Issuu on Google+

муњиддин кабирї дар ба дар мегардад

с. 2

муовини ректор бо пора ба даст афтод

с. 3

муаллими 60 сола-таљовуз ба толибањо

с. 9

№ 41 (1032) 10.10.13 (Оѓози нашр: марти 1992)

Дар ин шумора:

Суѓд:

240 тобут аз Русия

с. 2

њизбњо

на њама «накша»-ро иљро карданд

с. 3

Тољикам

худро беќадр кардааст

с. 4

Таќсими газ 30% бар 70%

с. 7

Макка

марги ду њољии тољик

»» »

с. 9

Марг

с. 5

…Шаб аз нисф гузашта буд. Дўстмурод Њакимов (Доси Бурут) дар як утоќ бо њамсари худ дар хоб буд. Ин дам чор нафар ниќобпўш, ки бо таппонча ва корд мусаллањ буданд, ба хона даромаданд ва аз садои пойи онњо соњибони хона бедор шуданд.

дар ваќти раќс

Дости бурут

њуљум ба хонаи ў иќдоми сиёсї буд ё ѓоратгарии оддї?

с. 9

Исќоти њамл оё занро бефарзанд мекунад?

с. 22

Варзиш «истиќлол љоми Тољикистонро гирифт

с. 23


2 Тољикистон

њафтае, ки гузашт

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Президент дар Бадахшон Шариф Њамдамов Раиси шўрои муассисон ва мушовара Абдумудассир Ањмадзода Муњаррир

Њайати мушовара: Илолов Мањмадшо Президенти АУ Тољикистон Мењмон Бахтї Раиси Итињодияи нависандагон Ќаюмов Нуриддин Академик Темур Зулфиќоров Нависанда Ѓаффоров Усмонљон Таърихшинос Масъуди Миршоњї Раиси анљумани «Рўдакї» Пиров Мањмадсаид Мутахассиси синамо Маъруф Хољиев Роњбари ожонсии ёрии њуќуќи муњољирон дар Русия Муассис: Њайати кормандони њафтанома Њафтанома дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон тањти №0054/РЗ ба ќайд гирифта шуда, дар матбааи «Мега-print» ба чоп расидааст. Дар њафтанома матолибе низ ба нашр мерасанд, ки ба мавќеи идораи он мувофиќат намекунанд. Дар шумора аксњо аз шабакаи Интернет истифода шудаанд. Матолиби хусусияти таблиѓотидошта танњо бо пардохт нашр мешаванд. Масъулияти маводњои хусусияти таблиѓотидоштаро идора ба дўш надорад. Барои дар дигар нашрияњо чоп намудани матолиб ва иќтибосњо аз «Тољикистон» иљозати хаттии идора ва нишон додани сарчашма њатмист. Њуќуќи муаллифии њамаи матолиби шумора ба идораи њафтаномаи «Тољикистон» тааллуќ дошта, тибќи ќонунгузории љории ЉТ ва байналмилалї њифз карда мешаванд. Робита: Телефони идора: 238-54-51 Почтаи электронї: tojikiston-1992@mail.ru tojikiston@pressa.tj Шуъбаи эълону реклама: 238-78-78, 601-35-95 Почтаи электронї: tayron@oila.tj Дафтари хабаргузорї дар вилояти Суѓд: Суроѓа: к. К.Хуљандї 114 х. 15 6-75-23,92- 730-06-50 Шуъбаи фурўш: 93-445-26-12, 221-41-11

Президенти кишвар барои шиносоии бевосита бо вазъи зиндагии мардум ва такон бахшидан ба рушди иљтимоию иќтисодї ва фарњангии ин минтаќаи дурдасти кўњсор ба Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон сафар кард. Бино ба иттилои хадамоти матбуоти сарвари давлат, боздиди корї аз ноњияи Ванљ оѓоз ёфт. Дар ин љо нахуст як нерўгоњи хурди обии дорои иќтидори 900 киловатт/соат, ки бо харљи 7 миллиону 126 њазор сомонї аз љониби соњибкорони ватанї бунёд ёфтааст, ба кор дароварда шуд.Тавре зикр гардид, бо фаъол шудани ин нерўгоњ мушкили норасоии нерўи барќ дар маркази ноњияи Ванљ дар фасли зимистон пурра бартараф мегардад. Иттилоъ дода шуд, ки пас аз як моњи дигар боз як нерўгоњи дигар бо иќтидори 300 киловатт/ соат ба кор дароварда мешавад. Дар маркази ноњияи Ванљ бо иштироки Президенти кишвар Эмомалї Рањмон як толори варзишии дорои 300 љойи нишаст мавриди бањрабардорї ќарор гирифт, ки барои намудњои гуногуни варзиш бо тамоми шароити муосир бунёд ёфтааст. Тавре иттилоъ доданд, ин толор дар муддати 3 моњ бо харљи 2,5 миллион сомонї сохта шудааст. Дар боѓи марказии фарњангию фароѓатии ноњи-

яи Ванљ Президенти кишвар Эмомалї Рањмон бо роњбарияту фаъолон ва намояндагони сершумори ањолии ин ноњия мулоќот намуд. Зимни суханронї Сарвари давлат Эмомалї Рањмон дастовардњои ноњияро дар солњои гузашта, хусусан дар 9 моњи соли равон мавриди тањлилу баррасї ќарор дода, барои рушди ояндаи он дар назди роњбарияти ноњия ва масъулини вилоятию љумњуриявї вазифањои мушаххас гузошт. Аз љумла таъкид гардид, ки барои истихрољу коркарди маъданњои кўњї, пеш аз њама санги мармар ва њам коркарди саноатии меваљоти шањдбори Ванљи ганљрез тадбирњои мушаххас амалї карда шаванд. Супоришњои мушаххаси дигар, њамчунин зимни мањфили пурсишу посух, аз љумла барои иљрои талабу дархостњои мардум дода шуд. Тибќи яке аз дастурњои Сарвари давлат аз љониби соњибкори мањаллї Калон Дамдоров ду коргоњи дўзандагї бо 500 љойи корї, асосан барои дўхти либоси мактабї, то Наврўзи 2014 бунёд карда мешавад. Дастур дода шуд, ки барои соњибкорзани мањаллї Љамила Усмонова, ки то имрўз корњои намоён анљом додааст, бо људо намудани маблаѓњои љумњуриявии грантї як коргоњи бофандагию дўзандагї бо 20 љойи корї барои духтарон аз оилањои ниёзманд сохта, туњфа карда шавад.

Наришкин: Байни Тољикистону Русия ягон монеа нест «Тољикистон Русияро дар арсаи љањон муњимтарин шарики стратегии худ медонад ва барои тавсия равобити њасана бо ин кишвари абарќудрати дунё дар тамоми соњањо манфиатдор аст”. Ин матлабро 7 октябр Шукурљон Зуњуровраиси Маљлиси намояндагон дар мулоќот бо њамтои русаш- Сергей Наришкин -раиси Думаи давлатии Русия иброз дошт. Муњимтарин мавзўоти мулоќоти раисони парлумонњои Тољикистону Русия баланд бардоштани сатњи муносиботи Душанбеву Маскав дар арсањои мухталиф, бахусус равобити байнипарлумонї, њамкорї дар доираи созмонњои минтаќавию байналмилалї мањсуб меёфт.Ш.Зуњуров аз дастгирї ва пуштибонии Русия аз мавќеи кишвари мо дар миќёси байналмилалї изњори ќадрдонї намуд. Мусоњибон њамзамон ба масоили тањкими њамкорињои ду кишвар дар бахшњои иќтисод, тиљорат, кишоварзї, энергетика, маориф, муњољират, туризм, варзиш ва муборизаи муштарак алайњи падидањои номатлуб дахл намуда, нисбат ба онњо табодули

назар намуданд. Зикр шуд, ки имрўз миёни Тољикистон ва минтаќањои алоњидаи Русия 230 санади меъёрию њуќуќї, созишномаи њамкорї ба имзо расидааст. Дар ин росто таъкид гардид, ки парлумонњои њар ду кишвар барои ба роњ мондани фаъолият дар бахшњои мазкур заминањои њуќуќї эљод мекунанд. Сергей Наришкин -раиси Думаи давлатии Русия ба сатњи њамкории кишвараш бо Тољикистон дар соњањои мухталиф бањои баланд дода, ба таќвияти њарчи бештари ин муносибот таъкид кард. Наришкин гуфт: «Байни Русия ва Тољикистон љињати тавсияи робитањо дар соњањои гуногун, бахусус равобити байнипарлумонї ягон монеа вуљуд надорад ва мо бояд аз имкониятњои мављуда ба таври кофї ва ба манфиати халќу миллати њар ду кишвар самаранок истифода намоем». Мавсуф изњор намуд, ки Думаи давлатии Русия хостори њамкории њасана бо Парлумони Тољикистон аст ва сафари ќарибулвуќўи Владимир Путин - Президенти Русия ба Тољикистон ба густариши минбаъдаи робитањои судманди ду кишвари дўст дар тамоми заминањо такони љиддї хоњад бахшид.

Муњиддин Кабирї, раиси њНИТ њангоми љаъмоварии имзо

Кабирї ба љонибдории Бобоназарова имзо љамъ кард Раиси ЊНИТ, вакили палатаи поёнии парлумон Муњиддин Кабирї шурўъ аз субњи дирўз шахсан ба љамъоварии имзоњо ба љонибдории номазади пешбаришуда аз ЊНИТ Ойнињол Бобоназарова оѓоз намуд. Мањмадалии Њайит, роњбари ситоди пешазинтихоботии Бобоназарова дар мавриди ин масъала хабар дод, ки Муњиддин Кабирї дар ќаламрави ноњияи Шоњмансур аз сокинони кўчаи Репин имзо љамъоварї кард. «Ќарори КМИР дар бораи тамдиди муњлати љамъоварии имзоњо барои мо каме дермонда ба назар мерасад, зеро рўзњои истироњати њафтаи гузашта мо ба хотимаи љараёни љамъоварии имзоњо оѓоз намуда будем», - иброз дошт ў. Ба гуфтаи ў, дар баъзе мањал-

лањои пойтахт, ки дар он љо фаъолони ЊНИТ ба љамоварии имзоњо машѓуланд, тамоили шиноснома бо худ надоштани шањрвандон ба назар мерасад, ки ба таври имконпазир метавонистанд аз номзади ЊНИТ дастгирї намоянд.«Масалан, дар микрорайони 46-ум ва Гулбутта раисони кумитаи мањаллањо шиносномањои шањрвандонро барои дастгирии дастаљамъонаи кадом як номзаде љамъоварї кардаанд ва алњол онњоро ба сокинони мањаллањо барнагардонидаанд», - зикр кард М.Њайит. Сарфи назар аз њамаи ин њолатњо, роњбари ситоди пешазинтихоботии номзади ЊНИТ изњори итминон кард, ки то субњи рўзи 10-уми октябр ба КМИР миќдори зарурии имзоњо (210 њазор)-ро пешнињод хоњанд кард.

Аз Русия ба Суѓд 240 тобут оварда шуд Дар нўњ моњи соли љорї аз Русия ба вилояти Суѓд 249 тобути муњољирони корї оварда шудааст. Њусейн Шукуров, раиси ситоди фурудгоњ, ки рўзи њаштуми октябр дар як нишасти хабарї суњбат мекард, гуфт, аз ин теъдод 18 нафар худкушї кардаанд, ки 2 нафарашон зан мебошанд. Ба гуфтаи Шукуров, њарчанд сабаби фавти муњољирон дар Русия кори онњо нест, аммо ин масъала онњоро сахт нигарон сохтааст. “Аз моњи

август ба ин сў њар як њолатро мо тањлил мекунем, ки муњољирони фавтида аз кадом ноњияанд, сабаби маргашон чист. Ин иттилоъ дар компютер њам њифз мешавад. Сабабњои марги муњољирон бештар бемориву садама аст. Шумораи фавтидагон нисбат ба њамин давраи соли гузашта камтар шудааст. Соли гузашта ин раќам ба 260 нафар баробар буд”,-афзуд ў. Раиси ситоди фурудгоњи Хуљанд гуфт, ки аксари муњољирони фавтида аз ноњияњои Бобољон Ѓафуров, Ѓончї ва Ашт будаанд.


интихобот

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Тољикистон

3

Анљумани ЊХДТ

бидуни раиси њизб гузашт Он рўз назди бинои Филармонияи давлатии Тољикистон серодам буд. Ба хотири доир намудани Анљумани XI уми ЊХДТ дар ин љо чењрањои шинохта аз соњањои гуногуни кишвар љамъ омада буданд. Баъдан вакилони ин анљуман ва мењ��онони он вориди толор гардиданду пас аз хомўшии кўтоње Сафар Сафаров, муовини аввали раиси њизб онро оѓоз намуд. Баъдан аз забони Љонибек Ќозибеков, вакил ва намояндаи ЊХДТ аз Бадахшон пешбарии номзадии Эмомалї Рањмон ба интихоботи навбатии президенти Тољикистон садо дод. Вай аз њамаи иштирокдорони анљуман хост, ки ба тарафдории Эмомалї Рањмон раъй дињанд, чунки айни замон аз ў дида нафари арзандатаре дар њизб нест. Њама вакилони анљуман, ки беш аз 1000 нафар буданд, ширкати номзади дигар, зери кафкўбињои пурмављ бо як овоз ин пешнињодро ќабул карданд. Аммо худи Эмомалї Рањмон дар ин кори анљуман ширкат надошт. Бояд гуфт, ки ќаблан номзадии Эмомалї Рањмон аз тарафи вакилони Иттифоќи љавонон ва Федератсияњои мустаќили Иттифоќњои касабаи Тољикистон пешнињод шуда буд. Ин бори бори чорум аст, ки президент Эмомалї Рањмон дар интихобот ба унвони номзад ширкат мекунад ва дар се интихоботи пешини президентї бо аксарияти овоз пирўз шудааст. Панљшанбеи њафтаи гузашта, як рўз ќабл аз баргузории анљумани њизб, Эмомалї Рањмон дар мулоќот бо сокинони шањри Вањдат, тасмими ширкат дар интихоботро эълон накарда буд, вале гуфт, ки «дар сурати пешнињод шудан њам,

мардуми тољик медонанд киро интихоб намоянд.» Ба гуфтаи президент Рањмон, «агар аз боварию эътиќоди мардуми тољик набаромада ва барои онњо хидмате карда бошам, шањрвандони Тољикистон ќадр хоњанд кард». Эмомалї Рањмон моњи ноябри соли 1992 дар синни 40-солагї раиси Шўрои Олї интихоб гардида буд. Дар ин муддат се маротиба -солњои 1994, 1999, 2006 - президенти Тољикистон интихоб шудааст. Њарчанд дар интихоботи президентии соли 2006 бо Эмомалї Рањмон, Олим Бобоев, Амир Ќараќулов, Абдуњалим Ѓаффоров, роњбарони ањзоби ислоњоти иќтисодї, кишоварзї ва сотсиалистї, инчунин Исмоил Талбаков, муовини роњбари њизби коммунист раќобат карданд, вале Эмомалї Рањмон бо 79, 3 дарсади раъйи интихобкунандагон пирўз шуд. Дар интихоботи соли 1999 Эмомалї Рањмон танњо бо Давлати Усмон, аз Њизби нањзати исломи Тољикистон ширкат дошт ва 95 дарсади раъйро соњиб гардид, ки раќибаш њамагї танњо 2 дарсад раъй гирифт. Акнун барои интихоботи президентии соли љорї шаш нафари дигар, аз љумла Ойнињол Бобоназарова, њуќуќдон аз ЊНИТ, Саъидљаъфар Исмонов, раиси ЊДТ, Олим Бобоев, раиси ЊИИТ ва Абдуњаллим Ѓаффорров, раиси ЊСТ Исмоил Талбаков, муовини раиси ЊКТ ва вакили парлумон ва Толиббек Бухориев. муовини раиси ЊАТ байни худ раќобат мекунанд. Њарчанд њар як номзад худро раќиби Эмомалї Рањмон медонад, соњибназарон мегўянд, ки дар сурати сабти ном шудан, танњо Ойнињол Бобоназарова метавонад раќиби аслї бошад. «Тољикистон»

Ойнињол Бобоназарова

Саидљафар Исмонов

Толиббек Бухориев

Абдуњалим ѓаффоров

Ойнињол Бобоназарова њанўз «наќша»-ро иљро накардааст Аз миёни њафт номзад ба мансаби президентии Тољикистон танњо Ойнињол Бобоназарова, номзади Њизби нањзати исломї ва Иттињоди неруњои ислоњотхоњи Тољикистон, натавонистааст то њол имзои заруриро барои ба ќайд гирифтан љамъоварї намояд. ЊИИТ ба тарафдории Олим Бобоев, раиси Њизби ислоњоти иќтисодї ва номзади ин њизб ба президентї беш аз 211 њазор, Њизби аграрї ба тарафдории Толиббек Бухориев беш аз 220 њазор, Њизби демократї барои Саидљаъфар Исмонов беш аз 210 њазор, Њизби сотсиалистї ба тарафдории Абдуњалим Ѓаффоров беш аз 217 њазор,

Њизби халќии демократии Тољикистон ба тарафдории Эмомалї Рањмон, президенти феълї 220 њазор имзо љамъоварї кардаанд. Њизби коммунист ба тарафдории номзадаш Исмоил Талбаков, муовини раиси ЊКТ, тавонисааст беш аз 217 њазор имзо љамъоварї намояд. Ба тарафдории Ойнињол Бобоназарова бошад, беш аз 185 њазор шањрвандон имзо гузоштаанд. Ситоди интихоботии Ойнињол Бобоназарова, номзади ЊНИТ ва Иттињоди неруњои ислоњотхоњ, ягона ситодест, ки то њол аз шаффофияти фаъолияташ дар љамъоварии имзоњо шак намебаранд. Барои мисол, њолатњои љамъоварии ѓайриќонунии имзоњо ва нусхаи шиносномањо аз донишљўён барои имзо ба

тарафдории Эмомалї Рањмон дар Донишгоњи миллии Тољикистон расонаї шуданд. Аз тарзи љамъоварии имзо ба тарафдории номзадњои њизбњои дигар, ки таъсисдодаи худи њукумат ё "кисагї" унвон мешаванд, далел оварда намешавад. Дар њамин њол, гуфта мешавад, дар аксари ноњияњо мардум аз њуљљати имзокардаашон хабар надошта, њолатњои фиреби мардум, ки гўё барои гирифтани заминњои наздињавлигї имзо љамъ кардаанд, мушоњида шудаанд. Ёдрас мешавем, ки Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Тољикистон муњлати љамъоварии имзоро барои љонибдорони номзадњо ба маќоми президентиро аз рўзи 7-уми октябр ба се рўз, 10-уми октябр, соати 18-00 тамдид кард.

Муовини ректор бо пора ба даст афтод Дар вилояти Суѓд зимни гирифтани пора муовини ректори Донишкадаи тиљорату савдо ва миёнарав бо далели шайъї боздошт шуданд. Тавре ки аз Раёсати Агентии зиддифасоди вилояти Суѓд хабар доданд, ќаблан як сокини ноњияи Бобољон Ѓафуров ба ин раёсат бо ариза мурољиат намуда, хабар до-

дааст, ки муовини ректори донишкада барои мусоидат ба ќабул ба факултаи иќтисод аз ў дар њаљми 2 њазору 500 доллари ИМА пора тамаъ кардааст. «Зимни амалиёти доиргардида муовини ректор ва миёнарав њангоми гирифтани маблаѓи пора дар њаљми 1 њазору 500 доллари ИМА бо далели шайъї дар љойи њодиса дастгир карда шуданд», - гуфтанд

дар Раёсати Агентї.Зимнан зикр гардид, ки аз рўйи ин далел мутобиќи моддаи «Ќаллобии содиршуда дар њаљми зиёд» парвандаи љиної боз гардида, тафтиш идома дорад. Бино ба маълумоти Раёсати Агентии зиддифасод дар вилояти Суѓд, нимсолаи аввали соли равон дар ќаламрави минтаќаи шимоли кишвар 47 далели ќаллобї ошкор карда шудааст.


4

Тољикистон

сафардида

Тољикам

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

худро беќадр кардааст… Мурдаи моро њисоб намекунанд Маљаллаи русии «Военные обозрение» дар яке аз шуморањои охирини худ дар мавриди тамдиди муњлати њузури неруњои Русия дар Тољикистон ва интихоботи ќарибулвуќўи президентї дар кишвари мо навишта истода, дар «омади гап» ќайд мекунад, ки аз мурдаи 1000 тољик дар як сол дар Русия он ќадар малул шудан лозим нест, зеро шояд онњо дар кишвари худ аз ин миќдор бештар њалок гарданд. Муаллифи ин матлаб менависад, ки аз он миќдор тољиконе, ки дар Русия њузур доранд, ба таври табиї метавонад ин ќадар одам дар як сол мурад. Њаќ ба љониби ин муаллиф мебуд, агар дар Русия на пирони солхўрда ва беморони шифонаёбанда њузур медоштанд. Аммо дар он љо љавонони дар айни камолот буда ва солим, инчунин мардону заноне, ки ягон беморї надоранд, барои кор мераванд ва ин 1000 нафар низ аз љумлаи њамон аст. Яъне аксари онњо ё дар натиљаи хушунат ва ё ягон фалокат њалок мешаванд, на «марги табиї», ки ин муаллиф мехоњад омадани тобути навбатии тољикро чунин шарњ дињад. Мо оид ба андешањои дигари муаллифи ин маќола дар бораи давлату давлатдории тољикон чизе намегўем, ки мавзўи тамоман дигар аст, балки дар бораи он гуфтанием, ки дар бењурмат шудани мурдаи тољик ва худи тољик сад андар сад худамон гунањгорем. Дар баъзе њолатњо (ман аз њамватанони бомаърифати худ ќаблан узр мехоњам) гумон мекунам, ки њатто нисбати мо русњо њоло њам кам мекунанд. Зеро он корњоеро, ки баъзе аз њаммиллатони мою шумо дар ин кишвар мекунанд, агар дар дигар кишвар кунанд, њељ гоњ мардуми он намебахшанд. Њамарўза дар њисоботњои ВКД-и ин кишвар албатта номи як нафар аз зодагони диёри мо њаст, ки ба ин ё он кори ѓайриќонунї даст задааст ва њољат ба такрори номгўйии љинояти онњо нест. Аммо ман ин љо танњо мушоњидаи якрўзаи худро рафтори баъзе аз тољиконро, ки бо чашмони худ дидам, бозгў мекунам ва ќазоватро ба худатон њавола мекунам.

Чаро љои тољиконро дигарон соњиб мешаванд? Бо даъвати њафтаномаи русии «Аргументы и факты» ба шањри Иркутск сафари хиз-

ин корро онњо њар дар рейсе, ки ба самти Душанбе парвоз мекунад, ба љо меоранд. Аммо пас аз лањзае ин саф вайрон мешуд ва онњо маљбуран бо истифода аз калтакњои худ тартиботро љорї мекарданд. Як марди муаллимнамо (баъдтар њамсуњбат шуда фањмидам, ки аз Њисор будааст) мардумро ба риояи тартиб даъват мекард, вале касе ўро гўш кардан намехост. Њатто боре тафтишкунандагон кори худро бас карда талаб намуданд, ки навбатро риоя намоянд, вагарна онњоро ба парвоз роњ намедињанд. Сиёсати пулис ва тањдиди кормандони фурўдгоњ натиља дод ва мо ба зудї расмиётро ба љо оварда, ба толори интизорї ворид шудем. Аммо дар он љо њам бенизомї ва беэњтиромї нисбати якдигар њукмфармо буд.

Ин ќирѓизбача љои тољикро гирифтааст матї доштам. Дар ин шањр тўли чањор рўз дар мењмонхонаи «Интурист» зиндагї кардам ва аввалин «ќањрамонии» њаммиллати худро дар он љо дидам. Бегоњирўзї дар сањни мењмонхона љавони осиёисимоеро дидам, ки хазон меруфт. Ба гумони он, ки тољик аст, ба ў наздик шуда, салом додам. Ў њам љорўбашро як тараф гузошта, ба наздам омад ва мисли мо тољикон дудаста вохўрдї кард. Пурсидам, ки аз куљои Тољикистон мешавї. Ба забони ўзбекї љавоб дод, ки аз Ўши Ќирѓизистон аст ва бадоњатан гуфт, ки дар ин љо тољикон њам зиёданд ва як ќисмашон дар бозору баъзе дигаронашон дар ноњияњои атрофи шањр муздурї мекунанд. Ин дам корфармои ќирѓизбача ба назди мо омад ва чун аз Тољикистон будани маро фањмид, гуфт: -Чанд рўз пеш ба љойи ин як тољикбача кор мекард, вале ба шумо малол наояд, бисёр бачаи якрав буд. Сањар ба ко�� дер мебаромад. Кам -кам бо рўбандањои мањаллї якљо шуда менўшид. Забонро хеле бад медонист. Ман худам дар љавонї хизмати њарбиро дар кишвари шумо адо кардаам ва њамон бачаро ба ивази он, ки як ваќтњо нони тољиконро хўрда будам, ба кор ќабул кардам. Вале дар муддати як моњ маълум шуд, ки кирои гап намекардааст. Сардор дастур дод, ки аз кор озод кунам ва ман њам маљбурам ба ў итоат кунам…Њоло директорамон аз кори ин бача розист ва њар моњ 17 њазори русї музд мегираду боз њар кореро, ки дар мењмонхона пайдо шавад, ба ивази музди иловагї иљро мекунад. Аз оњанги гапи бригадир маълум буд, ки гўё барои ин кораш узр мепурсад…

Фаррош ба тољик љояшро нишон медињад…

Муњољире, ки чандин сол боз дар заводи алюминнии шањри Иркутск кор мекунад

Заминларза дар фурўдгоњ Пас аз ба итмом расидани муњлати сафари хизматї дар Иркутск ман бояд аввал ба Маскав ва аз он љо ба Сочи сафар мекардам. Минбаъд худи њамон шаб ба Душанбе париданам лозим буд. Ваќте, ки аз фурудгоњи Иркутск боло шуда ба сўйи Маскав мепаридем, ба тартибу одоби мусофирон ва рафтори онњо дар муддати шаш соати парвоз њайрон шудам. Касе ба касе халал намерасонд ва њама аз рўйи нишондод амал мекарданд. Дар байни 180 нафар мусофир ду-се нафар чењраи осиёї доштанду халос. Минбаъд аз фурудгоњи Шереметево ба сўйи Сочи парвозро идома додам ва ин бор тайёраи бузурги «Боинг» зиёда аз 300 нафар мусофир дошт. Дар ин љо низ тартиботи олї хукмрон буд ва дар давоми 4 соати парвоз ягон њодисае, ки боиси малоли мусофирон ша-

вад, рух надод. Њамон бегоњ дар фурўдгоњи шањри Сочї дар интизории эълони сафар машѓули тамошои парвозу нишасти тайёрањо ва рафтори мусофирон шудам. Вакте, ки парвози навбатиро эълон мекарданд, мусофироне, ки ба Фаронса, Белгия, Австрия ва Санкт Петербург мерафтанд, бе ягон талотум ва бенизомї аз тафтишот гузашта савораи тайёраи худ мешуданд. Ягон ягон нозирони тартибот ба чашм мерасиданду халос. Пас аз чанде парвоз ба хатсайри СочиДушанберо эълон карданд ва гўё дар толори интизорї заминларза шуд. Аз њар гўшаи он мардуми мо бо борхалтаю љомадонњои калон ба сўйи минтаќае, ки эълон карда буданд, давиданд. Ин дам ба толор як гурўњи њаштнафараи пулис њам ворид гардид ва зуд худро ба мусофирони тољик расонида, онњоро саф кашонданд. Маълум буд, ки

Газетаеро гирифта хостам дуртар аз ин ѓавѓоњо мутолиа кунам. Дар рў ба рўйи ман даромадгоњи ташноб (туалет) намоён буд. Љавони таќрибан 23-25 солае ба он наздик шуда, дарро кашид, ки он баста буд. Боз ду-се бор зўр зад ва ин дам аз дарун зани рўбандаи рус дарро во намуда, як бор бо нафрат сар то пойи ўро аз назар гузаронд ва аз дасташ гирифта ба назди дари ташноби мардона бурду гуфт: -Вот твоё место. Ты что неграмотный? (Ана љойи ту. Магар савод надорї?). Аммо барои фарќ кардани ташноби мардонаю занона њатто савод њам лозим набуд, зеро дар рўйи дар акси зану мард наќш карда ёфта буд. Он љавон бепарво дарро во карду ворид шуд. Баъд аз баромаданаш бо ишораи даст ба назди худ даъват намуда пурсидам: -Чанд сол боз дар Русия њастї? -Ду сол мешавад. -Наход дар ин ду сол ташноби занонаю мардонаро фарќ мекардагї нашуда бошї? Медонї он зан ба ту чї гуфт? Аз афташ ба ман ягон гапи сахт заданї буд, вале шояд аз галстуку сару либосам ягон «одами калон» гумон карда истињола намуд ва гуфт: -Ман забони инњоро он ќадар хуб намедонам ва барои њамин чизе гўяд, парво надорам… Бале, аксаран мо тољикон дар њаќќамон чї мегўянд, парво надорем ва ин бепарвої моро дар њудуди СССР-и собиќ аз њама бењурматтарин миллат кардааст.


мавзўи рўз

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Бозори Корвон ба Сочї кўчид Минбаъд толори интизории ин фурўдгоњ ба як бозор табдил ёфт. Дар як гўша касе бо овози баланд аз «Айфон» -и худ фалак гўш мекарду каси дигар бо овози баланд бо телефонии дастиаш гуфтугў дошт, ки суханонашро атрофиён ба пуррагї мешуниданд. Мусофирон аз ин суњбати он љавон бо кадом хешаш фањмиданд, ки аз Русия бурдани ким кадом асбоб хеле гарон меафтидааст ва бењтараш онро аз Душанбе харанд. Ана баъд њама фахмид, ки холаи Соира аз Файзобод духтарашро ба Шариф намедодааст. Чунин суњбатњои телефонї ва садои мусиќии репу фалак бо њам омехта шуда, як фазои бозори Корвонро дар ин љо ба вуљуд оварда буданд. Ваќте, ки пас аз пойгаи «кї пеш мегузарад» ва талотуму камакаш дар назди зинапоя ба тайёра савор шудем, њамин фазо аз толор ба он љо кўчид. Њарчанд роњнамои тайёра мусофирони сад дар сад аз муњољирони мењнатї иборатро ба риояи тартибот даъват мекард, ўро касе гўш намекард. Духтари бечора хаста шуда, ба љойи худ рафт ва ваќте, ки њама љойи худро гирифтанд (зўрон дар назди иллюминатору камќувватњо дар пањлўи онњо) омада бо садои илтиљоомез аз онњо хоњиш намуд, ки миёнбандњои худро банданд. Аммо кам касоне ёфт шуданд, ки ин дастурро иљро кунанд. Њанўз тайёра баландии даркориро нагирифта, аллакай баъзењо дар роњрави мобайн ба сўйи ташноб њаракат мекарданд ва роњнамо ба онњо бефоида фањмониданї мешуд, ки ин кор танњо баъд аз чанд даќиќа мумкин аст. Агар њамаи он чиро, ки аз даромадгоњи фурудгоњ то ба Душанбе расидан ба навор гирифта дар ягон кишвари дигар нишон дињї, тамошобини ин навор њатман гумон мекунад, ки ин одамон аз тамаддуни имрўза бањрае набурдаанд. Наход мо воќеан њам чунин бошем?

Фурўдгоњи сењрноки Душанбе… Баъд аз он, ки ба Ватан расидем ва тайёра дар назди тафтишгоњи фурўдгоњи Душанбе омада истод, ин одамонро гўё сењр карда буданд, ки комилан таѓйир ёфтанд. Дигар садои баланд шунида намешуд ва њама бо навбат ва тартибу одоб ба автобус савор шуда, аз он љо дохили толори тафтишотї шуданд. Бе ягон хел роњнамої дар назди сутунчањои тафтишотї

ќатор шуданд ва касе њам аз саф намебаромад. Гўё онњо он нафароне набуданд, ки чанд соат пеш дар мулки мусофирї ба ягон ќоида риоя кардан намехостанд. Шояд сиёсату салобати кормандони ин фурўдгоњ онњоро тарсонд? Инашро ман шарњ дода наметавонам ва фаќат њаминро мегўям, ки чунин тазодро бори аввал медидам. Пўшида нест, ки тољикон дар сатњи кишварњои ИДМ дар чанд соли охир ба синонимии беаќлию бефарњангї ва љинояткорию нашъаљаллобї мубаддал гардидаанд. Пас аз ин сафар бори дигар боварї њосил намудам, ки дар чунин бадном шудани мардумамон асосан худамон гунањгорем ва бо рафтори худ дар кишвари бегона ба осиёби душманони миллат об мерезем. Барои аќќалан кам кардани ин њолат бояд пеш аз њама. Хадамоти муњољират ва Вазоратњои гуногун аз вазорати фарњанг сар карда, то вазорати маорифу корњои дохилї кор баранд. Барои ин басанда аст, ки аз њисоби худи муњољирон курсњои кўтоњмуддати рафтору кирдор дар кишвари бегона ташкил карда шавад ва то он курсро хатм накунанд, дар фурўдгоњњои кишвар иљозати сафар дода нашавад. Ман медонам, ки чиновникњои мо шояд аз њамин њам истифода бурда, боз њам аз муњољрон ба ивази пул чунин «иљозатнома»-и гузаштан аз курсро дињанд, вале агар назорати ќатъї шавад, шояд натиљаи дилхоњ дињад. Ин пешнињод аксари муњољиронро ба ѓазаб меорад, аммо дарди бадро давои бад гуфтаанд. Ман намехоњам, ки дар ваќти ба саволи миллатат чист љавоб гуфтан аз посухи ман њамсуњбатам як ќад парида бо як кароњият аз ман рўй тобад… А.АЊМАДЗОДА, Душанбе-Иркутск-МаскавСочи-Душанбе

№40

Тољикистон

Дости Бурут

5

њуљум ба ў љанбаи сиёсї дошт ё ѓоратгарии одї буд?

…Шаб аз нисф гузашта буд. Дўстмурод Њакимов (Доси Бурут) дар як утоќ бо њамсари худ дар хоб буд. Ин дам чор нафар ниќобпўш, ки бо таппонча ва корд мусаллањ буданд, ба хона даромаданд ва аз садои пойи онњо соњибони хона бедор шуданд. Ниќобпўшон корро аз тањдиди куштан сар карданд ва яке аз онњо бо скотч бо навбат дањони Њакимов ва њамсарашро бастанду нав ба љустуљўйи дорої, пул ва дигар ашёи хона оѓоз намуданї буданд, ки садои бонги хатари мошини милиса ба гўш расид. Ѓоратгарон ба зудї тарки утоќ карданд ва се нафар аз эшон тавонистанд худро ба беруни њавлї гирифта гурезанд. Аммо чањорумаш ба самти дарвоза, ки аз

он љо милисањо меомаданд, аз таппонча як тир андохт, вале ба ў дигар имкони тирандозиро надода, дастгир карданд. Мувофиќи гуфтаи манбаъњои ѓайрирасмї пас аз муддате ду нафари фирорнамуда низ дастгир шуданд ва сеюмаш дар љустуљў ќарор дорад. Аммо њанўз ин иттилоъро дар ВКД на тасдиќ намудаанду на инкор. Дўстмурод Њакимов маъруф ба Доси Бурут дар дењаи Мулло Туѓмаи ноњияи Файзобод зиндагї мекунад, ки аз маркази ноњия таќрибан се-чор километр дуртар аст. Шояд њамин масофаро ѓоратгарон ба инобат гирифта, ният доштанд, ки то омадани милиса кори худро ба анљом расонида безарар аз он љо дур мешаванд. Аммо касе пешдастї карда. сари ваќт ба милисаи ноњия занг зада, кори ин ѓоратгаронро дўлоб на-

муд. Дар љумњурї ин тољири муваффаќро њамчун донандаи бењтарин аспњои хушзот низ мешиносанд, ки аспњояш дар мусобиќањои дохилию хориљї ном баровардаанд. Ў дар соњаи мурѓпарварї ва парвариши дигар намудњои њайвоноти хонагї њам муваффаќ аст. Дўстмурод Њакимов падари Меърољиддин Њакимов, узви Маљлиси намояндагони Маљлиси Олї, генерал майёри адлия ва Акбар Њакимов собиќ депутати Маљлиси Олї мебошад. Њанўз маълум нест, ки њадафи њуљумкунандагон чї буд: онњо ѓоратгарони одї буданд ва ё супориши касеро иљро мекарданд. Тафсилоти ин њодисаро дар шумораи ояндаи «Тољикистон» мутолиа намоед. «Тољикистон»

Убайдуллоев муовинашро огоњ кард

Шавкат Саидов, сухангўйи шањрдорї хабар дод, ки Мањмадсаид Убайдуллоев ба масъулини Кумитаи заминсозии шањри Душанбе барои сари ваќт ба мурољиати сокинони мањаллаи Сањбо барои људо кардани ќитъаи замин барои ќабристон танбењ додааст. Раиси шањр муќаррар кардааст, ки минбаъд дар сурати беэътиної зоњир намудан дар баррасии мурољиати шањрвандон нисбати масъулин, аввал, танбењ ва сипас, чорањои ташкилї то њадди аз ишѓоли мансаб озод намудан андешида хоњад шуд.

Мањмадсаид Убайдуллоев, раиси шањри Душанбе зимни љаласа Абдулњаќ Оев, муовини соњавии раиси худро нисбати њал накардани мурољиати раиси мањаллаи Авул-1, барои тамдид накардани хатсайри автобуси №37 танбењ дод. Дар љаласае, ки тањти роњбарии Мањмадсаид Убайдуллоев баргузор гардид, ќабл аз њама њолати баррасии арзу мурољиатњои шањрвандон ва раисони шўроњои шањраку мањаллањою дигар фаъолони пойтахт шунида шуд.

Оё Тоҷикистон ниёз ба бисёрҳизби дорад?

41

Пурсишномаи

њафтаномаи «Тољикистон» ва сомонаи «pressa.tj» Оё Шумо овозањо дар мавриди пањн шудани зарпарвин дар байни кўдакон дар сар то сари Точикистон баварї доред?

a) б) в)

Бале, боварї дорам Дар ин бора бояд Вазорати тандурустї љавоб гўяд Намедонам

Эзоњ:

Хонандагони азиз, назари худро оид ба пурсишномаи пешнињодшуда тавассути

сомонаи www.pressa.tj баён намоед.


6 Тољикистон

нигоњи дигар

Амрикою Исроил омодаи гуфтушунид бо Эрон

Маълумотномаи Љейкоб Зума президенти њаштзана

Љейкоб Гедлейихлекиса Зума (12 апрели соли 1942 таваллуд шудааст) сиёсатмадори Африќои Љанубї мебошад. Ў дар вазифањои сарвазир ва раиси њизби њокими конгреси миллии Африќо фаъолият кардааст. Љейкоб аз 9 майи соли 2009 президенти Африќои Љанубї мебошад.

Рўзномаи «Коммерсант», Русия

Мавзўи муњимми рўзнома чунин аст: Сарвазири Исроил бо забони эронї, бо лањљаи амрикої сухан гуфт». Рўзнома менависад, ки пас аз роњандозї шудани муносибатњо миёни ИМА ва Эрон, ба мардуми Чумњурии Исломии Эрон нахуствазири Исроил, Бинямин Нетаняњу мурољиат кард. Ў ба эронињо, пас аз таѓйири низом дар Тењрон, дўстї пешнињод кард. Бинямин изњор намуд: Исроил бо Амрико дар масъалаи барномаи њастаии Эрон як мавќеъ дорад. Рўзнома менависад, нофањмињои охир бо Эрон роњбарони ИМА ва Исроилро водор намуд, ки ба якдигар хушомадгўйи намоянд ва бо як мавќеъ баромад кунанд. Барои ин сарвазири Исроил, Бинямин Нетаняњу ба BBC-и форсї ва президенти Амрико, Барак Обама ба ољонсии AP мусоњиба намуданд. Мусоњибаи Бинямин Нетаняњу худ ба худ њангома шуд. Зеро ин аввалин мурољиати сарвазири Исроил ба мардуми Эрон буд, ки Тел-Авив бо ин кишвар њатто муносибати дипломатї надорад. Ѓояи асосии Нетаняњу он гашт, ки Исроил имконияти музокираи навро бо Эрон, ки ташаббускораш Барак Обама аст, рад намекунад. Сарвазири Исроил ваъда дод, ки дўстиро миёни кишварњо ба роњ мемонад, танњо агар дар Тењрон таѓйири режими исломї ба вуљуд ояд. Њамчунин Исроил аз талошњои дипломатї барои њалли буњрони дипломатии Эрон љилавгирї намекунад. «Ман омода ба истикболи як талоши воќеї барои мутаваќиф кардани барномаи њастаии Эрон њастам, аммо на дурўѓ»-изњор намуд Нетаняњу ва фањмонид, ки натиљаи талошњои дипломатї бояд мустахкам намудани мувофиќатномањои байналмилалї аз фаъолиятњои ѓанисозии урани Тењрон бошад. Аз љониби худ, Барак Обама амалан ин даъвои Исроилро, ки Тењрон барои соњиб шудан ба силоњи њастаї омодагї мебинад, тасдиќ намуд. Дар мусоњибааш ў гуфт, ки барои омода шудани силоњ барои Эрон як сол ва ё зиёдтар ваќт лозим меояд. Дар мавриди тањримњои амалкунанда болои Эрон , президенти Амрико фањмонид, ки барои нармтар намудани ин тањримњо танњо дар он маврид сухан гуфтан мумкин аст, ки агар Эрон исбот намояд, ки барномаи њастаиаш хусусияти сулњомез дорад. Рўзнома менависад, ки њамин тавр, нофањмињоро дар

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

муносибат бо президенти нави Эрон Њасан Рўњонї як тараф гузошта, Вашингтон ва Тел-Авив ду мулоњизаи сиёсати эронии худро мухтасар ифода намуданд. Якум: ба дипломатњо бояд имконият дода шавад. Дуюм: талошњои дипломатї танњо дар он сурат маъно пайдо мекунад, ки дастёбї ба муваффаќият дар ояндаи наздик маълум гардад. Дар њоле, ки ИМА ва Исроил мавќеъи худро дар масъалаи Эрон муайян мекунанд, дар худи Љумњурии Исломї, миёни роњбарони воломаќоми кишвар дар мавриди сиёсати њастаї ва муносибат бо Ѓарб нофањмињо ба вуљуд омадааст. Ба сафари Рўњонї ба Вашингтон бањо дода, Оятулло Њоманаї ин сафарро зери танќид ќарор дод ва таъкид намуд, ки дар наздикшавї бо Вашингтон саросема нашавад. «Мо ба он назарем, ки баъзе аз лањзањои ташриф дар Ню-Йорк дуруст набуданд. Мо бо руњафтодагї ба амрикоињо назар мекунем ва ба онњо боварї надорем. Њукумати ИМА ѓайри ќобили итминон, мутакаббур аст ва он ваъдањои худро иљро намекунад». Рўзнома менависад, ки Тењрон барои гузаште, ки љањон интизор аст, шитоб њам надорад. Муњаммад Љавод Зариф, вазири корњои хориљии Эрон изњор доштааст, ки музокирот миёни Эрон ва «шашгона»-и ќудратњои љањон ( панљ аъзои доимии Шўрои амнияти СММ ва Олмон) моњи октябр дар назар аст. Охирин пешнињоди «шашгона» ба таърих рафт ва акнун онњо дар курсии музокирот бояд пешнињоди нав намоянд.

Мавќеи ягона ва стратегияи људогона Рўзномаи «The New York Times»

Дар ин маврид чунин маќоларо ба нашр расонидааст: «Амри-

ко ва Исроил оиди музокироти Эрон як мавќеъ доранд, вале на стратегияи якљоя». Рўзнома менависад, аз хатари он ки Бинямин Нетаняњу барои зарба ба объектњои њастаии Эрон омода аст, президент Обама як сол ќабл ба Исроил намоянда (эмиссар)-и худро барои пешгирии он фиристод. Њушдор дода шуд, ки Ќасри Сафед дар остонаи интихоботи моњи ноябр илољи дахолат ба амалиёти љангиро надорад ва сарвазир то тањримњои навбатї бояд интизор бошад. Дар замони ташрифи худ ба Исроил Обама аз нав фањмонид, ки агар Эрон ба сохтани силоњ њатто наздик шавад, ИМА бо Исроил якљо зарба хоњад зад. Рўзнома менависад, ки акнун Нетаняњу аз он афсўс мехўрад, ки њамон имкониятро аз даст дод. Дар суханронии худ дар СММ ў танњо музокираи Эрону Ѓарбро , ки 15 октябр дар Женева доир мегардад, дастгирї карду халос. Дар њоле, ки роњбарони Вашингтон ва Аврупо тамоюли бештар барои пазируфтани он, ки Эрон зарфият барои тавлиди сохти њастаї дорад, Нетаняњу шарте ба миён гузоштааст, ки воќеї нест, яъне таљзияи пурраи объектњои њастаї. Њарчанд, Вашингтон ва Байтулмуќаддас мавќеи ягона доранд-боздоштани коркарди силоњи њастаии Эрон, ихтилоф танњо дар мавриди шартњои музокира ба вуљуд меояд. Суханронии Нетаняњу дар СММ ин њушдорї дигар барои зарба ба Эрон бошад њам, аммо коршиносони исроилї ва амрикої ба он назаранд, ки дар њар сурат дасти Исроил баста аст. Исроил амалиёти љангиро наметавонад дар њоле оѓоз намояд, ки Амрико гуфтушунидро оѓоз кунад ва агар Амрико ва иттифоќчиёнаш дар музокирот бо Эрон муваффаќ шаванд, гумон аст, ки ин зарба амалї шавад. Рўзнома менависад, ки агар музокира бо муваффаќ анљом

ёбад, он метавонад барои Исроил њам муваффаќиятнок бошад. Агар музокира сурат нагирад, ў метавонад ба танњої амал намояд. Вале агар он бо шикаст рў ба рў шавад, пас Нетаняњу бояд чї кор кунад? Ў дар дом. Ин барояш ин як хоби дахшатнок хоњад буд.

Ў дар соли 1959 ба конгреси миллї ва дар соли 1963 ба њизби комунистии Африќои Љанубї дохил шуд. Зума дар соли 1975 то соли 1990 мисли дигарон бадарѓа шуда буд, вале пеш аз њама ба ватан баргашт. Президенти Африќои Љанубї муаллифи чандин

Саакашвили: Империя њастии Гурљистонро ќабул надорад Рўзнома Рўзнома «Independent», Британия

Мавзўи муњимми рўзнома чунин аст: «Президенти Гурљистон роњбари мухолифин хоњад шуд». Рўзнома менависад, дар съезди њизби «Љунбиши иттињоди миллї» Михаил Саакашвили аз нав раис интихоб гардид. Бо ин роњ собиќ њизби њукмрони кишвар фањмонид, ки бо роњбараш ба ќудрат бармегардад, зеро ин роњбар дар муќоиса бо раќибаш Бидзина Иванишвили пас аз интихоботи президентии 27 октябр аз сиёсат рафтанї нест. Њамчунин, Михаил Саакашвили њукумати Бидзина Иванишвилиро ба он гунањгор намуд, ки ў таълиф аз иљрои пружањои бузург, ки барои пешрафти кишвар хеле муњим буд, боздошт ва хатар аз Русияро бартараф накардааст. Президенти Гурљистон њамкорони худро аз њизб бовар мекунонид, ки «империя» ягон ваќт њастии давлати Гурљистонро ќабул намекунад. «Русњо мехоњанд, ки мо «миллати омиёна» бошем, дар назди онњо раќсњои миллиямонро иљро намоем ва дар њамин њол якдигарро ба ќатл расонем. Мо набояд ба ин роњ дињем», мегўяд Саакашвили. Њамчунин президент ба њизб ваъда дод, ки дар ояндаи наздик кўшиш мекунад барои бозгашти њизбаш ба њукумат, интихоботи пеш аз муњлати парлумони баргузор гардад.

изњоротњои пурљангљол оид ба издивољи њамљинс ва њомилагии нављавонон мебошад. Њамчунин, Зумаро барои таљовус ва ришвахорї гунањгор мекарданд, аммо ў тавассути додгоњ сафед карда шуд. Зума 6 майи соли 2009 бо 277 раъйи аъзоёни парлумон чорумин президенти Африќои Љанубї интихоб гардид. Љейкоб Зума — бисёрзана аст, ў аввалин президенти Африќои Љанубї мебошад, ки расман бар хилофи анъанаи авлодиаш, бисёрзанагиро тарафдорї кардааст. Зума 8 њамсар дорад. (5 нафари онњо њамсари расмї). Аввалин маротиба Љейкоб соли 1973 бо Гертруде Сизакел Хуало оила бунёд кард. Баъдан ў бо Кейт Зума оиладор шуд, ки дар соли 2000 ба халокат расид. ��ас бо Нкосазане Дламини-Зума оила барпо намуд (баъдан онњо људо шуданд ва дертар ў Вазири корњои хориља гардид). Гуфта мешавад, ки Зума сохиби 18 фарзанд аст. Тањияи Барно СОњибова

Масъули сањифа Барнои Нозирдухт. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: barno@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


иќтисод

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Таќсими газ

он роњи бењтарини истењсоли сўзишвории худист? Ахиран љониби Тољикистон ва ширкати «Газпроминтернешнл»-и Русия ба мувофиќа расидаанд, ки захирањои кони гази Сариќамишро таќсим кунанд. Дар асоси он 30 дарсади газро Тољикистон ва 70 дарсадашро ширкати русї соњиб мешавад. Тибќи созиши ќаблї бошад, дар сурати истихрољи газ аз ин кон њиссаи Тољикистон 25 дарсад муайян шуда будааст. Аммо љониби Тољикистон аз ин гуна таќсимот чандон розигї надодааст. Сафари чанде пеши Алексей Миллер - раиси кулли «Газпром» ва Валерий Гуляев - мудири ширкати фаръии он «Газпром интернешнл» ба Тољикистон ин масъаларо њал намуд. Акнун гўё љонибњо ба созиш расиданд, ки захираи ин кон бо таносуби 30 ба 70 дарсад таќсим шавад. Бар ивази ин мувофиќа «Газпром- интернешнл» уњдадор шудааст, ки як чоњи дигари газ ва ё нафтро барои Тољикистон парма кунад. Эњтимол меравад, ки то моњи январи соли оянда истихрољи газ аз кони Сариќамиш оѓоз шавад. Ин кон дар ноњияи Шањринав воќеъ буда, њоло корњои пармакунї дар ин мавзеъ ба умќи 6450 метр расидаааст. Ширкати «Газпром» барои баргузор намудани тањќиќоти захирањои зеризаминї дар Тољикистон ду иљозатнома, яке дар майдони Сариқамиш ва дигаре дар майдони Шоњамбарии Ѓарбї дорад. Захирањои пешакии газ дар минтаќаи нафтугаздори

Сариќамиш 18 млрд. метри мукааб, захирањои нафт – 17 млн. тонна ва гази омехта дар нафт – 2 млрд. метри мукааб арзёбї мешаванд. Бояд гуфт, ки њамкории ЉСК «Газпром» ва ҳукумати Тоҷикистон аз соли 2008 мутобиќи Созишнома дар бораи усулњои умумии баргузории омўзиши геологии захирањо дар майдонњои нафтугаздори Тоҷикистон ба роњ монда шудааст. Талаботи Тољикистон ба гази табиї њудуди 1,2 млрд. метри мукааб дар як солро ташкил медињад. Аз рўйи натиљањо соли 2012 дар Тољикистон 1,8 млн. метри мукааб газ истихрољ шудааст. Масъулони «Газпром –интернешнл» дар суњбат гуфтаанд, ки то корњои санљишї дар мавзеъи Сариќамиш нињої нашавад, масъалаи таќсими захирањои табиии ин кон баррасї нахоњад шуд.

Њоло таќсими гази Сариќимиш бањси миёни коршиносон ва соњибназаронро ба миён овардааст. Агар захирањои кони Сариќамиш бо таносуби 30 ба 70 дарсад таќсим шавад, ин барои Тољикистон манфиатовар аст? Аксарият ин пешнињодро тарафдорї мекунанд. Зеро аз як љониб ањолии тањљойии кишвар бо кори доимї ва маоши баланд таъмин мешаванд ва аз љониби дигар бо фурўши он ворид шудани андоз ба буљети кишвар бештар мегардад. Њамчунин Русия ќуваи бузург ба њисоб рафта, амнияти ин корхонаро, махсусан дар марзи Тољикистону Ўзбекистон таъмин намуда метавонад. Дар асоси маълумотњои расида «Газпром- интернешнл»

беш аз ним миллиард доллар сарф кардааст, ки ин сармояи калон аст. Таваккал дар ин тарњ низ ба назар мерасид, чунки имкон дошт, аз ин чоњ ягон хел захираи табиї пайдо нашавад. Георгий Кошлаков, геолог гуфтааст, ки агар њиссаи «Газпром-интернешнл» 70 дарсад њам бошад, кулли он захирае, ки аз ин кон хориљ хоњад шуд, ба худи Тољикистон фурўхта мешавад ва кишвар бо гази худї таъмин мегардад. «Тољикистон дар њоли њозир эњтиёљ ба манбаъи газ дорад ва агар чунин манбаъ аз дохили кишвар пайдо шавад, харидориаш барои давлат мушкил нахоњад дошт». Шумо чї назар доред? У.Рањимзода «Тољикистон»

tojikiston@pressa.tj, tojikiston-1992@mail.ru Телефон барои тамос: 238-54-51, 238-54-37

Тољикистону Финландия њамкорињо густариш меёбанд

Чанде ќабл вохўрии раиси Кумитаи давлатии сармоягузорї ва идораи амволи давлатии Тољикистон Давлаталї Саидов бо сафири навтаъиншудаи Љумњурии Финландия дар Тољикистон љаноби Никлас Линдквист баргузор шуд. Тавре ки аз Кумитаи мазкур хабар доданд, зимни мулоќот Д.Саидов нахуст ба мењмон оид ба самтњои фаъолияти Кумита, дастовардњои ноилгашта дар самти ислоњоти фазои сармоягузорї ва соњибко-

рии Тољикистон, наќшањои минбаъдаи њукумати мамлакат дар ин самт, имкониятњои сармоягузорї дар соњањои афзалиятноки иќтисоди љумњурї аз љумла, гидроэнергетика, кишоварзї, туризм ва истифодаи ќаръи замин, кафолату имтиёзњо барои сармоягузорон пешнињодшаванда, тартиби њамкорї бо ширкатњои сармоягузорї хориљї маълумоти муфассал пешнињод намуд. Никлас Линдквист зикр кард, ки маќсади ташрифи он ба Тољикистон, ин густариш ва тањкими њамкорињои тиљоратї ва иќтисодї миёни Тољикистон ва Финландия

мебошад. Дар ин љода, сафир омодагии њамаљонибаи худро љињати ба роњ мондани фаъолият бањри густариш додани њамкорињои мутаќобилан судманд миёни соњибкорони ду кишвар ва љалби сармояи Финландия ба Тољикистон изњор намуд. Тарафњо ба аќида омаданд, ки љињати огоњонидани доирањои сармоягузорї Финландия оид ба иќтидору имкониятњои сармоягузории Тољикистон зарурияти ба роњ мондани татбиќи њаргуна чорабинињои ташвиќотї ба миён омада, дар ин маврид сафири Финландия ваъда намуд, ки тамоми имкониятњои

худро истифода хоњад кард. Раиси Кумита ба љаноби Никлас Линдквист бастаи маводњои таблиғотиро, ки дар худ маълумоти муфассал оид ба ќонунгузории љории танзимкунандаи фаъолияти сармоягузорї ва соњибкорї, тавсифномаи кутоњи лоињањои сармоягузорї, имконият ва иќтидорњои сармоягузорї ва дигар маълумоти зарурї дорост, дастрас намуд. Дар фарљом љонибњо омодагии њамаљонибаи худро бањри вусъат бахшидани истифодабарии имкониятњои зиёде њамкориро изњор намудаанд.

7 «Тољиксемент» дубора ба кор даромад

Тољикистон

Корхонаи «Тољиксемент», ки дар пайи ќатъи интиќоли гази Узбекистон аз кор монда буд, пас аз таваќќуфи дањмоњ а дубора фаъол шуд. Акнун дар ин корхона бо васлу насби дастгоњу таљњизоти нави технологї ба љойи гази табиї ба њайси сўзишворї аз ангишт истифода карда мешавад. Захираи ангишт ва ашёи хоми барои истењсоли семент зарурї дар Тољикистон хеле фаровон буда, барои садсолањо басандагї мекунад. Њоло навбати якуми ин корхона бо технологияи нав мавриди истифода ќарор гирифт, ки иќтидори солонаи он 180 њазор тонна сементи баландсифат мебошад: “Ин кор бо харљи ќариб 13,5 миллион доллари амрикої анљом дода шуда, аз 1140 нафар коргарони пешин 883 кас аз нав ба кор љалб карда шудааст. Бо вуљуди истифода аз ангишт, ин технологияи нав камасрафу бепартов буда, ба муњити зист њеч гуна зарар намерасонад. Дар истењсоли 510 тонна семент, ки иќтидори шабонарўзии корхона аст, њамагї 350-400 кг ангишт сарф мешавад.

Чаро “Иркутсккабел” аз Тољикистон меравад? Ширкати киприи «Dolen Investments Limited», ки сад дар сади сањмияњои “Иркутсккабел”-и Русияро дар ихтиёр дорад, Тољикистонро тарк карданист. Ин ширкат бо пахши як иттилоъ гуфтааст, намояндагияшро дар Тољикистон барњам медињад. Зеро давоми як соли охир њаљми фурўши ноќилњояш дар Тољикистон бамаротиб коњиш ёфтааст. Ардашер Кулдошев, мудири намояндагии ин ширкат дар Тољикистон дар шарњи он гуфт, ки он ба далели монаесозињои Узбекистон ќабул шудааст: «Дар аввал савдои мањсулоти мо хуб буд. Аммо баъдан бамаротиб коњиш ёфт. Ин ба он далел аст, ки Узбекистон имкон намедињад, то ягон мањсулоти электротехникї ба Тољикистон ворид шавад. Пеш аз њама ин монеасозињо ба бунёди нерўгоњи “Роѓун” дахл дорад». Ёдрас мешавем, ки «Иркутсккабел», яке аз корхонањои калони электротехникии Русия буда, асосан ба истењсоли ноќилњои барќї машѓул мебошад.

Масъули сањифа Усмон Ниёзов. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: rahimzoda@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


номањо

8 Тољикистон

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Курсинишастагонем сер чї парвои гурусна дорад?

Аљабо, ба худ меандешам, ки чаро имрўзњо намояндагони њизбњо ба проблемањои љомеаи хеш некбину рушанфикр гаштаанд, чаро онњо аз њоли халќи бечора бохабару пуштибон шуданианд, чаро самимият ва хоксориро пешаи хеш кардаанд, чаро онњо муњољире ки солњои тулонист азоби сахту вазнин дорад чанд рўзи охир ба ёдашон омадааст,чаро… Пас аз мулоњизаронии начандон тулонї, ба ёдам интихоботи дар пеш истодаи Љумњурии Тољикстон омад. Ба њамагон маълум аст, ки дар интихобот аз њамаи њизбњо як намояндагї номзадиашонро мегузоранд… Рањмат барои њама намояндагон! Хайрият ки интихобот асту гўё мо муњољирони тољики сарсон рањмхурандањои худро, ки солњо боз дањони пур аз обу муњри хомўшї дар лаб нишаста буданд, имрўз пайдо кардем, вале мутаасифона аниќ аст, ки ин «ѓамхор»-њои мо то харашон аз љарї паридан аст. Ба андешаи онњо гўё президент шаванд, ња-

маи мушкилињои љойдоштаро ба манфиати миллату сарзамини хеш њал мекунанд. Вале њайњот! Моро бибињомон гуфта буданд «Сер кай парвои гушна дорад»- ки алакай хуб медонем. Агар намояндагони тозаинтихоби њизбњо ин ќадар дилсўз ва ѓамхори халќи мењнаткаши муњољиранд, пас чаро то номзадиашон ин масъаларо пайгирї накарданд, чаро боре аз ањволи марди бесарпаноњи тољики сар-

гардони мулки Русия дидан накарданд? Чаро барои пешгирии мушкилињои њар замон ба сари муњољир омада истода ба курсинишон суњбат накарданд ва чаро мо ба осонї ба онњо бовар кунем ??? На! Инљо боз масъала сари курсинишастану ба манфиати хеш роњабариро ба уњда гирифтану барои тамоми ањлу авлоду аљдоди хеш мерос гузоштанасту халос… Имрўз марди тољик ќардри пастарин чизро дар мулки

Раис розї, прокурор не

Љумъагул барваќт ба хона баргашта, болои кўрпачаи якандоз дароз кашида, ногоњ ѓанабаш бурд. Дар хобаш банча- банча пулњои шараќќосии бедарди миёнро дид. Дар хаёлаш бунёд кардани дорухона дар майдони истиќоматии беморхонаи Файзобод сайр кард.

Аз хобаш атсазанон бедор шуда, барои хоби дидааш тоќипартої карду гуфт: «агар таъбири хобам амалї шавад, ќабат-ќабат гўшт мегираму сутуни хонаамро аз тило мекунам». Њамон рўз бо маслињати пуштибону таѓодораш ба утоќи кории раиси кумитаи заминсозии ноњия Илњом Њасанов омада, тадбири хобашро ба ў арз кард. Илњом Њасанов як хандаи дурудароз карда, аз хурсандї аз чашмонаш об љорї шуд, яъне хурсандии ў дар таги косаи нимкосае буда гуфт. -Таъбири хобатонро ёфтам, як ариза дар бораи сохтмони дорухона дар майдони беморхона менависед, њамин ки ариза ба суроѓаи банда расид, он тарафаш осон. Шартї карда, барои 0,002 га замин иљозат медињам. Парво накунед, банда 0,002 га замин барои бунёди дорухона људо мекунам то ин ки дар лабонат ханда њувайдо гардад. Љумъагул Неъматова аз Илњом Њасанов арзи сипос карда, ба раиси ноњия барои сохтмони дорухона мурољиат кард. Раис напурсид, ки ў барои бунёди сохтмони дорухона аз Вазорати

рус надорад бар замми оне ки њољатхона мерўбад, куча мерўбад, барф тоза мекунад ва гоњо аз сардии њаво љонашро ба Љаббор месупорад. Њафтае нест, ки тобути муњољири тољик ба кишвараш ирсол нагардад, болои ин њама азоб «соњиб ва пуштибон»е надорад, ки дар тангтарин лањза дастгирї ёбад. Худ андеша кун, эй марди оќил! Мо чї гуна бовар созем роњабоне, ки имрўз болои курсињои баланди

роњбарї нишастанду кореро барои манфиати халќ ба анљом расониданашро дар фикрашон намегузаронанд. Бале курси љойи хеле зебову љолиб ва нарму мулоимест, ки њар кас метавонад то болои он расидан њама мушкилиро паси сар намуда, њама хоњишу дархост ва проблемањои љойдоштаро барои иљро шуданаш бар гардани хеш бигирад, вале охири он мисли вазирону сафирон ва дигар роњаборони имрўз амалкунанда мешаванду њама пролемањо паси дар мемонанд то интихоботи навбатї. Чї гуям ки нагуфтанам бењтар, зеро њама чашми њаќиќатбинњо кур гаштаанду гушњои розшунави онњо кар шудаанд, касе касеро шунидан намехоњад. Агар розшунавњо пайдо њам шаванд, иљрои амали онро ба души дигарон вогузор мекунанд. Ана инњоянд ваъда хилофоне,ки даст дар болои сина ќабули њама мушкилињоро бар зиммаи хеш гирифта буданд. Худоё! Худат моро пуштибон шав!!! Манзар, аз шањри Новосибирск (тагйири ном бо хоњиши ў)

Зўроварї кори мард нест

Бо ташаббуси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Њукумати Љумњурии Тољикистон «Оиди зўроварї дар хонаводагї» ба семинари ду рўза бо ањли кормандони воситањои ахбори љумњурї гузаронида шуд. тандурустї иљозатнома дорад ё на? Раиси кумитаи заминсоз Илњом Њасанов раисро фиреб дод, ки Љумъагул Неъматова барои сохтмони дорухона аз Вазорати тандурустї иљозатнома дорад. Раис Илњом Њасановро бовар карда, аризаи Љумъагул Неъматоваро бар хилофи кодекси замини Љумњурии Тољикистон барои сохтмони дорухона дар майдони беморхонаи Марказї имзо гузошт. Ќарори мазкурро Прокурори ноњияи Файзобод ѓайриќонунї дониста 5-ноябри соли 2012 љињати бекор кардани он эътироз овард ва дар натиља ќарори раиси ноњия бекор карда шуд. Аз 23 ноябри соли 2012 тањти раќами №937 суди ноњияи Файзобод њам даъвои Љумъагул Неъматоваро бинобар ѓайриќонуни буданаш рад кард. Љумъагуд Неъматова бо пуштибонии майори милиса Боймурод Зуњуров ба суди ш. Роѓун мурољиат кард, суди шањри Роѓун бе иштироки ман, 18 марти соли 2013 даъвои Љумъагул Неъматоваро ќонеъ намуд ва ќарори

раиси ноњияро аз 24 –декабри соли 2010 тањти раќами № 299 асоснок эътироф кард, ки нодуруст аст. Саволе ба миён меояд, ки ѓайр аз суди шањри Роѓун дар Тољикистон маќомотњои судї нестанд, ки боадолатона, объективона, холисона дар асоси ќонун кору фаъолият кунанд? Аз байн 3-сол сипарї гашта бошад њам, Љумъагул Неъматова аз асп мефаромаду аз узангу не, яъне ба воситаи Боймурод Зуњуров мехоњанд обро лой карда моњї доранд. Соли 2011- сардори шуъбаи корњои дохилї, полковники милитсия Нуралї Одинаев Боймурод Зуњуровро барои ќонуншикани аз вазифа сабукдуш карда буд. Боймурод Зуњуров то рафтани собиќ сардори шуъбаи корњои дохилї дар ноњияи Шоњмансур кор мекард ва њамин, ки Одинаев ба аппарати марказии ВКД гузашт, Зуњуров ба воситаи таѓобозї боз ба шуъбаи корњои дохилї омад. Магар ин ќонуншиканї нест?. Њокими Сафар, н. Файзобод

-Дар семинар хушунат ё зўроварї, ки дорои шаклњои гуногун ба монанди хушунати љисмонї, шањвонї, равонї ва иќтисодї мебошад, мавзўи асосї буд.Махсусан хушунати хонаводагї ки маъмултарин шакли хушунат мебошад. Ин хушунат аз љониби як аъзои оила нисбати дигараш сар мезанад ва хатари калони љамъиятї дорад. Хушунат дар оила на танњо барои саломатї ва љони одамон хатарнок аст, балки наќшу ќолабњои гендериро, ки минбаъд дар љомеа татбиќ хоњанд кард, ташаккул медињад. Хушунати хонаводагї ин силсилаи такрор шаванда ва тадриљан афзояндаи тањќири љисмонї, маънавї, иќтисодї ва паст задани шаъну этибор бо маќсади назорат, тарсондан ва талќини њисси доимии тарс мебошад. Зўроварї нисбати замон дар Тољикистон дар давраи низом шањрвандии солњои 80-ум ва пас аз он ба як падида табдил ёфт. Проблемањои ба монанди

бекорї, камбизоатї ва нобаробарии иљтимої, ки давраи гузариш ба рўй задан ба зиёдшавии зўроварии психологї, љинсї ва љисмонї нисбати замон дар Тољикистон оварда расонанд.Лоињаи пешгирии зўроварии хонаводагї (PDV) дар љумњурии Тољикистон аз соли 2004 ин љониб амал мекунад. Моњи марти соли 2012 Марњалаи њаштуми лоиња оѓоз ёфт, ки он то соли 2015 давом хоњад кард. Лоиња аз љониби Намояндагии Швейтсария оид ба рушди њамкорї (SDC) маблаѓгузорї гардида, аз љониби филиали Ташкилоти GOPA дар љумњурии Тољикистон амалї гашта истодааст. Маќсади умумии лоиња аз паст кардани сатњи зўроварї дар оила њамчун поймолкунии мудњиштарин њуќуќи инсон ва инчунин баланд бардоштани савияи маълумотнокии мардум оид ба масоили зўроварї дар оила аст.19 марти соли 2013 Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи пешгирии зўроварї дар оила» тањти №954 тасдиќи худро ёфта, дар шакли китобча аз чоп баромад. Њар нафаре, ки талаботњои ќонунии мазкурро риоя намекунад, мувофиќи ин ќонун ба љавобгарї кашида мешавад. Тољинисо Азизова


№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Муаллими 60 солаи беномус Маќомоти милитсияи ноњияи Восеи вилояти Хатлон як омўзгори 60-солаи мактаби раќами њашти ин ноњияро ба гумони дастдарозї ба номуси ду толиба боздошт кардаанд. Мањмадулло Асадуллоев, сухангўйи Вазорати корњои дохилии Тољикистон гуфт, њоло бар асоси ќисми дуи моддаи 142-и Кодекси љиної алайњи Мањмадхўља Бобохўљаев парванда боз шудааст. “Тафтиши ќазияро додситонии ноњияи Восеъ ба уњда дорад, ки њанўз хулосаашро ба мо надодааст»,-афзуд ў. Ба гуфтаи Асадуллоев, ин омўзгори шастсола нисбат ба ду хонандаи синфњои ибтидої, ки яке дањсолаву дигаре нуњсола будаанд, амалњои шањвонидоштаро раво медидааст. Вай гуфт, ки њоло онњо дар бораи духтарони љабрдида ва љузъиёти ин њодиса наметавонанд маълумоти бештаре ироа кунанд, чун ба ќавли ў, «ин иттилоъ метавонад ба њаёти минбаъдаи духтарон сахт халал расонад».

Марги ду њољї дар Макка Дар љараёни зиёрати Хонаи Худо ду њољии тољик, ки яке 71-солаву дигаре 73-сола будаанд, аз олам даргузаштаанд. Тавре ки масъулони Кумитаи дини Тољикистон мегўянд, яке аз ин њољиён бар асари садамаи наќлиётї љони худро аз даст додааст. “Њољї Талбак Одинаеви 73-сола, сокини ноњияи Синои шањри Душанбе рўзи 6-уми октябр бар асари як садамаи наќлиётї љон бохтааст. Њољї Абдувалї Ќулматови 71-сола, сокини ноњияи Мастчоњ, рўзи 7-уми октябр бо марги нобањангом дар шањри Маккаи Мукаррама вафот кард”,-афзуд манбаъ. Ба ќавли масъулони Кумитаи дин, ин ду њољї дар Хонаи Худо љаноза шуда, дар ќабристони “Шароеъ” ба хок супорида шудаанд. Имсол барои зиёрати Хонаи Худо аз Тољикистон 6 њазору 300 нафар ба Маккаву Мадина рафтаанд. Ин афрод тавассути њавопаймоњои ширкати Тољик Эйр ва Сомон Эйр ба Саудї парвоз карда, баъд аз адои Иди Ќурбон дубора тавассути њавопаймоњои ин ду ширкати тољикї ба Ватан бозпас хоњанд омад.

љомеа

Тољикистон

9

Вазир чаро хандид? Масъалаи обуна ба воситањои ахбори омма ба як гирење, ки кушода шудани он нињоят душвор аст табдил ёфтааст. Аз паси обуна мо нон мехўрем ва барои он ки хонамонро њалол карда хўрем, кўшиш ва ѓайрат мекунем, ки сафи обуначиён зиёд шавад. Бо ин маќсад ба ноњияњо ба сафар мебароем. Дар баъзе муассиса ва корхонањо хуш истиќбол мегиранд, њамин ки аз обуна сухан кардед, авзоашон бељо мешаваду њазору як бањонаро пеш меоранд. «Агар коллегия иљозат дињад»-гуфт боре як роњбари як муассисаи овозадори шањри Панљакент-мо бо љону дил ба «Хорпуштак» обуна мешавем. Бо табъи хира аз он даргоњ баромадам ва то њол намедонам, ки онњо розигии коллегияро гирифта бошанд ё не. Дар замони Шўравї мо аз ин ташвишњо озод будем. Намедонистем, ки маљалла бо кадом маблаѓ чоп мешавад. Њатто намедонистем, ки рўзнома ва маљаллањо бо кадом роњ ба хонандагон расонида мешаванд. Вазифаи мо љамъ намудани мавод ва ба типография фи��истодани он буду халос. Сергапї шавад њам, бояд бигўям, ки чанд сол пеш 200 нусха маљаллаи «Хорпуштак»ро сари китф бардошта ба идораи як ноњияи тобеи љумњурї сар халондам. Маљаллањоро ба ќабулгоњи раис гузоштам. Њанўз аз котиба ягон хоњише накарда, ў изњор намуд, ки Раис банд аст. Худоё, ин чї муъљиза бошад? Ин замон дар кушода шуду худи Раис парида баромад. Ман њам шояд маро истиќбол карданї бошанд, гўён парида аз љой хестам, аммо тирам ба нишон нарасид, он кас ба берун шитоб доштанд Боз худро ба курсї партофтам. Пас аз чанде фањмидам, ки кадом як устоде аз кадом донишгоњ ташриф овардаасту он кас ба пешвозаш баромада будаанд. Шукурона, ки хурус дар њама љо як хел љеѓ намезадааст. Рўзи дигар сайр њам сайру саргардонї њам сайр гўён чанд дона маљалларо зери баѓал гирифта, аз дарвозаи Вазорати маориф ба рўйи њавлї баромадам. Рости гап, масъалаи обуна дар фикру хаёлам њам набуд. Дар пањлўи дарвоза вазири маориф Нуриддин Саидович арзу доди мардумро гўш мекарданд. Бахт аз таваккал гуфтаму ба навбат истодам. Кўр чї мехоњад? Ду дидаи бино гуфтаанд. Ман њам ният кардам, ки аз фурсат истифода бурда, рољеъ ба обуна ба маљаллаи «Хорпуштак» илтимос кунам. Вазир баъд аз хондани аризаи як корафтода ба ходими вазорат дастур доданд, ки мизољро ба раёсати дахлдор равон кунад. Чанд донишљў арзу доди худро

Нуриддин Саидов, вазири маорифи љумњурии Тољикистон

www.pressa.tj

Н. Саидов

маљалларо вараќ мезаданду механдиданд. Суратеро дида, чунон хандиданд, ки дар гирду атрофашон нишастагон як ќад париданд. ба вазир гуфта, бо табъи чоќ баромада рафтанд. Муаллимае, ки аз ноњияи Љиликул омада буд, арзу сипос намуда фањмонд, ки соати дарсиаш харљи роњаш намешавад, дар оила чанд сар хўранда дорад. Вазир ба ходими вазорат супориш доданд, ки ба шуъбаи маориф дар тамос шуда, ба муаллима кўмак расонад. Боз гумон накунед, ки Нуриддин Саидович дар курсї ва мизи кунгурадор нишаста, арзи мизољонро мешунаванд. Ман њам дар аввал њамин хел гумон мекардам, аммо њамин, ки навбатам расид дидам ки вазир болои хараки ќоќ нишастаанд. Он кас саволомез ба ман нигаристанд, саросемавор 2 нусха

маљаллаи «Хорпуштак»-ро ки зери баѓал доштам, ба вазир дароз кардам. Нуриддин Саидович маљаллањоро вараќ зада, ба баъзе расмњо эрод гирифтанд, ба баъзеашон муддаои табъ хандиданд.Суњбати ман бо Вазир хеле тўл кашид. Он кас ба ёд оварданд, ки дар љавонї мухлиси маљаллаи «Хорпуштак» буданд. Ёдовар шуданд, ки аз маљалла њаќќи ќалам њам гирифта буданд. Нуриддин Саидович маљалларо вараќ мезаданду механдиданд. Суратеро дида, чунон хандиданд, ки дар гирду атрофашон нишастагон як ќад париданд. -Ба «Хорпуштак» обуна шудан даркор,-рў оварданд ба муовини аввалашон Фарњод Рањимов, ки сабаби аз тањти дил хандидани вазирро фањмидан мехост, зеро медонист, ки Нуриддин Саидович бањудаву бењуда намеханданд ва онњоеро, ки дўстдори хандаанд, бад медиданд. Аз суханони нисбат ба маљаллаи «Хорпуштак» эродкардаи вазир сарам ба осмон расид. Ман гумон намекардам, ки вазири маориф, аъзои њукумат, шахси бомаърифат ва баруманди љумњурї ба «Хорпуштак» ин ќадар эътиќод доранд. Вазир гаштаву баргашта ба муовинашон Фарњод Ќодирович супориш медоданд, ки обунаи «Хорпуштак»ро зери назорат гиранд. Обуна, такрор намуданд вазир бояд аз 1000 нусха кам нашавад. Фарњод Ќодирович хушњол будани Нуриддин Саидовичро

дарк намуда илтимос намуданд, ки сабаби аз тањти дил хандидаашонро шарњ дињанд. Вазир бо табассум иќрор шуданд, ки сабаби хандаашон як расми бо мањорат кашидаи рассоми «Хорпуштак» аст. -Шумоён дар деги њаљв љўшида ба воя расидагї шахсонед,-ба ман рў оварданд Нуриддин Саидович- аз њамон хандабобаш ягонто шавад, то њама баробар хандем. -Султони Мањмуди Ѓазнавїба ањли нишастагон чашм давонидам, – он ќадар шахси сахї ва валинеъмат набуд, бо вуљуди ин рўзе ба мўйсафеде вомехўрад. Мўйсафед як банд хорро пуштора бардошта ба хона мебурд Подшоњ ба мўйсафед рањмаш омада, мегўяд: «Эй мўйсафед, 2-3 дона зар мехоњї, дарозгўш, ё 2-3 гўсфанд, ё боѓе, ки ба ту бидињам то аз ин зањмат халос шавї. Мўйсафед мегўяд: -Подшоњи олам, зар бидењ то дар миён бандам ва дар дарозгўш бинишинам ва гўсфандон дар пеш гирам ва ба боѓ бираваму аз давлати ту боќии умр онљо биёсоям. Хандаи издињом бинои вазоратро ба ларза даровард. Аз њама бештар вазир хушњол буд ва механдид. Аќрабаки соат болои раќами њашт расиду вазир ба љамъомад хотима гузоштанд. Соати корї фаро расида буд. Љалил Шарипов, Корманди Шоистаи Љумњурии Тољикистон, нафаќахури шахсї

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек ИззатбекИдиев. Идиев.Мо Моинтизори интизоримавод маводва вапешнињодоти пешнињодотишумоем! шумоем! E-mail: E-mail:izzatbek@pressa.tj izzatbek@pressa.tj••Шўъбаи Шўъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


10 Тољикистон Тифл дар тифл Духтурони Љумњурии Мардумии Чин амалиёти љарроњиро барои гирифтани кўдак аз шиками кўдаки дусола ба анљом расониданд. Ин кўдаки беморро он ваќте оварданд, ки шикам аз њад зиёд калон буда, ба душворї нафас мегирифт, мегўянд онњо. Баъд аз ташхиси рентгенї маълум гардид, ки дар батни кўдак тифли то охир инкишофнаёфтаи дигаре будааст. Гурўњи духтурон љарроњии таъљилиро ба роњ монда, аз дохили шиками кўдаки дусола тифлро берун карданд. Ќади тифли таваллид наёфта 20см буда, алакай сутунмуњра, дасту пой ва ангуштонаш инкишоф ёфтаанд. Мутахассисон ќайд карданд, ки «тифли дар батнбуда он ќадар калон буд, ки чї хел дар шиками кўдаки ду сола ѓунљидааст мо низ њайрон шудем». Чї хеле маълум аст, њангоми бордоршавї тухмњуљайра ба ду таќсим мешаванд, ки аз онњо дугоника ба вуљуд меояд. Вале ин дафъа онњо дугоники ду сару як бадана (сиамские близнитси) будаанд, вале инкишофи як тухмњуљайра аз муњлат дер мондааст ва акнун инкишоф ёфтааст, мегўянд онњо.

Кофе ва обњои газдор нанўшед! зеро он сабаи беморињои љиддї мегардад Чуноне ба њамагон маълум аст, нўшидани обњои газдор зиёновар мебошад, зеро он ба меъдаю љигар ва дигар узвњои дарунї таъсири манфї мерасонад. Дар баробари обњои газдор нўшидани кофе низ ба кўдакон ва наврасон зарари љиддї расонида, нўшонидани онро табибон ќатъиян манъ кардаанд. Нўшидани обњои газдор ва кофе ба инкишофи майнаи сари кўдак ва наврасон таъсири манфї расонида, инкишофи он суст мегардад ва њангоме, ки ба воя мерасад мумкин аст ба бемории шезофрения, ѓазаболудї ва нашъамандї оварда расонад. Дар сину соли ба балоѓатрасї нўшидани кофе ва обњои газдор нейронњои пайвасткунандаи хобро нест мекунанд. Дар ин марњила норасогии хоб дида мешавад. Њатто хурдтарин вазни кофеин (300-400 мг) таъсири худро ба кўдакону наврасон мерасонад.

овоза ва њаќиќат

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Не! Ман худ ба худ гап намезанам…

Шлип-шлип! Садои пойи нафаре буд, ки аз ќафо шунида мешуд. Дар аввал эътибор надода роњро идома медодам, вале оњиста-оњиста ин садо воњиманок шуду тез тез ба гўшам мерасид. Алакай дар дилам шубњае пайдо гашту ман низ ќадамониамро тезонидам.

– Э одам, ман ба ту мегўям намефањмї ? – исто канї гўён дод задани марди аз ќафоомада истода маро шах кард. Дигар на љуръати ба ќафо гаштанро до-

штаму на пеш рафтанро. Њарчи бодо бод гуфта интизорї ў шудам. Ваќте ки ба пањлуям рост шуд, алакай дар пойњоям мадор намонда буд... Вакте, ки бељуръатона ба тарафи ў нигоњ кардам, фањмидам, ки ин мард ё бемори руњї аст ва ё «лунатик» (Шахсоне, ки дар хоби худ аз љойгањ мехезанд ва ба кадом тарафе рост ояд мераванду суханњои дарњам-бирњам мегўянд). Ин њодисаест, ки як тан аз хоњарони мо њангоми суњбат наќл карду нахост номашро ифшо кунем, Бале, имрўзњо

ќариб сари њар ќадам инсонњоеро вомехўрем, ки худ ба худ гап мезананд, масъалаеро матрањ мекунанд ё дарди дилашонро ба касе мегўянд ва ё аз касе ќасос гирифтани мешаванд. Равоншиносон иллати ин њолатњоро дар беморињои равонї, ки ба системаи асаб вобастааст, шарњ медињанд. Беморони зиёдеро метавон номбар кард, ки њолатњои дањшатоварро аз сар гузаронидаанд, ки ин њам ба худи бемор ва њам ба атрофиён хатари љиддї дорад. Ваќте шахс мубталои маризї мегардад, ња-

меша дар сараш фикрњои гуногун пайдо мешавад, ба мисли задан, куштан, љанг кардан, худро партофтан аз баландињо, дар об ѓарќ кардан ва ба амсоли инњо. Сари мавзўи гапзанї дар хоб ва бедорї дар байни шахсони гуногункасб, пурсише гузарондем, дар доираи ду савол: 1. Оё, шумо боре худ ба худ гап задаед? 2. Ваќте ки бо чунин нафар рў ба рў мешавед чї фикр мекунед нисбати ў? Мањинаи ДАВЛАТОВА

намозхониро такрор мекунам. Пештар дар роњ му– Дар роњ гап намезанам, сура мехонам, зикр мекунам, тарзи ам, ки чї мегуфта бошанд, акнун фањмидам ки мекард а шоњида мекардам, ки лабони баъзе нафарон мељунбад. Андеш зикр мекардаанд. худ ба худ гап задани инсонњо аз он вобастааст, – Бале, мо ки узви љомеа њастем њар сари ќадам вомехўрем. Сабаби над. ки мушкилии зиёди зиндагї ва баъзан беморињои асаб шуда метаво Мукаррама Ахмедова, њамшираи тиббї – Не, ман худам ба худам гап намезанам ќл аз мушкилии зиёд ва проблемањои бесару нўги – Бисёр чунин нафаронро дидаам. Медонам, ки шахсони солима акнун пиронсолону беморон аз сабаби бемор будани зиндагиашон ба ин њолати кўтоњмуддат дучор мешаванд, вале асабашон ба чунин њолат гирифтор мешаванд. Сољида Зубайдова њамшераи тиббї гашт. Фикр мекунам, ки агар шахс проблема дошта – Бале ман шахсан ба њамин њолат дучор гаштаам ва боз хоњам бошад, шаб њам гап мезанад, рўз њам ягон ориза доштан дар маѓзи сар, ё бемории ши– Бисёр вохўрдаам, ки гап мезананд. Яке аз сабабњои асосии он шон меояду худошон њатто њис намекунанд, ки гап зофрения буда метавонад, ки фикри дар сарашон буда ба забона доранд дида мешаванд, зеро онњо ки ношунавоанд зада истодаанд. Сабаби дигари он ба инсонњое, ки шунавоии паст . Проблемањои њаётї сабаби дигари ин масъала батанд овози худашонро мешунаванд , њис мекунанд, ки бо касе њамсуњ ба назди касе рафтани мешавї, наќша мекашї, роњњои мебошад. Мисоли одї, ваќте ки барои гирифтани ќарзи додаат ба худ гап зада истодаї наѓзашро фикр мекунї, ки наранљад, як ваќт ба худ меої ки худ Валихон, љарроњ онам ин бемории маро кї даво мебахшида бошад. – Аз ѓами мањбубаам мисли девонањо гап-гап карда мегардам. Намед мурољиат кардам, натиља надод. Як рўз њаво сард буд, Барои он, ки чандин бор ба духтурони равоншинос, асабшинос дар куча мерафтам, ки як нафар садоям кард: ки њис накардї? Не суњбат надорам, мусиќї гўш -Эй, бародар телефонат афтид, наушникат овезон чї хел суњбат дорї одати пештара гап зада истодаам… карда истодаам, гуфтам ман. Аз табассуми ў дарк кардам ки аз рўйи медонам, ки мисли ман дар ѓами кадом дилдодаи – Бовар мекунед, касе дар назарам наменамояд. Агар бинам њам, хеш аст. Алишер Мањмадов, устои сохтмон дигарон эњсос кардам. Ба хотире он, ки проблемањо – Ња, гап задам, то он лањзае ки нигоњњои тааљубоварро аз тарафи кадом њолат худро идора мекунам. зиёданд, гуфта наметавонам, ки дар кадом њолат гап мезанам, дар гап задан аз як тараф ба беморињои руњию равонї сабаби – Хеле зиёд мебинам, ки инсонњо худ ба худ гап мезананд, т медињад. Чуноне ки ба њамагон маълум аст, дар вобаста бошад, бештари он аз мукилии зиндагї ва камбудї шањода ї, ки ў девона аст, вале имрўз њама ба мушкилї дучосолњои пеш бо чунин одам рў ба рў мешудї, њатман фикр мекард ранду баъзан касе ба касе ањамият намедињад. Алишер Табаров, тољир мезанам, баъзан нигоњњо маро аз ин «худмаслињат– Бале, њатто ваќти аз хона баромадан то истгоњи даркориам гап кунї» рањо намекунад. д, зеро ки манам мисли њамонњо гап-гапкунон – Мебинам, рў ба рў мезанам, вале ягон андешае ба сарам намеоя роњро сипарї мекунам. Муњарамма-хола, фарроши беморхона ба мањбубаам буд. Ваќте ки фањмидам, вай дар – Бале, хамагї як бор ба ин њолат рў ба рў шудам, ки сабабаш рашк рашк роњ ба роњ гап задаам, њатто худам хабар наёфтаам. «одноклассники» бо писарони бегона гап мезадааст, аз шиддати т машѓул буд. Солњои зиёд дар шањри Душанбе кор – Сабабњои гуногун дорад. Як нафар аз хамсинфонам ба тиљора аз кор ба хона мерафтам, алакай шом шуда буд. Дар роњ карду дар рафти кор ќарздор шуд ва боз ба дења баргашт. Як рўз дашном медод. Баъд наздиктар шудам, ки худаш касеро ва дидамаш. Ў на танњо ба ман, балки ба касе эътибор намедод ливу сахтињо инсонро ба бемории руњї гирифтор худашро дашном дорад. Аз ин маълумам гашт, ки мањз њамин мушки мекардааст. Умедљон Саидов, барномасози компютер бошам. Баъзан асаб мувозинати худро гум меку– Ман дар ёд надорам, ки кай ва кадом ваќт хомўш роњро тай карда , аз камбудии рўзгор боре ба духтурони соња мурољиат над, алакай бо имову ишора гапзаниро сар мекунам. Мутаасифона накардаам. дорад. Маќсад бемор аст ё солим. Гап задан ба хайр – Њангоми вохўрдан алакай аз рўяш маълум аст, ки чї мушкилї инсонњои зиёде ба беморињои гуногуни руњї гирифаст, бовар дорам, ки агар хамин мушкилињо бетаѓйир боќї монад, тор мешаванд. Њуриниссо Давлатова, модари 7 фарзанд

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек Мањина Давлатова. Идиев. МоМо интизори интизори мавод мавод ва пешнињодоти ва пешнињодоти шумоем! шумоем! E-mail: E-mail: izzatbek@pressa.tj mahina@pressa.tj •• Шўъбаи Шўъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

сањифаи таърих

Тољикистон 11

Коммунист+Бохтар шуд (Аввалаш дар шумораи гузашта)

Аз ин рў, эњтиромашон мекардам ва новобаста аз гузашти ваќту радду бадали нољойи пушти сар кардаам, боз њам эњтиромашон дорам. Баъди истодагарии онњо, ки номгузорї њаќќи њалоли раис аст гуфтан, гуфтам: «Бохтар». Лањзае њама хомўш монданд, пас яке гуфт: - Хуросон њам бад нест, раис-бобо. Ман чизе нагуфта, њамон лањза касе аз онњо гуфт, ки «таклифи акаи Абдулмаљид бењтарин аст, сухани дигарро ќабул надорем!». Баъд як нафар суол пеш овард, ки бењтар аз «Бохтар» чї номи дигар њасту он ба ноњияи Коммунистии РСС Тољикистон чї алоќамандиву умумият дорад ва ваќте ба суолњояш љавоб гуфтам, пешнињод ќабул гардид. Он савол низ барои аз «номи халќ» чи гуфта мавод чоп кардан буд, дигар ѓаразе надошт. Бегоњии њамон рўз, маљлиси Комиљроияро даъват намуда, оид ба иваз кардани номи ноњия ва ба рўзномаи иљлосияи дар пешистода ворид намудани ин масъала ќарор ќабул кардем. Бояд гуфт, ки ќабули ин ќарор аз љониби аъзои Комиљроия якхела набуд, зеро аксарият барои ќабули он тайёр набуданд, вале аксар ба тарафи ман, чуноне мегўянд, «њамчун Ленин ба буржуазия» нигоњ мекарданду баъди сарљунбонї, ё ягон ишораи дигарам, даст мебардоштанд. Барои чї? Барои он ки њар яки мо дар он замон коммунисти матинирода будем ва муњимтар аз њама, шахси масъул ва роњбар. Имрўз мешунавем, ки касеро маљбур котиби КМ, котиби якуми ноњия, ё шањру вилоят мондаанд. Мебахшед! Магар сагро маљбурї метавон шикор бурд? Не! Аламовараш он аст, ки имрўз дар кишваре сукунат мешунавам, ки гўё ба ќањрамонони мењнат, артисту рассому оњангсоз унвонњои артист, ё рассоми халќии СССР-ро ба зурї дода будаанд. Ин тоифа ними њаёти худро ба он бахшида, дар њама соња бологузар буданду имрўз бошад, ба сангзании сохти пешин машѓул шуда дар ин замон бологузар шудаанд. Тфу ба рўйи чунин дурўяњо! Чанде пеш дар рўзномаи «Комсомолская правда» -и Русия хондам, ки Артисти халќии СССР, Олег Табаков сохти Шўравиро шадидан танќид карда гуфтааст: бо ду писарам барои арљгузорї ба сари манзили бобояшон (ўро дар ваќташ Сталин парронда буду манзилгоњаш дар шањри Лвов буд), ба фурўдгоњ омадем. Аз сабаби он ки писари хурдиям, Петяи аблањ (Петя

Абдумаљид Достиев, сафири Тољикистон дар Русия дуррак) бо худ шиноснома надошт, ба парвозаш иљозат надоданд. Ман њамроњи писари калониям ба шањри Лвов парвоз кардем. Бо сабаби яке аз нозпарварони замони Шўравї будани Табаков, ў аз њамаи имтиёзњои ин кишвари муќтадир бархурдор, дар назарам «намакхўрї дар намакдон туфкарда» тофт, аз ин рў, дар њошияи он маќола навиштам: «Мо низ аз он аблањ (Шелленберг), ки дар тўли «… њабдањ лањзаи бањор» сарфањм нарафт, ки Штирлитс кист, интизори фарзанди солим набудем». Аз ин рў, аъзои Комиљроия ба ман, чун ба коммунисти матинирода нигоњ мекарданду нигоњашон суоле дошт: наход шумо «Коммунистї»-ро иваз кунед? Дар ин љо, воќеаи дигареро мисол меорам, ки мо, худамон аз рўйи бахилї, ё њасудии якдигар он замон «рўзи худамонро сиёњ» мекардем ва нофањмида, аз Шўравию Москав домангир мешудем, агарчи ман нисбат ба Руссия, то ба њайси ин љо Сафир омадан, назари дигар доштаму имрўз назари дигар, ки ин мавзўи дигар аст. Ин љо танњо њаминро мегўям, ки Лоњутии бузург, масали бо фарзандони худ чї гуна муносибат кардани «падари Галустянро (Наша раша)» дар њаммоми тадриљан метафсидагї, бо дари мањкамбаста, аз дилхушї эљод накардааст. Аммо баъди сафарњоям ба шањру дењи кишвари сукунат, беосебу обод дидани ибодатхонањои хурду бузурги масењияшон ва њатто дар њудуди Ќасри Кремл, яъне ќароргоњи беш аз 70-солаи њизби коммунист побарљо мондани 7 серкови калон ва барои тармими гунбази онњо танњо дар шањри Москва соле то 10-12кг. тилои тоза масраф мешудааст, дидаму ба бахиливу сиёњкуниву якдигарфурўшии «мусалмониямон» нафратам омад. Барои

манфиате, ки хонаи лойини як камбаѓалро масљид унвон карда, зўр задем, ки онро ба хок яксон кунанд; саллакалонеро дида, даррав маълумот додем, ки ин одам муллост ва дар натиља, аксари одамони фозилу аз илм бархурдори худро бо дасти худ «ќир» кардему масљиду дигар ёдгорињои нодири миллатро, ки худ бе ин њам зиёд набуданд ба хок яксон. Биноњои чанд асраи зебову нодирро, ки љањониён зиёраташон кунанд, дар ин љову дигар кишварњои олам дида боз нафратам ба табаќаи дорои гузаштаамон низ меояд, зеро Алибойњои (алигарх) онњо чизе ба пасовандњои худ боќї мондаанд, аммо пешвою бойњои мо вазифаи худро дар доштани чанд раммаи бузу гусфанд, серзани дидаанду халос. Хайрият, боз њам ањли илму адабамон чизе барои мову ифтихори мо аз худ боќї монда будаанд. Мисоли нисбатан нав меорам. Њангоми аъзои бюрои райкоми Коммунистї буданам бо тамоми ќарорњои КМ ПК Тољикистон ва КМ КПСС шинос мешудам. Он замон роњбарї дар њамаи зинањои њизбиву давлатї (худи њизб давлат буд) шаффофу машварат бо узви њизб бештар буд. Бубинед, Бюрои њизби ноњияи Хуљанд раиси суди ноњияро (мутаассифона, номаш дар хотирам нест) барои хатнатўй кардани писаронаш, дар асоси аризаи занаш (шояд хонумашон намояндаи миллати ѓайримусалмон буд) аз њизб хориљу аз вазифа озод кардааст. (барои ин ќазияро аз сари нав дидан, ба конференсияи ноњиявии њизб арз кардааст (он сол соли конференсияи ноњия, шањру вилоят ва анљумани њизбии љумњурињои иттифоќиву КПСС буд). Конфронси ноњиявии њизб ќарори бюроро тасдиќ кардааст; баъди ин, ў ба конфронси њизбии

вилояти Ленинобод (Суѓд) навиштаасту конфронси вилоятї низ ќарори бюрои ноњиявиро дуруст шуморида, тасдиќ кардааст. Пас аз ин, ў ба Анљумани њизбии љумњуриявї ариза бурдааст, ки дар натиља, он низ ќарори зинањои поёниро дуруст шуморидааст. Яъне дар тамоми зинањои њизбии љумњурї тољикро мањкум карда, ўро барои ин амалаш, аз њизб хориљ кардаанд. Баъди њамаи ин, ў ин бор ба Анљумани навбатии КПСС ариза навиштааст (хато накунам, дар ин њолат номи судяву раќами Анљуманро муайян кардан душвор нест) ва бо ќарори ин Анљуман вай дубора ба сафи КПСС барќарор гардидааст. Матни ќарори Анљумани КПСС, яъне марказ - Москва, тахминан ба ин маънї буд: «… бо назардошти он ки рафиќ фалонї анъанаи миллии худро бе розигии њамсараш (волидайн ба таќдири фарзандон њаќќи баробар доранд) иљро кардааст, ба ў виговори ќатъї (сабти он дар дафтарчаи ќайдгирї) дода, узвияташ дар сафи њизб барќарор карда шавад». Ман бо ин ягон аљнабиро сафед карданї нестам, зеро бо айби њамонњо имрўз њаммиллатони мо дар хоки аљдодии худ шањрвандони чанд кишвари дигар њастанду бо якдигар тавассути раводид (виза) равуо доранду њангоми тўю маърака ва маргу мурда бо риояи тамоми меъёрњои муносибатњои миёни кишварњои бегона равуо доранд. Бояд дарк кунем, ки њељ кас, бахусус, кишваре бе тамаъ, бо кишвар, ё мардуми дигар, муносибати холисона намекунад, вале дар он замон, бисёр љабри дидаамон аз мост, ки бар мост. Баъди маљлиси Комиљроия яке аз муовинњоям, ки бештар бо забони русї њарф мезад, ба наздам даромада гуфт: «Раис, как мы сможем протолкнутљ это решение на сессии рай-

совета?». Гуфтам: «Это мои проблемы». Дар иљлосия мушкиле надоштам, зеро суњбату навиштањои ањли назари дар матбуот алакай натиља дода буд ва ќарор якдилона ќабул шуд. Баъд ин роњбаре аз боло ба ман гуфт: «Абдумаљид, мемонї бизињем, ё шамоли «аполитике дарёбат кардааст? Гуфтам: «Иљлосияи вакилони халќ дар асоси талаботи сокинони ноњия ќарор ќабул кардааст ва онро ман бояд ба охир расонам. Њамин, ки вилоят тасдиќ накард, бо виљдони пок ба онњо хабар медињам, ки ќабул нашуд». Баъд онро ба муњокимаи Шўрои Олї пешнињод кардем. Дар он љо муњокимаи онро ба Кумитаи Шўрои олї оид ба фарњанг ва алоќањои байнипарламентї супориданд, ки раисаш шодравон Даврон Ашўрову муовинаш Ато Њамдаму ва мо чанд нафар узви он будем ва њангоме гап дар бораи ноњияи мо мерафт, ба њамаи њамкумитањоям зарурии ќарорро фањмондам ва онњо онро якдилона дастгирї карда, ба Иљлосияи пешнињод карданд. Дар навбати худ ин ќарорро Шўрои Олї, ќабул карду нињоят, Коммунистї Бохтар шуд. Ман рўзи кориамро дар Москва аз кушодани сайтњои расонањои хабарии ватанї ва «Родиёи Озодї», ки он љо њамаватанонамон, аксаран дилсўзона ва беѓаразона мавзўъњои доѓи Ватанамонро муњокима мекунанд, оѓоз мекунам. Ба наздикї дар сомонаи яке аз њафтаномањои соњибэњтиромам, маќолаи љолиберо хондаму дар маљмуъ, бисёр маъќулам афтод. Вале онњое навиштаанд, ки «номгузори ноњияи Бохтар агар каме савод медошт, онро Бохтар нею, Бохтариён ном мегузошт». Мушкили хонандаву муаллифро осон намуда, гуфтаниям, ки њамон бесавод манам. Муаллиф дуруст ќайд кардаанд, зеро мутаассифона, ё хушбахтона, роњбарони зинањои давлатї, аз љамоати дењот сар карда то боло таърихшиносу бостоншинос нестанд. Боз њам, хушбахтона, ки њамин тавр нест, вагарна фарќ байни олиму золим, нависандаву хонанда намемонд ва дар натиља, нони онњо нимто мешуд. Њаминро низ гуфтаниям, ки чанд сол ќабл олими таърихшинос Нўъмон Неъматов таклиф пешнињод карда буданд, ки вилоят вилояти Бохтар унвон шавад ва изњори сипос намуда буданд аз онњое, ки номи Бохтарро дубора эњё кардаанд, бигзор дар ќаламрави як ноњия бошад њам. (Давом дорад) Абдумаљид ДОСТИЕВ


12 Тољикистон

рўзи омўзгор

Љинзада

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

?????????????????????????????????????????????? Агар худам шоњиди ин воќеа намебудам ва табобат ёфтани духтари љинзадаро ба чашмонам намедидам њељ гоњ ба асрори ѓайб ва љину аљина бовар намекардам. Шоњидони воќеа зинда њастанд. Њамсояњои табиб Љонмањмад гуфтањои маро тасдиќ менамоянд. Номи духтари бемори табобат ёфтаро дигар карда суроѓашро низ намегўем, ки дар оянда оромона зиндагонї намояд. Падару модараш барои хотири девонагии духтарашон макони зисташонро дигар карданд. Муслима дар давраи мактабхониаш духтари бењтарини мактаб аз љињати ахлоќ ва одоб буд. Падару модар аз доштани чунин духтар ифтихор доштанд. Њамсоя ва њамдењагон дар орзуи доштани чунин келин буданд. Ду абрўи пайваста, холи занахдон ва мўйњою миљгонњои дарозаш њамаро мафтун менамуд. Њама таъриф мекарданд, танњо бибии 75-солааш таъриф намекард ва доимо як чизро ба забон меовард:- Аз чашми бад ва суќу зиён Худо нигоњ дорад. Талаб мекард, ки рўймол ба сар бста рўяшро пинњон дорад. Модари духтури вай ба дину хурофот, ки бовар надошт ба духтараш озодї дода буд. Муслима сазовори боварии падар ва модараш низ буд. Ба гаппартої ва пичингу кинояњо бо табассум љавоб медод. Дар дил орзуи дар мактаби олї хонда

духтур шуданро дошт. Моњи май буд. Њамаи њамсинфон ба тамошои кўњ ва лолачинї баромаданд. Дар ин рўз зиёдтар Муслима хурсандї мекард. Сањар модаркалонаш аз хоб хеста ба писар ва келинаш гуфт, ки хобњои бад дидаасту Муслимаро нагузоранд, ки ба кўњ равад. Насињати бибї ба монанди ба гўши кар азон гуфтанро мемонд. Биби ба даруни њуљрааш даромада љойнамозро пањн карда ба болои он нишаста аз Худо талаб кард, ки набераашро аз дарду офат нигоњ дорад. Муаллима хонандагонро ба як љои хушманзараи кўњ баровард. Дар наздикї ѓоре буд. Мардуми дења онро «Ѓори аљинањо» мегуфтанд. Шабона аксар ваќт аз даруни ин ѓор њар хел овоз ва садоњо мебаромад. Кассе шабона ва њатто рўзона ба дохили ин ѓор ва гузаштан аз наздашро љуръат надошт. Муслимаи аълохон ва шаккок орзуи онро дошт, ки боре ба дохили ин ѓор даромада бинад, ки дар њаќиќатан он ѓор аљина дорад ва ё не. Аз муаллима пинњонї як дугонаашро ба наздаш даъват карда мабаён намуд. Дугонааш ин таклифи ўро ќабул накард. Муслима ба љону њоли вай намонда охир розї кунонид, ки аќќалан то ба назди ѓор бо њам раванд. Вай дар берун истад, Муслима худаш ба даруни ѓор медарояд. Муслима далерона ќадам гузошта ба дари ѓор наздик шуд. Дугонааш вайро аз райаш гар-

дониданї шуд, аммо бефоида. Муслима ба даруни ѓор даромаду баъди лањзае овози љонхарошаш ба гўши дугонааш расид. Дугонааш низ додгўён ба назди њамсинфон ва муаллимаашон фаромад. Дугонаи Муслима низ сахт тарсида буд. Вай базур гуфта тавонист, ки Муслима ба даруни ѓор даромад. Кассе љуръати ба ѓор наздик шуданро намекард. Муаллимаи дуљон низ љуръат накард, ки ба назди ѓор равад. Ду писарбача сўи дења шитофтанд. То онњо ба дења рафта баргаштанд, ки ќариб се соат ваќт гузашт. Љавонон бо њамроњии муллои љавони дења чанд сураро аз оятњои Ќуръон хонда ба даруни ѓор даромаданд. Ѓор бенињоят торик буд. Дар дасти онњо машъале буд. Се нафар ба мобайни ѓор расида дар кунље мислимаи бењушу бедро дарёфтанд. Муслима базур нафас мекашид. Писари амакаш вайро ба болои дасташ бардошта ба берун баровард. Куртаи вай дарида сару рўяш хунолуд буд. Дар барии рўяш изи сиёње боќї монда буд. Мулл оду зону ба замин нишаста ба хондан даромад. Баъди лањзае Мислима ба нолиш кунї даромад. Чашм кушода дар болои сараш одамонро дида аввал як дод гуфта аз љояш хест. Сипас гурехта дар як дам ба болои кўњ баромад. Ардон аз ин чаќќонии вай дар њайрат монда буданд. Вай ба монанди оњу аз болои сангњо љањида ба баланди мебаромад. Мулло оње кашида гуфт, ки ба вай љин асар кардаасту зури вай барои

гурезонидани љинњо аз бадани ин духтар намерасад. Мулло ва ќасидахони зуре лозим аст. Он рўз то бегоњ тамоми мардуми дења аз ќафои ин духтар давида дар охир ињода карда дастгир намуданд. Чунон мардумро тела дода даст мезад, ки кассе љуръати наздикшавиро намеёфт. Писари пањлавоне, ки гуштингир буд ва Муслимаро дўст медошт, аз ќафо ба ў наздик шуда аз миёнаш дошт. Муслима дасту почак мезадау пањлавон миёни вайро мефушурд. Баъди лањзае духтар бењол шуда афтод. Бо маслињати мулло дасту пойњояшро баста ба дења оварданд. Падар вам одари духтураш вайро ба беморхона бурданд. Як сол ар беморхона хомўшона дар зери таъсири доруву дармони духтурњо хоб кард. Ба охир доу низ таъсири худро гумм намуд. Мўйи дарозашро тарошида буданд. Фурсат меёфту ба берун медавид ва сурудхонон раќс карда механдид. Як сол бо чунин ањвол гузашт. Падару модар маљбур шуданд, ки ба муллоњо мурољиат кунанд. Баъди хондани муллоњо як наѓз мешуду боз девонагиаш ављ мегирифт. Дар охир нишони табиберо дар шањри Душанбе фањмида ба назди вай оварданд. Табиб Љонмањмад духтарро аз дурр дида :- Оњ бадбахте туро ки ба ин ањвол овард. Ман љазояшро медињам. Духтар Љонмањмадро дида доду фарёд кард, ки вайро ба назди ин мард набаранд. Ин мард маро мекушад. Љонмањмади

табиб духтарро маљбуран ба болои курсї шинонид. Бо ќувваи дастон ва дуохониаш духтарро ором карда наметавонист. Хело часпу талош карданд. Мардуми кор афтода бетоќатї мекарданд, ки ваќт мегузарад. Љонмањмад ба одамони дар навбат буда мурољиат кард, ки дигар касеро ќабул карда наметавонад. Ин духтар ќувваи вайро тамом кард. Се рўз Љонмањмад мардумро ќабул накарда бо ин духтар дуохонї мекард. Духтар фурсат ёфта аз хона баромада мегурехт ва ќоњќоњ занон хандида табибро дашном медод. Баъди як њафта дари табиб аз сари нав барои ќабули беморон кушода шуд. Муслима табобат ёфта буд. Духтаре дар сар рўймоли калон дар гўшае нишаста оромона ба корњои ин табиб назорат мекард ва супориши табибро иљро мекард. Муслима имрўз ба куллї табобат ёфтааст. Ба наздикї туяш мешавад. Он љавоне, ки вайро дўст медошт хостгораш шудааст. Муслима наќл мекунад, ки ба дохили ѓор даромада гурўњи занњоро дидам, ки раќс мекарданд. Инњо кї бошанд гуфта наздик шуда будам, ки маро ба мобайн кашида аз паи озорам шуданд. Як нафарашон чуноно зад, ки дигар чизе дар ёдам намондааст. Он шахси задаги шоњи париён будаасту љамоли ин духтар вайро девона карда ўро ба чунин ањвол овардааст. Барои њамин мегўянд, ки Асрори азалро на ту дониву нам ман…

наќл мекунад,-Арбоби њунари Тољикистон Шарифљон Орипов.-Холаи Муњаррамхон аллакай чанд рўз буд, ки онљо дам мегирифт. Ња, бояд таъкид кунам, ки њамроњи мо њунарпешаи халќии Љумњурии Тољикистон Мастона Эргашева низ буданд. Ин зани њалиму хушгуфтор моро дар Осоишгоњ дида, хурсандии худро аз мо пинњон надошт. Њангоми суњбат ба ў фањмонидам, ки ў хоњари як рафиќи наздики ман будааст. Аз шунидани он ки ман акояшро хуб мешиносам, холаи Муњаррамхон хело хурсанд шуда, кўшиш мекард, ки бо мо боз њам наздиктар бошад. Њамин буд, ки ў бисёр ваќт њангоми гирифтани муолиљањо бо мо њамроњї мекард. -Як рўз њангоми суњбат ба ман гуфтанд, ки Шарифљон аз дидори шумоён санъаткорон бисёр шод гаштем. Махсусан мухлиси ашадии њунарпешаи халќии

Љумњурии Тољикистон Мастона Эргашева буданашонро изњор карданд ва гуфтанд, солњои зиёд орзуи аз наздик дидани ўро мекард. Холаи Муњаррамхон боз гуфтанд, солњо боз орзуи онро дорад, ки Мастонахон суруди «мунољот» хонад ва ў зери ин садои мусиќї раќс кунад, баъд мурад њам берамон аст. Хомеро дил пур кардам, ки њељ гап не, орзуяш амалї шаванда будааст. Аз ин гуфтугўйи мо ваќти зиёде нагузашта буд, ки сардухтури Осоишгоњ ба назди мо омада гуфтанд, ки бо хоњиши мухлисони зиёди Осоишгоњ агар барои онњо як консерт медодем хело хуб мешуд. Ин таклифи сардухтури Осоишгоњро мо бо хушнудї ќабул карда, аз Душанбе микрофону баландгўякњо овардем. То барои њамаи љамъомадагон овози мо шунаво бошад. Шаби базму сурудро оѓоз карда, аввал ман чанд суруд хондам. Баъд њамсарам Тухта-

хон чанд суруд хонданд. Сипас ба сањна њунарманди мардумї Мастона Эргашоваро даъват намудем. Мастонахон њам чанд суруд хонданд. Дар њавои сурудњои мо истироњаткунандагон бо шавќи зиёд раќс мекарданд. Баъд бо хоњиши мухлисони зиёд Мастона суруди «Мунољот»-ро сар кард. Ин лањзањо ки ман доира менавохтам дидам, ки холаи Муњаррамхон ба сањна баромада, чунон аз тањти дил, бо як санъати аљиб ба раќс даромаданд. Мањин-мањин ќадам гузошта, аз тањти дил раќс мекарданд. -Ба худ гуфтам, ки ана орзуи чандин солаи холаи Муњаррамхон љомаи амал пўшид ва бо шавќ њам доира менавохтаму њам раќси холаро тамошо мекардам. Дар ваќти ављи суруд, холаи Муњаррамхон бо як њаракати зебо тоб хурда ду дасти тарафи осмон кушода ба замин нишаста, сари худро мисли

раќосањои касбї ба поён кард. Худро, ки бо ишораи дастонаш шукри Худо мекарда бошад. Як ваќт дидам, ки ў дар њамон њолати нишастааш пояшро дароз кард, ки он ба раќсаш чандон мувофиќат намекард. Тамошобинон инро дида, дарњол сўяш давиданд. Ўро аз замин хостанд бардоранд вале аллакай дер шуда буд. Орзуи холаи санъатдўсти мо, ки дар рўйи сањна озор зери оњанги мунољот мурданро мекард, љомаи амал пўшида буд. Њарчанд ки гуфтанашу ба ёдоварии ин воќеаи аљиб хело душвор аст, базми хурсанди раќсу суруд ба моњотам мубаддал гашта буд. Инро дида гиребони њайрат гирфтам, зеро медонистам, ки холаи Муњаррамхон Собирова орзуи зери суруди мунољот раќс кардану баъд беормон мурданашро мекард. Аз ин гуфтораш ду рўз гузашту орзуяш амалї шуд. Аљиб. Тољинисои Азиз

Марг дар ваќти раќс

Ба осоишгоњ омадани холаи Муњаррамахон муњлати зиёд нагузашта бошад њам, ќариб њамаи одамони дар осоишгоњбуда ўро мешинохтанд. Зеро холаи Муњаррамхон як инсони хело аљиб буд. Чаќ-чаќї, шеърдону раќосса хулоса дидаро буданд. Нисбати ањли санъат хеле эњтироми бузург доштанд. Холаи Муњаррамхон пеш аз њама дили љавон доштанд. Њамин буд, ки ў нисбати сину соли худ хеле љавон менамуданд. Серњаракату серѓайрат буданд. Шабњои раќсу хурсандї сањнаро ба касе намедоданд. Њангоме, ки мо яъне ману њамсарам њунарпешаи шоистаи Тољикистон Тухтахон Иброњимова ба Осоишгоњи Хољаобигарм омадем,

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек ТољиниссоИдиев. Азизова. МоМо интизори интизори мавод мавод вава пешнињодоти пешнињодоти шумоем! шумоем!E-mail: E-mail: izzatbek@pressa.tj tojinisso@pressa.tj••Шўъбаи Шуъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


мавлуднома

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Уштур њамаро бардошту…

Акнун мо бе кафанпулї мондем Ду-се сол ќабл њукумат барои фавтидагон кафанпулї ба маблаѓи 100 (сад) сомонї медод. Вале ин амали хайр, ки барои камбизоатон дастгирию кўмак њисоб мешуд, барњам дода шуд. Хулоса, дигар кафанпулї намедињанд ва гўё вазири молия гуфта бошад, ки барои пур кардани буља метавонед минбаъд мурдањоро бекафан гўр кунед. Медонед, њар сол њазорон-њазор мемиранд, ки кафанпулии онњо маблаѓи зиёде хоњад шуд,-таъкид доштааст ў. С о л њ о и ќ а б л ї б а н афаќахўроне, ки синашон аз 70 (њафтод) гузаштааст, президент маблаѓи 100 (сад) сомонигї кўмакпулии якваќта медод. Вале ин амали хайрро низ аз миён бардоштанд. На-

Тољикистон 13

Таквими 10 октябр

Ќурбон Норов (1948) 65- солагии зодрўзи олими соњаи физика. Њабиб Мадиев (1933), 80- солагии зодрўзи сарояндаи опера. Мэлс Салоњиддинов (1938) 75- солагии зодрўзи доктори илмњои физикаю математика, профессор. Камолиддин Салоњиддинов (194865)- солагии зодрўзи олими соњаи математика. Тошќул Нурматов (1953) 60- солагии зодрўзи олими соњаи химия. - Рўзи байналмилалии саломатии равонї. - Рўзи «Фалак». - Рўзи љањонии варзиш (физкултура). ход фонди президент касод шуда бошад?! Дар замони шўравї вараќањои корношоямии онњое, ки собиќаи зиёди корї (аз 20 сол бештар) доштанд, сад фоиз пардохт карда мешуд. Вале дар замони истиќлолият ин иќдоми некро барњам доданд.

Иттифоќњои касаба натавонистанд манфиатњои зањматкашонро њимоя намоянд. Ин «лабайгўяк»њо, њарчи аз боло дастур дињанд, иљро мекунанд, бидуни андешаю тафаккур. Чунин «касаба» ба кї даркор С. Шикебо

Сўгвории Бибифотима

дар марги нобањангоми њамсараш Низомиддин

11 октябр Тољиниссо Саидова 60 - солагии зодрўзи (1953), актрисаи театр, Њунарпешаи халќии Тољикистон. -Рўзи байналмилалии коњиши офати табиї.

12 октябр Талабхўља Сатторов (1953-2007) 60- солагии зодрўзи оњангсоз, профессор, Ходими шоистаи њунари Тољикистон. Умаралї Сатторов (1953) 60- солагии зодрўзи актёри театр. -75 солагии бунёди (1938) боѓи ботаникии пойтахт.

13 октябр Ане Клод (1863-1931), 150- солагии зодрўзи нависандаи фарон-савї, мутарљими осори адибони форсу тољик. -Рўзи кормандони суд ва адлия.

14 октябр Fафури Искодарї (1953), 60- солагии зодрўзи журналист. Уѓулхон Тўраева (1953), 60- солагии зодрўзи актрисаи сирк, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. -Рўзи љањонии стандартизатсия.

15 октябр

Эй љавонмардї љавонмаргам, дареѓ! Бе ту ман њамчун хазонбаргам, дареѓ! Некиву мењру вафо буд пешаат, Хайру эњсону сахо буд пешаат. Рўзи дафнат пиру барно хун гирист, Боѓу роѓу кўњу сањро хун гирист. Бе ту бар чашмам њама ночиз шуд, Љисму љонам хаставу ољиз шуд. Бе ту хору зору гирёнам кунун, Бе ту маъюсу парешонам кунун. Љойи ту дар дења холї монд, монд,

Дар дилу дар дида холї монд, монд. Шукри фарзандони некўят кунам, Шукри пайвандони дилљўят кунам. Хонаам вайрон кардї, шавњарам, Бар замин яксон кардї, мењтарам! Эй азизон, хонавайронист сахт! Ман бигардидам људо аз тахту бахт! Гарчи љисман нестї ту дар барам, Рўњи покат дар дил асту дар сарам. Ёди неки ту бувад дар маѓзи љон, Эй азизу мањрамам, эй мењрбон!

Расул Алиев (1923-2007), 90- солагии зодрўзи журналист, Корманди шоистаи маданияти Тољикистон. Мањмуд Давлатов (1933-1992) 80- солагии зодрўзи , адабиётшинос. Мањмадулло Ибодов (1948), 65- солагии зодрўзи доктори илми фалсафа, профессор. Нарзї Офаридаев (1953), 60- солагии зодрўзи доктори илми фи-лология, профессор. Салимбек Расулов (1948), 65-солагии зодрўзи доктори илми биология, профессор. Рустамљон Усмонов (1938), 75- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї. -80- солагии ба кор даромадани (1933) корхонаи дўзандагии пойтахт, баъдан «Гулистон». -Рўзи байналмилалии бонувони дењот.

16 октябр -Рўзи кормандони саноати хўрокворї. -Рўзи кормандони кинои тољик. -Рўзи љањонии анестезеологњо. Масъули гўша Ёрмуњаммади Сучонї. • E-mail: rahimzoda@pressa.tj


таблиѓ

16 Тољикистон

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Мефурўшам Њавлї Бўстонсаро

•• Хонаи хиштини 2 ошёна, тањхона, н. Авул, атрофаш мањкамшуда, 8,5 сотих замин. Нархаш 145 000 в.ш. Тел: 91823-07-87 •• Хонаи 2 ошёна, 15 сотих замин, 8 дар хона, свет, об доимї. Варзоб ГЭС, нархаш 57.000 в.ш. Тел: 908-88-59-82 •• Њавлї, пурра бо мебел муљањњаз, 6 дар хона, к. М.Дењлавї 59 (собиќ Островский, Чехов), мансард ва тањхонањои калон дорад, мењмонхонаи алоњида, 4 ташноб, ќубурњои оби гарм, таъмири аврупої. Тел: 907-91-96-92, 907-88-08-00

Гуногун •• Ќитъаи замин, тањкурсї, девор, дарвозањо ва шиносномаи техникї, 2 сотих замин, дар маркази шањр, кўч. Красный Партизан, дар паси «Жасмин». Тел: 935-61-61-01, 985-61-61-01

Иљора медињам •• Хонаро дар мањаллаи Автовокзал, дар њаљми 500 сомонї дар як моњ, бе миёнарав. Тел: 93-602-30-50

Хизматрасонї •• Насби антеннаи моњворавї- Андрей. Тел: 918-76-74-08 •• Толори мебели «Орзу», дар мањаллаи 33, фурўшанда бо таљрибаи корї. Тел: 919-8020-37, 919-16-78-78

Саломатї •• 4 намуди мањси умумї, урологї, таскинбахш барои тамоми синну сол. Тел :98543-47-49 •• Маркази тибби халќии “Кимиёи саодат”: њамаи намуди паразитњо, кирмњо ва гиљањо “шлакњо”, дисбактериоз, сангњои рўда, (лямбля, остритса, аскарида ва ѓ.) суроѓа: н.Рўдакї, љамоати Зайнабобод, дењаи Сароб (Коммунизми пештара), тел: 901-500-760, 919-01-71-73, 917-33-33-55, 918-12-52-12 •• Холу озахњоро бе љарроњї табобат мекунем. Тел: 95-15279-77

Эътибор надорад •• Шиносномаи шањрванди Россия ва њуљљати ронандагии тољикї ба номи Юртаев Олег Юревич гум шудааст. Нафаре, ки онро пайдо намудааст, хоњишмандем бар ивази мукофотпулї баргардонида шавад.Тел: 93-599-8332, 501-00-99-97 •• Шањодатномаи гумшудаи

нед эълонњои мо фиристед. а б 7 7 Шумо метаво 7 7 и м а ќ ти смс бо ра 8 худро тавассу мот 238-78-7 у л ъ а м и о р а б Телефон

баќайдгирии №9519 ба номи Касиров Њалим, бо суроѓаи: кўч. Испечак, х.27 дар асоси маълумотномаи райкомхоз №560 аз 10.12.1979 аз эътибор соќит дониста шавад. •• Патенти гумшудаи ба номи Ќурбонов Неъмат Ќурбоналиевич, №0022515, РЯМ 1530016135 бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи иљора байни Рањимов Н.С ва Сабзаева Ш бо сабаби гум шуданаш бекор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшуда ба номи Њамдамова Зарина Мамашариповна, ки соли 2012 аз ШКД-и н. Фирдавсї дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Ш и н о с н о м а и т е х н и кии ба ќайдгирифташудаи №2810, бо суроѓаи н. Ленин уч. Правда, х.257 ба номи Икромов Тољидин бо сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи хориљии гумшудаи шањрванди Туркия, серияи ТR 413133 ба номи Алчаташ Махмуд бе эътибор дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда ба номи Саидалиев Самараддин, ки соли 2010 аз Донишгоњи славянии Россия ва Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонї № 10/18 ба номи Азизї Бахтиёр, ки соли 2009 аз Донишгоњи тарбияи љисмонии ба номи С. Рањимов дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Д а ф т а р ч а и њ а в л и и гумшуда ва шиносномаи техникї ба номи Азизова Фируза ва шартномаи тўњфа ба номи Азизова Лайлї тањти сабти №831321 аз 6.10.2010 бо суроѓаи: Испечак-1 М1, х.4, њуљ.9 бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда ба номи Илбонов Гурез Амиршоевич, ки соли 2011 аз Донишкадаи иќтисодии Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Ш а р т н о м а и х а р и д у фурўши хона бо № 8Д-4221 ба номи Њасанов Њайдар, бо суроѓаи: ш. Душанбе, н. Фрунзе (н. Сино), кўч. А. Навої, х.37, њуљ.17 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшудаи серияи А 7283780 ба номи Каримова Майсара Саидбеков-

на, ки аз ШКД-1 н. Сино дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Патенти гумшуда ба номи Умаров Абубакр Гурезович, РЯМ 0130027068, аз 27.07.2010, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи ШМА № 0048526 ба номи Нуров Додарљон, ки соли 2003-2004 аз мактаби тањсилоти миёнаи умумии №59 н. Рўдакї дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшуда ба номи Гулов Шарифбек Раљабович, РЯМ 0430086360 бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи хариду – фурўши гумшудаи 8Д-7098, ки дар таърихи 25.12.2002 дар идораи нотариалии давлатии н. Фрунзе оиди суроѓаи кўч. Љ. Расулов, х.61/1, њуљ 37 ба номи Файзуллоев Фирдавс Њабибулоевич ба расмият дароварда шуда буд, бе эътибор дониста шавад. •• Њуљљатњои гумшудаи хона: дафтарчаи њавлї, шиносномаи техникї, ордер ва шартномаи хариду-фурўш бо № 90-430 ба номи Зоиров Бобољон Хайридинович, бо суроѓаи: кўч. Титов, х.36/1, њуљ 23 бе эътибор дониста шавад. •• Билети донишљўйї ба номи Шогурезов Маќсуд Назришоевич, ки соли 2012 аз Донишгоњи технологии Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи гумшуда оид ба сохтмон, ки дар таърихи 01.09.59 бо № 1-3558 ба номи Хаитов Зуњридин дода

шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи баќайдгирї №208, № рр-9224, аз 18.07.1996, воќеъ ба гузаргоњи 1-и кўчаи Аминљон Шукўњї, х.62, ки ба Саидов Абдулло Нурмањматович таалуќ дорад, бе эътибор дониста шавад. •• А т т е с т а т и г у м ш у д а и Т-ШТУ № 0016923, ки дар таърихи 26.06.2006 мактаби тањсилоти миёнаи умумии №37 ш. Ќабодиён ба Нуъмонов Фаррух Замонович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Муњри гумшудаи шахсї ба номи Мањмадљонов Абдумаљит, ки аз Љамъияти ќориён дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда ба номи Фаррухи Азиз, ки соли 2012 аз Донишкадаи забонњо ба номи С. Улуѓзода дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшуда ба номи Одинаев Фазлиддин Давлатшоевич бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшуда ба номи Аќилов Иброњимљон Акимович, РЯМ 0230030259 бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда бо № 353/10, ба номи Юлчиев Зокир Муминљонович, ки соли 2010 аз Донишгоњи тарбияи љисмонии Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшуда ба номи Њусейнов Мирмуњсин Мирмансурович, бо серияи А 4592997, ки соли 2008 аз ШКД-

и н. Истаравшан дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшудаи соњибкори инфиродї ба номи Ибронова Ширинхон Њамидовна РЯМ 0330004345, РМА 037066910 бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи баќайдгирии № 465 аз 9.01.2001 ба номи Шукруллоев Хушвахт, кўч. Сурхоб 130, бо сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Вараќаи имтињонии ронанда Шерматов Комилљон Саидович, шањодатномаи силсилаи «С», № 262397, бо сабаби гум шуданаш аз эътибор соќит дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда бо № 2573/5 ба номи Муњаммадљонов Алишер Фозилљонович, ки соли 2012 аз Донишгоњи техникии Тољикистон ба номи М.С. Осимї дода шудааст, бе эътибор дониста шавад.

Барњам мехўрад •• ЉДММ «Бењрўз 218», бо № 0264290, РЯМ 0410021801, РМА 040041730 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Љ Д М М « С п и т а м е н А», РЯМ 0110015455, РМА 010089953 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Нурова Сурайё Њамидовна, № 0072805, РЯМ 0430147630, РМА 0253233880 фаъолияташро ќатъ менамояд.


пешгўи

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Тољикистон 17

Идораи њафтаномаи «Оила» барои ишѓоли вазифаи муњаррир дар њафтавори «Оила дар Хуљанд» озмун эълон менамояд. Дар озмун журналистон, нависандагон ва ќаламкашони аз 25 то 40- сола иштирок карда метавонанд. Довталабон бояд дорои сифатњои зерин бошанд:

1. 2. 3. 4. 5.

Ќалами бурро ва њунари тањрир Кордонї ва ќобилияти ташкилотчигї Дарки набзи рўз ва завќи хонандагон Донистани барномањои компьютерї Собиќаи кории на камтар аз 3 сол

•• њамал (21 март- 20 апрел)

Хоњишмандон метавонанд шарњи њол (СИВИ) ва пешнињодњои худро ба почтаи электронии oila@pressa.tj фиристанд.

Телефонњо барои маълумоти иловагї: 238-53-35, 238-53-37

Аввали њафта серташвиш меояд, њатто хатари муноќиша бо наздикон, гирифтани иттилооти нохуш, бемуваффаќият анљом ёфтани муомилотњо вуљуд дорад. Охири њафта корњои навро оѓоз карда, лоињаву наќшањоро амалї созед, мулоќот таъин намоед. Охири њафтаро бо ањли оила гузаронед, дар ин рўзњо техникаи нав харидорї намоед.

•• Савр (21 апрел - 20 май)

Оѓози њафта барои кору пешравињо ваќти хуб аст. Рўзи чоршнабе муноќиша бо дўстон, вайрон шудани техника эњтимол дорад. Рўзи панљшанбе барои њалли проблемањои оилавї, барасмиятдарории њуљатњо, таъмири мошин рўзи муносиб аст. Охири њафта нерўи ботинї захира намоед, ба гувоњии ќалбатон гўш андозед.

•• љавзо (23 май- 21 апрел)

Аввали њафта ба рушд ёфтану доираи нуфузатонро васеъ намудан имконият пайдо мешавад, вале миёнаи њафта барои муошират бо шахсони бонуфуз барор намегирад. Рўзи панљшанбе барои амалисозии наќшањо рўзи муњим аст. Рўзи љумъа даромад меёбед, муомилоту муоширатњо бомувафаќият анљом меёбанд.

•• саратон (22 июн- 22 июл)

Аввали њафта талафоти молиявї мебинед, ба эњсосот дода шуда бо наздикон муноќиша накунед. Рўзи чоршанбе эњтимол дар љойи кор проблемае пайдо шавад. Рўзи панљшанбе муомилотњои молиявї, сармоягузорї ва харидњо хуб меанљоманд. Рўзњои љумъа ва шанбе муошират бо сардорон ва идорањои тафтишотї ором љараён мегирад.

•• • асад (23 июл- 23 август) Аввали њафта барои ба роњ мондани муносибатњои њамшарикї ва љустуљўйи роњњои мусолињавї рўзњои бобаракатанд. Рўзњои чоршанбе ва панљшанбе нороњатии рўњї эњсос мекунед. Барои нерўи тоза њис кардан каме њам бошад истироњат кунед. Рўзњои љумъа ва шанбе барои сафару саёњат кардан, ба кинову тамошогоњњо рафтан мувофиќ аст.

•• сунбула (24 август- 23 сентябр)

Барњам мехўрад

•• Соњибкори инфиродї Вањидов Садриддин Алимович, № 0151775, РЯМ 0430070465, РМА 045386576 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Њабибов Далер Абдуллоевич, РЯМ 0430005107 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Саидов Меликмурод Саидмуродович, РЯМ 0230030919 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• К о о п е р а т и в и и с т е њ солии «Ќурбоналї», РЯМ 4210000832 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 2 њафта ќабул карда мешавад. •• ООО «Стиль Люкс», РЯМ 0210018105 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Назаров Шарифљон Гусаинович, № 0001009, РЯМ 0130072205, РМА 035184109 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Оранж Клуб», № 0256966, РЯМ 0310012340, РМА 030023191 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ

ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Бобокалонов Насимљон Комилљонович, № 0201703, РЯМ 0230033339, РМА 045981490 аз сабаби гум шуданаш фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Ѓоибова Умида Рузиматовна, РЯМ 0430062050, РМА 045849717 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Латипова Фарида Рањмоналиевна, РЯМ 0430144596, РМА 025327585 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Љ Д М М « С и т и » , № 0022192, РЯМ 0110002925, РМА 010083419 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 2 њафта ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Холмадов Назармад Њафизович, № 0125986, РЯМ 0430063114, РМА 045851884 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Набиева Любат Хайчиевна, РМА 025160486 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Саидзода Одинањмади Ањмад, № 0006896, РЯМ 0430137703, РМА 045180325 фаъолията-

шро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Марям 2010», № 0088680, РЯМ 0110006985, РМА 010084524 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• ЉДММ «Башорат 61», № 0257848, РЯМ 0110018068, РМА 010092732 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• •• ЉДММ «Усто-Умед», № 0079389, РЯМ 0310005401, РМА 030018165 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• ЉДММ «Љоми Љам», № 0256553, РМА 040039605, РЯМ 0410019702 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Халилова Мунаввара Фазлиевна, № 0001084, РЯМ 0130073928, РМА 045288622 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Сиддиќова Саида Сирољиддиновна, № 0165397, РЯМ 0130041762, РМА 015384259 фаъолияташро ќатъ менамояд.

Рўзи Душанбе барои кору фаъолият ва сафар рўзи мусоид аст. Рўзи сешанбе эњтимол худро нотоб хис мекунед, камќувват мегардед, серкор мешавед. Барои муошират бо њамшарикон, бастани шартномањои гуногун, корњои судї, чорабинињои дигар рўзњои чоршанбе ва панљшанбе хубанд. Рўзњои љумъа ва шанбе барои бо њамшарикон вохўрдану наќшањои муштаракро ба амал баровардан мувофиќ аст.

•• мизон (24 сентябр- 23 октябр)

Аввали њафта барои муошират бо пайвандону наздикон, амалисозиии наќшањои эљодї шиносњои нав рўзи муносиб аст. Мобайни њафта бо ин корњо машѓул шудан нашояд, зеро бебарор хоњанд буд. Дар ин рўзњо ба пайвандонатон ёрии шумо зарур мегардад. Рўзњои љумъа ва шанбе бастани шартномањо, ба мењмонї рафтан хуб аст. робитањои манфиатовар, пешнињодњои хушоянд низ эњтимол доранд.

•• Аќраб (24 октябр - 22 ноябр

Аввали њафта проблемањои оилавї пайдо мешаванд. Муошират бо наздикону њалли масъалањои рўзгор муяссар мегардад. Миёнаи њафта вазъият мушкил мешавад, наќшањо таѓйир меёбанд, муноќиша мешавад. Рўзи панљшанбе барор гирифтани муомилотњову аз љониби сардорон пеш омадани таклифњои хушоянд аз эњтимол дур нест.

•• ќавс (23 ноябр- 21 декабр)

Аввали њафта бо вуљуди серташвиш буданашон самарноканд. Хуб мебуд, ки ин рўзњоро бо вохўриву муошират бо хешовандон истифода баред. Рўзи сешанбе коратон каме сусттар пеш меравад. Рўзњои љумъа ва шанбе бо нав кардани Сару либоси худ машѓул шуданатон лозим меояд. Охири њафта назиконатонро бо нишасте хурсанд созед. Рўзи якшанбе кўмакатон ба нафаре лозим мешавад.

•• љадди (22 декабр- 20 январ)

Агар ба шумо муомилоти муњимми молиявиро ба амал баровардан, инчунин гуфтушунидњои ѓайрирасмї гузаронидан зарур бошад, онњоро аввали њафта ба амал бароред. Мобайни њафта барои фаъолияти тиљоратї чандон муосид нест. Бештар дар муошират бошед, масъалањои гуногунро њал намоед. Охири хафта муошират бо калонсолони авлод, њалли масъалањои амволиро ба наќша гиред.

•• давл (20 январ- 21 феврал) Рўзи душанбе иќдом нишон дињеду аќидаи худро пешнињод намоед. Рўзи сешанбе эњтимол муноќиша бархезад. Рўзњои чоршанбе ва панљшанбе барои њалли масъалањои молиявї, бастани шартномањои муњим, сармоягузорї рўзњои хубанд. Барои муошират, сафар, шиносњои нав, вохўрї бо хешовандону шиносон рўзњои љумъа ва шанберо интихоб намоед.

•• њут (21 феврал - 20 март)

Аввали њафта камќувват мегардед, хастагї њис мекунед, ба танњої ниёз пайдо мешавад. Дар ин рўзњо тамоми фаъолияту корњои худро махфї нигоњ доред. Мобайни њафта масъалањои корї ва вобаста ба саломатиро њал кардан нашояд. Охири њафта наќшањоятон таѓйир меёбанд.


№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

aдабиёт

Гармї аз Оташ

Тољикистон 21

ѓанимат аст

Дар зиндагї бо бисёр одамон рў ба рў меоем. Муњаббаташонро ба дил љой мекунем. Мехоњем бори дигар ба дидорашон бирасем. Одам ба одам дўсту бародар аст. Инсонпарварї низ расму одат аст. Имрўз дар хусуси як нафар инсони соњибдилу бедорхирад мехоњам њарф бизанам, ки дар замони бунёди «Фарњангсарои ориёї» бо адибони вилояти Суѓд тањти сарварии шоир Ањмадљони Рањматзод мењмони ањли Истаравшан шуда, бо лањни шево ва назокати сухан ањли толорро шайдо карда буд, сухан меронам.Ин марди хирад шоир ва хайёмшиноси варзида Усмон Назир аст.Аз миёни садњо касон як нафар сухангустару озодфикре арзи њастї мекунад ва дареѓи чашми заифбини мо, ки љавобан ба муњаббати бењудудашон нисбат ба таъриху фарњанги миллат дур аз таваљљўњ мемонанд. Худи устоди ташнаи мењру дидор дар суроѓи ман афтоданду ва... Шоир Усмон Назирї беназир аз бемории худ дарак додан ва гуфтанд, ки њоло дар

ноњияи Љ.Расулов њастанд. Ману шавњарам ва хоњарам ба љустуљўйи манзили он кас машѓул шудем. Мардуми ўзбектабори ноњия аз љойи зисти шоир огањї надоштанд.Гарчи бо мушкилї ба дидори шоир расидем, ўро нирўманду таво-

но чун пештара надидем. Аз паси тирезаи хонааш роњи моро интизор буд. Њамин, ки вориди хона шудем, бо асобаѓалу як пойи бурида бархоста, бо табассуми малењ ва зарифтабъии хоси хеш истиќбол намуд. Њарчанд дидани ин манзара

Ашки талх,

барои мо хуш набуд, ки шоири оташсухан (тахаллусаш Оташ аст) ба ин њол афтодааст, бо устод чун пештара муоширату пурсупос кардем ва устод моро ба пањлўяш даъвати нишастан кард.Дар байни суњбат гоњ-гоњ ба њамсари худ огоњї медоданд, ки дастурхонро мисли истаравшаниён биёрояд, таъомро бо услуби истаравшаниён омода намояд. Сипас, бо таклифи њамсари шоир ба хонаи њамшафат гузаштем. Њар гоњ таъкид медошт, ки Усмон Назирї шоиру ходими давлатї ва Раиси Бунёди забони форсии тољикї гарчи ранљурї фишораш медињад, ба он мекўшад, ки андешаю суханони гуфтаниашро ба дурустї баён созад. Зимни суњбату таъомхўрї аз њамсари хеш хост, ки девони рубоиёташро њозир кунад. Дарвоќеъ девони рубоиёт хеле калонњаљм буд ва шоир иброз дошт, ки ягона орзуяш пеш аз рењлат ба олами боќї ба табъ расонидани њамин китоб аст. Мо тавонистем танњо њаминро бигўем, ки устод њаргиз навмед набошанд ва басо љавонанд, ки умед ба тарбияти эшон доранд. Нињоят, устод арз кард, ки:

-Бо иљозаи шумо шеъре бихонам ва хост, ки онро сабт намоем. Мо хоњиши устодро њамоно пазируфтем. Шеърро бо тамоми эњсос ва муњаббати пок дар њаќќи модараш хонду беихтиёр ашк рехт. Донањои ашк аз паси шишаи айнакаш рўйи гунањояш шорид…Ману хоњарам ва шавњарам баробари шоир ашк рехтем. Шоир дили басо њассосу пурмењр дорад. Барои аз њоли ногувор рањої бахшидани мо хоњиш намуд, ки њатман аз боѓи њавлиаш дидан кунем ва аз меваи боѓаш барои пайвандон савѓот орем. Мо хоњиши ўро иљро намуда, аз себу бодиринг ва ангури њусайнї чошкї гирифтем. Баъдан бо шоир хостем худоњофизї кунем. Даруни дарвозахона моро нигоњ дошту аз љой бархост ва бо садои њазин хоњиш кард: -Раънобону ба мардум бирасонед, ки дидори шоир Усмони Назирї Оташ ба эшон ѓанимат асту дидори мардум низ ба шоир...

Ин ќиссаро мўйсафед гуфта, бо њасрати љонгудозе мегиристу мегирист. Њама ба ў арзи тасаллият мекарданд ва бархењо аз љойе, ки он љо бояд мефаромаданд, гузашта буданду акнун ронандаро огоњ мекарданд то дар ягон љо нигоњ дорад. Ин гуна њодисањои нанговар бар сари њазорњо мардуми кишвар дар он солњои дањшатовар омадааст. Бале мо акнун бедор шудем дўстро аз душман фарќ карда

метавонем, медонем, ки ин ранг сафеду ваяш сиёњ аст. Љанги солњои навадум моро ончунон аз хоб бедор кард, ки бояд минбаъд њушёру зирак ва худогоњ бошем. Чун як бор ба чоњ ѓарќ шудем, дигар по ба лаби он намегузорем, ки моро ба коми худ кашад. Мардум худ медонад, ки ба кї овоз дињад… Хусрав Шоњсаидов донишљўйи курси 4 донишгоњи ДДСТ

Раънои Зоирдухт, Истаравшан

гиряи мўйсафед набояд такрор шавад Чун њамакнун ба интихоботи президенти Тољикистонро рўзњои ба шумор мондааст, масъулияти мардуми кишвар дањчанд зиёд мешавад, то ба њар гуна фиребу найрангњои сиёсї дода нашаванд. Пўшида нест, ки бархе ањримансириштон бо њар роњу бањона мекўшанд вазъияти осоиштаи кишварро халалдор гардонанд. Мехоњанд бо иѓвову дасисањои ѓаразнокашон солњои 90-уми асри гузаштаро такрор созанд. Вале акнун ин мардум мардуми он солњо нестанд, ки бо як ќоѓазу як бурда нон фиребашон дињї. Маврид ба ёдоварист, ки солњои 1991-1992 ингуна шахсон мардуми тољикро ба гирдоби љанги шањрвандї кашида чун «мушњои анбор» молу сарвати Тољикистонро рабуданд ва мардуми тољик баъди хунрезињои зиёд дид, ки њатто либосњои танашро кашида бурдаанд, ана як сари ќоќу тоќ монду халос, касе набуд ба додаш расад. Чун хатогии хешро фањмиданд бо гиряву нола, дарду њасрат, сузу гудоз гардани њамдигарро гирифта аз њам узр хостанд гиристанд пушаймон шуданд.

Воќеаро, ки чанде пеш дар наќлиёт шоњид шудам, б�� ман хеле таъсир кард. Троллейбус оњиста мерафт, аз роњ одамонро мегирифт. Дар истгоњи Сирк мўйсафеди нуронии таќрибан 60-65 сола вориди он гардид. Чун аз дар даромад, бо шеваи хоксоронаи тољикона салом гуфт ва нишастагон ба ў алайк гирифтанд.Ќариб, ки љойи холи њам набуд, вале чанд љавон, њатто калонсолон аз љой хеста ба ў таклифи нишастанро мекарданд. Мўйсафед бо ишораи сар «рањмат» гўён омада ба љойи писари таќрибан 10-12 сола нишаст. Њама бо як њисси муњаббат ва эњтиром ба ў менигаристанд. Зеро аз чењрааш одамгариаш њувайдо буд, ки одами хеле хоксор самимї ва чењракушод аст. Баъди андаке аз писар пурсид, ки номат чист, писар гуфт: -Юсуф… Чун ин номро шунид, мўйсафед, як оњи њасратомезе кашида, чењраашро пардаи ѓам фаро гирифт. Њама бо њайрат ба ў менигаристем. Якбора хомўшї дар наќлиёт њукмфармо гардид. Яке њиќ-њиќи гиряи мўйсафед хомўширо халалдор карда, њамаро дар њайрат гузошт.Охир ў чанде пеш бо чењраи кушод ва

табассум ба наќлиёт савор шуда буд ку... Шояд ин суоле буд, ки дар сари њамаи он љо будагон давр мезад. Лањзае пас яке аз њозирин пурсид, ки бобо ба шумо чї шуд, чаро гиря мекунед, ягон љоятон дард карда истодааст? Намедонам, ў худро гум карда буд ё не, вале чун ин суолњои њозиринро шунид, дарњол ба худ омаду бо рўймолча чашмонашро хушконида гуфт: -Писаре доштам, ки номаш Юсуф буд. 18 сола. Соли 1991 вазъият хеле бад буд. Мо дар Ќубодиён зиндагї мекардем, рўз то рўз одамкушиву одамрабої зиёд мешуд, чанд њамдењагонамонро дар пеши чашмамон парронданд. Мо маслињат карда, ин писарро бо њамроњии модараш ба шањри Ќўрѓонтеппа, ба назди холањояш равон кардем. Ваќте ки дар мошини «ЗИЛ» менишаст, ба сўям як нигоњ карда гуфт: -Хай ота, дидор дар ќиёмат. Дилам тањ кашид . Рўзи дигар фањмидем, ки дар роњ мошини онњоро тарконидаанд. Рафта љасади њамсояро, ки ронанда буд, шинохтам. Вале аз зану фарзандам њељ нишонае набуд. Аќалан мурдаашонро ёфта ба хок месупоридам, алами дилам камтар мешуд…


22 Тољикистон Остеопорозро пешгирї кунед Имсол ба синни 60 солагї ќадам нињодам. Азбаски бемории остеопороз дорам, табибон мегўянд, аз љароњат бардоштан њушёр шавам, чунки устухони шикаста њангоми чунин беморї бо душворї љойи худашро мегирад. Чаро бештар бонувон гирифтори остеопороз мегарданд? Гулбї Саидова, н. Ѓозималик Остеопороз гуфта бемории тунукшавии бофтаи усутухонњо дар назар дошта мешавад, ки аксаран дар бонувон баъди 60-солагї пайдо мешавад. Табиби шумо дуруст ќайд кардааст, ки устухони шикаста дар ин синну сол бо душворї љояшро мегирад. Ваќте беморї шакли вазнинро мегирад, усутхони шахси бемор чунон мулоим мешавад, ки њатто сўзани љарроњї аз он мегузарад. Роњи ягона дар он аст, ки нафарони гирифтори остеопороз љароњат набардоранд. Њангоми гузаштан аз роњи лаѓжонаку яхбаста боэњтиёт бошед. Пойафзоли баланду пошнааш баќувват пушед. Кўшиш намоед, ки дастонатон озод бошанду њангоми афтидан шумор њифз намуда љароњат набардоред. Ваќте дар бонувон давраи њайз ќатъ мегардад, њормонњои љинсии эстроген якбора кам мегардад, ки дар мувозинаи усухонњо наќши муњим мебозад. Занњо њангоми њомиладорї ва синамаконї низ миќдори зиёди калсийро аз даст медињанд. Баъди 65-солагї имкони гирифторшавї ба остеопороз њам дар мардону њам дар занон баробар мегардад. Зиёд нўшидани машрубот, сигоркашї, камњаракатї, истеъмоли баъзе доруворињо, зиёд истеъмол намудани сафеда ва намак њазми калсийро паст месозад, ки дар натиља ќомат хамида, роњгардї таѓйир меёбаду дар тахтапуш дард пайдо мегардад. Хушбахтона роњи наљот вуљуд дорад. Остеопороз яке аз беморињоест, ки онро пешгирї кардан мумкин аст. Агар шумо аз чилсола боло бошеду зуд-зуд љароњат ёфта, дар тахтапуштатон дард пайдо шавад, агар шумо гирифтори беморињои гуногуни занона бошед, гипертиреози ѓадуди сипаршакл, энтероколит ва дигар беморињои муљиби ин беморї мегашта бошед, ба табиб мурољиат кунед!

канзи шифо

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Исќоти њамл занро безуриёт мекунад?

Панљ сол шуд, ки оиладорам. Ду фарзанди аввалаамро бо азобњои зиёд таваллуд карда, баъдан ду дафъаи дигар њомиладориам нобарор анљомид. Яъне, њанўз моњи дуюми њомиладориам хунрав шудаму дар натиља исќоти њамл кардан лозим омад. Мехостам сабабњои ба ин њолат гирифтор шуданамро фањмам. Мегўянд, ки исќоти њамл ба саломатии зан хавф дорад. Илтимос дар ин бора ба ман маълумот дињед. Бунафша, 30- сола Ба бачапартої бештар нољўрињои дар фаъолияти ѓадудњо ба амал омада, инкишоф ё љойгиршавии ѓайримаќбули узвњои таносул, сироятёбии вируси музмин ва шадид, номувофиќати хуни модар бо љанин, беморињои системаи дилу рагњои хунгард, фишорбаландї, исќоти њамли сунъии пештар сурат гирифта ва инчунин осебњои руњиву љисмонї сабаб шуда метавонанд. Исќоти њамл дар ин њолатњо худ аз худ, бе мудохилаи модар ё каси дигар ба амал меояд. Агар хунравї ба вуљуд ояд, исќоти њамл гузаронида ме-

шавад. Љанин аз ковокии бачадон бо истифода аз асбобњои махсусгардонидашуда хориљ карда мешавад ва бад ин васила њамл ќатъ мегардад. Исќоти њамл њангоми њамли аввалин барои саломатї хавфи љиддї дорад. Новобаста аз он, ки исќоти сунъии њамл дар шароити мусоид ва мувофиќ гузаронида шуд, таѓйиротњо ва аворизњо ба вуљуд омаданашон мумкин аст, ки чунин њолатњо муоина ва табобати махсусро талаб менамоянд. Оризањо вобаста ба ваќти пайдо шудан, аломатњо, љараён ва давомнокї гуногун мешаванд, масалан: -осеби гарданак ва луобпардаи бачадон; -сўрохшавии девораи бачадон; -хунравї (њангоми њомиладорї рагњои хунгард дарозтар, кушодтар ва гардиши хун тезтар мешавад); -илтињоби узвњои таносул; -ноќисии давраи њайз; -вайроншавии кори тухмдонњо -безурриётї; -њомиладории ѓайрибачадонї; -оризањо дар љараёни њоми-

ладорињои минбаъда (исќоти худ аз худ, обравї ва валодати пеш аз муњлат, нољурињо њангоми валодат, љойгиршавии аномалии њамроњак); -бемории гемолитикї (резус-конфликт)… Дар аксари њолатњо исќоти њамл тавассути доруворї гузаронида мешавад. Њангоми ќатъ кардани њомиладорї ба воситаи истеъмоли доруи махсус, яъне, бе истифода аз усулњои љарроњї њолатњои ногувору аворизњое, ки дар усулњои љарроњии исќоти њамл рух медињанд, рух намедињанд. Занон ќабл аз исќоти њамл намудан бояд аз маслињати мутахассисони соња, ки вазъи саломативу шароиту зиндагии занро ба назар мегиранд, бархудор шавад. Имрўз бисёр усулњои муосир ва маводњои пешгирикунандаи њамл вуљуд доранд, ки занон метавонанд аз онњо

Озах

истифода намоянд. Истифода аз воситањои пешгирикунандаи њамл барои саломатии занон нисбат ба исќоти њамл бењтар аст. Агар њамли номатлуб ба вуќуъ ояд ва ќатъ кардани он лозим шавад, њатман бояд ташхис намоед. Зарурати исќоти њамл пеш ояд, аввалан ташхис намоед ва баъдан мувофиќи маслињати духтур-гинеколог амал кунед.

Оё он гузаранда аст? Яке аз њамкоронам дастонаш пур аз озах аст. Њар бори салом карданамон дилам дур меравад, ки мабодо озахњои ў ба ман нагузаранд. Чанд рўз пеш дар дастам як дона озах пайдо шуд. Донистан мехоњам, ки оё озах гузаранда аст? Чї тавр аз озах халос шавам? Муродалї Каримов, ш. Душанбе Ќариб њар инсони дуюм дар љисми худ вируси папиллома дорад, вале бо шарофати масунияти бадан ин вирус аз худ дарак намедињад. Њамин ки масунияти бадан паст шуд, дар пўст озахњои аз 1 мм то 1 см пайдо мешаванд. Бале, озах гузаранда аст ва он њатто бо саломкунї, телефон, дастакњои троллейбус, фарши њаммом њам мегузарад. Агар шумо асабї, руњафтодаву маъюс, мутаассир шавед, бештар дар пўстатон озах пайдо мешавад. Њамин ки ором шудед, озахњо низ гум мешаванд.

Дар баробари воситањои зиёди табобати халќї аз ќабили шарбати каланхоэ, сирпиёз, себи турш, пиёз, анљир, явшон, ќоќу, тугмагул, намаки ошї бо шарбати кањзак бо истифода аз усули худталќинкунї низ метавонанд шифо ёбанд. Ин усул чунин аст: дар љоятон бароњат нишаста, њама фикру ташвишњоро аз сар дур карда чашмонатонро пўшед ва чуќур –чуќур нафас кашед. Акнун тасаввур кунед, ки озахњоятон нест мешаванд.

Агар баъди ин њам озахњо нест нашаванд, табобати махсус лозим аст. Усули машњуртарини табобат- истифодаи доруворињои кимиёвии дар асоси љавњарњои гуногун омодашуда аст. баъзеи ин доруворињоро худи табиб ба озахњо мемолад. Вале воситањое њастанд, ки дар хона низ аз онњо истифода бурда табобат кардан мумкин аст. Боэњтиёт бошед- доруро дар озах чанд даќиќаи муайян мувофиќи нишондод нигоњ до-

штан лозим аст. Назора баред, ки дору ба пўсти атрофи озах нарасад, вагарна аз таъсири доруи кимиёвї пўст месўзад. Агар нўги озах баъди табобат сиёњ шавад, маълум мешавад, ки решањояш мемиранд. Дар ин рўзњо ба озахњо даст нарасонед. Он бояд пурра нобуд шуда дигарбора пайдо нашавад. Ин воситањоро ба озахњое, ки дар пардањои луобї пайдо мешаванд молидан мумкин нест. Боз як роњи рафъ сохтани озахњо яхи хушк ва азоти моеъ аст. Табибон чанд намуди озахњоро муайян намудаанд: озахи сахту хушк, њангоми ќапидан дард намекунанд. Аслан чунин озахњо дар ангушт, зери нохунњо, дар устухону кафи даст пайдо мешавад. Озахи таги пой сахту шахшўлшуда буда, ранги хокистарї доранду њангоми ќапидан дард мекунанд. Озахи гирду пачаќ дар пўсти рўй, гардан, дасту пой пайдо шуда хеле ба доѓи кунљитак шабоњат дорад. Чунин навъи озах њатто аз асбобњои риштарошї мегузарад.

Масъули сањифа Нодира Раљабова. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: nodira@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


варзиш

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

Тољикистон 23

Нобарории љавонон дар Эрон

Шогирдони Салоњиддин Ѓафуров дар бозї бо соњибони майдон – дастаи Эрон ба шикаст рў ба рў шуданд. Эронињо дар њарду ќисми бозї дар даќиќањои охир якголї заданд ва бо њисоби 2:0 ѓолиб омаданд. Голњоро Бобак Абдуллозода ва Алї Фатњиён заданд. Сармураббии дастаи Тољикистон ин бозиро ба сайти ФФТ чунин шарњ додааст: «Бозї бо шиддат ва вазнин љараён гирифт. Мо, њанўз дар ваќти 0:0 будани њисоб, имкони гол задан доштем, аммо натавонистем ки онњоро истифода ба-

бартарї нишон дода, то охир бозї ба дарвозаи дастаи Лубнон ду гол зад ва бо натиљаи 2:1 ѓолиб омад. Имрўз дастаи мунтахаби љавонони Тољикистон бо њамсолони худ аз Арабистони Саудї бозї хоњанд кард. Ин бозї дар варзишгоњи «Шањид Боњунар» соати 14.30 бо ваќти Душанбе баргузор мешавад. Чемпионати Осиё миёни љавонон (U-19). Даври интихобї Гурўњи «D». Даври 1 Эрон - Тољикистон - 2:0 Голњо: Бобак Абдуллозода, 40 (1:0). Алї Фатњиён, 90+2 (2:0). Њайати Тољикитон: Дилшод Додобоев, Зокир Иброњимов, Парвиз Њамидов, Вайсиддин Сафаров (капитан), Алишери Њотам, Сиёвуш Муњсинов (Мењрољиддин Музаффаров,

рем. Хатоњои одї боис шуданд, ки мо ду гол ба дарвозаамон сар дињем. Сабаби бохтро ман дар аз даст додани мутамарказї ба бедиќќатї мебинам. Акнун бо вохўрии оянда, ки бо Арабистони Саудї аст, тайёрї мебинем. Умед дорам, ки бењтар бозї мекунем». Дар вохўри дигари ин гурўњ дастаи мунтахаби Арабистони Саудї баъди дар ќисми якум бо њисоби 0:1 маѓлуб шудан,

62), Ромиш Љалилов (Ойбек Абдуѓаффоров, 70), Комрон Турсунов (Самандари Хайриддин, 76), Фирдавс Чаќалов, Дилшод Саломов, Амирбек Љўрабоев. Арабистони Саудї - Лубнон - 2:1 Голњо: Алї Чехаб, 45+1 (0:1). Њамад Муњаммед АлШањрї, 74 – аз пеналтї (1:1). Одил Муњаммад Ал-Мушайт, 76 (2:1).

Дастаи мунтахаби љавонони Тољикистон оид ба футбол дар даври интихобии чемпионати Осиё дар гурўњи D вохўрии якумашро бо нобарорї анљом дод.

«Истиќлол» Љоми Тољикистонро гирифт 5 октябр дар варзишгоњи “Пахтакор”-и шањри Ќурѓонтеппа дастањои “Истиќлол”-и Душанбе ва “Регар-ТадАЗ”-и Турсунзода барои соњиб шудан ба Љоми Тољикистон-2013 мубориза бурданд. Бозингари љавони душанбегї Љањонгир Эргашев дар њарду ќисм якголї зада, ѓалабаи дастаашро таъмин намуд. Ин аз он дарак медињад, ки дар њарду ќисми бозї њам бартарї ба љониби шогирдони Олег Ширинбеков буд. Ин маротибаи сеюм аст, ки дастаи «Истиќлол» дар мусобиќоти Љоми Тољикистон ѓолиб меояд. Баъди анљоми бозї ба футболбозону мураббиёни

“Истиќлол” Љоми Тољикистон – 2013 ва медалњои тило таќдим гардид. Њамчунин, ба бозигарону мураббиёни дастаи “Регар-ТадАЗ” медалњои нуќра ва ба доварони бозї низ туњфањои хотиравї супорида шуд. Дастањои “Регар-ТадАЗ” ва “Истиќлол” соли гузашта низ дар бозии финалии Љоми Тољикистон-2012 рўзи 5-уми октябр дар Хуљанд дар Варзишгоњи “20-солагии Истиќлолияти Тољикистон” раќобат намуда, ќисми асосии вохўриро бо њисоби 1:1 анљом дода буданд. Дар натиљаи задани силсилаи пеналтї «Регар-ТадАЗ» бо њисоби 6:5 ва бо натиљаи умумии 7:6 ѓолиб омада, Љоми Тољикистон-2012-ро ба даст оварда

буд. Ёдовар мешавем, мусобиќаи Љоми Тољикистон аз соли 1992 ин тараф баргузор мешавад. То кунун дастаи “Регар-ТадАЗ”, аз њама бештар, 6 бор соњиби Љоми Тољикистон шудааст. Дастаи “Хуљанд”-и Хуљанд се бор, дастањои “Вахш”-и Ќўрѓонтеппа, “Варзоб”-и Душанбе, “Парвоз” (собиќ “Авиатор”)-и Бобољон Ѓафуров дуборї Љоми Тољикистонро ба даст овардаанд. Дастањои “Помир”-и Душанбе, “Ситора”-и Душанбе, “Равшан”-и Кўлоб ва “Пахтакор”-и ноњияи Љаббор Расулов якборї барандаи Љом шудаанд. Дастаи ѓолиби Љоми Тољикистон њаќќи дар Љоми Осиё бозї карданро ба даст меорад.

Медали дзюдочиён аз Тошканд Дар шањри Тошканди Ўзбекистон мусобиќаи Гран-прии дзюдо баргузор гардид, ки дар он 150 варзишгар аз 21 мамлакат ширкат карданд. Хазинаи ин мусобиќа 100 000 доллар буд. Дзюдочиёни тољик Комроншоњи Устопириён ва Муњаммадмурод Абдурањмонов дар ин мусобиќа соњиби медалњои биринљї шуданд. Комроншоњи Устопириён дар вазни 90 кг дар даври нахустини мусобиќа пањлавони ќазоќ Айтбол Айтбекро маѓлуб кард, аммо барои баромадан ба финал дар мубориза бо варзишгари Ўзбекистон Шералї Љўраев шикаст хўрд. Дар мубориза барои соњиб шудан ба медали биринљї пањлавони тољик варзишгар аз Аморати Муттањидаи Араб Серкиё Томро маѓлуб кард.

«Парвоз» ва «Хайр» 1:1 карданд Муњаммад Абдурањмонов дар вазни 100 кг дар аввал бар Мўњриддин Бутаев ѓолиб омад, аммо дар мубориза барои расидан ба финал аз варзишгари Бразилия Давид Моур шикаст хўрд. Пањлавони тољик барои ишѓоли љойи сеюм бо варзишгари немис Свен Хейнл ба майдон баромада, дастболо шуд ва соњиби медали биринљї гардид. Варзишгарони дигари тољик

Табризшо Парпишоев, Саидмухтор Расулов (њарду дар вазни 73 кг), Фарњод Рањимов, Саидљалол Саидов (њарду дар вазни то 81 кг) дар даври аввал аз идомаи мусобиќа мањрум шуданд. Гуфтан ба маврид аст, ки 6 нафар узви дастаи мунтахаби Ўзбекистон дар ин мусобиќа соњиби медали тило шудаанд ва се нафар медали нуќра ба даст оварданд.

Дастањои «Парвоз» ва «Хайр» ин њафта бозии даври 15-умро пешакї доир карданд, ки бо натиљаи 1:1 анљом ёфт. Њуљумкунандаи дастаи «Хайр» Мирзобек Мирзоев аввалин шуда дар даќиќаи 26-ум њисобро кушод. Дере нагузашта соњибони майдон барорбариро барќарор намуданд. Орзу Додхудов њисобро 1:1 кард. Дастаи «Хайр» ба холњояш

як имтиёз зам карда бошад њам, њанўз дар зинаи сеюми љадвал аст. Зинањои аввалро «Равшан»-у «Истиќлол» банд кардаанд. «Парвоз» дар љойи 7-ум ќарор дорад. Вохўрињои дигари чемпионати Тољикистон оид ба футбол дар Лигаи олї баъди 18-уми октябр баргузор мегарданд. То ин дам бозигарон ба дастаи мунтахаб даъват шудаанд ва ба вохўрии рафиќона бо дастаи мунтахаби Ќирѓизистон омодагї мебинанд.

Масъули сањифа Шўњрат Давлатшоев. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: shuhrat@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


24 Тољикистон

Бихандеду забон омўзед! Як латифа бо се забон Мансабталошї — Таќсирам, барои чї роњбарон аз љинси латиф ангушт- шуморанд? Охир баробарњуќуќанд-ку?! – пурсиданд аз Афандї. — Дурусту… занњо дар мансабталошї таљрибаи бой надоранд, - гуфт Афандї табассум карда.

Acommon Language One day people asked an arrogant chief who liked flatterers, «Why do you have so many bootlickers in your office? Can’t you do without them?» Afandi gave a smart answer, «People say what is obvious needs no clarification. Our chief can easily find a common language with such people».

хандеду наранљед! Афандї, ки он љо буд, гуфт: — Бењуда «Аввал бубин љойи худ, баъд бимон пойи худ» нагуфтаанд. Ба ќафо дигар роњ нест, аллакай ба лаби љар расидаанд.

Go ahead! One chief always started his speech with the words: «Go ahead! Don’t go back!» Someone asked him, «Sir, why do you always say «Go ahead? What does it mean?» «I haven’t got time to explain this to everyone», he answered. «Is it so difficult?» Afandi, who was standing nearby, explained, «People say, «Look before you leap». There is no way back. You can fall into a pit».

№ 41 (1032) 10 октябри соли 2013

I will redeem my life

In her old age Afandi’s wife often quarreled with her husband for no reason. Afandi lost his patience and said, «I’ll complain to Izrail1! I’ll ask him to come tonight and take you to a better world». Without a word his wife took all her rings and necklaces and went to her bedroom. «What are you doing?» Afandi asked. «When Izrail comes, I’ll give Him all my jewels and thus redeem my life».

Боду њавои ПШ пш

љМ љм

Љонамро мехарам Ќафоравї бас! Сардоре дар сари њар гап «Ба пеш, ќафоравї бас!» мегуфт. Аз ў пурсиданд: — Љанобашон, чаро фаќат ба пеш мегўед? Ин чї маъно дорад? — Барои ба њар яки шумо фањмонидан ваќт надорам, - гуфт ў. — Наход?

Зани Афандї дар пирї бо њар бањона мољаро мебардошт. Афандї безор шуда гуфт: — Ман ба Азроил арз кардам. Имшаб омада, љонатро ме- гирад. Зан чизе нагуфта, тамоми зару зевари арўсиашро ба гўшу гардан ва дастонаш овехту ба љойгањи хобаш даромад. — Ин чї кори кардаат? – пурсид Афандї. Зан гуфт: — Њамин ки Азроил омад, ин зару зеварро ба ў дода, љо- намро мехарам.

ШБ шБ

ЯШ

ДШ

Борон

Офтоб

Соф

Борон

Соф

Борон

Cоф

Борон

Абрнок

СШ

Борон

ЧШ

Борон

Офтоб

Офтоб

Офтоб


Точикистон №41