Issuu on Google+

Дўстов чаро дурўѓ мегўяД? Виќори доллар. чї њол дорї сомонї? чаро набиев ба гўшаи фаромўшї афтод?

с. 11 с. 7 с. 13

№ 9 (1051) 27.02.14 (Оѓози нашр: марти 1992)

Дар ин шумора:

в.жириновский Тољикистонро як вилояти Русия мекунад?

с. 2

Таѓйироти кадрї: кї чї вазифа гирифт?

с. 2

5 нашрияи бењтарин ва мушкилоти ВАО дар Тољикистон

Турсуной Зокирова:

с. 3

њисобкунакњои кортї

с.4

Як поям дар Маскав, як поям дар ќайроќќум

ба мардум зарар меорад ё манфиат?

с. 5

Президент фирор намуд оянда чї хоњад шуд?

с. 6


2 Тољикистон

Шариф Њамдамов Раиси шўрои муассисон ва мушовара, Сармуњаррир Усмон Ниёзов котиби масъул

Њайати мушовара: Акбари Турсoн Академик Темур Зулфиќоров Нависанда Мењмон Бахтї Раиси Итињодияи нависандагон Нуриддин Саидов вазири маориф ва илми љт Пиров Мањмадсаид Муовини вазири фарњанг Ќаюмов Нуриддин Академик Масъуди Миршоњї Раиси анљумани «Рўдакї» Абдумудассир Ањмадзода Сармуњаррири сомонаи www.PRESSA.tj Муассис: Њайати кормандони њафтанома Њафтанома дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон тањти №0054/РЗ ба ќайд гирифта шуда, дар матбааи «Мега-print» ба чоп расидааст. Дар њафтанома матолибе низ ба нашр мерасанд, ки ба мавќеи идораи он мувофиќат намекунанд. Дар шумора аксњо аз шабакаи Интернет истифода шудаанд. Матолиби хусусияти таблиѓотидошта танњо бо пардохт нашр мешаванд. Масъулияти маводњои хусусияти таблиѓотидоштаро идора ба дўш надорад. Барои дар дигар нашрияњо чоп намудани матолиб ва иќтибосњо аз «Тољикистон» иљозати хаттии идора ва нишон додани сарчашма њатмист. Њуќуќи муаллифии њамаи матолиби шумора ба идораи њафтаномаи «Тољикистон» тааллуќ дошта, тибќи ќонунгузории љории ЉТ ва байналмилалї њифз карда мешаванд. Робита: Телефони идора: 238-54-51 Почтаи электронї: tojikiston-1992@mail.ru tojikiston@pressa.tj Шуъбаи эълону реклама: 238-78-78, 601-35-95 Почтаи электронї: tayron@oila.tj Дафтари хабаргузорї дар вилояти Суѓд: Суроѓа: к. К.Хуљандї 114 х. 15 6-75-23,92- 730-06-50 Шуъбаи фурўш: 93-445-26-12, 221-41-11

њафтае, ки гузашт

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

.tj a s s e r p . w w w з Хабарњо а Таѓйироти кадрї

Президенти кишвар Эмомалї Рањмон як зумра кадрњои ба вазифањои нав пешбаришударо барои суњбат ба њузур пазируфт. Инњо ба вазифањо таъин гардиданд: - Мањмадрањим Исмоилов иљрокунандаи вазифаи раиси ноњияи Љалолиддини Румї; - Бањром Иззатов – Муовини раиси вилояти Хатлон; - Лочин Файзуллоев - Муовини якуми раиси Кумитаи давлатии сармоягузорї ва идораи амволи давлатї; - Гулрў Ќаюмова – Муовини вазири рушди иќтисод ва савдо; - Давлаталї Њотамов – Муовини якуми вазири кишоварзї; - Руслан Шодиќов – Муовини раиси Кумитаи љавонон, варзиш ва сайёњии назди Њукумати Тољикистон; - Грез Ќосимов – Муовини якуми директори Агентии хизмати давлатии назди Президенти Тољикистон; - Бибиосия Ѓуломова - Муовини директори Агентии хизмати давлатии назди Президенти Тољикистон; - Хуршед Тешаев – Директори Маркази миллии тестии назди Президенти Тољикистон;

- Савзалї Љаъфаров – Муовини якуми директори Маркази миллии тестии назди Президенти Тољикистон; - Шариф Самї – Директори муассисаи давлатии Мудирияти минтаќаи зериобшавандаи нерўгоњи Роѓун; - Файзалї Мирзоалиев – Муовини директори генералии Корхонаи воњиди давлатии Тољиксуѓурта; - Мирзосафар Назриев – Директори Маркази њамоњангсозии лоињањо оид ба таљдид ва рушди инфраструктураи иљтимої; - Нуъмон Абдуљабборов – Котиби Шўрои машваратии назди Президенти Љумњурии Тољикистон оид ба бењсозии фазои сармоягузорї. Њамчунин Рамил Нодиров, Њасан Раљабзода, Шарифљон Њакимзода ва Мењрї Ѓуломшоева дар бахшњои ёрдамчиёни Президенти Тољикистон ва Амирљон Убайдуллоев, Барно Саидвалиева, Файзиддин Сайфуллоев, Ќањор Ойматов, Гулизор Расулова, Муњаммад Њабибов, Адњамљон Мирсаидов ва Нодир Мирзоев ба вазифањои роњбарї дар сохторњои навтаъсиси Дастгоњи иљроияи Президенти Тољикистон таъин карда шуданд.

Маркази тестї пулакї шуд Маркази миллии тестии Тољикистон эълон намудааст, ки барои хизматрасонї аз довталабон пул хоњад гирифт. Тавре аз ин Марказ иттилоъ доданд, ќимати хизматрасонии имтињонњои дохилшавї рўзи 25 феврал муайян гардидааст ва он 150 сомониро ташкил медињад. Њоло барои сабти номи

довталабони муассисањои тањсилоти олии касбии љумњурї дар 11 шањру ноњияи кишвар 20 нуќтаи баќайдгирї, аз љумла, дар шањри Душанбе ва ноњияњои тобеи љумњурї 7 нуќта, дар вилояти Суѓд 6 нуќта, дар вилояти Хатлон 6 нуќта ва дар Бадахшон 1 нуќта таъсис дода шудааст. Ќарор аст, ки сабти довталабон аз 1 март оѓоз шуда, то нимањои моњи апрел идома меёбад.

Иќдоми Ўзбекистон баъд аз «Майдон» Дар пайи ноамнињои Украина тадбири амниятї дар шањри Тошканд, пойтахти Узбекистон пурзўр карда шудааст. Расонаи хабарии “УзНюз” аз афзоиши шумораи кормадони њифзи њуќуќи узбек дар кўчаву хиёбонњои Тошканд хабар дода, навиштааст, «аз рўзи 19 феврал ба ин сў дар кучањо кормандони зиёди милиса ва мошинњои њомили сарбозон ба чашм мехурад». Ба гуфтаи ин расона, дар љойњое, ки ќаблан як корманди милиса меистод, њоло 3-4 нафарї њузур доранд. Дар роњњои пойтахти Узбекистон дидбонгоњњои ило-

вагї бо њузури кормандони милиса ва БДА ташкил шуда, тамоми мошинњоро аз назар мегузаронанд. Инчунин дар кўчаву хиёбонњои Тошканд мошинњои сиёњшишаеро низ дидан мумкин аст, ки дар он одамони сару либоси ѓайринизомї дошта савор буда, дар даст ратсия доранд. Расонаи УзНюз менависад, ки одатан дар Узбекистон њангоми таљлили санаи махсусе, аз љумла Иди Ќурбон ё Наврўз тадобири амниятї пурзўр карда мешавад. Вале ба навиштаи он, афзоиши шумораи кормандони низомию амниятии дар кўчањои Тошкандро метавон ба њодисањои охири Украина иртибот дошта бошад.

Жириновский Тољикистонро вилояти Русия карданист Владимир Жириновский бегоњи 23-юми феврал, зимни баромадаш тариќи шабакаи телевизионии «Россия 24» ба њаводиси Украина дахл карда, таъкид намуд, ки он ба сифати округи Малорусия ва Осиёи Миёна низ ба сифати округ ба тобеияти Русия дароварда шаванд. Жириновский таъкид намуд, ки тамоми аќаллиятњоро дар замони Љанги Бузурги Ватанї русњо наљот доданд: “Халќи рус дар љабњаи пеши љанг ќањрамонї мекарданд ва дигар халќњо асосан ба таъминот дар аќибгоњ машѓул буданд.” Ў ба масоили Осиёи Марказї низ дахл карда, гуфт

кишварњое чун Тољикистон, Узбекистон, Ќирѓизистон, Ќазоќистон ва Туркманистонро мо худамон фикр карда сохтем: “Бояд округи Осиёи Марказї бо марказаш дар Верний, ки њозир номи бегона, Алматоро дорад, дар њайати Русия ташкил карда шавад.” Њоло Ќазоќистон нисбати ин гуфтањои Жириновский ба Маскав нота ирсол намудааст. Ќаблан ба як гуфтаи ин масхарабози сиёсї Душанбе низ нотаи эътирозї фиристода буд. Он ваќт њукумадорони рус гуфта буданд, ки гуфтањои Жириновский нуктаи назари шахсии вай аст. Аммо ин «назар шахсї» аљаб аст, ки њамеша аз телевизиони расмї садо медињад…


5

суњбати рўз

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон

нашрияи бењтарин

3

ва мушкилоти ВАО аз нигоњи «Зеркало»

Мусоњибаи хабарнигори «Тољикистон» бо Ќањрамон Баќозода, роњбари Маркази тањќиќоти иљтимоии «Зеркало» дар арафаи Рўзи матбуоти тољик. - Маркази тањќиќоти иљтимоии «Зеркало» худаш чї гуна сохтор аст ва он чї вазифањоро иљро мекунад? -Маркази тањќиќотии «Зеркало» муддати 14 сол мешавад, ки фаъолият дорад. Њадаф аз ташкили он таъмин намудани сохторњои давлативу ѓайридавлатї, байналмилалї ва мањаллї бо ахбороти сањењу санљидашуда аст , ки ба рушди минбаъади онњо мусоидат менамояд. Онњое, ки мехоњанд корхона ё ташкилоташон рушд ёбад ва ниёз ба фикру андешаи мардум доранд, бо мо њамкорї намуда, назари воќеии мардумро мефањманд ва ба ин восита мо фаъолияташонро љоннок мегардонем. Ба ин восита онњо ахбороти зиёдеро дастрас менамоянд ва дар фаъолияти минбаъдаи кориашон истифода мебаранд. -Шумо кадом намуди ахборро дар назар доред ва мављудияти марказ то кадом андоза воќеан ба пешрафти корхонањо мусоидат мекунад? -Масалан, як корхонаи тиљоратї корро оѓоз карда, намедонад, ки назари мардум ба хизматрасонии онњо чї гуна аст, кадом ќишри љомеа аз хизматрасонии онњо ниёз доранд ва мизољ нисбати он ташкилот чї андеша дорад. Агар дар ёд дошта бошед, замони пеш дар аксарияти ташикилоту идорањои давлатї ва ѓайри давлатї китоби махсуси арзу шикоят ва пешнињодњо буд. Имрўз он ќариб ки аз байн рафтааст ва касе ба он эътибор намедињад. Мардум њам ваќти худро барои пур кардани он сарф намекунанд. Њоло бошад, ин холигиро марказњои пурсишњои сотсиологї пур карда истоданд. Ваќте ки мо дар бораи кори ягон ташкилот миёни мардум пурсиш мегузаронем,натиљаи маълумотро ба масъулини ширкатњо месупорем. Онњо омўхта, камбудињои худро ислоњ менамоянд ва сифати корро бењтар мекунанд. Дар ин сурат се љониб: мизољ, ташкилоти хизматрасон ва давлат аз њисоби супоридани андоз фоида мебинанд. -Пас метавонед корхонањоеро номбар кунед, ки баъди гузаронидани тадќиќотњои «Зеркало» сифати корашон бењтар шуда бошад? -Ростї, ман онњоро ном ба ном гуфта наметавонам. Зеро дар ин љо махфияти ахборот

нигоњ дошта мешавад. Аммо гуфта метавонам, ки ширкатњои мобилї, ширкатњои мањсулоти сўзишворї ва бонкњо аз пурсишњои гузаронидаи мо самаранок истифода мебаранд. Ин боиси рушди бонкњо ва афзудани филиалњо дар минтаќањои Тољикистон шуда истодааст. Мо чандин намуди гузаронидани пурсишњоро дорем. Яке аз онњо ин истифодабарандагони махфї мебошад. Кормандони мо аз рўйи методологияи махсус ба филиалњои бонки тадќиќотї рафта, муносибату рафтори корманди бонк ва мизољро мушоњида мекунанд ва ба саволњо љавоб пайдо менамоянд. Сипас, он пурсишњоро муќоиса карда, ба њамон корхона пешнињод мекунем. Он ваќт маълум мекунем, ки кадом бонк фаъолияташ бењтар аст. -Барои матбуот њам пурсишњоро доир мекунед? -Бале, дар фаъолияти матбуот мо пурсишњои рейтингиро доир мекунем. Яъне чї ќадар одам рўзнома мехонад, чї ќадар одам радио гўш мекунад ва ё ТВ тамошо мекунад. Хулоса, онњое, ки ВАО –ро истифода мебаранд, чї пешнињодот доранд. Масалан мо муайян кардем, ки имрўз аз нисф зиёди сокинони љумњурї ба антеннањои моњворавї гузаштаанд. Оё онњо шабакањои телевизиони дохилиро тамошо мекунанд ё не? Албатта, кам, бештар каналњои хориљиро тамошо мекунанд. -Оё Шумо маълумотеро дар даст доред, ки кадом шабакањои мо бештар тамошобин доранд ва рейтингашон дар кам сатњ аст? -Њоло дар ин бора ахбороти нав надорем. Одатан, аз рўйи пурсишњое, ки мо гузаронидем, ќисми зиёди ањолї барномањои Шабакаи аввал ва баъдан ТВ «Сафина»-ро тамошо мекунанд. -Синну сол низ дар ваќти пурсиш ба назар гирифта мешавад? -Албатта. -Соли гузашта дар асоси назарсанљии коршиносони маркази Шумо рейтинги як гурўњ нашрияњо муайян гардид. Мегуфтед, ки ин пурсиш асосан миёни кадом ќишри љомеа сурат гирифт? - Ин пурсиши телефонї буд, ки миёни 900 нафар дар охири соли 2013 гузаронида шуд. Он аз рўйи методи тасодуфии интихоби мусоњиб сурат гирифт. Маќсад аз гузаронидани ин пурсиш он буд, ки дар байни ањолии љумњурї муайян намоем, ки то кадом андоза матбуоти моро мехонанд ва фикру андешаашон нисбати ВАО чист.

Мо тамоми раќамњои телефонро якљоя карда, сипас аз рўйи тартиб раќамњоро интихоб мекунем. Баъдан, оператони мо дар шакли пурсиши шумо кадом рўзномањоро мехонед? Кадомаш бештар фоидаовар аст? Пурсиш мегузаронанд. Њамсуњбатњои мо љавобњои гуногун медоданд. Натиљаи њамин буд, ки нашрияи «Оила» - њафтавори дўстдоштатарин ва «Рекламная газета» - нашрияи муфидтарин, «Азия плюс» аз нигоњи экспертњо рўзномаи сол эътироф гардиданд. - Аз нигоњи Шумо панљгонаи бењтарин миёни нашрияњои сиёсї кадомњоанд? - Албатта, барои ин лозим аст, ки тадќиќоти махсус гузаронида шавад. Вале аз нигоњи ман, пурсишњое, ки ќаблан сурат гирифта буданд, ба панљгонаи бењтарин нашрињои «Азия плюс», «Тољикистон», «Нигоњ», «Миллат» ва «Фараж» дохил мешаванд. -Чанде пеш Шўрои ВАО зимни гузаронидани мониторинг рўзномањоро ба гурўњњо таќсим кард. Ин боиси бањси доманадоре миёни кормандони рўзномањо ва раиси Шўро гардид. Назари Шумо сари ин масъала њамчун роњбари як созмони тадќиќотї чист? -Бе гузаронидаи табаќабандии Шўрои ВАО хонанда аллакай дар бораи ин ё он рўзнома ва муњтавояш маълумот дорад. Аз дидгоњи худаш бањо дода, рўзномаро барои худ интихоб мекунад. Аммо тарзи гурўњбандиро Шўро дигаргуна кард. Гап дар бораи он меравад, ки Шўрои ВАО ин мониторингро бо кадом маќсад доир кард ва аз ин чї мехост, маълум нест. Бояд гуфт, ки рўзнома баробари расонидани иттилоот ба мардум, њамчунин метавонанд, ки обеъекти тањќиќот бошанд. На танњо рўзномањо, ташкилотњои шахсї, давлатї, ањолиро њам табаќабандї мекунанд. Аз ин набояд хафа шуд. Шўрои ВАО фаќат дар интихоби номгузорї ба хатогї роњ дод. Мисли як латифа. Ваќте ки подшоњ таъбири хобашро мепурсад, аз ду таъбиргў ду хел љавоб мешунавад. Шоњ сари яктояшро мебурранд ва дигарашро вазир интихоб мекунад. Њарчанд, ки љавоб мазмунан як хел буд, вале бо ду тарз пешнињод гардид. Љангљоле, ки њоло сар заду ба нофањмињо овард, агар гурўњбандиро дигар хел мекарданд, шояд ба ин њолат омада намерасид. Масалан, гурўњи а, б, в ва ѓайра карда, њар кадомро шарњ медоданд, бењтар мебуд. Бояд аввал Шўрои ВАО мониторинги гузаронидаро ба

муассисони ВАО дар алоњидагї пешнињод мекард ва баъд аз мутолиа њамроњашон суњбат карда, фикру андешањояшонро мегирифт. Мо њам зимни тадќиќотњо ба ин њолатњо дучор омадаем. Аз мо њам хафа мешуданд. Акнун њолате, ки ба Шўрои ВАО рух дод, ба мо дарс шуд. Дар оянда пеш аз гузаронидани тадќиќот лоињаи онро ба масъулини обекти тадќиќотї ирсол карда, пешнињодоти онњоро ба инобат мегирем. -Ба назари коршиносон, имрўз теъдоди созмонњои хориљї дар Тољикистон афзуда, њадафашон ба даст овардани маблаѓ аст. Кормандони бештари ин созмонњо аз 1 то 3 нафар буда, бо њаводиси рўз яктарафа бањогузорї мекунанд.

Назари Шумо чист? - Ин љо масъала чуќуртар аст. Њар як созмон вазифаи худро иљро мекунад. Он мисли бозор аст, ки интихоб дар ин љо озод ва бо хоњиши худ аст. Рўзномањои мо имрўз пурќувват шуда истодаанд. Ваќте ки рўзномаеро барои ин ё он маводи интиќодиаш ба суд медињанд, онњо командаи худро боќувват мекунанд. Коршиносон ва њуќуќшиносони боќувватро ба худ љалб мекунанд. Масалан, дар кишварњои пешрафта маводро аз назари шуъбањои махсус ва коршиносони њукуќии соњањои гуногун мегузаронанд ва сипас барои чоп медињанд. Ин ба хотири зарар нарасондан ба рўзнома мебошад. Мусоњиб: Усмон Рањимзода, «Тољикистон»

Маълумотномаи «Тољикистон» Ќањрамон Баќозода, Директори Маркази тањќиќоти сотсиологии «Зеркало». Аз соли 1999 инљониб ба тањќиќоти сотсиологии њирфаї машѓул аст. Њоло кори илмии номзадии худро тањти унвони «Наќши ВАО-и Тољикистон дар таъминоти ахборотии бозори мењнат» ба итмом расонида истодааст.Мутахассис оид ба масоили Васоити ахбори умум мебошад.


4

ѓайбдон

Тољикистон

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Турсуной Зокирова:

Як поям дар Маскав, як поям дар ќайроќќум

Аммо ин нобоварї дар рафти наздикшавии даври финалии лоиња, ки дар он Турсуной ѓолибият ба даст овард, барњам хўрд. Аз њамон лањза Турсуной Зокирова, зодаи шањри Ќайроќќуми Тољикистонро њама чун ѓайбдон ва дорои ќобилияти ѓайримуќаррарии экстрансенсї мешиносанд. Дар бораи кору њолатњои ѓайримуќаррарии фаъолияташ мо дар љойи кори ў ба ном «Маркази равоншиносї, усулњои анъанавии солимгардонї ва тибби амалї»-и дар шањри Маскав суњбат оростем. - Ваќте ки мардум ба ќобилияти ѓайриодии Шумо боварї пайдо кард, чандсола будед? - Ман он ваќт аллакай 24 сол доштам. Дар љисми ман бемории саратони ѓадуди шириро дарёфт карданд. Аммо ман аз табибон пештар дарак ёфтам - кафи дастам месўхт. Ростї, кафи дастам њамеша гарм аст, кадом ќуввае дорад. - Чанде пеш як китобе навиштед, дар кадом мавзўъ аст? - Дар он хонандагон маслињат ва дастурњои омодакунии обљўшњои растанињои доругиро барои табобати беморињои гуногун пайдо карда метавонанд. - Фањмидам, ки Шумо омодаи нашри китоби дуюмро доред? - Аслан китоби дуюм аллакай таёр аст, аммо он маљмўи якчанд нафар муаллифон - экстрасенсњо, азљумла бо иштироки ман таълиф шудааст. Аммо дар муњлатњои наздик наќша дорам китоби худамро нашр кунам: алњол онро навишта истодаам. Дар он низ, мисли китоби аввала, маљмўи маслињатњо ва дастурњо хоњанд буд. Аслан китоби нахустинро ољилї навишта будем. Дуюмаш бошад зањмати зиёдтарро талаб мекунад, зеро мехоњам, ки дар он маълумоти зиёдтарро пешнињод намоям. - То даме, ки шуморо интизор мешудам, ба ман гуфтанд, ки ба назди шумо бо мушки-

лоти безуриётї мурољиат менамоянд. - Бале, барои њамин гуфтан мехоњам, ки ѓайр аз наберањои худ боз наберањои зиёде дорам. Сабабњои безуриётї гуногун буда метавонанд: шояд љоду истифода шуда бошад, ё духтурон ташхиси дуруст гузошта натавонистанд. Одамоне буданд, ки тамоми љањонро сайр карданд, аммо аз њељ куљо кўмаки амалиро надиданд. Шояд тасодуф бошад, аммо алњол одамони номбурда фарзанд доранд. Умуман, ин кори ихлос ба Оллоњ ва муъљизањои ўст. - Шахсан Шумо бемории саратонро ѓолиб шудед. Оё одамоне бо беморињои вазнин мурољиат мекунанд, онњоро муолиља мекунед? - Ин ќабил одамон мурољиат мекунанд. Аммо табобати онњо бароям мушкил аст, зеро ин бароям сарбории зиёдеро меорад ва ќувваи шадидро талаб мекунад. Дар таи чањор-панљ соли охир, яъне аз ваќти ба итмом расидани лоиња («Битва экстрасенсов» - ташрењи муњаррир), зиёда аз 30 кг хароб шудам. Њамаи ин аз сарфи барзиёдии ќувва аст. Бинобар ин, ман китоберо нашр кардам, ки одамон тибќи маслињатњои пешнињодшуда бемориашонро мустаќилона паси сар кунанд. Як мисол аз маслињатњои дар китоб пешнињодшуда: агар бемор дар марњилаи аввалини бемории саратон ќарор дошта бошад, бояд аз њиссиётњои манфї, пурхўрї, зиёд хўрдани гўшт ва ќанд худдорї намояд. Ногуфта намонад, ки истеъмоли гўшти хук на танњо ба ањли мусалмон, балки ба намояндагони динњои дигар низ манъ аст. Он метавонад ба пайдошавии беморињои саратон ва коњиши асаб расонад. - Дар Ватан шумо касеро ќабул намекунед. Чаро? - Њоло ќабул намекунам. Пештар одамони зиёде љамъ мешуданд. Аммо чї тавр онњоро ќабул кунам? Охир он љо манзили зисту зиндагиам аст. Ман он љо истироњат мекунам, мењмонњоро ќабул менамоям. Ман мефањмам, ки одамон аз рўйи ноилољї ба назди ман меоянд, аммо маро њам фањмидан зарур аст. Агар боре ќабул кунам, навбати одамон беохир мешавад. Пештар ќабул мекардам ва боре шуда буд, ки навбати одамони интизор, аз зиёд

буданаш роњи мошингардро баста буд. - Яъне ин яке аз шартњои ањднома набуда, балки ќарори шахсии Шумо аст? - Бале, ин ќарори ман аст,

8

ки шахсан ќабулаш кардам. Аз тарафи дигар, алњол дар он љо утоќи кориам омода шудааст. Ва њамаи ��урољиаткунандагон аллакай суроѓаи ќабулгоњи маро медонанд. Ѓайр аз

Куштори сардори СИЗО-и Кўлоб Умар ќаюмов чї ангеза дошт?

Намедонам

10%

Мањбус ќасос гирифт

30%

9

ин, дар зодгоњам - Ќайроќќум ман инчунин маркази равоншиносиро ифтитоњ менамоям. Њам дар шањри Маскав, њам дар зодгоњам, фаъолият менамоям.

Пурсишномаи њафтаномаи «Тољикистон» ва сомонаи «pressa.tj»

Камерањои назоратї ришвахўрии кормандони БДА-ро аз байн мебардоранд?

Фармоишї буд 70%

Ў соли 2008 њангоме, ки дар лоињаи «Битва экстрасенсов»-и шабакаи ТНТ иштирок кард, машњур гардид. Корди меросиаш аксарияти иштирокчиёни барномаро ба тањлука меафканд, аммо њељ кадоме аз онњо гумон њам намекард, ки аз дасти ин зани тољик чизе меояд.

a) Порахўрї то андозае кам мешавад. б) Кам намекунад, зеро аллакай њиллаи камерањоро ёфтанд. в) Намедонам. Эзоњ:

Хонандагони азиз, назари худро оид ба пурсишномаи пешнињодшуда тавассути сомонаи www.pressa.tj баён намоед.


мавзўи рўз

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон

Њисобкунакњои кортї

5

ба мардум зарар меорад ё манфиат?

Ширкати «Барќи тољик» насби њисобгиракњои кортиро ба роњ монд, ки мувофиќи он барќ дигар нася дода нашуда, маблаѓи он пешпардохт мешавад. Љорї намудани насби њисобгиракњои кортї барои муштариён чї сабукињо меорад? Дар ин мавзуъ суњбате доштем бо сардори Хадамоти робита бо љомеаи ШСХК «Барќи тољик» Нозир Ёдгорї . -Њисобгиракњои барќї, ки пардохти онњо тавассути корт сурат мегиранд чи гунаанд ва барои чї љорї карда мешаванд? – То давраи Истиќлолият дар Тољикистон њисобкунакњои барќии индуксионї буданд. Вобаста ба пешрафти технология дар соњаи гидроэнергетика њисобкунакњои элекронї рўйи кор омад. Дар худи шањри Душанбе айни њол зиёда аз 160 000 њисобгиракњои электронї, ки њассосияти баланд доранд, насб карда шудаанд. Ин лоињаро њам Њукумати ЉумњурииТољикистон ва њам Бонки умумиљањонї маблаѓгузорї мекунанд. Бо мурури замон љойи ин њисобкунакњоро техникаи навин, яъне њисобгиракњои кортї иваз намуда истодааст. Гузаштан ба њисобгиракњои

кортї ин талаби айём аст. Ин раванд чун барномаи пилотї дар баъзе манотиќи кишвар алаккай амалї гашта истодааст. Соли дуюм аст, ки насби онњо идома дорад. То имрўз дар як ќатор минтаќањои љумњурї, аз љумла, дар ноњияи Рудакї, Сарбанд, Кўлоб, Вањдат ба миќдори кам њам бошад, њисобгиракњои кортї насб гардидаанд. Барои аз ин хизматрасонии њисобгиракњои кортї истифода

намудан, муштариро лозим аст, ки маблаѓи барќ пешпардохт гардад. Ин маблаѓ дар кортњои онњо ворид карда шуда, аз ин њисоб ќувваи барќ ба онњо интиќол дода мешавад. Дар њолати кам мондани барќ, мисли телефонњои мобилї, садо медињад, ки пардохт кардан лозим аст. Дар њолати пурра ба ин хизматрасонї гузаштани ањолии љумњурї дигар ниёз ба рекламањои сарфакорона истифода

бурдани нерўи барќ намемонад. Инчунин назорати нозирони барќ, ки барои њисобкунакњо хизмат мерасонданд, лозим намешавад. Вале барои то ин дараљаи хизматрасонї расидан маблаѓњои зиёд лозим аст. – Чуноне ќайд кардед, барои амалї кардани ин тарзи хизматрасонї маблаѓи зиёд лозим аст. – Барои пурра гузаштани ањолї ба хизматрасонии кортї таќрибан 40 миллион доллар маблаѓ лозим аст. Вобаста ба шароиту имкониятњо мо ба њамин намуди хизматрасонї гузашта истодаем. Дар љое, ки чунин њисобкунакњо насб шудаанд, исрофи бењудаи нерўи барќ дида намешавад. Мардум дар тамоми фасли сол ба ќувваи барќ таъмин мешаванд. –То имрўз чї ќадар аз ин дастгоњњо ба љумњурї ворид шудааст ва чанд дарсади он насб шудааст? – Аз рўйи наќша то имрўз 50 дарсади он иљро шудааст. Дар ноњияњои Рўдакї, Вањдат ва шањрњои Сарбанду Кўлоб бояд то 20 000 адад њисобгиракњо насб карда шаванд. – Аз ин иќдоми пешгирифта муштариён розианд ва умуман аз насби онњо чи манфиате ба даст меояд? – Ин дастгоњ пешгирикунандаи роњњои ѓайриќонунї

НОБ-и «Артуч»

истифодабарии ќувваи барќ аст. Зеро ба њамагон маълум аст, ки ќисме аз ањолї барои пурра напардохтани ќувваи барќ баъзе корњое анљом медињанд, ки бар зарари љомеа мебошад. Корњои ба истилоњ «барќдуздї»-ро њангоми гузаронидани рейдњо ва тафтиши корњои назоратї аз тарафи нозирони барќ дастгир мекунанд. Инчунин мо дар идора телефони боварї дорем, ки њангоми шубња кардан худи шањрвандон ба мо хабар медињанд. Бисёре аз мардум аз ин иќдом норозианд, зеро баъди насби ин дастгоњ ягон роњи барќдуздї вуљуд дошта наметавонад. Ин барои сарфаи ќувваи барќ ва дар оянда тамоми сол ба барќ таъмин кардани ањолї хеле мусоидат мекунад. -Њангоми ба роњ мондани ин хизматрасонї муштариён дар куљо метавонанд маблаѓњои барќро пардохт кунанд? –Аз рўйи барномаи пилотї дар куљое, ки њисобкунакњо насб мегарданд, дар њамон шуъбаи фурўши барќ љойи махсуси пешпардохти њаќќи нерўи барќ ташкил карда мешавад. Муштариён метавонанд дар њамон љойи муайяншуда маблаѓро пешпардохт намоянд. М.ДАВЛАТОВА, «Тољикистон»

чї тавр масъулин њангоми ќабули иншоот ба чашми халќу давлат хок пошиданд Артуч аз дурдасттарин дењањои ноњияи Панљакент аст. Дар ин дења пойгоњи куњгардии «Артуч» (Алплагер «Артуч») љойгир мебошад. Њар сол ба ин љо хориљиёни зиёде барои тамошои манзарањои зебову фатњи ќуллањои яхпуши «Чимтарга» меоянд. Ањолии дењоти Артучу Мадовра ва Яккахона барои аз бунбасти энергетикї рањо ёфтан, бо дастгирии Њукумати љумњурї пайи бунёди нерўгоњи хурде дар њавзаи дарёи Уреч камари њиммат бастанд. Соли 2004 лоињаи нерўгоњ дар њозира НИИ «Нурофар» тарњрезї шуд ва сохтмони бинои он дар андак муддат аз тарафи Артели сохтмонии «Суѓд» омодаи ќабули таљњизот гашт. Таљњизотро аз ЗАО «ИНТЭП»-и СанктПетербург Ширкати «Барќи Тољик» харидорї намуд. Соли 2006 мутахассисе аз заводи мазкур барои васли таљњизот ба Артуч омад. Аз рўйи наќли

шоњидон устои петербургї баробари шиносої бо иншооти нерўгоњ якчанд нуќсон ошкор намуд ва барои васли таљњизот розї нашуд. Ў огоњ намуд, ки агар ин норасоињоро бартараф накунед, фардо ќуввае, ки интизоред, ин нерўгоњ истењсол намекунад. Аз љумла, тањкурсие, ки таљњизот болои он бояд шинад, ноњамвор аст ва аз новае, ки об меояд, рост бояд бошад. Баъди якшаба мењмондории тољикї устои рус рўзи дигар пайи васли таљњизот шуд. Байни устову масъулин чї созише шуд, дар як шаб онњо медонанду худояшон. Ин нерўгоњ бояд 500 квт соат ќувваи барќ истењсол мекард, аммо то њол њатто дар тобистон (об зиёд аст) касе надидааст, ки ин ќадар барќ истењсол шуда бошад. Баъди чанд муддат нерўгоњ ба кор оѓоз намуд (дар ибтидо 460 квт истењсол мекард) ва хурсандии мардумро бо ќалам тасвир кардан номумкин аст. Аммо чї мегўед, ки баъди расо як моњ нерўгоњ худ аз худ аз кор

монд. Баъдтар маълум шуд, ки «Барќи Тољик» аз заводе, ки таљњизотро харидорї намудааст, 65 њазор доллар ќарздор мебошад. Танњо бо гузашти 2 сол, соли 2008 баъди пардохти ќарз аз тарафи «Барќи Тољик» моњи декабр ин нерўгоњ расман аз ќабули давлатї, ки дар он намояндаи «Барќи Тољик»-у дигар масъулини дахолатдор ширкат доштанд, гузашт. Гўё нуќсоне дар иншоот ба назар намерасиду љавобгўйї талабот буд. Дар фасли сармо торафт об кам мешуду истењсоли барќ њам. Дар њамин шабу рўз ин нерўгоњ ќудрати танњо 90 квт соат истењсол карданро дораду халос. Хулоса, хурсандии мардум дер давом накард. Ба фикри ин љониб огоњии мутахассиси рус асос доштааст. Баъдтар иллатро дар оби кам дониста мардуми баномуси ин дењот бо ќувваи худ обанборе бунёд намуданд, ки он низ боиси њалли мушкилот нашуд. Аз соли 2006 то имрўз агар кори нерўгоњро њисоб кунем, як соли

пурра њам намешавад, чунки як моњ кор кунад боз 2-3 моњ корношоям аст, мегўянд шоњидон. Дар ин муддат- аз соли 2008 (декабр) то имрўз зиёда аз 20 маротиба танњо подшипник корношоям шуду иваз намудаанд, (мутахассисони Шабакањои барќи Панчакент) ки арзиши нусхаи аслиаш 2000 доллари ИМА аст. Ба фикрам ноњамвор гуфтани майдоне, ки таљњизот болои он хоб аст (ба гуфти устое, ки аз завод омада буд) бесабаб набудааст. Дар ибтидо инро аз хунукназарии барќчиёне, ки онљо навбатдорї мекунанд медонистанд, аммо баъдтар аён гашт, ки айб дар сохтмони нерўгоњ аст. Ман барои рушанї андохтан ба гуфтањои дар боло зикршуда ба идораи Шабакањои Барќи Панљакент тариќи телефонї мурољиат кардам. Мутахассиси ин идора гуфтањои болоро инкор накарду илољи корро дар бунёди боз як нерўгоњ дар мавзеи «Рўйи Об» медонад. Ба гуфтаи ў агар аз оби новаи ка-

нали «Артуч», ки аз ин мавзеъ мегузарад, истифода кунанд, имконияти дар зимистон истењсоли 250 квт соат нерўи барќро пайдо мекунанд. Шояд гуфтаи ин нафар дуруст бошаду бо бунёди як нерўгоњи дигар ањолии (зиёда аз 1000 хољагї) ин гўшаи куњистони диёрамон чор фасли сол аз ќувваи барќи худї таъмин гарданд. Дар ин чанд сол агар нерўгоњ пайваста кор мекард, аллакай харољоташро мепўшонду фоидаовар мешуд. Бигзор масъулине, ки дар ќабули нерўгоњи «Артуч» имзои муборакашонро гузошта буданд, виљдонашон азоб дињад. Шояд «Барќи Тољик» пайи ислоњи камбудињо шаваду он ќадар маблаѓе, ки давлат дар ин нерўгоњ ба харљ дод, зери љанги фаромўшиву хунукназарии масъулин намонад. Албатта, дар оянда низ мо ин масъаларо пайгирї мекунему аз таќдири минбаъдаи ин нерўгоњи бенерў хонандаи азизро огоњ месозем. Абдушафеъ Њамроњзода, вилояти Суѓд


6 Тољикистон

нигоњи дигар

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Президент фирор намуд оќибати Украина чї хоњад буд?

Таќсимоти УкраинаШарќ куљо мераваду Ѓарб куљо?

Ќабркани СССР акнун насињат мекунад…

Рўзномаи «Die Welt», Олмон Мавзўи муњими рўзнома чунин аст: «Назорати њукумати Украина болои минтаќа фурў меравад». Рўзнома менависад, охирин бор президенти Украина Виктор Янукович ва роњбарони мухолифин Виталий Кличко, Арсений Яценюк ва Олег Тягнибок вобаста ба ислоњоти муштараки ќонуни асосии Украина гуфтугў намуданд. Дар ин маврид Елена Лукаш вазири додгустари Украина изњор намудааст, љонибњо ба хулосае омаданд, ки ќонуни авфро ќабул намоянд. Њамчунин як тасмими сиёсї барои бекор намудани ќонунњои 16 январ ќабул шуда гирифта шуд. Ин њодиса дар њоле ба вуќўъ пайваст, ки миёни эътирозгарон ва полиси Киев тавофуќи оташбас ба даст омада буд. Њоло Янукович зимоми њукуматдориро ба њоли худ партофта, рў ба гурез нињодааст. Акнун Украинаро роњбари парлумон-Верховная Рада то замони интихоботи президентї, ки 25 май эълон шудааст, идора хоњад кард. Рўзнома менависад, тавре маълум аст, Украина дорои сарзамини густурда буда, ин кишварро ба бузургтарин давлат дар Аврупо табдил медињад. Аммо он ба украинзабонњоѓарб ва марказ- ва русзабонњо – шарќ ва љануб таксим шудааст, ки дар натиља ин кишварро дар замонњои хуб њам идора кардан душвор аст. Мудирияти њаррўзаи ин кишварро роњбарони 27 минтаќаи Украина идора мекунанд. Рўзнома менависад, ки дар натиљаи интихоботи мањаллии моњи октябри соли 2010 њизби миллигарои ифротии «Озодї» бо 30 дарсади раъй дар минтаќањои Ѓарби Украина ба монанди Тернопол, Лвов, Ивано-Франковск пирўзи ба даст оварданд, дар ин замон «Њизби минтаќа»-и Янукович танњо 10 дарсад раъй ба даст оварда буд. Новобаста ба ин, Ѓарби Украина аз замони оѓози тазоњурот дар моњи ноябри соли гузашта, ки аз рад кардани Янукович ба имзои созиш, ки Украинаро ба ИА назидик месохт ва бастани як ќатор тавофуќ бо Русия, ором буд. Пас аз ин њазорњо эътирозгарон аз ќисмати ѓарбї ва маркази Украина рўзњои якшанбе ба Киев барои дастгирии мухолифини зидди Янукович ба майдони Истиќлол љамъ меомаданд. Рўзнома иттилоъ медињад, ки тибќи назарсанљињо ќисмати зиёди тазоњуротгарони рўзи якшанбе ба пойтахт аз минтаќањо љамъ мешуданд. Ќаблан ќисмати ѓарбии Украина дар намоишњои

Рўзномаи «Time», Амрико Мавзўи муњими рўзнома чунин аст: «Таљовуз дар Украина: Оё Русия ва Ѓарб онро боздошта метавонанд?» Рўзнома менависад: Михаил Горбачов, собиќ роњбари ИШ дар номаи кушодаи худ ба президенти ИМА ва Русия навиштааст: «Имрўз Украина мушкилоти умумї шудааст. Нооромї дар пойтахти ин кишвар, ки тайи њафтаи равон миёни полис ва мухолифин идома дорад, на танњо барои Украина ва њамсоягонаш, балки барои Аврупо ва тамоми чањон хатар эљод мекунад». Аммо суоли аслї ин аст, ки оё метавонанд њамсоягони Украина барои њалли бўњрон кўмак намоянд? Интихоби Ѓарб њоло мањдуд аст. Ќисми зиёди таъсире, ки ИА ќаблан болои Украина дошт, моњи ноябр, замоне ки Янукович аз созишномаи иттињод бо Аврупо даст кашид, аз байн рафт. Ин сабаби эътироз бар зидди низоми ў ва айдоркунињо аз љониби ѓарб гардид. Русия дар муќобил, акнун таъсире бештари болои Украина дорад. Пас аз он ки президенти Украина аз иттињод бо аврупо даст кашид, Маскав ба кўмаки ў њаракат кард. Владимир Путин президенти Русия ба Украина 15 млрд доллар кўмаки молї расонд ва ин барои рањоии хукумати Украина аз варшикастагї кифоя буд. Њамин тавр, Маскав пурра метавонад болои Украина фишор биёрад ва бо тањдиди нарасонидани кўмаки навбатї маљбур созад, ки нооромињо хотима ёбанд. Аммо ин њолат рух намедињад. Мавќеи расмии Кремл, ки намояндаи Путин баён кард, бар онанд, ки Русия ба сиёсати дохилии Украина дахолат кардани нест, аќќалан ошкоро. Горбачев дар номааш пешнињод мекунад, ки Ѓарб ва Русия дар якљоягї амал кунанд ва Украинаро аз буњрон наљот дињанд, бе чунин њамкорї «он метавонад ба фалокат расонад». Ў дуруст мегўяд, менависад рўзнома. Янукович мавќеияташро дар Украина аз даст медињад. Тазоњурот дигар шањрњои Украинаро низ фаро гирифтааст ва назорати маќомоти амниятї суст мегардад. Вазъияти Украинаро рўзномаи «Ведимости» дуруст бањо додааст. «Муноќиша барои Украина бемаънї ва бенатиља аст, ки аз љониби Русия ва Ѓарб беш аз ду дањсола давом дорад. Он акнун ба давраи нињоии худ расидааст».

сулњомез ширкат доштанд, аммо амалњои таљовузкорона тайи њафтаи равон дар минтаќа низ таѓирот ба вуљуд овард. Рўзнома менависад, аввалин такягоњ барои мухолифин Лвов гардид. 23 январ њазорњо нафар дар назди бинои маъмурият љамъ омада тазоњурот карданд ва њамон замон губернатори шањр Алег Салоро, ки Янукович таъин карда буд, ба истеъфо маљбур сохтанд. Баъдан онњо Житомир ва Черкассро њарчанд бо полис заду хурди сахт сурат гирифт, забт намуданд. Дар ин њол, яке аз тазоњургарон мегўяд, ки Янукович гуфт, ки мо аз кўчањо равем. Мо њамин корро кардем. Ў њамчунин изњор намуд, ки ишѓоли маъмуриятњо аз он хотир, ки барои иштирокдорони тазоњуроти Майдон гурезгоњ лозим аст. Рўзнома менависад, дар замоне ки полиси Украина њукумат, парлумон ва маъмурияти президенро њимоя мекунанд, биноњои калидии вазоратњо, Бонки миллии Украина ва «Нафтогази Украина» ќариб, ки бе муњофиз мемонад. Дар суоле, ки чаро тазоњургарон биноњои стратегиро ишѓол намекунанд, яке аз тазоњургарон гуфт: «Барои он ки ба мо чунин фармон дода нашудааст».

Мољарои Украина дарди сари Амрикост ё Русия Рўзномаи «The Guardian», Бритная Мавзўи муњими рўзнома: «Магар Украина-ин мушкилотест, ки бояд ИМА њал кунад?» Тавре рўзнома менависад, њафтаи гузашта дар Кумитаи Сенат оид ба муносибатњои байналмилалї љаласае вобаста ба буњрони Украина баргузор гашт. Виктория Нуланд муовини ВКХ оид ба Аврупо ва Авруосиё изњор намуд, ки таваљљуњи кумита ба вазъияти Украина на ба он хотир шарт аст, ки «ин кишвар дар маркази Аврупо љойгир аст», балки ба он хотир низ, ки «Украина шарики муњим ва асосии ИМА» мебошад. Нуланд гуфт, ки аз замони пошхўрии Иттињо-

ди Шўравї дар моњи декабри соли 1991 ИМА беш аз 5 млрд доллар барои кўмак ба Украина сарф кардааст ва 815 млни он ба тањвили барномањо барои дастгирии шањрвандон, њукуќи инсон, њукмронии бовиљдонона ва мустањкам намудани ќонун дар Украина равона шуда буд. Рўзнома менависад, ки агар ба гуфтањои Нуланд таваљљуњ намої, ба як чанд мулоњмзањои бањсбарангез метавон бархўрд: - Дар задухўрди Майдон, ки то њол идома дорад, дар харита хоњишњои ИМА гузошта шудааст. - Бе кўмаки моливу маънавї аз љониби ИМА мухолифони Украина шояд ба ягон муваффаќияте даст нахоњанд ёфт. - Русия ањдшиканона амал кард, ки ба њукумати Украина кўмаки зиёдтари молї нисбат ба ИА гузошт. - Тазоњургарони Майдон аз номи тамоми мардуми Украина амал мекунанд, ќисме, ки мехоњад Украина ба ИА ворид шавад. - Натиљаи буњрони кунуни ба рушди Русия ба оянда таъсир мегузорад: агар Украина ояндаи аврупоиро интихоб намояд, рўзе Русия низ аз рўйи ин намуна амал мекунад. Њукумати Обама ба Русия дар СУС норозигї баён намуд. Онњо гуфтанд: «Украина – ин кишвари нињоят муњим аст ва баромадан аз ин буњрон метавонад ба сиёсати дохилии Русия таъсир гузорад. Рўзнома менависад, аммо на дар саволи сенаторњо ва на дар љавоби маърўзачиён дар бораи он ки шояд Амрико на бояд ба сиёсати як кишваре, ки дар гўшаи дигари олам љой дорад, дахолат намояд, чизе набуд. Њамчунин касе ёдовар нашуд, ки дар Украина миёни ѓарбгароён дар шањрњои калон мисли Киеву Лвов ва русгароён дар љанубу шарќи кишвар тафовути калоне њаст, ногуфта аз он ки Русия, Украина ва Белуруссия њамрешаву њамтаъриханд ва оѓози худро аз Русияи Киевии асри IX медонанд.

Маълумотномаи Љорљ Абела Љорљ Абела сиёсатмадори Малта ва аз 4 апрели соли 2009 президенти ин кишвар ба шумор меравад. Љорљ Абела 22 апрели соли 1948 дар оилаи коргар ба дунё омадааст.

Пас аз хатми донишгоњи Малта аз соли 1975 Љорљ Абел њамчун њуќуќшинос фаъолият мекард. Ў беш аз 30 сол таљрибаи шахсии њуќуќи машѓул шудааст. Дар замони фаъолияташ ў якчанд корхонањову созмонњоро машварат додааст. Дар солњои 1982-1992 ў президенти Анљумани футболи Малта буд ва дар рушди зерсохтњои варзиш хизмати зиёде кардааст. Баъдан Љорљ муовини раиси Њизби коргар дар масъалањои њизбї таъин шуд. Соли 1996 баъд аз пирўзии њизб дар интихоботи парлумонї ў мушовири сарвазир Алфред Санта гардид. Дар вазифа танњо ним сол фаъолият карда, баъд аз нофахмињо бо сарвазир ба истеъфо рафт ва ба назарияи њуќуќии шахсї машѓул шуд. Љорљ Абела дар соли 2008 дар интихоботи роњбари њизби коргар иштирок намуд ва бо 34 дарсади раъй љойи дуюмро ишѓол кард. Солим 2009 парлумони Малта Љорљ Абеларо президенти нави ин кишвар иентихоб кард. Дар њоле, ки њизби њукмрон њизби консервативии Милли Малта ба шумор мерафт, ин аввалин њодисае буд, ки президент аз мухолифин интихоб гардид. Ба ѓайр аз ин ду њизб дар Малта њизби дигар амал намекунад. Тањияи Б.НОЗИРДУХТ

Масъули сањифа Барнои Нозирдухт. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: barno@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


иќтисод

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Виќори доллар

Раќси рубл ва танга. Чї њол дорї сомонї?

Доллар чун марди тањамтан устувор ва бовиќор ба пеш ќадам мезанад. Пешпеши он асъорњои дигар, ба мисли рубл ва танга, ки соњибмулкони он бо кишвари мо робитаи устувори иќтисодї ва пулї доранд, ба раќс даромаданд. Њарчанд насими ин «бањор» кўшиши ба майдони раќс кашидани сомониро кард, «Бонки Миллї»-ро Тољикистон пеши роњи ќомат хам кардану ба раќс даромадани рублро гирифт.

Виќори доллар ва омилњои он Њафтаи гузашта ќурби як доллар нисбат ба сомонї 4 сомониву 93 дирам (фурўш) ва 4 сомониву 95 дирам (харид) буд. Аммо бо ин нарх долларро аз дўконњои саррофии пойтахт харидан ѓайри имкон буд. Бозор новобаста ба чорањои маъмурї талаботи худро пеш мегузошт. Нархи $ 1 ба 5-5,1 сомонї расид. Соњибони дўконњои саррофї иброз медоранд, ки айни замон миќдори доллар камчин буда, хоњишмандон метавонанд, ки танњо бо нархи гаронтар онро пайдо кунанд. Як нафар аз соњибони нуќтаи саррофї гуфт, ки доллар надорад ва сабаби набудани онро чунин шарњ дод: «Чанд рўз пеш нархи доллар ба панљ сомонї расида буд. Бонки миллї ба њар нуќта, аз љумла, ба мо 3 њазор доллар бо нархи 4 сомониву 93 дирам фурўхтанду гуфтанд онро бо нархи 4 сомониву 95 дирами фурўшем. Мо аз субњ ин миќдор долларо аллакай фурўхта тамом кардем». Њамсуњбати мо афзуд, ки дар чанд рўзи охир бинобар зиёд шудани талабот ба доллар нархи он њам боло рафт. Ба таъкиди ў, афзоиши талабот ба кушода шудани роњ ба Чин пас аз боришоти зиёд вобастагї дорад ва соњибкорон аз бозор доллари зиёд харида, ба хотири ворид кардани мол ба Тољикистон озими ин кишвар мешаванд. Аслан, мањсулоти бозори дохилии мо аз хориљи кишвар оварда мешавад. Барои њамин мардум пулашонро фавран ба доллар табдил дода, аз хориља барои тиљорат мањсулот меоранд. Агар мањсулоти мо ватанї бошад, зарурат ба иваз кардани пул намемонад. Нурулло Соњи-

www.pressa.tj

Тољикистон вобастаи бозори беруна аст. Мањсулоти воридотї нисбат ба содиротї зиёдтар мебошад.

бов, сокини шањри Душанбе дар ин робита мегўяд: «Њама чиз ќимат мешавад. Соњибкорон мегўянд, ки борашонро бо доллар мехаранд. Бор аз дасти дањ тољир њам гузарад, билохира онро ягон шањрванди одї мехарад. Яъне љабрро боз њамон халќи камбаѓал мебинад». Коршиносон мегўянд, ки бозори Тољикистон вобастаи бозори беруна аст. Мањсулоти воридотї нисбат ба содиротї зиёдтар мебошад. Ин њам омили асосии болоравии ќурби доллар дар кишвар мегардад.

Бонки миллї чї мегўяд? Бањром Шарифов, иќтисодшинос мегўяд, ки гароншавии доллар нисбат ба сомонї бо далелњои зерин аст: «Воридоти асъори хориљї ба кишвар, бинобар арзон шудани нархи алюминий, кам шудани истењсоли он, поин рафтани нархи пахта дар бозори љањонї ва зиёд шудани гардиши савдои хориљї. Ин

омилњо талаботро ба доллар бештар мекунад». Зимнан, бархе аз коршиносон бар он аќидаанд, ки љањиши ќурби доллар њамчунин ба поин рафтани арзиши рубли русї ва тангаи Ќазоќистон низ вобаста аст, ки дувумї якбора 19 дарсади ќурбашро аз даст додааст. Аммо масъулони Бонки миллї мегўянд, ки ин тањаввулот дар хориљ ба Тољикистон таъсири зиёде надорад ва љое барои нигаронї нест. Абдуѓаффор Ќурбонов, сухангўйи Бонки миллї гуфт: «Ин бозор аст, вобаста ба талабот ќурби асъори хориљї болову поин меравад. Њар сол одатан дар моњи январу феврал ќурбњо каме болову поин мераванд ва барои безобита шудан асосе нест. Дар маљмўъ, аз соли гузашта ќурби доллар нисбат ба сомонї дар атрофи 4 сомониву 94-95 дирам ќарор дорад».

Сояи Русия дар болои иќтисодиёти Тољикистон? Назари коршинос Исмоил Талбаков вобаста ба поин рафтани рубли русї дигар аст: «Чанд рўз мешавад, ки ќурби рубли русї дар бозори асъори Тољикистон тамоюли пастравї дорад. Албатта, ин поинравии рубли русї дар бозори асъори мо бетаъсир буда наметавонад. Чунки, пули русї дар ќиболи дигар асъори хориљї дар иќтисодиёти Тољикистон наќши асосї дорад. Рубли Русия баробари дар иќтисодиёти гардиши озод доштан, инчунин бисёр корхонањои муштарак ва объектњое њастанд, ки сохтмони онњо аз љониби

Русия анљом ёфта истодааст. Чизи аз њама муњим -ин маблаѓи муњољирони тољик аст, њамасола тариќи бонкњои кишвар ворид мешаванд. Дар Тољикистон болоравии доллар нисбати рубли русї ва паст шудани ќурби рубли русї, ки он ба 1,38-39 баробар шудааст ва инро дар дањсоли охир ман ёд надорам. Тањлил ва мушоњидањои охир бозгўйи онанд, ки пули Русия нисбат ба доллар ќадраш паст шуда истодааст. Ин омил дар бозори муомилоти мо таъсири худро мерасонад. Албатта, ин дар навбати аввал ба мањсулоти истеъмолї ва маводи сўхте, ки аз Русия ворид мешавад, метавонад таъсир расонад. Ба ин хотир, бояд низоми бонкдорї фаъолтар бошад ва фарќияти болоравиро дар љумњурї назорат кунад. Њамчунин бонкњои мо тавассути расонањо мардумро њушдор дињанд, ки дар паст шудани рубли русї нисбати доллар инро ба сомонї оварда начаспонанд. Зеро ин овозањо ба ќурби сомонї таъсири зиёд мерасонад». Ба назари коршиносон њодисаи охир собит намуд, ки пули миллии мо, чун пули миллии дигар давлатњо аз нигоњи бехатарї чандон таъмин нест. Кам будани мањсулоти ватанї ва афзоиши воридоти моли хориљї дар бозори кишвар боиси боло рафтани ќадри доллар гаштааст. Њамчунин иќтисодиёти мо вобастаи маблаѓгузории хориљї аст. Њоло болоравии долларро њама фурўшандагони бозорњо аз помидорфурўш сар карда, то дигар мањсулоти вайроншаванда, савдои худро боздоштанду нархро баланд кардаанд. Усмон Рањимзода, «Тољикистон»

7 «Мигом»-ро дар Тољикистон ќатъ карданд

Тољикистон

Бонкњои тиљоратии Тољикистон аз фаъолият бо низоми интиќоли маблаѓњои пулии «Мигом», ки муассисаш ЉСП «Европейский трастовый банк» -и Русия мебошад, пурра даст кашиданд. Санаи 11-уми феврали соли равон тибќи Фармони Бонки марказии Русия, иљозатномаи Ташкилоти ќарзии Љамъияти сањомии пўшидаи «Европейский трастовый банк»-и ш. Москва, ки барои иљрои амалиётњои бонкї ба вай дода шуда буд, бозхонд карда шуд. Тавре дар Бонки миллии Тољикистон (БМТ) зикр карданд, БМТ дар кутоњтарин фурсат оиди ба вукуъ омадани ин кор ташкилотњои ќарзии љумњуриро хабардор намуд ва онњоро муваззаф кард, ки љињати пешгирии интиќоли минбаъдаи маблаѓњои муњољирони мењнатї тавассути ТЌ ЉСП «ЕВРОТРАСТ чорањои заруриро андешанд. Бино ба маълумоти васоити ахбори умуми Русия, айни замон дар бозори интиќоли маблаѓњои пулии Русия низоми «Золотая корона» (таќрибан 60дарсад) пешсаф буда, Контакт ва Western Union ќариб 20фоизи њиссаи ин бозорро ишѓол менамоянд. Низомњои «Юнистрим» ва «Лидер» дар сафњои охир љойгиранд. «Дар Тољикистон бо низоми «Мигом» 14 ташкилоти ќарзї сарукор дошта, онњо сариваќт дар бораи вазъ атрофи бонки «Евротраст» ва пайдо шудани мушкилот дар робита ба интиќоли мабалѓњои пулии муњољирон тариќи низоми «Мигом» огоњ карда шуданд», - иброз доштанд дар БМТ.

Баќияи пасандозњо 19,9 дарсад зиёд шуд

Баќияи пасандозњо дар ќаламрави љумњурї дар моњи январи соли љорї нисбат ба њамин давраи соли ќаблї 19,9 фоиз зиёд шуда, 5 миллиону 639, 7 сомониро ташкил дод. Тавре ки аз хадамоти матбуоти Бонки миллии Тољикистон хабар доданд, тањлили моњи январ нишон дод, ки таркиби баќияи њаљми пасандозњо аз 34,5 фоиз (1 миллион 945,2 сомонї) пасандозњои шахсони њуќуќї ва 65,5 фоиз (3 миллиону 694,5 сомонї) пасандозњои шахсони воќеї иборат мебошад. Дар ин давра пасандозњои шахсони воќеї назар ба ин санаи соли гузашта 23,8 фоиз афзуданд. Фоизњои миёнавазни пасандозњо дар моњи январи соли равон бо пули миллї 15,92 фоиз ва бо асъори хориљї 12,06 фоизи солонаро ташкил намуд.

Масъули сањифа Усмон Ниёзов. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: rahimzoda@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


њуќуќ

8 Тољикистон

Пароканда лашкар чаро тољикони «афѓон» муттањид нестанд?

Тавре ки дар шумораи гузашатаи њафтанома гуфта будем, пас аз хиёнати Горбачёв ва парокандашавии Иттињоди Шўравї таќдири собиќ љанговароне, ки тўли ќариб дањ сол дар кишвари бегона љангида буданд, ба ранги дигар сурат гирифт. Акнун ин љанговарон дар кишварњои гуногун мезистанд ва њељ иртиботе бо њам надоштанд. Мутаассифона, таќдири аз њама душвортарин насиби «афѓон»-њои тољик шуд. Онњо пас аз оѓози љанги шањрвандї дар кишвари мо дар ду сангари ба њам муќобил ќарор гирифтанд. Њарду љониб кўшиш мекард, ки аз таљрибаи љангии ин љанговарон истифода барад. Дар оѓози майдоншинињо нафароне њам аз байни ин љанговарон пайдо шуданд, ки ордену медалњои худро оварда дар пояи њайкали Ленин, дар маркази Душанбе партофтанд ва изњор намуданд, ки онњоро њукумати Шўравї маљбуран барои куштани њамзабонони худ ба Афѓонистон фиристода буд. Аммо гурўњи дигар бар он аќида буданд, ки ин љанговарон фармони Ватани худро иљро карданд ва дар ќатори дигар миллатњо ќарзи интернатсионалии худро ба љо оварданд. Шояд оѓози људоии имрўзаи ин љанговарон њам идомаи њамон аќида бошад. Натиљаи ин људої буд, ки дар љанги шањрвандї аз њарду љониб њам дар байни «афѓон»њо ќурбонињо буданд. Аммо саволи асосї ин аст, ки чаро мардуми љангдида ва то андозае таљрибанок ба гирдоби ин мољаро ѓўтиданд ва магар онњо наметавонистанд сади роњи ин љанг шаванд? Албатта, сари ин масъала аз нигоњи имрўзаи љомеа бањо додан душвор аст, вале мо мисолњое оварда метавонем, ки ин љанговарон то андозае метвонистанд садди роњи худкушии миллат шаванд. Ба ёд орем њодисањои бањманмоњи соли 1990-ро. Он ваќт аллакай дар рўзи дуюми

ин њодисањо љанговарони башардўст (иборае, ки дўсташ намедорам) ситоди худро дар шањри Душанбе ташкил намуда, барои ба эътидол овардани вазъ ба њукумати ваќт кўмак мерасонданд. Бо мошинњои худ аз фурўдгоњи Душанбе мардумеро, ки баъд аз њодисањои Душанбе нисбати таќдири наздикони худ хавотир шуда, ба ин љо меомаданд, ба гўшањои гуногуни пойтахт мебурданд. Зеро он шабу рўз наќлиёти љамъиятї фалаљ гардида буд ва на њар кас љуръати ба кўча баромадан мекард. Ин љанговарон дар банди дасти худ нишонии махсус баста, бо љавононе, ки дар мољарои бањманмоњ шарик буданд, суњбатњо мекарданд ва онњоро аз оќибати ин мољаро њушдор медоданд. Он ваќт наќши «афѓонњо» дар ором намудани вазъ хеле назаррас буд. Мутаассифона, чунин амали савобро минбаъд на дар тўли љанги шањрвандї ва на баъд аз он мушоњида накардем ва карахтї то имрўз идома дорад. Зеро баъд аз ин љанги тањмилї онњо аз њам људо шуданд. .. Дар бораи наќши љанговарони «афѓон»-и тољик дар љанги Шўравї алайњи муљоњидони афѓон мо борњо навишта будем ва бори дигар таъкидан мегўем, ки онњо дар ин љанг рисолати хизматї, шањрвандї ва мили худро иљро карда буданд. Аввалан, як ќисмати умдаи ин гурўњро кормандони Вазорати корњои дохилї, кормандони Хадамоти махсус (КГБ-и онваќта), хизматчиёни њарбї ташкил менамуданд, ки онњо фармони роњбарони худро иљро мекарданд. Онњое, ки аз ин гурўњ аз сафари хизматї ба Афѓонистон саркашї менамуданд, аллакай ба шикастани ќасами њарбї гунањгор дониста мешуданд. Яъне, гунањгор намудани ин гурўњ, ки гўё ба куштани њаммиллатони худ рафта бошанд, ин як навъ худсафедкунї ва ё бадномкунии ин љанговарони воќеан њам масъулиятшинос аз љониби онњоест, ки дар ваќташ аз тарс худашон ба бо

сад бањона фармонро дар мавриди ширкат дар љанг иљро накарда буданд. Гурўњи дигар, афсарони тољики ба Афѓонистон фиристода шударо бо он гунањгор мекунанд, ки гўё онњо «барои «Волга» рафта бошанд. Ин гунањгоркунињоро њоло њам баъзан шунида, кас ба нофањмї ва ё худро ба нодонї задани айбљўён њайрон мемонад. Аввалан, моњонаи аксари ин афсарони љангї (ман мушовирони њарбиро дар назар надорам) дар тўли ду соли хизмат дар ин кишвар њаргиз ба харидани мошини «Волга» намерасид. Дигар ин, ки аксаран моњонаи калонро он ваќт дар Афѓонистон мушовирон ва мутахассисони мулкї (гражданские специалисты) мегирифтанд, ки онњоро наметавон љанговарони дар амалиётњои њарбї ширкаткунанда номид. Њарчанд он ваќт дар ин кишвар фарќи байни њарбиён ва мулкињо он ќадар калон набуд ва мутахассисони мулкии Шўравї њам наметавонистанд беяроќ гарданд. Хатар дар њама љо ба љони онњо њам тањдид мекард. Њукумати Шўравї бо њамаи камбудињояш, ки имрўз мегўянд, метавонист шањрвандони худро дар хориља њимоя кунад ва барои дифоъ аз ин гурўњи мутахассисони мулкї, ки дар он љо фабрика месохтанд, НОБ бунёд мекарданд, табибу муаллим буданд ва ё дар љамъоварии њосил ба афѓонњо кўмак мерасонданд, њимояи доимї аз њуљуми мухолифинро таъмин намояд. Борњо шудааст, ки моразведкачиёни ГРУ (Главное Разведовательное Управлении Генерального Штаба ВС СССР)-ро низ ба ин кор љалб намуданд ва боре ман њам як гурўњ муаллимони Техникуми нафткоркунии Мазори Шарифро бо як Калашников ва ду норинљак аз ин шањр то бандари Њайратон дар автобус оварда расонида будам. Рости гап, њоло њам чењрањои бо хавотир ба ду тарафи роњ, ки аз он љо њар лањза метавонист садои шиллики автомат баро-

Суди шањри Хуљанд 2 нафар аз мардикоронеро, ки дар куштори устоди Донишгоњи давлатии Хуљанд Мунирхон Хољаеви 49-сола гумонбар дониста мешуданд, ба муњлати 14-солї равона мањбас кард.

(Давом дорад) А.АЊМАДЗОДА, «Тољикистон»

Дар ноњияи Спитамени вилояти Суѓд љасади бе љони Б.О.-и 16-соларо наздиконаш аз оѓилхонаи манзили истиќоматиашон пайдо кардаанд.

баъд аз садама бї Давлатова њамроњ бо Нурмуњаммад Ахмедов ва Шариф Абдуллоев -- ду муовини раиси Њисор аз маркази ноњия ба самти Душанбе барои иштирок дар љаласа њаракат мекарданд. Вале дар роњ Ахмедов аз уњдаи идораи воситаи наќлиёт набаромада, бо мошини тамѓаи “Опел” бар-

хўрд. Валиљон Табаров, сардори ШКД-и Њисор, иброз дошт, ки ин садама бо мошини шахсии худи муовинони раиси ноњияи Њисор (“Хундай”) рух дода, дар пайи он як нафар – Исматулло Холови 69-сола, ки савори мошини “Опел” будааст, њалок гардидааст. Вай илова кард,

Мањкумияти ду мардикор барои ќатли устод

яд, нигарони муаллимазанњои рус ва ду муаллими солдидаро аз ёдам намебарорам. Он ваќт мунаќќидони имрўза куљо буданд, ки онњоро барои «волгакоркунї» гунањгор мекунанд? Ман љонибдори он њастам, ки мутахассисони ѓайрињарбиеро њам, ки он ваќт дар Афѓонистон кор мекарданд, чун љанговар эътироф кунанд ва барояшон имтиёз муќаррар намоянд. Њарчанд имтиёзи худи љанговарон низ имрўз танњо ба ном вуљуд дорад. Дар љанги Афѓонистон сарбозони тољик наќши бузурге доштанд ва ин наќш бо он фарќ мекард, ки ба аќидаи мунаќќидон иборат аз тољиккушї не, балки аз њимояи њаммиллатон ва њимоя аз онњое, буд, ки ба чунин кор ниёз доштанд. Шумо интихобан љанговареро аз «афѓонњо»-и тољик пурсед, ки оё њолате шудааст донистани забони ин миллат ба вай, ба гурўњи вай ва ё ба ягон афѓоне аз мардуми беяроќи ин кишвар кўмак карда бошад. Боварї дорам, ки онњо чандин хотирањоро дар ин бора наќл хоњанд кард, ки мањз тољик будани эшон барои рафъи нофањмие кўмак кардааст ва ё ба зинда мондани афѓони бегуноње ва ё сарбози русе сабаб гардидааст. Тавре, ки як донишманди тољик гуфта буд, дар ин љанг наќши тољикон тавре буд, ки наќши тоторњо дар давраи Инќилоби Октябр дар кишварњои Осиёи Марказї. Онњо бо донистани забону расму русум ва дини ин мардум баъзан коре мекарданд, ки як полк аз уњдаи иљрои он баромада наметавонист. Мутаассифона, ин љанговарон, ки дар замири худ њам дарду доѓи љангро дар кишвари бегона ва њам љигархуниро дар љанги дохилї љой дода буданд, имрўз дар гўшаи фаромўшї ќарор доранд ва тавре ки дар боло гуфтем, бештар бо айби худашон. Чї тавр? Ба ин савол боз њам «Тољикистон» љавоб хоњад гуфт…

Даргузашти Холбї Давлатова Холбї Давлатова,яке аз масъулони њукумати ноњияи Њисор, ки дар садамаи 15 феврали соли љорї љароњат бардошта буд, рўзи шанбе даргузашт. Ин садамаи маргбор дар њоле сурат гирифта, ки Хол-

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

парванда аз рўйи ин њодиса дар дасти онњост, вале ќатъиян гуфтани гунањкор феълан барваќт аст. Баъди марги Холбї Давлатова шумораи фавтидагони ин садама ба ду нафар расид. Давлатова соли 2007 факултаи журналистикаи Донишгоњи миллии Тољикистонро хатм карда буд.

19 феврали соли равон суд Исроил Ќодиров - сокини ноњияи Восеъ ва Асанбек Давлатмамадов - сокини ноњияи Роштќалъаи Бадахшон, ки њамчун мардикор дар мањаллаи «Гулистон»-и шањри Хуљанд кор мекарданд, аз озодї мањрум намуд. Гуфта мешавад, онњо барои ќатли устоди ДДХ ба номи академик Бобољон Ѓафуров Мунирхон Хољаев, ки њамзамон, мудири кафедраи љуѓрофияи ин донишгоњро бар уњда дошт, тибќи моддањои 110 ва 249-и Кодекси љиної айбдор дониста шудаанд. «Ин ду мардикор ба устоди Донишгоњ, ки аз мањаллаи «Гулистон»-и шањри Хуљанд мегузашт, њамла намуда, ўро берањмона зери зарбу лат мегиранд ва телефони мобилии тамѓаи «Nokia»-ро бо 90 сомонї пул рабуда, ба самти ноњияи Исфара мегурезанд. Дар натиљаи зарари бардошта Мунирхон Хољаев дар мањалли њодиса ба њалокат мерасад ва маќомоти дахлдор бо изи гарм ин ду мардикорро дастгир менамояд»,- афзуд манбаъ. Мунирхон Хољаеви 49-сола мудири кафедраи љуѓрофияи ДДХ ба номи академик Бобољон Ѓафуров, шоми 4 декабри соли гузашта, дар пайи латту кўб љон бохта, љасади ў субњи 5 декабр дар яке аз истгоњњои мањаллаи «Гулистон»-и шањри Хуљанд ёфт шуда буд.

Худкушии духтар дар оѓилхона

Гуфта мешавад, ин духтарак дар њељ куљо кору тањсил намекардааст ва зимнан, барои муайян кардани сабабњои худкушї тафтишот шурўъ гаштааст. Давоми соли 2013 дар ќаламрави вилояти Суѓд 281 нафар, аз љумла, 128 зан ва 153 мард, даст ба худкушї задаанд, ки нисбат ба соли 2012-ум 12 њолат ё 4,2% камтар мебошад.

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек ИззатбекИдиев. Идиев.Мо Моинтизори интизоримавод маводва вапешнињодоти пешнињодотишумоем! шумоем! E-mail: E-mail:izzatbek@pressa.tj izzatbek@pressa.tj••Шўъбаи Шуъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


ќонун ва љомеа

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Худо, пулчинакњоро инсоф дињад!

Тољикистон

9

ПУРСЕД, ПОСУХ МЕДИњЕМ! Ба саволњои Шумо њуќуќшиноси идораи њафтаномаи «Тољикистон» Эњсон Ќодиров посух мегўяд. Шумо метавонед дилхоњ саволњои њуќуќии бамиёномадаи худро ба почтаи электронии мазкур minbari.hukukshinos@mail.ru ироа намуда, дар шумораи ояндаи њафтанома посухи онњоро мутолиа намоед.

Пулчинаки автобус ба наздам омада гуфт: муаллим, мебахшед ва бигўед, ки чаро роњкирои автобусњо њархела аст? Масалан, роњкирои автобуси хатсайри №8 1 сомонию 20 дирам, вале роњкирои автобуси № 3 60 (шаст) дирам аст. Намешавад, ки роњкироњо як хел бошанд. Ба ў гуфтам: Сабаби 1 сомонию 20 дирам будани роњкирои автобуси хатсайри № 8 дар фосилаи роњ мебошад. Гапатон дуруст аст, муаллим, лекин њамин 20 дирамро њељ кас намедињад. Як сомонї медињанду халос. Охир, ман ин камомадро аз кадом њисоб пур кунам? Оё медонед, ки ќаблан роњкиро 20 дирам буд, якбора гирифтанду онро дањ маротиба зиёд карданд. Маошњоро 20 фоиз зиёд мекунанду «Табари мардум тањкундагияш аз санг» гўён нарху наво ва роњкироњоро ба андозаи аз инсоф берун баланд мебардоранд. Гуфтањои пулчинак њаќиќат доранд. Њар муассиса мехоњад аз њисоби кисаи мардум мушкилоташонро њал намоянд. Мардумро ѓорат кардан кори аз њама осон аст, зеро маќомоте нест, ки манфиатњои онњоро њимоя намояд. Масалан, њамин сол КВД « Обу корези Душанбе» нархи хизматрасонии обро боз баланд бардошт, њол он ки мардум мехоњанд, ки њу-

кумат истифодаи обро бепул кунад, зеро аз нигоњи захирањои об љумњурии мо яке аз љойњои намоёнро ишѓол менамояд. КВД « Обу корези Душанбе» њељ зарурате надошт, ки нархи хизматрасонии обро баланд бардорад, зеро аз сабаби арзон шудани нархи газу бензин харољотњои хизматрасонии ин муассиса хеле поён рафт. Агар он фоизи ќиматкардаи нархи обро ба 5 миллион ањолї зарб занем, маблаѓи њангуфте хоњад шуд, ки бо ин маблаѓ метавон корхонаи нав сохт. Масалан, КВД « Обу корези Душанбе» дар ихтиёри худ пулчинакњои (контролёр) зиёди маошхўр дорад, ки аз мардум пули об меѓундоранд. Намешавад, ки теъдоди онњо

ихтисор карда шавад? Охир мо дар асри 21 кору зиндагї дорем-ку! Мардумро бояд одат кунонем, ки худашон рафта пули истифодаи обро супоранд. Пулчинакњо дар бисёр њолат хизмати хирсона мекунанд. Чунончї, онњо аз соњибмулкони манзил мепурсанд: дар оилаатон чанд нафаред? Љавоб медињанд, ки 5 нафар. Хуб,-мегўяд пулчинак, ба ман «чойпулї» дињед, ман ба љойи 5 нафар 2 нафар менависам. Соњибмулк «чойпулї» медињед, њам ў розї ва њам пулчинак, лекин дар асл аз ин амал давлат зарар мебинад. Ана, манбаи маблаѓ дар куљост? Салоњиддин Фатњуллоев

Ба таваљљуњи Прокурори Генералии Љумњурии Тољикистон Салимзода Шерхони Одина

Дар сурати оштї шудани љабрдида бо гунањгор парванда ќатъ мешавад? САВОЛ: Бародарамро, бо моддаи 112 –и Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон мањкум намуданд, љабрдида оиди созиши оштї шудан бо бародарам розї гаштааст. Дар ин сурат суд инро ба инобат мегирад, оё мумкин аст, ки ўро озод кунанд? С.Шамолов, ш.Душанбе Бале, имконияти озод шудани бародаратон дар ин сурат мављуд аст. Љинояте, ки бародари Шумо содир кардааст бо моддаи 112 Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон яъне, ќасдан расонидани зарари сабук ба саломатӣ мутобиќи Кодекси мурофиавии љиноятии Љумњурии Тољикистон вобаста ба хусусият ва дараҷаи вазнинии ҷинояти содиршуда бо тартиби хусусӣ баррасї карда мешавад. Дар ќисми 2 ,моддаи 24, Кодекси Мурофиавии љиноятии Љумњурии Тољикистон, парванда оид ба ҷинояти дар моддаи 112, Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинишуда парвандаи айбдоркунии хусусӣ эътироф гардида, бо аризаи шахси аз ҷиноят ҷабрдида, намояндаи қонунии ў оѓоз карда мешавад ва пешбурди парванда дар ҳолати оштӣ шудани ў бо айбдоршаванда қатъ карда мешавад.

Мањрум ва мањдуд аз озодї чї маъно дорад?

Аблање аз бом афтад…

САВОЛ: Фарќияти мањрум ва мањдуд кардани шахсро аз озодї шарњ дињед? Донишљўйи бахши иќтисод Камолов Ф.

тайёр мешавад, гўед ман маблаѓро омода кунам. Посух гуфтам, ки љараёни ин амал чї гуна аст, чї ќадар маблаѓ мешавад аз Кумитаи заминсозї пурсед. Аммо Беков Азиз танњо як љумларо такрор мекард: Њамаи корњоро худатон бинед, чї ќадар маблаѓ мешавад, ман њозир кунам. Ман ягон касро намешиносам. Мо њам аз одам шудаем, хизмат мекунем. (Њоло фањмидам, ки чї гуна аз одам шудаву чї гуна хизматеро бањри ман ба роњ мондааст). -Ба ман ягон хизмат даркор нест, њар чї аз дастам ояд, кўмак мекунам, чї ќадаре, кидар ноњия пешравї шавад, обрўйи мо аз њамон аст,- фањмонидам ба ў . Дар сабтњои телефоние, ки дар дасти кормандони Агентии назорати молиявї ва коррупсия дар вилояти Суѓд ба ман шуна-

Мутобиќи Кодекси Љиноятии Љумњурии Тољикистон мањрум ва мањдуд кардани шахс аз озодї ба намудњои љазои љиноятї дохил мешавад. Њамзамон дар кодекси мазкур мафњуми љазо омадааст: Ҷазо чораи маҷбуркунии давлатие мебошад, ки бо ҳукми суд таъин карда мешавад. Он нисбати шахсе, ки дар содир намудани ҷиноят гунаҳгор эътироф шудааст татбиқ гардида, аз маҳрум ё маҳдуд кардани ҳуқуқу озодиҳои шахс, ки дар ҳамин Кодекс пешбинӣ гардидаанд, иборат мебошад. 1) Маҳдуд кардани озодӣ, яъне нигоҳ доштани маҳкумшуда дар муассисаҳои махсус бидуни ҷудо кардан аз ҷамъият дар шароити татбиқи назорат аз болои он ба муҳлати аз як то панҷ сол мебошад. 2) Маҳрум сохтан аз озодӣ аз ҷудо кардани шахси маҳкумшуда аз ҷамъият бо роҳи дар колонияҳои ислоҳи сукунат, дар колонияҳои ислоҳи низомашон умумӣ, пурзўр, сахт, махсус ё дар маҳбас ҷо кардани ў иборат аст. Шахсони ба маҳрум сохтан аз озодӣ маҳкумшудагоне, ки дар лаҳзаи баровардани ҳукм ба синни ҳаждаҳсолагӣ нарасидаанд, дар колонияҳои тарбиявии дорои низоми умумӣ ё пурзўр бо тартиби муқаррарнамудаи фасли панҷуми Қисми умумии ҳамин Кодекс ҷо карда мешаванд.

Моњњои март ё апрели соли 2013 буд. Ба њуљраи кориам раиси хољагии дењќонии «Акбархон», АХД «Сомониён»-и ноњия Акбархон Бобољонов њамроњи як марди лоѓари кепкадор, ки худро Азизмуаррифї намуд, ворид шуданд. Баъди вохўрї тасмими худро баённамуданд. Яъне, нияти бунёди њавзи моњидорї доштаанд. Аниќтараш Бобољонов Акбархон афзуд, ки Беков Азиз мехоњад дар заминњои хољагии мо њавзи моњидорї бунёд кунад. Фањмонидам, ки бо ќарори раиси ноњия метавонед соњиби Сертификати истифодаи њуќуќи њавзи моњидорї гардед. Аз њамон лањза Беков Азиз аз ман танњо як суол мекард: - Њаминњуљљат дар чї ќадар маблаѓ

вониданду алњол намедонам вуљуд доранд ё не, суоли матрањ чунин буд: - Чї ќадар маблаѓ мешавад? Њатто дар њамон сабти телефонї низ гуфтаам, ки шумо ин масъаларо монеду тарзи сохтани њавз, аз куљо дастрас шудани тухми моњиро омўхта бароед, ки пагоњ натиљаи кор маълум шавад. Ин инсони бадандеш њељ домани маро рањо намекард. Њадафи нопокаш ва касоне, ки дар паси парда меистанд, - беобрўй кардани хизматчии давлатї, вакили Маљлиси вакилони халќи ноњияи Мастчоњ аз ЊХДТ, адиб ва узви ИНТ Њасан Боќї. Фањмонидам,ки бо Бобољонов Акбархон раиси хољагии «Акбархон», ки аввали сол бо ман вохўрда, ин масъаларо дар миён гузошта буданд, мурољиат кунад. (Давомаш дар сањ.12)

Масъули гўша Эњсон ќодиров. E-mail: minbari.hukukshinos@mail.ru


10 Тољикистон

тандурустї

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Бино будан мехоњам, падар

нўшидани араќ ва кашидани нос фарзандро нобино мекунад «Бани одам аъзои якдигаранд»,- гуфтааст шайх Саъдї. Ваќте аз бемор будани нафаре хабардор мешавї, бетараф буда наметавонї. Ин гуфтањоро наќли яке аз модароне, ки аз бемории фарзандаш шикоят мекард, тасдиќ мекунад. Пас аз бемории зуком дар чашми чапи писарчаам холчаи сурхе пайдо шуд. Аз гуфти писарчаам он ба биноии ў халал намерасонду дард њам намекард, гуфт Шањло Абдуллоева. Њар касе, ки ўро медид, тавсияи ба назди домулло бурдану даму дуохонї карданро медод, ба наќлаш идома дод ў. Рўзњои охир калоншавии сурхии чашми писарамро мушоњида карда, дар охир ба духтури чашм мурољиат кардем. Духтури чашм баробари дидан, моро ба назди духтури саратоншинос фиристод. Аз натиљаи ташхиси саратоншиносон тарс дорам. Оё ин беморї табобатшаванда аст? Ба хотири маълумоти бештар гирифтан суњбате доир намудем бо ягона духтури саратоншиносї чашми кўдакон Лола Мањмудова, корманди Муассисаи давлатии Маркази илмии саратоншиносии Љумњурии Тољикистон . -Шумо ягона мутахассиси ин соња њастед, ки 28 сол боз дар ин марказ фаъолият доред. Чаро то имрўз ягон нафаре љуръати аз худ кардани ин шохаи тибро накарданд? Мушкилї дар чист? - Мушкил дар он аст, ки донишгоњњо курсњои махсуси тайёр намудани чунин табибонро надоранд. Ин ихтисоси хеле мањдуд мебошад. Њатто дар бисёр давлатњо бо чунин унвон мутахассис нест. Сабабаш дар он аст, ки солњои пештар чунин беморї хеле кам буд. Шояд аз њамин сабаб бошад, ки ба мутахассисони ин соња камтар ањамият додаанд. -Аз гуфтањои Шумо пайдост, ки гирифторони беморињои чашми кўдакон кам ба ќайд гирифта мешаванд. Дар њаќиќат чунин аст? Шумо њамчун мутахассиси ягона боре барои такмил додани ихтисосатон кўшиш кардаед? -Мутаассифона, бо гузашти солњо намудњои наву гуногуни бемории саратони чашми кўдакон зиёд шуда истодааст. Аз ин рў маро лозим омад, ки савияи дониши худро дар ин соња баланд бардорам. Барои њамин њам, дар шањрњои кишварњои Русия, Австрия ва Америка курсњои думоњаву семоњаро хонда, таљрибаи ѓанї пайдо кардам ва то њанўз дар омўзишам. -Њамаи холњое, ки дар чашм пайдо мешаванд, як хелаанд ва бемории саратон мањсуб меё-

банд? -Чї тавре, ки ќайд кардам, шумораи чунин беморон хеле зиёд шудааст. Бисёр хуб мешуд, ки падару модарон, баробари мушоњида кардани нишонањои беморї дар чашмони кўдаконашон дарњол ба табибони соња мурољиат мекарданд. Табобати сариваќтї ба шифоёбии бемор мусоидат менамояд. Ин намуди саратон ба намуди хушсифат дохил мешавад ва тез гирифта партофтани он танњо ба манфиати кўдаку ањли оилаи ўст. Дар сурати дер кардан ё накардани љарроњї холча аз таъсири њавои гарми тобистону дигар њолатњо васеъ ё пањн шуда, гавњараки чашмро мепўшонад, ки ин оќибаташ хатарнок аст. Он гоњ бемор метавонад, аз биноии чашмаш мањрум шавад. Ба наздикї падару модари Азизљони Алишерзодаи 5 сола омада буданд. Баъди бемории зуком дар як чашми Азизљон холчае пайдо шуда буд. Пас аз дидани чашми кўдак падару модараш гуфтанд, ки чашмро љарроњї карда, холчаашро гирифтан лозим.Љарроњии чашми Азизљон њамагї 15 даќиќа ваќтро гирифт. Њоло ў худро бардам њис мекунад.Биноии чашмаш мисли пештара хуб аст. -Дар ќабулгоњатон бо писар-

чае, ки њамроњи модараш омада буд, вохўрдам. Ба чунин хурдї нигоњ накарда, писарча чашми сунъї дошту он мисли чашми солимаш ба њарсу њаракат мекард? -Ња фањмидам. Шумо дар бораи Шањзод гап зада истодаед. Ин писарча Шањзод Валиеви 2 сола,аз љамоати Зайнабободи ноњияи Рўдакї аст. Шањзод њанўз дар батни модараш будан гирифтори беморї шуда буд. Пас аз таваллуд то семоњагї касе ба чашмони ў ањамият намедоданд. Њарчанд, ки чашми рости ў доим хилдаку зардоб мекард. Як шаб њангоми хомўш шудани барќ, ки њамаљо тип-торик буд, модар як рўшноиро аз даруни гањвораи тифл дида њайрон шуд. Як чашми Шањзод мисли чашмони гўрба медурахшид. Аз дидани ин њолат падару модар ба њайрат афтода, пагоњии он рўз тифлакашонро ба назди табибон бурданд. Табиби ноњияшон баробари дидани чашми тифлак тавсия додаанд, ки ба мо мурољиат намоянд. Баъди муоина лозим омад, ки ўро зуд љарроњї карда, ба он чашми сунъї шинонем. Њарчанд, ки бо чашми сунъї намебинад, шакли чашму рўяш мисли пештара мемонад. Шањзод дар ќайди Муассисаи мо тањти назорат аст. Дар як сол 4-5 маро-

тиба ўро меоранд. Мо чашми солимашро то ба воя расидан тањти назорат мегирем. Хайрият, ки чашми Шањзод яктоаш бемор буд. Чунки ин беморї метавонад ду тарафа шавад. Њоло Мадина Мањмадуллоеваи 12 сола, аз шањри Ќўрѓонтеппа, ки ўро дар як солагиаш љарроњї карда будем, Лола Бердиева, аз шањри Турсунзода ,Аниса Ризоева, аз шањри Вањдат, Бежан Сангинов ва Абдувосит Њикматов, аз шањри Душанбе ва дањњо чунин беморонро номбар кардан мумкин аст, ки пас аз љарроњї худро хеле хуб њис мекунанд. -Пас аз љарроњї беморон ба назди Шумо тез-тез меоянд? -Баъди љарроњї беморон аввал њафтае як ё ду маротиба, баъд ду њафта пас меоянд. Мувофиќи ќайди мо бояд беморон аввал моње 1 маротиба, баъд дар ду моњ 1 маротиба, агар солим бошанд њарсол як ё ду маротиба бояд омада, аз назари табиби саратони чашм гузаранд. Як чизро њамчун табиб таъкид карданиям, ки бисёр хуб мешуд, њангоми таваллуди тифл дар таваллудхона ва сипас дар дармонгоњњое, ки кўдакон ба он љо мераванд, табибони чашм низ онњоро пурра аз назар гузаронанд. Дар чунин кор ањолии шањру ноњияњои љануби љумњурї хеле фаъоланд. Аммо аз вилояти Суѓд ба мо хеле кам мурољиат мекунанд. Онњо асосан ба табибони љумњурињои Ўзбекистону Ќирѓизистон бештар эътиќод доранд. -Сабабњои пайдоиши ин бемориро дар чї мебинед ва чї бояд кард, ки ин беморї камтар гардад? -Сабабњои пайдоиши ин беморї гуногун аст. То њанўз аниќ нагардидааст, ки он аз чї пайдо мешавад. Аз назари мо, табибон, њолатњои экологї, таѓйири зисту зиндагонї, истеъмоли барзиёди хўрокињову нўшокињои дар таркибашон моддањои химиявї дошта, аз ќабили обњои ранга, мањсулоти ќаннодї, аз њад зиёд кашидани тамоку, нўшидани араќ, оиладоршавии хешу таборї низ сабабњои чунин беморї гашта метавонанд. Инчунин дар рўзњои гарми тобистон рўю баданро аз нурњои ултрабунафш, ки барои инсон хеле хатарнок аст, эњтиёт кардану аз чатру айнакњои сиёњ ва кўлоњњои аз офтоб нигоњдоранда истифода бурдан, ба маќсад мувофиќ аст. Бо рељаи муайян ба назди телевизор ва компютер нишастан, аз телефонњои мобилї истифода бурдан њам, як навъ худмуњофизати аст аз ин беморї. Агар солњои пеш гирифторони беморони саратони хушсифа-

ти чашм њамагї 75 нафарро ташкил медода бошад, соли сипарї шуда, ин адад хеле афзоиш ёфт. Айни замон 604 нафар беморони саратони бадсифат (злокачественный) ва 233 нафар бемории гирифтори саратони хушсифат ба ќайд гирифта шудааст. -Дар боло ќайд кардед, ки њоло намудњои гуногуни ин беморї ба чашм мерасад. Кадом намуди бемориро дар назар доред? - Ман беморињои омоси бадсифати рагпардаи чашм ё ба таври дигар гўям, мелланомаи даруни чашм ва гемонгиома дар рўй, ки пеш он танњо дар шахсони калонсол дида мешуд, дар назар дорам. Њоло бошад, кўдакони зиёд гирифтори ин беморианд. -Мегуфтед, ки мутахассиси саратони чашми калонсолон дар Маркази Шумо кињоанд? Зеро бемороне њастанд, ки мехоњанд бевосита ба онњо мурољиат намоянд. - Йигиталї Нуриддинов њамчун табиби саратони чашми калонсолон дар маркази саратоншиносї ба беморону корафтодагон кўмак мерасонад. – -Лола Шарофовна, мегуфтед, ки дар оилаатон кї пайрави касби душвори Шумо аст? -Духтарам Комилахон. Ў њамчун мутахассиси бемории саратони чашм њоло дар клиникаи орденатории Донишгоњи тиббии шањри Минск,Љумњурии Белорус кору фаъолият мекунад. -Њамчун табиби саратони чашми кўдакон аз чї душворї мекашед? -Барои мо табибон, њоло њама шароитњои корї муњайё аст. Аз чизе танќисї надорем. Бо бинои наву озода ва таљњизотњои замонавї таъминем. Љарроњї кардан дар ин соња бароям мушкилие надорад, хоњ вай љарроњи 15-20 даќиќаина бошад ё чанд соата. Фаќат он шабе, ки пагоњаш љарроњї дорам, маро то рўз хоб намебарад. Фикр мекунам, ки бемор зери наркос бењуш хобида, баъди ба њуш омадан биноии чашми ў чї мешавад? Оё ў мебинад ё не? То ба худ омадану чашмонашро кушодани бемор баробари ў азоб мекашам. Садњо љарроњињо гузаронидам , шукри Худованди бузург, ки њамааш ба хубї анљом ёфтаанд. Чї тавр азоб накашам, ки ман бо биноии инсон сари кор мегирам. Ба он биноие, ки ў бояд олами равшан ва дунёро бубинад, равшаниро аз торикї фарќ карда тавонад. Охир, ин тифлакони бемор њам ба умеди зиндагї ба дунё омадаанд,- ку! Тољинисои Азиз, узви Иттифоќи журналистони Тољикистон


№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон 11 Ба таваљљўњи И.В раиси ноњияи Љ. Румї Мањмадрањим Исмоилов

мушкилот

Чаро Дўстов дурўѓ мегўяд?

…Ман њамроњи 5 нафар коргарони дигар моњи ноябри соли 2009 бо маќсади парвариш ва минбаъд зиёд намудани саршумори чорвои калон дар ноњияи Љалолиддини Румї хољагии ширию моли ба номи Абдуфайёз Дўстовро ба маблаѓи 300 њазор сомонї харидем ва хољагии дењќонии «Абдурањмон»-ро ташкил намудем. Минбаъд барои нигоњ доштани саршумори чорво ва зиёд намудани он замин барои истењсоли хўроки чорво лозим буд. Зеро агар хољагии чорводорї соњиби замине, ки дар он љо њўроки чорво кишт карда мешавад, набошад, парвариши он ѓайриимкон аст. Аз ин рў, ба мо барои дарёфти замини зарурї њамчун сањмдорон ба кооперативи истењсолии «Абдуфайёз Дўстов» мурољиат намудем. Мувофиќи протоколи №2 маљлиси умумии ин кооператив соњиби 45, 76 га замин њам шудем, ки дар он зироатњои гуногун барои хўроки чорво кишт менамудем. Фикр кардам, ки акнун танњо дар ѓами зиёд намудани саршумори чорво мешавему супоришњои роњбари давлатро иљро мекунем. Вале… Вале чун раъду барќ дар ос-

мони соф шуд. Дар охири соли сипаришуда ба мо ќарори раиси ноњияи Љалолиддини Румї аз 16 декабрро бо имзои раиси ноњия А.Холов расониданд, ки дар он дар бораи ќатъ намудани њуќуќи истифодабарии ќитъаи замини дар боло ёдрасшуда сухан мерафт. Асоси ин ќарор гўё аризаи чанд нафар сањмдорон будааст. Аљиб, магар ин ќитъаи замин бо розигии сањмдорон ба хољагии «Абдурањмон» вобаста карда нашуда буд? Пас ин «сањмдорон», ки худашон аллакай аз дигар ќитъањо сањм доранд боз чї мехоњанд? Ба гумони мо, раиси ноњия аз вазъият огоњ набуда, чунин ќарори саросемаворро носанљида имзо кард. Вагарна бояд медонист, ки њанўз дар ягон гўшаи дунё бе замин ва њосили он сер кардани шиками говњоро њанўз ихтироъ накардаанд. Наход Сардори раёсати кишоварзии ноњия Мањмадлатиф Дўстов низ аз њолати кор огоњ набошад? Магар худи ў набуд, ки дар баромадњояш аз суханронии Президенти кишвар дар мавриди ривољ додани соњаи чорводорї њарф мезад? Пас, чаро имрўз

ў дидаю дониста супоришњои Роњбари давлатро нодида мегирад ва теша ба решаи чорводорї дар ноњия мезанад? Шояд ба ин саволњо дастандаркорони вилоят ва ноњия љавоб гўянд. Њоло ман чанд далелеро мехоњам, ки ин љо ќайд намоям. То омадани Сардори Раёсати кишоварзии ноњия М. Дўстов ноњияи Љ. Румї њамасола 19,5 њазор тонна пахтаро ба корхонањои саноатии љумњурї месупорид. Њоло бошад, њамагї 15 њазор тонна пахта ба заводњо супорида мешавад. Пас, 4,5 њазор тонна пахтаи дигарро муш хурд магар? Маълумотномаи боќимондае, ки Дўстов пешнињод мекунад, гўё хољагињои дењќонї пахтаро дар хонањояшон нигоњ медоранд ва барои дигарон мефурўшанд, бардурўѓ ва хаёли бофта мебошад. Маълумот пешнињод мекунад, ки дар 97 га замин картошка кишт шуда, бозори дохилї аз њисоби мањсулоти худї таъмин мешавад. Ин дурўѓ аст. Дар асл, 20-21 га замин картошка кишт шудаасту халос. Дўстов, дурўѓ мегўйї, виљдонат туро азоб намедињад?

Оё, ту медонї, ки соли гузашта ќариб 506 га аз он љумла 268 га замини обї дар соли 2013 бо айби ту аз истифода баромад ва бе кишт монд? Президенти мамлакат дар њар як суханрониашон пайваста зикр менамоянд, ки њар як ваљаби заминро бояд оќилонаву самаранок истифода барем. Магар суханњои Президент ба ту дахл надорад? Дўстов њар боре, ки ба хољагињои дењќонї меояд, мисли гадоњо аз онњо бузу бузѓола, гову гўсола ва барои мошинаш бензин талаб мекунад. Ў заррае бо ин амалаш шарм намекунад. Ў зодаи ноњияи Панљ буда, дар ноњияи Љ. Румї шахси тасодуфї мебошад ва дилаш ба кори хољагї ва дењќонон намесўзад. Ин љо як далели дигарро мехоњам зикр намоям. Соли гузашта Мањмадлатиф Дўстов њамроњи чанд нафар кормандони њукумати ноњия 3 га замини хољагии дењќонии «Нишонбобо»-ро бо ќарори ноњия бекор карда, ба замини наздињавлигї табдил ва таќсим карда гирифтанд. Айни замон дар ин замин хона сохта истодаанд. Њол он ки мардуми

зиёди ноњия давоми 10-12 сол дар навбати гирифтани замини наздињавлигї мебошанд. Ман тан��о њаминро гуфта метавонам, ки агар муносибати Дўстов њамин гуна идома ёбад, соњаи кишварзии ноњия аз ин њам бадтар мешавад. Айни замон ман дар нимароњ мондаам. 85 сар чорвои шохдор, 60-70 сар бузу гўсфандро ба куљо барам? Замини маро бо пешнињоди Раёсати кишваорзї ва бо ќарори раиси ноњия гирифтанд. Бо имзои љонишини аввали раиси ноњия муњтарам Ш.Рањимов, раиси кумитаи заминсозии ноњия Ш. Холлов ва њуќуќшинос Љ. Хољаев, ки дар ќарори баровардаи њукумат аз 4 октябри с. 2011 тасдиќ карда буданд, ки ќарор дуруст ва дар асоси ќонун мебошад. Имрўз бошад бо пешнињоди худи онњо ќарори маќомоти иљроияи давлатии н. Љ.Румї аз 16 ноябри соли 2013 тањти раќами 860 ќатъ мегардад. Модоме, ки ќарори ќабулкардаи онњо нодуруст ва ѓайри ќонунї бошад, пас аз прокурори ноњия пурсида шавад, ки нисбаташон парвандаи љиноятї оѓоз карда ба љавобгарї кашида шаванд ва он харољотњое, ки ман дар ин самт кардам ба ман баргардонида шаванд. Заминњои 45 га, ки ба ман вобаста аст, аз касе ќарздор набуда, заминњое ,ки дигар хољагињо кор ва фаъолият доранд аз1,5 то 2њазор доллари амрикої ќарздор мебошанд. Мувофиќи малумотномаи н.Љ.Румї аз 18 феврали 2014 тањти раќами 198/233- 4 зарби 1хољагии номбурда то 1-01-2014 ќарздор намебошад. Раззоќ Ќурбонов, Сардори кооперативи чорводории «Абдурањмон», Љамоати дењоти «Тугаланг», н. Љалолиддин Румї»

Аввал Худо, баъд шумо, эй марди пурзур!

Њар як инсон мехоњад њамаваќт солиму бардам бошад, зеро њамаи хушбахтии инсон аз тани сињат вобастагї дорад. Ман истиќоматкунандаи ноњияи Рўдакї, шукри Худо модари панљ фарзанд мебошам. Тани гарм бедард намешудааст. Ваќте ки ман бемор шудам ба беморхонаи Ќарияи Боло омадам. Манро ба муассисаи давлатии марказии љумњуриявии илмии саратоншиносї ба шуъбаи омосњои узвњои репрадуктивии занона дар санаи 5.12.2013 муоина карданд. Пас аз муоина гузаронидан ба ташхиси Suspsa танаи бачадон дар шуъбаи

дањум бистарї намуданд. Пас аз супоридани тањлилњои лозима сардухтур Мирзо Олим Анварович ташхиси аниќро гузошту ба њамшираи шафќат Исмира Наботова супориш дод, ки зуд аз пайи ин бемор шавед. Исмира Наботова худ духтари зебою чаќќон аст, аз пайи супориши додашуда, дар муддати 5 рўз ба љарроњї таёр карданд. Шукр Худо амалиёти љарроњї бо мувафвќият гузашт. Баъди љарроњї дањ рўзи дигар дар беморхона хоб кардам. Чуноне ба њамагон маълум аст, аз гирифтани номи бинои вобаста ба беморињои саратон буда, яъне бинои дањум шахсро алакай фикрњои гуногун фаро гирифта, дилсардиашон зиёд мегардад. Бар замми њамаи ин

мо дар онљо вазнинии худро њис накардем. Фаррошони ин шуъба њамеша ба тозагии он диќати љиддї дода намегузоштанд, ки љое гард гирад. Њамшерањои шафќат Исмира Наботова, Шањнозаи Субњон, Шањноза Суфиева, Мафтуна, Нигина, Мављуда бошанд, сари ваќт ба беморон таъйиноти духтурон кардаро мегузаронанд. Њар сањар сардухтур Мирзо Олим Анварович аз саломатии беморон хабар гирифта, бо лафзи ширину суханони дилгармкунандаи худ ба беморон умеди дубора мебахшад. Љамшед Маљидов беморонро ањволпурсї карда, ба дастони шифобахшаш кукњои љароњатро канда, онњоро тасалло медињад.

Барои аниќ ташхис кардани бемориам моњи декабр ба назди духтурони шањри Уфаи Федератсияи Русия рафтам. Ба хотире, ки љарроњї ягона роњи муолиљаам буд ва онро берун аз марз пешнињод карданд, ќабул накардам. Дубора ба Тољикистон баргаштам. Ваќте Мирзо Олим Анварович манро муоина кард, њамон беморие, ки дар шањри Уфа гуфта буданд, сардухтур низ њамон бемориро ба ман гуфт. Имрўзњо мисли ман нафарони зиёд ба ташхиси духтурони худамон бовар накарда, ба дигар давлатњо мераванд... Шукри Худо ман имрўз бо дастони сабуки Олим Анварович ва Љамшед Маљидов ва духтуроне, ки баъди љарроњї дар вазнинхона шаб то сањар

миља тањ накарда, дар болои сари мо беморон нигоњ мекарданд, дар болои сари панљ фарзандам њастам. Дар муддати як моњ худамро наѓз њис кардам. Боз агар ягонљоям дард кунад, сари ваќт ба О. Анварович тамос гирфита, шикоятамро мегўем. Ў бошад ба мо тавсияњои худро дареѓ намедорад. Таъкид менамояд, ки њар моњ аз назари духтур гузаштанамонро фаромўш накунем. Бо шукргузори аз Худо ва бо сабаби кўшишу талошњои шумо дубора ба њаёт баргаштам. Њељ гоњ дастатон дардро набинад. Ањсан ба Шумо эй марди бузург! Ќурбонгул Зоирова, истиќоматкунандаи ноњияи Рўдакї


12 Тољикистон

сањифаи таърих

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Лањзањои ногуфта аз иљлосияи таќдирсоз

(Аввалаш дар шуморањои гузашта) Пешнињоди ба иљлосия овардани Рањмон Набиев аз љониби вакилони халќ дастгирї ёфт. Барои ин маќсад аз њисоби вакилони халќ шахсиятњои маъруф номнавис шуданд. Рањмон Набиев он лањза дар шањри Хуљанд дар хонааш зери назорати муњофизон ќарор дошт. Рањмон Набиевро ба иљлосия оварданд. Ў расо як соат суханронї кард. Тамоми гапњои дар дил доштаашро ба вакилони халќ гуфт ва баъд вобаста ба вазъият барои оромии љомеа аризаи истеъфо навишт. Вакилони халќ љињати истеъфои Президент Рањмон Набиев ва зарурияти аз сохтори идоракунии президентї ба сохтори идоракунии парламентї гузаштан ќарорњои дахлдор ќабул намуданд. Њамин тавр Эмомалї Рањмонов Раиси Шўрои Олии Тољикистон интихоб шуда, кори иљлосияро бо аќлу заковати хеш пеш бурд. Дар корњои ташкилии иљлосия вакили халќ, раиси комиљроияи ноњияи Коммунистии вилояти Ќўрѓонтеппа Абдулмаљид Достиев њамчун

сардори котиботи иљлосия ва котиби комиљроияи вилояти Кўлоб Айнулло Неъматов сањм гузоштанд.

Он рўз Айнулло Неъматов аз њама бештар хушњол менамуд. Баъди хўроки шом бандаро барои ба мансаби олї интихоб шудани раисамон табрик намуда гуфт: Имшаб љињати бехатарии амнияти раис љойњои хобатонро иваз мекунед. Ман ин пешнињодро бо ќаноатмандї ќабул кардам. Пагоњї баъди хўроки нањорї њамроњи муовини аввали сардори Раёсати корњои дохилии вилояти Ленинобод, дўсти деринаам Зафар Икромов ,бо мошини хизматиаш Сафаралї Кенљаевро, ки «объект» - и ў мањсуб меёфт, ба Ќасри Арбоб оварда расондем. Он рўзњо амнияту таъмини маводи ѓизоии Сафаралї Кенљаев дар љойи хобаш ба уњдаи Зафар Икромов вогузор шуда буд. Аз Зафар Икромов хоњиш кардам, ки мошини хизматиашро то бегоњ дар ихтиёри ман дињад. Вай не нагуфта, ба ронанда Ёќубљон амр намуд,

ки то соати 5 -– и бегоњ, то ваќти бурдани «объект», дар ихтиёри ман бошад. Њаќназар Ѓоибро њамроњ гирифта бо ронанда Ёќубљон баъзе мањаллањои шањри Хуљанд, љамоатњои дењоти Ёваю Румон, шањрњои Конибодому Исфара ва ноњияи Новро сайр кардем. Бо одамони зиёде сўњбат оростем. Њамаи онњо баромади Эмомалї Рањмоновро дар рўзи 17 ноябр аз радио бо диќќат гўш кардаю тариќи оинаи нилгун тамошо карда будаанд. Ба мансаби Раиси Шўрои Олии Тољикистон интихоб шудани Эмомалї Рањмоновро низ бо ќаноатмандї арзёбї намуданд. Хулоса њама аз ќарорњои ќабул кардаи иљлосия љињати ояндаи дурахшони давлату давлатдорї ва такомули миллат изњори хушнудї карданд. Рўзњои дигар кори иљлосия бо маром мегузашт. Вакилони халќ дар ќабули ќарорњо ва интихоби кадрњои болаёќат аќлу заковати хешро ба кор мебурданд, то ки боз хатогие содир нашавад. Љараёни кори иљлосия ба таври њаррўза бо зањмату эљоди журналистону кормандони техникии телевизиони Ленинобод намоиш дода ме-

шуданд. Тавре њаёт собит сохт Иљлосияи XVI Шўрои Олии Тољикистон чун воќеаи муњими аср дар тањкими давлату

давлатдории тољикон наќши таќдирсоз гузошт..

пардохти маблаѓро ба зимма намегирам. Таќозо кардам, ки маблаѓро худи Беков Азиз ба љойи лозима супорад. Бањона пеш овард, ки ба тиљорат машѓул асту ваќт надорад. Вале имрўз фањмидам, ки бо ягон тиљорат машѓул набуда, бо мардумфиребї машѓул аст. Чї хеле, ки имрўз ман дар гирдоби зиндагї азоби руњї мекашам. Ба ў бовар кардам, барои омода кардани парванда ва пешнињоди он ба комиссияи ноњиявї 1000 сомонї бояд харољот шавад, гуфтам. Баъди овардани маблаѓ аз љониби Беков Азиз барои омодасозии парвандаи танзими замин шурўъ намудам. Баъди чанде телефонї гуфт, ки бояд ман барои маблаѓи гирифтаам, забонхат дињам. Гўё инро њамкоронаш таќозо карданд. (муаммо, кадом њамкорон?) Розї шудам. Баъди хомўш кардани телефон ба андеша рафтам. Вале ба хотири он, ки барои ободии љомеа, бунёди њавзи моњидорї кўшиш дорам, ба садои дилам гўш надодам. 400 сомонї барои тайёр намудани парванда ба хазинаи кумитаи заминсозї супоридам. Баъди тайёр шу-

дани парванда ният доштам, боќимондаи маблаѓи харљномаро месупорам. Дар ин миён њидояти Худованди бузург шуду дар хољагии «Акбархон» норизої ба миён омад. Замини ѓайрикишоварзие, ки бояд њавз бунёд мешуд, баъди таљдид ба њудуди заминњои Усмонхон Бобољонов, бародари Акбархон Бобољонов, гузашт. Ман бародарон Бобољоновњоро ба кумитаи заминсозии ноњия даъват намудам. Дар суњбат Усмонхон Бобољонов гуфт, ки ба ман њавзи моњидорї лозим нест. Ба њардуяшон мурољиат намуда, гуфтам, ки миёнашон нобаробарї нашавад. Њар чї харољоте, ки шуд ,ба зиммаи худам, ман маблаѓи Беков Азизро мегардонам. Аз идораи заминсозї берун шуда, дар шоњидии Худойдод - корманди кумитаи заминсозї, њамоне, ки парвандаро омода карда буд, ба Беков Азиз занг зада, гуфтам, ки биёеду маблаѓашро бозпас бигирад. Давоми ду њафта чандин бор занг зада, хоњиш кардам, ки омада, маблаѓашро бигирад. Вале њар дафъа ягон бањона пеш меовард, ки дар

Исфара аст, дар Истаравшан аст ё Ќайроќќум. Оќибат рўзи 12 фев��али соли равон занг зада гуфт, ки як одам меравад, ба дасти њамон маблаѓро дињед. Розї шудам. Баъди соате занг зада, гуфт, ки худаш меояд. Соатњои тахминан 17:00 дар назди почтаи марказї вохўрдем. Дар мошини тамѓаи «Мерседес» менишаст. Аз мошин нафаромада, ишора кард, ки ба мошин нишинам. Дар паси чамбарак як нафар, дар пањлўяш Беков Азиз ва дар курсии ќафо як нафари дигар нишаста буд. Баъдан фањмидам, ки паси чамбарак нишаста, Мањмудов Олим будааст. Ба мошин нишаста, маблаѓашро бозгардонидам. Ваќте аз мошин фаромаданї шудам, як нафар омада, дубора таклифи ба мошин нишастан намуд. Ваќте дубора ба мошин нишастам, аз ду љонибам ду нафар, дар курсии пеш як тануманди дигар нишаста, њуљљатњояшонро нишон доданд. Бинам се-чор мошин дар атрофам мошини худамро низ кормандони агентї ги-

рифтанд. Тинљї аст? - суол кардам. Баъд мефањмї, - гўён бовиќор дар ињотаи чанд мошин «ботантана» роњ љониби шањри Хуљанд гирифтем. Гумон буд, ки хиёнаткори воќеиро бо ин усул баранд. Муфаттиш Њикматов Муњаммадалї њамроњам суолу љавоб намуда, баёнотамро гирифт. Бо одоби баланди хизматї љавобам дода, дархост намуд, ки пагоњ чанд њуљљатро њозир кунам. Баромада, мошинамро гирифтам ва бе «роњбалад» љониби Мастчоњ равон шудам. Аслан ќонун бояд онњоеро ошкор созад, ки инсонњоро ба кадом хотир ба љиноят тела медињанд ва аз шахси обрўманд љинояткор сохта, аз хиёнаткор ќањрамон метарошанд. Ман боварї дорам, ки Прокуратураи генералии љумњурї њама гуна беадолатї ва сохтакорињоро ба хотири беобрўй кардани инсонњо ва натиљаи кор нишон доданро дар фаъолияти худ ошкор месозад.

Сафаралї Кенљаев «объект» буд

Шералї Яњёев «тољикистон»

Аблање аз бом афтад… (Аввалаш дар сањ.9)

Бобољонов Акбархон телефонї бо ман дар алоќа шуда, оиди ин масъала пурсон шуд. Ба ў фањмонидам, ки бунёди њавзи моњидорї иќдоми хуб аст, даромади хољагиву сањмдорон ва љойи корї мешавад. Моњњои октябр-ноябри соли 2013 Беков Азиз мавзўъро боз вараќгардон карда, нияти созанда доштанашро моњирона бо ман дар миён гузошта, Бобољоновро ба тањрик даровард. Бо Бобољонов вохўрдем. Ба ў фањмонидам, ки як дархост аз номи хољагї ба Њукумати ноњия пешнињод намояд. Њамоно Беков Азиз бо ман дар алоќа буд ва танњо як суол медод: (чї телефонї ва чї рў ба рў) - Чї ќадар маблаѓ мешавад? Ба Беков Азиз фањмонидам, ки маблаѓро худашу Бобољонов ба куљое, ки лозим шавад, пардохт намоянд. Ман рањнамої мекунам. Ў бошад посух дод, ки раиси хољагии «Акбархон» мегўяд, ки ман заминро људо мекунам, вале масъалаи њуљљатгузорию

Њасан Боќї, муовини сардори Раёсати кишоварзии ноњияи Мастчоњ


чењра

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон 13

НАБИЕВ КИСТ?

Ва асрори ба гўшаи фаромўшї афтодани ў дар чист? Дар китобхонаи ба номи Фирдавсї пайдо шудани ин китоб бароям тааљљубовар буд. Солњои зиёд аст, ки ба омўзиши таърихи кишварњои Осиёи Марказї машѓулам. Вале боре њам ин китоб ба дастам наафтода буд. Шояд нашри нав бошад, андеша кардам, вале дар повараќи он соли нашр 1973 сабт ёфта буд. Бо чанде аз муњаќќиќони таърихшинос иртибот гирифтам. Онњо аз мављудияти ин китоб маълумоте надоштанд. Дар китобхонаи Академияи илмњо низ ин китоб мављуд набуд. Пас, китоб аз куљо пайдо шуд? Таваљљуњи ман нисбати ин бештар гашт. Оё дар китобхонањои дигар кишварњо ин китоб мављуд аст? Њангоми як сафар ба шањри Маскав ба собиќ китобхонаи Институти ховаршиносии АИ СССР ва њоло Федератсияи Руссия омадам. Дар он љо њам ин китоб набуд. Онро дар китобхонаи дигари шањри Маскав низ пайдо накардам. Тааљубам бештар гардид. Ба як дўстам, муњаќќиќи адабиётшинос, ки дар шањри Тошканд сукунат дошт, занг задам. Аз ў хоњиш намудам, ки дар бораи мављуд будани ин китоб дар китобхонаи марказї ва Академияи илмњои Ўзбекистон маълумот гирад. Пас аз чанде аз ў посухи манфї гирифтам- дар китобхонањо ин китобро пайдо накард. Вале ў як хабари бароям умедбахш расонид : муаллифи китоб шахсияти шинохта- ноиби Президенти АИ Ўзбекистон буд. Шояд сарнавишти китоб иртибот бо рўзгори муаллиф дошт. Буданд замони Шўравї китобњое, ки ба иллати мухолифи идеологияи њизби коммунист будан ё хусумати шахсии муаллиф бо роњбарони боломаќом аз китобхонањо

кашида ё сўзонида шуданд ё умуман рўйи чопро надиданд. Китобњо низ чун инсонњо сарнавишт доранд. Таваљљуњи ман нисбати сарнавишти ин китоб бештар гардид. Дубора ба китобхонаи ба номи Абдулќосим Фирдавсї омадам. Ходимони китобхона аз куљо пайдо шудани китобро намедонистанд. Як нафаре аз онњо изњор намуд, ки мувофиќи шунидааш набераи муаллиф ин китобро ба китобхона туњфа кардааст. Вале дар ягон љой ном ва макони зисти он љавон сабт наёфта буд. Аз интернет маълумот љустам. Љустуљўйро аз номи китоб шурўъ намудам. Дар бораи китоб маълумоте пайдо нагашт. Муаллифро љустуљўй намудам. Ин аст маълумоти интернетї дар бораи мавсуф:Таърихнигори ўзбек, муаллифи китоби “ Аз таърихи Хонигарии Ќўќанд” Тошкент, “Фан” 1973. Њаммуаллифи китоби таърихи Республикаи Советии Сотсиалистии Ўзбекистон. Баъди чанде занги телефони дўсти тошкандиам маро хурсанд кард. Ў аз китобхонаи марказии Тошканд, дар рўзномаи русзабони нашри соли 1986 нусхаи таъзияи расмиро бо имзои котиби КМ ЊК Ўзбекистон ва ходимони њизбию љамъиятї нисбати марги Рашид Набиев пайдо карда буд. Аз ў хоњиш намудам, ки нусхаи онро равон кунад. Ин аст матни пурраи он: “Дар синни 74 солагї, баъди бемории тўлонї олими намоёни таърихшинос, аъзо-корреспонденти АИ РСС Ўзбекистон, доктори илми таърих, узви ЊКИШ Набиев Рашид Набиевич аз олам чашм пўшид. Набиев Р.Н. соли 1912 дар ноњияи Самарќанди вилояти Самарќанд ба дунё омадааст. Баъди хатми Институти омўзгории Фарѓона ва аспирантураи Университети дав-

латии Ўзбекистон (СамГУ) ба сифати корманди илмии Кумитаи илми назди СовНарКоми Ўзбекистон, баъдан шуъбаи Ўзбекистонии АИ СССР кор кард. Дар солњои Љанги Бузурги Ватанї дар сафи ќуввањои њарбии амалкунанда буд. Баъди анљоми хизмат ба сифати мудири сектор ва директори Институти таърих ва архиологияи АИ РСС Ўзбекистон кор кардаааст. Аз соли 1952 Набиев Р.Н. сардори шуъбаи гуманитарї ва аъзои Президиуми АИ РСС Ўзбекистон буд. Баъдан дар вазифаи мудири сектори таърихи нав ва ходими калони илмии Институти таърих ва архиология кор кардааст. Аз соли 1966 то охири умр ходими калони илмии Институти ховаршиносии ба номи Берунии АИ Ўзбекистон буд. Соли 1952 аъзо-корреспонденти АИ РСС Ўзбекистон. Набиев Р.Н. њамчун мутахассиси таърихи сохти феодалии Осиёи Миёна, муаллифи тадќиќотњои калон мешинохтанд. Зери тањрири ў тадќиќотњо ва тарљумаи дасхатњои асри миёна ба табъ расидаанд. Ў дар нашри “Таърихи СССР”, “Таърихи халќњои Ўзбекистон”, “Таърихи РСС Ўзбекистон”, “Таърихи Самарќанд”, “Очерки таърихии таърихи илм” наќш дорад. Дар донишкадањои олї омўзгор буд, сањми босазое дар тайёр кардани кадрњои илмї дошт. Набиев Р. Н. бо орденњои Байраќи Сурхи Мењнат, Љанги Ватанї, медал ва Грамотањои фахрии Президиуми Шўрои Олии РСС Ўзбекистон мукофотонида шудааст”. Аммо аз чї бошад, ки дар таъзияи расмї ноиби Президенти АИ Ўзбекистон будани Р. Набиев ёдовар нашудааст. Гузашта аз ин, асари академикии ў “ Аз таърихи Хонигарии Ќўќанд” дар ќатори дигар китобњо зикр наёфтааст.

Тољикистон бехатартарин кишвар

Пажўњишгоњи илмїтадќиќотии Мичигани Амрико, ки дар асоси омори Созмони љањонии тандурустї амнияти њаракат дар кишварњои љањонро баррасї кардааст, Тољикистонро аз рўи бехатарии њаракат дар роњњо дар зинаи дуюм ќарор додааст. Пажуњишгарон ба теъдоди фавтидагон дар садамањои наќлиётї сари њар 100 њазор ањолии кишварњои дунё бањо дода, дар љои якум Малдивиро

ќарор додаанд, ки ба сари њар 100 њазор сокинаш ду фавтида дар роњњо рост меояд. Тољикистон бо 3 фавтида дар роњњо сари њар 100 њазор сокин дар љои дуюм ва Малта бо ин нишондод дар зинаи сеюм ќарор гирифтааст. Њаракати пурхатартарин дар роњњои Намибия эътироф шудааст, ки ба сари 100 њазор сокинаш 45 фавтида дар садамањои наќлиётї рост меояд. Дар паи Намибия Таиланд бо

44 ва Эрон бо 38 фавтида ќарор доранд. Нишондоди миёнаи фавт дар роњњои љањон 18 нафар сари 100 њазор сокин мебошад. Њоло дар хиёбонњо шањри Душанбе камерањои назоратї гузошта шудаанд, ки тавассути он ќоидавайронкунї дар роњњо ба ќайд гирифта шуда, вайронкорон љарима мешаванд. Аз ин лињоз тахмин кардан мумкин аст, ки шояд соли оянда Тољикистон дар масъалаи бехатарии роњњо ба љои аввал барояд.

Чї асроре дар ин китоб нињон аст? Китобро гашта баргашта вараќ мезанам. Шояд дархўрди сиёсатмадорони замон набуд? Академик Акбари Турсон дар як суњбаташ бо њафтаномаи “Тољикистон ” изњор намуда буд, ки муњаќќиќон ва рўзноманигорони варзида андешањои худро миёни сатрњо баён мекунанд. Чї сирест миёни сатрњои ин китоб? Дар китоб њама матнњои асноде, ки аз њуљљатгузории он замони Ќўќанд ба алифбои арабї иќтибос шудаанд, ба забони тољикї буданд. Китобро як монографияи бузурге дарёфтам, ки баъд аз пош хўрдани СССР метавонист рањнамои бузурге дар низоми идораи кишоварзї, чорводорї ва дигар соњот барои кишварњои Осиёи Марказї бошад. Сотсиализм пош хўрд, мардуми кишварњои Осиёи Марказї бо тарзи зиндагї ва тафаккурашон тифли дар батни феодализм моњаш гузаштаро мемонад, ки роњи ягонаи наљоташ чок кардани шикаму ба майдони замони сармоядорї андохтанаш аст. Вал�� ин тифли дар батни роњат одаткарда метавонад тавони замону макони нав дошта бошад? Дар чунин њолат тарзи идораи заминдорию чорводории ќарни нуздањ, ки манша аз тарзи тафаккури мардуми минтаќа мегирад, метавонад њамчун кўпруке байни ин ду сохти љамъиятї хизмат кунад. Пош хўрдани колхозу совхозњо, фермањои чорводорї ва таъсис ёфтани ба ном хољагињои дењќонї, ки яккахољагиро мемонанд, маънии аз байн рафтани кишоварзї ва чорводориро дорад. Дар чунин вазъият китоби “ Аз таърихи Хонигарии Ќўќунд” , ки тарзи идораи замин, чорво ва дигар соњањоро дар хонигарии Ќўќанд, ки аксари ањолии он тољикон буданд, мавриди тањлил ќарор додааст, мета-

вонад бо истифода аз унсурњои муосир бар манфиати мардум бошад. Албатта, барои ин омўхтан ва донистани муњити доирањои илмию сиёсии давраи таълифи асари мазкур муњим мебошад. Муњаќќиќон замони роњбарии Шароф Рашидовро дар Ўзбекистон эњёи фарњанги халќи ўзбек медонанд. Ў бунёдгузори он ибтикоре дар Ўзбекистон буд, ки Бобољон Ғафуров дар Тољикистон тўли як дањсола бунёд гузошта буду аз љониби роњбарони минбаъдаи замони Шўравии ин кишвар на танњо идома наёфт, балки пахш гардид. Ў зода ва парвардаи замони Шароф Рашидов буд. Шароф Рашидов бошад ањли илм, адабиёт ва фарњангро ќадр мекард. Пас сабаби ќадр наёфтани Рашид Набиев, дар китобхонањо роњ наёфтани китоби “ Аз таърихи Хонигарии Ќўќанд”, дар таъзия сарфи назар шудани Ноиби Президенти АУ Ўзбекистон будани ў дар чист? Дарёфти ин муаммо бе донистани зиндагиномаи Рашид Набиев, хотироти дўстон, њамкорон, олимони таърихшинос, шахсоне, ки дар бораи ў маълумот доранд, ѓайри имкон аст. Ба ин хотир аз њамаи онњое, ки Рашид Набиевро мешинохтанд, ё дар борааш маълумот доранд, хоњиш мекунем, ки хотирот, андешањои худро ба идораи рўзномаи “Тољикистон” ба почтаи электрониии tojikiston@ pressa.tj, khamdampur@mil. ru ирсол доранд. Њамчун аз набераи Рашид Набиев, ки дар куљо ва кї буданашро намедонем, хоњиш менамоем, бо почтаи электронии зикршуда барои мо маълумоте ирсол дорад. Шарифи Њамдампур

Сумангул Таѓоева бо Тайма Курт суњбат кард 25 феврали соли 2014 вазири мењнат, муњољират ва шуѓли ањолии Љумњурии Тољикистон Сумангул Таѓоева бо директори минтаќавии Ташкилоти байналхалќї оид ба муњољират дар Вена Ренаде Њелд ва роњбари миссияи Ташкилоти байналхалќї оид ба муњољират дар Љумњурии Тољикистон Тайма Курт мулоќот намуд. Дар вохўрї тарафњо масъалаи њамкории муштаракро

дар самти танзими раванди муњољират ва њифзи иљтимоии муњољирони мењнатї ва аъзои оилаи онњо мавриди муњокима ќарор дода, аз натиљаи корњои ба анљомрасида изњори ќаноатмандї намуданд. Инчунин дар љараёни вохўрї С. Таѓоева таклифу пешнињодњои худро барои густариши њамкорињои минбаъда дар самти муњољират ва муносибатњои мењнатї баён намуд, ки аз љониби њайати ташкилоти мазкур дастгирї ёфтанд.


таблиѓ

16 Тољикистон

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

д эълонњои е н о в иристед. а ф т е о м м о а м б 7 7 Шу 7 7 бо раќами с м с и т у с с а в а худро т 78-78 8 3 2 т о м у л ъ и ма Телефон баро

Мефурўшам

Хизматрасонї

Њавлї Бўстонсаро •• Хона иборат аз 2 њуљра, бо пешайвон, дар минтаќаи Ќазоќон. Тел:907-80-60-99, 93941-80-95 •• 2-њуљрагї, ошёнаи 5, мањаллаи Зарафшон, таъмири миёна, дар назди мактаби №86. Тел: 900-97-19-76, 93800-88-04 •• 3 њуљрагї, ошёнаи 1, 86 кв.м., кўч. Н.Махсум, бе таъмир, сохтмони нав. Тел: 93812-65-75 • • 3 њуљрагї, ошёнаи 9, 83кв.м., кўч. Н.Махсум, сохтмони нав. Тел: 93-81265-75 •• 4 њуљрагї, ќабати 1, бинои 9 ошёна, ситод Аэропорт. Тел: 919-56-68-88

•• Насби антеннаи моњворавї- Андрей. Тел: 918-76-7408 •• Бригадаи сохтмончиён корњои таъмири хонањо ва офисњо ба мисли стяжка ва шинондани плитаро ба љо меоранд. Тел: 901-03-77-31

Гуногун •• Бинои тањхона, ки масоњаташ 208 метр аст, кўч. Н.Махсумов 6. Тел: 93-81265-75 •• Хюндай старекс соли барориш 2000, 14-то љой дорад. Тел:93-533-21-03 •• Анљомхона, кўч. Рўдакї 55/3, њуљ. 15, ошёнаи 13. Тел: 93-812-65-75 • • Дарвоза ва панљарањои оњанин, дарњо, пештоќ бо нархи арзон, дастрас месозем. Тел: 988-79-89-75, 919-22-78-07

Саломатї •• 4 намуди мањс: умумї, урологї, таскинбахш, барои тамоми синну сол. Тел: 985-4347-49 •• Маркази тибби халќии “Кимиёи саодат”: њамаи намуди паразитњо, кирмњо ва гиљањо “шлакњо”, дисбактериоз, сангњои рўда, (лямбля, остритса, аскарида ва ѓ.) суроѓа: н.Рўдакї, љамоати Зайнабобод, дењаи Сароб (Коммунизми пештара), тел: 901500-760, 919-01-71-73, 917-3333-55, 918-12-52-12

Эътибор надорад •• Шањодатномаи гумшудаи сохибкори инфиродї Саидалиев Саидљалол Саидањмадович, №0032530, РЯМ 0930010730, РМА 095391213, ки аз 11-уми феврали соли 2010 аз тарафи Нозироти Андози н.Њисор додааст, бинобар сабаби гумшуданаш аз эътибор соќит дониста ша-

вад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда №121403, ки онро соли 2012 Коллељи тарбияи љисмони ба Мирзоев Наљбулло Ќурбоналиевич додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшудаи серияи А3637124, ки онро соли 2005 ШКД-и н. И. Сомонї ба Разоќова Азиза Ањроровна додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї ва шартномаи хариду фурўши гумшуда бо суроѓаи: Шестапалова х.24, њуљ.3 ба номи Худойќулова Кенљамо Исломовна бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонї №996/11, ки онро соли 2011 Донишгоњи техникии Тољикистон ба номи М.С. Осимї ба Бобиев Парвиз Абдуллоевич додааст, аз сабаби гум шуданаш, бе эътибор дониста шавад. •• Ордери гумшуда оид ба њуќуќи гирифтани манзил дар шањр, ки онро соли 13.07.2009 ба Муродова Гулракаб бо суроѓаи: кўч. 50 солагии Тољикистон, х.23, њуљ.21, инчунин шиносномаи техникии гумшуда бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї ва њуљљати ронандагии автомашинаи АБ 0250870 гумшуда,

ЭЪЛОН

Китобхонаи давлатии патентию техникии Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот»-и Вазорати рушди иќтисод ва савдои Љумњурии Тољикистон барои ишѓоли вазифаи Сардори шўъбаи мукаммалот ва коркарди хазинањои китобхона озмун эълон менамояд. Шахсоне, ки мехоњанд дар озмун иштирок намоянд, бояд маълумоти олии соњаи китобдорї ва собиќаи 5 сол дар китобхона дошта бошанд. Озмун аз санаи 19 то 1 марти соли 2014 гузаронида мешавад. Нишонии мо: ш.Душанбе, к.Айнї 14 а. (Рў ба рўи истгоњи «Экрани кабуд»)

Телефонњо барои тамос: 2276517, 2212274, 2216184 Почтаи электронї: gptb.tj@mail.ru

ЭЪЛОН Агар хоњед, ки аз ихтирооту кашфиёти љањон, њуљљатњои патентї огањї пайдо намоед, ва ё дар кору фаъолиятатон аз адабиёту маљаллањои гуногунсоња, ќоидањои меъёрї ва дигар маводњои иттилоотї истифода намоед, пас марњамат, ин имкониятро Китобхонаи давлатии патентию техникии Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот»-и Вазорати рушди иќтисод ва савдои Љумњурии Тољикистон барои Шумо фароњам овардааст. Нишонии мо: ш.Душанбе, к.Айнї 14 а. (Рў ба рўи истгоњи «Экрани кабуд»)

Телефонњо барои тамос: 2222143, 2222151, 2222109, 2222133 Почтаи электронї: gptb.tj@mail.ru аз 23.01.2007 ба номи Тешаев Искандар Рањимович бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи гумшудаи № 834319, ки онро соли 1990

Донишгоњи давлатии тиббии Тољикистон ба номи А. Сино ба Кадирметова Зуњро Зиннуровна додааст, бе эътибор дониста шавад.


рангоранг

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Эътибор надорад •• Шањодатнома ва иќтибоси гумшуда РЯМ 0430108516, РМА 015542635 ба Авродзода Муродбеки Ќурбоназар додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда №6783, ки онро соли 2013 Донишгоњи техникии Тољикистон (БНТУ) ба Алиев Бури додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшуда №0020259, ки онро соли 2010 Литсеи касбии техникии № 66 ба Ѓиёсов Илњом додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2012 Донишгоњи техникии Тољикистон ба номи академик М.С.Осимї ба Ањмадов Муњаммад Саидањмадович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии гумшуда №5689 ва шартномаи туњфаи хона ДШ №0093764 ба номи Сафарова Майрам Холбойевна бо суроѓаи: кўч. Фирдавсї, х.105, њуљ.16 бе эътибор дониста шавад. •• Њуљљатњои гумшудаи хона: дафтари њавлї, шиносномаи техникї, ордер, шартномаи хариду-фурўш ва шартномаи беподошт додани хона ДШ 0001644 ба номи Аттоев Саид Каримович, бо суроѓаи: кўч. Шотемур, х.75/1, њуљ. 6 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшуда серияи А 5353770, ки онро соли 28.05.2009 ШКД-2 н. Синои ш. Душанбе ба Хољаев Абдурањим Меликмуродович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2012 Донишкадаи молия ав иќтисоди Тољикистон ба Убайдов Маъруфљон Рањматуллоевич додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи гумшуда, ки онро соли 1987 Донишкадаи давлатии тарбияи љисмонии Тољикистон ба Усайнов Алифбек Асалбекович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи Зарњуни Неъматулло, ки онро соли 7.07.2008 ШКД-и Њукумати шањри Панљакент тањти А4596889 додааст, бинобар гум шуданаш аз эътибор соќит дониста шавад. •• Шартномаи ќарзи гумшуда, № 6ШД-192, аз 28.12.2011 сол ба номи Низомова Г.А. бе эътибор дониста шавад. •• Патенти гумшудаи РЯМ 0130077393, РМА 126033705 ки онро нозироти андози н. Шоњмансур ба Абдурањимов Мањмадсаид Абдурасулович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2008 Донишгоњи техникии Тољикистон ба номи академик

М.С. Осимї ба Розиќзода Камолиддини Фатњуддин додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Патенти гумшуда РМА 185256405, РЯМ 0130063495, ба номи Холмуродов Нуралї Сафарович бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии сохтмони гумшуда ба номи Усмонов Ќосимљон бо суроѓаи: н. Ленин, шањраки Навобод, кўч Кушониён-1, фонд: ВПТКФ «Сурайё» Ко ЛТД, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи № 0105466 оиди баќайдгирии ЉДММ «Мансун» њамчун супорандаи андози арзиши иловашуда аз 30 июни 2010, аз сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии гумшуда №16807, ба ќайд гирифташуда бо № 8Д-1970 ба номи Холмањмадова Шарњбону бо суроѓаи: Ломоносов 216/2, њуљ. 46, бе эътибор дониста шавад.

Барњам мехўрад •• ЉДММ «Восток-98», воќеъ дар н.Фирдавсї, раќами шањодатнома 0256369, РЯМ 0310013037, РМА 030023916 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Табаров Амонќул, ки бо шањодатномаи № 0227288, РЯМ 0430119214, РМА 035090396 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Кооперативи истењсолии «Тухтабобо», воќеъ дар н. Њисор, раќами шањодатнома 0105999, РЯМ 0910005195, РМА 090004778, барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Оев Љалолиддин Исломович, ки бо шањодатномаи № 0001643, РЯМ 0430131405, РМА 046086849 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Шарќ ММ», воќеъ дар н.Шоњмансур, раќами шањодатнома 0257299, РЯМ 0110016372, РМА 010090968 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Айнидинов Ањлиддин Наљмуддинович, ки бо шањодатномаи № 0012838, РЯМ 1830001938, РМА 185850160 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Кафолат 2013», воќеъ дар н. Ёвон, раќами шањодатнома 0265289, РЯМ 4010004259, РМА 400007754 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Эсанова Сайњуна Рашидовна, ки бо шањодатномаи № 0231559, РЯМ 0430113393,

РМА 605356359 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Назарзода Хусрави Сайфудинзода, ки бо шањодатномаи № 0057626, РЯМ 0230014620, РМА 025189833 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Мирзоев Умарали Љумаевич, ки бо шањодатномаи № 0006963, РЯМ 0430139985, РМА 195309043 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Ишратбеков Љамшед Тавакалович, ки бо шањодатномаи № 0179868, РЯМ 0430089798, РМА 045924993 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Бобоев Хусрав Хурсандович, ки бо шањодатномаи № 0042985, РЯМ 0430020910, РМА 045490265 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Сабуров Шарифхон Зарифович, ки бо шањодатномаи № 0014215, РЯМ 1230003115, РМА 125211435 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Шањодатномаи гумшудаи сохибкори инфиродї Саидалиев Саиджалол Саидањмадович, №0032530, РЯМ 0930010730, РМА 095391213, ки аз 11-уми феврали соли 2010 аз тарафи Нозироти Андози н.Њисор дода шудааст, фаъолияташро ќатъ мекунад. •• ЉДММ «Ошхонаи Фароз», воќеъ дар н.Сино, № 0257521, РЯМ 0410022865, РМА 040042825 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Бегназаров Сафаралї Соњибназарович, ки бо шањодатномаи № 0000503, РЯМ 0330197496, РМА 037193883 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Корхонаи фаръии 2-и корхонаи воњиди «Тољикселмуњофизат», воќеъ дар н. Рўдакї, № 0162481, РЯМ 1210005482, РМА 120017916 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. • • Соњибкори инфиродї Раљабова Сољида Абдухолиќовна, ки бо шањодатномаи РЯМ 0230042763, РМА 025326469 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд.

Сўгворї!

Собиќ кормандони мењмонхонаи «Тољикистон» Интурист, дўстони наздик, ба Бочинова Фируза Мунировна нисбати фавти бемањали фарзандаш Оксана изњори њамдардї менамоянд.

Тољикистон 17

•• њамал (21 март- 20 апрел)

Муносибати љиддї дар рафти кор дар корхона воситаи асосии мустањакам намудани мосибати шумо бо њамкоронатон мебошад. Аз фикратон корњои гузаштаро дур созед ва алоќањои кандашударо аз нав барќарор намоед. Дар баробари барќарорсозї хабарњои хуш аз шахси наздикатон шуморо болида мегардонад.

•• Савр (21 апрел - 20 май)

Рўзи душанбе бисёр корњоятон бобарор анљом меёбад. Атрофиён барои дастгирии шумо миннатдорї баён мекунанд. Чоршанбе бо њамкоронатон муноќиша накунед. Мумкин аст, ки тафтиши ногањонї дар корхона нофањмињои шуморо бо раисатон ба миён орад.

•• љавзо (23 май- 21 апрел) Шуморо зарур аст, ки дар аввали њафта маќсади асосиатонро вобаста ба оила ва якдилї муайян кунед. Рўзи сешанбе ва чоршанбе мављњои дилгиркунандае шуморо нороњат мекунад. Кўшиш кунед, ки атрофиёнатон шуморо ба манфиати хеш истифода набаранд.

•• саратон (22 июн- 22 июл) Дар фаъолияти аќлонї ќувваи зиёдеро сарф мекунед. Њар ќадар иљро кардани кореро, ки дар наќша доред, њамон ќадар бовариатон пешорўйї шумо меистад. Хабарњои хушњолкунанда дар мобайни њафта руњияатонро болида месозад. Муносибататонро бо атрофиён ќавї нигоњ доред. Зеро дастгирии онњо шуморо ба кор меояд.

•• • асад (23 июл- 23 август)

Аввали њафта натиљањои кореро, ки пештар анљом дода будед, ба даст мегиред. Даствордњоятон вазъи молиявии оилаатонро боло мебардорад. Муноќишањое, ки рўзњои сешанбе ва чоршанбе дар назар аст, санљиши шумост ва худатонро ба даст гиред. Сабру тоќати шуморо дар ин ваќт атрофиён бањои хуб медињанд. Рўзњои љумъа ва шанбе наќшаи ба кори хона ва муносибат бо наздиконатонро тањрезї кардан хеле муфид аст.

•• сунбула (24 август- 23 сентябр)

Сарфакориро барои худ ќарор дињед. Кўшиш мекунед, то барои пешбурди оилаатон њатто вазнинтарин корњоро ба анљом расонед, вале ин ба саломатии шумо бетаъсир намемонад. Аз вохўрињо ва гуфтугузорњо даст накашед. Њафати мувофиќ барои сафар кардан аст, вале дар рўзи сешанбе аз ин даст кашед. Дар охири њафта барои баровардани хулосаатон эњтиёт бошед.

•• мизон (24 сентябр- 23 октябр)

Њафтаи гуфтушунидњои бомаврид мизонњоро дар назар аст. Ба атрофиён боэњтиёт муомила карданро дар мадди аввал гузоред, зеро дар ояндаи наздик ба корњои шумо вобаста шуданашон дар назар аст. Омади мењмони ногањонї ба хонаатонро ситорањо пешгўйї мекунанд.

•• Аќраб (24 октябр - 22 ноябр Њафтаи бобарор дар тиљорати шуморо ситорањо пешгўйї мекунанд. Дар мобайни њафта таѓйироти зиёд ба вуљуд омаданаш мумкин аст. Барои оила ва муносибат ба фарзандон бояд њамеша омода бошед, зеро онњо ба ин ниёз доранд. Дар рўзњои истироњат вохўрї дар назар аст. Бояд ба омодагии хубу сару либоси зебо ба онљо равед.

•• ќавс (23 ноябр- 21 декабр)

Бењтараш дар авали њафта ба корњои майдаи хона, аз ќабили таъмири теникањои маишї, пешдолон ва љевон даст занед. Аз корњои њуљљати асабатон харобу руњан монадагиатонро тез-тез эњсос мекунед. Рўзњои истироњатро дар њалќаи оила ва аёдати падару модар гузаронданро тавсия медињанд.

•• љаддї (22 декабр- 20 январ) Саломатиатонро дар мадди аввал гузоред. Барои ин шуморо лозим аст, ки аз муоинаи духтур гузаред. Рўзњои сешанбе ва чоршанбе барои интихоб кардани кореро ки намехоњед, пеш меояд. Доду фиѓонро ба худ дарди вазнине ќабул мекунед. Суњбат ва тавсияи равоншинос ва шахси зиндагидида ба шумо зарур аст. Хулосањоро дар саратон ќабул намоед..

•• давл (20 январ- 21 феврал) Далвњоро ин њафта каме нофањмињо дар назар аст. Дар коргоњ барои баъзе нофањмињо асаби шуданатон тамоми њафта азият медињад. Дар миёни њафта шуморо навгонии ногањонї ва муносибати шахси назидакатонро ситорањо пешгўйї кардаанд. Муносибатњои куњнаро барќарор намудан Айни мудаост.

•• њут (21 феврал - 20 март) Њафтаи навинро бо вохўрињое, ки дер боз интизораш будед, оѓоз намоед. Њамеша кор гуфта руњу љисматонро хаста мегардонад. Ба кўдакон машѓул шуданро низ фаромўш накунед. Рўзњои офтобї кўдаконатонро ба сайру гашт бароред. Ба аёдати волидон рафтанро низ фаромўш насозед.


мавлуднома

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Ба пешвози 100-солагии адабиётшинос Амирбек Њабибов

Њарфњоро аз вараќи санг мехонд

Љамъоварї, тањќиќу баррасии осори адибони номаълуму камошнои пешин корест басо сангин ва зањматталаб. Аммо доктори илми филологї Амирбек Њабибов аз душвориву дурии роњ нањаросида, худро ба њар шањру дењ, вилояту ноњия зада, бо њар нафаре, ки аз адабиёт огоњї дошт, њамсуњбат мегардид.

Дар њар љое- њар пора хате ёфт, хоњ дар рўйи санг буд, хоњ дар рўйи коѓаз хонд. Ба муњимтарин марказњои шарќшиносии собиќ Иттињоди Шўравї, ба мисли шањрњои Санкт-Петербург, Самарќанд, Тошканду Бухоро, Тифлису Боку, Еревану Ашќобод рафт. Чангу ѓубори дастнавису китобњои солњо мондаро пок намуд. Бо дидаи тањќиќ китобњоро мутоила кард, баёзу девонњо, тазкираву ашъори шоирони номаълумро пайдо намуд, намунањои бењтаринро навишта гирифт. Чун ѓаввосе, ки аз ќањри бањр марворид мељўяд, Амирбек Њабибов њам дар бањри беканори адабиёт дурри сухану маънї љамъ меовард. Дар њар гўшаи Тољикистон номи устод Амирбек Хабибовро медонанд ва ба хубї ёд мекунанд. Зеро ў дар кори нигањдории ганљи гузаштагони мамлакат кўшиши зиёд ба харљ дода, аз нобудшавї нигоњ доштааст. Баъдњо устод Амирбек Ња-

бибов аз љустуљўю љамъоварињо таматтўъ ёфта, дар кутуби «Ганљи Бадахшон» (1971), «Аз таърихи адабиёти тољик дар Бадахшон» (1971), «Мероси шоирони Њисор» (1974), «Ганљи парешон» (маљмўаи шоирони Кўлоб, Ќаротегин, Дарвоз-1984), рисолаи илмии «Доираи адабии Бухорои шарќї» (1984), «Ганљи Зарафшон» (1991) ва маќолањову рисола, баёзњои дастаљамъї зиёда аз 700 нафар адиби номаълуму номашњурро ба хонандагон шинос намуда, дар бораи хусусиятњои доирањои адабии Бадахшон, Дарвоз, Ќаротегин, Њисор, Кўлоб ва Бухорои шарќї маълумоти нодир дод. Њар ваќте назарам ба китобњои Амирбек Њабибов ��фтад ё мутоила намоям, њатман дидори аввалин бо устод дар хонаи охуни Улфатшоњ пеши назар љилвагар мешавад. Тобистони соли 1968 буд. Дар дењаи Яхшволи ноњияи Ишкошим ба назди падарбузурги модарам- бобои Улфатшоњ рафтам. Шодравон бобои Улфатшоњ марди аз адабиёт бохабар ва яке аз донишмандони маълуму машњури водињои Ѓорону Вахон њисоб меёфтанд. Њамеша ўро машѓули мутоилаи осори диниву тарбиявї медидам. Дар баробари донишмандї, илњоми саршори худододро низ молик буданд. Дар лањзањои фароѓат бо рўбоб ќасидањои диниву ахлоќї месароиданд ва боз бандњои алоњидаи

мушкилфањмро ба сомеон шарњу ташрењ њам медоданд. Се шабу се рўзе, ки устод Амирбек Њабибов дар дења ќарор дошт, пайваста дар сари китобу китобат эшонро дидам. Махсусан, шаб дар назди пилтачароѓ гавњари шабчароѓро мемонд, чунон бањс мекарданд, ки њама ба ў гўшу њуш мешуданд. Рўзона дар лањзањои тафрењ бобои Улфатшоњ ва баъзан фарзандашон Шоњмирї бо рўбоб ќасидасарої мекарданду устод Амирбек Њабибов баъзе калимаву байтњоро навишта мекарданд. Сокинони дењаи Яхшвол ва дењањои атроф ташрифи устодро шунида, касе агар китобе бо хатти арабї дошт, барои хондан ба устод медод. Порчањои хаттї ва кутуб бо хатњои гуногуни форсї навишта шуда буданд, аз ин рў, гоњ бањс сари намудњои хат мерафт. Устод дар хондани хатти шикаста бењамто буданд. Умуман чанд рўзе, ки онњо дар дењаи номбурда мењмон буданд, мардумро ба шўр оварда, шавќи мардумро ба китоб, адабиёт ва таърих бедор намуданд. Итминон дорем, ба пешвози 100-солагии доктори илми филологї Амирбек Њабибов, маќолаю андешањои олимону дўстдорони адабиёт доир ба њаёт ва эљодиёти ў табъ ва нашр мегарданд. Шоњљони Абдурасул, узви Иттињодияи журналистони Тољикистон

Семинаре, ки омўзанда буд

Корхонаи вохиди давлатии «Обу корези Душанбе» бо маќсади тарѓибу ташвиќи васеътари фаъолияти худ, бењтар ба роҳ мондани корњои фањмондадињї оид ба сарфаи оби ошомиданї ва пардохти сариваќтии маблаѓи истифодаи об як сол пеш дар сохтораш шуъбаи робита бо љомеаро таъсис дод. Роњбарияти корхона барои такмилу васеъ кардани донишу малакаи кормандони шуъбаи навтаъсис баргузории семинарњои омўзиширо аз тадбирњои муфид шуморида, бори аввал чунин семинарро баргузор намуд. Чанде пеш дар осоишгоҳи «Сароб»-и ноњияи Варзоб тањти мавзуи «Фаъолияти

шуъбаи робита бо љомеаи КВД «Обу корези Душанбе» бо васоити ахбори омма ва ҳамкории он бо кормандони шуъбањои дигари корхона» семинар сурат гирифт. Директори љамъияти кушодаи «Медиа консалтинг» Набї Юсуфов, ки ўро роњбарияти корхона муваззафи баргузории чорабинии мазкур интихоб карда буд, тавонист, ки маќсаду њадафҳои семинарро ба таваљљуњи иштирокчиён расонад. Дар натиља кормандони шуъбаи робита бо љомеа ва дигарон аз роњу усулҳои нави кор бо ВАО љиҳати ташвиќи фаъолияти густурдаи корхона миёни сокинони шањри Душанбе, интихоби дурусти шабакаҳои радиою телевизион, рўзномаю вебсайтњо, шабакањои иљтимоии интернетие, ки дар фењристи

шунавандагону хонандагон аз васоити ахбори оммаи шинохтаю маъруф мањсуб меёбанд, бештар воќиф гардиданд, малакаи корбариашонро бо технологияи навтарини сабту навор, аксбардорї, интернету веб-сайтҳо такмил доданд. Ёдрас мешавем, ки дар баргузории семинари омўзишии мазкур намояндагии Хазинаи Авруосиёи Осиёи Марказї дар Тољикистон, ширкати машваратии «LDK» (Юнон) сањм гузоштанд. Барои баргузории семинари омўзишии кормандони шуъбаи робита бо љомеаи КВД «Обу корези Душанбе» Бонки умумиљањонї ва Њукумати Љумњурии Тољикистон тавассути Лоињаи дуюми обтаъминкунии шањри Душанбе маблаѓгузорї карданд. Эмом Назаров

Тољикистон 15

Таквими 27 феврал

-Иван Добров (1924-1988), 20- солагии зодрўзи роњбари мусиќї, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. -Рањматулло Ќурбонов (1949), 65- солагии зодрўзи доктори илми педагогї. -Назаршоњ Муносибов (1934-2000), 70 - солагии зодрўзи коргардони телевизон.

28 феврал -Ѓарибшо Аќназарбеков (1954-2011), 60- солагии зодрўзи генерал- майор. -Асадулло Ѓуломов (1954-2010), 60- солагии зодрўзи арбоби давлатї. -Музаффар Олимов (1919-1991), 95- солагии зодрўзи жуналист, Корманди шоистаи маданияти Тољикистон. -Хусравбек Раќамов (1954), 60 - солагии зодрўзи журналист. -Маќсуди Њусейн (1954-2000), 60 - солагии зодрўзи журналист, суратгир, нависанда. -Лариса Юсуфова (1944), 70 - солагии зодрўзи олимаи соњаи химия.

1 март -Фатњуллои Азиз (1949), 65- солагии зодрўзи нависанда. -Ашўрбой Имомов (1939), 75- солагии зодрўзи олими соњаи њуќуќ, профессор. -Диловаршо Исоев (1964), 50- солагии зодрўзи олими соњаи химия. -Эмма Крижановская (1944), 70- солагии зодрўзи коргардони кино. -Худодўсти Олифта (1934-1981), 80- солагии зодрўзи журналист. -Анна Сабурова (1939), 75- солагии зодрўзи доктори илми биологї, профессор. -Ќамариддин Тўхлиев (1954), 60- солагии зодрўзи олими соњаи математика. -Инъомхон Холматов (1949-2009), 65- солагии зодрўзи генерал- майори адлия. -Назардод Љонбобоев (1934), 80- солагии зодрўзи журналист.

2 март -Оќил Зиёев (1894-1965), 120- солгии зодрўзи актёри театр, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. -Бахтиёр Мирзобањодуров (1964), 50- солагии зодрўзи олими соњаи иќтисод.

3 март -Галина Зорина (1934), 80- солагии зодрўзи сарояндаи опера, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. -Саидљалол Сатторов (1949), 65- солагии зодрўзи журналист. -Турсунбой Улмасов (1949), 65- солагии зодрўзи жуналист. -Шариф Љўраев (1894-1966), 120 - солагии зодрўзи сароянда, Њунарпешаи халќии Тољикистон, Њофизи халќии љумњурї.

4 март - Дона Бањромов (1949), 65- солагии зодрўзи сароянда, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. -Муњаббат Ќаноатов (1934), 80- солагии зодрўзи адабиётшинос- шарќшинос. -Комилљон Мањмудов (1964), 50 - солагии зодрўзи олими соњаи байторї.

5 март -Рањимљон Бобоев (1944), 70- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї. -Рањимљон Давлатов (1944), 70- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї. -Рафоати Саидањмад (1954), 60- солагии зодрўзи шоира. -Наќиб Сулаймонов (1934-1986), 80 - солагии зодрўзи олими соњаи иќтисод. Масъули гўша Ёрмуњаммади Сучонї. • E-mail: rahimzoda@pressa.tj


хотира

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон 21

Тилисми Вачагна ё Афанасевро кї «душмани халќ»гуфт?

Дар кўдакиям љоеро ба љуз дењаи худ надида будам. Мешунидам, ки дар ќарибињои дења аѓбаест бо номи Вачагна. Зимистонњо якто-нимто мошинњои дар он замон бударо, ки бо њољате аз он аѓба гузаштанї мешуданд, одамон тела дода, аз як самт ба самти дигари аѓба мегузаронидаанд. Аз њамин сабаб бошад, ки аз кўдакї дар хотирам номи Вачагна, воситаи одитарини наќлиёт «чагна» мерасид. Чагнаро дар бачагиям њангоми љамъоварии њосил дида будам. Он аз чўбњои тарошидаю њамвори ба њам васлкардае иборат буд, ба рўяш бандњои даравидашудаи љаву гандумро чида, то ба хирманљойњо, бо барзаговњо кашолакунону ѓељонида меоварданд. Баъзан овозањое пањн мегардид, ки фалонї то ба Дуоба, яъне то мавзеи зери аѓбаи Вачагна омадаасту аз сабаби набудани наќлиёт, шабона он љо монда, аз хунукї бемор шудааст. Ба њамин хотир вазъияти роњро ба назар гирифта, солњои 80-уми асри гузашта, дар мавзеи Дуоба њамчун сарпаноњ барои азроњмондагон ду кўлба сохта буданд. Њамин тавр, роњи Вачагна, мушкилтарин роњи мардум дар ноњияи Панљакент буд. Баъдњо дар бораи аѓбаи Вачагнаю роњи он ќиссањои зиёде шунида будам, ки ин ќиссањо аксаран шабењи таќдиру ќисмати миллатам шуда метавонанд. Миллате, ки аз љабру зулми золимону ѓосибон дар паси чунин аѓбањо паноњ љўстаю љон ба саломат бурда буд. Мегўянд, ки лоињаи якуми роњи аѓбаи Вачагнаро марди ру-

Дар замони Шўравї кушодани масљидњо душворињои зиёде дошт ва мардум барои он ки фурсати ба масљидњои љомеъ рафтан надоштанд, ба њар њилаю найранг роњњое мељўстанд, ки дар њар мањаллу гузар ба ном чойхонањои сурх сохта, онро бо гўшањои сурхи ташвиќотї муљањњаз мекарданд. Дар деворњои он симоњои аъзоёни Бюрои Сиёсии Њизби Коммунисти Иттињоди Шўравиро овехта, болои мизњои дароз рўзномаю маљаллањо тахтањои шоњмоту шашка гузашта, гўё онњоро мехонданд ё бозї мекарданд. Дар гўшаи дигар телевизору радио, самовор, чойнаку пиёла ва нону ќанду ќурс монда, биноро ба чойхона-ќироатхонаи сурх табдил медоданд. Дар асл бошад ба ин чизњои номбур-

се бо номи Афанасев кашида будааст ва гўё бинобар нодурустии лоиња ўро «душмани халќ» эълон карда будаанд. Дар бораи лоињаи дуюми ин роњ бошад, ќиссаи дигар аст. Он ќисса чунин мебошад:Тирамоњи соли 1973 буд. Рўзе устодам Абдурањмон Бозоров бандаро ба њузурашон хонда супориш доданд, ки рафта бемореро бо тамкин муоина намоям. Ба њуљрае, ки дар он бемор бистарї буд, ворид шуда, дидам, ки марди русе бо либосњои беморї болои љойгањ мехобад. Ба ў њамчун ба мард муоина кардам. Куртаашро боло бардошта, якбора моту мабњут шудам ва худро базўр ба даст гирифтам. Гуфтаи устодам Бозоров «батамкин муоина кунед», ба ёдам омад. Бемор зан буд. Баъд ба бемор њамчун ба зан мурољиат кардам.Ў ранљида, таъкидам кард, ки ба вай аз рўйи таърихи беморї, ки дар он Митрофанов Михаил Прокофович навишта шуда буд, мурољиат кунам, яъне њамчун ба мард. Ин шахси аљибро пештар њам дар кўчањои шањр медидам.Ў аксаран дар гирду атрофи матбааи шањр сайругашт мекард. Хулоса, њангоми муоинаю муолиљаи бемор бо ў унс ги-

рифтаму фањмидам, ки роњи аѓбаи Вачагна аз рўйи лоињаи ў сохта шуда будааст. Ба ў саволе њам дода будам, ки чаро роњро аз тарафи офтобрўйи дара нею аз тарафи соярў интихоб карданд? Митрофанов љавоб дода буд, ки љониби офтобрўя ��ксаран аз шахи сахт иборат аст ва дар он замон (солњои 1935-1936) дар баробари набудани техникаи роњканї корњои зиёди кўњтаркониро њам анљом додан зарур буд. Ў гуфта буд: -Шумо бояд донед, ки роњи аѓбаи Вачагнаро бо белу зоѓнул канда будем. Ё шояд ин роњи мушкилгузари «морпеч» чї хеле, ки дар ќиссањо мегўянд: Тилисме буд чун мори ба болои ганље хобида. Гарчанде роњи аѓбаи Вачагна дар зимистонњо азоби алиме буд, вале мушкили мардумро осон мегардонд. Воситаи рафтуомаду иртиботи мардуми як ваќтњо дар паси аѓба панањбурда гашта буд. Бо ин роњи мушкилгузари аѓба, мошини аввалинро тољири самарќандї њамроњи ронандаи рустабор дар њамкорї бо раиси колхоз Амонќули Зариф оварда будааст., Ин тољир ба Моѓиён охири солњои 50-ум радиои «Родина», ки 4 батареяаш ду баробари худи радио њаљм доштанд,оварда мефурўхт.

Мардум омадани трактори аввалинро низ хуб дар хотир доранд. Тракторро Карими Њољї, ки дар хизмати њарбї ронандаи танк будааст, дар якуним-ду шабонарўз аз МТС (Истгоњи мошину тракторњо)-и шањри Панљакент оварда буд. Роњи куњанро то соли 1937 сохта буданд, вале дар он замонњо мошине набуд, ки бо ин роњ њаракат кунад. Бо кашф шудани конњои маъдан дар кўњњои Моѓиён роњ хеле сермошин шуд. Њукумати давр ба Моѓиён, ки яке аз мавзеъњои серзамину њосилхез мањсуб меёфт, эътибори хоса медод. Он солњо дар Моѓиён биноњои муњташаме барои захираи ѓалла сохта буданд, ки мардум онро «заказерной» (заготзерно-нуќтаи захиракунии ѓалла) мегуфтанд. Аз њамин « заказернойњо» бо уштуру хачир то ба Панљакент, бо роњи куњан, ѓалла мекашониданд. Баъдтар экспедитсияи геологї-иктишофии Моѓиён таъсис ёфта, одамони зиёдеро ба кор фаро гирифт ва рафтуомади дањњо наќлиётњои гуногунтамѓа ба роњ монда шуд. Бо шарофати захирањои бойи зеризаминии кўњњои Моѓиён, ба воситаи роњи куњан аз тамоми гўшаю канорњои собиќ Иттињоди Шўравї мардум ба кор меомаданд. Дар он даврони баъдиљангї, Иттињоди Шўравї ба захирањои зиёди зеризаминї эњтиёљи рўзафзун дошт. Он замонњо кон њам дар Моѓиён буду нон њам. Вале барои осонтар шудани рафтуомадашон мардум ормоне ба дил мепарвардиданд, то роње аз љониби офтобрўя дошта бошанд. Зери таъсири њамин маќсаду маром мардум

Чойхонањои сурх

да касе даст намезад ва ѓайр аз љорўбкаши масљид касе ба ин хона намедаромад. Дар бинои дигари шафати ин ќироатхона, ки аслан танњо ваќти намозхонї дари онро мекушоданд ва боќї он бо ќулф мањкам буд, мардум таваљљуњ зоњир мекарданд ва инљо масљиди мањал ё гузар њисоб мешуд ва мардум бо бањонаи чойхўрї ба чойхона омада, панљ ваќт намозашро ба љо меовард. Ин масљидњо-ќироатхонањо муддати зиёде амал мекарданд ва дар њисоботи мањал њамчун гўшањои сурх-ќироатхонањо мањсуб меёфтанд. Ба кормандони масъули давлатї хонаи бо асбобњои аёнии ташвиќотї муљањњаз ва самоворхонаи чанд кат доштаро нишон медоданду дару ќулфи масљидро намекушоданд. Рўзе котиби кумитаи вилоя-

тии њизби коммунисти Ќурѓонтеппа оид ба соњаи идеологї дар ноњияи Коммунистї (њозира Бохтхар) чанд љойро дидан карда, њамроњи гурўњи корї ба чойхонаи шањраки Октябр (њоло Сомониён) ворид мешавад. Омадани гурўњи корї ба ваќти намози пешин рост омад. Мардуми бисёре дар тараддуди намозхонї буданд. Котиби њизбу њамроњонаш аввал чизеро нафањмида, гумон карданд, ки ваќти хўроки нисфирўзї асту мардум ба чойхона омадаанд ва ба касе ањамият надода, ба њуљраи гўшаи сурх медароянд ва дар болои суратњои аъзоёни Бюрои Сиёсї саллањои сиёњу сафеду кабудро овезон дида, њуш аз сарашон мепарад. -Ин чї гап? Ин чї расвої, ин саллањои кию чаро дар болои суратњои ходимони њизб овезо-

нанд, -бо изтироб фарёд мезанад котиби њизб. Њама хомўш, касе ба пурсиши ў љавоб дода наметавонанд. Сипас самоворчиро љеѓ зада мегўяд: -Инњо киянд?- ба саллањои болои суратњо ишора мекунад котиб. Самоворчии саросемашуда худро гум карда, чї гуфтанашро намедонад. -Ин саллањои кї? -боз мепурсад котиб. -Намедонам, -мегўяд самоворчї, шояд азони агитаторон бошад, гуфта илова мекунад. -Канї онњо? -Ман њозир,- гўён самоворчї ба берун мебарояду њамроњи дигар намозгузорон ѓайб мезанад. Котибу њамроњонаш саллањоро ба кумитаи њизбии ноњия оварда, котибро хуб танќид мекунад ва аз онљо баргашта, бю-

аввалњои соли 1990-ум ба раиси њамонваќтаи шањри Панљакент Шокир Собиров барои аз тарафи офтобрўяи аѓбаи Вачагна гузаронидани роњ, мурољиат карда буданд. Собиров ин пешнињодро љонибдорї кард, вале аз набудани мутахассисони роњсоз пешнињод ноиљро монд. Собиров гуфта буд:-Ин роњро, ки њамагї 10-12 км аст, бояд худамон «хапу дам» созем, ман њам азоби мардумро медонам. Хушбахтона, аз ин нияти мо сардори њамонваќтаи экспедитсияи геологї- иктишофии Моѓиён Боймурод Холмуродов огоњ шуда, гуфтанд, ки:-Мутахассисони мо њар сол дар кўњсор дањњо километр роњ мекананд, роњи Вачагнаро ман ба уњда мегирам ва дар ин бора Собировро воќиф кунед. Њамин тавр пас аз 2-3 моњи ин гуфтугузорњо, геологњо аз тарафи офтобрўя ба тарконидани кўњ ва кандани роњи нав сар карданд. Вале, роњ ба итмом нарасида даврони бозсозињо сар шуд ва корњо бе натиља монд. Хушбахтона, моњи августи соли 2013 Сарвари давлатамон, муњтарам Эмомалї Рањмон, ба шањри Панљакент сафари корї анљом дода, зимни суханронї дар љамъомади фаъолон супориш доданд, ки њангоми азнавсозии роњи «Айнї-Панљакент» роњњои минтаќавиро њам аз хотир набароред. Ин фотињаи неке буд барои ташаббуси ободкорї. Баъди ин бо иќдоми ватандўстї ва љавонмардии Раиси шањри Панљакент Х.Абдуназаров кандану сохтани роњи нотамоми љониби офтобрўяи аѓбаи Вачагна ба итмом расид ва рафту омади мардум осону бехавф гардид, . Њоло тилисми ганљи Вачагна таслим шудааст. Ќањрамони Бурњон

рои њизбиро таъљилан даъват мекунанд. Дар бюро сардорони маќомоти њифзи њуќуќи вилоят, шањру ноњияњо, котибони кумитањои њизбии ноњияњо ва маќомоти њокимияти мањаллї даъват карда мешаванд. Дар бюро котиби идеологии њизб баромад карда, мушоњидањояшро мавриди баррасї ќарор медињад. Дар охир бюро ќарор ќабул мекунад, ки дар тамоми ноњияњо аз њисоби кормандони њизбу њукумат ва маќомоти њифзи њуќуќ гурўњњо ташкил дода, амали ба ном чойхона-ќироатхонањоро санљанд ва ољилан чорањо андешанд. Баъди як моњ њамаи чойхонаю ќироатхонањо ва гўшањои сурхи худсарона ташкил карда баста шуданд. Бисёр кормандони њизб муљозот гирифтанду мансабњоро холї карданд. Назрулло Тиллозода


22 Тољикистон Аспирин зидди омосњои хушсифат Олимони амрикої тањќиќоти тиббиро миёни 689 беморро дар байни беморињои асаб ва асабњои узвњои шунавої гузарониданд. Дар баъзе хабарњои расида ќайд шудааст, ки таѓйир ёфтани андозаи омосњо баъди истифодаи таблеткањо инкишоф ёфта истодааст. Дар заминаи ин хабар тасдиќ карда шуд, ки андозаои омосњо дар нафароне, ки аз аспирин истифода мебаранд, 50 дарсад майда шудаанд. Ин тадќиќот нишон медињад, ки ацетилсалициловая кислота ё аспирин њангоми бемории вобаста ба асабњои шуноваибуда истифода мешавад. То имрўз бар зидди ббеморињои омосњои хушсифат ягон намуд ддоруворї ба истифода дода нашудааст. Танњо бо роњи љарроњї метавон онро аз инсон дур кард. Яке аз беморињои пањншаванда омосњои хушсифати дохили мия мебошад.

Касе њаётро дўст медорад, ба бемории сактаи майна гирифтор намешавад

Олимони Донишгоњи Мичиганеи ИМА дар байни шаст њазор одамони синни аз панљоњ сола боло тадќиќот гузарониданд. Дар ваќти гузаронидан аз тестњои махсус, ки барои муайян кардани шароити зиндагии мурољиаткунандагон муайян кардан лозим буд, истифода намуданд. Бо гузашти 2 сол 88 нафар бо беморињои асаб, аз љумла резиши хун дар майнаи сар мурољиат карданд, ки табќи санљиш онњо нафаронеанд, ки њаёти маљбурї доранд.

Хўрдани ангур барои пуст чї фоида дорад? Олимони Донишгоњ аз Барселона (Испания) исбот намуданд, ки дар таркиби ангури хуб пухташуда моддаи полифенолї вуљуд дорад, ки он пўсти инсонро аз нурњои ултробанфш ва барои пўст зарар дошта муњофизат мекунад. Аз ин хотир ба ташкилотњои дорусозї пешнињод карда мешавад, ки малњамњои барои даст истифодашавандаро бо доштани ќиёми ангур ба муомилот бароранд. Дар љойњои офтобї пухташудаи ин мева, хосияти муњофизати аз нурњои тези офтобро бештар доро мебошад.

канзи шифо

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Зардпарвин табобаташ давомдор аст?

Аз суњбатњо айён мешавад, ки намудњои гуногуни зардпарвин вуљуд дорад, вале намедонам, ки чандтоанд. Мехостам фањмам, ки чанд намуд мешаванд? Яке аз дигаре бо чї фарќ дорад? Кадом намудаш ба инсон бештар хатарнок аст? Шањноза Гулова, ш. Шањринав Зардпарвин бемории сироятї буда, бо аломатњои зањролудшавии организм ва осеб дидани љигар пайдо мешавад. Ин беморї дар байни мардум бо номњои «зардча» ва «зардпарма» низ ёдрас мешавад. Ангезандаи ин беморї вирусњоянд ва айни замон илми тиб панљ намуди ин вирусњоро муайян кардааст, ки онњо ба ду гурўњ људо мешаванд: вирусњои рўдавї (А,Е) ва ѓайрирўдавї (В,С,Д). Њар яки ин вирусњо хусусияти худ ва тобоварии худро ба ин ё он намуди дору ё муњити дохилию берунї дорад. Масалан вируси зардпарварин А дар њарорати гармии 100 дараља то 5 даќиќа дошт дода метавонад. Зардпарвини вирусњои В дар њарорати муќаррарї то

шаш моњ мањфуз мемонад. Дар њарорати 100 дараља гармї баъди дањ даќиќа нест мешавад. Ангезандањои ин беморї бо наљосат хориљ шуда, аз риоя нагардидани ќоидањои санитарию гигиенї пањн гардида, ба дигарон мегузарад. Мушкилот он аст, ки то пайдо шудани зардї дар пўст ва сафедии чашмњо фањмидани ин беморї душвор аст. Вирусњои ин бемориро пас аз пайдо шудани зардї дар пўст дар наљосат муайян кардан мумкин аст. Вале роњи дигаре аст, ки ангезањои бемориро аз ду то дањ рўз ќабл аз пайдошави

аломатњои беморї ошкор кардан мумкин аст. Ин ба воситаи ташхиси хун имконпазир мебошад. Бемории зардпарвин асосан дар фаслњои бањор ва тирамоњ ављ мегирад. Аз рўйи хусусияти худ зардпарвинро боз ба ду гурўњ људо мекунанд, ки яке шадид (острый) ва дигаре музмин (хронический) мебошад. Зардпарвини шадид то се моњ ва зардпарвини музмин бошад, то шаш моњ ва аз он њам зиёдтар тўл мекашад.Дар аввали пайдоиш нишонањои ин беморї ба зуком (грипп) монанд аст: Њарорати бадан

Чї хўрам,

то 38-39 дараља баланд шуда, беморро гоњ-гоњ табларза, сардарду буѓумдард мегирад. Димоѓ мањкам шуда, ранги пешоб тира ва ахлот сафед мешавад. Баъдтар чашм ва луобпардањои дањону гулў, бадан ва пўст зард мегарданд. Бемор сусту бењол ва хоболуд шуда, беиштињої ва баъзан хориши пўст пайдо мешавад. Аз таъсири беморї љигар ва испурљ (сиёњлавак) калон шуда, сахту дардманд мешавад. Бемороне, ки њолаташон сабук аст, бе дору табобат меёбанд. Яъне ба онњо риоя намудани парњез дар хурду хўрок ёрї мерасонад. Њангоми муайян шудани беморї, дар давраи аввал бемор бояд камаш 7-10 рўз бистарї бошад, яъне аз љойгањ нахезад. Ба бемор хўрокњои серѓизо – гўшт, тухм, моњї (обпаз) додан мумкин аст. Аз хўрокњои бирёнкардашуда, њасибњои дуддодашуда (копчённый), гўшит гўсфанд, гўшти мурѓобї, шоколад, истеъмоли машруботи спиртї бояд њазар намояд. Хонандаи азиз! Дар барои намуди зардпарвине, ки барои инсон бештар хатар дорад, дар шуморањои баъдї њатман маълумот медињем.

ки зарар накунад?

Пас аз истеъмоли хўрок дардњои кунд азиятам медињад. Харчи хўрам дард пайдо мешавад. Аз хуруљи дард чандин бор ба духтурони соња мурољиат кардам. пас аз муолиља як дард кам шуду боз мисли пешина дардро њис мекунам. Чї хўрам намедонам, зеро њамаи хўрок зарарам мекунад. Чиро истеъмол кунам то дардамро нафањмам? арои организми солим ѓизои сервитамин хеле лозим аст. Вале на дар њама маврид, зеро љињатњои манфї низ дорад. Аввал тару тоза хўрдан. Ба хусус меваю сабзавотро. Њар гуна мањсулот њангоми нигоњдорї сифати худро гум мекунад. Аз ин сабаб кўшиш намоед, ки мањсулоти тайёркардаатонро «барои баъд» нагузоред. Њамон ќадаре тайёр кунед, ки худу наздиконатон хўрда метавонед. Шарти дуюм кам хўрдан аст. Ѓизои хом, махсусан растанињо назар ба ѓизои пухташуда ё бирёнкардашуда, витамин ва ми-

кроэлементњои бештареро доранд. Барои одамони аз фарбењї азияткашанда, ки њамзамон ба дигар беморињо њам гирифтор

Дар давраи тирамоњу зимистон миќдори мањсулоти њайвонотї, дар мавсими бањору тобистон бошад, миќдори

бошанд, истеъмоли мањсулоти хом яке аз роњњои бењтарини кам кардани вазн мебошад. Дигар ин ки ѓизо бояд гуногун ва витаминдор бошад. Як навъи ѓизоро дуру дароз истифода бурдан тавсия дода намешавад.

мањсулоти набототиро зиёд кардан лозим аст. Сабзавоту мевањо бояд 70 фоизро ташкил дињанд. Интихоб бояд гуногунранг ва асосан аз мањсулоти мањаллї иборат бошад. Онњое, ки пурхўранду ќобилияти мењнатиашон кам

аст, тез мондашавии љисмонию рўњї дар онњо мушоњида мегардад. Ин ашхос бояд ба машќњои љисмонии њаррўза машѓул шаванд. Барои хўрокхўрї бояд иштињо хуб бошад. Хўрок метавонад нисбатан фоидаовар бошад, ба шарте ки кас њангоми хўрокхўрї саросема нашуда хўрок хўрад, ба китобхонї ё кори дигаре машѓул нашавад. Њамеша ѓизои холиси табииро интихоб намоед. Сабзавоту мевањои тару тоза, нони сиёњ, љавдор, љави русї, љав, лўбиёгињо, чормаѓз, тухми офтобпараст ѓизои холис мебошанд. Њангоми истеъмоли гўшти равѓанин пўшидани шир, тухм бо шир тавсия дода намешавад, зеро ин мањсулотњо бо роњи меъдаву рўда нобаробар љабида мешаванд. Дар рўда љўшиши баланд ба вуљуд омада, ба љамъшавии микрофлораи дардовар мусоидат мекунад, ки токсинњои ѓизої њосил мешаванд. Ин боиси халалёбии кори организм мегардад ва ба пиршавии пешазваќтї оварда мерасонад.

Масъули сањифа Масъули Мањина сањифаДавлатова. Иззатбек Идиев. Мо интизори Мо интизори маводмавод ва пешнињодоти ва пешнињодоти шумоем! шумоем! E-mail: E-mail: mahina@pressa.tj izzatbek@pressa.tj • Шуъбаи • Шўъбаи реклама: реклама: saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj • Тел: • Тел: (44)(44) 601-35-95 601-35-95


варзиш

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Тољикистон 23

Бохти «Равшан»

дар Љоми AFC-2014 25-уми феврал дастаи «Равшан»-и Кўлоб, ки ду маротиба чемпиони футболи Тољикистон шудааст, вохўрии якуми гурўњиро дар Љоми AFC-2014 анљом дод.

Блаттер

ба Душанбе меояд Приезиденти Федератсияи байналхалќии ассотсиатсияњои футбол (FIFA) Љозеф Блаттер рўзи 24-уми март бо сафари дурўза ба Душанбе меояд. Роњбари футболи љањонї дар доираи ин сафари худ барномаи Соли футболи оммавї дар Тољикистонро кушода эълон мекунад ва дар вохўрии

Суперљоми Тољикистон байни дастањои «Равшан»-и Кўлоб ва «Истиќлол»-и Душанбе ширкат хоњад кард. Маросими кушодашавии Соли футболи оммавї дар Тољикистон, ки дар доираи фестивали футбол барои кўдакон бо барномаи «Grassroots» дар назар аст, 25-уми март дар Варзишгоњи марказии Душанбе баргузор мешавад.

Блаттер дар њамин рўз дар вохўрии Суперљоми Тољикистон байни дастаи ѓолиби чемпионат - «Равшан» ва барандаи Љоми Тољикистон - «Истиќлол» иштирок хоњад кард. Дар ин сафари худ президенти FIFA наќшаи бо роњбарияти Њукумати љумњурї ва Федератсияи футболи Тољикистон мулоќот карданро дорад.

Тоњир Мўъминов - сармураббии «Вахш»

Дар њайати мураббиёни дастаи «Вахш»-и Ќурѓонтеппа дигаргунии куллї ба вуќўъ омадааст. Раиси клуби футболи «Вахш» Исроил Шарипов хабар додааст, ки собиќ ниммуњофизатгари дастаи мунтахаби Тољикистон ва собиќ сармураббии дастаи «Энергетик»-и Душанбе Тоњир Мўъминов сармураббии ин даста таъин шудааст. Вай дар ин вазифа Салоњиддин Ѓафуровро иваз кардааст. Дуюмї чанде пеш мудири Мактаби љумњуриявии мањорати олии варзишии футбол (РШВСМ) таъин шуда буд. Ба гуфтаи Шарипов ба љойи Аслиддин Њабибуллоев, ки ба дастаи «Истиќлол» гузашт, ба њайси мураббии калони даста дастпарвари мактаби футболи шањри Ќурѓонтеппа Зариф Ус-

Ин вохўрї дар кишвари Уммон баргузор шуд. Њарифи дастаи «Равшан» клуби «Сувайк» аз ин мамлакат буд. Бозї дар Маскат, дар майдони «Сиб Стэдиум» гузашт ва бо њисоби 3:1 ба фоидаи соњибони майдон анљом ёфт. Голи ягонаи «Равшан»-ро Нуъмон Њакимов дар даќиќаи 78-ум зад. Мураббиёни дастаи «Равшан» ќувваи асосиро дар хати нимњимоя љамъ намуда, се нафарро барои муњофизат гузоштанд ва танњо ба њуљуми легионери ганаї Саломон Течї умед бастанд. Футболбозони кўлобї то ним соат тавонистанд, ки пеши роњи њуљуми соњибони майдонро гиранд, аммо баъди ин уммонињо њисобро кушоданд. Ба назар чунин мерасид, ки ин гол аз њолати нобозї зада шуд, аммо ёрдамчии довар хомўш буд. Баъди танаффус «Сувайк» аз «Равшан» бартарї дошт. Дар даќиќаи 59-ум баъди хатои даѓали хатти њимояи «Равшан» Абдул Рањмон Солењ Халфан Ал-Алавї аз ба партофт аз канори рост соњиб шуда, дарвозаи Рустам Ризоевро сўрох кард. Баъди он ки футболбози таљрибадор Нуъмон Њакимов ба майдон омад, умеди мухлисон ба дигар шудани натиља зиёд шуд. Њакимов тўби кунљии партофшударо бо сараш ба дарвоза фиристод. Ду даќиќа нагузашта Саидањ Сирикї баъди хатои навбатии бозигарони «Равшан» њисобро ба 3:1 расонд. Дар даќиќаи 87-ум бозигарони кишвари мо метавонистанд, ки

гол зананд, аммо футболбози наврас Муњаммадљони Њасан аз камтаљрибагї натавонист, ки тўби партофтаи Нуъмон Њакимовро ба нишон расонад. Натиља 3:1 ба фоидаи «Сувайк». «Равшан» вохўрии дуюмашро дар даври гурўњии Љоми AFC 11уми март ба муќобили дастаи «Сафо» аз Лубнон мегузаронад. Ин даста бозии якумашро дар майдони худ бо дастаи «Зат Рас» аз Урдун бо њисоби 1:0 ба охир расонд. Ин њам дар њолест, ки лубнонињо 10 нафар бозї карданд, зеро њанўз дар даќиќаи 7-ум муњофизатгар Алї Ал-Саъдї аз майдон ронда шуд. Љоми AFC-2014. Гурўњи «А». Даври 1 25 феврал. Маскат. Варзишгоњи «Сиб Стэдиум». 2000 тамошобин. «Сувайк» (Оман) - «Равшан» (Тољикистон) - 3:1 Голњо: Муњаммад Солењ Абдулло Ал-Њассанї, 30 (1:0). Абдул Рањмон Солењ Халфан Ал-Алавї, 59 (2:0). Нуъмон Њакимов, 78 (2:1). Саидањ Сирикї, 80 (3:1). «Равшан» (Кулоб, Тољикистон): Рустам Ризоев, Далер Тухтасунов (капитан), Мусо Содиќ (Нуъмон Њакимов, 46), Алексей Негматов, Сайриддин Ѓаффоров, Њикматулло Расулов, Соломон Течї, Даврон Тухтасунов (Муњаммаљони Њасан, 61), Њасан Рустамов, Бахтиёр Њасанов, Наврўз Рустамов (Комрон Саидзода, 86). Огоњї: Мусо Содиќ, 27, Соломон Течї, 30. Юсуф Абдулло Амир Ал-Саъдї, 83. Довар: Муњанад Ќосим Саррай (Ироќ). «Сафа» (Лубнон) - «Зат Рас» (Урдун) - 1:0 Гол: Њасан Њазимањ, 79. Ронда шуд: Алї Ал-Саъдї («Сафо»), 7.

Ќуръакашии Евро-2016 Дар шањри Нитсе ќуръакашии даври интихобии мусобиќаи Чемпионати Аврупо-2016 баргузор шуд. мон кор хоњад кард. Усмонов дар солњои 90 њамчун њуљумкунандаи марказии «Вахш» бозї карда, бо ин даста соњиби медали тилои чемпионат шудааст. Сармураббии њайати дуюми даста Мењроб Заурбеков ва ёрдамчии ў собиќ капитани «Вахш» Камол Отирќов, ки чун футболбоз фаъолиятшаро ќатъ кардааст, таъин шудаанд.

Дар ин клуб дар њайати роњбарон низ таѓйирот ба вуљуд омадааст. Мењрољиддин Холов, ки аз соли 1999 вазифаи маъмурияти клубро ба уњда дошт, мудири бахши варзиш интихоб шудааст. «Вахш» омодагиро ба мавсими нав аз 20-уми феврал оѓоз кардааст ва њоло ба даври муќаддимавии Љоми Тољикистон дар минтаќаи Хатлон ширкат мекунад.

Гурўњи А Голландия, Чехия, Туркия, Латвия, Исландия, Ќазоќистон Гурўњи В Босния, Белгия, Исроил, Уэлс, Кипр, Андорра Гурўњи C Испания, Украина, Словакия, Белорус, Македония, Люксембург Гурўњи D Германия, Ирландия, Полша, Шотландия, Гурљистон, Гибралтар Гурўњи Е Англия, Швейсария, Словения, Эстония, Литва, Сан-

Марино Гурўњи F Юнон, Венгрия, Руминия, Финляндия, Ирландияи Шимолї, Љазирањои Фарер Гурўњи G Русия, Шведсия, Австрия, Черногория, Молдавия, Лихтенштейн Гурўњи H Италия, Хорватия, Норвегия, Булѓористон, Озарбойљон, Малта Гурўњи I Португалия, Дания, Сербия, Арманистон, Албания Ду дастаи ѓолиби њар гурўњ ва як даста аз љойи сеюм бо натиљаи бењтарин ба даври финалї мебароянд. Ба се роњхати дигар 6 дастаи љойи сеюм бо бозињои иловагї талош хоњанд кард.

Масъули сањифа Шўњрат Давлатшоев. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: shuhrat@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


фароѓат

24 Тољикистон

Ќариб буд, ки…

…аз харљи зиёд миёну аз гаронии нарху наво дандон шиканад. *** …аз дањони беќолиб њам сухани нек барояд. *** …аз хунукназарии баъзе роњбарон коргарон ба ларза оянд. *** …барои сиёњдил дунёи равшан њам сиёњ намояд. *** …афкори аблањона њам ба пешравии кор сабаб шавад. *** …баъзењо аз васваса њам аз аќл бегона шаванд. *** …раис аз тухм ќимоб гуфта, фермаи мурѓпарварии колхозро барњам дињанд. *** …балњавас ба духтар маъќул шавам гуфта, гулзорро поймол кунад. *** …булњавас «эњтиёт-шар-

ти њаёт» гуфта, гоњ «сурх»-у «сафед»-у «кабуд» шавад. *** …њаромкорону њамрохўронро савганд занад. *** …дурўѓгўёну фиребгарон дар зиндагї барои худ љой ёфта натавонанд. *** …дар назари бадбин њама душман тобанд. *** …ѓамхорони миллат мансабталоши ашаддї шаванд. *** …људої аз дўстиву муттањидї аз љанљол бархезад. *** …ѓайбатчї аз сояаш тарсида, гунг шавад. *** …ноодам ба њамсоягон маданият омўхтанї шуда, худаш ќабењгап шавад. *** …террорист бо маводи тарканда дохили њавопаймо шавад. *** …аз майзада барои фарзандонаш фаќат шишањои холї

№ 9 (1051) 27 феврали соли 2014

Хандеду забон биомўзед! Як латифа бо ду забон

мерос монад.

*** …хурсандї бахт ораду хафагї дард. *** …рашк њам решаи дардро хуш кунад. *** …баъзењо аз мансаби хурд њам сарватманди номї шаванд. *** …нахли мансаби баъзењо бо дуои бад њам сабзад. *** …фишори хуни нашъамандон, ришвахўрон, мансабталошон, хоинони миллат ва њаромхўрон баланд шуда, бо ин дунёи фонї падрўд гўянд. … мањалгароиву љўрабозї ва хешутаборчигї тамоман барњам хўранд. *** …кормандони маќомоти маъмурї чигили њамаи љиноятро сад дар сад кушоянд. *** …њаќќи мардумхўрон ба дарди бедаво гирифтор шаванд. *** …давлат барои њаво њам аз мардум андоз ситонад. С.ЊалимЗОДА

Агар мурї… Аз пири хасисе пурсиданд: — Ёру дўст дорї? — Не, -гуфт ў маъюсона. — Боигарї чї? — Надорам. — Агар мурї, кї ба ту гўр мекобаду… Афандї, ки он љо буд, лабханд карда гуфт: — Хавотир нашавед! Гўри кўњна бисёр…

If you die Once a greedy old man was asked, «Do you have friends or rela- tives?» «No», he answered with regret. «Are you wealthy?» «No, I’m not». «If you die, who will bury you?» Afandi, who was there, sneered, «Don’t worry! There are a lot of old graves in the cemetery»…

Ќайсару гапнодаро Баъди тўй аз домод пурсиданд: — Канї, гап зан! Арўс ба ту маъќул ё не? — Не,- гуфт ў, - ќайсару гапнодаро будааст. — Акнун чї кор мекунї? Афандї, ки он љо њозир буд, гуфт: — «Сари кафида таги тоќї» гуфтаанд.

Obstinate and naughty After the wedding people asked the bridegroom, «Well, tell us frankly. Do you like your bride?» «No, I don’t. She is obstinate and naughty», he responded. «And what are you going to do?» Afandi, who was nearby noted, «What is done cannot be undone».

Бекафан мемуред Аз Афандї пурсиданд: — Таќсир, баъзењо зан њам маст мешавад, мегўянд. Ин муамморо чї хел фањмидан мумкин? Афандї гуфт: — Худо гўед, ки зан маст нашавад, вагарна бекафан мемуред.

Боду њаво

He is not afraid пш

27

Феврал

+3°..+9°

чм

28

Феврал

шб

Март

1

яш

Март

2

+3°..+11° +4°..+13° +5°..+12°

дш

3

Март

+5°..+11°

СШ

4

Март

чш

5

Март

+5°..+10° +5°..+12°

Once a murda-shui1 was asked, «Do you fear while washing a dead body?» «At first I did, but now I don’t!» he answered boldly. «And if all of a sudden a corpse comes to life, what will you do?» Afandi, standing nearby quickly noted, «He’ll take his place in the grave». Сафо њалимї


Точикистон №9 2014