Issuu on Google+


yês¡Ô

ôV’≤<äsêu≤<é˝À e÷sYà m¬>H’ dÓ ºt yÓ÷HéXÊ+{À

Á|ü|+ü #·+˝À¬ø˝≤¢ n‹ô|<ä› e´ekÕj·T yê´bÕs¡ ø£+ô|˙ yÓ÷HéXÊ+{À. nyÓT]ø±≈£î #Ó+~q á ø£+ô|˙ Á|ü|+ü #· yê´|ü+Ô >± 95 XÊ‘·+ $‘·qÔ yê´bÕsêìï ìj·T+Á‹düTqÔ ï~. nH˚ø£ <˚XÊ\˝À yÓ÷HéXÊ+{À Äj·÷ Á|üuTÑÛ ‘ê«\ô|’ ˇ‹Ô&ç rdüT≈£îe∫Ã, \+#ê*∫à »qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\qT Á|üyX˚ ô¯ |&ÉT‘·Tqï~. nH˚ø£ nÁø£e÷\≈£î yÓ÷kÕ\≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·÷ ¬s’‘·T\ $‘·Ôq kÕs¡«uÛÖeT‘ê«ìï <Óã“rdüTÔqï~. n+<äTπø yÓ÷HéXÊ+{ÀøÏ e´‹πsø£+>± 71 <˚XÊ\˝À nø√ºãsY 12e ‘˚Bq e÷sYà m¬>H’ dÓ ºt yÓ÷Hê‡+{À nH˚ ñ<ä´eT+ »]–+~. Ç+<äT˝À uÛ≤>∑+>± ôV’≤<äsêu≤<äT q>∑s+¡ ˝À Á|üC≤ ñ<ä´e÷\ C≤rj·T y˚~ø£ (j·THé.m.|æ.m+.) s¬ ‘’ T· dü«sê»´y˚~ø£, #˚‘H· ê kıôd{’ ,° dü<sä H¡ é j·÷ø£Hå é ÄHé C…H{Ó øÏ ˘ Ç+õ˙]+>¥ dü+dü\ú T ø£\dæ nø√ºãs¡T 2e ‘˚B qT+&ç 12 e ‘˚B es¡≈î£ $$<Ûä ø±s¡´Áø£e÷\T ìs¡«Væ≤+#êsTT.

»qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\T e<äT!› yÓ÷HéXÊ+{À e<äT!› nH˚ ìHê<ä+‘√ nø√ºãs¡T 2e ‘˚Bq ôV≤’ <äsêu≤<äT˝À Á|ü»\˝À ne>±Vü≤q ô|+#·{≤ìøÏ {≤+ø˘ã+&éô|q’ s¬ ‘’ T· \T, ñ<ä´eTø±s¡T\T, dü+düú\ Á|ü‹ì<ÛäT\T ù|¢ø±s¡T¶\T, u≤´qs¡¢‘√ Á|ü<sä Ù¡ q ìs¡«Væ≤+#ês¡T. ø£s|¡ Áü ‘ê\T |ü+#ês¡T. nø√ºãs¡T 3e ‘˚Bq ìC≤+ ø±˝Òõ˝À bÕsTT»Hé ÄHé bÕ¢≥sY nH˚ dæìe÷qT Á|ü<]ä Ù+#ês¡T. Ä ‘·sê«‘· nø£ÿ&É bÕ˝§Zqï $<ë´s¡Tú\T »qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\T, yÓ÷HéXÊ+{À ø£+ô|˙\ >∑T]+∫ #·]Ã+#ês¡T. nø√ºãs¡T 9e ‘˚Bq düT+<äsj ¡ T· ´ $C≤„q øπ +Á<ä+˝À s¬ ‘’ T· dü+|ò÷ü \T, Á|üC≤ dü+|ò÷ü \ düuTÑÛ ´\T, e´ekÕj·T XÊÅdyÔü ‘˚ \Ô· T, $<ë´s¡T\ú T, MT&çj÷· Á|ü‹ì<ÛTä \‘√ sö+&é fÒãT˝Ÿ düe÷y˚X+¯ »]–+~. á düe÷y˚X+¯ »qT´e÷]Œ&ç |ü+≥\qT <˚X+¯ ˝ÀøÏ nqTeT+‹+#·sê<äì, Áu≤jYT_\T¢qT ñ|üdü+Vü≤ ]+#ê\ì rsêàq+ #˚d+æ ~. nø√ºãsY 12e ‘˚Bq ñ<äjT· + 7 >∑+≥\≈£î ìC≤+ ø±˝ÒJ qT+&ç |ü{≤Hé #ÓsT¡ ˝Àì ÇÁøÏkÕ{Ÿ es¡≈î£ ôdø’ ˝Ï Ÿ sê´© »]–+~. sê´© e÷s¡+Z ˝À ã+C≤sê Væ≤˝Ÿ‡˝À e⁄qï yÓ÷Hê‡+{À ø±sê´\j·T+ e<ä› sê´©˝À bÕ˝§Zqï yês¡T u…s’ êƒ sTT+#ês¡T.


1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 ravi@csa-india.org 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 1234567890123456789012345678901212345 www.tolakari.com 1234567890123456789012345678901212345

‘=\ø£] qe+ãsY 2013

dü+|ü⁄{Ï : 2 dü+∫ø£ : 6

yÓ\ : 15/`

dü+bÕ<ä≈£î\T

&܈ˆ õ.$.sêe÷+»H˚j·TT\T düVü≤ dü+bÕ<ä≈£î\T

ø£HïÓ >∑+{Ï s¡$

bò˛Hé: 9912928422 dü+bÕ<äø£ es¡Z+

&܈ˆ {Ï.m.$.mdt. s¡|Tüò THê<∏é õ. #·+<Á Xä K‚ sY &܈ˆ õ. sê»X‚KsY &܈ˆ C≤ø°sY VüQùd‡Hé |ü_¢wüsY   Á|æ+≥sY

m+. ©˝≤ | Á kü Õ<é eTTÁ<Dä

qe´ | Á +æ ≥sY‡, ôV≤’ <äsêu≤<é. $esê\≈£î

m&ç≥sY, ‘=\ø£]

12`13`445, M~Û HÓ+. 1, ‘êsêïø£, dæøÏ+Á<ëu≤<é ` 500 017 bò˛Hé: 040-27014302 / 7735

˝À|ü* ù|J˝À¢ 1. dü+bÕ<äø°j·T+....................................................................... ¬ø.s¡$ 2 2. Á|üø£è‹ yÓ’|ü]‘·´+ ` ô|’*Hé ‘·TbÕHé, áXÊq´ s¡T‘·T|üeHê\ uÛ≤Ø esê¸\T, eTTdüTs¡T‘√ rÁe+>± qwüºb˛sTTq sêh ¬s’‘ê+>∑+ ` Á|üuÛÑT‘·«+ ‘·ø£åD+ düŒ+~+#ê*..................¬ø. s¡$ 3 3. Á|üø£è‹ yÓ’|ü]‘ê´\‘√ sêÅcÕºìøÏ rÁeqwüº+ ........................................¬ø. s¡$ 4`5 4. uÛÑ÷kÕs¡ eè~∆øÏ &ÉãT˝Ÿ &ç–Z+>¥ |ü<ä∆‹ ...................................... ‘=\ø£] &Ódtÿ 5 5. ø±s=Œπs{Ÿ\ ø√düy˚T ø=‘·Ô uÛÑ÷ùdø£s¡D #·≥º+ ............................... |æ.$. s¡eTD 6`9 6. ùd+Á~j·T |ü<ä∆‹˝À m+&ÉT $Ts¡|ü kÕ>∑T .................................. mdt. »Hês¡úHé 10 7. ¬s’‘·T\T s¡øÏå+#·Tø√yê*‡q yÓTTø£ÿ\T ªªyÓ+|ü*µµ ............. &܈ˆ {Ï.m.$.mdt.s¡|òüTTHê<∏é 11 8. >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ‘√ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷Ø............................................... 12`13 &܈ˆ {Ï. sê+Á|üø±wt, &܈ˆ j·T+. e÷<Ûä$, &܈ˆ j·T+. j·÷ø±Á~ eT]j·TT ¬ø. s¡$ 9. eq´ÁbÕDT\ <ë&ç˝À |ü+≥\T, eTqTwüß\T, |üX¯óe⁄\ ÁbÕDqcÕºìøÏ .................. qwüº|ü]Vü‰sêìï Ç#˚à Jy√ HÓ+. 90 ....................................... ‘=\ø£] &Ódtÿ 14 10. sêh+˝À $<äT´‘·H dü+øå√uÛÑ+ ` k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T¢ .......... _. u≤\>∑+>±<Ûäs¡ Hêj·Tø˘ 15`16 11. ªdü«j·T+ ø£èwæµ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷Ø πø+Á<ä+ ......................... j·÷<äe ¬s&ç¶ 17`18 12 eTq #˚‘·T˝À¢H˚ eTq Äs√>∑´+ ªª∫s¡T<ÛëHê´\‘√...µµ ......................... ~H˚wt. msYÔ 19 13. ªªø£˙dü y˚‘·q+ ≈£L©\ Vü≤≈£îÿµµ .......... ñbÕ~Û Vü‰MT |ü<∏äø£+˝À y˚‘·q+ 137 qT+&ç 175 s¡÷ˆˆ ô|+#ê* ........................................................ ‘=\ø£] &Ódtÿ 20 14. ªÁ<äy√´\“D+µ ˝…øÏÿ+#·&É+˝À ˝ÀbÕ\T................................. mdt. y˚DT>√bÕ˝Ÿ 21`22 15. »Hês√>±´ìøÏ »q]ø˘ eT+<äT\T ...................................... $q $C≤„q y˚~ø£ 23`24 16. kÕ>∑Ts¡+>∑+˝À ø=qkÕ>∑T‘·Tqï $cÕ<ë\T ................................. ‘=\ø£] &Ódtÿ 25 17. uÛÑ÷ |ü]$T‹ m+‘· ñ+&Ü*!! ...............................` |æ.j·Tdt.n»jYT ≈£îe÷s 26`27 18. ¬s’‘·T <ä+|ü‘·T\T Hê>∑s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT eT]j·TT dü‘·´e‹ >±s¡¢‘√ ...................... ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+ô|’ eTTU≤eTTœ ..................................... ‘=\ø£] &Ódtÿ 28`29 19. eTVæ≤fi¯\T uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T ` ÄVü‰s¡ kÕs¡«uÛÖeT‘·«+ .......................... ÄXÊ\‘· 30`31

|ü˝…¢ ¬s’‘·T≈£î ù|>∑Tã+<Ûä+ ` ¬s’‘·T |ü˝…¢≈£î n$T]q n+<ä+ >∑÷q≈£î >∑T¬øÿ&ÉT ˙fi¯ófl‘ê– |ü+≥qT |ü\e]+∫H√&ÉT ø£+{Ï\ |ü⁄]ø£≥Tº≈£î+{≤&ÉT ô|’s¡TøÏ |ü#·Ã<äHêìï

bı˝≤ìøÏ Ç+Á<ä <ÛäqTdüT‡qT |æø£ÿ\ dü‘·TÔe‘√ n~› Á|üø£è‹ n+<ë\T>± e÷]Ãqyê&ÉT Çs¡>ã∑ +&çq mHÓïÌ e+>∑T‘ê&ÉT

- n\

‘=\ø£] e÷dü |ü‹Á ø£˝À |Á #ü T· ]+#˚ yêDÏ»´ |Á øü ≥£ q\˝Àì n+XÊ\qT ns¡+ú #˚dTü ø=ì, |ü]o*+#·Tø=ì, ìsê∆]+#·Tø=ì ñ|üj÷Ó –+#·Tø√>∑\s¡ì ø√s¡T‘·THêïeTT. `Á|+æ ≥sY   |ü_w¢ sü Y ‘=\ø£]

1

qe+ãsY 2013


dü+bÕ<äø°j·T+

düeTÁ>∑ e´ekÕj·T ã&Ó®{Ÿ ø√dü+ eTq Á|üj·T‘êïìï rÁe+ #˚<ë›+

Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± $<ÛëHê\ s¡÷|üø£\ŒqqT Á|üuÛ≤$‘·+ #˚ùd+<äT≈£î n‹ ô|<ä› e´ekÕj·T yêDÏ»´ ãVüQfi¯ C≤‹ ø£+ô|˙\T, ≈£L≥eTT\T @sêŒ≥T #˚dTü ≈£îqï Á|ü|+ü #· e´ekÕj·T y˚~ø£ s¬ +&ÉT dü+e‘·‡sê\≈£î ˇø£kÕ] dü<dä Tü ‡ »s¡T|ü⁄≈£î+≥T+~. nsTT‘˚ á dü+e‘·‡s¡+ qe+ãsY 4 qT+&ç 7e ‘˚B es¡≈î£ ôV≤’ <äsêu≤<äT˝À »s¡T>∑T‘·Tqï dü<dä Tü ‡≈£î Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ Á|üuTÑÛ ‘·«+ düV≤ü ìs¡«Vü≤D #˚jT· ≥+ ÄX¯Ãs¡´+ ø£*–düTqÔ ï~. á dü<dä Tü ‡ o]¸ø£ ªªdüTdæsú y¡ TÓ qÆ uÛ$Ñ wü´‘·TÔ ø√dü+ e´ekÕj·÷ìï |ü⁄qs¡«´ed”øú ]£ +#·≥+, ∫qï, düqïø±s¡T s¬ ‘’ T· \ ô|’ øπ +ÁBø£sD ¡ µµ nì ñqï|üŒ{Ïø° Á|ü|+ü #· e´ekÕj·T düeTdü´\≈£î ãVüQfi¯ C≤‹ ø£+ô|˙\T ‘·eT dü«+‘· |ü]cÕÿsê\qT eTT+<äT≈£î ‘˚e{≤ìøÏ Á|üjT· ‹ïdüTqÔ ï≥T¢ dü<dä Tü ‡ mC…+&Ü <ë«sê düŒwüeº Te⁄‘·Tqï~. á dü<dä Tü ‡ ø±s¡´ìsê«Vü≤ø£ ø£$T{° düeTq«j·T ø£s>Ô¡ ± e⁄qï Ábıô|dò sü Y n˝≤Ôdt C≤qj·T´ Ç{°e\ sêJHêe÷ #˚jT· ≥+‘√ dü<dä Tü ‡ mC…+&Ü ‘·j÷· Ø˝ÀH˚ nH˚ø£ n+‘·s‘Z¡ · yÓs’ T¡ <Ûë´\Tqï≥T¢ ‘Ó\TdüTqÔ ï~. á dü<dä Tü ‡ ∫qï s¬ ‘’ T· \ Á|üj÷Ó »Hê\qT eTT+<äT≈£î rdüTø¬ fi‚fl~>± ø±ø£ ø±s√Œπs{Ÿ ø£+ô|˙\≈£î ˝≤uÛ+Ñ ø£*–+#˚~>± ø£ì|ædTü qÔ ï~. sêh+˝À ∫qï, düqïø±s¡T e´ekÕj·÷ìï |ü{wÏ |ºü ]ü #˚ $<ÛëHê\ >∑T]+∫ mH√ï Á|üuTÑÛ ‘·« ø£$T{°\ ]b˛s¡T\º T ñqï|üŒ{Ïø° yê{Ïì |üøÿ£ q ô|{Ï,º y˚\ eT+~ s¬ ‘’ T· \qT á dü<dä Tü ‡≈£î |æ\e&É+, yÓTT‘·+Ô Á|üC≤<ÛHä êìï eè<Ûë #˚d÷ü Ô ø£+ô|˙\≈£î y˚T\T #˚jT· &É+ e÷Á‘·yT˚ . á dü<dä Tü ‡ düV≤ü ìs¡«Vü≤D qT+&ç Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ Á|üuTÑÛ ‘·«+ ñ|üd+ü Vü≤]+#·Tø√yê*. ø£+ô|˙\T ìπs•› düTqÔ ï mC…+&Ü qT+&ç yÓ<’ =\>±*. á dü<dä Tü ‡ ø√dü+ Á|üC≤ <ÛHä êìï Ks¡Tà #˚jT· sê<äT. á dü<dä Tü ‡qT yÓTTHê‡+{À, H√y√C…y’ Té ‡, _@mdtm|ò,t j·TTHÓf’ &… é bòÕdüŒs¤ d¡ ,t H√edt Ç+≥πsïwüq˝Ÿ, |ò⁄ü &é b˛*dt, C…H’ é Ç]π>wüHé dædyºü Té ‡, j·TT.mdtmø˘‡b˛sYº øöì‡˝Ÿ e+{Ï ø±s√Œπs≥T¢ kÕŒq‡sY #˚dTü HÔ êïsTT. mC…+&Ü˝À ≈£L&Ü n$ Ä~Û|‘ü ´· + eVæ≤düTHÔ êïsTT. Á|ü|+ü #·+˝À |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\T, »qT´ e÷]Œ&ç |ü+≥\qT ‘·j÷· s¡T #˚ùd n‹ ô|<ä› ø£+ô|˙ ªuÒjT· sY Áø±|t ôdH’ ‡é µ n~Û|‹ü (dæ.Ç.z) á dü<dä Tü ‡ yÓTT<ä{Ï s√E ªªe´ekÕj·T+˝À $|üe¢ + sêyê*‡q nedüsy¡ T˚ $T{ϵµ nH˚ n+X¯+ô|’ Á|ü<ëÛ H√|üHê´dü+ #˚dTü HÔ êïs¡T. n<˚ $<Û+ä >± nH˚ø£ uVüQfi¯ C≤‹ ø£+ô|˙\ Á|ü‹ì<ÛTä \T dü<dä Tü ‡ »]–qìï s√E\÷ $$<Ûä n+XÊ\ô|’ Á|ü<ëÛ H√´|üHê´kÕ\T ÇdüTHÔ êïs¡T. sö+&é fÒãT˝Ÿ düe÷y˚XÊ\T ìs¡«Væ≤düTHÔ êïs¡T. Ç≥Te+{Ï dü<dä Tü ‡ uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À e´ekÕj·T $<ÛëHêìï |ü⁄qs¡«´ed”øú ]£ düT+Ô <äì sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ Ä•+#·≥+ Ä+<√fi¯q ø£*–düTqÔ ï~. Á|ü|+ü #· e´ekÕj·T y˚~ø£ dü<dä Tü ‡qT ˇø£ Á|üuTÑÛ ‘·«+ düV≤ü ìs¡«Vü≤D #˚jT· ≥eTH˚~ <ëì #·]Á‘·˝À Ç~ yÓTT<ä{Ï kÕ]. Á|üuTÑÛ ‘·« $<ÛëHê\qT ‘·eT≈£î nqT≈£L\+>± e÷s¡TÃø√e≥+ Á|ü<ëÛ q ñ<˚X› +¯ >± »s¡T>∑T‘·Tqï Ç≥Te+{Ï dü<dä Tü ‡\qT ìs¡«Væ≤düTqÔ ï ø±s√Œπs≥T ø£+ô|˙\‘√ sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ #˚‘T· \T ø£\|ü≥eTH˚~ ˇø£ Á|üe÷<äøs£ y¡ TÓ qÆ <Û√s¡D.Ï Á|ü|+ü #· e´ekÕj·T y˚~ø£ nyÓT]ø±˝Àì ôdsTT+{Ÿ \÷sTTdt $TkÂ]˝À @s¡Œ&ç+~. yÓTTq‡+{À, H√y√C…y’ Té ‡, _@mdtm|ò,t H√edt Ç+≥πsïwüq˝Ÿ, u…+CŸ HêsYÔ nyÓT]ø±, nyÓT]ø£Hé k˛j·÷;Hé nk˛dæjT˚ wüHé e+{Ï n‹ ô|<ä› ãVüQfi¯ C≤‹ ø£+ô|˙\ n~Û|‘ü T· \T á y˚~ø£ uÀs¡T¶ yÓT+ãs¡T>¢ ± e⁄Hêïs¡T. $$<Ûä <˚XÊ\≈£î #Ó+~q $<Ûëq ø£s\Ô¡ qT, eTTK´+>± n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·Tqï <˚XÊ\ yê]ì ˇø£ #√≥≈£î ‘Ó∫à ‘·q yê´bÕsêìøÏ nqT≈£L\+>± $<ÛëHê\qT e÷s¡Ã≥+ á y˚~ø£ mC…+&Ü. ∫qï, düqïø±s¡T s¬ ‘’ T· \≈£î Vü‰ì ø£*–+#˚ $<ÛëHê\qT eTT+<äT≈£î ‘Ó#Ã˚ Ç≥Te+{Ï y˚~ø£\ Á|üø≥ £ q\‘√ |üøÿ£ <ë] |ü≥ºe<ä›ì ¬s’‘·T\T, ¬s’‘·T dü+|òü÷\T, bÂs¡ düe÷» dü+düú\T, kÕ<Ûës¡D Á|ü»\≈£î $»„|æÔ #˚düTÔHêï+. Ç≥Te+{Ï dü<ädüT‡\T |üsê´es¡D≤ìøÏ Vü‰ì #˚d,æ e´ekÕj·T+˝À ø±s√Œπs≥T ø£+ô|˙\ Ä~Û|‘ü ê´ìøÏ e÷s¡+Z düT>∑eT+ #˚kÕÔsTT. Á|üuTÑÛ ‘·«+, e´ekÕj·T $X¯«$<ë´\j·÷\T M{Ï˝À bÕ˝§Zq≥+ <ë«sê Ç≥Te+{Ï dü<dä Tü ‡\T yê] ÄyÓ÷<ëìï dü+bÕ~kÕÔsTT. n+<äTøπ á Á|ü|+ü #· e´ekÕj·T dü<dä Tü ‡ qT+&ç eTq sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ ñ|üd+ü Vü≤]+#·T ø√yê\ì &çe÷+&é #˚dTü HÔ êï+.

` ¬ø. s¡$ . . .

‘=\ø£]

2

qe+ãsY 2013


| Á øü è£ ‹ yÓ| ’ ]ü ‘·´+

|ô *’ Hé ‘·TbÕHé, áXÊq´ s¡T‘·T|üeHê\ uÛ≤Ø esê¸\T, eTTdüTs¡T‘√ rÁe+>± qwübº ˛sTTq sêh s¬ ‘’ ê+>∑+ ` Á|uü TÑÛ ‘·«+ ‘·øDå£ + düŒ+~+#ê* es¡≈î£ e⁄+≥T+~. nø√ºãsY 1 qT+&û 25 es¡≈L£ sêh+˝À ≈£î]dæq es¡¸bÕ‘·+ 12 õ˝≤¢\˝À kÕ<Ûës¡D≤ìøÏ $T+∫ qyÓ÷<Ó’+~. 9 õ˝≤¢\˝À kÕ<Ûës¡D es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó’+~. s¬ +&ÉT õ˝≤¢\˝À e÷Á‘·yT˚ ‘·≈î£ ÿe es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó+’ ~. á esê¸\≈£î |ü‹Ô |ü+≥ <ës¡TD+>± <Óã“‹+~. yÓTTø£ÿ\ô|’H˚ ø±j·T\T |ü–*e⁄qï <äX¯˝À ≈£î]dæq esê¸\T, |ü+≥qT <Óã“rXÊsTT. #ê˝≤ #√≥¢ |ü‹Ô H˚\ sê*+~. Äs¡uÀdæq yÓTTø£ÿC§qï, k˛j·T∫≈£îÿ&ÉT ‘·&∫ç b˛j·÷sTT. ø√kÕÔ õ˝≤¢˝À¢ e] |üP]Ô>± H˚\yê*b˛sTT+~. e÷¬sÿ{Ÿ j·÷s¡T¶\˝À ø£˙dü+ {≤sêŒ*qT¢ ≈£L&Ü ˝Ò≈£ ¬s’‘·T\T ‘Ó∫Ãq |ü+≥\T ˙fi¯fl˝À Hêìb˛j·÷sTT. #Ós¡Te⁄\T ‘Ó–, ø±\Te\≈£î >∑+&ÉT¢|ü&ç bı˝≤\˙ï es¡<ä˙{Ï˝À eTTì–b˛e&É+‘√, |üP]Ô>± ˙s¡T ãj·T≥≈£î b˛‘˚>±˙ s¬ ‘’ T· ≈£î »]–q |üP]Ô qwü+º n+#·Hê≈£î n+<ä<äT. nø√ºãsY 29 Hê{ÏøÏ n+~q n~Ûø±]ø£ ˝…øÿ£ \ Á|üø±s¡+ 567 eT+&É˝≤\˝À qwüº+ rÁe+>± e⁄+~. 28,10,561 mø£sê\˝À |ü+≥\T ˙≥ eTTì>±sTT. Ç+<äT˝À 4.72 \ø£\å ôV≤ø±ºs˝¢¡ À e], 6 \ø£\å ôV≤ø±ºs˝¢¡ À |ü‹Ô düV‰ü yÓTT‘·sÔ 11.42 \ø£\å ôV≤ø±ºs˝¢¡ À |ü+≥\T ˙≥ eTTì>±sTT. 1668 |üXó¯ e⁄\T eTs¡D+Ï #êsTT. 1020 #ÓsT¡ e⁄\≈£î, ≈£î+≥\≈£î >∑+&ÉT|¢ &ü ܶsTT. áXÊq´ ãTT‘·T|üeHê\‘√ uÛ≤Ø, eTTdüTs¡T 4.5 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ ø±\Te\T <Óã“‹HêïsTT. 42 s¡øÏå‘· ˙{Ï esê¸\T: |ü<øä∏ ±\T 48,500 Çfi¯ófl <Óã“‹HêïsTT. á esê¸\ ø±s¡D+>± ã+>±fi≤U≤‘·+˝À @s¡Œ&çq n\Œ|”&HÉ êìøÏ, áXÊq´ 42 eT+~ eTs¡D+Ï #ês¡T. yÓTT‘·+Ô qwü+º $\Te 3,500 ø√≥¢ s¡T‘·T|üeHê\T »‘·≈L£ &ç uÛ≤Ø esê¸\qT, eTTdüTs¡T yêq\≈£î ô|H’ ˚ e⁄+≥T+<äì n+#·Hê. ø±s¡DyÓTÆ sêh ¬s’‘·T\≈£î rÁey˚<äq $T–˝≤ÃsTT. \ø£å˝≤~ Á|üuÛÑT‘·«+ ‘·ø£åD+ düŒ+~+∫, y˚>∑+>± ìy˚~ø£\T mø£sê\˝À |ü+≥ qwü+º »]–+~. ‘·j÷· s¡T #˚sTT+∫, sêh ã&Ó{® Ÿ qT+&ç ì<ÛTä \T øπ {≤sTT+#ê*. lø±≈£îfi¯+, $»j·Tq>∑s¡+, $XÊK|ü≥ï+, ‘·÷s¡TŒ yÓ+≥H˚ s¬ ‘’ T· \T qcÕº\ qT+&ç ø√\T≈£îH˚˝≤ |ü]Vü‰s¡+ |ü+|æD° >√<ëe], ø£ècÕí, >∑T+≥÷s¡T, HÓ\÷¢sT¡ , Á|üø±X¯+, ø£s÷¡ ï\T, #˚j·÷*. ø£Ø+q>∑s,Y es¡+>∑˝Ÿ, KeTà+, q˝§Z+&É, yÓT<äø˘ õ˝≤¢\˝À |ü‹,Ô pHé 1 qT+&û ôdô|+º ãsY 30 ˝À|ü⁄ 30 eT+&É˝≤\˝À e], ø£+~, yÓTTø£ÿC§qï, y˚sT¡ X¯q>∑, $Ts¡|,ü ≈£Ls¡>±j·T\T, n‘·´\Œ es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó’+~. eTs√ 261 eT+&É˝≤\˝À |ü+&É¢‘√≥\T \ø£å\ mø£sê˝À¢ <Óã“‹HêïsTT. kÕ<Ûës¡D+>± kÕ<Ûës¡D+ ø£+fÒ ‘·≈î£ ÿe es¡¸bÕ‘·+ qyÓ÷<Ó+’ ~. áXÊq´ ãTT‘·T|üeHê\ d”»Hé nø√ºãsY˝À yÓTT<ä˝q’… &çôd+ãsY ` ø£HÓï>∑+{Ï s¡$ 3 ‘=\ø£] qe+ãsY 2013 nø√ºãsY 12, 13 ‘˚B\˝À rs¡+ <ë{Ïq ô|*’ Hé ‘·TbÕqT Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝Àì lø±≈£îfi¯+ õ˝≤¢qT, ˇ&çcÕ sêÅcÕºìï n\¢ø˝£ À¢˝≤ìøÏ >∑T] #˚dæ rÁe qcÕº\qT $T–*Ã+~. eTTK´+>± lø±≈£îfi¯+ õ˝≤¢ Ç#êä|ü⁄s¡+ ÁbÕ+‘·+ »\eTj·TyÓTÆ+~. n~Ûø±]ø£ n+#·Hê\ Á|üø±s¡+ ñ<ë∆q+˝À 5 \ø£\å 50 y˚\ ø=ã“] #Ó≥T¢ <Óã“‹HêïsTT. Ç+<äT˝À 3 \ø£å\ #Ó≥T¢ H˚\ø=]>±sTT. @&ÉT eT+&É˝≤\ |ü]~Û˝Àì 20 y˚\ mø£sê\ J&ç e÷$T&ç ‘√≥\T, 150 mø£sê˝À¢ s=j·T´\ #Ós¡Te⁄\T <Óã“‹HêïsTT. \ø£≈å î£ ô|>’ ± fÒ≈î£ #Ó≥T¢ <Û«ä sdü eTj·÷´sTT. á<äTs¡T >±\T\ ø±s¡D+>± ‘˚\T≈£î+∫ |ü≈£åî\ πø+Á<ä+˝À düTe÷s¡T 3 y˚\ ô|ìø±Hé |ü≈îå£ \T eTè‘·T´yê‘· |ü&ܶsTT. á ‘·TbÕqT ø±s¡D+>± yÓTT‘·+Ô >± 33 |üXó¯ e⁄\T eTs¡D+Ï #êsTT. 7115 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À e] |ü+≥ ˙≥ eTTì–+~. 430 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À e] |ü+≥ ø=≥Tº≈î£ b˛sTT+~. 100 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À yÓTTø£ÿC§qï, 100 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À #Ós≈¡ î£ <Óã“‹HêïsTT. ñ<ë´q |ü+≥˝À¢ 663 ôV≤ø±ºs¡¢˝À ≈£Ls¡>±j·T\ |ü+≥\T, 283 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À ns¡{,Ï 46 ôV≤ø±ºs˝¢¡ À u§bÕŒsTT <Óã“‹qï≥T¢ ÁbÕ<∏$ä Tø£+>± n+#·Hê y˚XÊs¡T. ø±˙ |üP]Ô kÕúsTT ìy˚~ø£ eùd>Ô ±˙ qwü+º n+#·Hê <=s¡ø<£ Tä .


Á|üø£è‹ yÓ’|ü]‘ê´\‘√ sêÅcÕºìøÏ rÁeqwüº+ Á|üø£è‹ yÓ’|ü]‘ê´\qT |üP]ÔkÕúsTT˝À Ä|ü˝Òì e÷≥ ì»y˚T nsTTq|üŒ{Ïø° »]π> qcÕºìï ‘·–Z+#˚+<äT≈£î ‘·–qìï C≤Á>∑‘·Ô\T rdüT≈£îH˚ neø±X¯+ e⁄+~. Ç{°e* ø±\+˝À eTqTwüß\ ÁbÕD≤\qT ø±bÕ&˚+<äT≈£î rÁe+>± Á|üj·T‹ïdüTÔ qï|ü Œ {Ï ø ° , |ü X ¯ ó e⁄\T, |ü + ≥\ qwü º + e÷Á‘· + rÁe+>± e⁄+{À+~. ‘·TbÕqT¢, es¡<\ä T, uÛ≤Ø esê¸\T, e&É>+∑ &É¢ yêq\T, (Ç{°e\ rÁe ñc˛íÁ>∑‘\· ø±s¡D+>± e&É>±\TŒ\T) #ê˝≤ qcÕºìï ø£*–düTÔHêïsTT. 2006`07 qT+&û 2012`13 es¡≈£L 7 dü+e‘·‡sê\ ø±\+˝À 17 sêÅcÕº˝À¢ $|ü‘T· \Ô ø±s¡D+>± »]–q qcÕº\qT Ä]úøX£ ÊK ùdø£]+∫ $X‚w¢ +æ ∫+~. á @&˚fifl¯ ø±\+˝À $T–*q sêÅcÕº\‘√ b˛*ùdÔ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝ÀH˚ qcÕº\T #ê˝≤ m≈£îÿe>± e⁄qï≥T¢ yÓ\¢&Ó’+~. >∑‘· @&˚fi¯fl ø±\+˝À <˚X¯+˝À yÓTT‘·Ô+ 7 \ø£å\ 37 y˚\ |üX¯óe⁄\T Á|üø£è‹ yÓ’|ü]‘ê´\ ø±s¡D+>± #·ìb˛‘˚, n+<äT˝À 4,83,998 |üXó¯ e⁄\T (60 XÊ‘·+) Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝ÀH˚

eTs¡D+Ï #êsTT. sêh+˝Àì yÓTT‘·+Ô 9 ø√kÕÔ õ˝≤¢\≈£î >±qT 8 õ˝≤¢˝À¢ ‘·TbÕqT\T, es¡<\ä ø±s¡D+>± qcÕº\T #ê˝≤ m≈£îÿe>± e⁄+≥THêïsTT. nìï sêÅcÕº\˝À ø£*|æ 6 ø√≥¢ 32 \ø£å\ mø£sê˝À¢ |ü+≥qwüº+ ø±>±, yê{Ï˝À 92 \ø£å\ mø£sê\˝À (14.85 XÊ‘·+) Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝ÀH˚ |ü+≥ qwü+º »]–+~. ≈£L* b˛sTTq Çfi¯ófl nìï sêÅcÕº\˝Àq÷ ø£*dæ 87 \ø£å\T ø±>±, Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝À Ç$ 8 ˝ø£\å 88 y˚\T (10.18 XÊ‘·+). >∑‘· @&˚fi¯fl˝À yÓ’|ü]‘ê´\ ø±s¡D+>± 13,315 eT+~ eTs¡DÏùdÔ eTqsêh+˝À 831 (6.24 XÊ‘·+) eT+~ eTs¡D+Ï #ês¡T. Á|üøè£ ‹ yÓ|’ ]ü ‘ê´\ ø±s¡D+>± s¬ ‘’ T· \≈£î »s¡T>∑Tqï qwü+º rÁe+>± e⁄+≥Tqï|üŒ{Ïø°, ¬s’‘·T\≈£î n+<äT‘·Tqï |ü]Vü‰s¡+ #ê˝≤ ‘·≈î£ ÿe. n~ ≈£L&Ü düø±\+˝À n+<ä&+É ˝Ò<Tä . sêh+ Ç+<äTø√dü+ Á|ü‘˚´ø£ ì~ÛH˚MT ã&Ó®{Ÿ˝À πø{≤sTT+#·&É+ ˝Ò<äT. øπ +Á<ëìøÏ qwü+º n+#·Hê‘√ ìy˚~ø£\T |ü+|ü&+É , ‘·sê«‘· øπ +Á<ä ãè+<ä+ sêe&É+, r]>±Z <ëì ìy˚~ø£ Çe«&É+, Ä ‘·sê«‘·

2006`07 qT+∫ 2012`13 es¡≈£L $|ü‘·TÔ\ e\¢ qcÕº\ $esê\T Áø£.dü+ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17.

‘=\ø£]

sêh+ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ;Vü‰sY #Û·rÔdt|òüT&é >√yê >∑T»sê‘Y Vü≤sê´Hê C≤s¡È+&é ø£sêí≥ø£ πøs¡fi¯ eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ eTVü‰sêh ˇ&çXÊ |ü+C≤uŸ sê»kÕúHé ‘·$Tfi¯Hê&ÉT ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ |ü•ÃeTu…+>±˝Ÿ

ÁbÕD qwüº+ 831 1729 64 19 1272 68 30 1074 962 354 855 451 121 325 441 3472 1241 4

|üX¯óe⁄\ eTs¡D+ 4,83,998 20,474 9,776 270 19,607 112 178 23,071 6,704 7,705 46,586 5,437 3,270 50,894 5,239 2,932 51,793

|ü+≥ qwüº+ 37,58,000 21,45,000 19,000 4,000 12,85,000 1,92,000 4,000 32,46,000 2,45,000 4,000 21,52,000 16,57,000 3,30,000 17,36,000 25,61,000 28,16,000 31,49,000

qe+ãsY 2013


m|ü&√ πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ ns¡ø=s¡>± ì<ÛäT\T $~*+#·&É+, n$ ≈£ L &Ü ¬ s ’ ‘ · T \≈£ î #˚ π s dü ] øÏ eT]+‘· ø±\j· ÷ |ü q ø±e&É+`Çe˙ï ¬s’‘·T\qT ≈£î+>∑BdüTÔHêïsTT. >∑‘· 9 dü+e‘·‡sê\˝À ‘·TbÕqT\T, uÛ≤Ø esê¸\T s¡÷ù|D≤ »]–q qcÕºìøÏ |ü]Vü‰s¡+>± sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ øπ +Á<ëìï ø√]+~ 33,831 ø√≥T¢ ø±>±, øπ +Á<ä+ Ç∫Ã+~ øπ e\+ 3500 ø√≥T¢ e÷Á‘·y˚T. Á|üø£è‹ $|ü‘·TÔ\T dü+uÛÑ$+∫q|ü⁄&ÉT ôV≤ø±ºs¡T≈£î 25 y˚\ s¡÷bÕj·T\T (mø£sêìøÏ 10 y˚\T) |ü]Vü‰s¡+ #Ó*+¢ #ê\ì, 4 XÊ‘·+ e&û¶øÏ $T+#·≈£î+&Ü |ü+≥ s¡TD≤\T n+~+#ê\ì uÛÑ÷ù|+<äsY dæ+>¥ VüQ&Ü ø£$T{° ìy˚~ø£ Ç∫ÃHê, πø+Á<ä+ düŒ+~+#·˝<Ò Tä . eTq sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ |ü]Vü‰sêìï mø£sêìøÏ 4 y˚\≈£î ô|+∫ #˚‘·T\T <äT\T|ü⁄≈£î+~. ø±˙ |ü+≥ qwüº+ 50 XÊ‘·+ e⁄+fÒH˚ |ü]Vü‰s¡+ <ä≈î£ ÿ‘·T+<äqï ìã+<Ûqä e\¢ #ê˝≤

eT+~ ¬s’‘·T\≈£î |ü]Vü‰s¡+ n+<ä&É+ ˝Ò<äT. |ü+≥ qcÕºìï 25 XÊ‘êìøÏ ≈£î~+#ê\ì sêh Á|üuTÑÛ ‘·«+ 14e Ä]úø£ dü+|ò÷ü ìï ø√]+~. πø+Á<ä+ n+^ø£]+∫Hê, ˝Òø£b˛sTTHê, e´ekÕj·T s¡+>∑+ô|’ sêC≤´+>∑ã<ä› u≤<Û´ä ‘·\Tqï sêh+, ‘êqT>± á y˚Ts¡≈î£ ìs¡j í T· + rdüTø√e#·TÃ. @&Ü~ ÁøÏ‘+· ˙\+ ‘·TbÕqT˝À bÕ&ç |üX¯óe⁄\T, ˝Ò>∑ <ä÷&É\T, m<äT›\T, ø√fi¯ófl, >=Á¬s\T, y˚Tø£\T qwübº ˛sTTq s¬ ‘’ ê+>±ìøÏ 1 ø√{° 2 \ø£\å |ü]Vü‰s¡+ Çyê«\ì |üX¯ódü+es¡∆ø£ XÊK, sêh Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ìy˚~+∫Hê, Ç|üŒ{Ïø° n+<äT˝À ˇø£ÿô|k’ Õ ≈£L&Ü $&ÉT<ä\ #˚jT· ˝Ò<Tä . |ü+≥, ÁbÕD, |üXó¯ e⁄\ qwü+º »]–q yÓ+≥H˚ |ü]Vü‰s¡+ n+<ä#j ˚ T· >∑*‘˚H˚ Äj·÷ ¬s’‘·T ≈£î≥T+u≤\T ø=+‘Ó’Hê ø√\T≈£î+{≤sTT. ˝Ò<ë HÓ’sêX¯´+˝À eTTì–b˛sTT Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î bÕ\Œ&É‘êsTT. ` ø£HÓï>∑+{Ï s¡$

uÛÑ÷kÕs¡ eè~∆øÏ &ÉãT˝Ÿ &ç–Z+>¥ |ü<ä∆‹ kÕ<Ûës¡D+>± uÛÑ÷$T ô|’ bıs¡\˝À (6 n+>∑Tfi≤\ es¡≈L£ ) kÕs¡e+‘·yTÓ qÆ eT{Ϻ ñ+≥T+~. Bì˝À |ü+≥\≈£î ñ|üjÓ÷>∑|ü&˚ dü÷ø£åàJe⁄\T, Ç‘·s¡ÁbÕDT\T n‘·´~Ûø£+>± ñ +{≤sTT. uÛÑ÷$T ˝ÀìøÏ b˛sTTq ø=\B uÛÑ÷kÕs¡+ Áø£eT+>± ‘·>T∑ ‘Z ÷· ∫es¡≈î£ ìkÕ‡s¡yTÓ qÆ ø£]qƒ yÓTqÆ uÛ÷Ñ $T bıs¡ ñ+≥T+~. n+<äTe\q uÛÑ÷$T ˝À|ü* bıs¡\qT ≈£L&Ü dü÷ø£åàJe⁄\ eT]j·TT Ç‘·s¡ ÁbÕDT\ düV≤ü ø±s¡+‘√ >∑T\¢>± #˚jT· &É+ <ë«sê uÛ÷Ñ kÕsêìï ˝À|ü* bıs¡˝À¢ ≈£L&Ü ô|+#·e#·TÃ. á $<ÛëHêìï &ÉãT˝Ÿ &ç–Z+>¥ |ü<‹∆ä n+{≤s¡T. á |ü<‹∆ä eTTK´+>± Hês¡TeT&ÉT\≈£î eT]j·TT ˝À‘Óq’ y˚s¡T e´edüú ñqï |ü+≥\≈£î ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~. ñ<ë: ≥e÷≥, C£qï, $Ts¡|ü |ü+≥\≈£î nqT≈£L\+>± ñ+≥T+~. |ü+≥\ ~>∑Tã&ç eT]j·TT HêD´‘· ô|+bı+~+ #·≥+˝À á |ü<‹∆ä u≤>± ñ|üj÷Ó >∑ |ü&TÉ ‘·T+~. á |ü<‹∆ä ì nH˚ø£ <˚XÊ\˝À Ç|üŒ{Ïπø neT\T #˚dæ ¬s’‘·T\T dü‘·Œ¤*‘ê\T bı+<äT‘·THêïs¡T.  á |ü<‹∆ä ø√dü+ m+|æø£ #˚dqæ uÛ÷Ñ $T˝À sêfi¯ófl, ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ\T, Ç‘·s¡ edüTeÔ ⁄\T ˝Ò≈î£ +&Ü X¯óÁuÛ+Ñ #˚j÷· *.  m+|æø£ #˚dqæ H˚\qT ∫qï ∫qï uÛ≤>±\T>± $uÛõÑ +#ê*. (2I2 n&ÉT>∑T\T ñ+&˚≥≥T¢ rdüTø√yê*)  $uÛõÑ +#·T≈£îqï uÛ≤>±\˝À yÓTT<ä{Ï uÛ≤>∑+ qT+&ç eT{Ïìº (Äs¡T n+>∑Tfi≤\ m‘·T˝Ô À) rdæ Á|üøÿ£ q ô|≥Tºø√yê*.  eT{Ϻ rdæq uÛ≤>∑+˝À >∑Tq|ü+ düVü‰j·T+‘√ Hê\T>∑T yÓ ’ | ü ⁄ \ qT+&ç HÓ e Tà~>± s¡ + Á<Û ë \T #˚ d æ eT{Ï º ì

‘=\ø£]



 



 



m>∑<√j·÷*. Bì <ë«sê eT{Ϻ ø=+‘·yT˚ s¡≈î£ >∑T\¢u≤s¡T ‘· T +~. Bìe\¢ >±*, ˙s¡ T Á|ü d ü s ¡ D n_Û e è~∆ ne⁄‘·T+~. á $<Ûä+>± #˚dæq uÛ≤>∑+˝À u≤>∑T>± ‘·j·÷¬s’q ø£+b˛düTqº T >±˙, e´s¡∆ |ü<ësê∆\qT >±˙ ì+|æ ô|q’ |üXó¯ e⁄\ ù|&É Á<ëeDeTTqT u≤>± ∫\ø£]+#ê*. ‘·sê«‘· Á|üø£ÿ uÛ≤>∑+˝À rdæq eT{Ϻ‘√ yÓTT<ä{Ï uÛ≤>±ìï (>∑T+≥) ì+bÕ*. Ç<˚ $<Û ä + >± ¬ s +&É e uÛ ≤ >±ìï (>∑ T +≥qT) ≈£ L &Ü ‘·j·÷s¡T #˚düTø=ì eT÷&Ée uÛ≤>∑+˝Àì ô|’ eT{Ϻ‘√ ì+bÕ*. ∫e] uÛ≤>∑+ ≈£L&Ü ‘·j·÷s¡T#˚dæq ‘·sê«‘· <ëìì yÓTT<ä≥ rdæô|{Ϻq eT{Ϻ‘√ ì+bÕ*. Ç|ü⁄Œ&ÉT nìï uÛ≤>±\˝Àì ˝À|ü* bıs¡\T ì+|ü≥+ |üPs¡Ôe⁄‘·T+~. Á|ü ‹ s√p á uÛ ≤ >±\ô|’ ñ<ä j · T + eT]j· T T kÕj·T+Á‘·+ ˙{Ïì #·\T¢‘÷· ñ+&Ü*. á >∑T+≥\˝À |üP]Ô>± ‘·j·÷¬s’q ø£+b˛düTº yê&ç‘˚ á uÛ≤>±\qT eTs¡Tdü{Ï s√E $‘·HÔ ê\T Hê≥Tø=qT≥≈£î ñ|üj÷Ó –+#·e#·TÃ. e´s¡∆ |ü<ësê∆\T yê&ç‘˚ 15 s√E\ e´e~Û ‘·sê«‘· ñ|üjÓ÷–+#·Tø=qe#·TÃ. á $<Ûä+>± ‘·j·÷s¡T#˚dæq uÛÑ÷$T ‘·«s¡˝À m+‘√ kÕs¡e+‘·yTÓ ,Æ |ü+≥\ y˚s¢¡ $düsÔ D ¡ ≈£î, HêD´yÓTqÆ , n~Ûø£ ~>∑Tã&ÉT\≈£î <√Vü≤<ä+ #˚düTÔ+~. (¬s+&Ée |ü<ä∆‹ ù|J HÓ+.18˝À)

5

qe+ãsY 2013


` |æ.$. s¡eTD #˚ùd+‘·es¡≈£î me] <ä>∑Zs¡ qT+N uÛÑ÷$Tì rdüTø√e &ÜìøÏ M˝Ò¢<äT. 5. ÄVü‰s¡uÛÑÁ<ä‘·≈£î uÛÑ+>∑+ ø£\>∑≈£î+&Ü, @ø£|üø£å+>± uÛÑ÷ùdø£s¡D »s¡>∑≈£î+&Ü ñ+&˚+<äT≈£î e´ekÕj·T uÛ÷Ñ eTT\ ùdø£sD ¡ ô|’ |ü]$T‘·T\T $~Û+#ê\ì sêÁcÕº\≈£î dü÷#·q. 6. ùdø£sD ¡ »]–q ‘·sê«‘· uÛ÷Ñ $Tì ñ|üj÷Ó –+#·øb£ ˛‘˚ Ä uÛÑ÷$Tì ‹]– kı+‘·<ës¡T≈£î n|üŒ–+#·&É+ ˝Ò<ë sêÁwüº uÛ÷Ñ u≤´+≈£î≈£î »eT #˚ùd n~Ûø±s¡+ sêÁcÕº\≈£î. 7. uÛ÷Ñ $Tì n|üŒ–+∫q e´øÏøÔ Ï ø=‘·Ô #·≥+º ˝Àì ìã+<Ûqä \ Á|üø±s¡+ n+<˚ yÓTT‘·Ô+ô|’ Ä<ëj·T|ü⁄ |üqTï $~Û+#· sê<äT. kÕº+|ü⁄ s¡TdüT+ edü÷\T #˚jT· sê<äT. 8. ùdø£]+∫q uÛÑ÷$Tì eT÷&√ bÕغøÏ n~Ûø£ <Ûäs¡≈£î $Áø£sTT+∫q |üø£å+˝À ˝≤uÛÑ+˝À 40 XÊ‘·+ kı+‘· <ës¡T≈£î Çyê«*. 9. ÁbÕC…≈£îº˝À¢ uÛÑ÷$Tì ø√˝ÀŒj˚T mdt.dæ/mdt.{Ï esêZ\ yê]øÏ uÛÑ÷$TøÏ uÛÑ÷$T ˝Ò<ë ¬s+&ÉTqïs¡ mø£sê\T s¬ +&ç+{Ï˝À @~ ‘·≈î£ ÿesTT‘˚ n~ Çyê«*. 10. uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ‘√ Á|üu≤Û $‘·eTj˚T´ yês¡T md”‡, md”º esêZ˝’… ñ+&ç yê]ì eTs√ õ˝≤¢≈î£ ‘·s*¡ +#ê*‡ eùdÔ n<äq+>± 25 XÊ‘·+ |ü⁄qsêyêdü |ü]Vü‰s¡+ #Ó*¢+#ê*. @ø£ yÓTT‘·+Ô >± #Ó*+¢ #ê*‡q s¡÷. 50 y˚\≈£î Ç~ n<äq+. Á>±MTD ÁbÕ+‘· n_Ûeè~∆ô|’ @s¡Œ&çq bÕs¡¢yÓT+≥Ø kÕº+&ç+>¥ ø£+ô|˙ á _\T¢qT düMTøÏdå ÷ü Ô ª16 øπ +Á<ä #·{≤º\≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄\T Çe«&É+ e\¢H,˚ Ä #·{≤º\ <ë«sê <˚X+¯ ˝À uÛ≤Ø>± nÁø£eT uÛÑ÷ùdø£s¡D\T »]>±j·Tì, ‹]– yê{ÏøÏ á _\T¢ ˝ À $TqVü ‰ sTT+|ü ⁄ Çe«&É + ns¡ ú + ˝Ò ì |ü ì µ nì $eT]Ù+∫+~. ªá $TqVü‰sTT+|ü⁄ ø±¢EqT s¡<äT› #˚j·÷\ì, n+‘˚ø±≈£î+&Ü uÛÑ÷ùdø£s¡D düeTj·T+˝À ø=‘·Ô _\T¢ Á|üø±s¡+ e]Ô+#˚ ìã+<Ûäq\˙ï Ä #·{≤º\≈£î ≈£L&Ü e]Ô+#˚≥≥T¢ #˚j÷· \ìµ &çe÷+&é #˚d+æ ~.

ã\e+‘· | ü ⁄ uÛ Ñ ÷ ùdø£ s ¡ D qT n]ø£ { Ï º , ¬ s ’ ��� · T \≈£ î Hê´j·TyÓTqÆ |ü]Vü‰s¡+ \_Û+#˚≥≥T¢ #˚jT· &ÜìøÏ Á_{Ïwt ø±\+ Hê{Ï ªuÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #·≥+º 1894µ kÕúq+˝À ø=‘·Ô #·≥+º ªHê´j·T ã<ä∆yÓTÆq |ü]Vü‰s¡+, uÛÑ÷ùdø£s¡D˝À bÕs¡<äs¡Ùø£‘·, |ü⁄qsêyêdü, |ü⁄q|ü]cÕÿs¡ _\T¢ 2012µqT Á|ü‹cÕº‘à· ø£+>± Á|üyX˚ ¯ ô|&ÉT‘·T qï≥T¢ j·TT|æm Á|üuTÑÛ ‘·«+ Á|üø{£ +Ï ∫+~. øπ +Á<ä Á>±MTD≤_Ûeè~∆ XÊU≤ eT+Á‹ C…s’ ê+ s¡yT˚ wt Á|üyX˚ ô¯ |{Ïqº á _\T¢ ˝Àø˘duü ˝ÑÛ À Ä>∑düTº 28q ÄyÓ÷<ä+ bı+~q ‘·s¡Tyê‘·, sê»´düuÛÑ˝À ôdô|º + ãsY 4q Á|ü y ˚ X ¯ ô |{Ï º ø=ìï dü e s¡ D \ ‘· s ¡ T yê‘· ÄyÓ÷~+#ês¡T. á dües¡D\˝À kÕ>∑T˙{Ï ÁbÕC…≈£îº\ ø√dü+ uÛÑ÷ùdø£s¡D »]ù|≥|ü⁄Œ&ÉT kÕe÷õø£ Á|üuÛ≤e n<Ûä´j·THêìï #˚|ü≥ºe\dæq nedüs¡+ ˝Ò<äqï~, kÕ>∑T˙{Ï ÁbÕC…≈£îº\ ø√dü+ »]ù| uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ˝À u≤~Û‘T· \≈£î uÛ÷Ñ $TøÏ uÛ÷Ñ $T |ü]Vü‰s¡+>± Çe«e\dæq nedüs¡+ ˝Ò<äqï~, ø=‘·Ô _\T¢ <ë«sê \_Û+#˚ Á|üj÷Ó »Hê\T bÕ‘· ‘˚B qT+&ç neT\T˝ÀøÏ ‘Ó#Ã˚ ìã+<Ûqä \T ˙{Ï bÕs¡ T <ä \ ÁbÕC… ≈ £ î º \ ≈£ î e]Ô + #· e qï~, uÛ Ñ ÷ eTT\qT ùdø£]+#·&+É ˝À ø=qT>√\T≈£î ã<äT\T>± ©E≈£î rdüTø√e&ÜìøÏ neø±X¯+ ø£*Œ+#·&+É ˝≤+{Ï n+XÊ\THêïsTT.

á _\T¢˝À eTTU≤´+XÊ\T 1.

2. 3. 4.

Á>±MTD ÁbÕ+‘ê˝À¢ e÷¬sÿ{Ÿ $\Te≈£î Hê\T>∑T ¬s≥¢ <ëø±, |ü≥D º ÁbÕ+‘ê˝À¢ s¬ +&ÉT s¬ ≥¢ <ëø± |ü]Vü‰s¡+ n+~yê«\ì _\T¢ Á|ü‹bÕ~k˛Ô+~. Á|üuÛÑT‘·«, Åô|’y˚{Ÿ uÛ≤>∑kÕ«eT´ (|æ||æ )æ ÁbÕC…≈î£ \º ≈£î uÛ÷Ñ ùdø£sD¡ #˚j÷· \+fÒ 70XÊ‘·+ <ëø±, Åô|y’ {˚ Ÿ ø£+ô|˙\≈£î uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #˚j÷· \+fÒ 80 XÊ‘·+ <ëø± ‘·|Œü ìdü] düeTà‹ ñ+&Ü*. uÛ÷Ñ $TøÏ uÛ÷Ñ $T, Çfi¯¢ eT+ps¡T, ñbÕ~Û, ùdø£]+∫q uÛ÷Ñ $TøÏ @ø£yTÓ T‘·+Ô ˝À #Ó*+¢ |ü⁄ ‘·~‘·s¡ Á|üj÷Ó »Hê\T. >∑‘+· ˝À uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ »]–, |ü]Vü‰s¡+ Çe«ì øπ düT\≈£L á #·≥+º e]Ô+|ü⁄. ôw&É÷´˝Ÿ¶ ÁbÕ+‘ê˝À¢ Á>±eT düu\ÑÛ ÄyÓ÷<ä+ ˝Ò≈î£ +&Ü uÛÑ÷ùdø£s¡D≈£î M˝Ò¢<äT. |ü]Vü‰s¡+ |üP]Ô>± #Ó*¢+#˚+‘· es¡≈£î, |ü⁄qsêyêkÕìøÏ Á|ü‘ê´e÷ïj·T düú˝≤\T dæ<ä∆+

‘=\ø£]

6

qe+ãsY 2013


ÁbÕ+‘· + qT+&ç ‘=\–+#· ã &ç q yê] e÷qdæ ø £ dæ ú ‹ ì, Äy˚<qä qT ‘·–+Z #·˝<Ò Tä µ nì nHêïs¡T.

uÛÑ÷$T, n_Ûeè~∆ ìC≤ìøÏ sêÁwüº |ü]~Û˝ÀøÏ ekÕÔsTT. ø±ì uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ øπ +Á<ä |ü]~Û˝À ñ+~. #ê˝≤ sêÁcÕº\˝À ‘·eT dü«+‘· #·{≤º\T ñ+&É&+É e\¢ yê{Ï <ë«sê Åô|y’ {˚ Ÿ ø£+ô|˙\≈£î nqT≈£ L \+>± uÛ Ñ ÷ ùdø£ s ¡ D »]–+~. Çø£ M T<ä ≈£ L &Ü »s¡ T >∑ T ‘· T +~. ñ<ëVü ≤ s¡ D ≈£ î eTVü ‰ sêÁwü º ˝ À Á|ü u Û Ñ T ‘· « + eTT+u≤sTT, &Û©ç ¢ ø±]&ÜsY ÁbÕC…≈î£ \º ø√dü+ 78 Á>±e÷\ qT+&ç 67,500 mø£sê\ uÛ÷Ñ $Tì sêÁwüº |ü]ÁX¯eT\ n_Ûeè~∆ #·≥+º <ë«sê ùdø£]+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‹ïdüTÔ+~. <ëìøÏ e´‹πsø£+>± ¬s’‘·T\T b˛sê≥+ ø=qkÕ–düTÔHêïs¡T. kÕº+&ç+>¥ ø£$T{° e<ä› ‘·eT n_ÛÁbÕj·÷\T #Ó|Œæ q sêÁwüº Á|üuTÑÛ ‘ê«˝ÒM ‘·eT #·{≤º\qT e÷s¡TÃø√e&ÜìøÏ n+^ø£]+#·˝<Ò Tä . eT<Û´ä Á|ü<X˚ Ÿ Á|üuTÑÛ ‘·«+ uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ≈£î ‘·eT sêÁwü+º ˝À ñ|üj÷Ó –düTqÔ ï ªeTTì‡|ü˝Ÿ ø±s=ŒπswüHé #·≥+º µ, ªeT<Û´ä Á|ü<X˚ Ÿ ˝≤+&é s¬ yÓq÷´ ø√&éµ\≈£î, øπ +Á<ä uÛ÷Ñ ùdø£sD¡ _\T¢ Á|ü‹bÕ~+∫q≥T¢ @ e÷Á‘·+ dües¡D\T #˚j·T˝ÒeTì #Ó|Œæ +~. 16 øπ +Á<ä #·{≤º\≈£î Ç∫Ãq≥T¢>±H˚ ‘·eT sêÁcÕº\˝À #·{≤º\≈£î ≈£L&Ü $TqVü‰sTT+|ü⁄\T Çyê«\ì sêÁcÕº\T ø√sêsTT. eTVü‰sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ ø=‘·Ô+ #·≥º+ e\q ÁbÕC…≈£îº\ e´j·T+ uÛ≤Ø>± ô|]–b˛‘·T+<äì #ê˝≤ Ä+<√fi¯q yÓ*ãT∫Ã+~. πø+Á<ä+ e÷s¡Z+˝ÀH˚ sêÁcÕº\T ≈£L&Ü ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈£îÔ\ ùdy˚ |üs¡e÷s¡ú+>± m+#·T≈£îHêïsTT. á _\T¢ô|’ Á|ü‹düŒ+~dü÷Ô πø+Á<ä Ç+<Ûäq eqs¡T\ $ÁXÊ+‘· ø±s¡´<ä]Ù Çmmdt X¯s¡à ªÁ|üC≤Á|üjÓ÷»q+ >∑T]+∫ á _\T¢˝À $düÔè‘·+>± e÷s¡TŒ\T #˚dæq|üŒ{Ïø°, Åô|’y˚{Ÿ ø£+ô|˙\≈£î ñ|üj÷Ó >∑|&ü ˝˚ ≤H˚ ñ+~. e´ekÕj·T+ #˚ùd yê]˝À m≈£îÿe uÛ≤>∑+ ndü\T j·T»e÷qT\T ñ+&És¡T. ø±˙, yêπs |ü]Vü‰sêìï bı+<˚ neø±X¯+ @s¡Œ&ç+~. á düeTdü´qT _\T¢ |ü]wüÿ]+#· ˝Ò<äT. Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷eTT\qT <äTqTïø=H˚ uÛÑ÷$T˝Òì ìs¡Tù|<ä\ $wüj·T+˝À ≈£L&Ü Ç<˚ e]ÔdüTÔ+~. >∑‘·+˝À »]–q≥T¢>±H˚ #·{≤ºìï nqT≈£L\+>± e÷s¡TÃ≈£îì eTT+<ädüTÔ n+^ø±s¡+ ù|s¡T‘√ Åô|’y˚{Ÿ ø£+ô|˙\T ‘·eT ÁuÀø£s¡¢ <ë«sê uÛÑ÷eTT\qT eTT+<äT>±H˚ ø=H˚j·T&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. ndü\T á _\T¢ Á|üy˚•ø£˝ÀH˚ uÛÑ÷ùdø£s¡D Á|ü<Ûëq+>± |ü]ÁX¯eT\ ø√düyT˚ qì #Ó|Œü &É+ ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈î£ \Ô ≈£î nqT≈£L\+>± ñ+&˚ n+X¯yT˚ . Á|ü‘´˚ ø£+>± á _\T¢ |üs´¡ ekÕq+>± @s¡Œ&˚ ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘ê düeTdü´ >∑T]+∫ ìs¡¢ø£å´+ #˚XÊs¡T. m+‘· n~Ûø£+>± kıeTTà |ü]Vü‰s¡+>± #Ó*¢+∫Hê, ˇø£kÕ] ‘êeTT J$düTÔqï

‘=\ø£]

düT| Á +” ø√s¡Tqº T @e÷Á‘+· >ös¡$+#·ì ø=‘·Ô #·≥+º bÕ‘· uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #·{≤ºìï ñ|üj÷Ó –+#·T≈£îì nsê#·ø£ X¯≈î£ \Ô T <˚X+¯ ˝À »]|æq nH˚ø£ e÷s¡Dø±+&É\ MT<ä düTÁ|”+ø√s¡Tº bÕ‘· #·≥+º kÕúq+˝À eT]+‘· düeTÁ>∑yTÓ qÆ , kÕe÷q´ Á|ü»\ JeH√bÕ~ÛøÏ uÛÑ+>∑+ ø£*–+#·ì ø=‘·Ô #·{≤ºìï ‘˚yê*‡q nedüsêìï nH˚ø£ øπ düT\ dü+<äs“¡ +¤ ˝À Á|üø{£ +Ï ∫+~. Á|ü‘´˚ ø£+>± 2010˝À ˇø£ rs¡TŒ˝À düTÁ|”+ø√s¡Tº ª116 dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘+· uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ø√dü+ @s¡Œ&ɶ á #·≥+º <ë«sê á <˚X+¯ ˝À nH˚ø£ |ü ] D≤e÷\T dü + uÛ Ñ $ +#êsTT. Á>±MTD ÁbÕ+‘· + qT+&ç $kÕÔsy¡ TÓ qÆ ÁbÕ+‘ê\qT n_Ûeè~∆ ù|s¡T‘√ Åô|y’ {˚ Ÿ ø£+ô|˙\≈£î, eT©º k˛ºØ ø±+ô|≈¢ î£ ‡\≈£î, ø£eT]¸jT· ˝Ÿ ôd+≥s¡≈¢ î£ , bÕ]ÁXÊ$Tø£ ÁbÕC…≈£îº\≈£î πø{≤sTT+#·&É+ »]–+~. #·≥º+˝Àì bÕsYº-VII ìã+<Ûäq ªÁ|üC≤Á|üjÓ÷»q+µ ù|s¡T‘√ Çe˙ï »]>±sTT. Bì e\q n+‘·es¡≈L£ Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\˝À e´ekÕj·T+ kÕ–dü÷Ô Jeq+ kÕ–düTÔqï yês¡T JeHê<Ûës¡+ ø√˝ÀŒe\dæ e∫Ã+~. yê]˝À n~Ûø£ XÊ‘êìøÏ ‘·eT≈£îqï sêC≤´+>∑|sü y¡ TÓ qÆ Vü≤≈£îÿ\T, #·≥|º sü y¡ TÓ qÆ Vü≤≈£îÿ\ >∑T]+∫ ‘Ó*j·Tø£b˛e&É+, sêC≤´+>∑+˝À Ä]ºø£˝Ÿ 32, 226\ Ä<Ûës¡+>± düeTdü´qT |ü]wüÿ]+#·T ø√>∑\eTì ≈£L&Ü yê]øÏ ‘Ó*j·Tø£b˛e&É+ #ê˝≤ qcÕºìï ø£\T>∑CdÒ +æ ~. kÕe÷q´ Á|ü»\ dü+øπ eå ÷ìï á #·≥+º @e÷Á‘·+ |ü{+ºÏ #·Tø√≈£î+&Ü ‘·j÷· s¡T #˚jT· ã&ç+~. á #·{≤ºìï yÓ+≥H˚ e÷s¡Ãe\dæq nedüs+¡ ñ+~. Hê´j·T|üs+¡ >±, düùV≤‘·Tø£yTÓ qÆ ø±s¡D≤\‘√ sêC≤´+>∑ ã<ä›yÓTÆq dü÷Œ]Ô‘√, Á|ü‘˚´ø£+>± ªÄ]ºø£˝Ÿ 300mµ Ä<Û ë s¡ + >± dü e TÁ>∑ y Ó T Æ q #· { ≤º ì ï #˚ j · ÷ *µ nì Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ Ä<˚X$¯ T∫Ã+~. ø±˙ Á|üuTÑÛ ‘·«+ düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒ dü÷Œ¤]ìÔ @e÷Á‘·+ >ös¡$+#·≈î£ +&Ü øπ e\+ ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈î£ \Ô nedüsê˝Ò Á|ü<ëÛ q+>± á ø=‘·Ô #·{≤ºìï rdüT≈£î e∫Ã+~. 1894 uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #·≥+º ˝À ªÁ|üC≤Á|üj÷Ó »q+µ nqï n+X¯+ ø±s¡D+>±H˚ <˚X¯ yê´|üÔ+>± nH˚ø£ Ä+<√fi¯q\T #Ó\πs>±sTT. ø=‘·Ô #·≥º+˝À ø=~›>± e÷s¡TŒ\T #˚dæq|üŒ{Ïø° Ç+ø± ndüŒwüº+>±H˚ ñ+~. Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üø£{Ï+#˚ ìsêàD ø±s¡´Áø£e÷\˝À Åô|y’ {˚ Ÿ Vü‰dæŒ≥˝Ÿ‡, Áô|y’ {˚ Ÿ $<ë´dü+dü\ú T, Áô|y’ {˚ Ÿ Vü≤À≥˝Ÿ‡qT $TqVü‰sTT+∫ $T–*qe˙ï #·≥º|üs¡yÓTÆq Á|üC≤ Á|üj÷Ó »Hê\ øÏ+<ä≈î£ ekÕÔsTT. bÕ]ÁXÊ$Tø£ ø±]&Üs¡T,¢ yÓTìÆ +>¥, 7

qe+ãsY 2013


|ü≥D º , Á>±MTD≤_Ûeè~∆, Ä≥\T, Äs√>∑´ s¡øD å£ , s¡yêD≤, ùdŒdt ø±s¡´Áø£e÷\T n˙ï Á|üC≤Á|üj÷Ó »Hê\ øÏ+<˚ ekÕÔsTT. >∑‘·+˝À 1894 #·≥º+˝Àì ªn‘·´edüs¡+µ ø±¢EqT ñ|ü j Ó ÷ –+#· T ≈£ î ì #· ≥ º $ s¡ T <ä ∆ + >± nH˚ ø £ ÁbÕC… ≈ £ î º \ ≈£ î πø{≤sTT+|ü⁄\T »]>±sTT. á _\T¢˝À ªn‘·´edüs¡+µ nqï ø±¢EqT <˚X¯ s¡ø£åD, <˚X¯ uÛÑÁ<ä‘·, Á|üø£è‹ ;uÛÑ‘ê‡\ ø±s¡D+>± @s¡ Œ &˚ n‘· ´ edü s ¡ |ü ] dæ ú ‘ · T \≈£ î e÷Á‘· y ˚ T e]Ô d ü T Ô + <ä ì Á|üø£{Ï+#ês¡T. á _\T¢ ˝ À Á|ü ‘ ˚ ´ ø£ + >± uÛ Ñ ÷ ùdø£ s ¡ D ≈£ î eTT+<ä T #˚j·÷*‡q kÕe÷õø£ Á|üuÛ≤e n+#·Hê (k˛wü˝Ÿ Ç+bÕø˘º môddtyÓT+{Ÿ)qT Á|ü‘˚´ø£+>± dü«‘·+Á‘·´ ì|ü⁄DT\ Á>∑÷|ü⁄\‘√ #˚ s TT+∫ yê] dü ÷ #· q \ y˚ T s¡ ≈ £ î uÛ Ñ ÷ ùdø£ s ¡ D #˚ j · ÷ *. nedüs¡eTqT≈£î+fÒ yê] dü÷#·q\qT ‹s¡düÿ]+#˚ neø±X¯+ ≈£L&Ü á _\T¢˝À ø£*Œ+#ês¡T. ø±˙, á dü«‘·+Á‘·´ dü+düú\ uÛ≤>√‘·+ b˛k˛ÿ $wüjT· +˝À #·÷XÊ+. H˚wqü ˝Ÿ øöì‡˝Ÿ n|üs¢ TT&é mø£Hê$Tø˘ ]ôdsYà nH˚ dü«‘·+Á‘· dü+düú b˛k˛ÿ ÁbÕC…≈£îº $wüj·T+˝À ø£+ô|˙øÏ nqT≈£L\+>±H˚ ]b˛s¡Tº Ç∫Ã+~. dü«‘·+Á‘·‘· nH˚~ ù|s¡T˝ÀH˚ ‘·|Œü , á dü+dü\ú T n~Ûø£ XÊ‘·+ ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈î£ \Ô ÄBÛq+˝À q&ç#y˚ .˚ bÕ‘· uÛÑ÷ùdø£s¡D #·≥º+˝À 16 πø+Á<ä #·{≤º\≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄ Ç#êÃs¡T. yê{Ï˝À ôdCŸ\ #·≥+º ≈£L&Ü ñ+~. ø=‘·Ô #·≥+º ˝À ôdCŸ #·≥+º ‘√bÕ≥T ø£+{ÀHéyTÓ +{Ÿ‡ #·≥+º , esYÿ‡ Ä|òt &çô|òHé‡ #·{≤º\≈£î >∑‘·+˝À Ç∫Ãq $TqVü‰sTT+|ü⁄\T s¡<Tä #› d˚ ÷ü Ô $T–*q 13 #·{≤º\≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄ì#êÃs¡T. M{Ï˝À $<äT´‘Y #·≥º+, ¬s’˝Ò«\ #·≥º+, u§>∑TZ>∑qT\ #·≥º+, yÓTÆì+>¥ #·≥º+ ˝≤+{Ï nìï+{Ïø° $TqVü‰sTT+|ü⁄ ø=qkÕ–+#ês¡T. <˚X+¯ ˝À uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ dü+<äs“¡ +¤ >± »]–q rÁeyÓTqÆ $<Û«ä +dü+ n~Ûø£ uÛ≤>∑+ á #·{≤º\ <ë«sêH˚ »]–+~. Ç+‘˚ø±ø£ øπ +Á<ä+ ‘·sê«‘· ø±\+˝À eT]ìï bÕ‘·, ø=‘·Ô #·{≤º\≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄ ì#˚à n~Ûø±s¡+ ø£*– ñ+~. ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘·≈£î Ä|ü<ä sê≈£î+&Ü #˚j·T&ÜìøÏ á #· ≥ º + ˝À nH˚ ø £ |ü + ≥\T |ü + &˚ e´ekÕj· T uÛ Ñ ÷ eTT\qT uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ≈£î nqTeT‹+#· ≈£L&É<ìä , ˇø£ y˚fi¯ ùdø£]+∫Hê Ä ÁbÕ+‘·|ü⁄ yÓTT‘·Ô+ e´ekÕj·T uÛÑ÷$T˝À 5 XÊ‘êìøÏ $T+∫ ñ+&É≈L£ &É<ìä ìπs•› +#ês¡T. ø±˙, k˛+ù|≥˝À @+ »]–+<√ eTq≈£î ‘Ó\TdüT. düd´ü XÊ´eT\+>±, |ü#÷ ì |ü+≥\T |ü+&˚ ;\

‘=\ø£]

uÛÑ÷eTT\qT, m+<äT≈£L |üìøÏsêì ;&ÉTuÛÑ÷eTT\T>± nø£ÿ&ç ‘·V≤ü d”˝≤›sT¡ |ü+|æq ìy˚~ø£qT @e÷Á‘·+ |ü]o\q »s¡|≈ü î£ +&Ü õ˝≤¢ø£˝…ø£ºsY <ëìï <äèMø£]dü÷Ô |ü]ÁX¯eT\ ø±s¡´<ä]ÙøÏ |ü+|ü&É+ »]–+~. Bìï ã{Ϻ Á|üuTÑÛ ‘·« j·T+Á‘ê+>∑+, Åô|y’ {˚ Ÿ ø£+ô|˙\ ‘=‘·TÔ\T>± e÷]q|ü⁄Œ&ÉT, ø=‘·Ô #·≥º+ e∫ÃHê uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À |ü+≥ uÛ÷Ñ eTT\qT kÕ«BÛq+ #˚dTü ø√s¡ì >±˙, ‘·<ë«sê ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘·≈£î Á|üe÷<ä+ rdüT≈£îsês¡ì >±˙ Vü‰MT ˝Ò<äì ns¡ú+ ne⁄‘·T+~. H˚wqü ˝Ÿ ]Vü‰_*fÒwHü é n+&é Ø ôd{Ï˝ŸyTÓ +{Ÿ bÕ\d” (mHé. ÄsY. ÄsY. |æ) Á|üø±s¡+ 2007 - 08 qT+&ç 2010 11 es¡≈£L 20 sêÁcÕº\˝À 7,90,000 ôV≤ø±ºs¡¢ e´ekÕj·T uÛ Ñ ÷ $T ‘· – Z b ˛sTT+~. M{Ï ˝ À ˇ&ç X Ê˝À 2,60,000, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À 1,18,000, Vü≤sê´Hê˝À 65,000, |ü•ÃeT u…+>±˝Ÿ˝À 55,000, ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ˝À 53,000 ôV≤ø±ºs¡T¢ ñHêïsTT. á sêÁcÕº\˙ï e´ekÕj·T uÛÑ÷$Tì e´ekÕj˚T‘·s¡ ÁbÕC… ≈ £ î º \ ≈£ î , n_Û e è~∆ ø±s¡ ´ Áø£ e ÷\ ù|s¡ T ‘√ ìsêàD ø±s¡´Áø£e÷\≈£î ‘·s¡*+#·&Éy˚T ø±s¡DeTì Á|üø£{Ï+∫+~.

n≥M uÛ÷Ñ eTT\ neø£‘e · ø£\ô|’ ø±>¥ n≥M uÛÑ÷eTT\qT nH˚ø£ n_Ûeè~∆ ø±s¡´Áø£e÷\≈£î, ÁbÕC…≈î£ \º ≈£î øπ {≤sTT+#·&+É e\q »]–q rÁeyÓTqÆ |üsê´es¡D $<Û«ä +kÕìï K+&çd÷ü ,Ô »]–q qcÕºìï uÛØÑ Ô #˚jT· &ÜìøÏ m+‘· n≥M ÁbÕ+‘·+ qwübº ˛sTT+<√ n+‘˚ ÁbÕ+‘êìï ø=‘·Ô n≥M ÁbÕ+‘·+>± n_Ûeè~∆ #˚j·÷\ì düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒì∫Ã+~. Bìï |üs´¡ y˚ø+åÏ #·&+É ø√dü+ ªø±+ô|H˚‡≥Ø mbò˛sYùdwº Hü é |ò+ü &é y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ n+&é bÕ¢ì+>¥ n<∏ë]{° (dæ.m.myéT.|æ.m)µ qT @sêŒ≥T #˚kÕs¡T. n≥M ÁbÕ+‘ê\qT <Û«ä +dü+ #˚dqæ ÁbÕC…≈î£ \º qT+&ç Bì ø√dü+ nedüsy¡ TÓ qÆ kıeTTàqT edü÷\T #˚kÕs¡T. á ø±s¡´Áø£eT ìs¡«Vü≤D˝À »]–q neø£‘·eø£\qT á eT<Ûä´H˚ ø±>¥ ãj·T≥ô|{Ï+º ~. ÁbÕC…≈î£ \º ø√dü+ <Ûës¡b˛dæq n≥M uÛ÷Ñ $T 1,03,381.91 ôV≤ø±ºsT¡ +¢ &É>±, yê{Ï kÕúq+˝À ø=‘·>Ô ± n≥M ÁbÕ+‘·+>± e÷s¡Ã&ÜìøÏ ùdø£]+∫q düú\+ πøe\+ 28,086 ôV≤ø±ºs¡T¢ e÷Á‘·y˚T. n+fÒ 27 XÊ‘·+. eT∞¢ B+{À¢ n≥M ÁbÕ+‘·+>± e÷]Ã+~ 7,280.84 ôV≤ø±ºsT¡ .¢ n+fÒ øπ e\+ 7 XÊ‘·+ e÷Á‘·y˚T. $XÊK, ø±øÏHê&É\ eT<Û´ä ì]à+#·uÀj˚T ø√dü˝º Ÿ ø±]&ÜsY ø√dü+ \ø£åqïs¡ mø£sê\ e´ekÕj·T uÛÑ÷$Tì πø{≤sTT+#ês¡T. 8

qe+ãsY 2013


ôÅ |y ’ { ˚ Ÿ ø£+|ü˙\ #Ó*+¢ |ü⁄\˝À »]–q yÓ÷dü+ ø£+ô|˙ ù|s¡T $Áb˛ s¡ùV≤C≤ ø±s=ŒπswüHé kÕºsY π>CŸ Áb˛|üغdt Áu≤Vü≤àDÏ ÇHébò˛f…ø˘ ÇHébò˛dædt nb˛˝À ôV≤˝ŸÔ dæ{°

}s¡T ôV’≤<äsêu≤<é ôV’≤<äsêu≤<é ôV’≤<äsêu≤<é ôV’≤<äsêu≤<é ôV’≤<äsêu≤<é $XÊK|ü≥ï+

uÛÑ÷$T (mø£sê\˝À) 101.3 109.35 250 250 447 20

á |ü#·Ãì |ü+≥bı˝≤\ <ë«sê ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢˝À 15.09 \ø£\å ≥qTï\ ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\T, $XÊK õ˝≤¢˝À 3.31 \ø£\å ≥qTï\ ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\T |ü+&ÉT‘·THêïsTT. M{Ïì <Û«ä +dü+ #˚j·T&É+ e\q Á|ü‘·´ø£å+>±, |üs√ø£å+>± <ë<ë|ü⁄ ¬s+&ÉTqïs¡ ø√≥¢ eT+~ s¬ ‘’ T· \T, s¬ ‘’ T· ≈£L©\T, e´ekÕj·T+ô|’ Ä<Ûës¡|&ü ç J$düTqÔ ï Ç‘·s¡ ≈£î\ eè‘·T\Ô yê] J$‘ê\˙ï HêX¯qyÓTbÆ ˛j˚T Á|üe÷<äeTT+~. k˛+ù|≥˝À <∏äs¡à˝Ÿ |üesY ÁbÕC…≈£îºø√dü+ Hê>±s¡T®q ø£HÁé düøº Hå£ é ø£+ô|˙øÏ 2000 mø£sê\ uÛ÷Ñ $Tì øπ {≤sTT+#ês¡T. á ÁbÕ+‘· e T+‘ê |ü # · à ì |ü + ≥\‘√ ø£ fi ¯ ø £ fi ¯ ˝ ≤&˚ ;\ uÛ÷Ñ eTT\‘√ ì+&ç ñ+≥T+~. Bìï á ÁbÕ+‘·|⁄ü ø√qd”eT>±, eTs√ πøs¡fi¯>± |æ\TkÕÔs¡T. ¬s’‘·T\ <ä>∑Zs¡ ø£+ô|˙ Á|ü‹ì<ÛäT\T |üesYbÕ¢+{Ÿ ø√düeTì ø±≈£î+&Ü, ‘√≥\T ô|+#·&Üìø£ì yÓ÷dü+ #˚dæ 570 mø£sê\qT ø=Hêïs¡T. ø±ø£sê|ü*¢˝À |üesYbÕ¢+{Ÿ ø√dü+ ádtºø√dtº mqØ® Áô|’y˚{Ÿ *$Tf…&é ø£+ô|˙øÏ 3,333 mø£sê\ uÛÑ÷$Tì πø{≤sTT+#ês¡T. á ÁbÕ+‘·eT+‘ê ¬s+&ÉT |ü+≥\T |ü+&˚ e÷>±DÏ uÛÑ÷$T ñ+≥T+~. á ÁbÕ+‘·+˝À Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ ns¡T<ÓÆq ∫‘·Ô&ç H˚\\THêïsTT. 1982˝À sêyéTdüsY˝À »]–q ∫‘·Ô&çH˚\\, ;\ uÛÑ÷eTT\ |ü]s¡ø£åD≈£î ñ<˚›���+∫q n+‘·sê®rj·T ˇ|üŒ+<ä+˝À uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ dü+‘·ø+£ #˚d+æ ~. á uÛ÷Ñ eTT\qT ø±bÕ&Ée\dæq u≤<Û´ä ‘· øπ +Á<ä, sêÁwüº Á|üuÛÑT‘ê«\≈£î+~. nsTTHê ¬s+&É÷ yê{Ïì U≤‘·s¡T #˚j·T˝Ò<äT. $XÊK õ˝≤¢ n#·T´‘ê|ü⁄s¡+, sê+_*¢ eT+&É˝≤˝À¢ yÓT>± ø¬ $Tø£˝Ÿ ø±+ô|≈¢ î£ ‡\ ø√dü+ 10,000 mø£sê\qT, qø£ÿ|ü*˝¢ À 8,000 mø£sê\qT πø{≤sTT+#ês¡T. á uÛÑ÷eTT\˙ï |ü+≥ uÛÑ÷eTT˝Ò. sê+_*¢ eT+&É˝≤ìï $XÊK õ˝≤¢ ø√qd”eT nì

‘=\ø£]

e÷¬sÿ{Ÿ <Ûäs¡ (ø√≥¢ s¡÷.) 428 520 1282.50 750 1225 200

n$Tàq <Ûäs¡ (ø√≥¢ s¡÷.) 40.41 54.67 50 50 54 40

|æ\TkÕÔs¡T. Çø£ÿ&É ø=ã“] ‘√≥ mø£sêìøÏ 15 \ø£å\ <Ûäs¡, J&ç‘√≥ mø£sêìøÏ 13 \ø£\å T <Ûsä ¡ ñ+fÒ øπ e\+ s¬ +&ç+{ÏøÏ mø£sêìøÏ 3 \ø£\å s¡÷bÕj·T\ qwü|º ]ü Vü‰s¡+ Á|üø{£ +Ï #ês¡T. |ü•ÃeTu…+>±˝Ÿ˝Àì {≤{≤ ø£+ô|˙, dü©yéT ø£+ô|˙, õ+<ë˝Ÿ ø£+ô|˙\≈£î, dæ+>∑÷sY, q+~Á>±yéT, kÕ˝À“ì\˝À ÁbÕC…≈£îº\ ø√dü+, ˇ&çXÊ ø£[+>∑q>∑sY˝À {≤{≤ ñ≈£îÿ ÁbÕC…≈£îº ø√dü+, ìj·÷+–]˝À y˚<ë+‘· n\÷´$Tìj·T+ ø£+ô|˙ ø√dü+, »>∑ ‘ Y d æ + >¥ | ü P sY ˝ À b˛k˛ÿ ÁbÕC… ≈ £ î º ø√dü + , k˛+ù|≥, ø±ø£sê|ü*¢˝À <∏äs¡à˝Ÿ|üesY bÕ¢+{Ÿ\ ø√dü+, &Ûç©¢øÏ düMT|ü+˝À Áπ>≥sY H√sTT&Ü˝À s¬ ‘’ T· \ e<ä› kÕ–q ã\e+‘·|⁄ü uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ \‘√bÕ≥T <˚Xy¯ ê´|ü+Ô >± »]–q nH˚ø£ ã\e+‘·|⁄ü uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ \≈£î e´‹πsø£+>± »]–q Á|üC≤b˛sê{≤˝Ò á ø=‘·Ô uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #·{≤ºìøÏ ø±s¡DeTì eTq≈£î ‘Ó\TdüT. >∑‘·+˝À Á|ü»\+<äs¡÷ q÷{ÏøÏ q÷s¡T XÊ‘·+ e´‹πsøÏ+∫Hê, <˚X¯yê´|üÔ+>± y˚˝≤~ ã\e+‘·|ü⁄ uÛÑ÷ùdø£s¡D\T »]>±sTT. ø=‘·Ô #·≥º+˝À 70,80 XÊ‘·+ düeTà‹ ‘·|Œü ì dü] nì ìπs•› +∫Hê ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈î£ \Ô T <ëìï ‘·eTø£qT≈£L\+>± eT\T#·Tø√e&É+ ô|<ä› ø£wyºü TÓ qÆ |üHM˚ T ø±<äì eTq≈£î ‘Ó\TdüT. sêuÀj˚T ø±\+˝À ø±s=Œπs{Ÿ X¯≈£îÔ\ ø√dü+ eT]+‘· rÁe+>± uÛ≤Ø uÛÑ÷ùdø£s¡D »s¡>∑uÀ‘√+~. düVü≤»+>±H˚ Bìô|’ Á|ü»\T eT]+‘· rÁe+>± b˛sê{≤\T #˚kÕÔs¡T. \_∆<ës¡T\≈£î #ê˝≤ n~Ûø£ kÕúsTT˝À Á|üuÛÑT‘·«+ Hê´j·TyÓTÆq qwüº|ü]Vü‰s¡+ #Ó*¢düTÔqï<äH˚ Á|ü#ês¡+ <ë«sê düe÷C≤ìï eTuÛ´Ñ ô|{Ï,º Á|ü»\ b˛sê{≤\qT nD∫y˚jT· &Üìπø á ø=‘·Ô #·{≤ºìï ‘ÓdüTÔHêïs¡T. Á|ü»\ô|’ <ë&ç#˚ùd ñ<˚›X¯+‘√ ø=‘·Ô #·{≤º\T mìï ‘Ó∫ÃHê Á|ü»\T #ÓÆ‘·q´e+‘·yÓTÆq ◊ø£´ b˛sê{≤\ <ë«sê bÕ\≈£î\ ≈£îÁ≥\qT ‹|æŒø={Ïrº s¡‘ês¡T.

(Mø£D å + k»q´+‘√) 9

qe+ãsY 2013


dù +Á~j·T |ü<‹∆ä ˝À m+&ÉT $Ts¡|ü kÕ>∑T $<Ûëq+ ùd+Á~j·T |ü<䛋˝À m+&ÉT$Ts¡|ü kÕ>∑T #˚j·TT≥≈£î eT+∫ H˚\\qT mqTïø√yê*. |ü+≥\≈£î nqTyÓ’q H˚\qT JeH˚\ n+{≤s¡T. q\¢ H˚\\T, #·˝≤ÿ H˚\\T, ˇ+Á&ÉT H˚\\T nqT≈£L\+>± ñ+{≤sTT. uÛÑ÷$T˝À |üX¯óe⁄\ ms¡Te⁄\T G #Ós¡Te⁄ eT{Ϻ G ùd+Á~j·T ø£s¡“q |ü<ësêú\T G |ü∫Ãs=≥º ms¡Te⁄\T y˚dæ u≤>± ø£*j·T<äTHêï*. Ç˝≤ #˚j·T≥+ e\¢ H˚\˝À ùd+Á~j·T |ü<ës¡ú+ ô|s¡T>∑T‘·T+~. M{Ï‘√ bÕ≥T>± dü ÷ &√yÓ ÷ Hêdt , Åf… Æ ø √&Ó s êà, ¬ s ’ C À_j· T + u≤ø° º ] j· ÷ , bÕk˛Œu≤ø°]º j·÷, nõ{À u≤ø£sº ,Y nCÀôdŒÌ ]\¢yTé e+{Ï Jeq ms¡Te⁄\T, y˚||ü +æ &ç, y˚sT¡ X¯q>∑ |æ+&ç, #Óøÿ£ , u…\+¢ G X¯q>∑ |æ+&ç ˝Ò<ë |ü|ü ~qTdüT\ |æ+&ç @<ÓH’ ê u≤>± $TÁX¯eT+>± #˚dæ |üX¯óe⁄\ ms¡Te⁄‘√ ø£*|æ #Ó≥¢ ˙&É˝À yês¡+ s√E\ qT+&ç 15 s√E\ es¡≈£L ñ+#·&É+, ñ<äj·T+ kÕj·T+Á‘·+ ˙{Ï ‘·&ÉT\T Çdü÷Ô+&É≥+ #˚j·÷*. ‘·sê«‘· Bìì $Ts¡|ü˝À ˙s¡T ô|fÒº eTT+<äT #·\T¢ø√yê*. Ç˝≤ #˚jT· &É+ e\¢ uÛ÷Ñ $T˝À yÓTTø£ÿ≈£î ø±e\dæq b˛wüø±\qT dü÷ø£àå Je⁄\T ‘·j÷· s¡T #˚kÕÔsTT. yÓTTø£ÿ @|ü⁄>± ô|]– |üP‘· u≤>± edüT+Ô ~. ø±j·TôdE ’ ô|]– u…≥º ˝Ò≈î£ +&Ü Äs√>∑´+>± yÓTTø£ÿ ñ+&ç ~>∑Tã&ç ô|]π>+<äT≈£î neø±X¯eTT+~. ùd+Á~j·T |ü<䛋˝À |ü+≥≈£î $‘·Ôq+ eT÷˝≤<Ûës¡+. Ç~ <˚X¯yê∞ (Hê≥T) $‘·ÔqyÓTÆ‘˚ eTØ eT+∫~. yÓTT<ä≥ $‘·Ôq+qT ;C≤eTè‘·+ ˝Ò<ë ;»s¡ø£å\qT ñ|üjÓ÷–+∫ X¯ó~∆ #˚düTø√yê*. ;C≤eTè‘·+ ‘·j·÷ØøÏ Äe⁄eT÷Á‘·+ G ù|&É G |ü⁄≥ºeT{Ϻ G düTqï+ G ˙s¡T\qT ‘·>T∑ yÓ÷‘ê<äT˝À 12 >∑+≥\ bÕ≥T Hêqu…{Ϻ $‘·ÔHêìøÏ |ü{Ϻ+∫ ‘·sê«‘· ˙&É˝À $‘·ÔHêìï Äs¡u{… ºÏ $‘·TøÔ √yê*. ˝Ò<ë ;»s¡øå£ nq>± Ç+>∑Te G |üdTü |ü⁄ bı&ÉT\T, 20 Á>±eTT\ |ü⁄≥ºeTqTï G |æ&øÉ \£ ã÷&ç<ä 100 Á>±eTT\ #=|üq 10 $T.©. Äe⁄ eT÷Á‘·+˝À ø£*|æq $TÁX¯eT+˝À $‘·Ôq X¯ó~∆ #˚düTø√yê*. $Ts¡|üHês¡T nsTT‘˚ ;C≤eTè‘·+˝À eTT+∫ Hê≥Tø√yê*. $Ts¡|ü Hês¡T b˛dæq ‘·sê«‘· 5 qT+&ç 6 yêsê\ Hês¡T Hê≥T≥≈£î nqT≈£L\+. yÓTTø£ÿ≈£î yÓTTø£ÿ≈£î 15 I 56 ôd+.MT. <ä÷s¡+ #=|üq Hê≥Tø√yê*. HêfÒeTT+<äT <äTøÏÿ˝À y˚||ü +æ &ç mø£sêìøÏ 100 øÏ˝À\T y˚dTü ≈£î+fÒ uÛ÷Ñ $T <ë«sê e#˚à yê´<ÛTä \T ø=+‘· es¡≈£L ‘·–Z yÓTTø£ÿ s√>∑ ìs√<Ûäø£‘·qT bı+<äT‘·T+~.

‘=\ø£]

nedü s êìï ã{Ï º ø£ \ T|ü ⁄ ìyês¡ D ≈£ î >=Ás¡ T , >∑ T +≥ø£ ‘ √ n+‘·sø¡ è£ wæ #˚j÷· *. Á|ü‹ 20 qT+&ç 25 s√E\ e´e~Û˝À JyêeTè‘·+qT eT]j·TT |ü+#·>e∑ ´qT bÕπs ˙{Ï˝À bı\+ n+‘ê |ü≥Tº≈£îH˚ $<Ûä+>± #˚j·÷*. eT]j·TT b˛wüø£ ìyês¡D≈£î ô|’ bÕ≥T>± Á|ü‹ 10 s√E\≈£î ˇø£kÕ] ÅùdŒ #˚jT· ≥+ eT+∫~. b˛wüø£ ˝ÀbÕ\ ìyês¡D≈£î >±qT mø£sêìøÏ n+<äTu≤≥T˝Àì 10 s¡ø±\ Ä≈£î\qT eTTs¡>u∑ {… ºÏ ÅùdŒ #˚j÷· *. n+<äT˝À õ˝Ò&¢ TÉ , y˚|ü, ø±qTø£, sê$, ∫+‘ê≈£î e+{Ï$ ‘·|üŒ≈£î+&Ü y˚j·÷*. yÓTTø£ÿ ô|s¡T>∑T<ä\≈£î 5 ©≥s¡¢ eTõ®>∑ u≤>± |ü⁄*dæq$, 2 ©≥s¡¢ ø=ã“] ˙fi¯ófl, 200 ©≥s¡¢ ˙{Ï˝À ø£*|æ |æ∫ø±Ø #˚j÷· *.

‘Ó>T∑ fi¯ófl, |ü⁄s¡T>∑T\ ìyês¡D: ÅføÆ… √&Ósêà, 1 øÏ˝À G dü÷&√yÓ÷Hêdt 1 øÏ˝À G u…\+¢ 1 øÏ˝À ø£*|æ bÕπs˙{Ï˝À b˛j·T&É+ ˝Ò<ë yÓTTø£ÿ\ô|’ ÅùdŒ #˚jT· ≥+ e\¢ ‘Ó>T∑ fi¯fl qT+&ç ø±bÕ&Ée#·TÃ. eØà yêwtqT yê&É≥+ e\¢ $ø£s¡¸D ø£cÕj·T+>± |üì #˚j·T≥y˚T ø±≈£î+&Ü yÓTTø£ÿ ô|s¡T>∑T<ä\≈£î ñ|üj÷Ó >∑|&ü TÉ ‘·T+~. m+&ÉT ‘Ó>T∑ \T ìyês¡D≈£î >±qT eTõ®>∑ G Ç+>∑Te Á<ëeD+ |æ∫ø±Ø #˚jT· ≥+ (yês¡+˝À s¬ +&ÉT kÕs¡T)¢ »s¡>±*. #·T≥÷º ñ‘·Ôπs–, ø±+Áπ>dt>∑&ç¶ (ej·÷´]uÛ≤eT) ø£\T|ü⁄ ˝Ò≈î£ +&Ü #·÷&Ü*. $‘·qÔ X¯ó~∆ Äe⁄bÕ\‘√ #˚dqæ ≥¢sTT‘˚ #ê˝≤ es¡≈£î yÓ’s¡dt ‘Ó>∑Tfi¯flqT ìyê]+#·e#·TÃ. ô|’ eTT&ÉT‘·, ÁøÏ+~ eTT&ÉT‘· ìyês¡D≈£î >±qT bı\+˝À ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑T |üfi≤fl\qT Á^E|üPdæ mø£sêìøÏ 15 qT+&ç 20 <ëø± ñ+#ê*. y˚|ü ø£cÕj·T+qT ‘·j·÷s¡T #˚dæ <ëìøÏ õ>∑Ts¡TqT ø£*|æ yês¡+˝À 2 kÕs¡ T ¢ |æ ∫ ø±Ø #˚ j · T ≥+ e\¢ Ä≈£ î eTT&É ‘ · q T ìyê]+#·Tø√e#·TÃ. ÄeTT<ä+qT, ã+‹ yÓTTø£ÿ\qT ms¡|+ü ≥>± y˚j·T&É+ eT+∫~. ø±j·T‘=\T#·T |ü⁄s¡T>∑T\ ñ<Ûäè‹ì M{Ï <ë«sê ‘·–Z+#·e#·TÃ. *+>±ø£s¡¸ø£ ãT≥º\T ô|{Ϻ X¯q>∑|ü#·Ã, \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T\ ñ<Ûäè‹ >∑eTì+∫ ìyês¡D #·s¡´\T #˚|ü{≤º*. |ü⁄s¡T>∑T\ ñ<Ûèä ‹ ‘·≈î£ ÿe>± ñ+fÒ, y˚|ü ø£cÕj·T+ ÅùdŒ #˚j÷· *. n~Ûø+£ >± ñ+fÒ |ü∫Ã$T]à G yÓ\T¢*¢ Á<ëeD+ ˝Ò<ë ÁuVü‰àÅd+Ôü |æ∫ø±Ø #˚j·÷*. j·THé.|æ.$. yÓ’s¡dt Á<ëeD+ ≈£L&Ü \<Ó› |ü⁄s¡T>∑T, |ü#÷ |ü⁄s¡T>∑T\≈£î yê&ç ìyê]+#·e#·TÃ. ` mdt. »Hês¡∆Hé, |ò”æ˝Ÿ¶ ø√`Ä]¶H˚{sY ≈£s¡÷ï˝Ÿ õ˝≤¢, düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ 10

qe+ãsY 2013


Ç+^¢wüß ù|s¡T : yÓ’˝Ÿ¶ Ç+&ç>√ XÊÅd”Ôj·T HêeT+: ‘ÓÅbò˛wæj·÷ |üsY|üP]j·÷ ≈£î≥T+u+: bòÕuÒdæ (ãsƒêD° ≈£î≥T+ã+)

yÓTTø£ÿ˝À qÁ‘·»ì (3.4 XÊ‘·+), uÛ≤dü«s¡+ (0.3 XÊ‘·+), bı{≤wt (2.4 XÊ‘·+) eT]j·TT dü÷ø£àå b˛wüø±\T #ê˝≤ ñHêïsTT. n+<äTe\q á yÓTTø£ÿqT e] |ü+&ç+#˚ ¬s’‘·T\T ùd+Á~j·T ms¡Te⁄>± $ìjÓ÷–+#·Tø√e#·TÃ. ªª|ü∫Ãs=≥ºµµ ms¡Te⁄>± M\Tø±ì |ü]dæ‘ú T· \˝À ªª|ü∫ÃÄ≈£î ms¡Te⁄>±µµ ≈£L&Ü ñ|üj÷Ó –+#·Tø√e#·TÃ. yÓ+|ü* yÓTTø£ÿ˝À ñqï ªªf…Åbò˛dæHéµµ nH˚ s¡ k Õj· T q+ #ê˝≤ X¯ ø Ï Ô e +‘· y Ó T Æ q ~. á s¡ k Õj· T HêìøÏ |ü⁄s¡T>∑T\qT $ø£]¸+#˚ >∑TD+ eT]j·TT ø°≥ø£ HêX¯ì \ø£D å ≤\T ø£*– ñHêïj·Tì &܈ˆ uÛ≤>∑´ (2009) eT]j·TT &܈ˆ y˚+&ÉHé

yÓ+|ü* yÓTTø£ÿ düTe÷s¡T ˇø£ MT≥s¡T m‘·TÔ es¡≈£î ô|]π> @ø£ yê]¸ø£ yÓTTø£ÿ. á yÓTTø£ÿ |ü+≥ bı˝≤\ >∑≥¢ ô|q’ , ;&ÉT uÛ÷Ñ eTT\˝Àq÷, ‘˚*ø£bÕ{Ï H˚\\˝Àq÷ ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ>± ô|s¡T>∑T‘·T+~. |üÁ‘ê\T dü+j·TTø£+Ô . ø£DT|ü⁄≈£î ˇø£{Ï #=|üq @s¡Œ&É‘êsTT. |üÁ‘ê\T 3`6 es¡≈£î »‘·\T+{≤sTT. |üÁ‘ê\T |ü\T#·>±, ˝Ò‘· Ä≈£î |ü#÷ >±, n+&Üø£è‹˝À ñ+{≤sTT. |ü⁄cÕŒ\T

(2012) |ü]XÀ<Ûäq\T ìs¡÷|ædüTÔHêïsTT. n+<äTe\q á yÓ T Tø£ ÿ qT e´ekÕj· T +˝À dü d ü ´ s¡ ø £ å D ø=s¡ ≈ £ î ¬ s ’ ‘ · T \T $ìjÓ÷–+#·Tø√e#·TÃ. yÓ+|ü* yÓTTø£ÿ Ä≈£î\ ø£cÕj·÷ìøÏ ªªø±*|òe¢ü sYµµ, ªªø±´uÛJÒ µµ |ü+≥\Hê•+#˚ ªª&Óe’ T+&é u≤´ø˘ e÷‘Yµµ (&Óe’ T+&é eT#·Ã\ |ü⁄s¡T>∑T) |ü⁄s¡T>∑TqT ìj·T+Á‹+#˚ \ø£D å ≤\T ñHêïj·Tì &܈ˆ C≤dt$THé eT]j·TT &܈ˆ düT+<ä] (2012) |ü]XÀ<Ûäq\T ìs¡÷|ædüTÔHêïsTT. yÓ+|ü* yÓTTø£ÿ\T m≈£îÿe>± ñqï bı˝≤\˝À¢ qT* |ü⁄s¡T>∑T\ (HÓeT{À&é‡) u…&<É ä ‘·≈î£ ÿe>± ñ+&É≥+ á s¡#s· TT‘· >∑eTì+#ês¡T. á yÓTTø£ÿ ªªqT*|ü⁄s¡T>∑T\ HêX¯ìµµ (HÓe÷{Ï ôd&’ ‡é ) >∑TD≤\ô|’ XÊÅdE Ôü \„ |ü]XÀ<Ûqä \T m+‘√ nedüs¡eTT+~. ãVüQfi¯ Á|üj÷Ó »Hê\T ø£*– ñqï yÓ+|ü* yÓTTø£ÿ\qT ¬s’‘·T\T ùd+Á~j·T e´ekÕj·T+˝À uÛÑ÷kÕs¡ n_Ûeè~∆ ø=s¡≈£î, düdü´s¡ø£åD ø=s¡≈£î $ìjÓ÷–+#·Tø√yê\ì ø√s¡T≈£î+≥THêï+.

∫qï >∑T‘·TÔ\T>± @s¡Œ&ç ms¡Te⁄ ˝Ò<ë >∑T˝≤; s¡+>∑T˝À ñ+{≤sTT. |òü˝≤\T ∫qï$>± ñ+&ç, 5`10 es¡≈£î q\¢ì $‘·HÔ ê\qT ø£*– ñ+{≤sTT. |ò˝ü ≤\T, $‘·HÔ ê\T nø√ºãs¡T ` |òæÁãe] e÷kÕ\˝À \_ÛkÕÔsTT. á yÓTTø£ÿ |üÁ‘ê\T, y˚s¡T¢, $‘·ÔHê\qT yÓ’<ä´|üs¡+>± ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. XÊ«düø√X¯ yê´<ÛäT\ ìs¡÷à\q˝Àq÷, #·sà¡ yê´<ÛTä \T, n\‡sY\T, ÄkÕúà e+{Ï yê´<ÛTä \ ìyês¡D˝Àq÷ yê&É‘ês¡T.

s¡kÕj·Tq |ü<ësêú\T: á yÓTTø£ÿ˝À f…Ábò˛dæH,é bòÕe¢ HêsTT&é‡, f…s|Y Hæ ‡é e+{Ï nH˚ø£ s¡kÕj·THê\T ñ+{≤sTT.

e´ekÕj·T+˝À yÓ+|ü* ñ|üj÷Ó >±\T: yÓ+|ü* yÓTTø£ÿqT ªª|ü∫Ãs=≥ºµµ ms¡Te⁄>± nHê~ø±\+ qT+&ç $ìjÓ÷–düTqÔ ï $wüjT· + s¬ ‘’ T· \+<ä]øÏ ‘Ó*dæ+<˚. yÓ+|ü*

‘=\ø£]

11

qe+ãsY 2013


>∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ‘√ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷Ø &܈ˆ {Ï. sê+Á|øü ±wt, &܈ˆ j·T+. e÷<Û$ä , &܈ˆ j·T+. j·÷ø±Á~ eT]j·TT ø¬ . s¡$, nœ\ uÛ≤s¡‘· ø£\T|ü⁄ ìyês¡D $uÛ≤>∑+, ôV≤’ <äsêu≤<é >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ ˙{Ï˝À ô|]π> ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ Ç{°e\ ø±\+˝À á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ #ê˝≤ es¡≈£î #Ós¡Te⁄\T, |ü+≥ ø±\Te\T eT]j·TT y˚>∑+>± Á|üeVæ≤+#·ì ˙{Ï˝À m≈£îÿe>± ø£ì|ædüTÔ+~. <äøÏåD nyÓT]ø± ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q á yÓTTø£ÿqT 1896e dü+e‘·‡s¡+˝À sêj·T˝Ÿ u§{≤ìø£˝Ÿ >±¬sH¶ é ø£\ø£‘êÔ≈î£ n\+ø±s¡ yÓTTø£ÿ>± ~>∑TeT‹ #˚jT· &É+ »]–+~. Ä ‘·sT¡ yê‘· Ä yÓTTø£ÿ <˚X¯+ n+‘·{≤ $düÔ]+∫+~. á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ e\q #˚|ü\ y˚≥ ø£wüº+>± e÷s¡&É+, ø±\Te˝À¢ |ü&Ée\ sêø£b˛ø£\≈£î Ä≥+ø£+ ø£\>∑&+É , uÛ≤c˛Œ‘˚Œø£+ e\q ˙{Ï qwü+º , <√eT\T, Ç‘·s¡ ÁøÏ$T ø°≥ø±\T eè~∆ #Ó+<ä&+É e\q »ãT“\ yê´|æ,Ô Je yÓ$’ <Ûë´ìøÏ qwü+º . ˙{Ï qwü+º HêD´‘· <Óã“‹q&É+ e+{Ï$ »s¡T>∑T‘·THêïsTT. á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ ˙{Ïô|’q ‘·*j·÷&ÉT‘·÷ ˙{Ï˝Àì b˛wüø±\qT |”\TÃ≈£î+≥T+~. y˚s¡TuÛ≤>∑+˝À ñ+&˚ ‘˚*ø£bÕ{Ï ø£DC≤\+ e\q á yÓTTø£ÿ≈£î ˙{Ïô|’q ‘˚*j·÷&˚ >∑TD+ ñ+~. yÓ T T<ä ≥ >± #Ó s ¡ T e⁄˝À¢ ø±\Te˝À¢ ˇø√ÿ yÓ T Tø£ ÿ >± ø£ì|ædTü +Ô ~. ø±˙ XÊFjÓ÷‘·Œ‹Ô <ë«sê y˚>+∑ >± yê´|æÔ #Ó+~ |üP]Ô>± #ÓsT¡ e⁄\T, ø±\Te\ ì+&Ü $dü]Ô düT+Ô ~. XÊFjÓ÷‘·Œ‹Ô <ë«sê e÷Á‘·eT ø±≈£î+&Ü á yÓTTø£ÿ |ü⁄wæŒ+∫ $‘·ÔHê\qT ñ‘·Œ‹Ô #˚j·T&É+ <ë«sê ≈£L&Ü Á|ües¡úq+ #Ó+<äT‘·T+~. á $<Û+ä >± ñ‘·Œ‹Ô #˚jT· ã&çq $‘·HÔ ê\T #ÓsT¡ e⁄˝À ˙s¡T ‘·≈î£ ÿe>± ñ+&˚ ø±\+˝À ìÁ<ëedüú˝À ñ+&ç ˙s¡T u≤>± ì\TesTTq ‘·s¡Tyê‘· yÓTT\¬ø‹Ô á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ eT∞fl $düÔ]+#·&ÜìøÏ neø±X¯+ ø£\T>∑CÒkÕÔsTT. XÊFjÓ÷‘·Œ‹Ô <ë«sê ‘·*¢ yÓTTø£ÿ qT+&ç $&çe&çq ∫qï yÓTTø£ÿ\T ‘˚*j·÷&ÉT‘·÷ ˙{Ï˝À Á|üeVæ≤+∫ á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ\T Áø=‘· Ô ÁbÕ+‘ê\≈£ î $dü Ô ] +#· & ÜìøÏ <√Vü ≤ <ä + #· k ÕÔ s TT. uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À á yÓTTø£ÿ düTe÷s¡T 20 \ø£å\ ôV≤ø±ºs¡¢ ˙{Ï eqs¡T˝À¢ $dü]Ô +∫q≥T¢ n+#·Hê. á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ ìj·T+Á‘·D≈£î $$<Ûä s¡ø±\sTTq ø£\T|ü⁄ ìyês¡D s¡kÕj·THê\T, Je ìj·T+Á‘·D |ü<ä∆‘·T\T n+<äTu≤≥T˝À ñqï|üŒ{Ïø° y˚>∑e+‘·eTsTTq Á|ü‘·T´‘·Œ‹Ô, ˙{Ï Á|üyêVü≤+‘√ bÕ≥T |ü+≥ ø±\Te˝À¢ / #Ós¡Te⁄˝À¢ ø£\T|ü⁄ eT+<äT\T |æ∫ø±Ø #˚jT· &ÜìøÏ neø±X¯+ ˝Òøb£ ˛e&É+ e+{Ï ø±s¡D≤\ e\q Áø=‘·Ô ÁbÕ+‘ê\≈£î yê´|æÔ #Ó+<˚ >∑TD≤\ e\q á ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ ìyês¡D ø£wkºü Õ<Û´ä +>± e÷]+~.

‘=\ø£]

>∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ qT ø£\T|ü⁄>± uÛ≤$+∫ ìyê]+#·&+É ˇø£ n+X¯eTsTT‘˚ á ø£\T|ü⁄qT ˇø£ e´ekÕj·T/Je eqs¡T>± yê&ÉTø=ì eT*Ã+>¥, ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\ ‘·j÷· Ø e+{Ï $$<Ûä |ü<‘∆ä T· \ <ë«sê |ü+≥\ ñ‘êŒ<äø‘£ q· T ô|+bı+~+#·&+É eTs=ø£ $<Ûëq+.

>∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT |ü∫Ãs=≥º ms¡Te⁄ / eT˝ŸÃ>± yê&ÉT≥: >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT eTTø£ÿ\T>± ø√dæ (1`2 n+>∑Tfi≤\T) bı\+˝À <äTìï+∫ ˝Ò<ë H˚sT¡ >± H˚\ô|’ eT˝ŸÃ>± yê&Ée#·TÃ.

>∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT eT˝ŸÃ>± yê&É≥+ e\q ø£*π> ˝≤uÛ≤\T:   

|ü∫Ãs=≥º ms¡Te⁄>± H˚\≈£î b˛wüø±\qT n+~düT+Ô ~. H˚\ ìsêàD≤ìï n_Ûeè~∆ |üsT¡ düT+Ô ~. H˚\ qT+&ç ‘˚eT Ä$] s¡÷|ü+˝À qwüºb˛≈£î+&Ü ø±bÕ&ÉT‘·T+~.  n~Ûø£ esê¸\ e\q ø£*>π H˚\ø√‘·qT n]ø£&TÉ ‘·T+~.  eT*Ã+>¥ Á|ü Á øÏ j · T e\¢ yÓ T Tø£ ÿ \ es¡ T dü \ eT<Û ä ´ dü÷s¡´ø±+‹ Á|üy˚•+#·ø£ ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ\ ô|s¡T>∑T<ä\ ‘·>∑TZ‘·T+~.  Áø£eT+ ‘·|Œü ≈£î+&Ü >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ ‘√ eT*Ã+>¥ #˚jT· &É+ e\¢ H˚\˝À ùd+Á~j·T ø£s“¡ q XÊ‘·+ ô|]– ˙{Ï ì\Te ñ+#·T≈£îH˚ kÕeTs¡ú´+ ô|s¡T>∑T‘·T+~.  XÊÅdüÔy˚‘·Ô\ dü÷#·q\ Á|üø±s¡+ >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ eT*Ã+>¥ Á|üÁøÏj·T e\¢ yÓTÆø√¬s’»˝Ÿ •©+Á<Ûë\T y˚s¡¢˝À düVü≤Jeq+ #˚ d ü ÷ Ô eT{Ï º ˝ Àì uÛ ≤ dü « sêìï, XÀwæ + #˚ X¯ ø Ï Ô ì ô|+bı+~kÕÔsTT. 25`30 ≥qTï\ |ü∫à >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ qT $‘·HÔ ê\T Hê{Ïq ‘·s¡Tyê‘· / Hê≥T¢ y˚dæq ‘·s¡Tyê‘· eTTø£ÿ\T>± ø√dæ ˇø£ ôV≤ø±ºs¡T≈£î eT˝ŸÃ>± ñ|üjÓ÷–+#·e#·TÃ. >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT ñ<ë´q |ü+≥\≈£î eT˝ŸÃ>± ñ|üjÓ÷–+#·e#·TÃ. e] kÕ>∑T˝À (uÛ≤dü«s¡+ ˝Ò<ë uÀHéMT˝Ÿ‘√ ø£*|æ) eT]j·TT C§qï, ñ*¢, ø±´¬s{Ÿ, yÓTTø£ÿC§qï, ãsƒêDÏ, ∫\>∑&É <äT+|ü eT]j·TT k˛j·÷;Hé˝À ≈£L&Ü y˚jT· e#·TÃ. ø±˙ ≥e÷≥, bı{¢ø±j·T eT]j·TT u…+&É kÕ>∑T˝À yê&É≈L£ &É<Tä .

>∑TsÁ | ¡ ⁄ü &Óøÿ£ `ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ñwüí eT+&É\ ÁbÕ+‘ê˝À¢ ùd+Á~j·T |ü<ës¡+ú ≈£îfi¯fl&ÜìøÏ 12

qe+ãsY 2013


uÛ÷Ñ $Tô|’ 2 MT. m‘·TÔ e#˚à es¡≈î£ ≈£î|üŒ>± es¡Tdü\T |üsêÃ*. ≈£î|üŒqT |üsá &É+ M\sTTq+‘· ‘·«s¡>± ˇø£ yês¡+˝À>± |üP]Ô #˚j÷· *. 2 ˝Ò<ë 3 yêsê\ ‘·sê«‘· ≈£î|üŒqT ˝À|ü* uÛ≤>∑+ ãj·T≥≈£î, ãj·T{Ï uÛ≤>∑+ ˝À|ü*øÏ b˛j˚T≥≥T¢ ‹s¡π>j·÷*. >∑T+‘· ô|u’ ≤Û >∑+˝À ñ+&˚ m+&çq yê{Ïì ‘·&#ç d˚ æ >∑T+‘· eT<Û´ä ˝À y˚j·÷*. á $<Ûä+>± 75`90 s√E\≈£î q\¢ì ms¡Te⁄>± ‘·j÷· s¡e⁄‘·T+~. ms¡Te⁄ ‘·j÷· ØøÏ m≈£îÿe düeTj·T+ |ü&TÉ ‘·T+fÒ |üXó¯ e⁄\ ù|&É, ˙s¡T 1:4 |ü]e÷D+˝À ø£*|æ #·˝≤¢*. >∑TÁs¡|⁄ü &Óø£ÿ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷Ø˝À |üX¯óe⁄\ ms¡Te⁄ yê&Éø£+ dü e T‘· T \ b˛wü ø ±\T n+~+#· & ÜìøÏ m+‘√ ñ|ü j Ó ÷ >∑ |ü&TÉ ‘·T+~. |üXó¯ e⁄\ ms¡Te⁄ ˝Ò≈î£ +&Ü >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ n~Ûø£ ~>∑Tã&ÉT\T / ˝≤uÛ≤\T n+~+#·˝<Ò Tä .

‘·≈î£ ÿe düeTj·T+ |ü&TÉ ‘·T+~. ø£qTø£ uÛ≤s¡‘<· Xä +¯ ˝À á >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ qT ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j÷· ØøÏ ñ|üj÷Ó –+#·e#·TÃ.

ùd+Á~j·T ms¡Te⁄e\¢ ˝≤uÛ≤\T:    

H˚\˝Àì ø£s¡“q XÊ‘êìï ô|+#·T‘·T+~. á ø£s¡“q+ e\¢ ˙s¡T ì\Te ñ+∫ |ü+≥≈£î n+<˚˝≤ #˚dTü +Ô ~. b˛wü ø ±\T ì\Te ñ+∫ |ü + ≥≈£ î HÓ e Tà~>± n+~düTÔ+~. qÁ‘·»ì, bı{≤wt eT]j·TT uÛ≤dü«s¡+ e+{Ï eTTK´yÓTqÆ b˛wüø£ |ü<ësêú\T ø£*– ñ+≥T+~. >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ ≈£î ˙{Ï˝À ˝ÀVü‰\qT XÀwæ+#˚ >∑TD+ m≈£îÿe ø£qTø£ á ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\ ‘·j÷· Ø ø=s¡≈î£ eTTs¡T>∑T ˙{Ï˝À ô|]π> >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT ñ|üjÓ÷–ùdÔ uÛ≤s¡˝ÀVü‰\T n~Ûø+£ >± ñ+&˚ ÄkÕÿs¡+ ñ+~.

>±* #=s¡ã&É≈î£ +&Ü ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j÷· Ø: ã+>±¢<˚XŸ˝À »]–q |üØø£å\ Ä<Ûës¡+>± (ôV’≤&ÉsY 1984) bÕ*B∏Hé ˝Ò<ë eT{Ï‘º √ ms¡Te⁄ ≈£î|üŒqT ø£|Œæ ñ+∫q≥¢ sTT‘˚ eT+∫ |òü*‘ê\T bı+<äe#·TÃqì ìsê∆]+#· ã&ç+~. >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ ms¡Te⁄qT Äe⁄ ù|&É‘√ ø£*|æq|ü&ÉT <ëì˝Àì b˛wüø±\T Äe⁄ù|&É˝À ø£+fÒ n~Ûø£+>± ñ+{≤sTT. n˝≤π> ms¡Te⁄qT >∑T+‘·˝À|ü\ ‘·j÷· s¡T #·Tdæq≥¢sTT‘˚ ø=ìï b˛wüø±\T >∑T+‘· >√&É\T |”\TÃ≈£î+{≤sTT. n+<äTe\q >∑T+‘·\ jÓTTø£ÿ |üøÿ£ uÛ≤>∑+˝À, ÁøÏ+~ uÛ≤>∑+˝À ã+&É\T |üs#¡ ê*.

ms¡Te⁄ ‘·j÷· Ø ` m+|æø˝£ À C≤Á>‘∑ \Ô· T:  



ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷ØøÏ >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT 4`5 s√E\T m+&Éìyê«*. yÓTTø£ÿ\ \uÛÑ´‘·qT eT]j·TT ms¡Te⁄ ñ|üjÓ÷–+#˚ bı˝≤\≈£î <ä>sZ∑ >¡ ± ñ+&˚ nqTyÓq’ ≥Te+{Ï, ‘·j÷· ØøÏ nqT>∑TD+>± m≈£îÿe U≤∞ düú\+ ø£*– ñ+&ç ‘·&ç Ä]b˛˙j·T≈£î+&Ü #·÷düTø√yê*. ms¡Te⁄ ‘·j·÷ØøÏ yê&˚ ÁbÕ+‘·+ ÁøÏ$Tø°≥ø±\qT Äø£]¸düTÔ+~. ø£qTø£ Çfi¯fl≈£î, >√<ëeTT\≈£î <ä÷s¡+>± ñ+&Ü*.

>∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ ã÷&ç<ä: >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ ã÷&ç<ä˝À n~Ûø£+>± bı{≤wt ø£*– (qÁ‘·»ì ø±˝Òà düeTj·T+˝À b˛‘·T+~) s¡yêD≤≈£î nqTe⁄>± ñ+≥T+~. bı{≤wæj·T+ ø√¢¬s’&é s¡÷|ü+˝À bı{≤wt ø£*– ñqï+<äTe\¢ #Í&ÉT H˚\˝À¢ yê&É≈L£ &É<Tä . ∫qï yÓTTø£ÿ˝À dæ*ø±Hé m≈£îÿe>± ñqï+<äTe\¢ ô|<ä› yÓTTø£ÿ\ qT+&ç ã÷&ç<ä ‘·j÷· s¡T #˚dTü ø√yê*. >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ ã÷&ç<qä T b˛wüø£ $\Te\T ‘·≈î£ ÿe>± ñ+&˚ H˚\˝À¢, ÇdüTø£ H˚\˝À¢ y˚sT¡ X¯q>∑ |ü+≥≈£î 2 ≥qTï\T / ôV≤ø±ºs¡T≈£î #=|üq $‘·Ô&ÜìøÏ ø=ìï yêsê\ eTT+<˚ y˚dæ yê&Ée#·TÃ. ` ªe´ekÕj·T+µ dü+∫ø£ qT+&ç

>±* #=s¡ã&˚ |ü<‹ ∆ä ˝À ø£+b˛düTº ‘·j÷· Ø: >∑T+‘· n&ÉT>∑T uÛ≤>∑+˝À >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿ ø±&É\T ˝Ò<ë #Ói≈£î ø±&É\T/ ø£+~ ø£f…º\T |üs¡#ê*. Bì e\¢ ms¡Te⁄≈£î >±* ‘·>∑T\T‘·T+~. m+&çq >∑TÁs¡|ü⁄ &Óø£ÿqT ∫qï (2`5 ôd+.MT.) eTTø£ÿ\T>± ø√j·÷*. 20 ôd+.MT. m‘·TÔ es¡≈£î >∑TÁs¡|⁄ü &Óøÿ£ ˝Ò<ë Ç‘·s¡ ≈£Ls¡>±j·T\ e´sêú\T |üsêÃ*. Bìô|q’ 5 ôd+.MT. m‘·TÔ |üXó¯ e⁄\ ms¡Te⁄, eT{Ϻ y˚j÷· *. á $<Û+ä >±

$$<Ûä |ü<‘∆ä T· \˝À ‘·j÷· s¡T #˚dqæ >∑TsÁ | ¡ ⁄ü &Óøÿ£ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄˝À b˛wüø±\ XÊ‘·+ b˛wüø±\T qÁ‘·»ì uÛ≤dü«s¡+ ø±*¸jT· + n¬ø‡Ì &é bı{≤wæj·T+ yÓT^ïwæj·T+ Ĭø̇&é ùd+Á~j·T ø£s¡“q+

‘=\ø£]

>±* #=s¡ã&˚ |ü<ä∆‹˝À ms¡Te⁄ ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ 1.1 0.8 3.2 2.4 1.3 84.2

>±* #=s¡ã&É≈£î+&Ü >∑T+‘· |ü<ä∆‹˝À ms¡Te⁄ ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ ms¡Te⁄ ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ 1.9 1.0 4.6 2.9 1.8 86.8

13

2.0 0.6 2.6 2.5 1.5 82.5

qe+ãsY 2013


˝À|ü⁄ <ëìì n≥M XÊK≈£î ]b˛s¡Tº #Ój÷· ´*. n≥M n~Ûø±] ˝Òø£ b˛©düT düuŸ ÇHé‡ô|ø£sº Y ‘·ìF #Ój÷· ´*. Á|üuÛÑT‘·« &Üø£ºsY Ä y˚Ts¡≈£î yÓT&çø£˝Ÿ dü]º|òæπø≥T Çyê«*. #· ì b˛sTTq ˝Ò ø £ >±j· T |ü & ç q e´øÏ Ô eq´ÁbÕDT\ |ü ] s¡ ø £ å D #· { ≤º ì ï ñ\¢ + |ò æ T +∫ ñ+&É ≈ £ L &É < ä T . #·ìb˛sTTq eTìwæøÏ 2,50,000 s¡÷bÕj·T\T, <äV≤ü q dü+kÕÿsê\≈£î 2,000 s¡÷bÕj·T\T Çyê«*. rÁe+>± >±j·T|ü&çq yê]øÏ 75,000 s¡÷bÕj·T\T dü«\Œ+>± >±j·T|ü&qç yê]øÏ yÓ<’ ´ä Ks¡TÃ\T Çyê«*.  eq´ ÁbÕDT\ <ë&ç˝À qwübº ˛sTTq Çfi¯ó,¢ |ü+≥\T ˝Òø£ Ç‘·s¡ ÄdüTÔ\≈£î qwüº+ »]–q Ç+{ÏøÏ m+.ÄsY.z n+#·Hê yÓdqæ $\TeqT qwüº |ü]Vü‰s¡+>± #Ó*+¢ #ê*. |üP]Ô>± |ü+≥ qwüº+ »]–q e], #Ós¡≈£î ‘·~‘·s¡ |ü+≥\≈£î mø£sêìøÏ 6000 s¡÷bÕj·T\T e÷$T&ç, ø=ã“] ‘√≥\˝À #Ó ≥ Tº ≈ £ î 1500 s¡ ÷ bÕj· T \T #Ó*¢+#ê*. qwüº+ »]–q 3 s√E\˝À|ü⁄ <ä>∑Zs¡˝Àì n≥M XÊK n~Ûø±]øÏ |òæsê´<äT #Ój·÷´*. »]–q qcÕºìï e´ekÕj·T n~Ûø±] n≥M XÊK n~Ûø±] Á>±e÷ düs¡Œ+#Y\‘√ ≈£L&çq ˇø£ ø£$T{° ‘·ìF #˚dæ qcÕºìï n+#êq y˚j·÷´*. eq´ÁbÕDT\ |ü]s¡ø£åD #·{≤ºìï ñ\¢+|òæT+∫q ˝Òø£ n≥M uÛ÷Ñ eTT\qT ÄÁø£$T+∫q s¬ ‘’ T· \T qwü|º ]ü Vü‰sêìøÏ ns¡TΩ\T ø±<äT. n≥M ÁbÕ+‘ê\≈£î <ä>∑Zs¡˝À e⁄qï Á>±e÷\ Á|ü»\T, s¬ ‘’ T· \T eq´ ÁbÕDT\ e\¢ ‘·eT |ü+≥\T, |üXó¯ e⁄\≈£î qwü+º ø£*–‘˚ yÓ+≥H˚ <ä>sZ∑ ˝¡ Àì n≥M n~Ûø±s¡T\≈£î |òsæ ê´<äT #˚dæ á J.y√ Ä<Ûës¡+>± qwüº|ü]Vü‰s¡+ bı+<äe#·TÃ.

Ç{°e* dü+e‘·‡sê˝À¢ n&É$ |ü+<äT\T, ø√‘·T\T, ø£èwüí õ+ø£\ »HêuÛ≤ ô|]–b˛sTT n&Ée⁄\T ‘·]–b˛sTT yê{ÏøÏ ÄVü‰s¡+ \_Û+#·ø£ n$ |ü+≥\ô|q’ Á>±e÷˝…q’ <ë&ÉT\T #˚dæ qwü+º ø£*–düTqÔ ï+<äTe\¢ n≥M XÊK á eq´ÁbÕDT\ <ë&ç˝À qwüºb˛sTTq |ü+≥\≈£î, Çfi¯fl≈£î, >±j·T|ü&çq ˝Òø£ ÁbÕD≤\T ø√˝ÀŒsTTq eTqTwüß\T, |üXó¯ e⁄\≈£î qwü|º ]ü Vü‰s¡+ #Ó*+¢ #ê\ì Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ Á|üuTÑÛ ‘·«+ ˇø£ õ.y√ #˚d+æ ~. (õ.y√ HÓ+. 90 ‘˚~ 1`8`2011) á õ.y√˝À 3 n+XÊ\≈£î qwüº|ü]Vü‰] #Ó*¢+#ê\ì ù|s=ÿHêïs¡T. n$...  e÷+kÕVü‰s¡ »+‘·Te⁄\ e\¢ #·ìb˛sTTq -ôV’≤Hê (<äTeTTà\ >=+&ç), ‘√&Ó\T, n&É$ ≈£îø£ÿ, m\T>∑Tã+≥T, ∫s¡T‘·, yÓTTdü*, ô|<ä|› ⁄ü * e+{Ï e÷+kÕVü‰s¡ »+‘·Te⁄\ <ë&ç˝À #·ìb˛sTTq |üXó¯ e⁄\≈£î Äe⁄\T, m&ÉT,¢ >π <Ó\T, y˚Tø£\T, >=Á¬s\T, yê{Ï |æ\¢\≈£î (nuÛÑj·÷s¡D´+, C≤rj·T bÕs¡Tÿ˝À #·ìb˛sTTq y˚Tø£\T, ˇ+f…\≈£î, y˚T‘·ø√dü+ e\dü e∫Ãq |üX¯óe⁄\≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄) qwüº |ü]Vü‰s¡+ #Ó*¢+#ê*. #·ìb˛sTTq 48 >∑+≥\ ˝À|ü ⁄ <ä > ∑ Z s ¡ ˝ Àì n≥M XÊK n~Û ø ±]øÏ ]b˛s¡ T º #Ój÷· ´*. Á>±eT düsŒ¡ +#Y ˝Òø£ |üXó¯ e⁄\ &Üø£sº Y n+#·Hê yÓdqæ e÷¬sÿ{Ÿ $\Te Á|üø±s¡+ #·ìb˛sTTq |üXó¯ e⁄≈£î qwü|º ]ü Vü‰s¡+ ìs¡sí TT+#ê*. dü+ã+~Û‘· &ç.m|ò.t z ˝Òø£ n≥M XÊK ø£ q ‡π s «≥sY #· ì b˛sTTq |ü X ¯ ó e⁄\ j·T»e÷ìøÏ qwüº|ü]Vü‰s¡+ eT+ps¡T #˚kÕÔs¡T.  eq´ ÁbÕDT\ <ë&ç˝À >±j·T|ü&çq ˝Òø£ #·ìb˛sTTq eTqTwüß\≈£î (ø√‘·T\T, bÕeTT\T ø±ø£) Ç‘·s¡ eq´ ÁbÕDT\ <ë&ç˝À >±j·T|ü&qç , #·ìb˛sTTq eTqTwüß\≈£î qwüº|ü]Vü‰s¡+ #Ó*¢+#ê*. <ë&ç »]–q 48 >∑+≥\

‘=\ø£]

14

qe+ãsY 2013


s¬ ‘’ T· nqTuÛe Ñ +

sêh+˝À $<äT´‘Y dü+øå√uÛ+Ñ ` k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T¢ ` _. u≤\>∑+>±<Ûäs¡ Hêj·Tø˘, ñbÕ<Ûë´j·TT\T ;&ÉT uÛ÷Ñ eTT\˝À H˚&TÉ ñ<ë´q |ü+≥\ kÕ>∑T≈£î neø±X¯+ @s¡Œ&ç+~. s¬ ‘’ T· \T ˝≤uÛkÑ Õ{Ï ~>∑Tã&ÉT\T rdüTHÔ êïs¡T. |ü+&É¢ ‘√≥\ô|’ eT≈£îÿe ñqï s¬ ‘’ T· \T 100 e÷$T&ç yÓTTø£ÿ\T kÕ>∑T #˚j·÷*. Ç{≤¢+{Ï ¬s’‘·T\T mdt.dæ., md”º yê¬s’‘˚ 15000 s¡÷bÕj·T\T, _.dæ, z.dæ yês¡T nsTT‘˚ 30000 s¡÷bÕj·T\T ÄsY.&ç.{Ï. dü+dü≈ú î£ #Ó*ù¢ dÔ #ê\T. yês¡T kÂs¡Xø¯ ÔÏ yÓ÷{≤s¡T eT]j·TT yÓTTø£ÿ\≈£î ø±e\dæq+‘· kÂø£s´¡ + ø£*ŒkÕÔsT¡ . k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡¢≈£î 5 dü+e‘·‡sê\ yês¡+{° ñ+≥T+~. k˛˝≤sY ¬s’‘·T\+<äs¡+ ø£\dæ (k˛˝≤sY ø£+p´eTsY nk˛dæjÓ÷wüHé) @sêŒ≥T #˚düTø=ì u≤´+≈£î nøö+{Ÿ zô|Hé #˚düTø=ì Á|ü‹ dü + e‘· ‡ s¡ + 1000 s¡ ÷ bÕj· T \T U≤‘ê˝À »eT #˚dTü ø=+≥THêïeTT. e÷$T&ç 3 ˝Òø£ 4 dü+e‘·‡sê\≈£î ø±|ü⁄≈£î edüT+Ô ~. n+‘· es¡≈î£ n+‘·s¡ |ü+≥\T ô|≥Tºø=qT≥≈£î s¬ +&ÉT mø£sê\≈£î ÇqïsY Á&ç|t kÂø£s´¡ + ø£*ŒkÕÔsT¡ . e÷$T&ç˝À n+‘·s¡ |ü+≥>± ≈£Ls¡>±j·T\T, y˚s¡TX¯q>∑ |ü+≥\T |ü+&ç+#·T

sêh+˝À Á|üdTü ‘Ô +· $<äT´‘Y dü+øå√uÛ+Ñ ñ+~. $<äT´‘·TÔ dü+øå√uÛ≤ìï n~Û>$∑ T+#˚<ëìøÏ >±*, dü÷s¡´s¡•à qT+∫ $<äT´‘·TÔ ñ‘êŒ<äq ô|+#·&yÉ T˚ e÷s¡+Z . sêh nedüsê\≈£î dü]b˛j˚T˝≤ 16000 yÓT>± j·T÷ì≥¢ $<äT´‘·TÔ ñ‘·Œ‹Ô kÕeTs¡∆´+‘√ ÁbÕC…≈£îº\T ñHêïsTT. nsTT‘˚ u§>∑TZ, >±´dt, »\ eqs¡T\T ˝Òøb£ ˛e&É+‘√ düeTdü´ ñ‘·ŒqïeTe⁄‘√+~. Ç≥Te+{Ï |ü]dæ‘ú T· \˝À nq+‘·|⁄ü s¡+ õ˝≤¢ s¬ ‘’ T· \≈£î ÄsY.&ç.{Ï dü+düú n+&É>± ì\TdüTqÔ ï~. 40 dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘+· nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢≈£î ôdŒsTTHé <˚X¯+ qT+&ç bòÕ<äsY |òæÁs¡sY >±s¡T e∫à s¡÷s¡˝Ÿ &Óe\|üsY yÓT+{Ÿ Á≥dtº kÕú|+æ #ês¡T. mdt.dæ, md”,º s¬ ‘’ T· , eTVæ≤fi¯\T, $ø£˝≤+>∑T\≈£î Ä]úø£ #˚jT· ÷‘· ìdü÷,Ô Á|ü‘´˚ ø£+>± mø±\J $+>¥ @sêŒ≥T #˚dæ |üsê´es¡D≤ìï s¡ødåÏ ÷ü ,Ô kÂs¡ $<äT´‘·TÔ |ü+|ü⁄ôd≥T¢ 354 nq+‘·|⁄ü s¡+ õ˝≤¢ s¬ ‘’ T· \≈£î Ç#êÃs¡T. á kÂs¡ $<äT´‘·TÔ yÓ÷{≤s¡T¢ Bs¡øÈ ±*ø£ |ò\ü eèøå±\T kÕ>∑T #˚ùd s¬ ‘’ T· \≈£î Ç#êÃs¡T. |ò\ü eèø£å yÓTTø£ÿ\qT ‘·≈î£ ÿe <Ûsä øπ¡ s¬ ‘’ T· \≈£î n+~düTHÔ êïs¡T. sêfi¯ófl s¡|Œü \‘√ <äsÙ¡ q$T#˚Ã

‘=\ø£]

15

qe+ãsY 2013


≈£î+≥THêï+. ÄsY.&ç.{Ï. dü+düú á ø±s¡´Áø£e÷\ ø√dü+ nq+‘·|⁄ü s¡+ õ˝≤¢qT @]j·÷\T>± #˚d+æ ~. ø£~] @]j·÷˝À 10 eT+&É˝≤\T ñHêïsTT. 70 k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T¢ dü+düú Ç∫Ã+~. n+<äT˝À ‘·\T|ü⁄\ e÷ eT+&É\+. e÷ eT+&É˝≤ìøÏ 18 k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T¢ Ç∫Ã+~. e÷ Á>±eT+ >=\¢|*ü ¢ ‘ê+&Ü. e÷≈£î 7 k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T¢ Ç∫Ã+~. Hê≈£î 2008 ˝À Ç∫Ã+~. Ç+‘· es¡≈î£ m≥Te+{Ï ]ù|s¡T¢ sê˝Ò<Tä . H˚qT 30 mø£sê\ e÷$T&ç, 2 mø£sê\ C≤eT (ôV≤’ &Óì‡{Ï) kÕ>∑T #˚dTü HÔ êïqT. e÷ Á>±eT+ yÓTT‘·+Ô 400 mø£sê\T e÷$T&˚ kÕ>∑T #˚dTü HÔ êïs¡T. e÷ m.&ç._. u≤´+≈£î˝À \ø£≈å î£ ô|>’ ± bı<äT|ü⁄ #˚XÊeTT. y˚TeTT ªªdüŒ+~+#·T ` düVü‰j·TeT+~+#·Tµµ nH˚ ìHê<ä+‘√ |üì #˚dTü HÔ êïeTT. k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡¢ |üìrs¡TqT ‘Ó\TdüT≈£îH˚+<äT≈£î ªôdŒsTTHéµ <˚X¯+ qT+&ç ªeôdHé‘√µ |üÁ‹ø£ Á|ü‹ì<ÛäT\T e÷ Á>±e÷ìï dü+<ä]Ù+∫ Hê‘√ Ç+≥s¡÷« #˚XÊs¡T. yês¡T k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡¢ |üì rs¡T, eØàø£+b˛dtº ôw&ÉT¢ (2), _+<äT |ü]ø£sê\T, ‘·T+|üs¡¢ ùd<ä´+ |ü]o*+∫ $esê\T ‘Ó\TdüT≈£îHêïs¡T. s¡kÕj·Tq ÁøÏ$T dü+Vü‰s¡ eT+<äT\T, s¡kÕj·Tìø£ ms¡Te⁄\T yê&É≈î£ +&Ü ùd+Á~j·T ø£cÕj·÷\T, ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\ yê&Éø+£ >∑T]+∫ yê]øÏ ‘Ó*j·TCÒXÊqT. y˚TeTT #˚ùd ùd+Á~j·T e´ekÕj·÷ìï #·÷dæ yês¡T #ê˝≤ dü+‘√wü |ü&ܶqT.

k˛˝≤sY |ü+|tôd{Ÿ ô|’ rdüTø√yê*‡q C≤Á>∑‘·Ô\T 

s√E e÷]à s√p bòÕ´q˝ŸqT yÓT‘·Ôì ã≥º‘√ ‘·T&Éyê*.  bòÕ´q˝Ÿ uÀs¡T\¶ qT ñ<äjT· + dü÷s¡T´ìøÏ m<äTs¡T>± 11 >∑+≥\ es¡≈î£ ‘·÷s¡TŒ yÓ|’ ⁄ü ≈£î e+#ê*. 11 >∑+≥\ qT+&ç 3 >∑+≥\ es¡≈£î eT<Ûä´düú+>± dü÷s¡T´ìøÏ m<äTs¡T>±, kÕj·T+Á‘·+ 5 >∑+≥\ es¡≈î£ |ü&eÉ Ts¡ yÓ|’ ⁄ü bÕ´q˝Ÿ ‹bÕŒ*.  bòÕ´q˝Ÿ‡, dæ«#Y uÀs¡T¶ s¡øD å£ ø=s¡≈î£ #·T≥÷º ø£+#Ó @sêŒ≥T #˚j÷· *.  bÕ´q˝Ÿ‡ô|’ ˙&É |ü&≈É î£ +&Ü #·T≥÷º #Ó≥T¢ ˝Ò≈î£ +&Ü #·÷&Ü*. ˙&É |ü&˚ #Ó≥q¢ T ‘=\–+#ê*.  kÕj·T+Á‘êìøÏ |ü+|tôd{Ÿ dæ«#Y Ä|òt #˚j÷· *. dæ«#Y Ä|òt #ÓjT· ´ø£b˛‘˚ ]ù|s¡T≈£î edüT+Ô ~. e÷ Á>±eT+˝À y˚TeTT kÂs¡X¯øÏÔ yÓ÷{≤s¡T¢qT m˝≤ yê&ÉT‘·Tqï~, yê&Éø±ìøÏ nj˚T´ Ks¡TÃ\T ‘·~‘·s¡ $esê\T n&ç– ‘Ó\TdüT≈£îHêïs¡T. kÂs¡Xø¯ ÔÏ |ü+|ü⁄‘√ _+<äT, ‘·T+|üs,¢¡ |ü]ø£sê\T |üì #˚ùd $<Ûëq+, ˙{Ï Ä<ë, uÀs¡T u≤e⁄\ qT+&ç ˙s¡T ‘√&˚ $<Ûëq+, }≥ u≤e⁄\ qT+&ç ˙s¡T ‘√&˚ $<Ûëq+ |ü]o*+#ês¡T. ø=\ bÕÁ‘·qT yês¡T ‘Ó#êÃs¡T. yÓ÷{≤s¡T s¡H#é d˚ æ mìï ôdø£+&É˝¢ À bÕÁ‘· ì+&˚~ qyÓ÷<äT #˚dTü ≈£îHêïs¡T. Á|üuTÑÛ ‘·«+ 30 XÊ‘·+ dü_‡&û ÇdüTqÔ ï~ ø£<ë! |üsê´es¡D≤ìï s¡ø+åÏ #·&+É ` eTq n+<ä] u≤<ä´‘· sêh Á|üªªπøu+Á<ä Û Ñ T ‘· « + ≈£ L &Ü eTs√ 40 XÊ‘· + Ç#˚ à ≥≥T¢ Á|ü|ü+#· |üsê´es¡D ~H√‘·‡yêìï |ü⁄s¡düÿ]+#·T≈£îì düVü≤ø£]+#·+&çµµ nì Äj·Tq≈£î ‘Ó*j·TCÒXÊqT. ªªu≤´+ø˘\T mø±\J &Ós¬’ ø£sº Y Hêπ>X¯«s¡s¬ &ç>¶ ±] n<Û´ä ø£‘å q· ø£~]˝À uÛ≤Ø sê´© 20 XÊ‘·+ yÓTT‘êÔìï ˝ÀqT>± Çyê«\˙, ¬s’‘·T 10 XÊ‘·+ #˚dæ düuqÑÛ T »j·TÁ|ü<+ä #˚XÊ+. |ü+&É¢ yÓTTø£ÿ\ ô|+|üø+£ , yêj·TT uÛsÑ êsTT+#·T≈£î+fÒ u≤>∑T+≥T+~µµ nì ‘Ó*j·TCÒXÊqT. ø±\Twü´+, »\ ø±\Twü´+, s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\‘√ #Ó&bç ˛‘·Tqï Á|üdTü ‘Ô +· sêh+ 20 XÊ‘·+, øπ +Á<ä 30 XÊ‘·+ ÇdüTqÔ ï~. uÛ÷Ñ $T >∑T]+∫, ãjÓ÷&ûõ˝Ÿ (n&É$ ÄeTT<ä+ ø±qT>∑) >∑T]+∫ s¬ ‘’ T· \T 50 XÊ‘·+ uÛsÑ êsTT+#·&+É ø£w+ºü . ñ<ë: 5 ôV≤#Y.|æ. s¬ ‘’ T· \≈£î ‘Ó*j·TCÒXÊ+. k˛˝≤sY yÓ÷{≤s¡T ø=Hê\+fÒ 6 1/2 \ø£\å T ne⁄‘·T+~. 3 á ÁbÕ+‘·+˝À j·TTπsìj·T+ X¯ó~∆ ø£sêà>±s¡+ @sêŒ≥T \ø£\å T s¬ ‘’ T· uÛsÑ êsTT+#·˝&Ò TÉ . ÇB Á|üdTü ‘Ô · |ü]dæ‹ú . á eT<Û´ä #˚düTÔHêïs¡T. <ëì ø£wüºqcÕº\ >∑T]+∫ ¬s’‘·T\≈£î ne>±Vü≤q ø£q«s¡ºs¡T¢ e#êÃj·Tì #ÓãT‘·THêïs¡T. ø£¬s+≥T yÓ÷{≤sY ø£ * Œ+#ê+. ùd+Á~j· T e´ekÕj· T + >∑ T ]+∫, ‘=\ø£ ] dü]b˛‘·T+~ nì n+≥THêïs¡T. e÷≈£î dü+düú Ç|üŒ{Ï es¡≈î£ e´ekÕj·T e÷dü |üÁ‹ø£ >∑T]+∫, kÕúìø£ eqs¡T\‘√ düTdæsú ¡ Ç∫Ãq kÂs¡ $<äT´‘·TÔ yÓ÷{≤s¡T¢ 2 ôV≤#Y.|æ. e÷Á‘·yT˚ . n$ ùd<ä´+ |ü⁄düøÔ +£ >∑T]+∫ s¬ ‘’ T· \≈£î ‘Ó*j·TCÒXÊ+. 160 qT+&ç 200 n&ÉT>∑T\ es¡≈î£ ˙{Ïì ‘√&ÉT‘êsTT. m≈£îÿe Ç+<Ûäq dü+øå√uÛÑ+ qT+∫ sêh+ ãj·T≥|ü&Ü\ì ˝À‘·T ˙{Ïì ‘√&É&ÜìøÏ ôV≤#Y.|æ. ô|+∫‘˚ s¬ ‘’ T· \T n+‘· &ÉãT“qT Á|üuTÑÛ ‘·«+ ùd{º Ÿ mqØ® ø£qsπ® «wüHé dæ.Ç.z. #·+Á<ä X‚KsY s¬ &ç¶ ô|≥º˝Ò<äT. `m+.|æ.|æ. dü÷ÿ˝Ÿ, ‘·\T|ü⁄\, >±]ì e÷ Á>±e÷ìï |ü+|æ+∫+~. nø√ºãsY 2012 ˝À Äj·Tq nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢, bò˛Hé: 9440874442 e÷ Á>±e÷ìøÏ dü+<ä]Ù+#ês¡T. 16 ‘=\ø£] qe+ãsY 2013


yÓT<äø˘ õ˝≤¢˝À...

ªdü«j·T+ ø£èwæµ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j·÷Ø πø+Á<ä+ eTTqT|ü{Ï s√E˝À¢ Á>±e÷˝À¢ e´ekÕj·T+ #˚ùdyês¡T ˇø£ HêqT&ç ‘·sT¡ #·T>± yê&˚yês¡T, ªªeT+<ë, eTT+<ëµµ nì. <ëì ns¡+ú ‘=\ø£] yêq≈£î |ü+≥ $‘êÔ*. ˝Ò<ë eT+<äqT ô|{Ï+º #ê* (>=Á¬s\ eT+<ä, |üXó¯ e⁄\ eT+<ä). n|ü &˚ eT+∫ |ü+≥ edüT+Ô <äì ns¡+ú . Á|üdTü ‘Ô +· s¬ ‘’ T· \T s¡kÕj·Tq ms¡Te⁄\T n~Ûø£ yÓTT‘·+Ô ˝À yê&çHê, ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ yê&É≈î£ +&Ü |ü+≥\T |ü+&É&+É ˝Ò<Tä . n+<äT≈£î s¬ ‘’ T· \T |üXó¯ e⁄\ ù|&É, ø√&çô|+≥, eØà ø£+b˛düTº e+{Ï ms¡Te⁄\qT ñ|üj÷Ó –düTHÔ êïs¡T. n+<äTø√dü+ n~Ûø£ yÓTT‘·Ô+ yÓ∫Ã+#ê*‡ edüTÔ+~. ñ<ëVü≤s¡D≈£î yÓT<äø˘ õ˝≤¢˝À eTT\T>∑T ÁbÕ+‘·+˝À s¬ ‘’ T· \T |üXó¯ e⁄\ ù|&ÉqT ˇø£ Á{≤ø£sº Y ˝À&é≈î£ >±qT (3`4 ≥qTï\T) s¡÷. 2500/ es¡≈î£ yÓ∫ÃdüTHÔ êïs¡T. Çø£ ø√&ç ô|+≥ nsTT‘˚ 12000 qT+&ç 15000 es¡≈£î ˇø£ ˝≤Ø ˝À&é≈£î >±qT yÓ∫ÃdüTÔHêïs¡T. ø±˙ s√E s√E≈£L ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ &çe÷+&ÉT‘√ bÕ≥T, ms¡Te⁄\ <Ûäs¡\T $|üØ‘·+>± ô|]– b˛‘·THêïsTT. Bì‘√ |ü+≥ |ü+&ç+#˚ Ks¡Tà ô|]– s¬ ‘’ T· \≈£î @MT $T>∑\&É+ ˝Ò<Tä . |ü]dæú‘·T\qT |ü]o*ùdÔ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ yê&Éø£+ ‘·|Œü ìdü] ne⁄‘·T+~. n<˚ düeTj·T+˝À <ëì \uÛ´Ñ ‘· s√E s√Eø° ‘·>T∑ ‘Z ÷· edüTqÔ ï~. á düeTdü´≈£î |ü]cÕÿs¡+>± düTdæsú ¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+, ◊.&ÉãT¢´.m+.◊ (Ç+≥πsïwüq˝Ÿ yê≥sY y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ ÇHédæº≥÷´{Ÿ) düVü‰j·T+‘√ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ (ø£+b˛düTº y˚TøÏ+>¥) ‘·j÷· Øì ˝ÒãsY Á>∑÷|t <ë«sê ìs¡«Væ≤düTqÔ ï~. á |üì ñ<˚X› ´¯ + ` q>∑s+¡ ˝À eTTK´+>± ≈£Ls¡>±j·T\ e÷¬sÿ{À¢ e#˚à ≈£Ls¡>±j·T\ e´s¡+ú qT ñ|üj÷Ó –+∫ Á>±eT+˝À ≈£L* |üì #˚dTü ≈£îH˚ ø=+<ä]øÏ ñbÕ~Û ø£*>π ˝≤ #˚jT· &É+. ‘·<ë«sê ñ‘·Œ‹Ô nsTTq ùd+Á~j·T ms¡Te⁄qT ‹]– |ü+≥ bı˝≤˝À¢øÏ #˚sá &É+. yÓT<äø˘ õ˝≤¢˝À eTT\T>∑T eT+&É\+, n&É$ eTJ<é Á>±eT+, dæø+Ï Á<ëu≤<é uÀsTTHé |ü*¢ e÷¬sÿ{Ÿ≈î£ 40øÏ˝À MT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À sêJyé s¡V≤ü <ë]øÏ 5 øÏ˝À MT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À ñ+~.

‘=\ø£]

á Á>±eT+˝À düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+, kÕúìø£+>± |üì #˚dTü qÔ ï {Ï.ÄsY.Ç.Ç.mdt nH˚ dü+düú ø£\dæ düTdæsú ¡ e´ekÕj·T |ü<‘∆ä T· \qT s¬ ‘’ T· \≈£î H˚]ŒdüTHÔ êïsTT. n&É$ eTJ<é˝À e⁄qï s¬ ‘’ T· \qT, e´ekÕj·T ≈£L©\qT ø£*|æ ˇø£ Á>∑÷|ü⁄>± #˚dæ yê] <ë«sê ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·j÷· s¡T #˚sTTdüTÔHêïsTT. <ëì ø√dü+ uÀsTTHé|ü*¢ e÷¬sÿ{Ÿ˝À e#˚à ≈£Ls¡>±j·T\ e´s¡+ú ñ|üj÷Ó –düTHÔ êïs¡T. düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+ dü+|òüT+˝Àì düuÛÑT´\qT Áb˛‘·‡Væ≤dü÷Ô eTT+<äT≈£î q&ç|dæ Tü qÔ ï~. á dü+|òTü +≈£î ªªdü«j·T+ ø£èwæ dü+|òTü +µµ nì ù|s¡T ô|{≤ºsT¡ . n+<äT˝À Á|üdTü ‘Ô +· 15 eT+~ düuTÑÛ ´\T ñHêïs¡T. (|ü⁄s¡Twüß\T 12 eT+~, eTVæ≤fi¯\T eTT>∑TsZ T¡ ) á dü+|òTü +qT 1995 j·T+.m.dæ.mdt. #·≥+º ÁøÏ+<ä qyÓ÷<äT #˚ùd+<äT≈£î Á|üÁøÏjT· q&ÉTdüTqÔ ï~. dü«j·T+ ø£èwæ dü+|òTü +>± @s¡Œ&çq ø=+<äsT¡ øπ e\+ ≈£L* |üì #˚düT≈£îH˚ yês¡T. ø=+<äs¡T πøe\+ ‘·eT dü«+‘· e´ekÕj·T |üqT\T #˚düTø=H˚yês¡T. Ç+ø± ø=+‘· eT+~ e´ekÕj· T + #˚ d ü T ≈£ î +≥÷, Ç‘· s ¡ T \≈£ î ≈£ L © |ü q T\T #˚dTü +Ô {≤s¡T. düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+, ◊.&ÉãT¢´.m+.◊ yê] düV‰ü j·T+‘√ dü«j·T+ ø£èwæ Á>∑÷|ü⁄ ìs¡«Væ≤düTqÔ ï ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ πø+Á<ëìøÏ nedüs¡yÓTÆq ô|≥Tºã&ç nq>± ≈£Ls¡>±j·T\ #Ó‘·Ô s¡yêD≤ Ks¡TÃ\T, ù|&É ø=qT>√\T eT]j·TT |üìeTT≥¢ ø=qT>√\T≈£î nedüs¡yÓTÆq &ÉãT“\T düeT≈£Ls¡TdüTÔqï~. Ç{Ϻ &ÉãT“\qT ªdü«j·T+ ø£èwæ dü+|òüT+µ ‹]– ms¡Te⁄ n$Tà #Ó*¢düTÔ+~. Á|üdTü ‘Ô +· ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ñ‘·Œ‹Ô ‘·j÷· Ø ÁbÕs¡+_Û+∫ s¬ +&ÉT HÓ\\ 15 s√E\T |üPs¬ +ÔÌ ~. Ç|üŒ{Ï es¡≈î£ 400 ≥qTï\ ≈£Ls¡>±j·T\ #Ó‘qÔ· T 20 ô|˝’ Ÿ‡>± @sêŒ≥T #˚kÕs¡T. Á|ü‹ 15 s√E\≈£î ˇø£kÕ] eT[fl+#·&+É #˚dTü HÔ êïs¡T. s√E $&ç∫ s√E 15 ≥qTï\T ˇø£ Á{ø˘˝À edüT+Ô ~. e∫Ãq ≈£Ls¡>±j·T\ #Ó‘qÔ· T 3 MT≥s¡¢ yÓ&\É TŒ 1 1/2 MT≥s¡¢ m‘·T‘Ô √ ô|˝’ Ÿ‡ ˝ÒdTü HÔ êïsTT. ˇø£ ô|’˝Ÿ 5`6 MT≥s¡¢ bı&Ée⁄‘√ y˚düTÔHêïs¡T. ô|’˝Ÿ y˚ùd 17

qe+ãsY 2013


Á|üÁøÏjT· ˝À ˇø£ bıs¡ (˝ÒjT· sY) eT<Û´ä ˝À eTs=ø£ (˝ÒjT· sY) bıs¡ô|q’ ù|&É‘√ ø£|Œæ e⁄+#·T‘·THêïs¡T. ≈£î[fl+|ü⁄ Á|üÁøÏjT· y˚>e∑ +‘·+ ø√dü+ u≤ø°]º j·÷ e÷<Û´ä +qT (ˇø£ ≥qTï ≈£Ls¡>±j·T\ e´s¡+ú ≈£î >±qT ˇø£ øÏ˝À e÷<Û´ä +qT) 10 ©≥s¡¢ ˙{Ï˝À ø£*|æ ô|˝’ Ÿ y˚ ù d≥|ü &É T eT[fl+|ü ⁄ Á|ü Á øÏ j · T ø=qkÕ>∑ T ‘· T qï|ü &É T #·\T¢‘·THêïs¡T.

uÛÑ÷kÕs¡ eè~∆øÏ &ÉãT˝Ÿ &ç–Z+>¥ 2e |ü<ä∆‹ |ü<ä∆‹ (2):  ô|q’ #Ó|Œæ q &ÉãT˝Ÿ &ç–+Z >¥ $<ÛëqeTTqT eè‘êÔø±s¡+˝À ≈£L&Ü uÛ÷Ñ $Tì $uÛõÑ +∫ #˚dTü ø√e#·TÃ.  á |ü<ä∆‹ ô|s¡{Ï ‘√≥\≈£î (øÏ#ÓHé >±¬s¶Hé‡) #ê˝≤ nqT≈£L\+>± ñ+≥T+~.  Bìø√dü+ ô|s¡{˝Ï Àì H˚\qT X¯óÁuÛ+Ñ #˚dæ 1-2 MT≥s¡¢ eè‘êÔ\qT #˚dTü ø√yê*. Bìì eTs¡\ 6-8 uÛ≤>±\T #˚düTø√e˝…qT.  ô|’q $e]+∫q |ü<ä∆‹˝≤π> Çø£ÿ&É ≈£L&Ü ˇø=ÿø£ÿ uÛ≤>∑+˝Àì eT{Ϻì rdæ Ä kÕ∆q+˝À ø£+b˛düTº>±ì, e´s¡∆ |ü<ësêú\T >±˙ y˚dTü ø√yê*.  Bìô|’ |üXó¯ e⁄\ ù|&É, ˙{Ïì #·*¢ eT{Ï‘º √ ì+bÕ*.  eè‘·+Ô |üP]Ô>± eT{Ï‘º √ ì+|æq ‘·sê«‘· H˚\ ‘˚eT>± ñ+&˚≥≥T¢ ˙{Ïì n|ü⁄Œ&É|⁄ü Œ&ÉT #·˝≤¢*.  ô|’ $<Ûëq+˝À ˝≤>± á |ü<ä∆‹˝À ≈£L&Ü ø£+b˛düTº ñ|üj÷Ó –ùdÔ $‘·HÔ ê\qT n<˚ s√Eq y˚dTü ø√e#·TÃ.  e´s¡∆ |ü<ësêú\qT ñ|üjÓ÷–+∫q≥¢sTT‘˚ 15s√E\ ‘·sê«‘· $‘·ÔHê\qT $‘·TÔø√e\dæ ñ+≥T+~. dü÷#·q\T:  ô|’ ¬s+&ÉT |ü<ä∆‘·T\qT dü+e‘·‡s¡+˝À m|ü⁄Œ&Ó’Hê #˚dTü ø√e#·TÃ. eTTK´+>± s¬ ‘’ T· \≈£î \_Û+#˚ $sêeT+˝À Bìì #˚dTü ø√e&É+ $TøÏÿ* nqT≈£L\+.  á |ü<ä∆‹˝À $$<Ûä s¡ø±\ ≈£Ls¡>±j·T |ü+≥\qT ñ|ü j Ó ÷ –+#· ≥ + <ë«sê ¬ s ’ ‘ · T \≈£ î dü + e‘· ‡ s¡ + bı&Ée⁄Hê HêD´yÓTqÆ ≈£Ls¡>±j·T\T \_ÛkÕÔsTT. ñ<ë: |ü≥+˝À dü÷∫+∫q $<Ûä+>± dü«\Œø±*ø£ |ü+≥˝…q’ eTT\¢+–, ñ*¢, yÓ\T¢*,¢ ø±´¬s{Ÿ\qT bı\+ n+#·Tq y˚dTü ø√yê*. bı\+ eT<Û´ä ˝À $Ts¡|,ü ≥e÷≥, e+>∑, ∫≈£îÿ&ÉT, yÓT+‹≈£Ls¡, bÕ\≈£Ls¡, ‘√≥≈£Ls¡, ø=‘·MÔ Ts¡, u…+&É yÓTT<ä˝q’… |ü+≥\qT y˚düTø√e#·TÃ. 4 n&ÉT>∑T\T “ 25 n&ÉT>∑T\T R 100 #· < ä s ¡ | ü ⁄ n&É T >∑ T \T dü ú \ +˝À y˚ d ü T ≈£ î qï≥Te+{Ï ≈£Ls¡>±j·T |ü+≥\T ˇø£ eTìwæøÏ ˇø£ s√E≈£î ø£˙dü+ 200 Á>±eTT\ #=|ü⁄Œq dü+e‘·‡s¡eT+‘ê dü]b˛‘·T+~. ô|’q dü÷∫+∫q &ÉãT˝Ÿ &ç–Z+>¥ |ü<ä∆‹ì Á|üdüTÔ‘· ø±\+˝À #ê˝≤eT+~ ¬ s ’ ‘ · T \T ‘· e T bı˝≤˝À¢ Ç|ü Œ {Ï π ø neT\T#˚dæ eT+∫ |òü*‘ê\T kÕ~ÛdüTÔHêïs¡T. eTTK´+>± á |ü < ä ∆ ‘ · T \T ô|s¡ { Ï ‘ √≥˝À¢ y˚ d ü T ø√e≥+ e\¢ dü + e‘· ‡ s¡ + bı&Ée⁄Hê Ç+{ÏøÏ ø±e\dæq ≈£Ls¡>±j·T\T \_ÛdüTÔHêïsTT. ≈£î≥T+ã b˛wüø±Vü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘·≈£î á |ü<ä∆‹ nqT≈£L\+>± ñ+≥T+~.

m<äTs=ÿ+≥Tqï düyêfi¯ófl ≈£Ls¡>±j·T\ #Ó‘·Ô ø√dü+ uÀsTTHé|ü*¢ e÷¬sÿ{Ÿ ô|’ Ä<Ûës¡|&ü ç á Á|üÁøÏjT· ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. uÀsTTHé|*ü ¢ e÷¬sÿ{Ÿ ø£$T{° yês¡T e÷¬sÿ{ŸqT X¯óÁuÛ+Ñ >± eP&çÃ, e∫Ãq #Ó‘qÔ· T ãj·T≥ y˚jT· &É+ ø√dü+ ø±+Á{≤≈£sº ≈Y î£ n|üŒ–+#ês¡T. Ä ø±+Á{≤ø£sº T¡ ¢ ‘·s¡#·T>± e÷s¡T‘·THêïs¡T. Ms¡T #Ó‘·Ô s¡yêD≤ #˚j·T&ÜìøÏ ˇ|üŒ+<ä+ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îqï <ëì ø£+fÒ m≈£îÿe &ÉãT“\T n&ÉT>∑T‘·THêïs¡T. esê¸\T ≈£î]dæq|ü &ÉT, e∫Ãq ˙s¡T <ë«sê ≈£Ls¡>±j·T\ e´s¡+ú ˝À ‘˚eT XÊ‘·+ ôV≤#·Tà ‘·>T∑ \Z T nsTT´ ≈£î[fl+|ü⁄ Á|üÁøÏjT· ø±\+ ô|s¡T>∑T‘·Tqï~. e#˚à #Ó‘˝Ô· À m≈£îÿe |ü∫Ã$ ø±e&É+ e\q ø±s¡“q+, qÁ‘·»ì ìwüŒ‹Ô˝À ø£s“¡ q+ XÊ‘·+ ‘·>T∑ ‘Z T· +~. n+<äTø√dü+ ø=+‘· m+&ÉT >∑&,¶ç |ü+≥ e´sêú\qT ø£*|æ ìwüŒ‹Ôì düeT+ #˚dTü HÔ êïs¡T. ≈£î[fl+|ü⁄ Á|üÁøÏjT· qT nìï nqT≈£L\ |ü]dæ‘ú T· \T, n+fÒ ‘˚eT XÊ‘·+ (60`70) ø£s¡“q+, qÁ‘·»ì ìwüŒ‹Ô (30:1) ñ+&ç Áø£eT |ü<‹›ä ˝À ≈£î|üŒ\T, ô|˝’ Ÿ @sêŒ≥T #˚dqæ ≥¢sTT‘˚ <äTsê«düq sêe&É+ ˝Ò<Tä . ø±˙ ô|’ yê{Ï˝À ‘˚&Ü\T e∫Ãq|ü &ÉT <äTsê«düq yÓ\Te&ÉT‘·T+~. |ü∫à #Ó‘qÔ· T Áø£eT |ü<‹∆ä ˝À ô|˝’ Ÿ‡>± y˚jT· &É+, Áø£eT+>±, Á|ü‹ 15 s√E\≈£î ˇø£ e÷s¡T eT[fl+#·&+É , |üì #˚dTü qÔ ïyê]øÏ ø£wüº+>± e⁄+~. #Ó‘·ÔqT eT[fl+#·&É+ ø√dü+ C….dæ._ ì ñ|üjÓ÷–düTÔHêïs¡T. ô|’ düyêfi¯flqT nìï+{Ï˙ m<äTs=ÿ+≥÷ eTT+<äT≈£î yÓfió¯ ‘·Tqï dü«j·T+ ø£èwæ dü+|òüT+ e÷¬sÿ{Ÿ düyê˝ŸqT ≈£L&Ü $»j·Te+‘·>± m<äTs=ÿì eT+∫ ˝≤uÛ≤\T >∑&dç ÷ü ,Ô HêD´yÓTqÆ ùd+Á~j·T ms¡Te⁄ ‘·>T∑ <Ûsä ˝¡ À s¬ ‘’ T· \≈£î n+~dü÷,Ô dü«j·T+ düeTè~∆ kÕ~Û+#ê\ì Ä•<ë›+. ` j·÷<äe ¬s&ç¶ ø√`Ä]¶H˚≥sY, düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+

‘=\ø£]

18

qe+ãsY 2013


∫s¡T<ÛëHê´\‘√. .

eTq #˚‘T· ˝À¢H˚ eTq Äs√>∑´+ ~H˚wt, msYÔ 360 mø√yÓ+#·sY‡  $<ë´s¡T\ú T, j·TTer j·TTe≈£î\T, X¯Øs¡ ÁX¯eT m≈£îÿe>± #˚ùd yêfi¯ófl ≈£L&Ü ∫s¡T<ÛëHê´\T yê&Ée#·TÃ.  ndü\T XÊØs¡ø£ ÁX¯eT nedüs+¡ ˝Òìyêfi¯ófl me¬sH’ ê á ∫s¡T<ÛëHê´\‘√ #˚dæq, |ü<ësêú\T ‹q≥+ e\q Äs√>±´ìï Vü‰sTT>± ø±bÕ&ÉTø√e#·TÃ.  Ç{°e\ ø±\+˝À }ãø±j·T+ ˇø£ Á|ü<ëÛ q düeTdü´>± e÷s¡T‘·Tqï~. ∫qï‘·q+˝ÀH˚ &Éj÷· u…{øÏ ˘ yê´<ÛTä \T, >∑T+&Ó »ãT“\T sêe≥+ eTq+ m≈£îÿe>± #·÷düTHÔ êï+. M{ÏøÏ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+ eTq ÄVü‰s¡y˚T. eTTK´+>± ‘Ó\ì¢ e] _j·T´|ü⁄ nqï+ nì #Ó|Œü e#·TÃ. ndü\T á dü+>∑‹ Á|ü<ëÛ q düeTdü´ nì eTq+ Ä˝À∫düTÔ Hêïe÷? nqï+ ‹q≥+ πøe\+ Äø£* rs¡Ã{≤ìπø ø±<äT, Äs√>∑´+ ø√dü+ ø£<ë? n+<äTø£H˚ bÕ*wt #˚dqæ e]_j·T´+ ã<äT\T>± ∫s¡T<ÛëHê´\T yê&ÉT≈£î+<ë+.

uÛ≤s¡rj·T+ n+fÒ eTq Ä˝À#·q˝À¢, n\yê≥¢˝À, ÄVü‰s¡ $Vü ‰ sê\˝À nìï $<Û ë \T>± Äs√>∑ ´ +>± J$+#· ≥ +. Äs√>∑´+>± eTq+ J$‘êìï kÕ–+#ê\+fÒ ø=ìï $<ÛëHê\T H˚sT¡ Ãø√yê* ø£<ë? ∫s¡T<ÛëHê´\T ìC≤ìøÏ eTq Äs√>±´ìï ø±bÕ&ÉT‘·÷, Ç+{Ï+{≤ Äs√>∑´ dæs¡T\qT, ∫s¡Tqe⁄«\qT |ü+#·T‘êsTT.

∫s¡T<ÛëHê´\T n+fÒ e÷qe⁄&ÉT |ü+&ç+∫q yÓTT<ä{Ï s√E\˝Àì |ü+≥\˝À ∫s¡T<ÛëHê´˝Ò Á|ü<ÛëqyÓTÆq$. ‘·≈£îÿe ˙{Ï dü<äTbÕj·T+‘√ düV≤ü »+>± |ü+&˚ neø±X¯+ ∫s¡T<ÛëHê´\≈£î+~. s¡kÕj·Tìø£ ms¡Te⁄\T, |ü⁄s¡T>∑T eT+<äT\Tyê&˚ neø±X¯+ ˝Ò≈£î+&Ü ∫s¡T<ÛëHê´\T #ê˝≤ düV≤ü »+>± |ü+&ÉT‘êsTT. n$, sê>∑T\T, dü»\® T, C§qï\T, e]>∑\T, Ä]ø£\T, }<äsT¡ ,¢ ø=Ás¡\T, kÕeT\T. M{ÏH˚ ∫s¡T<ÛëHê´\T n+{≤s¡T.

MT≈£î ‘Ó\TkÕ? &Éj÷· u…{dÏ t (wüß>∑s)Y , _.|æ., >∑T+&Ó »ãT“\T, ÄkÕÔà, ø°fifl¯ H=|ü \T e+{Ï yê´<ÛTä \‘√ u≤<Û|ä &ü ˚ yê]øÏ ∫s¡T<ÛëHê´\T #ê˝≤ eT+∫$. Á|ü<ëÛ q+>± eTq X¯Øs¡+˝À yê´~Û ìs√<Ûøä £ e´edüú ã\|ü&{É ≤ìøÏ ∫s¡T<ÛëHê´\T düV≤ü ø£]kÕÔsTT.

ø=ìï eTTK´yÓTqÆ dü÷#·q\T: 

∫s¡T<ÛëHê´\T me¬ses¡Tyê&Ée#·TÃ:  



Äs¡T HÓ\\ |æ\¢\ qT+&ç m+‘· eTTdü*yê¬s’Hê ∫s¡T<ÛëHê´\‘√ #˚dqæ |ü<ësêú\T ‹q≥+ eT+∫~. >∑]“¤D° Åd\Ô” T, u≤*+‘·\T, Äs√>∑´ düeTdü´\T e⁄qïyês¡T Vü‰sTT>± yê&É>*∑ –q$ ∫s¡T<ÛëHê´\T.



á ∫s¡T<ÛëHê´\qT ø=‘·Ô>± yê&É≥+ yÓTT<ä˝…&ÉT ‘·THêïsê? nsTT‘˚ e] _j·÷´ìøÏ düe÷q+>± ø£*|æ yê&É≥+ e\q, düT\uÛ+Ñ >± n\yê≥T ne«>∑\e⁄. ñ|ü ≈£î ã<äT\T>± ôd’+<Ûäe\eD+ yê&É≥+ e\q b˛wüø£ $\Te\T ô|]π> neø±X¯+ m≈£îÿe. 650 Á>±eTT\ ∫s¡T<ÛëHê´\T ˇø£ øÏ˝À bÕ*wt e] _j·T´+‘√ düe÷q+.

∫s¡T<ÛëHê´\‘√ dü+|üPs¡í Äs√>∑´+ ` 100 >Á ±eTT\˝À <=]πø b˛wüø£ $\Te\ $esê\T ∫s¡T<ÛëHê´\T }<äs¡T¢ e]>∑\T ø=Ás¡\T kÕeT\T Ä]ø£\T sê>∑T\T C§qï\T dü»®\T e] >√<ÛäTeT\T

‘=\ø£]

e÷+dü ø£è‘·TÔ\T 6.2 12.5 12.3 7.7 8.3 7.3 10.4 11.8 6.8 11.8

ø=e⁄« KìC≤\T |ü<ësêú\T 2.2 4.4 3.1 1.9 4.3 3.3 4.7 1.5 1.4 2.6 1.3 2.7 3.1 1.2 4.8 2.2 0.5 0.6 1.5 1.5

|”#·T |æ+&ç |ü<ësêú\T |ü<ësêú\T 9.8 65.5 7.2 70.4 8.0 60.9 7.6 67.0 9.0 65.9 3.6 73.0 2.0 70.7 2.3 67.0 0.2 78.2 1.2 71.2 19

ø±*¸j·T+ 11 14 31 17 27 344 25 42 45 41

uÛ≤dü«s¡+ <∏äj·÷$THé 280 206 290 220 188 283 240 296 160 306

300 400 590 300 330 420 0.38 0.38 0.41 0.41

qe+ãsY 2013


Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ Á|üuÛÑT‘·«+ ø±]àø£ eT+Á‹‘·«XÊK ø£˙dü y˚‘H· ê\ #·≥+º Á|üø±s¡+ düe]+∫q y˚‘H· ê\qT Jy√ HÓ+ãs¡T 73 <ë«sê 18`7`2012q Á|üø£{Ï+∫+~. Ä Á|üø±s¡+ HÓ’|ü⁄D´+˝Òì |üìøÏ ˇø£s√E≈£î CÀHé ` eT+&É˝≤˝À¢ 191 s¡ ÷ ˆˆ\T, CÀHé ` 2 eT+&É ˝ ≤˝À¢ 186 s¡ ÷ ˆˆ\T, CÀHé ` 3 eT+&É˝≤˝À¢ 158 s¡÷ˆˆ\T Çyê«*. Á|üdüTÔ‘·+ ñbÕ~Û Vü‰MT |ü<øä∏ +£ ˝À ø£˙dü y˚‘q· + 137/` s¡÷ˆˆ˝Ò ÇdüTHÔ êïs¡T. CÀHé`3 Á|üø±s¡+ y˚‘q· + 158s¡÷ˆˆ\T rdüT≈£îHêï ñbÕ~Û |üì˝À ˇø£ |üì ~HêìøÏ 22s¡÷ˆˆ\T ≈£L©\T qwübº ˛‘·THêïs¡T. ø£˙dü y˚‘·Hê\ #·≥º+ <ë«sê Á|üø£{Ï+∫q y˚‘·Hê\T Çe«ø£b˛‘˚ n+<äT≈£î Äs¡T (6) HÓ\\ C…\’ T•ø£,å ◊<äT e+<ä\T s¡÷bÕj·T\T (500/`) »]e÷Hê e⁄+~. ‘·≈£îÿe y˚‘·q+ Çe«&É+ <ë«sê sêh Á|üuÛÑT‘·«+ ‘·q #·{≤ºìï ‘êH˚ ñ\¢+|òæT düTqÔ ï~. ªªø£+#Ó #˚qT y˚TdüT+Ô fÒ Çø£ #˚qT≈£î s¡øD å£ me]kÕÔsT¡ µµ? ñbÕ~Û Vü‰MT |ü<∏äø£+˝À ~q≈£L* 137/`\T qT+&ç 175/ `\≈£î ô|+#ê*.

   

| Á ‹ ü y˚T{Ÿ≈î£ ø±*≈£î´˝Ò≥sY, fÒ|⁄ü Çyê«* eT+<äT\ ô|f…,º ˙&É kÂø£s´¡ + ø£*Œ+#ê* XÁ e ¯ TX¯øÔÏ dü+|ò÷ü \≈£î |üì kÕ<ÛHä ê\T Çyê«*. |üìøÏ <Ûsä U¡ ≤düT\Ô T rdüTø=ì s¡o<äT\T Çyê«*. 

|üì | Á <ü X˚ +¯ ˝À kÂø£sê´\T: ñbÕ~Û Vü‰MT #·≥+º Á|üø±s¡+ |üì Á|ü<X˚ +¯ ˝À ÁbÕ<∏$ä Tø£ kÂø£sê´\T ø£*Œ+#·e\dæq u≤<Ûä´‘· Á|üuÛÑT‘·«+ô|’ e⁄+~. ˇø£ ÁX¯eTX¯øÏÔ dü+|òü÷ìøÏ ˇø£ eT+<äT\ ô|f…º (|òüdtº msTT&é u≤≈£î‡) ˙&É ({≤sêŒ*Hé w”{Ÿ) Çyê«*. ø±˙ Ç|üŒ{Ï es¡≈î£ Çe«˝Ò<Tä . |üì#˚düTÔqï düeTj·T+˝À >±j·÷˝…’‘˚ nø£ÿ&É Á|ü<∏äeT ∫øÏ‘·‡≈£î eT+<äT\T n+<äTu≤≥T˝À e⁄+&É&É+ ˝Ò<äT.

s√E≈£î 13s¡÷ˆˆ\T qwübº ˛‘·Tqï y˚T{Ÿ eT+<äT\ ô|f…ºqT |üì Á|ü<˚X¯+˝ÀøÏ ‘Ó∫Ãq+<äT≈£î 3s¡÷ˆˆ\T, ˙&É kÂø£s¡´+≈£î 10 s¡÷ˆˆ\T #=|üq ˇø£ |üì ~HêìøÏ 13s¡ ÷ ˆˆ\T y˚ T {Ÿ ≈ £ î ø£ M Twü H é Çyê«\ì 2010 &çôd+ãsY˝À Á|üuÛÑT‘·«+ Ç∫Ãq ñ‘·Ôs¡T« HÓ+. 9 #ÓãT‘·T+~. Bì Á|üø±s¡+ 100 s√E˝À¢ ˇø£ y˚T{Ÿ≈î£ 1300 s¡÷ˆˆ\T e#˚à neø±X¯+ ñ+~. ndü\T eT+<äT\ ô|f…º, ˙&É Á|üuÛÑT‘·«y˚T Çe«q|ü&ÉT y˚T{Ÿ\T M{Ïì mø£ÿ&É qT+&ç ‘ÓkÕÔsT¡ ? Bì e\q ≈£L©\T, y˚T{Ÿ\T Ç<ä›s¡÷ qwüºb˛‘·THêïs¡T. ø£qTø£ Á|ü‹ Á>∑÷|ü⁄≈£î eT+<äT\ ô|f…,º ˙&É kÂø£sê´ìï yÓ+≥H˚ n+<äCj Ò ÷· *.

y˚T{Ÿ\≈£î øÏ{Ÿ\T: ÁX¯eTX¯øÔÏ dü+|òTü düuTÑÛ ´\qT |üìøÏ rdüT≈£îyÓ[fl e÷]ÿ+>¥ Çe«&É+, |üì #˚dæq ‘·s¡Tyê‘· ø=\‘·\T rdæ ˝…ø£ÿø£{Ϻ Ä $esê\qT |ò”˝Ÿ¶ ndæôdº+{Ÿ\≈£î n+~+#·&É+ y˚T{Ÿ u≤<Ûä´‘·. á ¬s+&ÉT |üqT\T #˚j·÷\+fÒ Á|ü‹ y˚T{Ÿ≈£î ˇø£ fÒ|ü⁄, ø±*≈£î´˝Ò≥sY (˝…ø£ÿ\T ø£fÒº $TwüqT) ‘·|üŒìdü]>± e⁄+&Ü*. M{Ïì n+<äCj Ò T· eTì Á>±MTD≤_Ûeè~∆XÊK ñ‘·sÔ T¡ «\T Ç∫ÃHê H˚{Ïø° neT\Tø±˝Ò<äT. dü¬s’q e÷]ÿ+>∑T, ø=\‘·\T rj·T˝Òø£ b˛e&É+ e\q ≈£L©\T |üP]Ô kÕúsTT˝À ~qy˚‘q· + bı+<ä˝øÒ £ b˛‘·THêïs¡T. Á|üuÛÑT‘·« ñ‘·Ôs¡T«\T yÓ+≥H˚ neT\T|ü]à á kÕ<ÛHä ê\T y˚T{Ÿ\≈£î Çyê«*.

|üìøÏ <äsä U¡ ≤düTÔ ` s¡o<äT sêh Á>±MTD≤_Ûeè~∆XÊK ñ‘·sÔ T¡ «\T Jy√ HÓ+. 358, 22`11`2012 Á|üø±s¡+ ªªÇø£ qT+&ç |üì Çe«eTì ø√s¡T‘·÷ me¬s‘’ ˚ <äsä U¡ ≤düTÔ ÇkÕÔs√ yê]πø ñbÕ~Û |üqT\Tµµ \_ÛkÕÔsTT. Bìì <äèwæº˝À ô|≥Tºø=ì Á>∑÷|ü⁄\ ‘·s¡|ü⁄q |üìøÏ <ääs¡U≤düTÔ\T sêdüTø√yê*. ‘Ó\ø¢ ±–‘·+ô|’ ≈£L&Ü Áyêdæ Çe«e#·TÃ. >∑Ts¡TÔ+#·Tø√+&ç. sêuÀj˚T HÓ\˝À¢ |üì ø±yê\+fÒ Ç|ü&˚ eTT+<äTdüTÔ <äsä U¡ ≤düTÔ #˚dTü ø√e#·TÃ. |üì ø±yê\ì ø√s¡T‘·÷ <äsä U¡ ≤düTÔ Ç∫Ãq|ü&ÉT $~Û>± s¡o<äT rdüTø√yê*.

≈£L©\≈£î |üìeTT≥T¢ ˇø£ ÁX¯eTX¯øÏÔ dü+|òü÷ìøÏ bÕs¡\T, >∑TqbÕ\T, ‘·≥º\T yÓ T T<ä \ >∑ T |ü ì eTT≥T¢ Çyê«\ì eTq+ #ê˝≤ø±\+>± Á|ü u Û Ñ T ‘ê«ìï n&É T >∑ T ‘· T Hêïs¡ T . Á|ü u Û Ñ T ‘· « + ≈£ L &Ü BìøÏ n+^ø£]+∫+~. ø±˙ ªn~>√ n+fÒ Äs¡T HÓ\\Tµµ nqï≥T¢>± HÓ\\T >∑&∫ç b˛‘·THêï |üìeTT≥T¢ Çe«&É+ ˝Ò<Tä . M{Ïì Çyê«*.

‘=\ø£]



20

qe+ãsY 2013


H˚s¡TÃ≈£î+<ë+

ªÁ<äy√´\“D+µ ˝…øÿÏ +#·&+É ˝À ˝ÀbÕ\T ‘Ó\T>∑T |üÁ‹ø£˝À¢, f…*$»Hé #Ûêqfi¯˝¢ À Á<äy√´\“D+ ô|s¡ T >∑ T <ä \ , ª‘· > ∑ T Z e TTK+ |ü { Ï º q Á<ä y √´\“D+µ nì n|ü &É| ü &É÷ yês¡\Ô T edüT+Ô {≤sTT. #ê˝≤ eT+~ bÕsƒ≈¡ î£ \÷, ÁXÀ‘·\÷ Á<äy√´\“D+ n+≥ <Ûsä \¡ ô|s¡T>∑T<ä\ nì ns¡+ú #˚dTü ≈£î+{≤s¡T. ‘êeTT Á|ü‹s√p <äTø±D≤\˝À düsT¡ ≈£î ø=Hêï <Ûäs¡\T ô|s¡>∑&É+ e÷Á‘·y˚T ø£qã&É‘·T+&É>± Á<äy√\“D+ ‘·>∑TZ‘·Tqï<äì Á|üuÛÑT‘·«+ m˝≤ Á|üø£{ÏdüTÔqï<ë nì ÄX¯Ãs¡´ b˛‘·T+{≤s¡T. Ä Á<äy√´\“D≤ìï ãfÒº ñ<√´>∑T\ J‘· uÛ‘Ñ ê´\ ìs¡íj·T+, dü+πøåeT ø±s¡´Áø£e÷\T »s¡T>∑T‘êsTT >∑qTø£ á Á<äy√´\“D|ü⁄ >∑D≤+ø±ìøÏ #ê˝≤ ÁbÕ<Ûëq´‘· ñ+~. ø±˙ n+‘· ÁbÕ<Ûëq´‘· >∑\ Ä uÛ≤eq ndü\T ns¡yú T˚ $T{À, <ëìï m˝≤ ˝…øÿÏ kÕÔs√ n‘·´~Ûø£ dü+U≤´≈£î\≈£î ‘Ó*j·T<äT. Á|ü»\ ì‘·´ J$‘· nqTuÛeÑ +˝À ñqï $wüj÷· ìï yê] Ä<ëj·÷\ MT<ä, Jeq+ MT<ä Á|üu≤Û e+ y˚ùd $wüj÷· ìï Á|ü»\≈£î ns¡+ú nj˚T´˝≤ #Ó|Œü ˝Òø£ b˛e&ÉyT˚ . ˝Ò<ë Á|ü»\≈£î ns¡+ú ø±≈£î+&Ü eTdæ|Pü dæ e÷πs&ÉTø±j·T #˚dæ #Ó|Œü &ÉyT˚ bÕ\ø£es¡Z ns¡Xú ÊÅdÔü HÓ|’ ⁄ü D´+. >∑ ‘ · + ˝À Áu≤Vü ≤ àDT\ >∑ T ‘êÔ ~ Û | ü ‘ · ´ + øÏ + <ä dü + dü ÿ è‘· + ìs¡ « Væ ≤ +∫q bÕÁ‘· H ˚ Á|ü d ü T Ô ‘ · + bÕ\ø£ e s¡ Z ns¡ ú X ÊÅdü Ô + ìs¡«Væ≤düTqÔ ï~. ìC≤ìøÏ Á<äy√´\“D+ nH˚ e÷≥\≈£î Á<äe´|ü⁄ $\Te ‘·–bZ ˛e&É+ nì ns¡+ú . n+fÒ ˇø£ ì]∆wºü |ü]e÷D|ü⁄ Á<äyê´ìøÏ >∑‘+· ˝À edüTqÔ ï düsT¡ ≈£î\ ø£qï ‘·≈î£ ÿe düsT¡ ≈£î\T sêe&É+. eTs√ e÷≥˝À #ÓbÕŒ\+fÒ Ä düsT¡ ≈£î\ <Ûsä \¡ T ô|]–b˛e&É+. nsTT‘˚ uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ m|üŒ{Ïø£|ü &ÉT Á|üø£{Ï+#˚~ Á<äy√´\“D+ >∑T]+∫ ø±<äT, Á<äy√´\“D+˝À e÷s¡TŒ\T »s¡ T >∑ T ‘· T qï rs¡ T >∑ T ]+∫ e÷Á‘· y ˚ T . <ëìï ìC≤ìøÏ Á<äy√´\“D+ sπ ≥T nHê*. uÛ≤s¡‘· Á|üuTÑÛ ‘·«+ Á|ü‹ HÓ˝≤ á Á<äy√´\“D+ πs≥T˝À e÷s¡TŒ >∑T]+∫ n~Ûø±]ø£ Á|üø£≥q $&ÉT<ä\ #˚dTü +Ô ~. Á|üuTÑÛ ‘·«+ <äèwæ˝º À Á<äy√´\“D+ n+fÒ yê]¸ø£ ÁbÕ‹|ü~ø£ô|’ {À≈£î <Ûäs¡\ dü÷N $\Te˝À e∫Ãq e÷s¡TŒ XÊ‘·+. á ìs¡«#·q+ ns¡+ú ø±yê\+fÒ {À≈£î <Ûsä \¡ T dü÷N n+fÒ @$T{À ns¡+ú #˚dTü ø√yê*. n~ Á|üuTÑÛ ‘·«+ ìπs•› +#·T≈£îqï ø=ìï düsT¡ ≈£î\ ãT≥º <Ûsä ¡ >∑‘· dü+e‘·‡s¡+ Ç<˚ düeTj·T+˝À m+‘· ñ+&ç+~? Ç|ü &ÉT m+‘· nsTT+~? nì ˝…øÿ£ y˚jT· &É+. >∑‘· dü+e‘·‡s¡|ü⁄ {À≈£î <Ûäs¡\ dü÷N qT+∫ Á|üdüTÔ‘· {À≈£î

‘=\ø£]

<Ûsä \¡ dü÷Nì rdæyd˚ ,æ $T–*q <ëìï >∑‘· dü+e‘·‡s¡|⁄ü {À≈£î <Ûsä \¡ dü÷N‘√ uÛ≤>∑V‰ü s¡+ #˚d,æ 100 ‘√ ôV≤#·Ãy˚ùdÔ Á|üdTü ‘Ô · Á<äy√´\“D+ m+‘√ ‘Ó\TdüTÔ+~. >∑‘· dü+e‘·‡s¡+ ñ+&çq Á<äy√´\“D+ sπ ≥T‘√ b˛*Ãq|ü &ÉT á dü+e‘·‡s¡+ Á<äy√´\“D+ s¡≥T ô|]–+<ë ‘·–+Z <ë nqï~ e÷Á‘·yT˚ Á|üuTÑÛ ‘·«+ Á|üø{£ +Ï #˚ >∑D≤+ø£+. n+fÒ n~ H˚sT¡ >± ˇø£ düsT¡ ≈£î <Ûsä ¡ ô|]–+<ë ‘·–+Z <ë #Óù|Œ~ ø±<äT. á Á<äy√´\“D >∑D≤+ø±ìï ‘·j·÷s¡T #·j·T&É+˝À ñ|ü j Ó ÷ –+∫ dü + øÏ å w ü º , kÕ+π ø ‹ø£ dü ÷ Á‘ê\ >∑ T ]+∫ ‘Ó\TdüTø√e&É+ n+‘· nedüs+¡ \<äT >±ì <ëì yÓqTø£ <ë– e⁄qï e÷j·TqT e÷Á‘·+ ‘Ó\TdüTø√yê*. á Á<äy√´\“D+ ˝…øÿ£ ej·T&É+˝Àq #ê˝≤ >∑+<äs>¡ √fi¯+ ñ+~. Çø£ÿ&É ø£˙dü+ eT÷&ÉT ô|<ä› n|üdeü ´‘·\ >∑T]+∫ #Ó| ü ø√yê*. á ˝…ø£ÿ y˚j·T&ÜìøÏ Á|ü|ü+#·+˝À #ê˝≤ <˚XÊ\T $ìjÓ÷>∑<ës¡T\ ∫\¢s¡ <Ûsä \¡ dü÷Nì yê&ÉT‘·T+&É>±, uÛ≤s¡‘· Á|üuTÑÛ ‘·«+ {À≈£î <Ûsä \¡ dü÷Nì yê&ÉT‘·Tqï~. {À≈£î <Ûsä \¡ +fÒ Äj·÷ düs¡T≈£î\ ñ‘·Œ‹Ô <ës¡T\ <ä>∑Zs¡, ˝Ò<ë, <˚X¯yê´|æ‘·, sêhyê´|æ‘· |ü+|æD° <ës¡T\ <ä>∑Zs¡ ñ+&˚ <Ûäs¡. Ä düs¡T≈£î nH˚ø£ #˚‘T· \T e÷] ∫\¢s¡ es¡≈Ô î£ \≈£î #˚] $ìjÓ÷>∑<ës¡T≈£î #˚s¡T‘·T+~. nø£ÿ&É ñ+&˚ <Ûäs¡ ∫\¢s¡ <Ûäs¡. yÓTT<ä{Ï <Ûäs¡qT ¨˝Ÿ ùd˝Ÿ Åô|d’ t n˙, s¬ +&√ <Ûsä q¡ T ø£q÷´‡eTsY Åô|d’ t n˙ n+{≤s¡T. á <Ûsä \¡ dü÷∫ø£\qT ¨˝Ÿ ùd˝Ÿ Åô|d’ t Ç+&Óø‡˘ (&ÉãT¢´|æ◊ ` {À≈£î <Ûsä \¡ dü÷∫), ø£q÷®eTsY Åô|d’ t Ç+&Óø‡˘ (dæ|◊æ ` $ìjÓ÷>∑<ës¡T <Ûsä \¡ dü÷∫ \<ë ∫\¢s¡ <Ûsä \¡ dü÷∫) n+{≤s¡T. eTq <˚X¯+˝À yê´bÕs¡ >=\TdüT˝À ñqï nH˚ø£ eTõ©\T ñ+&ç, Á|ü‹ eTõ© <ä>sZ∑ ê ø=+‘· ˝≤uÛ+Ñ edüTø√e&É+ e\¢ ∫\¢s¡ <Ûsä ¡ {À≈£î <Ûsä ¡ ø£Hêï #ê˝≤ m≈£îÿe nsTTb˛‘·T+~. n+<äTe\¢ Çø£ÿ&É {À≈£î <Ûsä \¡ dü÷N ì»yÓTqÆ <Ûsä \¡ ≈£L, <Ûäs¡\ ô|s¡T>∑T<ä\≈£L dü÷∫ø£ ø±C≤\<äT. <ëì Ä<Ûës¡+>± Á<äy√´\“D≤ìï ˝…øÏÿ+#·&É+, n˝≤ ˝…øÏÿ+∫Hê Á<äy√´\“D+ Ä<Ûës¡+>± ø£sT¡ e⁄ uÛ‘Ñ ê´\T ìs¡sí TT+#·&+É ndü+ã<ä+∆ . n˝≤π> á {À≈£î <Ûäs¡\qT ˝…øÏÿ+#·&ÜìøÏ uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üdüTÔ‘·+ 676 ÁbÕ‹ì<Ûä´ düs¡T≈£î\ ãT≥º MT<ä Ä<Ûës¡|&ü TÉ ‘·Tqï~. Ç+<äT˝À y˚sT¡ y˚sT¡ ÁbÕ<Ûëq´‘·\‘√ ÁbÕ<∏$ä Tø£ düsT¡ ≈£î\T (ÁbÕ<Ûëq´‘· 20.12 XÊ‘·+), X¯øÔÏ Ç+<ÛHä ê\T (14.91 21

qe+ãsY 2013


XÊ‘·+), bÕ]ÁXÊ$Tø£ ñ‘·Œ‘·T\Ô T (64.97 XÊ‘·+) ñ+{≤sTT. Ä<ÛTä ìø£ J$‘·+˝À n‹ eTTK´yÓTqÆ , KØ<Óq’ , Ä<ëj·T+˝À n‘·´~Ûø£ uÛ≤>±ìï ÄÁø£$TdüTqÔ ï ùde\≈£î á ãT≥º˝À kÕúq+ ˝Ò<Tä . á düsT¡ ≈£î\ C≤_‘ê\T ≈£L&Ü m|ü &√ ‘·j÷· s¡sTTq$. Ä düsT¡ ≈£î\˙ï Çyêfi¯ nedüsy¡ TÓ qÆ y˚Hê, ø=+≥Tqïy˚Hê, ø=Hêï ˇø£| ü &ÉT ø=qï |ü]e÷D+˝À ø=+≥THêïsê, yê{ÏøÏ Ç∫Ãq ‘·s‘¡ e· T ÁbÕ<Ûëq´‘·\T düs¬ q’ y˚Hê e+{Ï Á|üXï¯ \≈£î á <Ûsä \¡ dü÷N ìsêà‘·\ <ä>sZ∑ ¡ »yêãT ˝Ò<Tä . ìC≤ìøÏ uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À á dü÷∫ ìsêàD+ 1942˝À yÓTT<ä\sTTq|ü &ÉT á düsT¡ ≈£î\ ãT≥º˝À øπ e\+ 23 düsT¡ ≈£î\T e÷Á‘·yT˚ ñ+&˚$. ø±\Áø£eT+˝À Ä dü÷Nì Äs¡T kÕs¡T¢ düe]dü÷Ô e∫à 2010˝À 676 düsT¡ ≈£î\≈£î #˚sêÃs¡T. Á|üdTü ‘Ô +· <ëìï eTs=ø£kÕ] düe]+#ê\ì, á kÕ] Ä ãT≥º˝À e÷s¡TŒ\T #˚sT¡ Œ\T, ‘=\–+|ü⁄\T #·dæ 1100≈£î ô|>’ ± düsT¡ ≈£î\‘√ ø=‘·Ô C≤_‘ê ‘·j÷· s¡T #˚j÷· \ì Ä˝À∫düTHÔ êïs¡T. Ä C≤_‘ê m+‘· ô|<ä›>± e÷]q|üŒ{Ïø° Ä<ëj·÷\˝Àq÷, düs¡T≈£î\ |ü+|æD°, $ìjÓ÷>±\˝Àq÷ $|üØ‘·yÓTÆq ndüe÷q‘·\T, düs¡T≈£î\ $ìjÓ÷>∑+˝À ≈£î\, eT‘·, ÁbÕ+‘· Á|ü‘´˚ ø£‘\· T ñqï düT$XÊ\ <˚X+¯ ˝À <˚Xy¯ ê´|ü+Ô >± ˇø£ s¡øy£ TÓ qÆ düsT¡ ≈£î\ $ìjÓ÷>±ìï ÁbÕ‹|ü~ø£>± rdüTø√e&É+, <˚Xy¯ ê´|ü+Ô >± ˇπø düsT¡ ≈£î\ ãT≥ºqT, <Ûsä \¡ dü÷Nì ìs¡sí TT+#·&+É nkÕ<Û´ä +. Ä nkÕ<Û´ä yÓTqÆ |üìì @<√ ˇø£ s¡ø+£ >± #˚dHæ ê n~ ndüŒwü‘º ≈· î£ <ë] rdüT+Ô ~. Á|üdTü ‘Ô +· &ÉãT¢´|æ◊ ˝…øÿÏ +|ü⁄˝À á ndüŒwü‘º · |üP]Ô>± ø£qã&ÉT‘·T+~. á <Ûsä \¡ dü÷N ìs¡j í T· +˝À, Á<äy√´\“D+ ìs¡j í T· +˝À eTs=ø£ ô|<ä› >±s¡&û ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡s¡+. <Ûsä ¡ m+‘· ô|]–+~ nH˚~ ˇø£ b˛*ø£. Ä b˛*ø£ #Ó|Œü &ÜìøÏ ‘·|Œü ìdü]>± @<√ ˇø£ ÁbÕ‹|ü~ø£ ñ+&Ü*. ª|òü˝≤Hê dü+e‘·‡s¡+˝À 100 ñ+&˚~, Ç|ü &ÉT 110 nsTT+~ ø±ã{Ϻ á s¬ +&ÉT dü+e‘·‡sê\ eT<Û´ä 10 XÊ‘·+ Á<äy√´\“D+ ñ+~µ nì #Ó|Œü ø£ ‘·|Œü <äT. ñ<ëVü ≤ s¡ D ≈£ î Á|ü d ü T Ô ‘ · {À≈£ î <Û ä s ¡ \ dü ÷ ∫ ‘· j · ÷ ØøÏ 2004`05qT ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡s¡+>± rdüT≈£î+≥THêïs¡T. n+fÒ 2004`05 ˝À Ä dü s ¡ T ≈£ î \ ãT≥º <Û ä s ¡ 100 nqT≈£î+≥THêïs¡T. n~ Ä>∑düTº 2013 Hê{ÏøÏ 177.5 ≈£î ô|]–+~. nsTT‘˚ Çø£ÿ&É eTs=ø£ >±s¡&û ñ+~. á yÓTT‘·+Ô ãT≥º˝À $&ç>± ÁbÕ<∏ä$Tø£ düs¡T≈£î\T (ÄVü‰s¡ |ü<ësêú\T, ÄVü‰s¡. ..‘· s¡ |ü < ësêú \ T, KìC≤\T) ˝… ø £ ÿ y˚ ù dÔ 247.8 nj·÷´sTT, Ç+<ÛHä ê\T, X¯øÔÏ eqs¡T\T 202.3 nj·÷´sTT. bÕ]ÁXÊ$Tø£ düsT¡ ≈£î\T 150 nj·÷´sTT.

‘=\ø£]

dü÷ú\+>± #ÓbÕŒ\+fÒ ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡s¡+ (uÒdt Çj·TsY nq&ÉeT+≥ Ä dü+e‘·‡s¡+ <Ûäs¡\ dü÷∫ 100 ñqï<äì Á|üø{£ +Ï #·&+É . nsTT‘· á ÁbÕ‹|ü~ø£ ìs¡sí TT+#·&ÜìøÏ XÊÅdj Ô” T· yÓTqÆ |ü<‹∆ä @MT ˝Ò<Tä . esê¸u≤Û e+ e\¢, Ä]úø£ e´edüú dæ‹ú e\¢, düs|¡ süò ê ‘·–Z <Ûsä \¡ T m≈£îÿyÓ’ b˛sTTq dü+e‘·‡sêìï ÁbÕ‹|ü~ø£>± rdüT≈£îì ˝…øÿÏ ùd.Ô Ä ‘·sê«‘· <Ûsä \¡ T ‘·–qZ ≥Tº ø£qã&Ée#·TÃ. <Ûsä \¡ T ‘·≈î£ ÿe>± ñqï dü+e‘·‡sêìï ÁbÕ‹|ü~ø£>± rdüT≈£îì ˝…øÏÿùdÔ Ä ‘·sê«‘· <Ûäs¡\T u≤>± ô|]–q≥Tº ø£qã&Ée#·TÃ. yÓTT<ä{kÏ Õ] 1942˝À dü÷N ‘·j÷· s¡T #˚dqæ |ü &ÉT 1939ì ÁbÕ‹|ü~ø£>± rdüT≈£îHêïs¡T. Ä dü÷Nì 1947˝À $dü]Ô +∫q|ü &ÉT ≈£L&Ü 1939 ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡sêìï n˝≤π> ñ+#ês¡T. ‘·sê«‘· 1952˝À ø=‘·Ô dü÷Nì ‘·j÷· s¡T #˚dqæ |ü &ÉT 1952`53 ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡s¡+ nHêïs¡T. ‘·sê«‘· 1969˝À 1961`62qT, 1977˝À 1970`71ì, 1989˝À 1981`82qT, 2000˝À 1993`94qT, 2010˝À 2004`05qT ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡sê\T>± Á|üø{£ +Ï #ês¡T. á n+¬ø\qT #·÷ùdHÔ ˚ yê{Ï eT<Û´ä Áø£eTã<ä‘∆ · @MT ˝Ò<ìä , uÛ≤s¡‘· Á|üuTÑÛ ‘·«+ á ÁbÕ‹|ü~ø£ dü+e‘·‡sêìï sê»ø°jT· ø±s¡D≤\‘√H˚ ìs¡sí TTdüTqÔ ï~ >±˙ XÊÅdj Ô” T· yÓTqÆ , edüT>Ô ‘∑ y· TÓ qÆ ø±s¡D≤˝ÒMT ˝Òe˙ düŒwüeº Te⁄‘·T+~. m|üŒ{Ïø|£ ü &ÉT ÁbÕ‹|ü~ø£qT e÷s¡Tdü÷Ô Á|ü»\T uÛj Ñ T· |ü&eÉ \dæq Ø‹˝À <Ûsä \¡ T ô|s¡>&∑ +É ˝Ò<ìä n+¬ø\ >±s¡&û #˚jT· &ÜìøÏ á ÁbÕ‹|ü~ø£\ e÷s¡TŒ ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~. ìC≤ìøÏ e\dü bÕ\q nsTTb˛sTTq ‘·sê«‘· yÓTT<ä{kÏ Õ] ‘·j÷· s¡T #˚dqæ ÁbÕ‹|ü~ø£‘√ b˛*ùd.Ô n+fÒ 1952`53˝À düsT¡ ≈£î\ ãT≥º <Ûsä ¡ 100 ñ+fÒ n~ Ç|ü &ÉT ø£˙dü |üø£å+ 6000 ô|’q ñ+&ç ñ+≥T+<äì ˇø£ n+#·Hê. n+fÒ uÛ≤s¡‘· bÕ\≈£î\ ìsê«ø£+ øÏ+<ä Á<äy√´\“D+ m+‘· ô|<ä› m‘·TqÔ »]–+<ä+fÒ 1952`53˝À s¡÷. 100‘√ ø=q>∑*–q düsT¡ ≈£î\T ø=q&ÜìøÏ Çyêfi¯ s¡÷. 6000 nedüs¡ eTe⁄‘êsTT. eTs=ø£ e÷≥˝À #ÓbÕŒ\+fÒ Á<äyê´ìøÏ Äs√Eq ñqï $\Te Çyêfi¯ ns¡y’Ó s¬ ≥T¢ ~>∑C≤]b˛sTT+~. ìC≤ìøÏ <Ûsä \¡ T Ç˝≤ ns¡y’Ó s¬ ≥¢ ô|q’ ô|]–q|üŒ{Ïø,° J‘· uÛ‘Ñ ê´\T, dü>≥ ∑ T Ä<ëj·÷\T á kÕúsTT˝À ô|s¡>˝∑ <Ò Tä . Ä]úø£ e´edüú |ü‘·HêìøÏ, <ëì e\¢ Á|üC≤Jeq |ü]dæú‘·T\, Á|üe÷D≤\ |ü‘H· êìøÏ n<ä+› |üfºÒ dü÷∫ø£ Ç~. ` mHé.y˚DT>√bÕ˝Ÿ 22

qe+ãsY 2013


Á|ü|+ü #·+˝À n‘·´+‘· ˝≤uÛkÑ Õ{Ï |ü]ÁX¯eT˝À¢ yÓTT<ä{~Ï Äj·TT<Ûë\ ‘·j·÷Ø |ü]ÁX¯yÓTÆ‘˚, ¬s+&√~ eT+<äT\ ñ‘·Œ‹Ô |ü]ÁX¯eT. ø=ìï s¡ø±\ eT+<äT˝À¢ ˝≤uÛ+Ñ yÓsTT´XÊ‘·+ qT+∫ Hê\T>∑T y˚\ XÊ‘·+ es¡≈£î e⁄+≥T+~. á eT+<äT\ yê´bÕs¡+˝À Ç+‘· ô|<ä› m‘·TqÔ ˝≤uÛ≤\T sêe{≤ìøÏ ø±s¡D+ eT+<äT\qT Áu≤+&É¢ ù|s¡T‘√ neTà&É+. nsTT‘˚ ny˚ eT+<äT\qT XÊÅdj Ô” T· s¡kÕj·Tìø£ ù|s¡T‘√ e´eVü≤]+#˚ C…q]ø˘ eT+<äT\qT e÷Á‘·+ 50 qT+&ç 1000 XÊ‘·+ <ëø± ‘·≈î£ ÿe KØ<äT‘√ ø=qe#·TÃ.

»q]ø˘ ù|s¡T‘√q÷, Áu≤+&Ó&é ù|s¡T‘√q÷ e÷¬sÿ{Ÿ˝ÀøÏ ‘ÓdTü +Ô ~. ¬s+&ç+{Ï˝Àq÷ eT+<äT ˇø£ÿfÒ. eT+<äT\ ø£+ô|˙\T #˚ùd Á|ü#ês¡+‘√ bÕ≥T n$ ms¡>± #·÷ù| ãVüQeT‘·T\T, ø£MTwüq‘¢ √ Á|üu≤Û $‘·yTÓ qÆ #ê˝≤ eT+~ &Üø£sº T¡ ¢ Cq]ø˘ eT+<äT\T ø±≈£î+&Ü n‘·´+‘· m≈£îÿe <Ûsä ¡ ø£*–q Áu≤+&Ó&é eT+<äT\H˚ sêdüTHÔ êïs¡T. Ç˝≤ sêj·T≥+ uÛ≤s¡‘· yÓT&çø˝£ Ÿ øöì‡˝Ÿ ìã+<Ûqä \≈£î e´‹πsø£+. Á|üuTÑÛ ‘·«+ ≈£L&Ü »q]ø˘ eT+<äT\H˚ &Üø£sº T¡ ¢ sêj·÷\ì J.y√. ‘Ó∫Ã, n˝≤ sêj·Tì &Üø£sº ô¢¡ |’ #·s´¡ \T rdüTø√yê*.

»q]ø˘ eT+<äT\T mø£ÿ&É <=s¡T≈£î‘êsTT?

»q]ø˘ n+fÒ @$T{Ï?

eTq sêh+˝À »q]ø˘ eT+<äT\T JeHê<Ûës¡, dü+J$ì, »q Wwü~Û nH˚ ù|s¡¢‘√ e⁄+&˚ eT+<äT\ cÕ|ü⁄\ qT+∫ \uÛ´Ñ eTe⁄‘êsTT. ôV≤’ <äsêu≤<é˝À e⁄qï ªªÄ+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝À yÓ<’ ´ä ùde\ eTÚ*ø£ kÂø£sê´\ n_Ûeè~∆ ø±s=ŒπswüHµé µ á eT+<äT\ düs¡|òüsêqT düeTq«j·T |üs¡TdüTÔ+~. eTTK´+>± Á|üuÛÑT‘·« ÄdüT|üÁ‘·T\ìï+{Ï˝À yÓTT<ä{Ï $&É‘>· ± @sêŒ≥T #˚dTü HÔ êïs¡T. n+‘˚ ø±≈£î+&Ü ˝≤uÛ≤ù|ø£å˝Òì dü+düú\T M{Ïì @sêŒ≥T #˚jT· e#·TÃ. <˚X+¯ ˝À n‘·T´qï‘· kÕúsTT˝À e⁄qï 20 eT+<äT\ ø£+|ü˙\ 300 s¡ø±\ kÕ<Ûës¡D eT+<äT*ï á cÕ|ü⁄\˝À neTTà‘·THêïs¡T. á cÕ|ü⁄˝À¢ >∑]wüº ∫\¢s¡ <Ûsä \¡ MT<ä 40`90 XÊ‘·+ sêsTTr ÇdüTHÔ êïs¡T. nsTTHê ‘·j÷· Ø ø£+ô|˙\≈£L, ny˚Tà yê]ø° ˝≤uÛ≤\T edüTHÔ êïsTT. ôV≤’ <äsêu≤<é ñkÕàìj·÷, >±+BÛ, ìyéT‡ ÄdüT|üÁ‘·T\˝À Jeq<Ûës¡ bòÕs¡àd” øπ +Á<ë\qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T.

Á|ü‹ eT+<äT≈£î ˇø£ XÊÅdj Ô” T· yÓTqÆ s¡kÕj·Tìø£ HêeT+ e⁄+≥T+~. <ëìH˚ »q]ø˘ n+{≤s¡T. Ç<˚ eT+<äTqT nH˚ø£ eT+<äT\ ø£+ô|˙\T s¡ø£s¡ø±\ Áu≤+&É¢ ù|s¡¢qT CÀ&ç+∫ neTTà‘êsTT. ñ<ëVü≤s¡D≈£î bÕsêdæ≥e÷˝Ÿ, Ç~ »«sêìøÏyê&˚ e÷Á‘·. bÕsêdæ≥e÷˝Ÿ nH˚~ »q]ø˘ ù|s¡T. nsTT‘˚ Áø√dæH,é ø±˝≤Œ˝Ÿ ˝Ò<ë ô|bò Õì˝Ÿ nH˚$ Áu≤+&É¢ ù|s¡T.¢ bÕsêdæ≥e÷˝Ÿ <Ûsä ¡ 15 ô|d’ \ü T. nsTT‘˚ e÷¬sÿ{Ÿ˝À <ëìï Áu≤+&ÉT ù|s¡T‘√ s¡÷. 1.50 ô|d’ \ü ≈£î neTTà‘ês¡T. ˇø£ Wwü<+äÛ ‘·j÷· ØøÏ 5 s¡ ÷ bÕj· T \T Ks¡ à sTT‘˚ ñ‘· Œ ‹Ô < ës¡ T &É T , &ç Å dæ º ã ÷´≥sY , neTàø£+<ës¡T&ÉT Ç˝≤ <äX\¯ yêØ>± eT+<äT\T #˚‘T· \T e÷] $ìjÓ÷>∑<ës¡T&ç <ä>∑Zs¡ø=#˚à dü]øÏ 60 s¡÷bÕj·T\≈£î #˚sT¡ ‘·T+~. ˇø£ ø£+ô|ì Áu≤+&Ó&é eT+<äT\qT e÷¬sÿ{Ÿ˝À s¡÷. 200 \≈£î neTTà‘·T+fÒ n<˚ eT+<äT »q]ø˘˝À e÷Á‘·+ s¡÷. 20 \πø ÇdüTHÔ êïs¡T. á $<Û+ä >± ˇπø ø£+ô|˙ ‘·q eT+<äTqT

‘=\ø£]

23

qe+ãsY 2013


JeHê<Ûës¡ bòÕs¡ào˝À eT+<äT\ <Ûsä \¡ T (»q]ø˘ eT+<äT\ cÕ|ü⁄) eT+<äT\ ù|s¡T¢ ôdÁ{Ï»Hé bÕsêdæ≥e÷˝Ÿ650 $T.Á>± nôdø˘˝À|òHæ êø˘   bÕsêdæ≥eT˝Ÿ ô|+{≤Á|üCÀ˝Ÿ 40 $T.Á>± ô|+{≤Á|üCÀ˝Ÿ 40 $T.Á>± &Óø’ √¢|Hæò êø˘ k˛&çjT· + nf…H√˝≤˝Ÿ 50 $T.Á>± ÄyÓ÷&¢ |ç Hæ é 5 $T.Á>± ÄyÓ÷&¢ |ç Hæ é   nf…Hê˝Ÿ yÓT{ŸbÕò ]àHé 500 $T.Á>± f…*àkÕs¡Hº é 40 $T.Á>± n{ÀsêïkÕs¡Hº é 20 $T.Á>± ø±¢e÷øχ*Hé   bı{≤wæjT· yéT ôd|ò>¬æ y® Té 200 $T.Á>± nõÁ‘√yÓTdÆ Hæ é 500 $T.Á>± dæÁb˛bò˛øπ¢ ‡dæHé 500 $T.Á>± |æÁbÕdæ*H¢ é   {≤CÀu≤ø£yº Té 4.5 Á>±. ø±¢ne÷øχ*Hé   bı{≤wæjT· yéT ø±¢eH˚{Ÿ |ü⁄ø¢ √qC≤˝Ÿ 150 $T.Á>± n˝Ÿu+… &ÉCÀ˝Ÿ 400 $T.Á>± ø±*¸jT· yéT 500 $T.Á>± mq˝≤Á|æ˝Ÿ 5 $T.Á>±

bÕ´ø˘ 10 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 1 Ç+C…øHå£ é 10 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 14 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 20 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 6 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 3 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T 1 Ç+C…øHå£ é 1 Ç+C…øHå£ é 1 _fi¯fl 1 _fi¯fl 15 _fi¯fl\T 10 _fi¯fl\T

nã<ä∆|ü⁄ Á|ü#êsê\T qeTàe<äT›: »q]ø˘ eT+<äT\H˚$ |üì #˚jT· e˙, HêD´‘· ˝Òìe˙, ‘·–q yÓ÷‘ê<äT˝À eT+<äT e⁄+&É<˙ä , ‘·j÷· s¡T #˚ùd $<Ûëq+˝À ‘·–q kÕ+πø‹ø£ HÓ|’ ⁄ü D´+ ˝Ò<˙ä , n+<äTe˝Ò¢ #Íø£<säÛ \¡ ≈£î $Áø£sTTdüTHÔ êïs¡˙ <äTÅwŒü #ês¡+ kÕ>∑T‘√+~. ô|>’ ± 5 s¡÷bÕj·T\T KØ<äT #˚ùd _fi¯flqT 50 ô|d’ \ü øπ m˝≤ ÇkÕÔsT¡ ? n+‘· #·e>±Z m˝≤ \uÛ´Ñ eTe⁄‘·T+~? 500 $T.Á>± >√*˝À 200 $T.Á>±. eT+<˚ e⁄+≥T+<äì ≈£L&Ü Á|ü#ês¡+ #˚dTü HÔ êïs¡T. »q Wwü~Û eT+<äT\ cÕ|ü⁄\≈£î $X‚wü Ä<äs¡D \_ÛdüTÔqï düeTj·T+˝À ø=+‘· eT+~ n~Ûø±s¡T\T, Åô|y’ ≥ ˚ T yÓT&çø˝£ Ÿ cÕ|ü⁄\‘√ ≈£îeTà¬øÿ’ ñkÕàìj·÷ ˝≤+{Ï #√≥¢

‘=\ø£]

>∑]wüº <Ûäs¡ 21.10 15.00 38.00 93.00 56.97 19.35 32.35 27.30 36.00 16.40 71.00 158.00 260.00 204.00 75.00 61.50 200.00 180.00 36.50 14.00 52.00 32.00

Jeq<Ûës¡ 2.00 4.00 6.00 19.00 9.00 3.50 7.50 4.00 6.00 9.50 28.00 15.00 55.00 53.00 37.00 16.00 166.00 64.00 4.00 2.00 8.00 5.00

‘·–Z+|ü⁄ XÊ‘·+ 90% 73% 84% 80% 85% 85% 77% 85% 83% 45% 56% 90% 78% 74% 50% 74% 72% 65% 89% 86% 85% 84%

eT÷‘·|&ü +˚ <äT≈£î ø±s¡DeTj·÷´s¡T. ø±˙ ô|<ä› m‘·TqÔ $eTs¡Ù\T sêe&É+‘√ eT∞fl |ü⁄qs¡T<ä∆]+#ês¡T. ‘·eT ˝≤uÛ≤\ø√dü+ eT+<ä T \cÕ|ü ⁄ \T m+‘· ¬ ø ’ H ê ‘Ó – kÕÔ j · T q{≤ìøÏ Ç$ ñ<ëVü≤s¡D\T. ìC≤ìøÏ eT+<äT |üì #˚j·T&É+˝À »q]ø˘ eT]j·TT Áu≤+&Ó&≈é î£ @e÷Á‘·+ ‘˚&Ü ˝Ò<ìä |ü]o*+∫ XÊÅdE Ôü \„ T ìs¡÷|æ+#ês¡T. ø±ã{Ϻ »q]ø˘ eT+<äT\qT ìs¡“j ¤ T· +>± yê&ç, Äs√>±´\qT u≤>∑T #˚dTü ø√e#·TÃ. n+<äTøπ »q]ø˘ eT+<äT\ cÕ|ü⁄\qT sêh yê´|ü+Ô >± @sêŒ≥T #˚sTT+#ê\ì Á|üuTÑÛ ‘ê«ìï &çe÷+&é #˚<ë›+. ` »q$C≤„q y˚~ø£, ôV’≤<äsêu≤<é õ˝≤¢ ø£$T{Ï 24 qe+ãsY 2013


nø√ºãsY 2013

áXÊq´ s¡T‘·T|üeHê\ ø±s¡D+>± ≈£îs¡TdüTÔqï uÛ≤Ø esê¸\T, eTTdü T s¡ T esê¸\ ø±s¡ D +>± ¬ s ’ ‘ · T \T |ü + ≥\T qwüºb˛sTT eTqkÕÔ|ü+‘√, n|ü\T rs¡Ã˝ÒeTH˚ uÛ≤e+‘√ Ä‘·àVü≤‘·´\T #˚düT≈£î+≥THêïs¡T.  q\¢>=+&É õ˝≤¢ yÓ÷‘·÷ÿs¡T eT+&É\+, eTT•|ü≥¢≈£î #Ó+~q s¬ ‘’ T· øπ $T{Ï n$*eT\¢jT· ´ (30) |ü‹Ô |ü+≥ |ü P ]Ô > ± ˙{Ï b Õ\e≥+‘√, n|ü  rπ s à <ë]˝Ò ø £ , eTqkÕÔ|ü+‘√ nø√ºãsY 27q bı\+ e<˚› |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT.  ø£Ø+q>∑sY õ˝≤¢ u…»+® øÏ eT+&É\+ \ø°àå |üPsY Á>±e÷ìøÏ #Ó+~q ¬s’‘·T eTTø°ÿdü πøX¯e¬s&ç¶ (50) eTqkÕÔ|ü+‘√ |ü‹Ô #˚˝À |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– nø√ºãsY 27q Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îHêï&ÉT.  KeTà+ õ˝≤¢ ≈£Lqes¡+ eT+&É\+ eTÁ] >∑÷&Ó+ Á>±e÷ìøÏ #Ó+~q Äe⁄\ yÓ+ø£fXÒ «¯ s¡sêe⁄ (40) |ü+≥ yÓTT‘·Ô+ ˙{Ï˝À eTTì–b˛e&É+‘√ nø√ºãsY 27q u≤$˝ÀøÏ <ä÷øÏ Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îHêï&ÉT.  ø£ Ø +q>∑ s ¡ H õ˝≤¢ eTT‘êÔ s ¡ + Á>±e÷ìøÏ #Ó + ~q Hês¡eT\¢ \øÏàå (35), düeTàj·T´ <ä+|ü‘T· \T s¬ +&Óøs£ ê\T øö\T≈£î rdüT≈£îì |ü‹Ô kÕ>∑T #˚XÊs¡T. |ü‹Ô |ü+≥ <Óã“‹q&É+‘√ \øÏàå nø√ºãsY 28q |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£î+~.  ø£Ø+q>∑s¡H õ˝≤¢ ø√ôV≤&É eT+&É\+ yÓTÆdü+|ü*¢øÏ #Ó+~q |ü‹Ô s¬ ‘’ T· u…]’ kÕ«$T (31) nø√ºãsY 28q ñ] y˚düT≈£îì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dü≈£îHêï&ÉT.  eTVü≤ã÷uŸq>∑sY õ˝≤¢ l s¡+>±|ü⁄sêìøÏ #Ó+~q ....  ‘· ÷ s¡ T Œ >√<ëe] õ˝≤¢ ÄÁ‘˚ j · T |ü ⁄ s¡ + eT+&É \ + bÕ{Ï#sÓ T¡ e⁄≈£î #Ó+~q øö\T¬s‘’ T· <=+>∑ dü‘´· Hêïsêj·TD (34) n|ü rπsà e÷s¡+Z ˝Òø£ bı˝≤ìøÏ yÓ[fl |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– nø√ºãsY 27q Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT.  KeTà+ õ˝≤¢ ø±πs|ü*¢ eT+&É\+ ù|s¡T|ü*¢øÏ #Ó+~q >∑&ç¶ ø=|ü\ sêeTj·T´ (52) nø√ºãsY 27q sêÁ‹ Äs¡uÀdæq yÓTTø£ÿC§qï\ô|’ |ü&TÉ ≈£îì ÁbÕD≤\T e~˝≤&ÉT.  KeTà+ õ˝≤¢ ô|qTã*¢ eT+&É\+ ãj·T´qï >∑÷&˚ìøÏ #Ó+~q u§|挬s&ç¶ #ÓHêïsêe⁄ (52) nH˚ øö\T¬s’‘·T, uÛ≤Ø esê¸ìøÏ 4 mø£sê\ |ü‹Ô |ü+≥ ˙≥ eTTì– b˛e&É + ‘√ nø√º ã sY 26q >∑ T +&Ó b ˛≥T≈£ î >∑ T ¬ s ’ eTs¡DÏ+#ê&ÉT.  >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢ y˚T&çø=+&É÷s¡T eT+&É\+ ù|sπ #·s˝¢¡ À

‘=\ø£]















25

øö\T ¬s’‘·T eTÁ] kÕ+ã•esêe⁄ (36) 5 mø£sê\ uÛÑ÷$Tì øö\T≈£î rdüT≈£îì ≈£Ls¡>±j·T\T |ü+&çdü÷Ô, ≈£Ls¡>±j·T\ yê´bÕs¡+ ≈£L&Ü kÕ–düTÔHêï&ÉT. ø±˙ n|ü\ uÛ≤s¡+ rÁeyÓTÆ nø√ºãsY 12q ‘·q bı\+˝ÀH˚ |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ܶ&TÉ . q\¢>=+&É õ˝≤¢˝Àì ø£≥+º >∑÷s¡T eT+&É\+, ∫qï|ü⁄]øÏ #Ó+~q ¬s&ç¶e÷qT ˝…$Hé (52) 10 mø£sê˝À¢ |ü‹Ô kÕ>∑T#˚dæ 4 \ø£å\ n|ü #˚XÊ&ÉT. esê¸\≈£î |ü+≥ |üP]Ô>± eTTì–b˛e&É+‘√ nø√ºãsY 29q |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢, Ä‘·à≈£Ls¡T eT+&É\+ |üdüs¡>=+&É≈£î #Ó+~q >∑+Á&Ü‹ u≤≥T (32) Ĭsø£sê˝À¢ |ü‹,Ô C§qï kÕ>∑T #˚dæ, esê¸\≈£î <Óã“‹q&É+‘√ nø√ºãsY 29q ñ]y˚dTü ≈£îì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢, es¡úqïù|≥ eT+&É\+, ñ|üŒs¡|ü*¢˝À u§&ÉT¶ |ü*¢ lìyêdt (36) kÕ>∑T #˚dæq mø£s¡+ 20 >∑T+≥\ uÛ÷Ñ $T˝À |ü+≥ ˙{Ï bÕ\e«&É+‘√ nø√ºãsY 29q ñπsdüT≈£îì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚dTü ≈£îHêï&ÉT. yÓT<äø˘ õ˝≤¢, eTT\T>∑T eT+&É\+, n˝≤´u≤<é≈î£ #Ó+~q wüØ|òtC≤ì ≈£îe÷s¡T&ÉT wü|ò” øö\T≈£î kÕ>∑T #˚dæq mø£sê e] bı\+ esê¸\≈£î <Óã“‹qï&É+‘√ nø√ºãsY 29q ñ] y˚düT≈£îì #·ìb˛j·÷&ÉT. eT÷&ÉT s√E˝À¢ n‘·ì ô|[fl »s¡>±*‡ e⁄+~. yÓT<äø˘ õ˝≤¢, •e«+ù|≥≈£î #Ó+~q s¬ ‘’ T· ô|q’ + lìyêdt (40) n¬sø£s¡+ dü«+‘· bı\+‘√ bÕ≥T 4 mø£sê\T øö\T≈£ î rdü T ≈£ î ì e]kÕ>∑ T #˚ X Ê&É T . 2 \ø£ å \ T n|ü\e«&É+‘√ nø√ºãsY 29q ñ]y˚dTü ≈£îì Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îHêï&ÉT. >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢, Áø√dü÷s¡T eT+&É\+, ãj·T´esêìøÏ #Ó+~q ‘·˝≤] ô|<äHêsêj·TD (38) ‘·q≈£îqï bı\+‘√ bÕ≥T 4 mø£sê\T øö\T≈£î rdüT≈£îì |ü‹,Ô $T]à kÕ>∑T #˚XÊ&ÉT. esê¸\ ø±s¡D+>± ô|s’ T¡ ¢ <Óã“‹q&É+‘√ nø√ºãsY 28 sêÁ‹ |ü ⁄ s¡ T >∑ T \ eT+<ä T ‘ê– Ä‘· à Vü ≤ ‘· ´ #˚düT≈£îHêï&ÉT. >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢, yÓ\T›]Ô eT+&É\+, ø£+&É¢≈£î+≥øÏ #Ó + ~q ñ&É T eTT\ d” ‘ êsê$T¬ s &ç ¶ kı+‘· bı\+ s¬ +&Óøs£ ê\≈£î ‘√&ÉT Ĭsø£sê\T øö\T≈£î rdüT≈£îì |ü‹,Ô $Ts¡|ü kÕ>∑T #˚XÊ&ÉT. es¡<ä\≈£î |ü+≥\T |üP]Ô>± <Óã“‹q&É+‘√ nø√ºãsY 29q |ü⁄s¡T>∑T\ eT+<äT ‘ê– Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îHêï&ÉT.

qe+ãsY 2013


bÕ\≈£î\≈£î ªªsê»ø°j·T dü+ø£\Œ+µµ mø£ÿ&ç qT+&ç edüTÔ+~? á Á|üXï¯ ≈£î eT∞fl e<ë›+. uÛÑ÷ |ü]$T‹ #·{≤º\qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻq ‘·s¡Tyê‘· <˚X¯ yê´|üÔ+>± 73 \ø£å\ 40y˚\ mø£sê\qT d”*+>∑T $T>∑T\T uÛÑ÷$T>± >∑T]Ô+#ês¡T. Ç~ <˚X¯ e´ekÕj·T uÛÑ÷$T˝À 1.8 XÊ‘·+. Ç+<äT˝À 65 \ø£å\ mø£sê\qT kÕ«BÛq+ #˚düTø=ì |ü+|æD° #˚kÕs¡T. d”*+>∑T $T>∑T\T uÛÑ÷eTT\T bı+~qyês¡T Á>±MTD ≈£î≥T+u≤\˝À 4 XÊ‘·yTÓ ‘Æ ,˚ yê]øÏ \_Û+∫+~ yÓTT‘·+Ô e´ekÕj·T uÛÑ÷$T˝À πøe\+ 1 XÊ‘·+ e÷Á‘·y˚T. Ç+<äT˝À ≈£L&Ü dæ+Vü≤uÛ≤>∑+ (40XÊ‘·+) |ü•ÃeTu…+>±˝Ÿ˝À »s¡T>∑>± ‘·sT¡ yê‘· kÕúq+˝À øπ s¡fi,¯ »eT÷à`ø±oàs¡T, nkÕ‡+ sêÅcÕº\T e⁄HêïsTT. uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·« Á|üD≤[ø£ dü+|òüT+ ìj·T$T+∫q 11e |ü+#·es¡¸ Á|üD≤[ø£ uÛ÷Ñ dü+ã+<Ûë\ n<Û´ä j·Tq ãè+<ä+ ìy˚~ø£ 4e n<Ûë´j·T+˝À uÛ÷Ñ |ü]$T‹ #·{≤º\ yÓ|’ ˝üò ≤´\qT #·]Ã+∫ yÓTT‘·+Ô 14 dæbÕò s¡T‡\qT #˚d+æ ~. n+<äT˝À d”*+>∑T |ü]$T‹ì eTT+<äT #Ó|Œæ q≥T¢>± |ü\+¢ 5 qT+&ç 10, yÓT≥Tº 10 qT+&ç 15 ≈£î ‘·–+Z #·&+É ˇø£{Ï (4.1.2(1)). á ø£$T{° ‘·q ìy˚~ø£qT 2006 p˝…’ 13q Á|üD≤[ø£ dü+|ò÷ü ìøÏ düeT]ŒùdÔ @&ÉT (7) dü+e‘·‡sê\ ‘·sT¡ yê‘· øπ +Á<ä Á>±MTD≤_Ûeè~∆ XÊK á Á|ü‹bÕ<äqqT Á|ü»\ eTT+<äT #·s¡Ã≈£î ô|{Ϻ+~. <ëìï sêÅwüº+˝Àì ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üuÛÑT‘·«+ e´‹πsøÏ+∫+~. |üÁ‹ø£\T ìy˚~+∫q Á|üø±s¡+ á d”*+>∑T |ü]$T‹ì e´‹πsøÏ+#·&ÜìøÏ eT+Á‹es¡T´\T #Ó|æŒq Á|ü<Ûëq ø±s¡D+` Á|üdTü ‘Ô +· e⁄qï ø£eT‘ê\‘√H˚ e´ekÕj·T+ –≥Tºu≤≥T ø±e≥+ ˝Ò < ä ì ø£ q Tø£ ø£ e T‘ê\ $d” Ô s êí ì ï ‘· – Z + #· s ê<ä ì . Bìì düVü≤»+>±H˚ ` yêeT|üø£å bÕغ\T $TqVü‰ ` $T–*qyês¡T n+^ø£]+#ês¡T. |ü#·Ã>∑&ç¶ y˚ùdÔ uÛÑ>∑TZeTH˚ á bÕغ\ eT<Ûä´ @ø±_ÛÁbÕj·T+ ≈£î~]+~. nsTT‘˚ e´ekÕj·T+ –≥Tºu≤≥T >±ø£b˛e&ÜìøÏ, dü+øå√uÛ≤ìøÏ ø±s¡D+ @$T{Ï? uÛ÷Ñ ø£eT‘ê˝≤ ˝Òø£ Á|üuTÑÛ ‘·« $<ÛëHê˝≤? e´ekÕj·T dü+øå√uÛ+Ñ n+{≤s¡T >±˙ Ä s¡+>∑+˝À e⁄qï nìï esêZ\÷ dü+øå√uÛ+Ñ ˝À ˝Òe⁄. $‘·HÔ ê\T, |ü⁄s¡T>∑TeT+<äT $cÕ\T, s¡kÕj·Tìø£ $wü ms¡Te⁄\T ñ‘·Œ‹Ô#ù˚ d yês¡T, ny˚Tàyês¡÷, m>∑TeT‹, ~>∑TeT‹ yê´bÕs¡T\T, $T\¢sT¡ ,¢ e&û¶ yê´bÕs¡T\T, uÛ$Ñ wü´‘·TÔ dü{≤º yê´bÕs¡T\T (|òPü ´#·sT¡ ÁfÒ&+ç >¥) ˝≤uÛ≤\T >∑&çdüTÔHêïs¡T. yê¬ses¡÷ Ä‘·àVü≤‘·´\T #˚düTø√e&É+ ˝Ò<Tä . n+‘˚ø±<äT, e´ekÕj·T+˝À ˝Ò≈î£ +&Ü uÛ÷Ñ eTT\ô|’ ªª|ü{≤ºµµ

ù|s¡T ∫es¡ ªª¬s&絶 µ nì e⁄qïyês¡+<äs÷¡ s¬ &ÉT¢ ø±<äT. Ä $<Û+ä >± Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ Á|üuTÑÛ ‘·« Á|üdTü ‘Ô · s¬ yÓq÷´ XÊK >ös¡e eT+Á‹es¡T´\T s¡|òüTTMsê¬s&ç¶>±s¡T ≈£L&Ü ¬s&ç¶ø±<äT. Äj·Tq #· ≥ º |ü ] uÛ ≤ wü ˝ À yÓ q Tø£ ã &ç q ‘· s ¡ > ∑ ‘ · T \T, »q|ü < ä + ˝À j·÷<äe⁄\T, Á|üdTü ‘Ô · sê»ø°jT· |ü]uÛ≤wü˝À ãVüQ »q ≈£î˝≤\≈£î #Ó+~qyês¡T. á <˚X¯+ ns¡∆+ ø±yê\+fÒ ≈£î˝≤ìï #·÷&Ü \+{≤s¡T <ä[‘·yê<äT\T, esêZ��ï #·÷&Ü\+{≤s¡T ø±Áy˚T&ÉT¢. ìC≤ìøÏ á s¬ +&ç+{Ï˙ ø£*|æ #·÷&Ü*. dü+<äs“¡ +¤ @$T≥+fÒ, s¡|òüTTMsê¬s&ç¶ n<Ûä´ø£å‘·q á eT<Ûä´ uÛÑ÷ dü+düÿs¡D\ô|’ nœ\|üø£å düe÷y˚X+¯ »]–+~. øπ +Á<ä Á>±MTD≤_Ûeè~∆XÊK s¡÷bı+~+∫, #·s¡Ã≈£î ô|{Ϻq uÛÑ÷ dü+düÿs¡D\ eTTkÕsTT<ë |üÁ‘·+ô|’ Ä düe÷y˚X¯+˝À #·]Ã+#ês¡T. uÛÑ÷ ø£eT‘ê\≈£î Á|üdüTÔ‘·+ e⁄qï |ü]$T‹ì ‘·–+Z #ê\H˚ Á|ü‹bÕ<äqqT Ä düe÷y˚X+¯ ˝À s¡|Tüò TMsê ¬s&ç¶>±s¡T >∑{Ϻ>± ‹s¡düÿ]+#ês¡T. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ uÛÑ÷ ø£eT‘ê\ >∑]wüº |ü]$T‹ #·≥º+ 1973≈£î Ä<äT´&ÉT n|üŒ{Ï eTTK´eT+Á‹ |æ.$.q]‡+Vü‰sêe⁄ >±s¡T. ∫Á‘·+>± Ç˝≤+{Ï Á|üuÛÑT‘·« |ü]$T‘·T\qT, s¡ø£åD\qT ôd<’ ë∆+‹ø£+>± e´‹πsøÏ+#˚ Á|ü|+ü Nø£sD ¡ $<ÛëHê\≈£î Ä<äT´&ÉT ≈£L&Ü Äj·TH˚. Á|üdüTÔ‘·+ neT\T˝À e⁄qï #·≥º+ Á|üø±s¡+ ◊<äT>∑Ts¡T düuÛÑT´\T>∑\ ˇø£ ≈£î≥T+u≤ìøÏ m≈£îÿe˝À m≈£îÿe |ü\+¢ (‘·]) 18 mø£sê\T, yÓT≥Tº (≈£îwæÿ) 54 mø£sê\ es¡≈î£ e⁄+&Ée#·TÃ. eTT+<äT Á|ükÕÔ$+∫q Á>±MTD≤_Ûeè~∆ XÊK yê] |üÁ‘·+ |ü\+¢ 5 qT+&ç 10 mø£sê\≈£î, yÓT≥Tº 10 qT+&ç 15 mø£sê\≈£î ‘·–+Z #ê\H˚ Á|ü‹bÕ<äq #˚d+æ ~. á Á|ü‹bÕ<äqqT yêeT|üøå£ bÕغ\T ‘·|Œü $T–*q nìï bÕغ\T ‹s¡dÿü ]+#êsTT. düe÷y˚X¯ n<Û´ä ø£å kÕúq+˝À e⁄qï s¡|Tüò TMsê¬s&ç¶ Ä ‹s¡dÿü s¡DqT düeT]∆+#ês¡T. <ä[‘·, ãVüQ»q ≈£î˝≤\˝À »ìà+∫ bÕ\ø£ sê»ø°j÷· \˝À kÕúq+ dü+bÕ~+∫qyês¡T ‘·eT kÕúHêìï @ ≈£î˝≤\, esêZ\ Á|üj÷Ó »q+ ø√dü+ ñ|üj÷Ó –kÕÔsq¡ ï~ ø°\ø£yTÓ qÆ Á|üXï¯ . d”*+>∑T |ü]$T‹ì ‘·–ZùdÔ qwüºb˛j˚T kÕe÷õø£ ≈£î˝≤\≈£î #Ó+~qyês¡T ø±<äT eT+Á‹>±s¡T. ø±˙ Äj·Tì|ü&ÉT Ä kÕe÷õø£ esêZ\≈£î #Ó+~qyê&ÉT. n+<äT#˚‘· Ä Á|ü‹bÕ<äq ‘·q≈£L, ‘·q˝≤+{Ï yê]ø° Çã“+~. Ç|ü&ÉT eTqø=ø£ dü+<˚V≤ü + e∫à ≈£Ls¡TÃ+≥T+~. <ä[‘·, ãVüQ»q >∑T]Ô+|ü⁄‘√ bÕ\ø£ esêZ\˝ÀøÏ yÓ[flqyês¡T Ä Á|ü»\ mC…+&ÜqT eTT+<äT≈£î ‘√j·Tø£b˛‘˚ Çø£

‘=\ø£]

26

qe+ãsY 2013


n~ <˚X¯ Á|ü»\+<ä]ø° #Ó+<ë*. <ä[‘·T\T, ãVüQ»qT\T, e´ekÕj·T+ô|’ Ä<Ûës¡|&ü ç J$+#˚ ù|<ä\≈£î ˇø£ Á|üe÷D≤ìï, <Ûìä ≈£î\≈£î eTs√ Á|üe÷D≤ìï m˝≤ ìπs•› kÕÔsT¡ ? ø=ìï e´ekÕj·T uÛÑ÷eTT\ô|’ ªª|ü{≤ºµµ nH˚ Åô|’y˚{Ÿ ÄdæÔ Vü≤≈£îÿqT ø£*Œ+∫+~ Á|üuTÑÛ ‘·«+. Ä uÛ÷Ñ $Tì kÕ>∑T #˚jT· ≈£î+&Ü <äXÊu≤›\T>± ø=s¡Tï (|ü&Üe⁄) ô|{ϺHê @MTø±<äT. Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷$TøÏ &ç`bòÕs¡+ |ü{≤º ÇùdÔ e÷Á‘·+ eT÷&ÉT dü+e‘·‡sê\T es¡dTü >± ø=s¡Tï (U≤∞>±) e⁄+#·≈£L&É<äì n<˚ Á|üuÛÑT‘·«+ n+≥T+~. ø£qTø£ eTq+ @eT&ÉT>∑T‘·THêïeT+fÒ Á>±MTD≤_Ûeè~∆ XÊKyê] |üÁ‘·+˝À Á|ükÕÔ$+∫q d”*+>∑T |ü]$T‹øÏ ÁbÕ‹|ü~ø£ @$T{Ï? ù|<ä\≈£î Á|üuTÑÛ ‘·« uÛ÷Ñ eTT\T Ç#˚à dü+<äs“¡ +¤ ˝À #·≥+º ìπs•∆ +∫q (ô|q’ Á|ükÕÔ$+∫q) |ü]$T‹ì kÕs¡«Á‹ø£+>± n+<ä]ø° m+<äT≈£î nq«sTT+#· ≈£L&É<Tä ?! uÛÑ÷ |ü]$T‹ ‘·–Z+|ü⁄qT yêeT|üø£å bÕغ\T düeT]∆+ #êsTT. n+<ä T ≈£ î dü + ‘√wü + . nsTT‘˚ á Á|ü ‹ bÕ<ä q qT eTT+<äT>± #˚d+æ ~ Á|üD≤[ø£ dü+|òTü + ìj·T$T+∫q n<Û´ä j·Tq ø£$T{°. á @&ÉT dü+e‘·‡sê\˝À Bìô|’ <˚Xy¯ ê´|üÔ ˝Ò<ë sêÅwºü yê´|üÔ Ä+<√fi¯Hê ø±s¡´Áø£e÷˝ÒM yê] qT+&ç sê˝Ò<Tä . øπ +Á<ä Á>±MTD≤_Ûeè~∆ XÊK #·sá ≈£î ô|fÒ+º ‘·es¡≈î£ m˝≤+{Ï düŒ+<äHê ˝Ò<äT. n+<äT#˚‘· uÛÑ÷ |ü]$T‹ ‘·–Z+|ü⁄qT yês¡T ì»+>± qeTTà‘·THêïsê? ˝Òø£ dü+<äs¡“¤+ e∫Ã+~ ø£qTø£ Ä e÷≥ #Ó | ü ⁄ ‘· T Hêïsê? n+‘˚ > ±ø£ Á|ü ‹ bÕ~‘· |ü ] $T‹ì yês¡ T n+^ø£]düTÔHêïπs>±˙ <ëì ÁbÕ‹|ü~ø£qT Á|ü•ï+#·≥+ ˝Ò<äT. Ç|ü&˚ ø±<äT, >∑‘+· ˝À ≈£L&Ü s¬ $q÷´ &ç$»Hé kÕúsTT˝À uÛ÷Ñ dü+düÿs¡D (m˝Ÿ.ÄsY.) ÁbÕ<∏$ä Tø£ Á{ÏãT´q˝Ÿ‡ |üì#˚dTü qÔ ï|ü&ÉT yê{Ï #·T≥÷º ã\yÓTÆq uÛÑ÷$T ˝Òì e´ekÕj·T ø±]à≈£î\ ñ<ä ´ e÷ìï yês¡ T ì]à+#· ˝ Ò < ä T . y˚ \ dü + K´˝À uÛ Ñ ÷ j·T»e÷qT\T ndü\T &çøsπ¢£ wüH˝é Ò Çe«˝Ò<Tä . n~ #·≥º Á|üø±s¡+ ÁøÏ$Tq˝Ÿ H˚s¡+. nsTTHê <ëì #·T≥÷º m˝≤+{Ï b˛sê{≤ìï yês¡T #˚|ü≥º˝Ò<äT. uÛ÷Ñ |ü]$T‹ >∑]wüº #·{≤ºìï 2.50 |ü\+¢ (‘·]) ˝Ò<ë 5 mø£sê\T yÓT≥Tº (≈£îwæÿ) nH˚ ø£ìwüº |ü]$T‹>± e÷]à neT\T |ü]ùdÔ ù|<ä <ä[‘· ãVüQ»qT\ #˚‹øÏ uÛ÷Ñ $T edüT+Ô ~. nsTT‘˚ bÕ\ø£ sê»ø°j·T |üøå±\˝À #˚]q yê] Á|ü‹ì<ÛäT\ qT+&ç Ç˝≤+{Ï dü+ø£˝≤Œìï eTq+ Ä•+#·˝eÒ TT. n+<äT≈£î s¡|Tüò TMsê ¬s&ç¶ eTq ø£fi¯fleTT+<äTqï ñ<ëVü≤s¡D. ø£qTø£ dü«‘·+Á‘· <ä[‘·, ãVüQ»q, e´ekÕj·T ø±]àø£ dü+|ò÷ü \T, Á|üC≤‘·+Á‘· yê<äT\T, y˚~ø£\ qT+&ç e÷Á‘·y˚T Ç≥Te+{Ï #=s¡eqT Ä•+#·>∑\+. n|ü&ÉT yêeT|üø±å \T yê]ì ‘·|Œü ø£ nqTdü]kÕÔsTT. ` |æ.j·Tdt.n»jYT ≈£îe÷sY

Vü≤≈£îÿ\T e⁄+&ç Ä uÛ÷Ñ eTT\qT øöfi¯fløÏ∫à n<äq|ü⁄ dü+bÕ<äq bı+<äT‘·Tqï |üsêqï uÛÑT≈£îÿ ≈£îVü≤Hê ¬s’‘·T\T Ä‘·àVü≤‘·´\T #˚dTü ø√e&É+ ˝Ò<Tä . düqï, ∫qïø±s¡T, ù|<ä øö\T<ës¡T¢ e÷Á‘·+ Ä‘· ´ Vü ≤ ‘· ´ \T #˚ d ü T ≈£ î +≥THêïs¡ T . ø£ q Tø£ eT+Á‹es¡ T ´\T, bÕs¡¢yÓT+≥Ø bÕ\ø£bÕغ\T #Ó|ü⁄‘·Tqï≥T¢>± uÛÑ÷ ø£eT‘ê\ $d”Ôs¡í+ ø±<äT ndü\T düeTdü´, Á|üuÛÑT‘·« $<ÛëHê\T. @<˚X¯+˝ÀHÓ’Hê uÛÑ÷$T düVü≤» eqs¡T, <˚X¯ dü+|ü<ä. n+<äT#˚‘· uÛ÷Ñ $T JeHê<Ûës¡+>± e⁄+&Ü˝Ò>±˙ Ädæ>Ô ± ø±<äT. >∑ ‘ · + ˝À d” * +>∑ T #· ≥ º + qT+&ç ‘· | æ Œ +#· T ≈£ î qï esêZ \ T e´ekÕj·T+˝À Á|ü‘·´≈£å+>± e⁄+&˚$. ø±˙ 1980 ‘·s¡Tyê‘· á esêZ\T Á>±e÷\qT $&ç∫ô|{Ϻ |ü{≤ï\≈£î #˚s¡T≈£îHêïsTT. dæìe÷ Vü‰fi¯ófl, Vü≤√≥fi¯ó¢, yê´bÕsê\T, es¡Ôø£+, ñ<√´>±\T, sê»ø° j · ÷ \T, ø±+Á{≤≈£ î º \ T, ùde\ s¡ + >±\˝ÀøÏ Ms¡ T yÓ[flb˛j·÷s¡T. ø±˙ Á>±e÷\˝À uÛÑ÷$Tì e÷Á‘·+ |ü≥Tºø=ì e⁄Hêïs¡T. á esêZ\≈£î e´ekÕj·T+ JeHê<Ûës¡+ ø±<äT. ø£˙dü+ ÁbÕ<∏$ä Tø£ Ä<ëj·T eqs¡T ≈£L&Ü ø±<äT. n~ n<äq|ü⁄ Ä<ëj·T+. uÛ÷Ñ $T‘√ Á|ü‘´· ø£å dü+ã+<Û+ä ‘Ó–b˛sTTHê <ëìï |æ&øç ≥ Ï |ü{ºÏ e⁄+#·Tø√e&ÜìøÏ Á|ü<Ûëqø±s¡D+ øö\T s¡ø£åD #·{≤º\T, uÛÑ÷ |ü]$T‹ #·{≤º\qT neT\T #˚j·T&É+˝À, #˚sTT+#·&É+˝À sê»´+, Á|üC≤ ñ<ä´e÷\ yÓ’|òü\´y˚T. uÛÑ÷ |ü]$T‹ ‘·–Z+|ü⁄ô|’ bÕ\ø£ n~Ûø±s¡, Á|ü‹|üø£å bÕغ\ e´‹πsø£‘˝· À $+‘˚MT ˝Ò<Tä . ø£qTø£ <ëìï ˇø£ Á|üøÿ£ e⁄+#·T<ë+. ndü\T Á|üX¯ï @$T≥+fÒ Á>±MTD≤_Ûeè~› XÊK Á|ü‹bÕ~düTÔqï |ü\+¢ 5 qT+&ç 10mø£sê\T, yÓT≥Tº 10 qT+&ç 15 mø£sê\H˚ dü+K´≈£î kÕ~Ûø±]‘· @$T{Ï? ◊<äT>∑Ts¡T düuÛÑT´\ ≈£î≥T+ã+ Á>±eT+˝À e⁄+≥÷ e´ekÕj·T+ JeHê<Ûës¡+>± #˚düTø=ì J$+#˚+<äT≈£î e⁄+&Ée\dæq Ä]∆ø£ ø£eT‘·+ m+‘·? m˝≤+{Ï $eø£å ˝Ò≈î£ +&Ü Á|ü»\+<äs÷¡ #·≥+º eTT+<äT düe÷qeTH˚ dü÷Á‘êìï eTq sêC≤´+>∑+ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ>± >∑T]ÔdüTÔ+~. ù|<ä\≈£î Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷$Tì eT+ps¡T #˚ùd dü+<äs¡“¤+˝À ìπs›•+∫q ªªÄ]∆ø£ ø£eT‘·+µµ m+‘√ #·÷<ë›+. uÀs¡T¶ ùdº+&ç+>¥ Ä<˚XÊ\T ` 15 (Ä+Á<ÛäÁbÕ+‘·+) eT]j·TT õ.ˇ.myé T .j· T dt . HÓ + . 1724 ¬ s $q÷´, 26`8`1959 (‘Ó\+>±D) ÁbÕ+‘·+ nqTdü]+∫ ˇø£ ù|<ä ≈£î≥T+u≤ìøÏ |ü\+¢ (‘·]) 2 mø£sê\ 50 ôd+≥T¢ ˝Ò<ë yÓT≥Tº (≈£îwæÿ) 5.00 mø£sê\T Çe«e#·TÃ. n+‘·≈î£ $T+∫ Çe«qedüs+¡ ˝Ò<Tä . n+fÒ M{Ïì eTq+ ªªÄ]∆ø£ ø£eT‘·+µµ>± (ù|<äyêfi¯fl $wüj·T+˝À) >∑T]ÔdüTÔHêïeTqï e÷≥. eT] Ç<˚ dü÷Á‘·+ $T–*qyê]øÏ m+<äT≈£î e]Ô+#·<äT? kÕ>∑T jÓ÷>∑´yÓTÆq e´ekÕj·T uÛÑ÷$T C≤‹ dü+|ü<ä. sêC≤´+>∑+ Ä]ºø£˝Ÿ 39 (_) (dæ)\ Á|üø±s¡+

‘=\ø£]

27

qe+ãsY 2013


s¬ ‘’ T· <ä+|ü‘T· \T Hê>∑s‘¡ ï· + Hêj·TT&ÉT eT]j·TT dü‘´· e‹ >±s¡‘¢ √

dù +Á~j·T e´ekÕj·T+ô|’ eTTU≤eTTœ >∑T&çyê&É Hê>∑s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT >±s¡T ù|s¡T bı+~q ùd+Á~j·T ¬s’‘·T. M]øÏ 11 mø£sê\ uÛÑ÷$T ôV’≤<äsêu≤<é≈£î <ä > ∑ Z s ¡ ˝ À >∑ \ nãT› ˝ ≤¢ | ü P sY y Ó T {Ÿ ‘êsêeT‹ Á>±eT+, (Vü≤j·T‘Yq>∑sY eT+&É\+, s¡+>±¬s&ç¶ õ˝≤¢)˝À ñ+~. áj·Tq m\Åø±ºìø˘‡˝À bÕ*f…øÏïø˘ #·~$ ôV’≤<äsêu≤<é˝À nk˛dæj˚T{Ÿ e÷¬sÿ{Ï+>¥ @»˙‡dt nqï dü+dü˝ú À m\Åø±ºìø˘ düØ«dt Ç+»˙sY>± e⁄+&˚ yêfi¯ófl. Hê>∑s¡‘·ï+Hêj·TT&ÉT >±] uÛ≤s¡´ù|s¡T dü‘·´e‹. áyÓT HÓ\÷¢s¡T õ˝≤¢, Ç+<äT≈£Ls¡T ù|≥ eT+&É\+, »>∑<˚$ Á>±e÷ìøÏ #Ó+~q ÇqT≈£î]Ô |ü{≤º_Û sêe÷Hêj·TT&ÉT eT]j·TT ø±+‘·eTà >±s¡¢ Äs¡T>∑T] dü+‘êq+˝À ∫e] _&É.¶ M]øÏ 100 mø£sê\ e´ekÕj·T+, bÕ&ç u≤>± ñ+&˚~. ùd+Á~j·T |ü<‹∆ä ˝À e´ekÕj·T+ #˚ùdyês¡T. Ç+‘· e´ekÕj·T ≈£î≥T+ã+ qT+&ç e∫ÃHê ÄyÓT≈£î e´ekÕj·T+˝À |üì #˚ùd neø±X¯+ m|ü&É÷ sê˝Ò<Tä . &çÁ^ nsTTq yÓ+≥H˚ 1980˝À Hê>∑ s¡‘ï· + Hêj·TT&ÉT >±]‘√ ô|fiËÌÔq ‘·sê«‘· ôV’≤<äsêu≤<é˝À 6 dü+e‘·‡sê\T nk˛dæj˚T{Ÿ e÷¬sÿ{Ï+>¥ @»˙‡˝À ndæôdº+{Ÿ nøö+f…+{Ÿ>± |üì#˚XÊs¡T. 1989`90˝À 11 mø£sê\ uÛ÷Ñ $T nãT›˝≤¢|Pü sY yÓT{Ÿ Á>±eT+ (Vü≤j·T‘Yq>∑sY eT+&É\+)˝À ø=qT>√\T #˚XÊs¡T. n|ü&ÉT Ä uÛÑ÷$T e´ekÕj·÷ìøÏ jÓ÷>∑´‘·˝Òì uÛÑ÷$T>± ñ+&ç, n&É$ì ‘·\|ædüTÔ+&˚<äì dü‘·´e‹ >±s¡T #ÓbÕŒs¡T. 1990˝À ≈£L‘·Ts¡T |ü⁄≥º>±H˚ ne÷àsTT ø√dü+ ñ<√´>∑+ e<äT\Tø√e\dæ e∫Ã+~. Hê>∑s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT >±s¡T ˇø£ÿπs ñ<√´>∑+ #˚düTÔ+&˚yês¡T. uÛÑ÷$T ø=qï ‘·sê«‘· Hê>∑s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT >±s¡T ñ<√´>∑+ e~˝ÒXÊs¡T. düTdæús¡ e´ekÕj·T πø+Á<ä+, ø£èwæ MT&çj·÷ ‘·s¡|ü⁄q #·+Á<äX‚KsY eT]j·TT s¡$ á <ä+|ü‘·T\‘√ yê] e´ekÕj·T nqTuÛyÑ ê\ MT<ä e÷{≤eT+‹ »]bÕs¡T. Ä $X‚cÕ\T... #·+Á<äX‚KsY: Hê>∑s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT >±s¡÷, dü‘·´e‹>±s¡÷ düeTkÕÿs¡eT+&û... <ä+|ü‘·T\T : qeTkÕÿs¡+ ...! s¡+&ç.. u≤>∑THêïsê? #·+Á<äX‚KsY : e´ekÕj·T+˝À MTs¡T mH√ï nyês¡T\¶ T bı+<ës¡T ø£<ë... MT <ä+|ü‘T· \‘√ e´ekÕj·T+ MT<ä ø=ìï $wüj÷· \T e÷{≤¢&{É ≤ìøÏ e#êÃeT+&û... <ä+|ü‘·T\T : dü+‘√wü+. e÷ nqTuÛÑyê\T |ü+#·Tø√e&ÜìøÏ Äq+<ä|ü&ÉT‘·THêï+.

‘=\ø£]

#·+Á<äX‚KsY : Hê>∑s‘¡ ï· + Hêj·TT&ÉT >±s¡÷ MTs¡T e´ekÕj·T+ ˝ÀøÏ sêe&ÜìøÏ ø±s¡D+ @$T{Ï? Hê>∑s¡‘·ï+ : e´ekÕj· T + #˚ d ü T Ô q ï ¬ s ’ ‘ · T dü + øå √ uÛ Ñ + ˝ÀøÏ b˛‘·THêï&ÉT. n≥Te+{Ï yê]øÏ ø=‘·Ô e÷s¡Z+ #·÷|ü&ÜìøÏ. ñ<√´>±\T e~*, e´ekÕj·T jÓ÷>∑´+ ˝Òì uÛ÷Ñ $Tø=ì n+<äT˝À e´ekÕj·T+ #˚dTü HÔ êï+. (˝≤Ø\ ø=B› ã+&É\T ‘=\–+#ê+.) #·+Á<äX‚KsY : @ |ü+≥\‘√ e´ekÕj·T+ yÓTT<ä\T ô|{≤ºs¡T? Hê>∑s¡‘·ï+ : n˙ï |ü+&ç+#·Tø√yê\qï $<Ûëq+˝À yÓTT<ä\T ô|{≤º q T. eT+∫ ‹+&ç ø±yê\+fÒ eTq+ |ü + &ç + #· & É + eT+∫~ nqï n˝À#· q ‘√ e´ekÕj·T+˝À n˙ï |ü+&ç+#·&É+ yÓTT<ä\T ô|{≤ºqT. n˙ï ùd+Á~j·T+>±H˚ |ü+&ç+#ê\ì nqT≈£îHêï. e÷ Hêj·TqeTà 110 dü+e‘·‡sê\T Áã‹ø±s¡ T . ÄyÓ T eT+∫ ÄVü ‰ s¡ + ‹q&É + eT÷˝≤q, Ä$&É≈£î |üfi¯ófl }&ç, eT∞fl |üfi¯ófl ≈£L&Ü e#êÃsTT. #·+Á<äX‚KsY : ñ<√´>∑ + e<ä T \Tø=ì e´ekÕj· T +˝ÀøÏ ekÕÔ q +fÒ ≈£ î ≥T+ã dü u Û Ñ T ´\T nuÛ Ñ ´ +‘· s ¡ + #Ó|üŒ˝Ò<ë? Hê>∑s¡‘·ï+ : e´ekÕj· T +˝ÀøÏ sêø£ eTT+<ä T $TÁ‘· T \T, ÁX‚j÷Ó _Û˝≤wüß\T #ê˝≤ ôV≤#·Ã]+#ês¡T. ñ<√´>± ˝§<äT\T≈£îì sêe\dæq |üì˝Ò<äT. n+‘·>± #˚j÷· *‡ eùdÔ Hêqï <ä>]Z∑ øÏ b˛sTT e´ekÕj·T+ #˚ j Ó T T#· T Ãø£ < ë nì Ç+ø± s¡ ø £ s ¡ ø ±\T>± neùV≤fi¯q #˚kÕs¡T. ø±˙ yÓTTø£ÿy√ì <ÛÓ’s¡´+‘√ <äè&ÛÉ ìX¯Ãj·T+‘√ ~>±qT. #·+Á<äX‚KsY : MT leT‹ dü ‘ · ´ e‹>±s¡ T nuÛ Ñ ´ +‘· s ¡ + @+ ‘Ó\|ü˝Ò<ë? Hê>∑s¡‘·ï+ : e´ekÕj·T ≈£î≥T+ã+ qT+&ç sêe&É+ eT÷\q e´ekÕj·T nqTuÛÑe+ ˝Òø£b˛sTTHê eT<ä∆‘·T ‘Ó*|æ düVü≤ø£]+#ês¡T. dü‘·´e‹ neTà >±s¡T eTT+<äT ø±düÔ nuÛÑ´+‘·s¡+ ‘Ó*bÕs¡T. ø£wüº+ ms¡T>∑ì |æ\¢ ø±j·Tø£w+ºü #˚dTü +Ô <äì ø£˙ïs¡T ≈£L&Ü ô|≥Tº≈£îHêïs¡T. 28

qe+ãsY 2013


dü‘·´e‹

#·+Á<äX‚KsY dü‘·´e‹

#·+Á<äX‚KsY Hê>∑s¡‘·ï+

s¡$ Hê>∑s¡‘·ï+

‘=\ø£]

: yÓTT<ä{À¢ n\yê≥T ˝Òì |üì e\¢ ø£w+ºü u≤>±H˚ nì|æ+#˚~. ‘·sê«‘· n\yêf…Æ+~. e÷ Ç+{À¢ kÕ+Á|ü<ëj·T Á|üø±s¡+ e&ÉT¢ sê•b˛sTT+#˚ ≥|ü&ÉT bı\+ bıj˚T´~. ‘·sê«‘· Hê>∑T˝ #·$‹ |ü ⁄ ≥º ˝ À bÕ\T b˛j· T &ÜìøÏ , n+‘˚ . ø±˙ e´ekÕj·T+ yÓTT<ä˝…{Ϻq ‘·sê«‘· nìï |üqT\T #˚kÕqT. : eT] bı˝+ n_Ûeè~∆˝À MTs¡T m˝≤ bÕ\T |ü+#·T≈£îHêïs¡T? : uÛÑ÷$T n_Ûeè~∆ Ä˝À#·q\T n˙ï Hêj·TT&ÉT >±]y˚. Hê≈£î nqTuÛÑe+ ≈£L&Ü ˝Ò<äT ø£<ë. nsTT‘˚ ø=ìï{Ï˝À e÷Á‘·+ e÷ Ç+{À¢ Ç˝≤ #˚ùdyês¡T nì Ä˝À#·q\T |ü+#·T≈£îH˚ <ëìì. ñ<ëVü≤s¡D≈£î |üdüT|ü⁄ Hê≥≥+, áj·Tq u…&é‡ y˚dæ Hê≥≥+ #˚ùd,Ô e÷ Ç+{À¢ Ç˝≤ #˚jT· s¡T, >∑≥Tº ø±\e |ü<䛋˝À #˚kÕÔs¡ì #ÓbÕŒ. ◊Hê e´ekÕj·T+ nj·TqTï+&˚ H˚s¡TÃ≈£îHêï. : MTs¡T u≤´+≈£î qT+&ç e´ekÕj·T ãTTD≤\T rdüT≈£î+{≤sê? : H˚qT u≤´+≈£î ãTTD≤\T rdüTø√˝Ò<äT. q$Tàq dæ<ë∆+‘ê\≈£î ø£≥㺠&ç ñHêï+. eTq+ Á|üu≤Û $‘·+ #Ój·÷´* ø±˙ Á|üuÛ≤$‘·+ ø±≈£L&É<äT. ˇø£ ñ<√´>∑düTÔì ø£Hêï #ê˝≤ Vü‰´|”>± e⁄Hêï+ á s√E. 33 <˚XÊ\ qT+&ç Á|ü‹ì<ÛäT\T eTq bı˝≤ìï dü+<ä]Ù+#ês¡T. |üdüT|ü⁄ì rdüT≈£îì nø£ ÿ &É Á|ü j Ó ÷ >∑ X Ê\˝À |ü Ø øÏ å + ∫ yÓ T Tqï Øôd+{Ÿ>± eT˝Òwj æ ÷· Á|üuTÑÛ ‘·«+ dü‘ÿ· ]+∫+~. Ç{°e\ ãjÓ÷ &Óe’ ]Ù{° MT{Ï+>¥ »]–+~. 198 <˚XÊ\ Á|ü‹ì<ÛTä \T bÕ˝§ZHêïs¡T. n+<äT˝À ≈£L&Ü Hê≈£î dü«s¡í |ü‘ø· +£ \_Û+∫+~. : MTs¡T uÛÑ÷kÕs¡ j·÷»e÷Hê´ìøÏ dü+ã+~Û+∫ rdüT≈£îqï #·s¡´˝Ò$T{Ï? : e´ekÕj· T + yÓ T T<ä ˝ … { Ï º q |ü  &É T uÛ Ñ ÷ kÕs¡ + ô|+#· & É + m˝≤ nqï<ëì ø£ H êï Á|ü ø £ è ‹ì nqTdü+<Ûëì+#·&+É m˝≤ nqï~ y˚T+ #˚dTü qÔ ï~. uÛÑ÷kÕs¡+˝À Ç+‘· yÓ÷‘ê<äT nì @MT y˚T+ yÓjT· ´˝Ò<Tä . Çø£ÿ&É m+&çq Ä≈£î\T yÓTT<ä\>∑Tq$ uÛÑ÷$T˝ÀøÏ yÓfi≤fl\qï<˚ e÷ dæ<ë∆∆+‘·+. y˚|ü Ä≈£î\T, ø=eTà\T e]øÏ eùdÔ 10 s√E\T Ä≈£î\ Á|üu≤Û e+, eTs√ 20 s√E\T ø=eTà\ Á|üu≤Û e+,

#·+Á<äX‚KsY dü‘·´e‹

#·+Á<äX‚KsY

Hê>∑s¡‘·ï+

#·+Á<äX‚KsY

Hê>∑s¡‘·ï+

#·+Á<äX‚UsY

<ä+|ü‘·T\T 29

>∑ { Ï º u… s ¡ & É T Á|ü u Û ≤ e+ eTs√ 20 s√E\T ñ+≥T+~. |ü∫à s=≥º ≈£L&Ü y˚kÕÔ+. ø±˙ K∫Ñ·+>± y˚kÕÔeTì ø±<äT. e÷ bı\+˝À ñqï >∑&¶ç n+‘ê |ü∫à s=≥º ÁøÏ+<ä y˚kÕÔ+. : dü‘·´e‹>±s¡÷! Hêj·TT&ÉT >±]ô|’ |üì ]‘ê´ ∫sê≈£î |ü&qç dü+<äsê“\T ñHêïj·÷? : Hêj·TT&ÉT >±s¡T ˝Òq|ü&ÉT, ≈£L©\T sêq|ü&ÉT ‹≥Tº≈î£ +≥T+{≤qT. m+<äTø£+fÒ ◊<äT>∑Ts¡T #˚ùd |üì Hê MT<ä |ü&ÉT‘·T+~. nìï ø£j·T´˝À¢ Hê #˚sTT ñ+~. yÓTTø£ÿ\T HêfÒj·T&É+˝À Hê |üì m|ü&É÷ ñ+≥T+~. : s¡øs£ ø¡ ±\ ø£+b˛düT\º T ñHêïsTT ø£<ë.. MTs¡T @ $<ÛäyÓTÆq$ yê&É‘ês¡T? |ü⁄s¡T>∑T\T, ‘Ó>∑Tfi¯fl ìyês¡D≈£î @ $<Ûyä TÓ qÆ #·s´¡ \T rdüT≈£î+{≤s¡T? : Çìï s¡ø±\ ø£+b˛düT\º T #˚jT· &É+ eTqøÏ ` n+fÒ s¬ ‘’ T· \≈£î nedüs+¡ ˝Ò<Tä nì qeTTà‘ê+. m≈£îÿe Ä≈£î\T Ä yÓTTø£ÿ\ <ä>sZ∑ øπ¡ y˚kÕÔ+. m≈£îÿe e⁄+fÒ ≈£ î |ü Œ ô|{Ï º <ëì MT<ä ù|&É y˚ k ÕÔ + . n~ ø£+b˛düTº>± e÷]b˛‘·T+~. e÷≈£î 6 Äe⁄\T, ˇø£ ø√&Ó, 5 <ä÷&É\T ñHêïsTT. ˇø£ s√E ≈£L&Ü ÄsêZ ì ø˘ ø° ≥ ø£ H êX¯ q T\T yê&É ˝Ò < ä T . Çìï dü+e‘·‡sê\ ø±\+˝À @Hê&É÷ y˚j·T˝Ò<äT. e]˝À ø=+>∑ \ T #ê˝≤ ñ+{≤sTT. ø±ã{Ï º |ü⁄s¡T>∑T\ düeTdü´ ≈£L&Ü ˝Ò<äT. $‘·ÔHê\T ≈£L&Ü e÷$ y˚Ty˚T yê&ÉT≈£î+{≤+. : ãj·T≥ ì‘·´edüsê\ Ks¡TÃ\T u≤>± ô|]– b˛j·÷sTT ø£<ë? e´ekÕj·T+ qT+&ç e#˚à Ä<ëj·T+˝À ô|<ä>› ± e÷s¡TŒ ˝Ò<Tä . á e÷s¡TŒqT m˝≤ ‘·≥Tº≈£î+≥THêïs¡T? : ≈£ L s¡ > ±j· T \T @Hê&É ÷ ø=q˝Ò < ä T . Ç+{Ï ø Ï ø±e\dæ q e˙ï bı\+ qT+&˚ ekÕÔ s TT. n+<äTe\¢ ì‘ê´edüs¡ Ks¡TÃ\T ô|]–b˛sTTq Á|üu≤Û e+ @+˝Ò<Tä . bı\+ qT+&ç e∫Ãq ñ‘·Œ‘·TÔ \qT ÁbÕôddt #˚jT· ≈£î+&Ü ãC≤s¡T≈£î neTàqT. : Hêj· T T&É T >±s¡ ÷ , dü ‘ · ´ e‹ >±s¡ ÷ #ê˝≤ <Ûäq´yê<ë\+&û. MT düeTj·÷ìï e÷ >∑T]+∫ πø{≤sTT+∫q+<äT≈£î ø£è‘·»„‘·\T : ‘Ó\TdüTø√yê\ì e#˚à yê]øÏ e÷ yêøÏ* ‘Ó]#˚ ñ+≥T+~. MT≈£î ≈£L&Ü <Ûqä ´yê<ë\T.

qe+ãsY 2013


ìy˚~ø£

eTVæ≤fi¯\T uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T ` ÄVü‰s¡ kÕs¡«uÛÖeT‘·«+ s¬ ‘’ T· dü«sê»´ y˚~ø£, düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+, Á>±eT´ ]k˛s¡T‡ ôd+≥sY |òüsY e⁄yÓTHé Ä<Ûä«s¡´+˝À eTVæ≤fi¯\T`uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T ` ÄVü‰s¡ kÕs¡«uÛÖeT‘·«+ nH˚ n+X¯+ô|’ ôdô|+º ãsY 26e ‘˚Bq ôV≤’ <äsêu≤<äT˝À ˇø£ dü<dä Tü ‡ »]–+~. eTVæ≤fi¯\≈£î uÛ÷Ñ $T Vü≤≈£îÿ\T ø£*Œ+#·≥+ <ë«sê yê]øÏ kÕ~Ûø±s¡‘q· T #˚≈L£ ]à ‘·<ë«sê ÄVü‰s¡ kÕs¡«uÛÖeT‘ê«ìï kÕ~Û+#˚ n+XÊìï eTs=ø£ kÕ] Á|ü<ëÛ q Ádüe+‹ #·sá ˝À¢øÏ rdüTø=∫à e«ekÕj·÷ìï eTVæ≤fi≤ s¬ ‘’ T· \≈£î ˝≤uÛøÑ s£ +¡ >±, düTdæsú +¡ >±, >ös¡yêìï ø£*Œ+#˚ $<Û+ä >± #˚jT· {≤ìøÏ nedüsy¡ TÓ qÆ $<ÛëHê\T, eT<ä‘∆ T· e´edü\ú qT @s¡Œs¡#˚ eP´Vü‰\qT s¡÷bı+~+#˚ ñ<˚›X¯+‘√ á dü<ädüT‡ »]–+~. á dü<dä Tü ‡˝À Ä~yêd”, <ä[‘·, eTVæ≤fi≤ dü+|ò÷ü \ Á|ü‹ì<ÛTä \T, ¬s’‘·T dü+|òü÷\T, e´ekÕj·T ø±]àø£ dü+|òü÷\ Hêj·T≈£î\T, |ü]XÀ<Ûä≈£î\T, XÊÅdüÔy˚‘·Ô\T, »s¡ï*düTº\T, Á|üuÛÑT‘·« dü+düú\ Á|ü‹ì<ÛäT\T, ñ<ä´eTø±s¡T\T, |ü\T õ˝≤¢\≈£î #Ó+~q ¬s’‘·T Ä‘·àVü≤‘·´ ≈£î≥T+u≤\ düuÛÑT´\T, eTVæ≤fi≤ ¬s’‘·T\T, dü«#·Ã+<ä dü+düú\ Á|ü‹ì<ÛäT\T bÕ˝§ZHêïs¡T.

Á|üuTÑÛ ‘·«+ ô|<ä› bÕÁ‘· eVæ≤+#·e\dæ e⁄+<äì ø£$‘· nHêïs¡T. á $wüj·T+ô|’ ∫qïj·T´ Ä~yêd” dü+|òüT+ Hêj·T≈£îsê\T uÛÑ÷<˚$, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ e´ekÕj·T eè‹Ô<ës¡T\ j·T÷ìj·THé n<Ûä´≈£åî\T n»jYT≈£îe÷sY, dü«‘·+Á‘· |ü]XÀ<Ûä≈£îsê\T ñcÕ d” ‘ ê˝øÏ å à ‘· e T $X‚ ¢ w ü D \qT n+~+#ês¡ T . yÓ T <ä ø ˘ , eTVü≤ã÷uŸq>∑s,Y es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢\ qT+&ç e∫Ãq s¬ ‘’ T· Ä‘·àVü≤‘·´ ≈£î≥T+u≤\≈£î #Ó+~q düTC≤‘·, |ü<äà, Ms¡eTà, yÓ+ø£≥eTà\T ‘·eT≈£î Á|üuÛÑT‘·«+ qT+∫ m≥Te+{Ï düVü‰j·T+ n+<äø£b˛>± uÛsÑ Ô¡ #·ìb˛sTTq ‘·sê«‘· n‘·ì uÛ÷Ñ $Tì n‘·Ô e÷eT\T ‘·eT≈£î Çe«{≤ìøÏ ìsêø£]düTHÔ êïs¡ì, ‘êeTT ≈£L© #˚dTü ≈£îì ≈£î≥T+u≤ìï b˛wæ+#·e\dæ edüTÔqï<äì #ÓbÕŒs¡T.

á n+X¯+ô|’ »]–q #·sá ˝À e∫Ãq eTTK´yÓTqÆ n+XÊ\T: 

eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T ø£*Œ+#·≥+˝À n&ɶ+≈£î\T



eTq <˚X¯+˝Àq÷, sêh+˝Àq÷ ≈£L&Ü e´ekÕj·T dü + øå √ uÛ Ñ + >∑ T ]+∫ #· ] Ã+#· ≥ + »s¡ T >∑ T ‘· T qï~. ø±ì e´ekÕj·T+˝À eTVæ≤fi¯\ bÕÁ‘· >∑T]+∫ eTVæ≤fi≤ ¬s’‘·T\ düeTdü´\T, yê] uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\ >∑T]+∫ »s¡>∑e\dæq #·s¡Ã »s¡>∑≥+ ˝Ò<äT. Væ ≤ +<ä ÷ yês¡ d ü ‘ · « #· ≥ º + (dü e ]+∫+~) 2005 (ôV≤#Ymdtmdtm), 2007 C≤rj·T ¬s’‘·T\ $<Ûëq+, n≥M Vü≤≈£îÿ\ >∑T]Ô+|ü⁄ #·≥+º , 2006 e+{Ï nH˚ø£ #·{≤º\T ñqï|üŒ{Ïø° eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$Tì n+~+#·≥+˝À sê»ø°j·T dü+dæ<ä∆‘· ø=s¡ e &É ≥ +, neT\T #˚ j · ÷ *‡q j· T +Á‘ê+>∑ + dæ < ä ∆ + >± ˝Òø£b˛e&É+, H˚{Ï kÕe÷õø£, Ä]úø£ |ü]dæú‘·T\T, |æ‘·èkÕ«$Tø£ e´edü ú Á|ü < Û ë q n&É ¶ + øÏ > ± e⁄HêïsTT nì á dü < ä d ü T ‡ n_ÛÁbÕj·T|ü&ç+~. ªªeTVæ≤fi¯\ #˚‹˝À uÛÑ÷$T ñqï dü+<äs¡“¤+˝À yê]øÏ kÕ~Ûø±s¡‘,· ≈£î≥T+u≤ìøÏ ÄVü‰s¡ uÛÁÑ <ä‘· ø£*Œ+#·≥+˝À m+‘· ˝≤uÛøÑ s£ +¡ >± e⁄+<√ ‘Ó*ù| ñ<ëVü≤s¡D\T, ìy˚~ø£\T nH˚ø+£ ñHêïsTT. ø±˙ eTVæ≤fi¯\ #˚‹˝À uÛÑ÷$T ˝Òø£b˛e≥+ nH˚~ ô|<ä› düeTdü´>± e⁄+~µµ nì düTdæsú ¡ düeTÁ>∑ e´ekÕj·T y˚~ø£ (ÄXÊ) ø£˙«qsY, øπ +Á<ä eTVæ≤fi≤ •X¯ó n_Ûeè~∆ eT+Á‹‘·« XÊK @s¡Œs¡∫q eTVæ≤fi¯\ô|’ ñqï‘· kÕúsTT ø£$T{° düuTÑÛ ´sê\T ø£$‘· ≈£îs¡T>∑+{Ï #ÓbÕŒs¡T. eTVæ≤fi≤ ñ<ä´eT+, uÛÑ÷ ùdø£s¡D\ ñ<ä´eT+ s¬ +&É÷ ≈£L&Ü eTVæ≤fi¯\ uÛ÷Ñ $T Vü≤≈£îÿ\ düeTdü´ô|’ πø+ÁBø£]+#·≥+˝À $|òü\eTj·÷´j·Tì, Ç|ü&ÉT Ç+<äT˝À

‘=\ø£]









30

eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T e⁄+&ç ìs¡íj·÷~Ûø±s¡+ ñqï|ü&ÉT ñ‘·Œ‹Ô ô|]–, ≈£î≥T+u+˝À ÄVü‰s¡ uÛÁÑ <ä‘,· |æ\¢\ #·<äTe⁄, Äs√>∑´ |ü]dæú‘·T\T yÓTs¡T>∑T|ü&çq≥T¢ nH˚ø£ n<Ûä´j·THê\T ‘Ó*j·TCÒdüTÔHêïsTT. eTVæ≤fi¯\ uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\ #·s¡Ã uÛ≤sê´ uÛÑs¡Ô\≈£î dü+j·TTø£Ô |ü{≤º\T Çe«≥+ qT+&ç eTVæ≤fi¯\πø uÛÑ÷$T |ü{≤º\T Çyê«\H˚ es¡ ≈ £ î eTT+<ä T ≈£ î ø£ ~ *+~. ø±˙ yês¡dü‘·«+>± eTVæ≤fi¯\T uÛÑ÷$Tì bı+<˚ $wüj·T+˝À ô|<ä› e÷s¡TŒ sê˝Ò<äT. eTVæ≤fi¯\≈£î uÛ÷Ñ $T Vü≤≈£îÿ\T ñqï+‘· e÷Á‘êq yês¡T dü«+‘·>± ìs¡j í ÷· \T rdüT≈£îì ‘·eT≈£î nes¡yTÓ qÆ ÄVü‰s¡ |ü+≥\T |ü+&ç+#·{≤ìøÏ M\T ø£\T>∑T‘·T+~ nì ns¡+ú ø±<äT, n+<äT≈£î nedüs¡yÓTÆq eqs¡T\T, eT<䛑·T e´edü\ú T, düV‰ü j·T düV≤ü ø±sê\T ≈£L&Ü n+~+#ê*. eTVæ ≤ fi¯ \ ≈£ î kÕ>∑ T ≈£ î nqT≈£ L \+ ø±ì Á|ü u Û Ñ T ‘· « uÛ÷Ñ eTT\qT Çe«≥+ ø±≈£î+&Ü kÕ>∑T≈£î nqT≈£L\yÓTqÆ d”*+>¥ uÛ÷Ñ eTT\qT Çyê«*. n+<äTø√dü+ eTT+<äT>± uÛÑ÷$T ôd{Ï˝…à+≥T »s¡>±*. uÛÑ÷ |ü]$T‹ ‘·–Z+∫ $T>∑T\T uÛ÷Ñ eTT\qT eTVæ≤fi¯\≈£î, uÛ÷Ñ $T ˝Òì yê]øÏ Çyê«*. eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T, |ü{≤º\T n+<ë\+fÒ s¬ $q÷´ n~Ûø±s¡T\T, dæã“+~˝À eTVæ≤fi¯\ |ü≥¢ $eø£å #·÷|ü≈î£ +&Ü yê] Vü≤≈£îÿ\ |ü≥¢ ne>±Vü≤q ø£*–+#ê*. düe÷#ês¡ Á|ükÕs¡ e´edüú (MT&çj÷· ) ≈£L&Ü á n+XÊìï Á|ü<Ûëq Ádüe+‹˝ÀøÏ rdüT≈£îsêyê*. Á>±e÷\˝À e⁄qï eTVæ ≤ fi≤ dü « j· T + dü V ü ‰ j· T ø£ ãè+<ë\T eTVæ≤fi¯\ uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\ n+XÊìï ‘·eT mC…+&Ü˝ÀøÏ rdüTø√e≥+ ˝Ò<äT. ¬s’‘·T Ä‘·àVü≤‘·´

qe+ãsY 2013




dü<d ä Tü ‡ eTT+<äT≈£î ‘Ó∫Ãq eTTK´yÓTqÆ dü÷#·q\T, ø±sê´#·sD ¡ n+XÊ\T:

≈£î≥T+u≤\ eTVæ≤fi¯\≈£î eT<ä∆‘·T>± ì\e≥+ ˝Ò<äT. n≥M Vü ≤ ≈£ î ÿ\ #· ≥ º + Ä~yêd” ÁbÕ+‘ê\˝À Åd” Ô |ü ⁄ s¡ T wü ß \≈£ î e´øÏ Ô > ∑ ‘ · uÛ Ñ ÷ $T |ü { ≤º \ ≈£ î Vü ‰ MT ø£*Œ+∫q|üŒ{Ïø° n~ düÁø£eT+>± neT\T ø±e≥+ ˝Ò<Tä . ñeTà&ç Vü≤≈£îÿ\T mø£ÿ&Ü dü]>±Z Çe«≥+ ˝Ò<äT. Ä~yêdü T \ uÛ Ñ ÷ eTT\ ø=qT>√\TqT ìùw~Û + #˚ #·{≤º\Tqï|üŒ{Ïø° 50 XÊ‘·+ Ä~yêd” uÛÑ÷eTT\T n~yêùd‘·sT¡ \ #˚‘T· \˝ÀH˚ e⁄HêïsTT. nH˚ø£ b˛sê{≤\ |ò*ü ‘·+>± e∫Ãq á #·{≤º\qT |üø&£ “É +B>± neT\T #˚j·÷*. Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\˝Àì eTVæ≤fi¯\T, ∫qï, düqï ø±s¡T ¬s’‘·T\T, uÛÑ÷$T˝Òì ù|<ä\≈£î e´øÏÔ>∑‘· uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\‘√ bÕ≥T, |üXó¯ e⁄\ y˚T|ü⁄, e+≥ #Ós≈¡ î£ ‘·~‘·s¡ nedüsê\ ø√dü + ñeTà&ç uÛ Ñ ÷ eTT\T ≈£ L &Ü n+<ä T u≤≥T˝À e⁄+&Ü*. ÄÁø£eTD≈£î >∑T¬s’q ñeTà&ç uÛÑ÷eTT\qT >∑T]Ô+∫ n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ ‘˚yê*.







eTVæ≤fi¯\T ÄVü‰ s¡ kÕs¡«uÛÖe÷~Ûø±s¡+ kÕ~Û+#·≥+˝À m<äTs¡e⁄‘·Tqï düyêfi¯ófl:



ÄVü‰s¡ Vü≤≈£îÿô|’ düTÁ|”+ ø√s¡Tº ìj·T$T+∫q C≤rj·T ø£$TwüHé≈£î dü\Vü‰<ës¡T>± e⁄qï &Üø£ºsY s¡e÷ yÓT˝ÀÿfÒ, Á|ü<Ûëq eT+Á‹ e÷J ø±s¡´<ä]Ù, C≤rj·T e÷qe Vü≤≈£îÿ\ ø£$TwüHé Á|ü‘˚´ø£ dü\Vü‰<ës¡T l ¬ø.ÄsY. y˚DT>√bÕ˝Ÿ >±s¡T¢ Ç{°e\ bÕs¡y¢ TÓ +≥T˝À Á|üyX˚ ô¯ |{Ïqº ÄVü‰s¡ uÛÁÑ <ä‘· #·≥+º @ $<Û+ä >±q÷ eTVæ≤fi¯\≈£î kÕ~Ûø±s¡‘· ø£*Œ+#·ø£b˛>± yê]øÏ nHê´j·T+ #˚düTÔ+<äì nHêïs¡T. ¬s’‘·T Ä‘·àVü≤‘·´ ≈£î≥T+u≤\ Åd”Ô\ |ü≥¢ s¬ yÓq÷´ dæã“+~ #ê˝≤ nuÛ´Ñ +‘·sø¡ s£ +¡ >± e´eVü≤]düTHÔ êïs¡ì, ¬s’‘·T Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î Á|üuÛÑT‘·« $<ÛëHê\qT ø±ø£ á Åd”Ô\qT u≤<ÛäT´\qT #˚dæ nee÷ìdüTÔHêïs¡ì πø]+>¥ dæ{ÏC…Hé‡ ø£˝…øϺyé Á|ü‹ì~Û dü»j·T nHêïs¡T. &Óøÿ£ &ÉHé &Óy\Ó |t yÓT+{Ÿ kıôd{’ ° qT+&ç e∫Ãq dü+|òüT+ Hêj·T≈£î\T düeTàj·T´, düTo\eTà\T ‘êeTT 75 Á>±e÷\˝À uÛ÷Ñ $T˝Òì <ä[‘· eTVæ≤fi≤ dü+|ò÷ü \qT @sêŒ≥T #˚dæ dü+|òüT+ ‘·s¡|ü⁄q uÛÑ÷$Tì øö\T≈£î rdüT≈£îì s¡kÕj·Tq ms¡ T e⁄\T, |ü ⁄ s¡ T >∑ T eT+<ä T \T yê&É ≈ £ î +&Ü 20øÏ ô|’ > ± esê¸<Û ë ]‘· ÄVü ‰ s¡ |ü + ≥\qT |ü + &ç + #êeTì, $‘· Ô q u≤´+≈£ î \qT @sêŒ≥T #˚ d ü T ≈£ î ì yêDÏ » ´ |ü + ≥\qT sê˙j·T≈£î+&Ü ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘· kÕ~Û+#·T≈£îHêïeTì ‘·eT nqTuÛyÑ ê\qT #ÓbÕŒs¡T. düTdæsú ¡ e´ekÕj·T øπ +Á<ä+ &Ós¬’ ø£sº Y &܈ˆ õ.$. sêe÷+»H˚jT· T\T e÷{≤¢&TÉ ‘·÷ e´ekÕj·T+˝À eTVæ≤fi¯\ ÁX¯eT uÛ≤sêìï ‘·–Z+#˚ $<Ûä+>± |ü]C≤„Hê\qT s¡÷bı+~+#˚ $<Ûä+>± e´ekÕj·T |ü]XÀ<Ûäq˝À e÷s¡TŒ sêyê\ì n|ü&˚ ñ‘·Œ‹Ô ô|s¡T>∑T‘·T+<äì, sêh ã&Ó{® Ÿ˝À eTVæ≤fi¯\≈£î m+‘· es¡≈î£ ˝≤uÛøÑ s£ +¡ >± e⁄+<√ $X‚w¢ +æ ∫ n+<äT≈£î nedüsy¡ TÓ qÆ e÷s¡TŒ\T dü÷∫+#ê\ì nHêïs¡T.

‘=\ø£]









31

eTVæ≤fi≤ s¬ ‘’ T· \≈£î uÛ÷Ñ $T Vü≤≈£îÿ\T ø£*Œ+#·≥+ >∑T]+∫ Á|üuTÑÛ ‘·«+ u≤<Û´ä ‘· rdüT≈£îì nìï kÕúsTT\˝Àq÷, n≥T eTVæ ≤ fi¯ \ ˝Àq÷, Ç≥T Á|ü u Û Ñ T ‘· « j· T +Á‘ê+>∑ e´edüú˝Àq÷ ne>±Vü≤q ø£*Œ+#ê*. eTVæ≤fi¯\T uÛÑ÷$T dü+ã+~Û‘· eqs¡T\T, $‘·ÔHê\ô|’ ìj·T+Á‘·D ø£*– ñ+&É{≤ìøÏ ÄVü‰s¡ |ü+≥\qT düTdæsú ¡ |ü<ä∆‹˝À |ü+&ç+∫ $‘·ÔHê\qT s¡øÏå+#·T≈£îH˚+<äT≈£î nedüs¡yÓTÆq eT<䛑·T e´edüú ` s¡TD dü<äTbÕj·T+, kÕ>∑T ˙s¡T, kÕúìø£ e÷¬sÿ{Ï+>¥ e´edüú ø£*Œ+#ê*. uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T e´øÏÔ>∑‘·+>± ñqï|üŒ{Ïø° eTVæ≤fi≤ ¬s’‘·T\T ˇø£]ø=ø£s¡T eT<䛑·T>± ì\e{≤ìøÏ, |üs¡düŒs¡+ düeTdü´\qT |ü]wüÿ]+#·Tø√e{≤ìøÏ, X¯øÔÏ kÕeTsêú´\qT ô|+#· T ø√e{≤ìøÏ M\T>± ñeTà&ç e´ekÕj· T |ü<䛑·T\qT Áb˛‘·‡Væ≤+#ê*. eTVæ≤fi≤ ¬s’‘·T\ Vü≤≈£îÿ\T, düeTdü´\ >∑T]+∫ ˇø£ ìs¡+‘·s¡ #·sá »s¡>{∑ ≤ìøÏ y˚~ø£>± M˝…q’ #√≥¢ eTVæ≤fi≤ ¬s’‘·T dü+|òü÷\qT @sêŒ≥T #˚j·÷*. Ç$ dü«j·T+ düVü‰j·Tø£ ãè+<ë\ e÷~]>± &ÉãT“ πø+Á<ä+>± ø±ø£ e´ekÕj·T düeTdü´ øπ +Á<ä+>± |üì#˚j÷· *. ¬s’‘·T Ä‘·àVü≤‘·´\qT ìyê]+#·{≤ìøÏ, Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£îqï ¬s’‘·T ≈£î≥T+u≤\˝Àì Åd”Ô\≈£î Ä]úø£, HÓ’‹ø£ düV≤ü ø±sêìï n+~+∫ yês¡T ‹]– e´ekÕj·÷ìï #˚|fü ºÒ $<Û+ä >± Ä‘·à $XÊ«kÕìï ô|+#·{≤ìøÏ Á|ü‘´˚ ø£ #·s´¡ \T rdüTø√yê*. eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\ ø√dü+ s¡÷bı+~+∫q #·{≤º\qT |üø&£ “É +B>± neT\T |üs#¡ {· ≤ìøÏ Á|üuTÑÛ ‘·«+ ˇø£ ì]úwyºü TÓ qÆ e´edüqú T @sêŒ≥T #˚ùd $<Û+ä >± s¬ yÓq÷´ XÊK˝À n~Ûø±sê\T, dæã“+~øÏ ne>±Vü≤q ô|+#˚ $<Ûä+>± ˇ‹Ô&ç rdüT≈£îsêyê*. eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\≈£î dü+ã+~Û+∫q nìï #·{≤º\qT ≈£åîDí+>± $X‚¢wæ+∫, ˝ÀbÕ\qT >∑T]Ô+∫ dües¡D\T dü÷∫+#·{≤ìøÏ ø=+‘· eT+~ ì|ü⁄DT\T ˇø£ ãè+<ä+>± @s¡Œ&ç |üì#˚j·÷*. Ä dües¡D\T neT\T˝ÀøÏ e#˚à $<Ûä+>± Á|üuÛÑT‘·«+ ô|’ ˇ‹Ô&ç rdüT≈£îsêyê*. eTVæ≤fi≤ s¬ ‘’ T· \ düeTdü´\ô|’ øπ +ÁBø£]+∫ ø=+‘· eT+~ ˇø£ ãè+<ä+>± @s¡Œ&ç eTVæ≤fi¯\≈£î uÛÑ÷$T Vü≤≈£îÿ\T, #·{≤º\ neT\T, eTVæ≤fi≤ s¬ ‘’ T· \≈£î nedüsy¡ TÓ qÆ eT<ä‘› T· e´edü\ú >∑T]+∫ ìs¡+‘·s+¡ Á|üuTÑÛ ‘·«+‘√ dü+uÛ≤wüD\T »s¡bÕ*. ` ÄXÊ\‘·

qe+ãsY 2013


ø£èwæ MT&çj·÷ Á|ü#·Ts¡D\T 1. 2.

kÕúìø£ eqs¡T\‘√ düTdæsú ¡ ùd<ä´+ (ùd+Á~j·T ms¡Te⁄\T, ø£cÕj·÷\T, Á<ëeD≤\ ‘·j÷· ]) eTq Ç+{Ï |ü+≥ (Ç+{Ï <ä>sZ∑ ¡ ≈£Ls¡>±j·T\ ô|+|üø±ìøÏ dü÷#·q\T)

3.

Shiftting Land Use Satterns in Andhra Pradesh:

50-00 40-00 100-00

Implications for Agriculture and Food Security ($sêfi¯+) 4.

Sustainable Agriculture with Provencial Resources

50-00

(Organic Manures, Plant extracts, Decoctions/ Concoctions)

5. 6.

düV≤ü » $‘·HÔ ê\ dü+|ü⁄{Ï |ü⁄s¡T>∑T\qT ns¡+ú #˚dTü ≈£î+<ë+ (|ò|¢æ #t êsYº - ‘Ó\T>∑T)

50-00 100-00 7. Let Us Understand pests (Flip Chart - English) 100`00 8. düd´ü s¡øD å£ ˝À ªª¬s‘’ T· $TÁ‘·T\Tµµ (|ò|¢æ #t êsYº - ‘Ó\T>∑T) 100-00 9. Farmers' friends in Crop, Pest Management (Flip Chart - English) 100-00 10. ∫s¡T<ÛëHê´\T - Äs√>∑´H˚kÕú\T 50`00 11. ùd+Á~j·T |ü<‘∆ä T· ˝À¢ ≈£Ls¡>±j·T\ kÕ>∑T 100`00 12. Home Garden (Grow Your Own Food) 40`00 13. s¬ ‘’ T· \T s¡ø+åÏ #·Tø√yê*‡q yÓTTø£ÿ\T 50`00 14. ùd+Á~j·T e÷$T&ç kÕ>∑T 50`00 15. ùd+Á~j·T |ü|ü <ÛëHê´\ kÕ>∑T 50`00 16. ùd+Á~j·T J&çe÷$T&ç kÕ>∑T 50`00 17. Some Facts About Genetically Modified Foods & Crops 30`00 18 l |ü<‹ ∆ä ˝À e] kÕ>∑T 30`00 19. ùd+Á~j·T e], y˚sT¡ X¯q>∑, |ü‹,Ô $Ts¡|kü Õ>∑T, eTq $‘·qÔ + eT+∫ $‘·qÔ + (M&çj÷Ó dæ.&ç\T) ˇø£{Ï 40`00 ø±|”\≈£î : 12-13-445, dÁ {º” Ÿ HÓ+. 1, ‘êsêïø,£ dæø+Ï <Á ëu≤<é -17, bò˛Hé: 040-27017735, Ç` yÓTsTT˝Ÿ : csa@csa-india.org

>∑eTìø£: 500 s¡÷bÕj·T\≈£î $T+∫ |ü⁄düÔø±\T ø=qT>√\T #˚dæq yê]øÏ 10 XÊ‘·+ &çkÂÿ+{Ÿ Çe«ã&ÉTqT.

ÄHé ˝…H’ é <ë«sê e÷ |Á #ü T· s¡D\T ø=qT>√\T #˚jT· <ä\T#·T≈£î+fÒ á øÁ +Ï ~ u≤´+ø˘ nøö+{Ÿ˝À &ÉãT“ »eT #˚jT· +&ç. Bank Account No # 10243577191 Name of the Beneficiary: CSA-SAAPE Bank Name: State Bank of India Bank Branch Name : Lalaguda (Secunderabad) Bank Address: (With Postal Code and Country with Tel. No) (07112) – LALAGUDA (Secunderabad) 12-5-35/B/2, Secunderabad MARRIDEEP, TARNAKA, Secunderabad – ANDHRA PRADESH -500017 IFSC Code (RTGS Code) : SBIN0007112 SWIFT/BIC Code: SBI NIN BB 321

‘=\ø£]

32

qe+ãsY 2013


APTEL/2012/49488

NOVEMBER 2013

PRINTED, PUBLISHED and OWNED BY M.LEELA PRASAD, PRINTED AT M/S NAVYA PRINTERS, RAJBHAVAN ROAD, SOMAJIGUDA, HYDERABAD, PUBLISHED AT 16-11-741/1/A/3, MOOSARAM BAGH, HYDERABAD-500 036. EDITOR : Dr. G.V. RAMANJANEYULU


November 2013