s¡ k Õj· T ìø£ ms¡ T e⁄\ <Û ä s ¡ \ ô|’ ìj· T +Á‘· D qT b‹Ôy˚j·T&É+ ÁbÕs¡+_Û+∫, dæús¡yÓTÆq dü_‡&ûì Çk˛Ô+~. &û@|” ãkÕÔ <Ûäs¡ 2011˝À s¡÷. 580 ø±>±, 2012˝À n~ s¡÷. 1200≈£î ô|>’ ± ô|]–+~. Ç˝≤... s¬ ‘’ T· sêã&çø+£ fÒ Ks¡TÃ\T $|üØ‘·+>± ô|]–b˛‘·T+&É>± $<ä´, yÓ<’ ´ä +, ‘ê>∑T˙s¡T ‘·~‘·s¡ eTÚ*ø£ ùde\qT n+~+#˚ u≤<Û ä ´ ‘· \ qT+∫ Á|ü u Û Ñ T ‘· « + ‘·|ü⁄Œ≈£î+{À+~. B+‘√ Jeq e´j·T+ ≈£L&Ü s√Es√E≈£L ô|]–b˛‘·Tqï~. ñ‘·Œ‹Ôø±s¡ø±\ô|’ dü_‡&û s¡÷|ü+˝À, eT<ä‘› T· <Ûsä \¡ s¡÷|ü+˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ e´ekÕj·T s¡+>±ìøÏ ÇdüTqÔ ï eT<ä‘∆ T· e÷Á‘·y˚T ¬s’‘ê+>∑|ü⁄ Ä<ëj·T nedüsê\qT rs¡ÃC≤\<äì nqTuÛeÑ +˝À ‘˚*+~. Çø£ ñ‘·Œ‹Ô ø±s¡ø±\≈£î ÇdüTqÔ ï dü_‡&û\T Á|ü<Ûëq+>± |ü]ÁX¯eT\πø \_∆ì ø£\T>∑CÒdüTÔHêïsTT. ø±ã{Ϻ ¬s’‘·T\ düTdæús¡ Ä<ëj·÷ìøÏ, JeH√bÕ~ÛøÏ uÛÑÁ<Ûä‘·qT ø£*Œ+#·&ÜìøÏ, eTÚ*ø£yÓTÆq e÷s¡TŒ\T nedüs¡+. C≤rj·T ¬s’‘·T ø£$TwüHé dü÷∫+∫q $<Û+ä >± s¬ ‘’ T· ≈£î ªø£˙dü ìø£s¡ Ä<ëj·÷ìµ øÏ Vü‰MTì ø£*Œ+#˚ $<Ûëq+ ø±yê*. ù| ø£$TwüHé≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø±\T>± ñ+&˚ ø£˙dü Ä<ëj·T+, |ò{æ ŸyTÓ +{Ÿ u…ì|ò{æ Ÿ nH˚ s¬ +&ÉT n+XÊ\qT s¬ ‘’ ê+>±ìøÏ ≈£L&Ü e]Ô+|üCj Ò ÷· *. nsTT‘˚ Jeq e´j·÷ìøÏ dü]|ü&˚ dü>∑≥T $ìjÓ÷>±ìï ˝…øÏÿ+#˚≥|ü⁄Œ&ÉT ù| ø£$TwüHé˝≤ eTT>∑T]Z ì >±ø£ Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\˝À ◊<äT>∑T]ì j·T÷ì{Ÿ>± rdü T ø√yê*‡ ñ+≥T+~. Á|ü ‹ uÛ ≤ e+‘· T ˝… ’ q ñ<√´>∑ T \qT ì\T|ü⁄ø√e&É+ ø√dü+ ù| ø£$TwüHé ñ<√´>∑T\≈£î Áb˛‘ê‡Vü≤ø£+>± |ò{æ ŸyTÓ +{Ÿ u…ì|ò{æ ŸqT n+~düT+Ô ~. H˚{Ï Á|ü|+ü #·yê´|üÔ ÄVü‰s¡ dü+øå√uÛÑ+ bÕ]ÁXÊ$Tø£, ø±s=Œπs≥T e´ekÕj·T+ ø£+fÒ ∫qï s¬ ‘’ T· e´ekÕj·Ty˚T ÄVü‰s¡uÁÑÛ <ä‘≈· î£ Vü‰MTì ø£*ŒdüT+Ô <äì s¡TEe⁄ #˚d+æ ~. ø±ã{Ϻ s¬ ‘’ ê+>∑+ e´ekÕj·Tìï M&É≈î£ +&Ü ìs√~Û+#·&+É nedü s ¡ + . n+<ä T ≈£ î ‘· > ∑ T Áb˛‘ê‡Vü ≤ ø±\T n+~+#· & É + ‘·|Œü ìdü]. Jeq e´j·T+ |ò{æ ŸyTÓ +{Ÿ u…ì|ò{æ Ÿ‘√ ≈£L&çq ø£˙dü

‘=\ø£]

ìø£s¡ Ä<ëj·÷ìøÏ s¬ ‘’ T· ≈£î Vü≤MTì ø£*Œ+#ê*. n+<äT≈£î ~>∑Te ù|s=ÿqï ãVüQeTTK eP´Vü≤+ nedüs+¡ .

–≥Tºu≤≥T <Ûsä \¡ T: e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·TÔ\ìï{Ï <Ûäs¡\≈£î yêdüÔ$ø£ ñ‘·Œ‹Ô e´j·÷\T ÁbÕ‹|ü~ø£ ø±yê*. Á<äy√´\“D+‘√ yê{Ïì eTT&ç ô|{≤º*. s¬ ‘’ T· ø£MTwüHé dü÷∫+∫q≥T¢ ñ‘·Œ‹Ô e´j·÷\≈£î ø£˙dü+ 50 XÊ‘·+ ˝≤uÛ≤ìï ø£*|æ <Ûsä q¡ T ìs¡sí TT+∫. |ü+≥\ d”»Hé≈î£ eTT+<˚ Á|üø{£ +Ï #ê*. yê{Ï neT\T≈£î Á|üuTÑÛ ‘·«+ m|üŒ{Ïø|£ ⁄ü Œ&ÉT e÷¬sÿ{Ÿ˝À CÀø£´+ #˚düTø√yê*. <Ûëq´+ ùdø£s¡D #˚|ü{≤º*. sêhkÕúsTT˝À e´ekÕj·T e´j·÷\T, <Ûäs¡\ ø£$TwüHé @sêŒ≥T #˚ùdÔ Á|üuÛÑT‘·« CÀø±´ìøÏ, <Ûäs¡\ dæúØø£s¡D\≈£î neø±X¯+ ñ +≥T+~. eT<䛑·T <Ûäs¡\qT sêÁwüºkÕúsTT˝ÀH˚ bÕs¡<äs¡Ùø£+>± ìs¡sí TT+∫ d”@d”|ø” Ï Á|ü‹bÕ~+#ê*. Á|üuTÑÛ ‘·« ˝…M, s¡÷bÕsTTøÏ øÏ˝À _j·T´+ |ü<øä∏ ±\ e+{Ï Á|üuTÑÛ ‘·« CÀø£´+ e\q e´ekÕj·T ñ‘·Œ‘·TÔ\ <Ûäs¡\˝À ‘·>∑TZ<ä\ dü+uÛÑ$+∫q|ü⁄Œ&ÉT Ä y˚Ts¡≈£î s¬ ‘’ T· \≈£î |ü]Vü‰sêìï #Ó*+¢ #ê*.

≈£L© Ks¡TÃ\≈£î | Á uü TÑÛ ‘·« eT<ä‘› T· : H˚&ÉT Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\˝À z $∫Á‘·yÓTÆq |ü]dæú‹ ñ+~. ≈£L©\≈£î |üqT\T <=s¡ø£&É+ ˝Ò<äì ñbÕ~Û Vü‰MT (mHéÄsYáJ@) |ü<øä∏ ±ìï neT\T #˚dTü +Ô &É>±, y˚‘q· e´j·÷\qT uÛ]Ñ +#·˝øÒ £ s¬ ‘’ T· \T ≈£L©\qT |üì˝À ô|≥Tø√˝Òì dæ‹ú HÓ\ø=+~. n+<äTe\q Á|üuTÑÛ ‘·«+ s¬ ‘’ T· \≈£î nj˚T´ ≈£L© e´j·÷\≈£î dü_‡&ûì Çyê«*. @&Ü~øÏ 100 s√E\ ≈£L© s¡÷|ü+˝À ÁX¯eT dü_‡&ûì n+~+#ê*. Bìì s¬ ‘’ T· ≈£î≥T+ã+ kı+‘· ÁX¯eT≈£î >±˙ ˝Ò<ë ≈£L©\ ÁX¯eT≈£î >±˙ #Ó*+¢ #ê*. $‘·&Ô +É qT+∫ q÷πsà es¡≈î£ nìï <äX\¯ ≈£L, nìï |ü+≥\≈£L Bìï e]Ô+|üCj Ò ÷· *.

Ä<ëj·T eT<ä‘› T· : yêdüyÔ êìøÏ á #·s´¡ \ìï{Ï˙ düÁø£eT+>± neT\T#˚dHæ ê ¬s’‘·T\≈£î #ê*q+‘· Ä<ëj·T+ \_Û+#·<äT. n+<äTe\q Á|ü‹ e´ekÕj·T ≈£î≥T+u≤ìøÏ ìØí‘· Ä<ëj·÷ìøÏ Vü‰MTì ø£*Œ+#ê*. Ä<ëj·÷ìøÏ Vü‰MTì ø£*Œ+#˚ á dæús¡yÓTT‘êÔìï ¬s’‘·T\πø>±ø£, øö\T ¬s’‘·T\≈£î, e´ekÕj·T≈£L©\≈£î ≈£L&Ü #Ó*¢+#ê*. Á|ü‹ @{≤ kÕ>∑T˝À ñqï uÛ÷Ñ $TøÏ e÷Á‘·yT˚ á eT<Û‘›ä T· qT e]Ô+|ü #˚j÷· *. Ä<ëj·T eT<ä‘› T· ≈£î ÁbÕ‹|ü~ø£ ≈£î≥T+ãy˚T ‘·|Œü uÛ÷Ñ $d”sÔ +í¡ ø±sê<äT. s¬ ‘’ ê+>±ìøÏ á eT<ä‘› T· qT n+<äCùÒ d |üìì Á>±eTkÕúsTT dü+dü\ú ≈£î n|üŒ–+#·&+É eT+∫~. Ç+<äT≈£î eTVæ≤fi≤ Á>∑÷|ü⁄\qT ñ|üj÷Ó –+#·Tø√e#·TÃ. á Ä<ëj·T eT<ä‘› T· s¬ ‘’ T· \ ø=qT>√\TX¯øìÔÏ , eT<äT|ü⁄ ô|fÒº kÕeTsê›´ìï ô|+#·>\∑ T>∑T‘·T+~. á Á‹eTTK #· s ¡ ´ \T ¬ s ’ ‘ · T ≈£ î ø£ ˙ dü ìø£ s ¡ Ä<ëj· ÷ ìï n+~+#·&É+‘√ bÕ≥T Á>±MTD Ä]úø£e´edüú $ø±kÕìø°, <˚X¯ ÄVü‰s¡ uÛÁÑ <ä‘≈· L£ Vü≤MTì ø£*Œ+#·>\∑ T>∑T‘êsTT. 

dô |ô +º ãsY 2012

19


eTq e´ekÕj·T $düÔs¡D $<Ûëq+`düeTdü´\T &܈ˆ sê»X‚KsY, düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ e´ekÕj· ÷ _Û e è~∆ ˝ À ªªe´ekÕj· T $dü Ô s ¡ D µµ n~Ûø±s¡T\T e÷Á‘·+ @ düe÷<Ûëq+ #Ó|Œü >∑\s¡T? #ê˝≤eT≥Tº≈î£ eTTK´yÓTqÆ ~. ø±˙ Á|üdTü ‘Ô +· e´ekÕj·T $düsÔ D¡ ≈£î+≥T|ü&+ç <äì MT{Ï+>∑T\˝À #·sá dü_‡&û d”ÿyéT\ MT<äH˚ »s¡T>∑T‘·T+~. MT #Ó|üø√e#·TÃ. Á|üdüTÔ‘·+ e´ekÕj·T $<ä´, e´ekÕj·T <ä>∑Zs¡ @ d”ÿyéT\T ñHêïsTT? @ $‘·ÔHê\T ñHêïsTT? <Ûäs¡ Á|üj÷Ó >±\T, e´ekÕj·T $düsÔ D¡ eT<Û´ä nqTdü+<Ûëq+ n+‘·+‘· m+‘·? m|ü&ÉT ÇkÕÔs¡T? yÓTT<ä˝…’q$. Á|ü<Ûëq+>± á e÷Á‘·yT˚ . Á|üdTü ‘Ô +· »]π> |ü]XÀ<Ûqä \T n~Ûø£ ~>∑Tã&ÉT\T, MT{Ï+>∑T\≈£î ≈£L&Ü <Ûìä ø£, eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ esêZ\, nÁ>∑esêí\ »qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\T yÓTT<ä\>∑T yê{Ï MT<˚ ø±˙ ì»+>± s¬ ‘’ T· ˝Ò m≈£îÿe Vü‰»sö‘ês¡T. Á|üuTÑÛ ‘·« |ü<øä∏ ±\÷ m≈£îÿe yê]πø dü‘Œ· *¤ ‘ê\T s¬ ‘’ T· ≈£î n+<˚ ~X¯>± ˝Òe⁄. ˇø£ $<Û+ä >± #ÓbÕŒ\+fÒ #˚s‘¡ êsTT. eT] Ç+<äT˝À düqï, ∫qï ø±s¡T s¬ ‘’ T· \≈£î n+<˚$ e´ekÕj·T $<ä´ä , |ü]XÀ<Ûqä eT]j·TT $düsÔ D ¡ y˚sT¡ y˚sT¡ >±H˚ m+‘·? mdt.dæ/ mdt.{Ï s¬ ‘’ T· \≈£î n+<äTu≤≥T˝À ñ+&˚$ m+‘·? Ç˝≤+{Ï ‘·sT¡ D+˝À @$T #˚j÷· *? s¬ ‘’ T· \ nedüsê\T |üì#˚dTü HÔ êïsTT. Á|ü u Û Ñ T ‘· « +, e´ekÕj· T XÊK, ìs¡ « Væ ≤ +#˚ •ø£ å D ≤ @$T{Ï? yê{Ïì m+‘· es¡≈î£ rs¡Ã>∑\T>∑T‘ês¡T? kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„Hêìï ¬s’‘·T\≈£î n+<äCÒj·T&ÜìøÏ ø±s¡´Áø£e÷\≈£î e#˚Ãyê] dü+K´ ‘·≈î£ ÿeH˚ #Ó|ü ø√yê*. BìøÏ ø±s¡D+ s¬ ‘’ T· \≈£î ‘·øDå£ + nedüsy¡ TÓ qÆ dü÷#·q\T, e´ekÕj·÷ìøÏ kÕ+πø‹ø£ $düsÔ D¡ ˝À uÛ≤>∑+>± sêh yê´|ü+Ô >± ñqï ø£èwæ $C≤„q nedüsy¡ TÓ qÆ ñ|üøs£ D¡ ≤\T s¬ ‘’ T· \T Ä•+∫q kÕúsTT˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ øπ +Á<ë\T (¬ø.$.¬ø) s¬ ‘’ T· \ bı˝≤˝À¢ >∑eTì+∫q düeTdü´\≈£î ¡ øπ Áå ‘· dü+<äsÙ¡ Hê\T, •ø£D å ≤ n+~+#·˝øÒ £ b˛‘·Tqï~. s¬ ‘’ T· \≈£î dü÷#·q\T nedüs+¡ ˝Ò<ë! Á|ü<sä Ù¡ Hê øπ Áå ‘ê\T, s√>∑ ìsê›sD nH˚ Á|üXï¯ ‘·˝‘… T· ‘Ô T· +~. Ç|ü&ÉT s¬ ‘’ T· \T ø√s¡T≈£îH˚~ eT+∫ ø±s¡´Áø£e÷\ <ë«sê dü÷#·q\T, dü\Vü‰\T n+~düTHÔ êïsTT. ~>∑Tã&çì#˚à e+>∑&Ü\T /$‘·HÔ ê\T, ñ‘êŒ<äø±\T. Çe˙ï eTq nsTT‘˚ XÊÅdyÔü ‘˚ \Ô· T s¬ ‘’ T· \+<ä]˙ #˚sT¡ ø√˝ÒsT¡ ø±ã{Ϻ e´ekÕj·T ˚ T· &ÜìøÏ q÷‘·q $düsÔ D¡ |ü<‹›ä $düsÔ D¡ n~Ûø±s¡T\ #˚‹˝À ˝ÒeH˚ #ÓbÕŒ*. Á|ü<ëÛ q+>± s¬ ‘’ T· \≈£î düe÷#êsêìï ‘·«]‘·+>± #˚sy¡ j ø±e\dæq dü÷#·q\T, dü\Vü‰\T Á|üsTTy˚≥T ø£+|ü˙˝Ò s¬ ‘’ T· •ø£Då ˝À |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüTø√yê*‡q n+XÊ\T: ÇdüTÔHêïsTT. <ëìøÏ ‘√&ÉT>± yês¡T yê]yê] ñ 1. •ø£Då \T 2. m˝Ÿ.dæ.&ç. <ë«sê ne>±Vü≤q ô|+#·&+É ‘·Œ‘·T\Ô qT ≈£L&Ü e÷¬sÿ≥T #˚dTü ≈£î+≥THêïs¡T. e´ekÕj·T $düsÔ D ¡ n~Ûø±s¡T\ $wüj÷· ìøÏ 3. ∫qï ∫Á‘ê\ <ë«sê ne>±Vü≤q ô|+#·&+É 4. Á>±eT MT{Ï+>∑T\ <ë«sê eùdÔ >∑‘· 10 dü+e‘·‡sê\˝À $düÔs¡D $uÛ≤>∑+ 5. ø£s|¡ Áü ‘ê\ <ë«sê 8. øπ Áå ‘· dü+<äsÙ¡ q >∑T]+∫ »]–q |ü]XÀ<Ûqä \ Á|üø±s¡+ e´ekÕj·÷ 6. kÕVæ≤‘·´+ <ë«sê s¬ ‘’ T· 9. s¬ ‘’ T· \ qT+&ç + „ q ≤ s¬ ‘’ T· øÏ •ø£Då ~Ûø±s¡T\T s¬ ‘’ T· \≈£î n+<äTu≤≥T˝À ˝Òsì¡ ‘Ó*dæ+~. $C 10. bı\+ã&ç $düÔs¡D nq>± ¬s’‘·T\øÏ ø±e\dæq düe÷#êsêìï n+<äTu≤≥T˝À ñ+#·&+É , dü\Vü‰\T Çe«&É+ nì s¬ ‘’ T· ns¡+ú . ø±˙ #ê˝≤ eT+~ ÇHé|⁄ü {Ÿ dü_‡&û düs|¡ süò ê‘√ q&Ée&ç e÷Á‘·yT˚ dü]|ü⁄#·TÃ≈£î+{≤s¡T. Çø£ ñ<ë´qeqXÊK >∑T]+∫ #Ó|Œü qø£ÿsπ <¢ Tä . n~Ûø±s¡T\T ñqï<˚ ‘·≈î£ ÿe, #˚ùd~ #ê˝≤ es¡≈î£ ñ‘êŒ<äø±\ düs|¡ süò ê e÷Á‘·yT˚ . s¬ ‘’ ì|⁄ü D T· s¬ ‘’ T· \T $‘·HÔ ê\ >∑÷]à n&ÉT>∑T‘ês¡T. ø±˙ ‘· ¬s’‘·T\≈£î dü]|ü&˚ $‘·ÔHê\T Á|üuÛÑT‘·«+ düs¡|òüsê 7. øπ Áå ‘· kÕúsTT˝À s¬ ‘’ T· ≈£î •ø£Då #˚jT· ˝Ò<Tä . #˚jT· <äT ≈£L&Ü. n≥Te+{Ï |ü]dæ‹ú ˝À 20 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012


ªªC…+&Ü |ü<‹∆ä µµ Á|üj÷Ó >±‘·àø£+>± Á|üyX˚ ô¯ |{≤ºsT¡ . s¬ ‘’ T· bı˝+˝À Á|üdüTÔ‘·+ ñqï dæ.mdt.m $düÔs¡D $<Ûëq+˝À ø=ìï >∑eTì+∫q düeTdü´ >∑T]Ô+∫ ˇø£ C…+&Üô|’ ªª>∑eTì+∫q düeTdü´, n+XÊ\T: |ü]cÕÿs¡ e÷s¡Z+ eT]j·TT XÊÅdüÔy˚‘·Ô\ bò˛Hé HÓ+ãs¡Tµµ sêdæ 1. ùd+Á~j·T |ü<䛑·T\˝À |ü⁄s¡T>∑T\ j·÷»e÷Hê´ìøÏ bı\+˝À/ #˚qT˝À ñ+#·T‘·THêïs¡T. y˚|øü c£ Õj·T+ dæbÕò s¡dTü #˚jT· &ÜìøÏ >±qT eTT+<äT y˚|ü düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<+ä $düsÔ D ¡ $<Ûëq+: ø±j·T\ ùdø£sD ¡ qT+&ç ì\Te, y˚|ü |æ+&ç ‘·j÷· s¡T düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+ ùd+Á~j·T e´ekÕj·÷ìï #˚ùd $<Ûëq+, y˚|ü ø£cÕj·T+ ‘·j÷· Ø eT]j·TT |æ∫ø±Ø Áb˛‘·‡Væ≤düTÔqï~. ¬s’‘·T\qT düVü≤ø±s¡ dü+|òü÷\T>± @sêŒ≥T ô|’ •ø£D å ÇdüT+Ô ~. #˚d+æ ~. ùd+Á~j·T ñ‘·Œ‘·T\Ô ≈£î e÷¬sÿ{Ÿ kÂø£s´¡ + ø£*ŒdüTqÔ ï~. 2. s¬ ‘’ T· \ ì|ü⁄D‘· ô|+#·&ÜìøÏ y˚|ü ø£cÕj·T+ ‘·j÷· s¡T Á>±eT kÕúsTT˝À s¬ ‘’ T· \≈£î •ø£D å Çe«&ÜìøÏ 5 Á>±e÷\≈£î>±qT #˚sTT+∫ #·÷|ü⁄‘ês¡T. ˇø£ ø£d¢ sºü Y ø√`Ä]¶H≥ ˚ sYì ìj·T$T+∫+~. M]øÏ Á|ü‹ KØ|òt 3. q&Ée&ç˝À e÷s¡TŒ ø=s¡ø¬ ’ y˚|øü c£ Õj·T+ yê&ç |ü⁄s¡T>∑T\qT eT]j·TT s¡; d”»Hé≈£î eTT+<äT •ø£åD ÇdüTÔqï~. Ms¡T ìyê]+#·>∑*–q ¬s’‘·T\ $»j·T>±<Ûä\qT ¬s’‘·T\≈£î Á>±eTkÕúsTT˝À, s¬ ‘’ T· \‘√ e÷{≤¢&+˚ <äT≈£î ˝Ò<ë s¬ ‘’ T· \≈£î •ø£D å #ÓãT‘ês¡T. Çe«&ÜìøÏ s¡ø£s¡ø±\ |ü⁄düÔø±\T, ø£s¡|üÁ‘ê\T, |òæ¢|t#ÛêsYº‡, \|òTü T∫Á‘ê\qT düeT≈£L]Ã+~. ø±s¡´Áø£e÷ìï eT]+‘· |ü{wÏ +ºü #˚jT· &ÜìøÏ ªª¬s‘’ T· ùdyê øπ +Á<ëìïµµ @sêŒ≥T #˚d+æ ~.

Á>±eT dü+<äsÙ¡ q\T

düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+

düV≤ü ø±s¡ dü+|ò÷ü \T

dü«#·Ã+¤ <ä dü+dü\ú T

ø£d¢ sºü Y ø√`Ä]¶H≥˚ sY

Á>±eT+`1 Á>±eT+`2 Á>±eT+`3 Á>±eT+`4 Á>±eT+`5 (‘·sT¡ yêsTT uÛ≤>∑+ e#˚à dü+∫ø£˝À...)

dü+<˚V‰ü \T rs¡TÃø√+&ç s¡kÕj·Tìø£ ms¡Te⁄\T, |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\T yê&É≈î£ +&Ü dù +Á~j·T |ü<‘›ä T· ˝À¢ e´ekÕj·T+ #˚dTü qÔ ï / #˚j÷· \qT ≈£î+≥Tqï s¬ ‘’ T· \T $$<Ûä |ü+≥\ düd´ü s¡øDå£ $wüjT· +˝À ‘·eT dü+<˚V‰ü \qT düTdæsú ¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ (CSA) ø±sê´\j·÷ìøÏ bò˛Hé #˚dæ, XÊÅdüÔy˚‘·Ô\qT n&ç– ìeè‹Ô #˚düTø√e#·TÃ.

bò˛Hé HÓ+: 040 - 27017735 ‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

21




e] ø±+&É+ ‘=*#˚ |ü⁄s¡T>∑T ˝Ò<ë ‘Ó\¢ ø£+øÏ e] |æ\ø£\T y˚ùd <äX¯˝À yÓTTe⁄« #·∫Ãb˛‘·T+~. yÓTTe⁄«qT ˝≤–q#√ ‘˚*ø£>± }&ç edüT+Ô ~. ∫s¡Tbı≥º<Xä ˝¯ À >±˙, #˚ q T áìq ‘· s ê«‘· >±˙ á |ü ⁄ s¡ T >∑ T Ä•ùdÔ ‘·j÷· s¡e⁄‘·Tqï –+»\≈£î b˛wüø£ |ü<ësêú\+<äø£ –+»\˙ï bı\T¢



–+»\T>± e÷] yÓqTï ‘Ó\>¢ ± m+&çb˛sTT ñ+≥T+~. Bìì ‘Ó\¢ ø£+øÏ n+{≤s¡T.

ìyês¡D 

ø±+&É+ ‘=*#˚ |ü⁄s¡T>∑T ñìøÏì >∑T]Ô+∫ mø£sê≈£î 5 *+>±ø£s¸¡ ø£ ãT≥º\T bı\+˝À ô|{≤º*.

bı\+˝À ‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T >∑T&É¢ düeTT<ëj·÷ìï >∑eTì+∫ 5XÊ‘·+ y˚|ü ø£cÕj·T+ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. nedüsêìï ã{Ϻ y˚|üø£cÕj·T+ yês¡+ s√E\ e´e~Û˝À ‹]– |æ∫ø±Ø #˚j÷· *.

bı\+˝À mø£sê≈£î 20 øÏ˝À\ ø=&çXb¯ Õ\ Ä≈£î\T >±˙ õ˝Ò&¢ TÉ Ä≈£î\T >±˙ #·*¢ ˙s¡T bı\+˝À eT÷&ÉT s√E\T ì\« ñ+&˚˝≤ #·÷&Ü*. bı\+˝À y˚dqæ Ä≈£î\T ≈£î[fl ˙s¡T ñ<ës¡+>∑T˝ÀøÏ e÷s¡&+É >∑eTì+∫q ‘·sT¡ yê‘· bı\+˝À ˙{Ï eT{≤ºìï ‘·–+Z #ê*. á $<Û+ä >± #˚dæ KeTà+ õ˝≤¢ s¬ ‘’ T· \T eT+∫ |ò*ü ‘ê\T kÕ~Û+#ês¡T. (¬s‘’ T· \ nqTuÛeÑ +)

≥e÷≥ ø±j·T‘=\T#·T |ü⁄s¡T>∑T (X¯q>∑|ü#·Ã |ü⁄s¡T>∑T) á |ü⁄s¡T>∑T |üP‘·, ø±j·T <äX˝¯ À ø±j·T\≈£î s¡+Á<Ûë\T #˚dæ –+»\qT ‹+≥T+~. ≥e÷≥ |ü+≥˝À X¯q>∑|#ü ÷ |ü⁄s¡T>∑T ñ<Ûèä ‹ >∑eTì+#ê+. á |ü⁄s¡T>∑T ìyês¡D≈£î ÁøÏ+<ä dü÷∫+∫q düeTÁ>∑ j·÷»e÷q´ |ü<‘∆ä T· \qT bÕ{Ï+#ê*.

‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

22








 

y˚d$ü ˝À ˝À‘·T <äTøÏÿ #˚jT· &É+ e\¢ uÛ÷Ñ $T˝Àì |ü⁄s¡T>∑T ø√X¯düú<äX¯ ãj·T≥|ü&ç |ü≈£åî\T @s¡T≈£î ‹q{≤ìøÏ M\e⁄‘·T+~. *+>±ø£s¸¡ ø£ ãT≥º\qT ôV≤ø±ºsT¡ ≈£î 10 #=ˆˆq neT]à X¯q>∑ |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T ñìøÏì >∑eTì+∫ ‘·–q düd´ü s¡øD å£ #·s´¡ \T #˚|{ü ≤º*. |ü⁄s¡T>∑T Á>∑T&É¢qT, ‘=*<äX¯ |ü⁄s¡T>∑T\qT >∑eTì+∫q yÓ+≥H˚ y˚|ü–+»\ ø£cÕj·÷ìï (5%) ˝Òø£ y˚|ü dü+ã+<Ûyä TÓ qÆ eT+<äT\qT |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. |ü⁄s¡T>∑T ñ<Ûèä ‹ m≈£îÿe>± ñqïf…‘¢Ì ˚ |ü∫Ã$T]à ` yÓ\T¢*¢ ø£cÕj·T+ ˇø£kÕ] |ü+≥ô|’ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. j·THé.|æ.$. yÓ’s¡dt Á|ü‹ mø£sê≈£î 200 ˝≤sê«\≈£î düe÷qyÓTqÆ Á<ëeD≤ìï ˇø£ yês¡+ ‘˚&Ü‘√ s¬ +&ÉTkÕs¡T¢

 

|æ∫ø±Ø #˚j÷· *. |ü⁄s¡T>∑T Ä•+∫q ø±j·T\qT m|üŒ{Ïø|£ ü &ÉT bı\+ qT+&ç @] HêX¯q+ #˚j÷· *. á j·÷»e÷q´ |ü<‘›ä T· \qT s¬ ‘’ T· \T kÕeT÷Væ≤ø£+>± #˚|{ü qºÏ ≥¢sTT‘˚ X¯q>∑ |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑TqT ≥e÷≥ |ü+≥\˝À düeTs¡e∆ +‘·+>± n<äT|ü⁄ #˚jT· e#·TÃ.

y˚sT¡ X¯q>∑ bı>±≈£î \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T bı>±≈£î \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T ˝≤sê«\T sêÁ‹ y˚fi˝¯ À Ä≈£î\qT, ˝Ò‘· ø=eTà\qT ‹ì y˚jT· &É+ e\¢ y˚sT¡ X¯q>∑ |ü+≥≈£î m≈£îÿe qwü+º ø£\T>∑T‘·T+~. y˚sT¡ X¯q>∑ |ü+&ç+#˚ ÁbÕ+‘ê\˝À Ç{°e\ bı>±≈£î \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T ñìøÏì >∑eTì+#ê+. á |ü⁄s¡T>∑T ìyês¡D≈£î s¬ ‘’ T· \T á ÁøÏ+<ä dü÷∫+∫q düV≤ü » düd´ü s¡øD å£ |ü<‘∆ä T· \qT bÕ{Ï+#ê*.  bı\+˝À >∑T&É¢ düeTT<ëj·÷ìï >∑T]Ô+∫ rdæyj ˚ ÷· *.  mø£sê≈£î 50 ÄeTT<ä|⁄ü $‘·HÔ ê\T y˚sT¡ X¯q>∑‘√ bÕ≥T bı\+˝À $‘êÔ*.  \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T >∑T&É¢ düeTT<ëj·TeTT\T ÄeTT<ä|ü⁄ yÓTTø£ÿ\ô|’ düT\uÛ+Ñ >± >∑T]Ô+∫ HêX¯q+ #˚j÷· *. |ü⁄s¡T>∑T yÓTT<ä{Ï <äX\¯ ˝À e⁄qï|ü&ÉT 5 XÊ‘·+ y˚|øü c£ Õj·T+ kÕj·T+Á‘·+ y˚fi\¯ ˝À |æ∫ø±Ø #˚j÷· *.  mø£sêìøÏ 15-20 |üøåÏ kÕúesê\qT @s¡Œs¡#ê*.  mø£sêìøÏ 5 #=|üq *+>±ø£s¸¡ ø£ ãT≥º\qT neTsêÃ*.  \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T\T ñqï ÄeTT<ä|⁄ü Ä≈£î\qT (»˝…&¢ É Ä≈£î\T) rdæyd˚ æ HêX¯q+ #˚j÷· *.  ô|<ä› \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T\ ìyês¡D≈£î ms¡\qT (5 øÏ˝À\ ‘·e⁄&ÉT G 500 Á>±. u…\+¢ G 500 $T.©. y˚|qü ÷HÓ ø£*|æ) ‘·j÷· s¡T #˚dæ kÕj·T+Á‘·+ |üP≥ bı\+˝À #·˝≤¢*. á ms¡ ˇø£ mø£sê≈£î dü]b˛‘·T+~.

‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

23


Ä≈£îeTT&É‘· - ìyês¡D

y˚sT¡ ≈£îfi¯ófl ‘Ó>T∑ \T

‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T: |ü⁄#·Ãø±j·T, >√<ÛTä eT s¡+>∑T\≈£î eT<Û´ä ˝À ñ+≥T+~. >∑T&ÉT¢: yÓT]ùd >∑T&Éq¢ T Ä≈£î\ n&ÉT>∑T uÛ≤>±q eT<Û´ä áHÓ≈î£ <ä>sZ∑ >¡ ± ˇø=ÿø£ÿ{Ï>± 200 es¡≈î£ ô|&É‘êsTT. |æ\¢ |ü⁄s¡T>∑T: ˝Ò‘· Ä≈£î|ü#÷ s¡+>∑T˝À q\¢ì ‘·\ ø£*– ñ+≥T+~. ø√X¯düú <äX¯: Ä≈£î\qT eT&É∫ >∑÷&ÉT ø£≥Tºø=ì ˝À|ü\ ø√X¯dúü <äX≈¯ î£ yÓfió¯ ‘·T+~. qwüº+: |æ\|¢ ⁄ü s¡T>∑T Ä≈£î s¬ +&ÉT bıs¡\ eT<Û´ä u§]j·T #˚d,æ n+<äT˝À ‹+≥÷, ô|<ä<› H’Ó êø£ ãj·T≥øÏ e∫à Ä≈£î <ä>sZ∑ >¡ ± #˚dæ >∑÷&ÉT ø£≥Tºø=ì, n+<äT˝À #˚] ^øÏ ‹q&É+ e\¢ Ä≈£î\T eTT&ÉT#·Tø=ì m+&çb˛‘êsTT.

á ‘Ó>T∑ \T •©+Á<ä+ e\¢ ø£\T>∑T‘·T+~. á ‘Ó>T∑ \T y˚s¡TX¯q>∑ $‹Ôq düTe÷s¡T 20 s√E\ ‘·s¡yê‘· eT]j·TT esê¸u≤Û e |ü]dæ‘ú T· \ e\¢ m≈£îÿe>± |ü+≥qT Ä•düT+Ô ~. yÓTT<ä≥ ø±+&É+ MT<ä ã÷&ç<ä es¡|í ⁄ü ∫qï∫qï eT#·Ã\T @s¡Œ&É‘êsTT. ‘·s¡Tyê‘· á eT#·Ã\T q\T|ü⁄ s¡+>∑T≈£î e÷], ø±+&É+ ô|u’ ≤Û >±ìøÏ eT]j·TT y˚sT¡ øÏ ≈£L&Ü yê´|ækÕÔsTT. á ‘Ó>T∑ \T k˛øÏq yÓTTø£ÿ\ y˚fió¯ fl ≈£î[flb˛sTT q\T|ü⁄ s¡+>∑T≈£î e÷s¡‘êsTT. y˚sT¡ ≈£îfi¯ófl ìyês¡D≈£î ÅføÆ… √&Ósêà $]&ç 2 øÏ˝À\T, |üXó¯ e⁄\ ms¡Te⁄ 100 øÏ˝À\T eT]j·TT y˚|ü |æ+&ç 10 øÏ˝À\T ø£\T|ü⁄ø=ì bı\+˝À düeT+>± #·\T¢ø√yê*. y˚s¡TX¯q>∑ $‘·HÔ ê\qT yê´~Û k˛ø£ì bı\+ qT+&ç ˝Ò<ë |ü]XÀ<ÛHä ê kÕúq+ qT+&ç s¬ ‘’ T· \T ùdø£]+#·Tø√yê*. $‘·HÔ ê\qT ‘·|Œü ìdü]>± $‘·qÔ X¯ó~› #˚j·÷*. yê´~Û k˛øÏq yÓTTø£ÿ\qT bı\+ qT+&ç m|üŒ{Ïø|£ ü &ÉT >∑eTì+∫ yê{Ïì HêX¯q+ #˚j÷· *.

ìyês¡D ¡ :    



á |ü⁄s¡T>∑T ˇø£ÿ y˚sT¡ X¯q>∑ |ü+≥MT<˚ J$düT+Ô ~. |ü+≥ e÷]Œ&ç bÕ{Ï+#·&+É e\¢ n<äT|ü⁄˝À ñ+≥T+~. |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\ |æ∫ø±Ø Ä|æyƒ ù˚ dÔ |üsêqï Je⁄\ e\q düV≤ü » ìj·T+Á‘·D · »s¡T>∑T‘·T+~. 5 XÊ‘·+ y˚|ü ø£cÕj·T+ |æ∫ø±Ø #˚jT· &É+ e\¢ ‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T >∑T&ÉT¢ ô|≥º&Üìï ìƒyê]+#·e#·TÃ. |ü+≥ es¡Tdü\ô|’ ˇø£ eTTfi¯fl ø£+|üqT ˝≤>∑T‘·÷ yÓfifl¯ &É+ e\q |ü ⁄ s¡ T >∑ T ø£ { Ï º q >∑ ÷ fi¯ ¢ q T $&É B dæ n<äT|ü⁄#˚jT· e#·TÃ. bı˝≤˝À¢ B|ü|ü⁄ ms¡\qT ñ+∫ ‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T\qT Äø£]¸+∫ n<äT|ü⁄#˚jT· e#·TÃ.

‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

24


≈£Ls¡>±j·T\T:

Ä≈£î\˝Àì s¡kÕìï |”\Ã&É+ e\q Ä≈£î\T eTT&ÉT#·T≈£îb˛‘êsTT. Ç$ m≈£îÿe>± Ä•+∫q yÓTTø£ÿ\T ã÷&ç<ä es¡+í ˝ÀøÏ e÷s¡‘êsTT. (u…+&É, ≥e÷≥, ∫≈£îÿ&ÉT, $Ts¡|ü, >√s¡T ∫≈£îÿ&ÉT) ≈£Ls¡>±j·T |ü+≥\˝À ù|qTã+ø£, ‘êeTs¡|⁄ü s¡T>∑T\T, |üP‘· dü]>±Z ì\Teø£ |ü+≥≈£î m≈£îÿe qwü+º ø£*–kÕÔsTT. |ü#÷ <√eT >∑eTì+#·&yÉ TÓ qÆ ~. eTTK´+>± Ä\dü´+>± Hê{Ïq bı˝≤\˝À s¡d+ü |”˝ÃÒ |ü⁄s¡T>∑T\ ñ<Ûèä ‹ m≈£îÿe>± ñqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. qwüº+ ø£\T>∑#˚ùd $<Ûëq+: ù|qTã+ø£: ‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T\T eT]j·TT |æ\¢ |ü⁄s¡T>∑T\T Ä≈£î\ô|’ eè~› #Ó+~ s¡dü+qT |”\TkÕÔsTT. <ëì e\¢ ˝Ò‘· Ä≈£î\T |üdTü |ü⁄ s¡+>∑T≈£î e÷] Ä≈£î\T yê&çb˛‘êsTT. |ü⁄s¡T>∑T ñ<Ûèä ‹ m≈£îÿe>± ñ+fÒ yÓTTø£ÿ\T m<ä>ø∑ £ –&Éduü ≤] |ü+≥≈£î qwü+º ø£\T>∑#k˚ ÕÔsTT.

‘êeTs¡ |ü⁄s¡T>∑T\T

ù|qTã+ø£ |ü#·Ã<√eT: ‘·*¢ |ü⁄s¡T>∑T\T eT]j·TT |æ\¢ |ü⁄s¡T>∑T\T ˝Ò‘· Ä≈£î\ s¡d+ü qT |”˝Ã&É+ e\¢ yÓTTø£ÿ\T yê&ç Áø£eT+>± #·ìb˛‘êsTT. Ä≈£î\T –&Éduü ≤] mÁs¡ì s¡+>∑TqT ø£*Z ñ+{≤sTT. |ü⁄s¡T>∑T rÁe‘· m≈£îÿe>± ñ+fÒ yÓTTø£ÿ\T #·ìb˛‘êsTT.

 







|ü#·Ã<√eT ‘êeTs¡ |ü⁄s¡T>∑T\T: ∫qï |ü⁄s¡T>∑T\T, ô|<ä› |ü⁄s¡T>∑T\T ≈��L&Ü |ü+≥≈£î qcÕºìï ø£\T>∑#k˚ ÕÔsTT. Ä≈£î ø£DC≤˝≤ìï N*Ã

‘=\ø£]

dô |ô +º ãsY 2012

s¡d+ü |”˝ÃÒ |ü⁄s¡T>∑T\ ìyês¡D: ‘êeTs¡ |ü⁄s¡T>∑T\≈£î mø£sê≈£î 10 Á^E |üPdæq ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑T uÀs¡T\¶ qT bı\+˝À neTsêÃ*. bı\+ >∑≥ô¢ |q’ eT]j·TT bı\+˝À ñqï ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ\qT (eTTK´+>± ej·÷´]uÛ≤eT, Hêqu≤\T) m|üŒ{Ïø|£ ü &ÉT ‘=\–+#ê*. |ü⁄s¡T>∑T Ä•+∫q yÓ+≥H˚ y˚|øü c£ Õj·T+ 5 XÊ‘·+ ˝Ò<ë ˙e÷Åd+Ôü 10 s√E\ e´e~Û˝À 2 kÕs¡T¢ |ü+≥ô|’ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. 3 XÊ‘·+ y˚|ü q÷HÓ (˝Ò<ë) 5 XÊ‘·+ yê$˝≤≈£î ø£cÕj·T+ 10 s√E\ e´e~Û˝À 2 kÕs¡T¢ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. bı\+˝À $TÁ‘· ø°≥ø±\T (‘·÷˙>∑\T, ø£+~Ø>∑\T, nøÏ+å ‘·\ |ü⁄s¡T>∑T\T, kÕ©&ÉT\T yÓTTˆˆ) ñìøÏì m|üŒ{Ïø|£ ü &ÉT >∑eTì+∫ yê{Ïì dü+s¡ø+åÏ #·Tø√yê*. 

25


ùd+Á~j·T s¬ ‘’ T· \≈£L ` $ìjÓ÷>∑<ës¡T\≈£L yês¡~>Û ± $»j·Te+‘·yTÓ qÆ

ø√`Ä|üπs{°yé y˚Tfi≤

n~Ûø£ ~>∑Tã&ç kÕ~Û+#ê\H˚ ñ<˚›X¯´+‘√ düdü´s¡ø£åD ù|s¡Tq s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\T,s¡kÕj·Tq |ü⁄s¡T>∑T $cÕ\T ô|<ä› yÓTT‘·Ô+˝À ¬s’‘·T\T yê&ÉT‘·THêïs¡T. M{Ï ø=qT>√\T≈£î n~Ûø£ yÓTT‘·Ô+˝À ô|≥Tºu&ÉT\T ô|&ÉT‘·THêïs¡T. M{Ïì ñ|üjÓ÷–düTÔqï Áø£eT+˝À s¬ ‘’ T· \T nHês√>±´ìøÏ >∑Tsö‘·THêïs¡T. á $<Û ä + >± |ü + &ç q |ü + ≥\qT ÄVü ‰ s¡ + >± rdüTø=+≥Tqï $ìjÓ÷>∑ <ës¡T\T |üP]Ô>± nHês√>∑´+ bÕ˝…’ ‘êeTT dü+bÕ~düTqÔ ï Ä<ëj·T+˝À ô|<ä› yÓTT‘êÔìï ÄdüT|üÁ‘·T\ #·T≥÷º ‹]π>+<äT≈£î Ks¡Tà #˚dTü HÔ êïs¡T. Á|üdTü ‘Ô +· eTq+ ‹+≥Tqï ÄVü‰s¡+, |ü+&ÉT,¢ ≈£Ls¡>±j·T\T yÓTT<ä˝q’… ˙ï s¡kÕj·Tq $cÕ\T yê&ç |ü+&ç+∫qy˚. eTq+ ‹H˚ ≈£Ls¡>±j·T˝À¢ <ë<ë|ü⁄ 18 s¡ø±\ s¡kÕj·Tq |ü⁄sT¡ >∑T $cÕ\ neX‚cÕ\T ñHêïj·Tì nH˚ø£ ìy˚~ø£˝À¢ ãj·T≥ |ü&+ç ~. á $wü|Pü ]‘·yTÓ qÆ ÄVü‰s¡+ |ü+&ç+#˚ <ëìqT+&ç n≥T s¬ ‘’ T· \T, Ç≥T $ìjÓ÷>∑<ës¡T\T ãj·T≥|ü&ç eT+∫ ÄVü‰sêìï bı+<ë\+fÒ kÕúìø£ eqs¡T\qT ñ|üjÓ÷–+#·Tø=ì ‘·≈£îÿe Ks¡TÑ√ ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ #˚jT· &É+ ˇø£ÿfÒ e÷s¡+Z . ‘·<ë«sê e´ekÕj·T ô|≥Tºã&ç ‘·–Z n~Ûø£ ~>∑Tã&çbı+~ ¬s’‘·T\T u≤>∑T|ü&‘É ês¡T. n˝≤π> eT+∫ ÄVü‰sêìï‹ì $ìjÓ÷>∑<ës¡T\T Äs√>∑´+>± ñ+{≤s¡T. n+‘˚ø±≈£î+&Ü eTqy˚T ø±<äT, eTq |æ\\¢ uÛ$Ñ wü´‘Y ≈£L&Ü eTT&ç|&ü ç ñqï+<äTq |üsê´es¡D≤ìï, uÛ÷Ñ kÕsêìï ø±bÕ&ÉTø√yê*‡q ø£˙dü u≤<Û´ä ‘· eTqô|q’ ñqï~. eTq ‘·+Á&ç, ‘ê‘·\T eTq≈£î n+~+∫q uÛ÷Ñ $T˝Àì kÕsêìï, eTq |æ\\¢ ≈£î, yê] ‘·sê«‘· ‘·sê\≈£î n+~+#·e\dæ ñqï~. Ç+<äTø¬ ’ eTqeTT m|üŒ{Ïø¬ H’ ê ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ yÓ|’ ⁄ü eTfi≤fl*‡+<˚. <ëìì eTqy˚T eTT+<äT+&ç q&ÉbÕ*. Á|üdüTÔ‘·+ ùd+Á~j·T |ü<䛑·T˝À¢ e´ekÕj·T+ #˚düTÔqï ¬s’‘·T\T ˇø£ÿs=ø£ÿs¡T>± #˚düTÔHêïs¡T.ˇø£ÿs=ø£ÿs¡T>± #˚j·T˝Òì |üqT\qT ¬s’‘·T\+<äs¡÷ ˇø£ÿ<ä>∑Zs¡≈£î #˚] düVü≤ø±s¡ dü+|òü÷\T>± @s¡Œ&ç ‘·eT ñeTà&ç nedüsê\T düT\Te⁄>± rs¡TÃø√e#·Ãì düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ ¬s’‘·T\qT ˇø£ÿ<ä>∑Zs¡≈£î #˚]à ¬s’‘·T düVü≤ø±s¡ dü+|ò÷ü \qT @sêŒ≥T #˚dTü qÔ ï~. n+<äT˝À uÛ≤>∑+>± n≥T ¬s’‘·T\qT, Ç≥T $ìjÓ÷>∑ <ës¡T\qT, ¬s’‘·T\, ù|<ä Á|ü»\ ø=s¡≈£î |üì #˚düTÔqï dü«#·Ã¤+<ä

‘=\ø£]

dü+düú\qT, Á|üuÛÑT‘·«s¡+>∑ dü+düú\qT, Á|üuÛÑT‘·« n~Ûø±s¡T\qT ˇø£ÿ <ä>sZ∑ ≈¡ î£ #˚]à ùd+Á~j·T e´ekÕj·T ÁbÕ<Ûëq´‘·qT #ê{Ï #Ó|⁄ü Œ≥≈£î e÷]à 3, 4 ‘˚B\˝À ìs¡«Væ≤+∫q ôV≤’ <äsêu≤<é ÄsêZìø˘ |ò⁄ü &é y˚Tfi≤ dü÷Œ]Ô‘√ Ä>∑dTü º 25`26 ‘˚B\˝À ø√|üsπ {Ïyé y˚Tfi≤qT H˚¬sfi¯fl y˚DTe÷<Ûäyé ø£fi≤ ÁbÕ+>∑D+, Vü≤qàø=+&É (es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢)˝À ìs¡«Væ≤+#ês¡T. á ø√|üπs{°yé y˚Tfi≤qT düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ ìs¡«Væ≤+∫+~. á y˚Tfi≤≈£î eTq sêÁwü+º ‘√ bÕ≥T eTVü‰sêÁwü,º ø£sêï≥ø£ sêÁcÕº\˝Àì ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ #˚dTü qÔ ï s¬ ‘’ T· \T, ¬s’‘·T düVü≤ø±s¡ dü+|òü÷\ Á|ü‹ì<ÛäT\T, Á|üuÛÑT‘·«s¡+>∑ dü+düú\T, dü«#·Ã+¤ <ä ùdyê dü+dü\ú T, n~Ûø±s¡, nq~Ûø±s¡ Á|ü‹ì<ÛTä \T Vü‰»¬s’ ìsê«Vü≤≈£î\qT n_Ûq+~+#ês¡T. á y˚Tfi≤ ÁbÕs¡+uÛÑdüuÛÑ düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ m–®≈L£ ´{Ïyé &Ós¬’ ø£sº Y &܈ˆ õ.$. sêe÷+»H˚jT· T\T n<Û´ä ≈£‘å q· »]–+~. kÕúìø£ es¡+>∑˝Ÿ |ü&eÉ Ts¡ j·T+.m˝Ÿ.m $qj·T uÛ≤düÿsY, eTT\ø£ q ÷s¡ T Á>±MTD u≤´+ø˘ n<Û ä ´ ≈£ å î \T, Vü Q kÕïu≤<é j·T+.m˝Ÿ.m n*¢s¬ &ç¶ Á|üMDYs¬ &ç¶ eTTK´ n‹<ÛTä \T>±, dæ&mç |òt n<Û´ä ≈£îå \T »j·TÁ|ü<ä yÓTT<ä\>∑T yês¡T Vü‰»s¡j÷· ´s¡T. á ø√|üsπ {°yé y˚Tfi≤˝À ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ <ë«sê |ü+&ç+∫q e´ekÕj·T ñ‘·Œ‘·T\Ô T,$‘·HÔ ê\T düV≤ü ø±s¡ dü+|ò÷ü \ <ë«sê #˚dqæ ñ‘·Œ‘·T\Ô qT 26 kÕº˝Ÿ‡>± @sêŒ≥T#˚dæ ñ‘·Œ‘·T\Ô Á|ü<äs¡Ùq, neTàø±\T »]bÕs¡T. e´ekÕj·T XÊÁdüÔ y˚‘\Ô· T ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ >∑T]+∫ $e]+#ês¡T. s¬ ‘’ T· \+<ä]ø° s¬ ‘’ T· \T n&ç–q dü+<˚V≤ü \≈£î ‘·–q dü\Vü‰\T, dü÷#·q\T Ç#êÃs¡T. n˝≤π> ¬s’‘·T\T düVü≤ø±s¡ dü+|òü÷\qT @$<Ûä+>± @sêŒ≥T #˚düTø√yê˝À, düVü≤ø±s¡ dü + |ò ü ÷ \qT @ $<Û ä + >± q&É T |ü ⁄ ø√yê˝À ‘Ó * bÕs¡ T . n+<äT˝ÀuÛ≤>∑+>± ¬s’‘·T\qT <Ûäs¡àsêE|ü*¢ $‘·Ôq ¬s’‘·T düVü≤ø±s¡ dü+|òü÷ìøÏ |ò”æ˝Ÿ¶ $õ{Ÿ>± rdüT≈£îb˛sTT #·÷|æ+#ês¡T. Ç<˚ dü÷Œ]Ô‘√ Çø£ eTT+<äT nìïÁbÕ+‘ê\˝À Ç≥Te+{Ï y˚Tfi≤\qT ìs¡«Væ≤+∫ ¬s’‘·T\≈£î,$ìjÓ÷>∑<ës¡T\≈£î ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ô|’ ne>±Vü≤q ø£*–+#ê\ì ìs¡sí TT+#ês¡T. s¬ ‘’ T· \T |ü+&ç+∫q ùd+Á~j·T ñ‘·Œ‘·T\Ô qT $ìjÓ÷>∑<ës¡T\T Ä<ä]ùdHÔ ˚ ùd+Á~j·T e´ekÕj·÷ìøÏ Ä<äsD ¡ ô|s¡T>∑T‘·T+~. 

dô |ô +º ãsY 2012

26


dæ.mdt.m. Ä<Û«ä s¡´+˝À ªªdüTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ ` <äèø£Œ<+äÛ eT]j·TT nuÛ≤´dü+µµô|’

C≤rj·T •ø£åD≤ ø±s¡´Áø£eT+ õ. #·+Á<äX‚KsY, düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ e´ekÕj·T+˝À Á|ü‘ê´e÷ïj·÷\T ¬s’‘·T\≈£î #˚sê\+fÒ ‘·–q+‘· e÷qeeqs¡T\T n+<äTu≤≥T˝À ñ +&Ü\H˚ ñ<˚X› ´¯ +‘√ düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+ >∑‘· 6 dü+e‘·‡sê\T>± düTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ô|’ •ø£Då ≤ ø±s¡´Áø£e÷\T ìs¡«Væ≤k˛Ô+~. yÓTT<ä≥ sêhkÕúsTT˝À yÓTT<ä\T ô|{Ï,º >∑‘· 5 dü+e‘·‡sê\T>± C≤rj·T kÕúsTT˝À ≈£L&Ü •ø£åD≤ ø±s¡´Áø£e÷\qT ìs¡«Væ≤k˛Ô+~. düTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ô|’ ÄdüøÔÏ eT]j·TT nH˚ø£ nqTe÷Hê\‘√ e#˚à •ø£D å ≤s¡T\∆ T, •ø£D å eTT–kÕø£ á ‘·s¡Vü‰ e´ekÕj·T+ ô|’ qeTàø£+‘√, πøåÁ‘·kÕúsTT˝À m<äTs¡j˚T´ düyêfi¯flqT m<äTs√ÿyê\H˚ Ä‘·à$XÊ«kÕìï dü+bÕ~+#·T≈£î+≥THêïs¡T. ‘·eT‘·eT ÁbÕ+‘ê\˝À á ‘·sV¡ ‰ü e´ekÕj·÷ìï Áb˛‘·‡Væ≤düTHÔ êïs¡T. düTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ øπ +Á<ä+, Ä>∑dTü º 21`26 ‘˚B\ eT<Û´ä ªªdüTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ ` <äèø£Œ<Û+ä eT]j·TT nuÛ≤´dü+µµ ù|s¡Ts‘·√ C≤rj·T •ø£D å ≤ ø±s¡´Áø£e÷ìï ôdsTT+{Ÿ @Hé‡ »qs¡˝{Ò Ÿ (‘êsêïø£, ôV≤’ <äsêu≤<é) ìs¡«Væ≤+∫+~. á •ø£åD≈£î $$<Ûä dü+düú\≈£î #Ó+~qyês¡T, e´ekÕj·T+ eT]j·TT $$<Ûä $<ë´ ns¡Ω‘\· T >∑\yês¡T, eT]j·TT ÄdüøÔÏ >∑*–q e´≈£î\Ô T yÓTT‘·+Ô 33 eT+~ e#êÃs¡T. á •ø£Då ≈£î 8 eT+~ Åd\Ô” T ≈£L&Ü Vü‰»s¡j÷· ´s¡T. •ø£D å qT <äèX¯´, ÁX¯eD e÷<Û´ä e÷\‘√, #·sá \‘√ ìs¡«Væ≤+#ês¡T. á •ø£Då ˝À ÁøÏ+~ $wüj÷· \ô|’ uÀ<Ûqä , #·sá \T »]>±sTT. 1. düTdæsú ¡ e´ekÕj·T+ m+<äT≈£î? 2. bÕ˝§Zqï yê] ÁbÕ+‘ê\˝À >∑\ Á|ü‘´˚ ø£ |ü]dæ‘ú T· \T 3. |üsê´es¡D e÷s¡TŒ ` e´ekÕj·T+ô|’ Á|üu≤Û e+ ‘=\ø£]

4.

uÛ÷Ñ $T (kÕs¡+)ì ns¡+ú #˚dTü ø√e&É+ eT]j·TT düTdæsú ‘¡ · ø√dü+ |ü+≥\ düs[¡ 5. C…$’ ø£ |ü<‘∆ä T· \‘√ uÛ÷Ñ kÕs¡ n_Ûeè~∆ eT]j·TT uÛ÷Ñ kÕs¡ n_Ûeè~∆ |ü<‘∆ä T· \T 6. |ü ⁄ s¡ T >∑ T \qT ns¡ ú + #˚ d ü T ø√e&É + eT]j· T T |ü⁄s¡T>∑TeT+<äT\T ˝Òì e´ekÕj·T+ 7. ‘Ó>∑Tfi¯flqT ns¡ú+ #˚düTø√e&É+ eT]j·TT yê{Ï j·÷»e÷q´+ 8. |ü+≥\yêØ j·÷»e÷q´+ 9. $‘·qÔ + ` eTTK´ ñ‘êŒ<äø+£ 10. dü«+‘êìøÏ eT]j·TT dü+|ò÷ü ìøÏ $‘·HÔ √‘·Œ‹Ô 11. l |ü<‹∆ä 12. es¡¸|⁄ü ˙{Ï dü+Á>∑V≤ü D eT]j·TT uÛ÷Ñ >∑s“¡ ¤ »\ uÛ≤>∑kÕ«eT´+ 13. dü+dü\ú (düV≤ü ø±s¡ dü+|ò÷ü \T) ìsêàD+ eT]j·TT ùd+Á~j·T ñ‘·Œ‘·T\Ô e÷¬sÿ{Ï+>¥ yÓTT<ä{Ï eT÷&ÉT s√E\ ‘·sê«‘· •ø£D å ˝À bÕ˝§Zqï yê]ì |ò˝” Ÿ¶ $õ{Ÿ≈î£ mqu≤$ Á>±eT+ rdüT≈£îyÓfi≤fls¡T. mqu≤$ Á>±eT+˝À ¬s’‘·T\‘√ ùd+Á~j·T |ü<ä∆‹˝À e´ekÕj·T+ô|’ #·]Ã+#ês¡T. |ü+≥#˚\qT #·÷XÊs¡T. ∫e] s√E •ø£Då ˝À bÕ˝§Zqï yê]ì es¡+>∑˝Ÿ q>∑s+¡ ˝À »]–q ùd+Á~j·T s¬ ‘’ T· \ ø√`Ä|üsπ {Ïyé y˚Tfi≤≈£î rdüT≈£îyÓfi≤fls¡T. nø£ÿ&É yê]øÏ $$<Ûä ø£cÕj·÷\T ‘·j÷· Ø #˚dæ #·÷|æ+#ês¡T. á •ø£Då ˝À •ø£Då ≤s¡T\ú qT+&ç Á|ü‹ s√p Ä s√E •ø£Då ô|’ n_ÛÁbÕj·÷\T n&ç– ‘Ó\TdüTø=ì Äj·÷ $wüj·÷\ô|’ eT]+‘· $es¡D Ç#êÃs¡T.

dô |ô +º ãsY 2012



27


Hêu≤sY¶ |ü<øä∏ +£

øÏkÕHé Áø¬ &ç{Ÿ ø±s¡T\¶ C≤ØøÏ düe]+∫q e÷s¡<Z sä Ù¡ ø±\T 4.2. düqïø±s¡T ¬s’‘·T\ ø=s¡≈£î düqïø±s¡T ¬s’‘·T\≈£î s¡÷. 10,000/` qT+&ç s¡÷. 50,000/` es¡≈î£ düT\uÛyÑ TÓ qÆ s¡TD|ü]$T‹ì s¬ ‘’ T· \≈£î e⁄qï uÛÑ÷$T, |ü+&ç+#˚ |ü+≥\T, |ü+≥ nq+‘·s¡ Ks¡TÃ\T, |ü+≥ –&É+¶ >∑T\˝À ì\«, $ìjÓ÷>∑+ ‘·~‘·s¡ nedüse¡ TT\≈£î eT]j·TT Ç‘·s¡ e´ekÕj·T |üìeTT≥T¢ ø=qT>√\T, ∫qï &ÓsTTØ\ @sêŒ≥T, Ç+{Ï nes¡D˝À ø√fi¯ fl ô|+|ü ø £ + yÓ T T<ä \ >∑ T ∫qïbÕ{Ï ô|≥Tº ã &ç nedüse¡ TT\≈£î uÛ÷Ñ $T $\Te‘√ dü+ã+<Ûeä TT ˝Ò≈î£ +&Ü u≤´+ø˘ Áu≤+#Y y˚TH˚»sY n+#·Hê Á|üø±s¡+ s¡TD+ ÇkÕÔsT¡ . á dü+j·TTø£Ô Á|üj÷Ó »q øπ dædæ |ü]$T‹ ô|q’ ñ<ä V ü ≤ ]+∫q Á|ü ø ±s¡ + 5 dü + ˆˆ ø±\eTTq≈£ î ìs¡ísTT+#·ã&ÉT‘·T+~. |ü+≥\T y˚j·TT $<Ûëq+˝À e÷s¡TŒ\T eT]j·TT ˝Òø£ |ü+≥ s¡TD |ü]$T‹ dü÷∫ø£˝À e÷s¡TŒ\ e\¢ n~Ûø£ yÓTT‘·+Ô nedüsy¡ TÓ qÆ |ü&ÉT s¡TD |ü]$T‹ì 4.1 ù|sê˝À $e]+∫q $<Û+ä >± n+#·Hê y˚j÷· *. 5. |ü+|æDÏ 5.1 πødædæ |ü]$T‹˝Àì dü«\Œø±*ø£ s¡TD uÛ≤>∑+, eè‘êÔø±s¡ ‹]– #Ó*+¢ |ü⁄ eT]j·TT »eT #˚jT· T (]yê*«+>¥ q>∑<Tä ) s¡TD kÂø£s´¡ + e⁄+≥T+~. mìï e÷s¡TŒ˝…q’ qT q>∑<Tä rdüTø=qT≥, ‹]– #Ó*¢+#·T≥≈£î nes√<Ûë\T ˝Òe⁄, @<˚ì dü+e‘·‡s¡+˝À rdüT≈£îqï Á|ü‹ yêsTT<ë kıeTTàqT 12 HÓ\˝À¢>± ‹]– #Ó*¢+#ê*. es¡Ôe÷q dü+e‘·‡s¡ eTTq≈£î ìs¡ísTT+#·ã&çq ãTTD|ü]$T‹ì á ÁøÏ+<ä ñ<äV≤ü ]+∫q |ü+|æD° e÷sêZ\ <ë«sê bı+<äe#·TÃ. m) XÊK˝À ø±s¡´ø£˝≤bÕ\ <ë«sê _) #Ó≈î£ ÿ kÂø£s´¡ eTT <ë«sê dæ) @{Ïm+ / &Ó_{Ÿ ø±s¡T¶ <ë«sê &ç) _õHÓdt ø£sk¡ ÕŒ+&Ó+{Ÿ (_dæ) eT]j·TT n‹ ∫qï XÊK ø±s¡´ø£˝≤bÕ\ <ë«sê Ç) #Óøÿ£ s¡ ø£sêà>±sê\T ˝Ò<ë ø±+Á{≤ø˘º e´ekÕj·T ø£+ô|˙\T yÓTT<ä˝q’… yê{Ï˝À e⁄+&˚ neTàø£|⁄ü _+<äTe⁄\ (|æzmdt) <ë«sê (Á|ü‘´˚ ø£+>± nqTdü+<Ûëì+#·ã&çq s¡TDeTT\T) m|òt) e´ekÕj·T edüTÔe⁄\ &û\s¡¢ e<ä› qTqï neTàø£|ü⁄ _+<äTe⁄\ <ë«sê

‘=\ø£]

õ)

5.2 6.

7. 7.1

7.2

7.3

dô |ô +º ãsY 2012

e´ekÕj·T edüTeÔ ⁄\ &û\s¡T,¢ eT+&û\ e<ä› ñ|ü\ã∆eT>∑T yÓTTu…’˝Ÿ Ä<Ûë]‘· q>∑<äT ã~© <ë«sê,ªáµ, ªm|òtµ eT]j·TT ªõµ\ <ë«sê s¬ ‘’ T· s¡TD+ bı+<äT≥≈£î q<äsT¡ $<ÛëqeTT\qT M˝…q’ +‘· ‘·«s¡˝À Á|üyX˚ ô¯ |≥º≥+ <ë«sê ¬s’‘·T\≈£î eT]j·TT u≤´+≈£î\≈£î ˝≤yê<˚M\ Ks¡TÃ\T ‘·–+Z #·T≥≈£î e÷s¡+Z düT>∑eT+ ne⁄‘·T+~. Bs¡øÈ ±*ø£ ô|≥Tºã&ÉT\ ì$T‘·+Ô eT+ps¡T #˚jT· ã&çq s¡TDeTT\qT ìØí‘· yêsTT<ë\ Á|üø±s¡+ bı+<äe#·TÃ. m\Åø±ºìø˘ ø±s¡T¶\ C≤Ø ø±s¡T¶ jÓTTø£ÿ s¡TD|ü]$T‹ yÓTT‘·Ô+˝À, dü«\Œø±*ø£ eT]j·TT Bs¡Èø±*ø£ uÛ≤>∑eTT\T, y˚πs«s¡T e&û¶πs≥T¢ eT]j·TT y˚sπ «s¡T ‹]– #Ó*+¢ |ü⁄ ø±\ e´e~Û ø£*–q Á|ü‘˚´ø£ n+X¯eTT\T á ¬s+&ÉT uÛ≤>∑eTT\˝À »s¡T>∑T ˝≤yê<˚M\qT $&ç$&ç>± >∑Dq˝ÀìøÏ rdüTø=q>∑*–q ø£+|üP´≥sY kÕ|òtºy˚sY kÕeTs¡ú´+‘√ ˇø£ ñeTà&ç ø±s¡T¶ C≤Ø #˚j·TTes¡≈£L, $&ç$&ç>± ¬s+&ÉT m\Åø±ºìø˘ ø±s¡T\¶ qT u≤´+≈£î\T C≤Ø #˚kÕÔsTT. #Ó\T¢u≤≥T/ |ü⁄qs¡T<ä∆s¡D øÏkÕHé Á¬ø&ç{Ÿø±s¡T¶ yê]¸ø£ s¡TD eT~+|ü⁄ / môd‡ôdà+{Ÿ Ä<Ûës¡eTT>± 5 dü+e‘·‡s¡eTT\bÕ≥T #Ó\T¢u≤≥T˝À e⁄+≥T+~. s¡TDeTT ø=qkÕ–+#·T≥, s¡TD |ü]$T‹ ô|+#·T≥ ˝Ò<ë s¡TD dü<Tä bÕj·TeTTqT s¡<Tä #› j ˚ T· T≥ / |ü⁄q'düMTøÏ+å ∫ ô|+#·T≥ / ‘·–Z+#·T≥ yÓTT<ä\>∑Tq$ |ü+≥ $d”Ôs¡í+ ô|s¡T>∑T<ä\ / |ü+≥\ $<Ûëq+, s¡TD Á>∑V≤” ‘· |ü<‹∆ä , s¡ T D #Ó * ¢ + |ü ⁄ ˝À u≤<Û ä ´ ‘· yÓ T T<ä \ >∑ T n+X¯ e TT\ Ä<Ûës¡+>± e⁄+{≤sTT. Á|üøè£ ‹ yÓ|’ Øü ‘ê´\T dü+uÛ$Ñ +∫ s¬ ‘’ T· \ô|’ Ä Á|üu≤Û e+ |ü&qç dü+<äsꓤ\˝À u≤´+≈£î\ qT+&ç s¬ ‘’ T· \T bı+~q s¡TD≤\T ‹]– #Ó*¢+#·T $wüj·T+˝À ø±\ e´e~Û bı&ç–+#·T≥, s¡TD≤\T Øôw&É÷´\T #˚j·T≥+ nH˚~, u≤´+≈£î U≤‘ê ìs¡«Vü≤D m+‘·ø±\+ dü+‘·è|æÔø£s¡+>± ñqïB, ˝Ò ì B Ä<Û ë s¡ + >± ìs¡ í s TT+#· ã &É T ‘· T +~. bı&ç–+#·<\ä ∫q ‹]– #Ó*+¢ |ü⁄ ø±\ e´e~Û ˇø£ |ü+≥ ø±\+ ø£+fÒ m≈£îÿyÓq’ #√, m+‘· yÓTT‘·eÔ TTq¬ø‘’ ˚ bı&ç–+‘· Çe«ã&çq<√ Ä yÓTT‘êÔìï, y˚sπ Bs¡øÈ ±*ø£ s¡TD U≤‘ê 28


8.

9. 9.1

9.2

9.3

10.

11. 11.1

11.2 m) _)

˝ÀìøÏ, yêsTT<ë\ #Ó*¢+|ü⁄ kÂø£s¡´+‘√ u≤´+≈£î\T ã~© #˚j÷· *. e&û¶πs≥T e&û¶πs≥T ø£ìwü˜ eT÷\ πs≥T Ä<Ûës¡+>± u≤´+≈£î\ ìs¡íj·÷ìøÏ e~* y˚j·T≥+ »]–+~. Á|üuÛÑT‘·«+ @ s¡ø£yÓTÆq s¡TD uÛ≤>∑eTT¬ø’Hê e&û¶ πs≥T ‘·–Z+|ü⁄qT nqTeT‹+∫q#√ Ä $<ÛëqeTTqT nqTdü]+∫ e&û¶ πs≥T¢ ìs¡ísTT+#·ã&ÉTqT. s¡TDeTT ‹]– #Ó*¢+|ü⁄ dü«\Œø±*ø£ ñ|ü|ü]$T‹ ÁøÏ+<ä ô|’ 2e ù|s¡˝À ªmµ qT+&ç ªÇµ es¡ ≈ £ î dü ÷ ∫+∫q $<Û ä + >± bı+~q s¡ T Ddü < ä T bÕj· T eTT qT+&ç rdü T ø=qï Á|ü ‹ $‘YÁ&Üj·T˝Ÿq÷ 12 HÓ\˝À¢|ü⁄ ‹]– #Ó*¢+#ê*. @ dü e Tj· T eTT˝Àq÷ ¬ s ’ ‘ · T s¡ T D U≤‘ê dü T Hêï>± e⁄+&Ée\dæq nedüse¡ TT ˝Ò<Tä . U≤‘ê qT+&ç rj·Tã&çq @ $‘Y Á&Üj·T˝Ÿ ≈£L&Ü 12 HÓ\\≈£î $T+∫ ãø±sTT e⁄+&Ésê<äT. Bs¡øÈ ±*ø£ s¡TD uÛ≤>±ìï kÕ<Ûës¡D+>± s¬ ���’ T· ìs¡«Væ≤+#˚ ø±s¡´ø£\bÕ\T, ô|≥Tºã&ÉT\qT nqTdü]+∫, Á|üdüTÔ‘· e÷s¡Z<äs¡Ùø£ dü÷Á‘ê\ Á|üø±s¡+, 5 dü+ˆˆ˝À|ü⁄ ‹]– #Ó*¢+#ê*. Ä]úø£ düV‰ü j·T+ n+~+#·T u≤´+≈£î\T, yê] $#·øD å£ qT ñ|üj÷Ó –+∫, #˚|{ü qºÏ |üì Ä<Ûës¡+>±, Bs¡øÈ ±*ø£ s¡TD uÛ≤>∑+ ‹]– #Ó*+¢ #·T≥≈£î m≈£îÿe ø±\e´e~Û Çe«e#·TÃ. e÷]®Hé dü«\Œø±*ø£ |ü+≥ s¡TD≤\≈£î |ü+≥ s¡TD≤\ dü÷∫ø£ j·T+<˚ e÷]®Hé bı+<äT |üs∫¡ q ø±s¡D+>±, Á|ü‘´˚ ø£yTÓ qÆ e÷]®Hé rdüTø=qe\dæq nedüs¡+ ˝Ò<äT. Bs¡Èø±*ø£ s¡TD≤\T, ]»sY« u≤´+≈£î ø±˝≤qT>∑TDeTT>± C≤Ø #˚jT· T e÷s¡Z <äsÙ¡ ø±\qT nqTdü]+∫ ñ+≥T+~. Vü‰MT / C≤MTqT ø±˝≤qT>∑TD+>± ]»sY« u≤´+ø˘ C≤Ø #˚jT· T e÷s¡<Z sä Ù¡ ø£ dü ÷ Á‘ê\ Ä<Û ë s¡ + >± C≤MTqT / Vü ‰ MT $<Û ë q+ e⁄+≥T+~. nedüs¡yÓTÆq s¡ø£åD / Vü‰MT / C≤MTqT $<Ûëq+ á ÁøÏ+~ $<Û+ä >± e⁄+≥T+~. neT\T˝À e⁄qï ÄsY_◊ e÷s¡<Z sä Ù¡ ø±\ Á|üø±s¡+, s¡TD |ü]$T‹ \ø£å s¡÷bÕj·T\T ñqïf…‘¢Ì ,˚ |ü+≥ ‘·qU≤. f…Æ n|t |òsü Y ]ø£eØ (nqTdü+<ÛëqyÓTqÆ ‹]– edü÷\T) ñqïf…‘¢Ì ˚ ‘·–q C≤MTqT / Vü‰MT ‘·|Œü ≈£î+&Ü e⁄+&Ü\H˚

‘=\ø£]

dæ)

&ç)

12.

m)

_)

ìã+<Ûqä ˝Ò≈î£ +&Ü, ø±s¡T¶ s¡TD |ü]$T‹ s¡÷. 3 \ø£\å es¡≈L£ u≤´+≈£î\T eT+ps¡T #˚jT· e#·TÃ. |ü+≥ ‘·qU≤ ÁøÏ+<ä s¡÷. \ø£å eT]j·TT nqTdü+<Ûë ì+∫q ‹]– edü÷\T (f…Æ n|t |òüsY ]ø£eØ) øÏ+<ä s¡÷. 3 ˝ø£\å |ü]$T‹ <ë{Ïq s¡TDeTT\≈£î, u≤´+≈£î\T ‘·eT $#·øD å£ ≤~Ûø±sêìï ñ|üj÷Ó –+∫ Vü‰MT / C≤MTqT bı+<äe#·TÃ. ÄHé˝…’Hé <ë«sê uÛÑ÷eTT\ô|’ u≤´+≈£î\T #Ûê]® düèwæº+#·>∑\ kÂø£s´¡ + e⁄qï sêÅcÕº\˝À Ä$<Ûyä TÓ qÆ Vü‰MT / C≤MTqTqT bı+<äe#·TÃ. Ç‘·s¡ n+X¯eTT\T á ÁøÏ+~ n+X¯eTT\T nìï+{Ï˝À $<ÛëHê\T ˇπø s¡ø£eTT>± nqTdü]+#ê*. πø+Á<ä, sêh Á|üuÛÑT‘ê«\T e&û¶ ‘·–Z+|ü⁄ (düu…«+wüHé) ˝Ò<ë düø±\+˝À ‹]– #Ó*+¢ ∫q yê]øÏ Ç#˚à Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\T, u≤´+ø£sT¡ ,¢ s¬ ‘’ T· \≈£î ‘Ó*j·T#˚j÷· *. øπ dædæ bı+~q s¬ ‘’ T· \ |ü+≥\ ;e÷, e´ekÕj·÷düT\Ô ;e÷, e´øÏ>Ô ‘∑ · Á|üe÷<ä ;e÷ eT]j·TT Äs√>∑´ ;e÷ |ü<øä∏ ±\˝À Çwüyº TÓ qÆ ;e÷ kÂø£sê´\qT m+#·Tø√e#·TÃ. (nsTT‘˚ ;e÷ kÂø£s´¡ + n+<äTu≤≥T˝À ñ+&ç eT]j·TT øπ dædæ <ë«sêH˚ ‘êqT m+#·T≈£îqï ;e÷ kÂø£s´¡ eTTq≈£î #Ó*+¢ #·e\dæq Á|”$Tj·T+ #Ó*+¢ #ê*). s¡TD kÂø£s´¡ + ø£*Œ+#˚ u≤´+≈£î\T, ø±s¡T¶ j·T»e÷ìøÏ n+^ø±s¡ jÓ÷>∑´yÓTqÆ yê{≤\ Á|üø±s¡+ Á|”$Tj·T+ kıeTTà øπ dædæ U≤‘ê qT+&ç, ;e÷ ø£+ô|˙\≈£î #Ó*+¢ #ê*. \_Û+#˚ |ü\T s¡ø±\ ;e÷ kÂø£s¡´eTT\qT >∑T]+∫ ø±s¡T¶\T bı+~q ¬s’‘·T\≈£î u≤´+≈£î\T s¡TDeTT\¬ø’ <äs¡U≤düTÔ #˚dTü ≈£îH˚ düeTj·T+˝ÀH˚ ‘Ó*j·TCÒdæ yê] n+^ø±sêìï bı+<ë*. e´ekÕj·T<ës¡T&ÉT >√<ëeTT˝À |ü+≥ ì\« #˚dæq s¡o<äT Ä<Ûës¡+>± s¡TD+ ø±yê\ì ø√]q#√ u≤´+≈£ î \T neT\T˝À e⁄qï $<Û ë q+ eT]j· T T e÷s¡<Z sä Ù¡ ø±\ Á|üø±s¡+ nqTeT‹+#ê*. á $<Ûyä TÓ qÆ s¡TD≤\T eT+ps¡T #˚jT· T düeTj·T+˝À |ü+≥ s¡TD≤\ U≤‘ê≈£î nqTdü+<Ûëq+ #˚j·÷*. >√<ëeTT˝À |ü+≥ ì\« Ä<Ûës¡+>± eT+ps¡T #˚dæq s¡TD $‘·s¡D dü+<äs¡“¤+˝À, ¬s’‘·T ø√]ø£ Á|üø±s¡+, |ü+≥ s¡TD ãø±sTT\qT $TqVü‰sTT+#·Tø√e#·TÃ. Hêu≤s¡T¶ ∫s¡THêe÷:

~ NÛ|tò »qs¡˝Ÿ y˚TH˚»sY, Hêu≤s¡T,¶ Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ ÁbÕ+rj·T ø±sê´\j·T+, 1-1-61, Äغd” Áø±dt s√&é‡, eTTw”sêu≤<é, ôV≤’ <äsêu≤<é-500 020. bò˛Hé: 040`27612640 www.dahd.nic.in, www.nabard.org

dô |ô +º ãsY 2012

29


ôdô|+º ãsY 2012

nqï<ë‘ê! Ä‘·àVü≤‘·´ ˙ düeTdü´qT |ü]wüÿ]+#·<äT!!



Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢ H˚s¡&ç>=+&É eT+&É\+ ‘˚C≤|üPsY≈£î #Ó+~q »ø£ÿ* lqj·T´ (36) nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY 11q #Ó+~q |ü‹Ô s¬ ‘’ T· eTVü≤à<é VüQùd‡Hé (50) nH˚ s¬ ‘’ T· ñ] y˚dTü ø=ì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. ôdô|+º ãsY 8q Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ .  es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢ |üsø ¡ ±\ eT+&É\+ |ü⁄*–\¢ Á>±e÷ìøÏ  Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢ ≈£î+{≤\ eT+&É\+ *+u≤ (¬ø)˝À #Ó+~q øö\T s¬ ‘’ T· u§*¢ sêeTkÕ«$T (45) ôdô|+º ãsY |ü‹Ô¬s’‘·T CÀ>±ú+&˚ XÊ´+sêyé (43) ôdô|º+ãsY 8q 11q |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ .  nq+‘·|⁄ü s¡+ õ˝≤¢ nq+‘·|⁄ü s¡+ s¡÷s¡˝Ÿ eT+&É\+ ∫qï  >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢ neTsêe‹ eT+&É\+ <Ûäs¡DÏø√≥˝À >∑T+≥≈£î #Ó+~q s¬ ‘’ T· #·+Á<ä (35) ≥e÷{≤ kÕ>∑T˝À ùwø˘ ôd<’ Tä \T (50) nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY 8 sêÁ‹ |ü⁄s¡T>∑T\ qwüºb˛sTT ôdô|º+ãsY 11q $wü+ ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. #˚dTü ≈£îHêï&ÉT.  q\¢>=+&É õ˝≤¢ s¡+>∑T+&É≈¢ î£ #Ó+~q n]>√‘·Tyê\ (43)  Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢ HÓHïÓ \ eT+&É\+ >∑T+&É¢ k˛e÷s¡+ nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY 8q Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ . Á>±eT s¬ ‘’ T· ∫+‘·+ lìyêdt (35) ôdô|+º ãsY 15 sêÁ‹  eTVü≤ã÷uŸq>∑sY õ˝≤¢ e&˚¶|ü*¢ eT+&É\+ e#·Ãs¡¢≈£î |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ . lìyêdt #Ó+~q s¬ ‘’ T· {Ï.ás¡qï (32) ôdô|+º ãsY 9q Ä‘·àVü≤‘·´ 6 mø£sê˝À¢ y˚dqæ |ü‹Ô |ü+≥ esê¸\ ø±s¡D+>± |üP]Ô>± #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. HêX¯qyÓTÆ+~. B+‘√ eTqkÕÔbÕìøÏ >∑T¬s’ á #·s¡´≈£î  yÓT<äø˘ õ˝≤¢ ø=+&ÉbÕø£ eT+&É\+ u§u≤“sTT|ü*¢˝À bÕ˝Œ&ܶ&TÉ . eTè‘·T&çøÏ uÛ≤s¡´, ≈£îe÷s¡T&ÉT ñHêïs¡T. j·TTe¬s’‘·T ø£qø£j·T´ (26) ôdô|º+ãsY 9q |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. n|ü\ uÛ≤s¡+‘√  ø£ècÕí õ˝≤¢ ô|qT>∑+∫ Áb˛\T eT+&É\+ yÓ+ø£{≤|ü⁄s¡+˝À e÷<ä\ d”‘êsêeTj·T´ (35) nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY 15 eTqkÕÔbÕìøÏ >∑Ts¬ ’ á #·s´¡ ≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ . sêÁ‹ |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ .  q\¢>=+&É õ˝≤¢ XÊ*>ösês¡+ eT+&É\+ e÷<ësêìøÏ >∑‘· 4 @fi¯ófl>± |ü‹Ô , $T]à |ü+≥\T kÕ>∑T#˚dü÷Ô #Ó+~q |ü‹s¬Ô ‘’ T· H√eTT\ sêeT*+>∑jT· ´ (28) |ü⁄s¡T>∑T e´ekÕj·T+˝À qcÕº\‘√, n|ü\T rs¡Ã˝Òì dæú‹øÏ eT+<äT‘ê– ôdô|+º ãsY 10q Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ . #˚sê&ÉT. 10 >π <Ó\‘√ ∫qï bÕ\&ÓØ’ ì ≈£L&Ü q&ÉT|ü⁄‘T· Hêï, 4 mø£sê\ uÛ÷Ñ $T˝À |ü‹kÔ Õ>∑T #˚dqæ á s¬ ‘’ T· n|ü\T n|ü\T rs¡˝Ò<äT. ‘êC≤>± u≤´+≈£î\T 2.50 \ø£å\ 2 \ø£\å ≈£î #˚s&¡ +É ‘√ eTqkÕÔbÕìøÏ >∑Ts¬ ’ eTs¡D+Ï #ê&ÉT. s¡÷bÕj·T\T yÓ+≥H˚ #Ó*+¢ #·eT+≥÷ H√{°dTü \T C≤Ø  ø£Ø+q>∑sY õ˝≤¢ >∑+;Ûsêe⁄ ù|≥ eT+&É\+ eTT#·Ãs¡≈ ¢ î£ #˚jT· &É+‘√ eTqkÕÔbÕìøÏ >∑Ts¡j÷· ´&ÉT. eTè‘·T&çøÏ uÛ≤s¡´, #Ó+~q j·÷&Üs¡|⁄ü uÛ÷Ñ eTj·T´ (28) nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY eT÷&˚fifl¯ ≈£îe÷s¡T&ÉT, ‘·*<¢ +ä Á&ÉT\T ñHêïs¡T. 10 sêÁ‹ |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ .  e´ekÕj·T+˝À qcÕº\T e∫à 2 \ø£å\ s¡÷bÕj·T\T n|ü\T #˚jT· &É+‘√ eTqkÕÔbÕìøÏ >∑Ts¬ ’ s¬ ‘’ T· á #·s´¡ ≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ .  Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢ ìs¡à˝Ÿ eT+&É\+ eTTõZ Á>±e÷ìøÏ #Ó+~q >√˝§ÿ+&É Hêsêj·TD (55) nH˚ s¬ ‘’ T· ôdô|+º ãsY 11q ñ] y˚dTü ø=ì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT.  q\¢>=+&É õ˝≤¢ ‹|üŒ]Ô eT+&É\+ dæ˝≤sY $Tj·÷ >∑÷&˚ìøÏ 30 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012

Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îqï ¬s’‘·T ≈£î≥T+u≤\≈£î J.y√ HÓ+. 421 Á|üø±s¡+ yÓ+≥H˚ |ü]Vü‰s¡+ #Ó*¢+#ê*. Äj·÷ ≈£î≥T+u≤\≈£î uÛÑs√kÕ Çyê«*.


>=Á¬s\T, y˚Tø£\˝À e#˚à ÁbÕD≤+‘·øy£ TÓ qÆ »ãT“\T ` ìyês¡D &܈ˆ kÕ>∑] sê+<ëdt, Ä+Á‘· Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝Àì ø=ìï õ˝≤¢˝˝À >=Á¬s\˝À ˙*Hê\Tø£, >=Á¬s\T` y˚Tø£\˝À |æ|æÄsY »ãT“\T Á|üdüTÔ‘·+ Á|üã*q≥T¢ ‘Ó\TdüTqÔ ï~. yê{Ï ìyês¡D≈£î yÓ+≥H˚ #·s´¡ \T #˚|{ü ≤º*.



˙*Hê\Tø£ / eT÷‹yê|ü⁄ »ãT“ k˛πø |üX¯óe⁄\T:



á yê´~Û Á|ü<ëÛ q+>± >=Á¬s\≈£î, y˚Tø£\≈£î edüT+Ô ~. »ãT“ k˛πø ø±\+: @ ø±\+˝ÀHÓH’ ê sêe#·TÃ. (Ä>∑dTü º ` &çôd+ãsY es¡≈î£ m≈£îÿe>± edüT+Ô ~)

\ø£åD≤\T:        

»«s¡+ edüT+Ô ~. (41 ôd+{°Á>π &é qT+&ç 43 ôd+{°Á>π &é) XÊ«dü |”\Ã&É+˝À Çã“+~>± ñ+≥T+~. eTT≈£îÿ ˝À|ü\ mÁs¡>± m+&ç b˛e&É+, ô|<ë\yê|ü⁄, #Óe⁄\T m+&çb˛e≥+, mÁs¡|ü&É&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. H√{Ï ˝À|ü\, Hê*ø£ MT<ä ≈£îs¡T|ü⁄\T, ≈£î[flq e÷+dü+ ñ+≥T+~. Hê\Tø£ ˙\+ s¡+>∑T˝ÀøÏ e÷]b˛‘·T+~. eT&ÉeT #·T≥÷º ≈£îs¡T|ü⁄\T ø±e&É+ e\¢ ≈£î+≥T‘·T+~. ∫qï |æ\˝¢ ‘’… ˚ á »ãT“ e\¢ eTs¡D+Ï #·e#·TÃ. ø±s¡D≤\T, yê´|æÔ: á yê´~Û yÓs’ d¡ t e\¢ edüT+Ô ~. á yÓ’s¡dt <√eT˝À¢ ñ+≥T+~. <√eTø±≥T <ë«sê Ç~ X¯Øs¡+˝ÀøÏ Á|üy˚•düTÔ+~.

eTT+<äT C≤Á>∑‘·Ô: 

»ãT“ k˛øÏq |üXó¯ e⁄\qT ‘·øÿÏ q |üXó¯ e⁄\ qT+&ç $&ç>± ñ+#ê*. #·T≥Tº|øü ÿ£ \ ÁbÕ+‘ê\˙ï ˙s¡T ì\e≈£î+&Ü X¯óÁuÛ+Ñ >± ñ+#ê*. <√eT\T sê≈£î+&Ü y˚bÕ≈£î‘√ bı>∑ô|{≤º*.

ø=ã“] q÷HÓ 1 #Ó+#ê, düTqï|ü⁄ ‘˚≥ 1 #Ó+#ê ø£*|æ Hê*ø£ MT<ä, ô|<ë\MT<ä sêj·÷*. s√E≈£î ˇø£kÕ] #=|üq 3 s√E\T sêj·÷*. |üXó¯ e⁄qT C≤Á>∑‘>Ô· ± #·÷düTø√+&ç. y˚Tj·T&ÜìøÏ yÓT‘·{Ô Ï y˚T‘· Çe«+&ç. á>∑\T yê\≈£î+&Ü |ü⁄+&É¢ MT<ä y˚|ü q÷HÓ sêj·T+&ç.

¨$TjÓ÷|ü‹‘√ |üXó¯ yÓ<’ ´ä +: ñ<äj·T+: møÏHw˚ j æ ÷· 200, yÓTsYÿkÕ˝Ÿ 200, ÄdæeT+ kÕ+ø£yº Té 200 `1 $T.©. yÓyTÓ sÆ ê˝Ÿ˝À ø£\bÕ*. eT<Ûë´Vü≤ï+: s¡Tdt{≤ø˘‡ 200 sêÁ‹: |ü\‡{Ï˝≤¢ 200 qj·T+ nj˚T´<ëø± ô|’ yÓ÷‘ê<äTqT ø=qkÕ–+#·+&ç. Á|ü<∏äeT ∫øÏ‘·‡ ‘·s¡Tyê‘· |üX¯óe⁄qT <ä>∑Zs¡˝Àì |üX¯ó e⁄\ ÄdüŒÁ‹øÏ rdüT≈£îyÓfi¯fl+&ç. Ç+^¢wüß eT+<äT\ ∫øÏ‘·‡ ‘=+<äs>¡ ± qj·T+ ø±e&ÜìøÏ düV‰ü j·T|ü&TÉ ‘·T+~.

|æ|Äæ sY/ |ô <äk› ˛s¡TŒ 

|æ|æÄsY ˝Òø£ k˛s¡TŒ yê´~Û y˚Tø£\T >=Á¬s\˝À e#˚à rÁeyÓTqÆ n+≥Tyê´~Û. »ãT“k˛πø |üX¯óe⁄\T: y˚Tø£\T, >=Á¬s\T. »ãT“k˛πø ø±\+: m≈£îÿe>± esê¸ø±\+ yÓTT<ä{À¢ edüT+Ô ~.

\ø£åD≤\T:  

u≤>± m≈£îÿe »«s¡+ ø£qTï, eTT≈£îÿ qT+&ç ˙s¡T ø±s¡T‘·T+~. ‘·sê«‘· n~  |üdüT|ü⁄ s¡+>∑T˝ÀøÏ e÷s¡T‘·T+~.  »«s¡+ e∫Ãq 2`3 s√E\≈£î bÕs¡T&ÉT yÓTT<ä\e⁄‘·T+~.  #ê˝≤ m≈£îÿe kÕs¡T¢ |ü⁄Ás¡Tø=&É‘êsTT. bÕs¡T&ÉT˝À s¡ø+Ô£ , Á|ü<∏äeT ∫øÏ‘·‡: õ>∑T≥ ñ+&ç <äTsê«düq>± ñ+≥T+~. »«s¡+ ø√dü+ á ÁøÏ+~ ∫øÏ‘‡· #˚j÷· *.  ‘·sê«‘· #·sà¡ + MT<ä, ô|<ë\ MT<ä eT÷‹ #·T≥Tº bı≈£îÿ\T  H˚πs&ÉT #Óø£ÿ 100 Á>±eTT\T, ‘·T\dæ Ä≈£î\T 50 @s¡Œ&É‘êsTT. Á>±eTT\T, H˚\y˚eTT Ä≈£î\T 50 Á>±eTT\T ø£*|æ q÷]  #·÷&ç‘√ ñqï Jyê\˝À |æ+&É+ |ü&bç ˛‘·T+~. eTT<ä› #˚j÷· *. á eTT<äq› T s√E≈£î ˇø£kÕ] eT÷&ÉT  \ø£ å D ≤\T ø£ q ã&ç q yês¡ + s√E\˝À Jyê\T s√E\T ‹ì|æ+#ê*. #·ìb˛‘êsTT. »ãT“ #˚dæq Jyê\qT eT+<ä qT+&ç  150 Á>±eTT\ yê$˝≤≈£î, 100 Á>±eTT\ y˚bÕ≈£îqT y˚sT¡ #˚j÷· *. ˇø£ ©≥s¡T ˙{Ï˝À eT]–+#·+&ç. ˙s¡T ns¡ ©≥s¡T nj˚T´ <ëø± eT]–+∫, #·˝≤¢s¡Ã+&ç. ¬s+&ÉT >±¢düT\T ø±s¡D+: yÓ’s¡dt (ns¡©≥s¡T #=|üq) s√E≈£î ¬s+&ÉT kÕs¡T¢ eT÷&ÉT eTT+<äT C≤Á>∑‘·Ô\T: |æ.|æ.ÄsY. {°ø± »qe] ` |òÁæ ãe] HÓ\˝À¢ y˚sTT+#ê*. s√E\T ‘ê–+#ê*. Á|ü<∏äeT ∫øÏ‘·‡: »«sêìøÏ, ˙* Hê\Tø£ »ãT“øÏ Ç∫Ãq yÓ<’ ´ä + H√{Ï˝À |ü⁄+&É≈¢ î£ #˚ j · ÷ *. yÓ + ≥H˚ <ä > ∑ Z s ¡ ˝ Àì |ü X ¯ ó yÓ ’ < ä T ´&ç ì  bı{≤wæjT· + |üsêà+>∑H{˚ Ÿ‘√ H√{Ïì ø£&>É ±*. dü+Á|ü~+#ê*. yÓ÷‘ê<äT: ã¬ø{Ÿ ˙fi¯fl˝À ∫{Ïø¬ &ÉT bÂ&ÉsY ø£\bÕ*.  31 ‘=\ø£] dô |ô +º ãsY 2012


Ç+^¢wt ù|s¡T: k˛ºHé ÁuÒø£sY XÊÅd”Ôj·T HêeT+: |òæ˝≤¢+<ÛäHé HÓ’s¡÷Ø ≈£î≥T+ã+: j·T÷`bò˛]“j˚Tùd H˚\ ñdæ] Ç+#·T$T+#·T ns¡ MT≥s¡T m‘·TÔ es¡≈£î ô|]π> @ø£ yê]¸ø£ yÓTTø£ÿ. |üÁ‘ê\T ∫qï$>±, Bs¡È #·‘T· s¡ÁkÕ ø±s¡ + ˝À ñ+{≤sTT. |ü ⁄ cÕŒ\T ∫qï$>±, ‘Ó \ T|ü ⁄ , ˝Ò ‘ · Ä≈£î|ü#÷ s¡+>∑T˝À ñ+{≤sTT. Åd,Ô” |ü⁄s¡Twü |ü⁄cÕŒ\T y˚sπ «s¡T>±

X¯ ø Ï Ô ñqï≥T¢ &܈ˆ ø£ H êï (ñ‘· Ô s ¡ Á|ü < ˚ X Ÿ 2003) |ü]XÀ<Ûäq\‘√ ìs¡÷|æ‘·yÓTÆ~. 2. <√eT\ Á>∑T&Éq¢ T eT]j·TT ˝≤sê«\qT ìs¡÷à*+#˚ >∑TD+ H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿ Á<ëeD≤ìøÏ ñ+<äì &܈ˆ >√$+<ä sê»Hé (‘· $ Tfi¯ H ê&É T 2011) |ü ] XÀ<Û ä q \T dü÷∫düTÔHêïsTT. 3. H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿ Á<ëeD≤ìøÏ ù|qTã+ø£, ‘êeTs¡|⁄ü s¡T>∑T, s¡d+ü |”˝ÃÒ |ü⁄s¡T>∑T\qT ìyê]+#˚ X¯øÔÏ ñqï≥T¢ &܈ˆ s¡|òüTTHê<∏é |ü]XÀ<Ûäq\T ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. 4. á yÓ T Tø£ ÿ ø£ c Õj· ÷ ìï |ü X ¯ ó e⁄\≈£ î e#˚ à |ü ⁄ +&É ¢ ìyês¡D˝À ≈£L&Ü ñ|üjÓ÷–+#·e#·Ãì &܈ˆ >±Á_ (2008) |ü]XÀ<Ûäq\T ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. á yÓTTø£ÿô|’ Ç+ø± |ü]XÀ<Ûäq\T »s¡>∑e\dæ ñqï~. Çìï Á|üj÷Ó »Hê\T ñqï H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿqT s¬ ‘’ T· \T ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+˝À ñ|üjÓ÷–+#·Tø√e\dæq nedüs+¡ m+‘ÓH’ ê ñ+~.  32 dô |ô +º ãsY 2012

≈£DT|ü⁄\ qT+&ç @s¡Œ&É‘êsTT. |ò˝ü ≤\T >∑T+Á&É+>± ñ+&ç yÓTT<ä≥ ˝Ò‘· Ä≈£î|ü#·Ã s¡+>∑T˝À ñ+&ç, Áø£y˚TD≤ q\¢>± e÷s¡‘êsTT. ‘=\ø£] esê¸\T |ü&çq yÓ+≥H˚ $‘·ÔHê\ qT+∫ yÓTTø£ÿ\T >∑T+|ü⁄\T >∑T+|ü⁄\T>± yÓTT\¬ø‘·TÔ‘êsTT. \_Û+#˚ Á|ü<˚XÊ\T: á yÓTTø£ÿ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ n+‘·{≤ ;&ÉT uÛ Ñ ÷ eTT˝À¢ q ÷, |ü + ≥bı˝≤\˝Àq÷, ø=~› > ± ‘˚ e T ñqï ÁbÕ+‘ê\˝Àq÷ ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ>± ô|s¡T>∑T‘·T+~. á yÓTTø£ÿ nìï uÛ≤>±\qT yÓ<’ ´ä |üs+¡ >± ñ|üj÷Ó – kÕÔsT¡ . á yÓTTø£ÿ ø£cÕj·÷ìï ø±yÓTs¡¢ yê´~Û ìyês¡D˝À ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. #·s¡à yê´<ÛäT\ ìyês¡D˝À ≈£L&Ü yê&ÉT‘ês¡T. s¡ k Õj· T q |ü < ësêú \ T: H˚ \ ñdæ ] yÓ T Tø£ ÿ ˝À |ò æ ˝ ≤¢ + ~Û d t , ôV≤’ b˛ô|˝ò ≤¢+ &ÛHç ,é ìsê+|òHæ ,é {≤ìHé\T, kÕb˛ìHé, ù|e¢ò HêsTT&é‡ e+{Ï nH˚ø£ s¡kÕj·Tq |ü<ësêú\T+{≤sTT. e´ekÕj·T+˝À H˚\ ñdæ] ñ|üjÓ÷>±\T: H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿ˝À ñqï s¡kÕj·THê\T ø°≥ø±\≈£î n_Ûeè~∆

‘=\ø£]

ìs√<Ûäø£+>± eT]j·TT ÁøÏ$Tdü+Vü‰ø£s¡+>± |üì#˚kÕÔsTT. H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿqT $$<Ûä s¡ø±\ Ä≈£î\ ø£cÕj·T+ ‘·j·÷Ø˝À ñ|üj÷Ó –+#·e#·TÃ. $$<Ûä s¡ø±\ Ä≈£î\ ø£cÕj·T+ |ü⁄s¡T>∑T\ô|’ ˇø£ X¯øÏÔe+‘·yÓTÆq ø°≥ø£ HêX¯ì>± |üì#˚dæ |��⁄s¡T>∑T\qT düeTs¡∆e+‘·+>± n<äT|ü⁄˝À ñ+#·T‘·T+~. 1. H˚\ ñdæ] yÓTTø£ÿ Á<ëeD≤ìøÏ $‘·qÔ ì\«˝À Ä•+#˚ mÁs¡ |æ+&ç |ü⁄s¡T>∑T (Red Flour Beetle)\qT ìyê]+#˚


Á|üXï¯ : ªªø√&çÁ>∑T&ÉT,¢ ìeTàs¡d+ü Á<ëeD+µµ ‘·j÷· s¡T #˚ùd $<Ûëq+ eT]j·TT yê&˚ |ü<䛑·T\qT ‘Ó\|ü+&ç? mdt. >√bÕ\ø£èwüí, l<ÛäsY, sêCÀ˝Ÿ eT+&É\+, ‘·÷.>√.õ˝≤¢. »yêãT: ø√&çÁ>∑T&ÉT¢ ìeTàs¡dü+ Á<ëeD+ |ü+≥\≈£î ˇø£ {≤ìø˘˝≤ |üì#˚dæ |üP‘·, |æ+<Ó sê*b˛≈£î+&Ü ø±bÕ&É T ‘· T +~. Ç+‘˚ ø ±≈£ î +&Ü á Á<ëeD+ ñ|üj÷Ó –+∫ ≈£Ls¡>±j·T |ü+≥\T, |ü+&É¢ ‘√≥\˝À HêD´yÓTqÆ ñ‘·Œ‘·T\Ô qT bı+<äe#·TÃ.

 

 

ø±e\dæq |ü<ësêú\T: ø√&ç Á>∑T&ÉT¢ ` 10 ìeTàs¡d+ü ` Á>∑T&ÉT¢ eTTìπ>+‘·· (düTe÷s¡T ns¡©≥s¡T) yÓ&˝É ≤Œ{Ï eT÷‹>∑\ >±E d”kÕ ` 1 q˝¢u\… +¢ ` 250 Á>±eTT\T #˚‹ >√¢d(t bÕ¢døºæ ˘ #˚‹ ‘=&ÉT>∑T) ` 2  









ø√&çÁ>∑T&ÉT¢ d”kÕ˝À C≤Á>∑‘>Ô· ± |ü>\∑ ≈£î+&Ü neT]à Á>∑T&ÉT¢ eTTìπ>+‘· es¡≈î£ ìeTàs¡d+ü b˛j·÷*. Á>∑T&É¢ ô|q’ ìeTàs¡d+ü ø£˙dü+ ˇø£ n+>∑Tfi¯+ e⁄+&Ü*. eT÷‘· ô|≥º>±H˚ Á>∑T&É¢˝À qT+∫ >±* ãj·T≥≈£î sêe&É+, ãT&É>\∑ <ë«sê >∑eTì+#·e#·TÃ. Á|ü‹ s√p eT÷‘·rdæ Á>∑T&Éô¢ |q’ s¡d+ü ñqïB ˝ÒìB #·÷dæ, ˝Òì jÓT&É\ eTs¡\ ø=+#Ó+ ìeTàs¡dü+ b˛j·÷*. á $<Û+ä >± 10 s√E\ es¡≈L£ #˚dæ 11e s√Eq bÕ¢dæºø˘ –HÓï˝À >∑T&É¢ Á<ëeD≤ìï b˛dæ #˚‹øÏ >√¢dt ‘=&ÉT>∑Tø=ì u≤>± |ædøü ±*. á $<Û+ä >± u≤>± |ædøæ qÏ ‘·sê«‘· |ü\T#·{Ï >∑T&É˝¶ À Á<ëeD≤ìï e&ÉuÀdæ <ëìøÏ 250 Á>±eTT\ q\¢u\… +¢ ø£\bÕ*. á Á<ëeD≤ìï X¯óÁuÛ|Ñ sü ∫¡ q >±E d”kÕ˝À

‘=\ø£]

ø£≥Tºø√yê*.

dü÷#·q: 



‘·j·÷Ø $<Ûëq+:

>±* ‘·>\∑ ≈£î+&Ü eT÷‘· _–+#ê*. á Á<ëeD+ düTe÷s¡T 2 HÓ\\ es¡≈£î ì\« ñ+≥T+~. 250`300 $T.©. ø√&ç >∑T&ÉT,¢ ìeTàs¡d+ü Á<ëeD≤ìøÏ 100 ©≥s¡¢ ˙{Ïì #˚sêÃ*. Ç~ düTe÷s¡T ˇø£ mø£sê≈£î dü]b˛‘·T+~. á Á<ëeD≤ìï kÕj·T+Á‘·+ y˚fi˝¯ À |ü+≥ô|’ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *. á Á<ëeD+ #ê˝≤ |ò÷ü f…qÆ yêdüq‘√ ñ+≥T+~. n+<äTe\¢ ñ|üj÷Ó –+#˚ eTT+<äT eTT≈£îÿ≈£î >∑T&Éq¶ T





dô |ô +º ãsY 2012

ø√&ç >∑T&ÉT,¢ ìeTàs¡d+ü Á<ëeD+ ªªm$TH√j·÷dæ&µé µ>± |üì#˚d,æ yÓTTø£ÿ Äs√>∑´+>± ô|s¡T>∑T≥≈£î ø±e\dæq Ábı{°qq¢ T n+~düT+Ô ~. á Á<ëeD≤ìï nìï ≈£Ls¡>±j·T |ü+≥\˝Àq÷, |ü+&É¢ ‘√≥\˝Àq÷ ñ|üj÷Ó –+#·e#·TÃ. |ü+≥ ø±\+˝À 2`3 kÕs¡¢ es¡≈£L 15 s√E\ e´e~Û˝À |ü+≥ô|’ |üP‘· düeTj·T+˝À |æ∫ø±Ø #˚dæ eT+∫ |ò*ü ‘ê\T bı+<äe#·TÃ. á Á<ëeD+ ñ|üj÷Ó –+∫ ìeTà, ã‘êÔsTT |ü+&É¢ ‘√≥\˝À HêD´yÓTqÆ |ü+&Éq¢ T ñ‘·Œ‹Ô #˚dTü HÔ êïs¡T. (¬s‘’ T· \ nqTuÛeÑ +)

33


Printed and Published by GV Ramanjaneyulu on behalf of Centre for Sustainable Agriculture, 12-13-445, St. No:1, Tarnaka, Secunderabad 500 017 at Navya Printers, Raj Bhavan Road, Somajiguda, Hyderabad Editor: GV Ramanjaneyulu


September 2012