Issuu on Google+

дод аз дасти пулчинакњо

с. 8

Телевизион вакилонро “бекор” мекунад

с. 5

мардњо зан шудан мехоњанд

с. 10

№ 40 (1031) 03.10.13 (Оѓози нашр: марти 1992)

як сухани президент ва иќдоме, ки шањрро ба дења овард

Дар ин шумора:

Омода бош,

аскарї меравї!

с. 2

10 миллион

барои президентшавњо

с. 2

Душанбе

як шабонарўз об намешавад

с. 4

Созишнома

бори муњољирони тољик сабук шуд

с. 4

М.Убайдуллоев аз кори «Барќи тољик» ва «Талко» норозигї кард с. 7

Гастрит оќибати он захми меъда аст

с. 22

Варзиш «истиќлол ва «Регар ТАДАЗ» дар финал

с. 23


2 Тољикистон

њафтае, ки гузашт

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Наќби Чормаѓзак боз шуд WWW.Pressa.tj

Шариф Њамдамов Раиси шўрои муассисон ва мушовара Абдумудассир Ањмадзода Муњаррир

Њайати мушовара: Илолов Мањмадшо Президенти АУ Тољикистон Мењмон Бахтї Раиси Итињодияи нависандагон Ќаюмов Нуриддин Академик Темур Зулфиќоров Нависанда Ѓаффоров Усмонљон Таърихшинос Масъуди Миршоњї Раиси анљумани «Рўдакї» Пиров Мањмадсаид Мутахассиси синамо Маъруф Хољиев Роњбари ожонсии ёрии њуќуќи муњољирон дар Русия Муассис: Њайати кормандони њафтанома Њафтанома дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон тањти №0054/РЗ ба ќайд гирифта шуда, дар матбааи «Мега-print» ба чоп расидааст. Дар њафтанома матолибе низ ба нашр мерасанд, ки ба мавќеи идораи он мувофиќат намекунанд. Дар шумора аксњо аз шабакаи Интернет истифода шудаанд. Матолиби хусусияти таблиѓотидошта танњо бо пардохт нашр мешаванд. Масъулияти маводњои хусусияти таблиѓотидоштаро идора ба дўш надорад. Барои дар дигар нашрияњо чоп намудани матолиб ва иќтибосњо аз «Тољикистон» иљозати хаттии идора ва нишон додани сарчашма њатмист. Њуќуќи муаллифии њамаи матолиби шумора ба идораи њафтаномаи «Тољикистон» тааллуќ дошта, тибќи ќонунгузории љории ЉТ ва байналмилалї њифз карда мешаванд. Робита: Телефони идора: 238-54-51 Почтаи электронї: tojikiston-1992@mail.ru tojikiston@pressa.tj Шуъбаи эълону реклама: 238-78-78, 601-35-95 Почтаи электронї: tayron@oila.tj Дафтари хабаргузорї дар вилояти Суѓд: Суроѓа: к. К.Хуљандї 114 х. 15 6-75-23,92- 730-06-50 Шуъбаи фурўш: 93-445-26-12, 221-41-11

Президенти кишвар Эмомалї Рањмон наќби мошингарди Чормаѓзакро, ки дар масири Душанбе-ВањдатКўлоб ќарор дорад, расман ифтитоњ намуда, мавриди истифодаи умум ќарор дод. Бино ба иттилои хадамоти матбуоти сарвари давлат, Эмомалї Рањмон нахуст ба нуқтаи идораи нақб ворид шуда, бо шароити корї дар он шинос шуд. Тавре зикр гардид, аз ин ҷо њаракати мошинњо аз ду самти даромад ба нақб ва дар дохили он ва њамчунин кори шабакањои рўшноидињї њавокашї, зиддисўхторї ва ѓайра тавассути камерањои мушоњидавї ва дастгоњу таҷњизоти навтарини дигар назорат ва идора карда мешавад. Нақби Чормаѓзак, ки қариб 4,5 км дарозї дорад, бо буридани лентаи рамзї ифтитоњ ёфт. Нахустин шуда, аз дохили он

қатори мошинњои Сарвари давлат ва њайати њамроњи ў ворид ва онро убур намуданд. Тавре зикр гардид, ин нақб бо роњњои аз шимолу ҷануб ба он пайвастшаванда бо харҷи беш аз 300 миллион сомонї бо сифати баланди сатњи байналмилалї бунёд ёфтааст. Дар якҷоягї бо роњи мошингарди Душанбе-Вањдат-Данѓара бошад, ки қитъае аз шоњроњи Душанбе-Кўлоб-Дарвоз-Хоруѓ-Кулма-сарњади Чин мебошад, дар маҷмўъ 630 миллион сомонї масраф шудааст. Хотиррасон бояд намуд, ки то имрўз бо ин иншоти муњими нақлиётї дар солњои истиқлоли давлатии Тоҷикистон 31 км нақбњои мошингард сохта мавриди истифода қарор гирифт. Ѓайр аз ин, дар ин муддат 1700 километр роњњои дорои ањамияти ҷумњуриявиву мањаллї бо 200 пули хурду бузург ва дањњо км долонњои зиддитармавї сохта ва навсозї шуд.

40 масъала дар як љаласа 30 сентябр љаласаи Њукумати Тољикистон баргузор гардид. Абдуфаттоњ Шарифзода, сухангӯйи президенти Тољикистон гуфт, ки дар ин љаласаи њукумат њудуди 40 масъала, аз љумла дарёфти ќарз аз хориља, буљаи соли 2014, вазъи заминњо дар Бадахшон, таљлили 20-солагии Ќонуни асосӣ ва 70-солагии Љанги Бузурги Ватанӣ баррасӣ шуд. Инчунин, дар љаласа њисоботи раиси вилояти Бадахшон

доир ба иљрои наќшаи азхудкунии заминњои нави обёришаванда барои солњои 2008-2012 шунида шуд. Президент дастур додааст, ки њар сол дар Бадахшон њадди аќал 200 гектар замин азхуд карда шавад. Дар љаласа шартномаи консессионӣ доир ба бунёди Маркази барќугармидињии Шӯроб тасдиќ карда шуд, ки бо иќтидори истењсоли 300 мегават нерӯи барќ бо љалби беш аз 400 миллион доллари амрикоӣ сармояи мустаќим бунёд карда мешавад.

10 миллион ба президентшавњо Барои баргузории маъракаи интихоботи президентї дар Тољикистон аз буљети давлатї беш аз 10 млн. сомонї људо мешавад. Тавре аз Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Тољикистон (КМИР) хабар доданд, ба њар номзад ба мансаби президенти Тољикистон барои чорабинињои пешазинтихоботї аз њисоби буљети љумњурї ба миќдори умумї дар њаљми 25 њазор сомонї људо карда мешавад. Ба иттилои манбаъ, субъектоне, ки њуќуќи пешбарї кардани номзадро ба мансаби президентї доранд, њаќ доранд аз њисоби маблаѓњои худ ба номзад ба ман-

саби президентї ба миќдори умумї дар њаљми то 200 њазор сомонї маблаѓ људо намоянд. Инчунин чопи плакатњо бо барномаи пешазинтихоботї, тарљумаи њол ва расми номзад ба мансаби президенти Тољикистон барои њамаи номзадњои баќайдгирифташуда аз њисоби маблаѓи буљети љумњурї амалї карда мешавад. «Њар гуна иштироки мустаќим ва ё ѓайримустаќими ташкилотњои хориљї ва шахсони воќеї дар кори бо пултаъминкунї ва дигар хел дастгириии моддии маъракаи интихоботии номзадњо ба мансаби президенти љумњурї манъ аст», - зикр мегардад дар иттилои КМИР.

Омода бош, аскарї меравї! Шуруъ аз 1-уми октябр даъвати тирамоњии наваскарон ба хидмати њатмии њарбї шуруъ шуда, он то охири моњи ноябри соли равон идома меёбад. Мувофиќи хабари Ф. Мањмадалиев, сухангўи Вазорати мудофиа, дар даъвати тирамоњї

шањрвандони соли таваллудашон 1986-1995 ба аскарї љалб хоњанд шуд: “Имрўзњо њамаи комисариатњои њарбии шањру навоњии кишвар барои ба даъват пазируфтани шарњрвандон ба сафи ќуввањои мусаллањ омодаанд ва алакай аз субњи барваќт даъвати тирамоњї ба хизмати њатмии њарбї оѓоз гардидааст”.

Сергей Наришкин, раиси Думаи давлатии Русия

Наришкин ба Душанбе меояд Рўзи якшанбеи њамин њафта раиси Думаи давлатии Русия Сергей Наришкин бо сафари дурўзаи расмї ба Тољикистон меояд. Дар ин робита раиси Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии ЉТ Шукурљон Зуњуров ба раисони кумитаву комиссияњои палатаи поёнии парлумон љињати омодагї ба гуфтушунидњои байнипарлумонї супориш дод. «Бо дархости мо ба њайати Русия сардори Хадамоти феде-

ралии муњољирати ин кишвар Константин Ромодановский шомил гардида, ман аз Хадамоти муњољирати Тољикистон дархост мекунам, ки љараёни иљрои созишномаву ќарордодњои баимзорасида дар бахши муњољират миёни кишварњоро мавриди тањлили даќиќ ќарор бидињанд», - гуфт Зуњуров. Зимни сафари расмии раиси Думаи давлатии Русия Сергей Наришкин ба Тољикистон дидору гуфтушуниди ў бо президенти Тољикистон Эмомалї Рањмон дар назар аст.

Ташхиси аввалияи Роѓун ба охир расид Бонки Љањонӣ шакли мухтасари натиљањои аввалия ё ибтидоии ташхиси фаннӣ ва иќтисодии тарњи нерӯгоњи Роѓунро нашр кардааст. Ин ташхис аз сўйи Консорсиюми байналмилалӣ зери роњбарии ширкати фаронсавии “Coyne et Bellier Consultinq Engineers” ва бо сармояи Бонки Љањонӣ анљом шудааст. Ин омӯзиши марњилаи аввал буда, њадафи он бањогузории иншооти мављуда дар Роѓун аст. Дар натиљањои омӯзиш гуфта мешавад, онњо аллакай бо Њукумати Тољикистон ва коршиносони байналмилалӣ мавриди баррасӣ ќарор гирифтаанд ва шакли нињоияшон

баъд аз шунидани назари њамаи кишварњои минтаќа ва љомеаи шањрвандӣ ќабул хоњад шуд. Дар натиљаи аввалияи ташхиси фаннию иќтисодии Роѓун гуфта мешавад, ки роњњои атрофи ин нерӯгоњ дар вазъи хуб ќарор доранд ва дастрасии осони коргару таљњизотро ба майдони сохтмонӣ таъмин мекунанд. Дар натиљањои омӯзиш гуфта мешавад, дар наќбњои њанӯз 30 сол пеш сохта баъзе камбудњое ёфт шуданд, ки бояд ислоњ гарданд. Коршиносони байналмилалӣ бо зикри љузъиёти камбудињои дарёфта дар мањалли сохтмони Роѓун таъкид мекунанд, онњо баъд аз ислоњашон дар маљмуъ ба бехатарии нерӯгоњ таъсире надоранд. (Давомаш дар сањ.4)


№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

ќайдњои сафар

Тољикистон

3

Як сухани Президент ва иќдоме, ки шањрро ба дења овард

Зани дар тан либоси дењотї ба микрофон наздик шуд. Њанўз сухан ба забон наоварда, оби чашмонаш ќатор гаштанд. Ў аз тарс ба атроф назар андохт. Њарос дошт, ки микрофонро аз дасташ мегиранд. Чашамаш ба чашмони норизои чанд тане бархўрд, ки аз љой нимхез буданд. Ин дам садои пуртамкин ва тасаллобахш аз минбар садо дод: - Саросема нашав , хоњар, ором маќсадатро баён кун! - Панљ саѓир дорам, заминамро кашида гирифтанд… Ў даст ба покете меандозад, ки пур аз ќоѓаз буд. Вале гиря гулугираш кард, дастонаш меларзиданд. - Аз кадом дењаї, хоњар?Боз њамон овози тасаллобахш садо дод. - Аз Кўлоб. Атроф ба хонаи занбур табдил ёфт. Охир ин љо Шуѓнов аст! Чї гуна ин зан аз Кўлоб ба ин љамъомад роњ ёфт? Мутасаддиён куљо нигоњ мекарданд?... - Бо ќоѓазњоят ба минбар, ба назди ман биё!- он овоз наздаш хонд занро. Назди минбар пойњои зан ба ларзиш даромаданд. Барои берун кашидани аснод даст ба халтаи палостикї андохт. Аммо гўё он халта бетаг бошад, ки дасташ чизеро пайдо намекард. - Биё, бо њамон халта биё!ѓамхорона ўро ба минбар даъват намуд соњиби овоз. Зан ба минбар баромад. Соњиби овоз халтаро аз дасти ў гирифт ва њуљљатњоро аз он берун кашид. Онњоро вараќ мезаду бо таассуф сар мељунбонд. Мардуми дар майдон рўйи курсињо нишаста гўшбаќимор буданд. Президент чї мегуфта бошад? Тахминан ним соат

Шуѓнов, ифтитоњи мактаб-интернат сипарї шуд. Президент оњи сарде кашиду мутасаддиёнро аз курсї боло намуд. - Чї гап? Чаро кор ба ин љо расид, ки ин зан беш аз сад километрро паси сар карда, дар талоши њаќ ба ин мулоќот омадааст? Мутасаддиён, масъулин ба куљо менигаранд? Як- як номи маќомот, шахсони масъул садо доданд. Онњо паси њам аз курсї боло мешуданд. Дар чењраи онњо осори норизоият њувайдо буд. Онњо намехостанд, ки кор ба ин љо расаду касе шикоят пеш орад. Хушии Президентро дар гузоришњои бошукўњ медиданд. Аммо бехабар аз дили ин марди солори азимљусса буданд, ки чењрааш чун ойина таљассумгари мушкилоти он зан буд. Маќомоти марбута супориши фаврї гирифтанд, њукумати мањаллї вазифадор шуд, ки барои ин зани бо панљ фарзанд бесарпарастмонда хонае бунёд

кунад, њалли одилонаи ќазияи замин низ тањти назорат ќарор гирифт. Президент он љавонмардеро низ аз курсї боло намуд, ки ба шарофаташ љамъомади имрўза сурат гирифта буд: -Ту барои 320 нафар толибилмон мактаб- интернат сохтї. Ин савоби бузург аст. Боз даст ба як савоби дигар бизан. Масъулияти хонадор сохтани ду фарзанди ин занро ба дўш бигир. Ў даст пеши бар аз љой бархост ва ин супоришро бо мамнуният пазируфт. Чунин як супоришро соле пеш њам њангоми як сафари Президент ба Шуѓнов пазируфта буд. - Ин хок, ин замин, ин мулк сарчашмаи ризќ ва дороии туст. Пас, ту низ дар ѓами пошидани тухми маърифат дар вуљуди фарзандони ин хок, ин замин, ин мулк бош!- чунин буданд суханони Президент як

сол ќабл. Њоло дар ињотаи мардуми ин диёр Президент дар маросими ифтитоњи мактабинтернате ќарор дошт, ки бунёдаш афсона менамуд: оё дар як сол сохтани ин њама имконпазир буд? Вале мо рў ба рўйи воќеият ќарор дорем: дар дили дењаи Шуѓнов, рўйи регзоре, ки аз ќаъраш њазорон нафар ризќ мељўянд, мактаби ба истилоњи сокинони диёр тилої бо китобхона, ошхона, хобгоњи муљањаз, толори варзиш, утоќњо барои омўзгорон ќомат рост карда буд. Албатта, иншоотњои дигаре низ аз ќабили сехи дўзандагї, корхонаи истењсоли доруворї буданд, ки дари онњоро Президент ба рўйи њозирин боз намуду мавриди истифодаи мардум ќарор гирифтанд. Аммо мактаб нури маърифат дар вуљуди онњоест, ки фардои љумњурї бар дўшашон мебошад.

- Мисли зане, ки аз микрофон хоњиш намуд, ки барояш аз шањр хона дињанд, њастанд одамоне, ки дењаашонро тарк мекунанду роњи шањрро пеш мегиранд. Аммо бо шарофати Президент мо шањрро дар дењаамон бунёд намудем, сўйи мактаб ишора карда, мегўяд директори он Наргис Њикматова ва илова мекунад: - Њама ба шањр мераванд, мо хонандагон ва омўзгорони бењтаринро аз Душанбе, Њисор, Турсунзода ва дигар шањрњо ба мактабамон овардем. Тамоми шароит барояшон муњайёст. Боз обу њавои тоза,- табассум мекунад ў. Њамшафати ў низ ба гап њамроњ мешавад: Дар шањри шумо, мухбир, (манзури ў Душанбе) ягон тарабхона зебоии ошхонаи мактаби моро дорад? Ман бозу ба њам мекашам. Воќеан, чї њам метавонам бигўям. Бењтарин меъморон ва наќќошон ин мўъљизаро дар ин дењаи дурдаст бунёд кардаанд. Миёни анбўњи одамон соњибон, бунёдгузорони мактаб бародарон Одинаевњоро мељўям, ки масруфи ќабули мењмонњоянд. - Шумо ин мактабро бунёд намудед? – рўй меорам ба марди ришњояш расидаи серташвиш, ки худро Њољї Ќаюм муаррафї намуд. - Роњбари корхонаамон Одинаев Ќаландаршо. - Чї гуна бо ў суњбат биороям? - Ман бародари калониам, њама аз зери дасти ман гузаштааст, агар саволе доред, бипурсед. - Барои сохтмони ин иншоот чї ќадар маблаѓ сарф шуд? - 41 милллион сомонї. - Њама маблаѓ аз њисоби худатон? (Давомаш дар сањ.4)


4

хўшањо аз гўшањо

Тољикистон

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Ташхиси аввалияи Роѓун ба охир расид (Аввалаш дар сањ.2)

Шуѓнов, толори мактаб-интернат

Як сухани Президент ва иќдоме, ки шањрро ба дења овард (Аввалаш дар сањ.3) - Бале, корхонаи мо шахсист, аз соли 1999 фаъолият дорад. - Андешаи бунёди он чї гуна ба саратон омад? - Як сухан, як дастури Президент ба чунин иќдом водор сохт. - Сарнавишти минбаъдаи мактаб дар дасти кї хоњад буд? - Ин туњфаи мо ба мардуми диёр ва Вазорати маориф аст. Ба Вазири маориф Нуриддин Саидов менигарам. - Бале, мо онро ќабул мекунем,- мегўяд ў. Чамъомади на чандон тўлонї хотима ёфт. Чархболњо ба фазо баланд шуданд. Диёри зархези Шуѓнов хурд ва оњиста-оњиста аз назар нопадид мегардад. «Лањзае чанд ба баъд ба Душанбе фуруд меоем»,- мегўяд як њамсафари мо. Кўфти роњ якеро аллакай ѓарќи хоб карда буд, чашмони чанди дигареро пинак мебурд. Ногањ такон хўрдани чархбол њамаро њушёр сохт. Аз тиреза ба поён нигаристем. Маќбарае ба назар тофт. - Мазори Њазрати Султон-,садо баровард, як њамсафари мо. Президент дар њар сафар љойњои таърихї, мазорњо, ќадамгоњи бузургонро зиёрат мекунанд. Ман дар бораи мазори Њазрати Султон зиёд шунида будам, вале бори аввал ин ќадамгоњро зиёрат мекардам. Болои ќабри тахминан чордањметра маќбараи боњашамате ќомат рост карда буд. Рўйи чашмаи хушоби шафати маќбара пушида ва њама љо марѓзор. Андаке дуртар мењмонхона ва чанд нишастгоње ќомат рост карда буданд. -Чанд сол ќабл ин љо њама вайрона ва хорзор буд , ба сухан меояд Президент. Имрўз

ба зиёратгоњ ва маркази сайру саёњат табдил ёфтааст. Ва масъулини ноњияву вилоятро назди худ мехонад. Ин љо бояд мењмонхонаи на камтар аз сеошёна ќомат рост кунад. Аз дур суханњои Президент дар бораи ободї, бунёди иншооте, ки оромгоњи Султон Увайси Ќаранї ба зиёратгоњи љањониён табдил медињад, ба гўш мерасад. Дар ин мавзуъ бо ќатъият ва муњаббат сухан мегўяд. Сухане, ки амал пайгири он аст. Мусулмоние , ки дар амал собит месозад. Ашхос, гурўњњо, њизбњое, ки аз ислом њарф мезанад, шояд пайгири ин иќдом шаванд ва як мазоре, як ќадамгоњеро обод созанд. Боз манзараи мулоќоти Президент Эмомалї Рањмон бо сокинони Шуѓнов пеши назар меояд. Њољие назди микрофон меояд ва аз мушкилоти њољии дигари Тољикистон, ки чанд дањсола пеш тавофи ќаъба кардааст, Маккаро макони сукунат ихтиёр намуда-

аст, њарф мезанад. Ў соњиби ду писари баркамол аст, ки ба хотири мушкилоти иќтисодї онњоро наметавонад хонадор созад. Он Њољї аз ин Њољї хоњиш кардааст, ки ба ў кўмак кунанд, ки ба Тољикистон ояд ва маблаѓе пайдо кунаду фарзандонашро хонадор созад, ё шояд Президент ба вай дасти мадад дароз намояд. Манзараи ќасрњои бошукўњи тилоии шайхони арабро пеши назар оред. Барои як лањзаи дилхушї ба миллиёнњо доллари ба њаво пошдодаи онњо нигаред. Ва ба он њољии тољик ва њазорон њољиёни дигар назар андозед, ки дар шафати хонаи Худо сукунат ихтиёр намудаанд, рўзу шаб даст ба тоату ибодат доранд, аммо на шањрвандї доранд, на хонаю дар ва ба умеди мадад даст сўйи ватани бобої дароз мекунанд. Шарифи Њамдампур, Душанбе-Шуѓнов-Душанбе

Шуѓнов, њангоми мулоќот бо Президент Эмомалї Рањмон

Аммо ба гуфтаи коршиносони байналмилалӣ, ислоњи камбудињое, ки дар хулосаи омӯзиш зикр шудаанд, метавонанд ба таври назаррас амнияту устувории лоињаро бењтар кунанд. Аз љумла коршиносон васеътар кардани иншооти наќбии мављударо маслињат медињанд. Дар мавриди маблаѓе, ки то имрӯз барои “Роѓун” сарф шудааст, коршиносони Бонки Љањонӣ мегӯянд, он бо назардошти нархњои њозира муайян шудааст, вале аз ифшои он худдорӣ кардаанд. Коршиносони Бонки Љањонӣ мегӯянд, дар натиљаи санљишњо муайян кардаанд, ќисми бузурги таљњизоти электромеханикие, ки барои

ба кор даровардани марњилаи аввали нерӯгоњи “Роѓун” заруранд, аллакай насб шудаанд ё дар ќаламрави љумњурӣ ќарор доранд: “Дар мавриди таљњизоти тавлидкунандаи барќ то њол ду агрегати Роѓун аллакай ба Тољикистон дастрас шудаанд ва дар ќаламрави ин кишвар нигоњдорӣ мешаванд. Ду турбинаи комилан тайёри “Роѓун” њам дар Тољикистон ќарор дорад. Аммо то њол фаќат як генератори нерӯгоњ ба Тољикистон интиќол дода шудааст.” Дар гузориш таъкид мешавад, “бо вуљуди он ки агрегатњо давоми 20 сол дар Тољикистон нигоњдорӣ мешаванд, дар маљмуъ њолаташон хуб ва коршоям њастанд, њарчанд имкон дорад, баъзе ќисмњояшонро иваз намуд."

Вакилон созишномаи муњољиратро имзо карданд 1-уми октябр, Парламенти Тољикистон, созишномаи Тољикистону Русия дар бораи тартиби будубоши шањрвандони Тољикистон дар ќаламрави Русияро бо тарафдории 57 вакил ба тасвиб расонд. Сафиаллоњ Девонаев, сардори Хадамоти муњољирати Тољикистон, ки созишномаро муаррифї мекард, изњор дошт, ки тибќи ин созишнома муњлати њузури беќайди шањрвандони Тољикистон аз 7 то15 рўз тамдид мешавад, ки ба манфиати Тољикистон аст. Муњиддин Кабирї, вакили

парлумон бо зикри таљрибаи кишварњои дигари ИДМ ва барои Тољикистон манфиатовар будани ин созишнома, аз Девонаев суол кард, имкон надорад, ки муњлати будубоши беќайди шањрвандони Тољикистонро дар Русия аз 15 рўз њам бештар кунем. Дар посух раиси Хадамоти муњољирати Тољикистон изњор дошт, ки ин 15 рўзро њам Русия танњо бо дахолат ва сиёсати президенти Тољикистон ќоил шудааст. Девонаев гуфт, аксари шањрвандони кишварњои ИДМ танњо њафт рўз њаќ доранд, ки бе сабти расмї дар ќаламрави Русия ќарор дошта бошанд.

Душанбе: як шабонарўз об намешавад Бо маќсади гузаронидани корњои таъмирїпрофилактикии шабакањои обтаъминкунии Корхонаи воњиди давлатии «Обу корези Душанбе» моњи октябр ба ноњияњои гуногуни пойтахт муддати як шабонарўз интиќоли об ќатъ мегардад. Бино ба иттилои хадамоти матбуоти маќомоти шањрдории Душанбе, ќатъи шабонарўзии интиќоли об тариќи зайл сурат мегирад: аз соати 22:00 рўзи 08 октябр то соати 24-00 рўзи 09 октябри соли 2013 дар мањаллањои Хуљанбиёи боло ва поён, Шафаќ, Чашмасор, Амиршоев, Зањматобод, Сањбо, Рањимов, Анзоб, Гулистон, Зайнаб-бибї, У.Хайём ва Сари Осиё, кўчањои П.Толис, Гагарин, Сурхоб, Мењнат, Карамов, Шевченко, хиёбони Рўдакї (аз буриши кўчаи У.Хайём то

кўчаи С.Ѓанї), инчунин боѓи Айнї, Беморхонаи љумњуриявї ва шањрчаи тандурустии ноњияи Исмоили Сомонї, мањаллањои Н.Муњаммад, Ќурѓон, Хоруѓ, Бањорї ва Бадахшон-1,2 кўчањои Дўстии Халќњо, А.Дониш, Истаравшан, Њусейнзода, Мичурин, А.Раљабовњо ва Айнї аз хонаи №1то №77-и ноњияи Шоњмансур, мањаллањои Мењробод, Мир Саид Алии Њамадонї, Навободи боло ва поён, Буни Њисорак, Испечак 1,2,3, Ќазоќон-1,2, Ќарамишкор ва Муњандис, шањракњои 82,91,92,101,102,112, Испечак 1,2 ва Зарафшон 1,2-и ноњияи Сино ва кўчаи Ќањњоров, мањаллањои Равшангарон, Дарвоз, Яккачинор, Н.Ќарабоев то кўчаи Љомї, Миралї, шањракњои 23, 24, 41, 42, 43, 44, 45, 46 ва Маркази истењсоли барќу гармидињии ш. Душанбе; (Давомаш дар сањ.17)


мавзўи рўз

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Тољикистон

ТВ вакилонро «бекор» мекунад?

5

Чаро шабакањои мо маќбули бинанда нестанд...

Телевизион имрўз яке аз воситањоест, ки мардумро дар назди худ љамъ мекунад ва барои аксарияти хонашинњо он ягона воситаи дилхуши ва манбаи иттилоъ аст. Яъне ба телевизион мардум имрўз хеле бовар мекунанд … Дар Тољикистони мо њам, ки яке аз ахборпањнкунандагони асосї (дар баробари радио ва интернет…) њамин оинаи нилгун аст ва муњаббат ба телевизион кам нест. Хонадонеро шояд наёбем, ки аз ин «ќутичаи пур аз сурату гапро…» надошта бошад. Дар баробари бархурдор будан аз мављгирњои кайњонї, боз хоњиши дидани барномањои телевизионњои худи низ њаст. Вале оё барномањои имрўзаи ТВ-њои мо мардумро ќонеъ мекунанд?!... Дар шабакаи «Љањоннамо», ки аз номаш вазифааш аз љањон ахбор пахш кардан аст, бояд дар баробари аз тирпаронињои…Баѓдоду Кобул ва Мисру Сурия аз рўзгори дењоти мамлакат низ хабар ё барномае пешкаш бикунанд, зеро мо њам як узви ин љањонем. Барномањо њастанд, вале хеле кам ва «кўтоњдоман». Умуман, хуб мебуд агар дар «Љањоннамо» бештар барномањои иљтимої, иќтисодї, сиёсї ва фарњангии сатњи љањониро низ бубинем… Барномањои шабакаи аввалро њам шарњу тавзењ доданї нестем, зеро мардум онњоро тамошо мекунанд ва андешањои мухталиф доранд. Њамчун як тамошобин мегўям, ки ин шабака бояд њар навигарї, масъала, мушкилот, пешрафт, дастовардеро, ки дар кишвар руй медињад, бояд ба назари мардум ба таври таъљилї баён бикунад. Барномањои сиёсї камтар пешнињод мешаванд. Бигузор ашхоси варзидаи аз сиёсат огањ новобаста ба њизбияти худ андешањои худро

иброз доранд. Аз воќеањои муњимми дохилу хориљ суњбатњо ташкил кунанд. Вакилони мардум бояд аз мардум дур набошанд ва ба тавассути ТВ бо мардум «дар иртибот бошанд». Њисобот дињанд, ки кадом корњоро анљом додаанду дар наќшаи кориашон кадом масъалањо истодаанд. Зеро мардум аз бехабарї гумон мекунанд, ки вакилонашон «бекор нишастаанд»… Аз варзишу тарѓиби варзиш бештар намоишњоро мардум таќозо доранд. Дар барномањои ТВ «РТР»-и Русия ба таърих ва варзиш барномањои зиёд аст…Тамошобинон нависандагони шинохтаро тавассути оинаи нилгун дидан мехоњанд…. Мехоњанд бифањманд, ки аз садњо нависандаву шоири мо, кадоме асари барљаста ба ќалам додааст. Филмњо бояд ба забони давлатї-тољикї бошанд, зеро чуноне аз воќеъият бохабарем, имрўз забондонњову тарљумонњои мо ангуштшумор нестанд… «Сафина» барномањои љолиб кам надорад. Вале боз консерту пухту пазро камтар карда, аз дастовардњои фарњангї???? Баъзан њайрон мешавем, ки барномае оид ба хирси вањшї ё тимсоњое соатњо тул мекашад, ки маќсадашро кас намефањмад. Барои ин каналњои дигар мављуданд. Ба љойи ин аз мурѓу моњии диёри хеш наќл кунем ва барномањо тањия кунанд бењтар аст. Аз рекламањо љойи гурез нест. Аммо он дар ин шабака хеле зиёд аст,ки бинандаро

дилгир мекунад. Консерту барномањои њаљвї зиёдтар бошанд, бењтар аст…Гоњњо тавассути ин шабака (шабакањои дигар њам) рўзноманигорон масоили муњиммеро ва аз ашхосе суол мекунанд, ки онњо донишљўанду худашон муњтољи насињатанд. Баръакс, њар масъала ва печидагие, ки њаст, роњу ислоњ ва шарњу тавзењи онро аз ашхосе бояд кушоиш талабид, ки худ дар њаёт муваффаќ асту соњибэњтиром ва бо илму маърифат. «Бањористон» шабакаи кудакону наврасон аст, аммо дар он киноњоеро мебинем, ки барои синну соли калон пешбинї шудаанд. «Овози тиллої» барномаи љолиб буд, ки бомуваффаќќият љамъбаст гардид, вале «Дастони тиллої» низ муњим ва зурур аст. Аз касбу њунар барномањо даркоранд. Насињату

№39

маслињати ашхоси маъруф ба манфиати кудакону наврасони мо хоњад буд, агар тањия ва пешнињод мешуданд…Сухан мавриди барномањои телевизионњои худї бисёр аст, вале мо бо њамин ишорањо иктифо мекунем ва барои кормандони телевизионњо барор хоста, бознигариро дар барномањои эшон дархост дорем…Имрўз ќариб дар њама шабакањои телевизионии ватанї, барандагону сухангўён љавононанд. Ин хуб аст, ки љавонони мо њам сухангўву сухандонанд. Магар таљрибаи аксари онњо кофист, ки аз масоили иќтисоду сиёсат, варзишу иљтимоъ барномаи љолиб тањия бикунанд?! Албатта, на! Зеро борњо тавассути иддае аз ин шабакањо хатогињои зиёдеро шунидаем, ки Ќазоќистонро бо мо њаммарз кардаанду Кирѓизистонро ба љойи он бур-

Оё Тоҷикистон ниёз ба бисёрҳизби дорад?

40

даанд…Зеро љавони таљрибаи ками рўзноманигорї дошта, гумон мекунад, ки ТВ танњо љойи худнишондињї ва хушсадогист, њар чизе ки гуфтї камтар ањаммият медињанд…. Бењтар мешуд агар рўзноманигорони пуртаљрибаи босаводро ба кор љалб мекарданд ва љавононе, ки њаваси рўзноманигорї доранд, аз онњо меомўхтанд. Хусусан, он барандагон ва рўзноманигороне, ки масъул ба барномањои сиёсї, њарбї ва иќтисодї њастанд, бояд љањонбинии васеъ ва босавод бошанд. Ба ќавли худи кормандони телевизион «моро имрўз тавассути моњвора дар тамоми љањон тамошо мекунанд».Пас, коре бикунем, ки обрўи худро аз тариќи њамин моњворањо баланд кунем . Неъматуллои Неъматулло, рўзноманигор

Пурсишномаи њафтаномаи «Тољикистон»

Оё воридшавии калимањои бегона ба забони тољикї хатар дорад?

a) Бале, забони модариро олуда месозад б) Не, таркиби луѓавии забонро ѓанї мегардонад

в) Намедонам Эзоњ:

Хонандагони азиз, назари худро оид ба пурсишномаи пешнињодшуда тавассути


6 Тољикистон

нигоњи дигар

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Суњбати Обама ва Рўњонї

Вокуниши консерваторњои Эронро ба миён овард Президентро дар фурудгоњ бо эътироз пешвоз гирифтанд

Путин аз чї њарос дорад? Рўзномаи «Die Welt», Олмон

Рўзномаи «Коммерсант», Руссия

Мавўзи муњимми рўзнома: «Эътироз зидди президенти Эрон». Рўзнома менависад, ки суњбати телефонии президенти ИМА, Барак Обама ва роњбари нави Эрон, Њасан Рўњонї дар љамъияти Эрон вокунишњои консерваторњоро ба миён овард. Зеро онњо аз нарм гаштани муносибатњои Вашингтону Тењрон изњори нигаронї мекунанд. Дар фурудгоњи Тењрон як гурўњ сокинони кишвар Рўњониро бо эътироз пешвоз гирифта, љониби ў тухм ва пойафзолро њаво доданд. Барои роњбари Ќасри Сафед њам суњбати телефонии иборат аз 15 даќиќа ба мухолифати сиёсї аз љониби Исроил ва кишварњои Халиљи Форс анљом ёфт. Зеро ин кишварњо нисбат ба бењтар гаштани њама гуна муносибатњо бо Эрон зид њастанд. Рўзнома менависад, ки суњбати телефонии Барак Обама ва Њасан Рўњонї давоми 34 соли охир, пас аз он ки Вашингтон муносибатњои дипломатиашро бо Тењрон ќатъ кард, бори аввал аст, ки сурат мегирад. Дар сомонаи интернетии президенти Эрон гуфта мешавад, ки ин суњбати телефонї пас аз он сурат гирифт, ки Рўњонї аллакай баромади худро дар Ассамблеяи генералии СММ хотима дода, љониби фурудгоњи Ню-Йорк рањсипор гашта буд. Президенти Љумњурии Исломии Эрон, Њасан Рўњонї зимни суханронии худ дар Ассамблеяи генералии СММ як ќатор изњорот карда буд. Аз љумла, ў њодисаи халакостро эътироф карда, ба љомеаи љањон пешнињод намуд, ки вобаста ба барномаи њастаиаш сари мизи гуфтушунид нишинанд. Дар љараёни суњбати телефонї, ки камтар аз 15 даќиќа давом кард, љонибњо дар хусуси вусъат додани њамкорї вобаста ба барномаи ядрої ва тезонидани ќарордоди Шўрои амнияти СММ дар бораи Эрон изњор карданд. Бо ин иќдоми худ роњбарони ду кишвари ба њам мухолиф дар муносибатњои минбаъдаи сиёсї замина гузоштанд. Њамзамон дар Вашингтон ва Тењрон аз нарм гаштани муносибатњо бо як нигоњи мусбат менигаранд. Дар хамин њол, котиби давлатии ИМА Љон Керри пас аз мулоќот бо њамтои эронии худ Муњаммад Љаввод Зариф изњор дошт, ки як вохўрї ва як суњбати теле-

фонї дар муносибатњо якбора дигаргуниро ба вуљуд намеорад ва њама масъалањои мављударо њал карда наметавонад. Дар ин робита ноиби вазири корњои хориљї Аббос Аракчи иброз намуд, ки бо доир гаштани як вохўриву як суњбати телефонї муносибатњои дипломатї ба зуди ба роњ монда мешавад. «Мо то њол намегўем, ки ба Амрико сад дар сад боварї дорем. Дар оянда низ ин принсипро нигоњ медорем. Њамчунин, мо њељ гоњ ба И��А пурра эътимод нахоњем кард». Ин суханонро роњбари рўњониёни Эрон Оятулло Алии Хоманаї низ изњор намуд. Рўзнома менависад, то њол маълум нест, ки бо ташаббуси ки суњбати телефонии ду президент баргузор гардид. Президенти Эрон Рўњонї изњор дошт, ки ба ў аз маъмурияти президенти ИМА телефон кардаанд, аммо љониби Амрико иброз медорад, ки суњбат бо ташаббуси љониби Тењрон сурат гирифт. Ба њар сурат акнун Вашингтонро бо роњбарони кишварњои Халиљи Форс суњбати хос дар пеш аст. Зеро ин кишварњо аз нарм гаштани муносибатњои Ѓарб бо Тењрон мухолифат доранд.

4 омиле, ки боиси заиф шудани иќтисоди кишварњои аъзои БРИКС гардид Маљаллаи «Foreign Policy», Амрико

Мавзўи муњимми маљалла чунин аст: «Кишварњои аъзои БРИКС дар ташвишанд». Тавре ки маљалла менависад, бахшида ба дањумин солагарди рушди сареи иќтисодї дар бозорњои рушдкунанда 300 млн нафар дар тамоми љањон аз бенавої берун шуданд. Аммо мувофиќи тахминњои охирин њаљми рушди иќтисодиёти кишварњои аъзои БРИКС дар муќоиса бо соли 2007-ум ду баробар камтар хоњад шуд. Суоле ба миён меояд, ки ин њолат муваќќатї хоњад буд ё боз иќтисодиёти давлатњои пешрафтаи љањонро буњрони навбатї дар

пеш аст? Дар асл, ин заифшавии иќтисодиёт ба як чанд омилњо вобастагї дорад. Якум, ин омилро чун доми даромаднокии миёнаи ањолї ном мебаранд. Зеро рушди иќтисодиёт дар кишварњои мисли Чин ва Бразилия ба зиёд шудани даромаднокии ањолї боис гардид. Аммо дар айни замон ин кишварњо раќобатпазирии арзиширо тадриљан аз даст медињанд. Дуюм, баргаштан ба ќобилияти раќобатпазирї. Сухан дар бораи он меравад, ки вактњои охир рушди иќтисодиёти кишварњои аъзои Созмони Њамкории иќтисодї ва рушд (ОЭСР) дар баробари давлатњои рушдкунанда пешсаф шудаанд. Маљалла менависад, омили сеюми заиф гаштани иќтисодиёти кишварњои БРИКС пеш аз њама ба вазъияти сиёсии як ќатор давлатњои љањон вобастагї дорад. Зеро вазъияти сиёсии Туркия, Миср, Бразилия ва Индонезия имкон намедињад, ки иќтисодиёти кишвар рушд намояд. Иќтисодиёти ин кишварњо бино ба сабаби гирдињамоињои оммавї тайи чанд соли охир на танњо рушд накард, балки каме заиф њам гашт. Нињоят, сабаби чоруми заифии иќтисодиёт ин набудани институтњои махсуси иќтисодї мебошад, ки ин сохторњо дар љараёни боло рафтани вазъи молии соњањои гуногуни иљтимої мусоидат мекунанд. Ѓайр аз ин институтњои молї дар бењтар кардани сатњи зиндагї ва некўањолии мардум шароит фароњам меоранд. Ба назари коршиносон, аз доираи аќл берун хоњад буд, агар кишварњои рушдкунанда аз мадди назар дур карда шаванд. Бояд икрор шуд, ки рушди кишварњои тараќикунанда, аз љумла давлатњои аъзои БРИКС тайи чанд муддати охир нигаронкунанда аст. Ба гуфтаи коршиносон њукуматњои ин кишварњо бештар рушди соњањои иљтимої ва институтњои иќтисодї диќќати худро равона мекунанд.

Мавзўи мухимми рўзнома чунин аст: «Владимир Путин аз чї њарос дорад?» Рўзнома менависад, Башор Асад хуб медонад, ки барояш музокира миёни Русияву Амрико дар мавриди силоњи кимиёвии Сурия чї маъно дорад ва кї бояд миннатдор бошад. «Ин пирузии Сурия, ба шарофати дўстони русии мо ба даст омадааст, изњор намуд яке аз аъзоёни њукумати Асад. Бо ављ гирифтани даргирињо дар Вашингтон хеле мехостанд, бифањманд, ки «дўстони рус чї мехоњанд»: њифзи бозор барои фурўши силоњи худ, муњофизат аз пойгоњњои низомии дарёии Тартус ё ранљонидани касе? Њамаи ин баёнгари сиёсати Русия дар Сурия аст, менависад рўзномаи «Die Welt». Барои дарки дидгоњи Путин дар масъалаи Сурия, муњим донистани кўњнапарастии ўст. Президенти Русия-зидди њар чизи нав аст, менависад рўзнома ва ёдовар мешавад, ки масалан, Путин мисли пешина аз ручка ва ќоѓаз истифода мебарад. «Путинро гоњњо мањсулоти љанги сард, писари Иттињоди Шўравї ном мебаранд, аммо дар бисёр маврид ў мањсули нест шудани онњост», менависад рўзнома. Рўзнома менависад, Путин бењуда аз таљрибаи талхи инкилобии Русия сухан намегўяд, ў њодисањои солњои 1991-умро ёдовар шуда, мегўяд, ки њар навигарї бояд бо оњистагї ба вуљуд ояд. Рўзнома менависад, ин њарос дар сиёсати дохилии ў низ мављуд аст. Ба назари Путин љањон дар њолати бесарусомонї ќарор дорад ва њар дахолат ба он натиљаи манфї хоњад дод. Бо сухани дигар, ба назар коршиносон, ин на нафрат ба њамаи амрикоињо бо услуби љанги сард аст, балки нобоварии Путин ба он ки ИМА (ё дигарон) метавонанд мушкилоти дохилии кишварро њал намоянд. «Die Welt» менависад, Путин замоне њушдор шуд, ки дар кишварњои пасошўравї мављи «инќилобњои ранга» ављ гирифт ва бе маблаѓгузории амрикоињо анчом наёфт. Яке аз њаяљони дигар барои Русия њодисаи Либия буд. Замоне, ки амалиёти низомии ИМА ва кишварњои аврупої ба аз байн бурдан ва кушта шудани Коззофї овард, Путин, мувофиќи маълумотњо, ба дањшат омад.

Маълумотномаи Мартейи Мишел Мишел Мартейи (Мартеллї, њамчунин бо тахаллуси «Sweet Micky» машњур аст) навозанда, соњибкор ва сиёсатмадори Гаитї ба шумор меравад. Мишел аз 14 майи соли 2011 президенти ин кишвар мебошад. Ў 40-умин президент дар Гаитї аст. Мишел 12 феврали соли 1961 дар Порт-о-Пренс, дар оилаи бомуваффаќу осудањол ба дунё омада, аз хурдї пианино навохтанро омўхта буд. Ў мактаби миёнаро хатм кард, аммо маълумоти олї гирифта натавонист. Ба ИМА муњољират намуда, дар Колорадо ба муддати 2 сол умр ба сар бурдааст.

Мишел баъд аз бадарѓа шудани диктатори замон ЖанКлод Дювал ба Гаитї баргашт. Ў пас аз бозгашт, яке аз пешбарандагони мусиќї оид ба мусиќии миллии Гаитї шуд. Аллакай дар солхои 1989 ва 2008 зиёда аз 14 фиттањои Мартейи ба њаводоронаш пешнињод гардиданд. Мишел дар солњои 1990 ба сиёсат ворид шуда, дар соли 2010 номзадиашро ба маќоми президентї гузошт ва номзадии ўро иљрокунандаи машњури хип-хоп Вайклеф Жан дастгирї намуд. Дар давраи авали интихобот Мишел дар љойи сеюм ќарор дошт, Аммо дар давраи дуюм, ў аллакай аз аввалин бону-президент Мирланд Манига пешсаф гашт ва пирўз шуд. Тањияи Барно Соњибова

Масъули сањифа Барнои Нозирдухт. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: barno@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


7 Мањмадсаид Убайдуллоев

иќтисод

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Тољикистон

аз «Барќи Тољик» ва «Талко» норозигї кард

Андози пахтаву алюминий

Мањмадсаид Убайдуллоев, раиси шањри Душанбе аз кори «Барќи тољик», «Талко» ва Вазорати энергетика ва саноати Тољикистон изњори норозигї кард. Сабаб дар он будааст, ки нињодњои марбута ба зимистонгузарони имсола омода нестанд.

кам шудани он ба буљети Тољикистон фоида меорад ё зарар? Чанде ќабл миќдори андоз аз фурўши ду мањсулоти асосии содиршавандаи кишвар, ки аз љониби Кумитаи андози Тољикистон муайян гардид. Тибќи муќаррарот, аз фурўши нахи пахта - 10 ва алюминийи хом 3 дарсад андоз муќарар кардааст. Дар гузашта, яъне тибќи ќарори њукумати Тољикистон аз 19 июни соли 2000 андоз аз фурўши нахи пахта 23 ва алюминийи аввалия 4 дарсад муќаррар гардида буд.

Фурўхтани «Талко» ба фоидаи кист? Таври маълум, пахта ва алюминий аз мањсулоти стратегии содиротии Тољикистонанд ва онњо воридоти асъори хориљї ба кишварро таъмин мекунанд. Аммо њоло ба таъкиди маќомот, анвои маводи содиротии Тољикистон зиёд шуда, кишвар танњо ба содироти алюминиву пахтаи хом сахт вобаста нест. Дар њамин маврид, Умед Давлатзод, муовини вазири рушди иќтисод ва савдои Тољикистон дар суњбат гуфтааст, ки: «дар сохтори молњои содиротии мо дигар њиссаи пахтаву алюминий мисли солњои ќаблї 70- 80 дарсад нест. Мувофиќи омори соли гузашта алюминий ва пахта танњо њудуди 53 дарсади содироти моро ташкил мекарданд. Ин хеле муњим аст, ки дар сохтори содироти мо маводњои дигар низ пайдо шуда истодаанд. Аз ин рў, тадриљан њиссаи пахтаву алюминий дар он кам мешавад». Њоло дар баробари содироти пахтаву алюминийи Тољикистон ба хориљи мамлакат, тўли солњои охир меваи хушк, ки асосан аз шимоли кишвар мебошад, ба Русия ва дигар кишварњо зиёд шуда исто-

дааст. Њамчунин барќ низ ба нерўи содиротии Тољикистон табдил шудааст. Бояд гуфт, ки борњо матбуоти Тољикистон аќидаи коршиносонро чоп кардааст, ки гўё агар ширкати «Талко» ба сармоягузорони хориљї фурўхта шавад, бењтар аст. Дар ин сурат буљаи давлат аз ин корхона бештар фоида хоњад дид. Аммо Игор Сатторов, сухангўйи ширкати «Талко» мегўяд, ки андоз аз фурўши алюминий ягона андозе нест, ки аз ин мањсулот рўёнда мешавад ва сарбории андоз барои истењсоли алюмний дар Тољикистон хеле боло аст: «мардум фикр мекунад, ки мо як пули ночиз андоз месупорем. Аммо ба ѓайр аз ин мо чанд намуди андози дигар месупорем, масалан андоз аз арзиши иловашуда ва ѓайра. Агар њисоб кунем, мо аз њар

www.pressa.tj

«Талко» $150 то 190 ба будљет андоз месупорад

тонна алюминий аз 150 то 190 доллари амрикої андоз месупорем. Дар њоле ки дар Федератсияи Русия масалан аз њар тонна алюминий 45-50 доллар андоз ситонида мешавад». Алюминийи Тољикистонро ду ширкати хориљї – Glencore – и Шветсария ва Norsk Aluminium – и Норвегия тариќи низоми толлингї харидорї мекунанд. Онњо барои коркарди алюминий аз сўйи «Талко» - и Тољикистон ба њар тона алюминийи тоза 600 доллар пардохт мекунанд. Коњиши андоз барои нахи пахта ва алюминийи аввалия дар њолест, ки ќиммати ин ду мавод дар бозори љањонї тайи ду соли ахир хеле поён омадааст ва коршиносон

мегўянд,ки њукумат агар андози онро поён намекард, ин ду соња ба бахшњои зараровари иќтисодиёт та��дил мешуданд. Бояд гуфт, ки асосан пахтаи моро ширкатњои дохилї ба хориљ мебароранд ва тибќи дастури нави Кумитаи андоз, онњое, ки пахтаро мефурўшанд ва ба хориљ мебаранд, аз рўйи нархи њамонрўзаи он дар Биржаи Ливерпул бояд андоз супоранд.

Корхонањо зиёд, истењсолот кам Назари дигаре њаст, ки бояд нахи пахта дар корхонањои нассољии мамлакат коркарда шуда, сипас ба дигар кишварњо фурўхта шавад. Ба назари соњибназарон барои зиёд шудани даромади андози нахи пахта ба љойи он ки онро њамчун ашёи хом ба хориљи кишвар содирот кард, бояд дар корхонањои нассољии дохили кишвар коркард кард. Ба њама маълум аст, ки агар ба љойи содироти нахи пахта он дар корхонањои дохилї коркад шавад, даромади буљет аз њисоби андози мањсулоти тайёр якчанд маротиба зиёд мегардад. Аз њама муњим он аст, ки дар ин њолат ањолї бо љойи кор ва амнияти иљтимої дар Тољикистон таъмин мегардад. Солњои пеш дар Тољикистон њамаги 4-5 корхонаи нассољї фаъолият дошт ва дар як сол 7-8 дарсади нахи пахтаи дар љумњурї истењсолмешударо коркард мекарданд. Њоло бошад, дар љумњурї теъдоди корхонањои нассољї афзуда, вале њоло њам дар як сол 7-8 дарсади нахи пахтаи дар љумњурї истењсолмешуда дар ин корхонањо коркард мешавад. 92-93 дарсади дигар бошад, ба хориљи кишвар содир мешавад. Чунки корхонањои нассољии кишвар, ки ќисми зиёдашон бо таљњизоти технологии муосири коркарди нахи пахта таъмин бошанд њам, имконияти бо иќтидори пурраашон кор карданро

надоранд. Аз љониби дигар, онњо нахи пахтаро дар дохили кишвар бо нархи љањонї мехаранд. Дар чунин њолат нархи мањсулоти пахтагини дар корхонањои нассољии кишвар истењсолшуда бо нархи љањонї раќобат карда наметавонад. Агар нахи пахтае, ки дар дохили кишвар коркард мешавад, аз андози фуруши нахи пахта озод карда шавад, мањсулоти пахтагини дар дохили кишвар истењсолшуда дар бозори љањонї раќобатпазир мегардад. Аз њисоби зиёд шудани њаљми истењсоли мањсулот воридоти маблаѓ ба буљети кишвар зиёд мегардад. Барои он ки нахи пахта дар дохили кишвар коркард шавад, кифоя аст, ки ба андозаи 20 дарсад барои содирот нахи пахта молиёт муќаррар карда шавад. Танњо дар њамин маврид мумкин аст, ки содироти нахи пахта коњиш дода шавад, ќисми зиёди нахи пахта дар дохили кишвар коркард карда шавад. Он гоњ мумкин аст, ки «Барномаи рушди саноати сабук дар Љумњурии Точикистон барои солњои 2006-2015» ва «Барномаи коркарди пурраи нахи пахтаи дар Љумњурии Точикистон истењсолшаванда дар давраи то соли 2015», ки аз тарафи Њукумати Љумњурии Точикистон ќабул карда шудаанд, пурра иљро шаванд. Дастгири намудани молистењсолкунандаи ватанї зарур аст ва алалхусус корхонањои нассољии кишвар бояд дар мавриди аввал дастгирї карда шаванд. Барои мисол, дар Ўзбекистон ба корхонањои нассољї нахи пахта ба андозаи 20 дарсад нисбати нархи содироти он арзонтар фурухта мешавад. Дар Тољикистон бошад, аз пахта дењќонони пахтакор фоидаи ночиз мегиранд ва танњо се-чор нафар монополистони пахтафурўш дар дохили кишвар аз содироти он фоидаи калон мегиранду халос. Усмон Рањимзода

Тавре ки Шавкат Саидов, сухангўи раиси шањри Душанбе гуфт, дар љаласаи Ситоди омодагињо ба зимистонгузаронии шањр зикр шудааст, ки вазъият бо айби идорањои дахлдор омодагињо ѓайриќаноатбахш боќї мондааст. Ба гуфтаи манбаъ, тибќи ќарори њукумати Тољикистон «Маркази истењсоли барќу гармидињї» - и “Барќи Тољик” дар њамдастї бо ширкати «Талко» то 1 октябри соли равон бояд 35 њазор тон мазут захира мекарданд, аммо то 25 сентябр онњо њама 8 њазору 193 тон ё 23,4 фоиз ворид кардаанд. Њамчунин барои дегхонаи «Ѓарбї», ки ба “Барќи Тољик” тааллуќ дорад, ба љои 36 њазор тон ангишт, њамагї 618 тон захира шудааст. Таъмини дегхонаи «Шарќї»- и “Барќи Тољик” низ ба зиммаи «Талко» аст ва ин ширкат бояд 13 њазор тон ангишт ворид кунад, ки бино ба маълумоти шањрдорї, то ба њол чизе захира нашудааст. Дар мањаллаи Хољамбиёи Душанбе Маркази барќу гармидињии №2 аз сўи ширкати «TBEА»-и Чин бо тавоноии 50 мвт барќ ва 45 гкал/ соат гармї сохта мешавад, аммо дар љаласаи Ситоди омодагињо ба зимистонгузаронии шањр Мањмадсаид Убайдуллоев аз ширкати чинї ва вазорати энергетика ва саноати Тољикистон интиќод кардааст, ки сохтмони хатњои интиќоли гармї ва сохтмони бунгоњи гармитаќсимкуниро њатто оѓоз накардаанд.

Масъули сањифа Усмон Ниёзов. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: rahimzoda@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


номањо

8 Тољикистон

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Ба таваљљуњи Вазири фарњанги Љумњурии Тољикистон Ба таваљљуњи Раиси вилояти Суѓд

Китоб-љузъи људонопазири зиндагии инсон аст!

Имрўз мањз бо шарофати ташаббуси наљибонаи Президенти кишвар Эмомалї Рањмон давлати мо Тољикистон, таъриху тамаддуни миллати тољикро дар арсаи байналмилалї мешиносанд. Хизмати ин шахси накўном дар эњёи арзишњои таърихї ва посдории фарњанги миллї назаррас аст ва сохта ба истифода додани Китобхонаи миллї ва Осорхонаи миллии Љумњурии Тољикистон далели ин гуфтањо мебошад.

Нафари равшанфикре, хоњ сайёњ бошад хоњ соњибкор ё ягон корманди сохтори давлатї ваќте, ки вориди кишваре мегардад, барои фањмидани таърихи тамаддун, фарњанг, расму оийн, урфу одати ин ва ё он миллат сароѓоз аз осорхонаву китобхона дидан менамояд. Вориди Панљакентшањри бостон гардидам ва аз зиёрати шањраки ќадимаи Саразм, њафриёти Панљакенти ќадим, Осорхонаи љумњуриявии ба номи Абўабдулло Рўдакї ва маќбараи устод Рўдакї дар дењаи Панљрўд дидан намуда, табъам болида гардид. Чи ќадар табиати афсонавие дорад водии Зарафшон. Ба ин мин-

таќаи зебоманзари љумњуриямон махсусан дар фасли тобистон аз кишварњои хориља саёњони зиёде ворид гардида, аз ин осори гузаштаи ниёгонамон, таърихи тамаддун дидан мекунанд. Њак бар љониби шоир Камол Насруллост, ки фармудааст: Шањри ори ориёи Панљакент, Хоки поки суѓдиёни Панљакент.

Аз тамошои шањр, гулгашту бозори марказї, муљасаммањои Деваштичу Исмоили Сомонї, Фирдавсиву Рўдакї ва устоди зиндаёд Лоиќ Шералї ман ба худ таасуроти аљибе бардоштам. Аммо мутаасифона, чун вориди китобхонаи марказї гардидам ва шароити кунунии онро дидам , табъам хира

шуд. Магар ин диёр лоиќи чунин китобхона аст? Китобхона дорои чор хуљраи корї буда, адабиётњо бо машаќќатњои зиёд дар рафњои китобмонї љойгир карда шудаанд. Яке аз он хуљрањо ба ном «Толори хониш» буд ва он толор њам бо дигар хуљрањои хурд махзани китоб ва њам

хуљраи кории кормандон ба њисоб меравад. Дар сурати ду ё се хонанда ташриф овардан дар толорњои хониш љой намерасад. Сарфи назар аз нарасидани љойи нишаст ва нарасидани рўшної хизматрасонии кормандони китобхона хуб ба роњ монда шудааст. Онњо дар ин утоќњои танг кўшиш мекунанд вазифаашонро содиќона иљро кунанд. Президент зимни баромадњои худ ќайд намуданд, ки «..Китоб як рукни муњимми тамаддуни башарї ва љузъи људонопазири зиндагии инсон аст»! Пас масъулинро зарур аст, ки шароити воќеии китобхонаи марказии шањри Панљакентро аз наздик дидан намуда, барои худ хулоса бароранд, ки Президент ин суханонро ба кї гуфтааст. Хуб мебуд, ки аз љониби Маќомоти иљроияи Њокимияти давлатї дар шањри Панљакент барои сохтани бинои нави замонавии Китобхонаи марказии шањри Панљакент иќдом мегирифтанд. Дар оѓоз китобхонаи мазкурро аз шароити кунунї рањо намуда, ба ягон бинои дигар мекўчониданд. Бобољони Бойзода

Ба таваљљуњи раиси шањри Душанбе, Вазорати маориф ва Раёсати бозрасии давлатии автомобилї

Дод аз дасти пулчинакњо

ё бенизомї дар наќлиёти мусофиркаши пойтахт Имрўз дар баробари пешравии љамъият ва баланд шудани маданият дар шањри Душанбе норасогии зиёде ба чашм мерасад. Хуб аст, ки мушкилоти кашонидани мусофирон бо наќлиёти мусофирбар каме бењтар шудааст. Мардум дигар соатњо интизори наќлиёт дар истгоњњо намеистанд. Мошинњои нави замонавї мушкилоти онњоро осон мекунад. Аммо кори пулчинакњои наќлиёти мусофирбар, њар рўзу њар соат асабњои мардумро дар шањри Душанбе хароб мекунад. Аксари пулчинакњо хонандагони мактаби миёна, аз љумлаи ноболиѓон мебошанд. Пулчинакњо дар ду самт хизмат мекунанд. Гурўње дар дохили наќлиёт нишаста, одам љамъ мекунанд ва пул мечинанд, гурўњи дигар дар истгоњњо истода, мардумро

бо овози баланд даъват мекунанд, ки ба ин ё он самт ба наќлиёт савор шаванд. Албатта, ин амали онњо боиси нороњатии мењмонони хориљї ва дохили шањр мебошад. Баробари ба истгоњ расидан овози Султони Кабир, Сирк, Автовакзал Ќараболо, Љазира ва ё Садбарг, Вокзал, Аэропорт- ба биё гуфтани писарбачањои ноболиѓ ба асаби одам халал мерасонад. Одаме, ки нав ба шањри Душанбе меояд ва ё мењмонњои хориљї ин кори пулчинак ва ронандањоро дида гумон мекунанд, ки тољикон ва сокинони шањр ё кур њастанд ва ё бесавод, ки навиштаљоти пеши мусофиркашњоро дида наметавонанд. Дар пеши њар як наќлиёт чунин овезањо љой гирифтаанд. Чизи дигаре, ки моро ба тааљљуб мегузорад, амалї нагаштани ќонун «Дар бораи масъулияти падару модар дар

тарбияи фарзанд» мебошад. Аксари ноболиѓон аз сањар то бегоњ ваќти худро сарфи пулчинї дар дохили наќлиёт ва љамъ кардани одамон дар истгоњњо сарф мекунад. Гўё шахсони мутасаддї, омўзгорон ва нозирони роњ ин бетартибињоро намедида бошанд. Мумкин ин њодисаро маъмулї мењисобанд. Масъулин барои чї ин падидаи номатлубро нодида мегузар��нд ва зањмати Роњбари љумњурї ва раиси шањро нодида мегиранд. Шоњроњи кўчаи Неъмат Ќарабоев гарчанде ки васеъ шуда бошад њам, ба чашм намерасад. Дар назди бозори Саховат соатњо ронандагон ва мусофирон аз бенизомињои ронандагони наќлиётњо ва садоњои пулчинакњои ноболиѓ ба дод омадаанд. Дар сари чоррањаи бозори «Саховат» истгоњи наќлиёте, ки ба самти Ќўрѓонтепа, Панљ, Ќумсангир,

ноњияи Љ.Рўмї ва ноњияи Љомї мераванд, љойгир кардаанд. Ронандагони мусофирбари ин самтњо мусобиќакунон мусофиронро даъват мекунанд. Нозирони роњ сањар як пайдо шуда, ба гуфти ронандагон «доля» гирифта мераванд. «Доля», ки медињанд, чї хеле хоњанд, мошинњояшонро то омадани мусофирон нигоњ медоранд. Роњи троллейбус ва автобусњоро банд мекунанд. Садои гўшхарроши сигналњои ин наќлиётњои калони мусофиркаш ба љони мардум расидааст. Онњо ин сигналњоро аз куљо гирифта насб мекарда бошанд? Парвои онро надоранд, ки бо садои сигналњояшон мардуми бемори дил ва ё занњои њомиларо нороњат мекунанд. Аљоибаш дар он аст, ки нозирони роњ инро нодида мегузаранд. Кормандони БДА дуртар аз истгоњњо истода, дар фикри пур кардани кисаи худ њастанд. Инро њама медонад

ва ронандагон одат кардаанд. Сањаргоњон ва бегоњињо гузаштан аз ин роњњо як балои азимест.Садои баланди сигнали мошинњо ва доду войи мусофиру ронандагон ба љони мардум расидааст. Дар як тарафи кўча агар ронандагони мусофиркашї самти Ќўрѓонтеппа додгўйи кунанд, дар тарафи дигари кўча ронандагон ва пулчинакњои самти мањаллаи Гипрозем ва мањаллањои 82, 102, Зарафшон ва Зарнисор мусобиќа мекунанд. То аз назди онњо гузаштан гўшњоят кар мешаванду сарат чарх мезанад. Мо боварї ба Раиси шањр дорем. Агар он кас худ ин бенизомињоро зери назорат гиранд, олам гулистон мешавад ва маданияти шањрдорї ва сокинони он баландтар мегардад. Рўзибой Холов, сокини ш. Душанбе


њуќуќ

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Сарњад аз мост

Тољикистон

9

нигањбонаш низ мо бояд бошем

Имрўзњо бо кадом сабабњое масъалаи «сарњад» рўйи расонањои хабарї «сайр мекунад»…Хусусан, сухан мавриди «сарњади давлатњои муштаракулманофеъ» меравад. Чаро дар њолате, ки ба ин масъала соли 1992 имзо гузоштаанд, дар он даврањои барои кишвари мо хеле мушкил «сарњадбонони ин созмон» парво накарданд?! Ва чаро дар рўзњое боз ба ин масъала рў овардаанд, ки сарњади мо бо њамсояамон Афѓонистон тинљу ором аст?!... Њар ваќте сухан мавриди Сарњади давлатњои мустаќил (ИДМ) меравад, чашмашон танњо сарњади миёни Тољикистону Афѓонистонро мебинанду халос. Магар сарњад миёни Узбакситону Афѓонистон ва ё Туркманистону Афѓонистон оромтар аз сарњади мост?! Соли 2014 гўё хориљиёни њарбии мустаќар дар Афѓонистон ин мамлакатро тарк мекардаанду ањволи Тољикистон, ки як гўшаи сарњади ИДМ-ро ташкил медињад, нобоб мегардад. Мо фолбин нестем, вале имрўз, ки орому осоишта аст ин сарњад, фардо низ орому осоишта хоњад буд. Ва вазифаи кишвари мо њам њамин аст, ки худ сарњадашро хубу ќавї нагањбонї бикунад. Дар сура-

те, ки маќсад доранд ќуввањои сарњадии ИДМ-ро ба сарњади Тољикистону Афѓонистон љамъ биоваранд, бењтар мебуд, ки пеш аз ин сарњадњоро миёни давлатњои худи аъзои ИДМ тинљу осоиштатар гардонанд. Хусусан, дар ќисмати Осиёимиёнагии он. Мо гуфтанї нестем, ки миёни ин панљ кишвари Осиёи Марказї хархашаву нофањмист, вале гоњ-гоње мешунавем, ки дар сарњади миёни Ќирѓизистону Узбакистон, Узбакистону Тољикистон ё Ќазоќистону Узбакистон нохушие сар задааст: гов ё рамаеро дуздидаанд, ашхосе ба мина бархурдаанд, занозании сарњадчиён ё нафарони мулкї… ба вуќуъ омадааст…Ин њама магар далолати оромии асосї дар сањади давлатњои ИДМ-и

Осиёи Марказист?! Ё шояд ин њодисањо кирои муњокимаву мунозира надоранд?! Охир, њама чиз аз чизаке ва чизи хурдакаке сар мезанад… Пас, дар њолате, ки мехоњанд, куввањои сарњадии ИДМ-ро ба сарњади мо-Тољикистону Афѓонистон биоваранд, хуб мешуд аввал масъалаи сарњадњои мо аъзоёни ИДМ-и ОМ-ро хубтару оромтару бехавфтар мекарданд, сипас, на танњо сарњадбононро ба сарњади мо, ба сарњадњои аъзоёни дигар, аз љумла сарњади Узбакистону Афѓонистон, Туркманистону Афѓонистон ва дигар љойњо «каму зиёд» љобаљо мекарданд, то он замон: баробарї, эњтиром ва бародарї мешуд. Вагарна, чаро танњо дар сарњади мову дар дигар сарњадњо не?! Магар онњо зуру

тавоноанду сарњадашонро худ њифз карда метавонаду мо не?! Мо њам мисли дигар кишварњои ИДМ давлати мустаќил њастему имрўз Ќуввањои Мусаллањ ва сарњадии худро дорем!! Ва миллати мо нисбат ба дигар њамсояњо њазорњо сол пеш чї будани кишвардориву давлатдориро дидаасту алњол дар кишвар миллати мо камчин нест ва њатто шумораи тољикони мо на танњо дар Узбакситону њамсояњои дигар, дар Русия низ аз миллион гузаштааст, ки ин далолат аз нуфузи миллати хеле сарбаланд ва соњибхиради мост! Имрўз пас аз ба дасти худ гирифтани посбонии сарњадро сарњадбони тољик, мардуми тамоми гўшаву канори Тољикистон то Бадахшону аз он љо ба Чину Ќирѓизистон ва Афѓонистон рафтуомад карда метавонанд ва зарурати худро осон мекунанд. Сарњадбонони тољик бо њар касе бо муомилаи хуш будаву њушёрмуносибат рафтор намуда, касеро озор намедињанд. Дар сурати сарњадро ба даст гирифтани «сарњадбонони ИДМ» кї кафолат медињад, ки ин «хабаргирињои гарм» ва «сайрњои осоишта»-и мардуми мо ва мењмонони дигар «хунук» ва «безобита» намегардад?!...Замони шўравиро њамаи он касоне, ки љониби Бадахшон рафтуомад мекарданд, дарак доранд, ки ањвол чун буд: бо як њарфи «г»-и дар коѓазе «ѓ» шуда, соатњо туро

Девона

дар ќисми сарњадї рањ мегирифтанд ва базур бо ќутии сигор ва ё шишаи араќе халос мешудї!!... Яъне, ба зодгоњи худат бо роњат рафта наметавонистї. Ана, мардуми мо аз чї нигаронанд. Аз ин ки сарњадбони бегона, худро шоњу туро гадо мепиндоранд!... Ин масъалањои муњимро њам бояд ба эътибор гирифт, то мардуми мо ба ѓурбат гирифтор нагардад. Мо њам хоњиши онро дорем, ки сарњад мустањкам бошаду бехатар, вале мардуми мо дар диёри худ ѓарибу саргардон нагардад. Њамон маводи мухаддире, ки мегўянд «аз сарњад мегузарад», аз инсоф, адолати сарњадбон вобаста аст. Магар сарњадбони аз дигар кишвар омада адолат ва инсофаш аз сарњадбони мо болотар аст?!... Мо бо њама давлатњои ИДМ дар баробариву дўстї кору пайкор кардан мехоњем ва мехоњем, ки давлатамон солиёни беохир мустаќиллияти комил дошта бошад. Ва бовар дорем, ки дар њамсоягии мо, ки Афѓонистон ном дораду њаммилатони мо бешуморанду зиндагї мекунанд, њељ мушкиле пеш намеояд. Зеро он тарафи марз хешу табор ва њаммилатони мо сукунат доранд ва хушбахтона имрўз миёни мо пулњои мошингард бозанд, ки ин аз оромии комил ва дўстиву рафоќати њамсояњо далолат мекунад… Н.НЕЪМАТУЛЛО

Магар Акбар девона буд, ки наздиконаш ўро ба беморхонаи касалињои руњї бурданд? Акбар бо як дидан ба Дилором ошиќ шудаву аз васвосаи ишќ ќариб ки мисли Маљнун рў ба кўњу биёбон менињод. -Дилором –ороми дили ман ,бе ту бе ранг аст дунё,- мегуфт ў .Мањз њамин љунунї буд,ки ба падари Дилором рў ба рў шудан замон гуфт: агар духтаратонро ба ман надиҳанд, ўро медуздам. Соли гузашта Дилороми Раҳматулло, сокини ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон дар 20-солагияш аз сари ишқ ҳамсари Акбар Шарифов, сокини ноҳияи Данғара шуд. Тӯйи онҳо хуб гузашт ва Акбар дар Роғун кор ёфту ҳафате як бор ба назди оилааш бармегашт. Дилором њис мекард, ки мисли Вомиќу Узро будани ўву Акбар ба модарарӯсаш

писанд наомадааст. Сари чанд ваќт байни модару писар барои масъалаҳои майда –чуйда хархаша ба миён меомад . -Модарљон ман аз кор хаста шуда меоям, монед, ки андак нафаси осуда гирам ,дар зиндагї чи мушкилоте, ки набошад онњоро ба тадриљ њал мекунам,-илтиљомез мегуфт Акбар. Ба њамаи ин нигоњ накарда модар аз аспи љањолат фаромаданї набуд. Ў оташи бањсро метозонду љигарбандашро ба ѓазаб меовард. Оќибат ин ба фољиа анљом ёфт. Њангоми хархашаи навбатї Акбар инони иродаашро аз даст дод. Ў кордро гирифта мисли даррандаи вањшї ба сўйи њамсараш давид. Кордро пайи њам ба шиками њамсари њомиладораш задан гирифт. Ба шиками њамсараш шашкорд зада фарзанди 8-моњаи худро кушт. Бегоҳ буд, очаву бача ҷанг доштанд. Ман аловхона даромадам ва ба онҳо аҳамият надодам.

Яке шавҳарам омад ва кордро аз киссаи қафои шимаш гирифт ва ба шикамам зад, рӯдаҳоям баромад. Баъд ӯ панҷ корди дигар зад. Њамсояҳо омада, ёрии аввалин расонданд, баъд ба беморхона бурданд, - он лањзаро ба хотир оварда гуфт Дилором. Ба гуфтаи Дилором дар як соли зиндагӣ аз шавҳараш як гапи бад нашунида буд, аммо ў ин корро дар сари ќањру ѓазаб кард, тањамулро аз даст дод. Ёд дорам, вақте маро бо корд зад ва захмӣ кард, ба модараш гуфт, ки барои гапҳои ту ин корро кардам. Ба њамаи ин нигоњ накарда Дилором хафа шуд, аз сохтакорона худро ба девонагї андохтану дар Беморхонаи касалињои рўњї љой гирифтанаш. Ин баѓайр аз макр чизи дигаре нест. Бо ин роњ ќотил мехоњад худро аз љавобгарї халос кунад. -Дар вуҷудаш ягон касал набуд. Бачаи сози саломат буд, намоз мехонд. Дар мактаб ҳам то синфи ёздаҳ

хондааст ,-мегўянд њамдењањояш. Барои ўро аз љавобгарї халос кардан ин тадбирри хомро наздикони Акбар бофтаанд. Њатто бародари Акбар Мањмад ду пойро дар як мўза тиќонда мегўяд ки додараш беморї рўњї аст. Аз хурдї ин касал дар вуљудаш буду баъди дуохонї каме бењтар мешуд. Падари љабрдида њам девона будани Ак��арро рад кард. Ў гуфтааст,ки барои љавоби духтарашро гирфтан, ба беморхонаи ноҳияи Рӯдакӣ рафтааст. Хостааст бифањмад, ки домодаш бемор аст ё не? Вақте ўро пурсидани мешавад ки чаро чунин корро кардї, домодаш мегӯяд, ки тағоӣ биё дар берун гап занем, инљо љои гап нест. Ман љавоби духтарро додани нестам. Овозњое њам пањн шуданд, ки гўё нисбати ќотил Акбар Шарифов парвандаи љиної кушода нашудааст. Дар ин маврид Темур Воҳидов муовини сардори шуъбаи корҳои дохилии

ноҳияи Данѓара иброз дошт, ки аз ин қазия огоҳанд ва феълан парвандаро барои баррасӣ ба прокуратураи ноҳия ирсол карда тафтиш давом дорад. Ба гуфтаи кормандони маќомоти тафтишотї Айнї замон нисбати Акбар Шарифов тибқи моддаи 104 қисми 2 (одамкушӣ) ва моддаи 32 қисми 1 (сўйиқасд) Кодекси љиноятии ЉТ парванда боз шудааст. Дар ташхиси равоние, ки ба мо таъин карда шуд, муайян гаштааст, ки Акбар девона нест ва ҳаракатҳои худашро идора карда метавонад. Акбар барои љинояти содиркардааш љазои сазовор хоњад гирифт,вале саволе ба миён меояд, ки оё модар бељазо мемонда бошад? Магар ў барои хушунаташ нисбати келин ва расонидани Акбар то дараљаи ба корд задани Дилором љурм надорад? Иззатбек Идизода, «Тољикистон»

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек ИззатбекИдиев. Идиев.Мо Моинтизори интизоримавод маводва вапешнињодоти пешнињодотишумоем! шумоем! E-mail: E-mail:izzatbek@pressa.tj izzatbek@pressa.tj••Шўъбаи Шўъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


10 Тољикистон

овоза ва њаќиќат

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Занњо љинсашонро иваз мекунанд мардњо низ дар Тољикистон зан шудан мехоњанд

Овозаи писар шудани духтаре дар ноњияи Панљ тўли ду њафта мешавад ки байни мардуми кишвар њангомањои зиёдеро ба бор овардааст. Шоми 26уми моњи сентябр тариќи шабакаи телевезионї барномае дар ин мавзўъ пахш гардид, ки алангаи овозањоро то андозае хомўш кард. Аммо чаро Алифмоњ мехост, ки писар шавад? Магар ў ба ин эњтиёљ дошт? Аз нигоњи руњониён ин кор «васвасаи шайтонї» мебошад, ки њиссёт бар аќл ѓолиб омадааст. Яъне ў оќибатњои онро фикр накарда, ба думболи аќидаву андешањои дар сараш пайдошуда роњ пеш гирифт. Барои муайян кардани сабабњои пайдо шудани чунин хоњиш, хостем андешаи духтурони соњаро вобаста ба мавзўъ фањмем. Дар ин мавзўъ суњбате доштем бо мудири шуъбаи беморињои ирсии таввалудхонаи раќами №1 Олга Грегоровна Романова.

Мехостам писар бошам…

чанд љавондухт у кардаед? Бо ин савол бо орз ро дан шу сар Пи оре -Б муњтавояш чунин аст…. фикрашам набудам. –Не, рости гап, њатто дар

ом додем, ки

Фарзона, савдогари бозори Корвон

духтарон дида озодба хотири он, ки писарон аз а њам аз пеш , ам бош ар данд! ам, ки пис екунанд. Хулоса, писарон озо нам а – Албатта, ман бисёр мехоњ хон ри Ко . ниса Алимова хонандаи аст Му анд пис он хеле таранд, тарзи либоспўшиаш синфи 10, шањри Душанбе ва ба корњои падарам ман дар оила мисли писарамкунем. о зер р, та дух ё ам бош ар якљо ме ки ман пис – Барои ман муњим ин несттар бо ман наќшаи корњояшро мекашад. Бозориро низ Орзў Ширинбекова, беш ам дар Па донишљў кўмак мекунам. шуд. Ваќте њодисаи аљиб дар ман пайдописари њамяк аз пас дан шу ар пис и мекардам, ки як акиам буд. Муњаббат – Бале, ин орзуи даврони кўд кардем, ногањ тўб омаду ба сарам зад. Нав ба гиря сар ї мо туро дигар дар ваќти кун я ме ї гир мо бо бачањои кучаамон боз т гуфт: «Муњаббат ту духтари гиря мекунї, агар солам, ки Шафќат ном дошњамин сабаб шуд… сеюми Донишгоњи Муњаббат дониљўйи курси вянии Тољикистон бозї бо худ намегирем». Ва сла

бам!

Худамро мард намењисо

шонаи њуснро дар ман њамеша ба ин нуќта (ко ин њам ои Бар нд. ира таронаро ба бар биг дух осњои танги аврупоии њамчун бача ё мард ном «Ман намехоњам, ки маро сохта мегузорам, ороиши рўю нохун мекунам, либ д. Ман барои худам зиндагї мекунам на ора йи назар дорад) меоям ва мў мебароям. Барои ман назари атрофиён ањамияте над а куч ба д баъ Ва мекунам. Манучењр (Таѓйири ном) бошад? барои дигарон». Шояд ў њаќ Андешаи мутахассис

аи Андеш

Оё дар Тољикистон чунин амалиёт имконпазир аст? мегарданд, либосњои мардона мепўшанд ва худашонро марди њаќиќї мењисобанд. Барои муайян кардан, бояд гормонњо ва хромосомањои онњоро муайян кардан лозим аст. Ин масъали бисёр пур мољаро ва актуалї ба шумор меравад. - Алифмоњ яке сабабњои ба ин кор даст заданашро љињати иќтисодї маънидод кард. Оё метавонад ин асоси воќеї дошта бошад? Аз рўйи гуфтањои он духтарак, гўё сабаби ба ин кор даст заданаш дастгирї намудани падару модар аз љињати молиявї мебошад. Сад дар сад ин асос шуда метавонад ва алакай маълум аст, ки љињати равониашро ташхис кардан њатмї аст. Мутаасифона, дар љумњурии мо лабароторияи хромосомї вуљуд надорад. Аз ин лињоз муайян кардани шахсият хеле мушкил аст.. -Тўли фаъолияти кориатон боре њам ба шумо дар ин масъала мурољиат кардаанд? Бале, боре ба мо як писар мурољиат кард. Мо ўро аз њама ташхисњо гузаронидем. Њама ташхисњо мусбат љињати мардиаш низ хуб буд, вале мехост ки зан бошад. Дар ин љо миљози гуногуншањвонї вуљуд дошт! Баъд аз ин њуљљатњояшро барои исбот кардан, ки зан аст, љо ба љо кард ва ваќте ки ба воя расид якбора ѓайб зад. Баъдан ба мо маълум

с

ахасси

ду мут

Алифмоњ писар шудан мехост -Кадом сабабњое њастанд, ки дар шахс андешаи иваз кардани љинси худ пайдо мешавад? -Шумо яке аз масъалањои мушкилро ба миён гузоштед. Ин таѓйирёбии равонию хромосомиест, ки натанњо дар кишвари мо, балки дар њама халќу миллат дида мешавад. Ин аз рўйи хулќу рафтор вобаста нест, мисли бемории зуком метавонад, ки дар хамаљо дида шавад. Чунин нафарон аз љињати миљози гуногуншањвонї (гетеросексуал) ё равонї худро дар симои љинси муќобил дидан мехоњанд. Њангоми тањлилњои лабараторї дар хун хромасомаи мардона ва баъзан хромосомањои занона дида мешавад. Агар фоизи клеткањои хромосомањои мардона зиёд бошанд, ў аз љињати руњию равонї худаш њамон роњро интихоб мекунад. Новобаста аз шаклу афту намуд, ки ў ба љинси муќобил монанд аст ё не. Хоњиши ў дар љойи аввал меистад. Чи хеле ки шумо ќайд кардед, ў зан асту худашро мард элон кардааст, шояд аз љињати равонї ў худро писар њис мекунад. Ба хотире он, ки ў аз ташхиси хромосомї нагузаштааст, наметавонем гўем, ки ин духтар чи мушкилї дорад. Баъзан кўдаконе (духтарњое) ки тавалуд мешаванд, аз хурди алакай худро мард мењисобанд, мўйи сари худро мисли писарњо бурида

арон сухбати сарироњиро анљ

гашт, ки пас аз марги модараш ў аз љињати равонї хеле азоб кашидааст ба њамин хулоса омадааст ки худро зан нишон дињад. Њодисаи дигар. Чанд ваќт пеш ба мо ду духтари ќомматбаланд мурољиат карданд, ки ќисми лабу дањонашон пўшида буд,зеро онњо ришу мўйлаб доштанд. Дар як оила таваллуд шуда, дар ноњияи дурдасти љумњурї зиндагї мекарданд, бештар ба кори сањро машѓул будаанд. Инкишофи дасту пойњояшон калон буд. Ѓадудшиносон (эндокринолог), љарроњон, равоншиносон, ирсиятшиносон дар якчоягї ин масъаларо дида баромаданд. Духтари калониашон барои таѓйири љинс розї шуд, вале духтари хурди розї нашуду рафт. Аз ин ки мо лабароторияи махсус надорем, ин кор ѓайриимкон аст. Ваќте, ки мо дорои ин ташхисгоњ шавем, бо дилпурї гуфта метавонем ки дар худи љумњурї ин амалиёт бемушкилї гузаронида мешавад, зеро шуъбаи ѓадудшиносї (эндокринология) бештари беморонашонро ба назди мо мефиристанд. Њодисае рух дода буд, ки љарроњони мо як нафарро бо хоњиши худаш мард карданд ва ваќте ки ба сини 14 расид, давраи њайзбинї дар ў оѓоз шуд. Барии њамин бе тањлили хромосомї ин ѓайриимкон аст.

Писарро духтару духтарро писар метавон кард

Аз суњбати Олга Григоровна пай бурдем, ки дар љумњурии мо иваз кардани љинс ѓайроиимкон аст. Ў сабаби инро дар набудани тањлилгоњњои муайянкунандаи хромосомањо маънидод кард. Вале пас аз пайгирињо сари ин мавзўъ нуќтаи табобатиеро пайдо кардем, ки ба иваз кардани љинс имконоти хеле хуб дорад. Шарњи бештари онро аз суњбати директори маркази табобатї ва ташхисии «Олами тиб» муњтарам Азизов Бахтиёр Азимович пайдо хоњед кард. -Тибќи маълумотњои дар даст дошта, гузараронидани љарроњии иваз кардани як љинс ба љинси дигар дар мамлакти мо ѓайриимкон аст, вале то љое мо огањї дорем, дар маркази табобатии шумо ин љаррроњї ба роњ монда шудааст. Ин њаќиќат аст ё овозаи халќ? – Дар клиникаи мо чунин амалиёт нагузарондаанд, вале одї карда гўем, бо ташхиси хунсої (гермофрадит) машѓўлем. Ин њодиса чунин аст, ки дар як нафар њам олоти љинси мардона дида мешаваду њам љинси занона. Дар ин ваќт тамоми маълумотњо љамъоварї карда мешавад ва ваќте ки тањлилњои лабараторї фоизи гормонњоро муайян кард баъд амалиёт гузаронида мешавад. Мо ин имконро, ки духтарро писар кунем ё писарро духтар, надорем. Боз бемории модарзодие вуљуд дорад, ки гипоспадия ва криптархизм мегўянд. Намуди гипоспадияи

вазнин олоти мардона тамоман каљ аст. Ваќте ки пешоб мекунад, аз болои тухмдонњо пешоб мерезад. Умуман моядон(мошонка) надорад. Њангоми муоинаи тиббї мисли духтар аст, вале баъд аз ташхисњои дигар маълум мешавад, ки мард аст. Дар њамин ваќт љарроњии пластикї гузаронида мешавад. Якум љарроњие, ки дар мо гузаронида шуд, як беморро овараданд ки 23 сол дошт ва бо куртаю пољомаи занона. Номаш Олия ва мўйњояш бофтагї. Њангоми ба балоѓат расидан падару модар мебинанд, ки ришу мўйлаб бароварда истодааст ба мо мурољиат карданд. Ваќте ки мо муоина гузаронидем, бисёр љињатњои мардонагї дошт дар баробари ин мањбал низ дошт. Мо амалиёти љарроњии худро дар ду давра гузаронидему номашро Олим гузоштем. -Даврањои амалиётро метавонед гўед ки чи корњоро дар бар мегирад? -Ваќте ки мо ўро аз назар гузаронидем, олоти мардонагии ў каљ буд ва њамон моядонаш мисли мањбал буд. Дар давраи аввал мо олоти мардонагиашро барќарор кардем. Дар давраи дуюм найчањои шошароњаашро љо ба љо намудем. Акнун дар давраи сеюм бояд тухмдонњояшро барќарор кунем, то ки аз ў насл ба вуљуд биёяд. Мањина Давлатова, «Тољикистон»


№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

сањифаи таърих

Тољикистон 11

Коммунист+Бохтар шуд

(Аввалаш дар шумораи гузашта) Бобою бобокалон ва бибию бибикалонамон аксаран, дар таърихи њазорсолаи мусулмониямон, ин ойини дини мубини исломро ба љой оварда буданд. Агар њамаи онњо, баъди баргаштан аз њаљ, талаб мекарданд, ки номи дењаву музофоту пайрања ва ноњияашонро «Њољиобод» ё «Исломобод» гузоранд, имрўз тамоми шањру дењ, ноњияву вилоят њамин номњоро медошту мумкин Ватанамон њам Тољикистон неву «Њољиистон» мешуд. Ба њољињои навамон, ки барои њамаи мо файзу савоби тоза овардаанд, ташаккур мегўем, вале онњо ба нафароне, ки њоло ба зиёрати Каъбаи муќаддас нарасидаанд, бояд миннат накунанд ва бар хилофи хоњиши дигарон, ки аксариятанд, талаби ивази номи дењаву ноњияро накунанд. Баъди ин гуфтањо нафарони бариши «бањурмат» баромада «раисамон дуруст мегўяд»-гуфта, њамъомадагонро аз майдон бурданд. Баъди ин муътаќид гаштам, ки охири охирон нафароне ёфт мешаванду аниќтараш меоянду ин равандро роњбарї карда ноњияро ноором мекунанд ва аз ин лињоз мо бояд пешдастї карда, номи ноњияро иваз кунем. Интихоботи њамаи зинањои вакилони халќї соли 1989, аввалин бор дар таърихи Иттињоди Шўравї ба шакли бисёрмандатї гузашт. Аз вакилони нав ба шўрои ноњиявї онњое интихоб гардиданд, ки сокинони дењањои атрофи шањри Қўрѓонтеппа, яъне маркази вилоят љойгир шуда буданду дар маќомоти шањриву вилоятї кор мекарданд. Аксарият нафарони равшанфикру бедор, дорои њисси баланди миллї буданд ва ба забони ноби тољикие, ки мутаассифона худамон солњо аз «минбарњои расмї» бароварда будему мардум њама ташнаи аз минбарњо шунидани он буданд, хуб њарф мезаданд, барои њамин њам мардум дар интихобот ба онњо бартарї дода буданд. Дар як иљлосияи ноњиявї, ки љамъбасти соли гузашта муњокима мешуд, баъди ба сухан баромадан, як бастаи калони матни маърўзаро бардошта, ба толор мурољиат кардам, ки «Рафиќон! Ноњияи мо калону серсоња аст ва аз ин рў, кормандону мутахассисони њар соња бароям 52 сањифа маърўза тайёр кардаанд. Аз таљрибаи худ медонам, ки агар шоњи шоњон аз рўйи коѓаз хонад, касе беш аз 5 даќиќа гўшаш намекунад. Барои њамин њам, агар Шумо - вакилони муњтарам, зид набошед, ман «Талмутро» (он ваќт калима ва иборањои ѓайритољикиро истифода мебурдем, ки ин гу-

ноњи мо набуд, вале мусибати мо буд) нахонда, њамин хел озод суњбат кунем. Њама розї шуданд. Баъд ошкор гардид, ки бархе андешаи онро доштаанд, ки банда, њамчун дигар коркунони «номенклатура», бе коѓаз як њарфро ба њарфи дигар пайваст карда натавониста, суханрониашон танњо аз рўйи «коѓаз» аст, розї шуда будаанд, то бинанду «њаловат» баранд. Инро пас аз иљлосия ба ман худи онњо гуфтанд. Суњбат - маърўза оид ба њисоботи љамъбасти сол ќариб се соат идома ёфт ва баъдан, нафарони дигаре, ки пас аз ман баромад доштанд, онро бо як хушнудї дастгирї намуданд. Ањли толор низ аз ин суњбат ќаноатманд буданд. Байни вакилони ноњиявї, ки аксар чуноне гуфтем, одамони соњибмаърифат буданд, аз љумла, ањли ќалам эњсоси њаёљону хушњолии худро аз суханронии равону тозаи тољикї, бидуни коѓаз, бо санаду мисолњои даќиќ паноњ надошта, хуш пазируфтанд. Боварї њосил кардам, ки мани функсионери партиявиро ањли зиё пазируфта, ба сафи хеш шомил намудаанд. Аз ин рў, дарк кардам, ки бояд дар иваз намудани номи ноњия аз ин нерўи бузург истифода барам, зеро яќин медонистам, ки мањз онњо метавонанд аз иќдомоти банда дастгирї кунанд. Масъалаи аввал интихоби номи сазовор буд. Њанўз аз айёми љавонї ман родиёи Афѓонистонро гўш мекардам, ки аксаран хабарњояшро «Ољонсии иттилоотии Бохтар»- гуфта пахш менамуд. Он ваќтњо чї маънї доштани калимаи «Бохтар»- ро намедонистам, вале дар гўшам хуш менишаст ва зењнам онро њамчун як чизи бисёр наздик, ќарин ва ошно ќабул мекард. Баъдан маънои онро аз донишмандони соња пурсидам ва ин ибораи дилкаш доимо рўйи лавњи хотираву андешањоям «тоб» мехўрд. Гузашта аз ин, меандешидам, ки аз рўйи омори вилоят, номи ноњияи Коммунистї аз рўйи алифбо ќариб дар поён ќарор дошт ва агар он Бохтар шавад, дар ибтидо љой хоњад гирифт. Барои аниќ кардани маънии аслии ин ном ба Душанбе рањсипор гардидам. Бо њамин ният ба назди шахсияти бароям чун таърихшиносу муборизи оташсухан, фидоии манфиатњои миллї - академик Рањим Масов, ки оиди бузургии таърихи тољик садо мебаровард ва мумкин аз сўзиши дилу ноадолатињои замон баъзан даѓалу дурушт. Мумкин њамчун роњбари институти таърих аз рўйи кашфиёти олимони соња њарф мегуфт, аммо дар он замон, барои ин корро кардан љасорату њисси баланди миллї бояд дошт.

Ин аст, ки мо дар мањал оиди бањсњои таърихамон асосан он касро мешунидем, аз он низ огањи доштем, ки аз ду љониб маломат мешунид. Ман табиатан ба олимону орифон эњтироми бузург дорам, зеро онњо барои инсоният, яъне њар яки мо, бар ивази подоши ночизи зањмат, ки рўзгори эшонро базўр таъмин мекунад, ќаноат намуда «майна об мекунанд» ва бо ин кори худ пешрафти инсониятро мунаввар месозанд. Барои њамин њам Њазрати Муњаммад (с) ба онњо бањои баланд додаву гуфтаанд, ки «Дар љомиаи инсонї унвони аз њама баландтарин унвони илмї аст». Хушбахтона, баъди интизории тўлонї муаллим омаданд ва ба ман нигариста, гуфтанд «Чї хизмат?». Гуфтам, ки «Раиси Комиљроияи ноњияи Коммунистї њастам». «Хизмат, кори илмї доред, ё масъалаи дигаре?»- баргашта суол карданд устод. «Ман куљову кори илмї куљо, муаллим. Кори шахсї дорам»- гуфтам дар љавоб. Дар ин љо мавриди зикр аст, ки иваз кардани номи ноњия, бахусус номе чун «Коммунистї» кори шахсї набуд ва ин сухани ман густохие беш не. Вале аз баландї ё пастии фаросати кунуниям мегўям, ки агар то ба дараљаи кори шахсї, манфиатњои миллиамонро њифз накунем, инњо (дар ин гўшаи геополитикии дунё) намегузоранд, ки мо давлатдорї кунем. Устод Масов бандаро ба њузур пазируфта, сўям бо маънии «гўшам ба Шумо» нигаристанд. - Ман раиси Комиљроияи ноњияи Коммунистї њастам ва бо маќсади иваз кардани номи ноњия наздатон барои маслињат омадам - гуфтам ман. Дар љавоб гуфтанд: «Коммунистон дар «к…он» чўб задаанд магар»? Баъди ин, танњо ба хотири эњтироми беандозаам ба он кас: «Шумо чизе гўед, њаќ доред ва ман вазифадорам, ки онро ќабул намояму њолати бамиёномадаро фањмонам, ё аниќтараш, ба обу араќ ѓўтида, вале аз тањти дил, бе «фалљш» гуфтанам, мулоим шуда пурсиданд: - Хайр, чї ном монданиї? Гуфтам: -Бохтар. -Бохтар ќисми калон ва бузургтарини ќаламрави мо – тољикон аст ва агар нотарсида, ин ниятатро то охир расонда тавонї, њељ бадие надорад - гуфт дар фарљоми мулоќот Р. Масов. Бо арзи ифтихору хушњолї, ки бо чунин нобиѓаи миллат шахсан вохўрда суњбат доштам, ба эшон арзи сипос намуда, ба ноњия баргаштам. Рўзи дигар, чанд вакилони ноњия- шахсиятњои рўшанфикрро, ки њанўз чанде пештар дар рафти иљлосияи навбатї,

Абдумаљид Достиев, сафири Тољикистон дар Русия ба ќавле «дилашонро ба даст оварда будам», ба Комиљроия даъват кардам. Он ваќтњо мо барои ин, ё он гапро гузаронидан аз зиёфат њазар мекардем ва имконият њам надоштем, зеро њар як тини љамъият зери назар буд, њар љамъомаде, ки мо мегузарондем, беѓаразона, бањри пешрафт, ба хотири манфиати кори умум, бо истифодаи аќли солим ва созандаи ањли орифон бетамаъ мегузашт. Аз њамаи ањли зиёи ноњия узр мепурсам, шояд љурми ваќти зиёд гузаштан бошад, ки ба љуз аз номњои Саломуддин Мирзорањматов, Пирумќул Сатторї, Зариф Ибод, Азиз Хошоков, Муњаммадалии Аљамї, Ќиёмиддин Сатторов, Саидањмади Зардон номњои дигар дар хотирам намондааст. Ин нафаронро дар утоќи кориям буданд ва банда баъди муќаддимаи зиёде моњияти масъаларо барошон фањмондам. Аввалин шуда Азиз Хошоков гуфтанд, ки нек иќдомест ва мо оиди њалли ин масъала ёварони Шумо, њар чизе пеш ояд, тайёрем бо Шумо якљоя онро бубинему љавоб дињем. Баъд Саломуддин Мирзорањматов – мухбири махсуси «Коммунист Таджикистана» дар вилояти Қўрѓонтеппа гуфтанд, ки ин таклифро, њамчун тољик, ба пуррагї дастгирї мекунанд, аммо њамчун мухбири ин рўзнома наметавонанд дар нашрия, дар мавзўи таѓйири номи «Коммунистї» маводе ба чоп расонам. Ў шогирди арзандаи Отахон Латифї ба шумор

мерафту дар байни ањли ќалами вилоят маќоми хос дошт ва чун шахси миллатдўсту ватанпарвару рўшанфикр пешнињод кард, ки ин суханро аз номи мардуми ноњия дар рўзномањои ноњиявї, вилоятї ва радио бояд чоп карду пањн намуд. Инро на чун пешнињоди раис, балки њамчун талаби мардум аз роњбарияти ноњия маънидод бояд кард, - гуфт С.Мирзорањматов. Баъди услубан њал гардидани масъала миёни њамфикрон, суол ба миён омад, ки кадом номро сазовори ноњия медонам? Дар љавоб гуфтам: «Њар номеро, ки шумо, соњибони ноњия, пешнињод кунед, ќабул дорам». Гуфтанд: «Мо мардуми бопирем, Шум�� раиси моед, њукм аз Шумост!». Баъди ин њам, њарчанд хоњиш кардам, ки ягон чиз пешнињод кунанд, накарданд. Худо шоњид, агар онњо номе бењтар аз Бохтар, ки дар умќи дилам нигоњ медоштам, пешнињод мекарданд, ќабул мекардам, зеро ба њар якашон чун фарзандони содиќи миллату мењан бовар доштам. Шукр, ки имрўз њама метавонанд дар бораи бузургиву эњтироми миллї озодона њарф зананду соњибэњтиром бошанд, аммо дар он замон, агар дар ин мавзўъ њарф мегуфтї, њамчун миллатгаро саркўбат мекарданд. Нафарони ёдшуда ва чанди дигар дар бораи бузургдошти миллат беибо ва љасурона њарф мезаданд. (Давом дорад) Абдумаљид ДОСТИЕВ, сафири Тољикистон дар Русия


рўзи омўзгор

12 Тољикистон

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Ў аз дарёи Лоиќ об хўрда буд…

Ќиммати мард на бар симу зар аст, Ќиммати мард ба илму ҳунар аст. (Абдулќодири Бедил)

Дар бари доманаи кўњи Чилмењроб дар канори чапи дарёи Зарафшон дењаи афсонавии Мазори Шариф љойгир аст. Солиёни пеш дар назди ин дења ќалъаи мирнишинї вуљуд дошт ва дар он љо мактабу мадраса вуљуд доштанд. Ќуллаҳои сар ба фалак кашидаи Љилмеҳроб, кўҳи Осиё, Бурси Дароз, Ќадамљо, Чуќурак, Гур-дара ва мавзеъҳои Оби Сарой, Оби гарм боѓҳои Шералї – бобои Мирзоалї љойҳои истироҳатбоби атрофии деҳа ба шумор мераванд. Мирзоалиев Абдурашид Абдунабиевич зодаи ана ҳамин гўшаи зебову хушманзараи диёри Зарафшон аст. Шояд таъсири мардони закитабъу фарҳангдўсти ин деҳа ба монанди устоди нотакрор Лоиќ Шералї бошад, ки дар дили Абдурашиди кўчак меҳри илму маърифатро бедор сохтааст. Дар ин деҳа мардони накўиќбол ва соҳибмаърифат ҳаёт ба сар мебурдаанд, ки бо заковатмандиашон ба Абдурашид Абдунабиевич дарси ибрат шудаанд. Аз тарафи дигар ба Абдурашиди љавон рўҳи бузургворон Рўдакї, мулло Одина, халифа Њасан, илҳом бахшида бошад, илҳоми ҳаќиќиро ба ў аз суҳбатҳои устод Лоиќ, ки бо падараш хело дўст буданд ба хонаи онҳо тез – тез рафту омад доштанд, бахшидааст, ки ў баљо ширкат варзида ба онњо гўш медоду сабаќ меомўхт. Ў мехост соҳиби илму хату савод шавад ва пайваста дар овул ва гармои тобистон дар Оби Сайрой, ҳангоми гандумдаравию гандумкўбињо китоб мехонду суруди «њўп, ҳўп, ҳўп» «Майдаё - майдае» ро мешунид, ба ваљ омада худи Абдурашид шеъри: Бачагиам бе касу танҳо гузашт,

Бо дарав бо хўшачиниҳо гузашт. Доманаш аз хўша пур аз домани саҳро гузашт– ро мехонд. Бо ҳамсабаќони худ дарс тайёр мекарду шеър аз бар менамуд, бо умеду орзуњои оянда. - Меҳри касби омўзгорї – мегўяд Абдурашид Мирзоалиев; «дар дили ман њинни дар мактаби миёна хонданам пайдо шуда, буд». Дар мактаби № 6 ба номи Абдусалом Дењотї таҳсил мекардам, омўзгоронам Усмонов Н., Ќорї Шариф, Бобоев Асрор, Бобоев Бобољон, Солиев Баён, Абулхайров Сайфиддин, Шарипов Муродалї, Шодиев Абдурашид, Ашўров Њамза, Њуљабеков Фозилхуља, Ѓаниев Султон, Юнусов Акбар, Саидмуродов Аббос, Алиев Толибљон ба мо дарс мегуфтанд. Дар хотирам ҳаст, ки боре аз мо бачаҳои деҳот хоҳиш намудаанд, ки дар бораи касби интихобкардаамон иншо нависем. Њама бо навбат иншоро навишта ба муаллим пешниҳод намудем. Он ваќт ман навишта будам, ки мактаби олиро хатм намуда, дар дењамон муаллим мешавам. Муаллим иншои маро хонда, бо самимият нигариста гуфт: - Ња муаллими донишкада. - Ња устод, бале, Ва бо овози баланд ва ќатъї «муаллими мактаби олї шудан мехоҳам» гуфтам ва чунин суханони Михаил Калининро: «Бояд бигўям, ки кори муаллими яке аз заҳматталабтарин корҳост», ки дар болои тахтаи синф навишта шуда буд бо овози баланд ќироат намудам. Ба ман ҳатто чунин менамояд, ки муаллими истеъдоди модарзодист такрор кардам. Муаллим аз суханони ман шод шуда, ба анкетаи интихоби касбам «муаллим» навиштаанд. Ва ман аз он рўзњо хурсанд будам, ки албатта муаллим мешавам. Худ ба худ мегуфтам, барои он ки ман муаллим шавам фанҳои: риёзиёт, љуѓрофия, таърих, забони русиро чуќур омўзам савияи донишамро баланд бардорам. Майна об кардан лозим аст. Истеъдоди риёзидони ин пеш аз ҳама меҳнати машаќатнокро талаб менамояд. Барои аз ёд кардани ќоидаву формулаҳо ва теоремаҳо омўзиш пайваста лозим аст. Ин буд, ки ў баъди хатми мактаби миёна ба Филиали Душанбегии институти савдои советии кооперативии ш. Новосбирск ба факултаи иќтисодиёт дохил мешаваду соли 1995 хатм менамояд. Лаёќат, ташкилотчигї одобу дониши ўро устодонаш ба инобат гирифта, ўро ба ҳайси ассистент дар кафедраи менељмент ва информатика нигоҳ медоранд. Абдурашид Мирзоалиев фаъолияти меҳнатиашро дар кафедраи

номбаршуда оѓоз менамояд. Абдурашид, ки хело љавон буд меҳру муҳаббати илм омўхтан ўро ором намегузошт. Ў хело кунљкову љўянда буд. Гоҳ – гоҳ профессорон Аскаров Раҳмоналї, (љояшон љаннат бошад) ўро ҳа бачаи ноороми кунљков гўён ном мегирифт. Ниҳоят Абдурашид тасмим гирифт, ки ба аспирантураи назди донишгоҳ ҳуљљат супорад. Моҳи октябри соли 1996 аспиранти кафедраи менељмент ва информатикаи донишгоҳ гардид. Солҳои 1995 – 2000 муаллими кафедра солҳои 2000 – 2004 муаллими калон буд. Љустуљўю заҳматҳои илмї – тадќиќотї ва бедорхобиҳо натиљаи дилхоҳ доданд. Таҳти роҳбарии д.и.и. профессор Нурмаҳмадов Мирмаҳмад (руњашон шод бод) соли 2005 – рисолаи номзадиро оиди мавзўи «Мониторинги системаи идоракунии муносибатњои иљтимої-мењнатї дар шароити бозор» дифоъ намуда, соҳиби дараљаи илмии номзади илми иќтисодї гардид. Аз соли 2000 то 2006 номзади илм дар кафедраи иќтисодиёт ва соҳибкорї дар зери роҳбарии мудири кафедра арбоби илму техникаи Тољикистон профессор Њабибов Сафиуллоҳ кор карда, роҳбари олимони љавон буд. Солњои 2004-2006 муовини декан оид ба тарбияи факултети иќтисодиёт ва менељмент, зери роњбарии профессори мањбуб Раљабов Раљаб Кўчакович фаъолият намудааст. Аз соли 2006 то соли 2013 сарвари кафедраи менељмент шуда кор кард. Абдурашид Мирзоалиев яке аз устоди ҳаќиќии фанни менељмент мебошад, ки зиёда аз 20 сол умри бобаракаташро дар кори таълиму тарбияи наслу наврас ба харљ дода ба садҳо нафар љавонон сабаќи илму адаб ва таљрибаи зиндагї андўхтааст. Абдурашид Мирзоалиев хислатҳои неки худро аз падараш амаки Абдунабї гирифтааст. Дар деҳи Мазори Шариф, љамоати Лоиќ Шералї ў устои дуредгар, маслиҳатгари тўю маросимҳои мардум, махсусан оиди ќонуни «танзим ва урфу одатҳо, маросиму љашнвораҳо аст. Ин шахси наљиб, хоксор, њунарманд, фурўтан, хушмуомила, гули сари сабади ҳамдеҳагон ба шумор меравад. Тамоми кору амали ў шоистаи тањсин аст. Тамоми њамдењагон аз Устои мењрубон фахр доранд. Аз љониби дигар шахси чашми кордон ва меҳнатдўсту маърифтпарвар мебошад. Меҳмонхонаи ў дар ошёнаи дуюм дарозиаш 20 метр доимо серодам. Ба шахсони камбизоат дасти ёрї дароз мекунад. Усто Абдунабї доимо фарзандонашро ба Ватандўстї, росткорию ростќавлї, мењ-

натдустиву њалолкорї даъват мекунад. Нони њалол инсонро поквиљон тарбия мекунад, чунки бобои Мирзоалї наљибтарин марди дења ва њалолкортарин инсон буданд. Дар дења оилаи Мирзоалиевҳоро оилаи муаллимон меноманд. Абдурашид, Абдумалик, Абдураҳим ҳар се бародарон муаллим мебошанд. Хизматҳои Абдурашид Мирзоалиев дар таълиму тарбияи омўзгорони фанни менељмент дар кишвар ва берун аз он хело калон аст. Ба ќалами ў зиёда аз 45 корҳои илмї – методї навишта шуда аст, ки 5 – тои онҳо васоити таълимї мебошад. Махсус муаллифи китобҳои дарсии «Менељмент», «Менељменти стратегї», «Рафтори ташкилї», «Менељмент: маљмўи масъалањо, тестњо, бозињои корї, њолатњои мушаххас», «Психологияи идоракунї» барои мактабҳои олї мебошад. Аз рўйи дигар дастурҳои таълимии ў донишљуён дарс хонда санљишу имтиҳон месупоранд. Ў дарсҳои лексионї ва амалии худро ба воситаи доскаи электронї ба дараљаи баланди илмї – методї мегузаронад. Њамин тавр устод таљрибаи бойи омўзгории худро ба шогирдон медиҳад. Абдурашид Мирзоалиев, ки худ илми «идоракунї» - ро меомўзонад, ќобилияти хуби ташкилотчигї дорад. Ќобилияти ташкилотчигї дониши хуби илмию амалии М. Абдурашидро раиси Раёсати Иттифоќи Тољикматлубот Валиев С.Њ ва ректори ДДТТ профессор Шарипов М.М ба инобат гирифта, ўро сарвари факултети иќтисодиёт ва менељмент таъин намуданд. Њоло дар факулта 5 – кафедра, ки зиёда аз 70 – муаллим ва 700 – нафар донишљў дорад Мирзоалиев Абдурашид идора менамояд. Бо роҳбарии Мирзоалиев Абдурашид барои самаранок гузаронидани љараёни таълим ва тайёр намудани кадрҳои баландихтисос дар факулта синфхонањои компютерї, заминаи зарурию моддии техникї фароњам омода аст. Сифати лексияњо машѓулиятњои семинарию лабораторї, предмети муњокимаи маљлиси кафедрањо шурои илмии факулта мегардад. Барои тайёр кардани васоити таълимї, коркардњои методї ба забони тољикї дар факулта корњои зиёде ба сомон расонида шудааст. Факулта аз 4 бахш иборат аст. Инњо шуъбаи менељменти саёњї, иќтисодиёт ва соњибкорї, бањисобгирии бухгалтерї, информатика дар иќтисодиёт. Дар факулта намояндагони 6 миллат бо забони тољикї ва русї тањсил

менамоянд. Њамин тариќ факултаи мазкур бо сарварии ин марди хирадманду шикастанафс ва поквиљдон дар сафи пеш аст. Ва боз дар сифати ин мард гуфтаи Камол Насрулло: То даме њаст одами хубе. Ў бувад шањсутуни некињо То ки боло шавад тифлу нињол Бо саховат дилеву дасти њаст….

Моро бахт даст дода ки бо шахсе мусоњиб шавем, ки ў њаќиќатан номи Инсон-ро сазовор аст. Ў шахсест рострав, покдил, фурутан, соњибдил, хушфеълу мењрубон ва дорои боз чанд хислатњои хуби инсонї. Худситоиро намеписандад. Кам њарф мезанад ва инсони самимист. Њар ќадам ва дамашро зери назорат мегираду њар суханашро санљида мегўяд, то ки ин хаси таги по нашиканад ва даме аз худ бегона шуда ба дили дигарон сиёњи наандозад. Ва дар лањзае, ки бо ў суњбат доштем чанд суоли муќарарї додем. - Аз касби пешакардаатон пушаймон нестед? Чаро баръакс сарфарозам, аз он ки муродам њосил шуд ва дар зиндагї мавќеи хешро ёфтам. - Шиори дўстоштаи Шумо кадом аст? Фаромўш макун њаќќи устоди илм, Ки дар њимати ўст бунёди илм Агар дар дилат мењри устод нест Ба дасти умедаш љуз бод нест - Аз бузургон кињоро меписандед? Ал-Берунї, Хаём, Арасту, Њаким Фирдавсї, Сино, Рудакї, Њофиз, Мавлавї шайх Саъдї, Анушервони Одил, Ањмади Дониш. - Аз шоирону нависандагони муосир чї? Айнї, Турсунзода, Лоиќ, Камол Насруллоҳ С. Улуѓзода - Шуѓли дўсдоштаатон? Пеш аз њама касби падар дуредгарї, сайру саёњат дар кўњњои Тољикистон. Имрўзњо ба Мирзоалиев Абдурашид бурдборї, саломатї, хушњолию инсондўстии орзу намуда аз номи шоир мегўем: Сифатњоят сифатњои худоист, Туро он равшанї в-он рўшноист. Бойалї Њусейнов, Рустам Исоев, Алиќул Утаганов, Вањоб Набиев, Иброњим Муллољонов, Раљаб Раљабов, Мирзо Ќурбонмуродов, Абир Менгниев


мавлуднома

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Агар шумо аз кӯча њамён меёфтед...

Агар шумо аз кӯча њамёне пайдо кунед, ки пул ва аксу раќами телефони соњибашро дошта бошад, чӣ кор мекунед? Њамёнро аз худ мекунед ё ба соњибаш бармегардонед?

Ин суоле буд, ки маљаллаи бритониёии “Reader’s Digest” аз тариќи як санљиш ба он посух љустааст. Ин маљалла дар 16 шањри љањон 12 њамёнро дар боѓњои истироњатӣ, роњњои одамгузар ва наздикињои фурӯшгоњњо “афтонда”, аз дур назорат кардааст, ки роњгузарон бо њамён чӣ хоњанд кард? Дар дохили њамён 50 доллар ва аксу раќами телефони соњиби он гузошта шуда буд. Санљиш маълум кард, ки аз њама одамони росткору њалолхӯр дар Њелсинкӣ, пойтахти Финландия зиндагӣ мекардаанд. Финњо аз 12 њамёни дар кӯча афтода 11-тояшро ба соњибонашон баргардониданд. Дар ин сабќати росткорӣ поёнтарин маќом насиби Лисабон - пойтахти Португалия шудааст. Дар ин шањр аз 12 њамён танњо якеашро ба дасти соњибаш супурдаанд. Ва он њам афроде ки њамёнро аз кӯча ёфтанд, як зану шӯи њолландӣ будаанд, ки дар Португалия сафар доштанд. Маскав дар раддабандии росткортарин мардуми дунё љойи шашумро гирифт. Дар ин шањр аз 12 њамён њафтоаш соњибонашро пайдо кардааст. Яке аз шањрвандони росткор корманди вазорати њолатњои изтирории Русия Эдуард Антипин буд. Ӯ гуфт, ки волидон ӯро аз хурдӣ дар руњияи росткориву њалолкорӣ тарбия кардаанд ва ӯ наметавонист бо њамёне, ки аз кӯча пайдо кард, таври дигар рафтор кунад.

Тољикистон 13

Таквими 3 октябр

Зебо Аминзода (1948) 65- солагии зодрўзи раќќоса, Артисти халќии СССР, дорандаи Љоизаи давлатии ба номи Рўдакї. Шакарљон Анварова (1943) 70- солагии зодрўзи доктори илми тиб, профессор, Арбоби илм ва техникаи Тољикистон. Мавлуда Обидова (1948), 65- солагии зодрўзи њунарманди театр, Њунарпешаи халќии Тољикистон. Октябр Тиллоев (1938), 75- солагии зодрўзи кинооператор. Рўзи байналмилалии иттифоќњои касаба.

4 октябр Дар Варшава, пойтахти Полша аз 12 њамён танњо панљтоаш ба соњибонаш баргашт, 7 њамёни дигар ба љайби онњое рафт, ки шояд он рӯзро барои худ рӯзи бобарор шумурданд. Ин санљиш њамчунин маълум кард, ки барои росткор будан синну сол ва љинс фарќ надоштаст. 7 њамёнро дар кӯчањои Полша занњо аз худ карданд. Љавонњо дар Ню-Йорк баробари дидани акси оилавӣ дар дохили њамён аз пайи пайдо кардани соњибаш шуданд. Аммо љавонњо дар Прага ин корро накарданд. Як пиразани 73-сола дар Бразилия, ки дар онљо аз 12 танњо 4 њамёнро баргардондаанд, баробари ёфтани њамён ба соњибаш занг зад, вале як зани 60-сола дар Варшава ваќте њамёнро кушод ва дид, ки дар дохилаш пул дорад, дар як они воњид бо он њамён дар дохили биное ѓайб зад. Дар маљмӯъ, 47 дарсади њамёнњо ба дасти соњибонашон баргаштанд ва 57 њамён ба љайби онњое рафт, ки тасодуфан њамён ёфтанд.Кетрин Њоуней - сардабири маљаллаи “Reader’s Digest” мегӯяд, ња-

маи зањматњо барои њамин 47 дарсад буд ва нишон дод, ки ин санљиш корї дуруст аст. “Дар њоле, ки иќтисоди љањон ќарор дорад, пай бурдан душвор нест, ки он ба арзишњои маънавии мардум чӣ гуна таъсир гузоштааст ва хеле хушнуд шудем, ки теъдоди зиёди мардум њамёнњоро баргардониданд,” – мегӯяд Кетрин Њойней. Даниел Ариелӣ, ки дар риштаи равоншиносӣ ва иќтисодї рафтори донишгоњи Дюки аёлати Королинаи Шимолии Амрико тањсил мекунад, мегӯяд, онњое, ки њамёнњоро баргардониданд, ин корро ба он хотир кардаанд, ки дар мадди назари рањгузарони дигар ќарор доштанд: “Агар касе онњоро намедид, шояд њамёнро аз худ мекарданд.” Ба аќидаи ӯ, “осонтарин роњ дар чунин пажуњишњо хулосаест, ки як гурўњ одамњо хеле хубанд ва як гурўњ одамњо - хеле бад. Аммо воќеиятро ёфтан душвор аст. Баъзан одмони бисёр хуб ба таври вањшатнок рафтор мекунанд. Рафтори хубу бади инсон ба њолату шароит вобаста аст.”

Ќудрат Ќурбонов (1918-1999), 95- солагии зодрўзи пахтакор, Ќањрамони Мењнати Сотсиалистї. Ситора Алиева (1963), 50- солагии зодрўзи актрисаи кино. Рўзи љањонии њайвонот.

5 октябр Саидќул Билолов (1953) 60- солагии зодрўзи сароянда, оњангсоз, Њунарпешаи халќии Тољикистон, Ходими шоистаи њунари љумњурї, дорандаи Љоизаи давлатии ба номи Рўдакї. Мансур Муллоев (1923-1997) 90- солагии зодрўзи доктори илми њуќуќ, профессор. Рањим Њошим (1908-1993) 105- солагии зодрўзи, адабиётшинос, мутарљим, Ходими шоистаи илми Тољикистон. Дени Дидро (1713-1784) 300- солагии зодрўзи нависанда ва файласуфи фаронсавї, муаллифи матолиби зиёд оид ба адабиёти форсу тољик. Рўзи љањонии табассум. Рўзи забони тољикї.

6 октябр Шарафбону Турдиева (1938-2000), 75- солагии зодрўзи актрисаи балет, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. Владимир Лившис (1923) 90- солагии зодрўзи эроншиноси рус, муњаќќиќи адабиёти форсу тољик. Рўзи љањонии њифзи љойи муќимї.

7 октябр Миратулло Атоев (1938-1993) 75- солагии зодрўзи оњангсоз, Ходими шоистаи њунари Тољикистон. Раънобону Абдушукурова (1933) 80- солагии зодрўзи олимаи соњаи биология. Њукуматшо Бандишоев (1928) 85- солагии зодрўзи, оњангсоз, Њунарпешаи шоистаи Тољикистон. Шариф Мањмадљонов (1938) 75-солагии зодрўзи, журналист-суратгир. Рўзи байналмилалии манзил.

8 октябр Гулнора Чоршанбиева (1948) 65- солагии зодрўзи, актрисаи театр. Пўлод Атоев (1923) 90- солагии зодрўзи арбоби давлатї, Корманди шоистаи маданияти Тољикистон.

9 октябр Тўхтамет Тўхтаметов (1918-1997) 95- солагии зодрўзи доктори илми таърих, профессор, Ходими шоистаи илми Тољикистон. Давлат Мањмадризобеков (1938) 75- солагии зодрўзи арбоби низомї, генерал-майор. Рўзи кормандони хољагии љангал. Рўзи байналмилалии почта. Масъули гўша Ёрмуњаммади Сучонї. • E-mail: rahimzoda@pressa.tj


14 Тољикистон

худро бисанљ

Сканворд

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013


№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

олами пурасрор

Њољии 92 сола

Тољикистон 15

духтари 22 соларо ба занї гирифт

Тўйи ѓайримуќаррарии онњо дар яке аз дењањои Ироќ барпо шуд. Зан аз шавњаршавандаи худ 70 сол хурд буда, мард 92 сол ва зан 22сола аст. Њамсари пешинаи Муњаммад Муслай се сол пеш дар синни 58 солагї вафот кардааст. «Ваќте ки њамсари собиќам вафот кард, худамро танњо њис мекардам. Хостам ин ваќтро хуб гузаронам ва хушнудиро омўзам. Вале бо касе не, фаќат дар танњої. Баъдтар Худованд ба ман инро туњфа кард, ки ин хушбахтии ман аст. Ваќте ман ба писаронам гуфтам, ки маро хонадор кунед, онњо зид набаромаданд ва ваъда доданд, ки њатман хонадор мекунем ва онњо аз пайи љустуљўйи њамсар барои падар баромаданд. Бо розигии Оллоњ Таъоло ўро пайдо карданд», мегўяд Муњаммад Муслай. Манна-ал-Љабурї њамсари 22солаи Муњаммад Муслай мебошад. Ў мегўяд, ки: «Ваќте ки ба ман акси ўро нишон доданд, розї шудам, ки бо ў ои-

ла барпо кунам ва ин таќдири ман аст. Ваќте ки писари ў бо дўстонаш барои розгии маро фањмидан омаданд, ман барои издивољ розї шудам шукро-

наи Худо ман худро ќаноатмандам ва хушбахт мењисобам». Муњаммад Муслай соли 1922 дар яке аз оилањои бону-

фуз таваллуд шудааст. Дар тўйи онњо наздикону пайвандон ва шахсони обрўманд ширкат доштанд. «Имрўз дар хонаи мо се ид

њарчанд муносибати бади занаш бо модараш ба љонаш расида буд. Келин бисёр ваќт чунин суханонро такрор мекард: «Кай њамин мемурда бошад, ки халос шавам. Оши њафташро кай мехўрда бошам? Мурдаашро кай мешуста бошам?»,- аз ќабили љавобњои њаррўзаи ў ба кампир буд. Сабабњои асосии љанљолњои оилавии онњоро пурсон шавед, асосаш он буд, ки хушдоман кору рафтори нодуруст ва ё ношоями келинашро дида, эрод мегирифтааст. Насињат мекардааст, ки ин кораш нодуруст. Аммо њамаи ин ба табъи келинаш-Зебогул намефорид. Њамин тавр, зиндагии талху ѓурбатомези кампир солњо паси сар мешуданд.Як сањар Мурод модарро ба кори худ дид. Ба чор тараф давид то ба дарди модар даво ёбад. Вале њайњот, ягон доруву дармон ба љисми ў дигар даво шуда наметавонист. Дасти модар дар дасти Мурод бењаракат монд… Келинаш Зебогул, ки ин њолро дер боз интизор буд, дар дил шодї мекард.Занони ба мурдахона омада, рафтори Зебогулро дида, сад шукр мекарданд, ки хайрият чунин келин надоранд. Ваќте ки љасади кампири Силсиларо мешустанд, келинаш гуфт, ки дафъи касалињояш бояд, ки ў дар ягон кори

шўяндањо ёрї расонад. Шўяндањо чї њам мегуфтанд. Зани шўянда ба Зебогул суол кард, ки оё ќоидаву дуои майит шустанро медонад? Аз ин савол Зебогул лол монд. Шўянда дид, ки Зебогул дар ин хусус тасаввуроте њам надорад, гуфт: «Биё, хоњарам, ман дуои обрезиро мехонаму ту об рез. Зебогул обро гирифта, акнун рехтанї буд, ки ду дасти мурда аз гулўяш дошт. Мур-

дашўён ба дањшат афтоданд. Фарёди Зебогул баланд шуд. Дастони мурдаро аз гулўи Зебогул људо карда натавонистанд. Њамон ваќт дастони мурда аз гулўи Зебогул људо шуд, ки љони Зебогул њам аз бадан баромад. Он рўз мардуми њайратзада якбора аз њавлии Мурод ду мурда бароварданд. Вале одамон њардуро аз якдигар дур

аст. Тўйи ман ва ду набераам», мегўяд Муњаммад Муслайи 92сола. Ў аз зани аввалааш соњиби 18 фарзанд мебошад. Њасан Муслай писари њамсари аввалинаш чунин гуфт: «Дар оилаи Њољї Муслай 18 писару духтар, кўдакон ва наберагонаш љамъ 325 нафаранд. Яке аз машѓулиятњои бародарони ман бисёрзанї мебошад. Масалан, бародарам Муаттар Муслай се њамсар дорад, бародари дигарам Њусейн Муслай дуто, Эид низ дуто њамсар доранд. Боќимондањо барои издивољи баъдї тайёрї мебинанд. Њатто наберагони ин хонадон аллакай ду њамсарї дорад». Њоло Муњаммад Муслай мегўяд, ки тайёр аст бори сеюм хонадор шавад. Ба шарте ки агар ягон нафари ба ў мувофиќро пайдо кунанд. Тањияи Мањинаи Давлат

Мурда келинро кушт

Кампири Силсила бо сад орзуву њавас ба писари яккаву ягонааш Муродљон келин овард. Соли аввали келиндорї номаълум, хушу ором гузашт. Пас аз ин рўзи кампир сиёњ шуд гўем, хато намекунем. Келин бо њар бањона бо хушдоманаш љангљол мекард. Њатто, мўйи сафедашро ба назар намегирифт. Бо мењрубонињои шавњараш, ки нисбати модар мекард, рашк мебурд. Кор ба дараљае расид, ки модари пир бисёр шабњоро дар хонаи њамсояву хешу таборон рўз мекард. Муносибати оилавии онњо мавзўи њар як хонадон гардида буд. Аксарият келинро гунањгор карда мегуфтанд, ки њар чї ки набошад, бояд келин модарро њурмату иззат намояд. Оянда ў њам, ки келиндор шуд, иззату њурмат бинад. Аммо келини якрав ба насињати њељ кас гўш намедод. Њатто, гапи падару модари худро намегирифт. Мурод дар байни роњ монда буд. Эњтироми модар аз њама ба ў муќаддастар буд. Вале ба хотири фарзандонаш аз занаш људо намешуд. Ў ки худ «лаззат»-и ятимиро аз хурдї чашида буд, намехост, ки фарзандонаш зиндаятим бошанд,

гўронданд. Аз ин воќеа зиёда аз сї сол гузашта бошад њам, мардуми яке аз дењањои ноњияи Кофарнињон то њанўз дар ёд доранду ба фарзандону наберагонашон наќл мекунанд. Воќеа чї тавр, ки рух додааст, айнан оварда шуд. Танњо номи ќањрамононро бо хоњиши хешону наздикон мо дигар кардем. Тољинисои Азиз

Масъули Масъулисањифа сањифаИззатбек ТољиниссоИдиев. Азизова. МоМо интизори интизори мавод мавод вава пешнињодоти пешнињодоти шумоем! шумоем!E-mail: E-mail: izzatbek@pressa.tj tojinisso@pressa.tj••Шўъбаи Шуъбаиреклама: реклама:saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj••Тел: Тел:(44) (44)601-35-95 601-35-95


таблиѓ

16 Тољикистон

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Мефурўшам Њавлї Бўстонсаро

•• Хонаи хиштини 2 ошёна, тањхона, н. Авул, атрофаш мањкамшуда, 8,5 сотих замин. Нархаш 145 000 в.ш. Тел: 91823-07-87 •• Хонаи 2 ошёна, 5 њуљра, 4 сотих замин, таъмири аврупої, њавзи шиноварї, бо њамаи шароитњояш, ќубури обпарто, рў ба рўи бозори Султони Кабир. Тел:988-00-92-92 •• Таъљилан! 3- њуљрагї, ќабати 7, бинои 9 ошёна. Шањраки њарбиён (Военный городок), бо њамаи љињозаш, нархаш 60.000 в.ш., тел: 90053-21-63 •• Таъљилан! 5- њуљрагї, тел: 93-412-07-76, 93-536-69

Гуногун •• Љевони чоргона (стенка) дар њолати хуб, тел: 987-7760-09

Иљора медињам •• Хонаро дар мањаллаи Автовокзал, дар њаљми 500 сомонї дар як моњ, бе миёнарав. Тел: 93-602-30-50

Хизматрасонї •• Насби антеннаи моњворавї- Андрей. Тел: 918-76-74-08 •• Таъмири босифати бомњо (пўшиши хона) бо кафолат то 5 сол+шартнома, шакл ва намуди дилхоњ, инчунин насби овезањо ва боронрез. Тел. 93466-30-94 •• Насби барномаи Windows ва антивирус барои як сол. Тел: 905-300-666

Музояда •• Иљрочии суди н. Рўдакї оиди фурўши амволњои манќул, яъне чорвои калон, 1 сар мурѓ, кати оњанин рўзи 14.10.2013 сол музояда эълон менамояд. Хоњишмандон барои гирифтани маълумоти иловагї ба тел: 93-300-23-59 занг зананд.

Саломатї •• 4 намуди мањси умумї, урологї, таскинбахш барои тамоми синну сол. Тел :98543-47-49 • • Маркази тибби халќии “Кимиёи саодат”: њамаи намуди паразитњо, кирмњо ва гиљањо “шлакњо”, дисбактериоз, сангњои рўда, (лямбля, остритса, аскарида ва ѓ.) суроѓа: н.Рўдакї, љамоати Зайнабобод, дењаи Сароб (Коммунизми пештара), тел: 901-500-760, 919-01-71-73, 917-33-3355, 918-12-52-12

нед эълонњои мо фиристед. а б 7 7 Шумо метаво 7 7 и м а ќ ти смс бо ра 8 худро тавассу мот 238-78-7 у л ъ а м и о р а б Телефон

Эътибор надорад •• Шањодатномаи њуќуќ ба мерос аз рўи ќонун ба номи Бозоров Аскаралї Камолидинович, ки санаи 29 октябри соли 2002, тањти № 711-316 аз љониби Идораи давлатии нотариалии н. Сино дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи хариду фурўши гумшудаи 8Д-5459, ки дар таърихи 03.11.1997 дар идораи 3-юми нотариалии ш. Душанбе оиди суроѓаи кўч. Борбад, х. 165, њуљ. 33 ба номи Дустмуродов Сафармад Гулмадович ба расмият дароварда шуда буд, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии шартномаи хариду-фурўш №8Д-3812 аз 19.08.1999 ва дафтари њавлидорї ба номи Љаборов Умаралї Худойкулович додашуда, бо сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Дафтари донишљўйї № 12/2008 ба номи Азимов Саидмаъруф, ки соли 2008 аз Донишкадаи иќтисодии Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда № 3-43/2011 ба номи Аширов Љасур Ќодирович, ки соли 2011 аз Донишгоњи технологии Тољикистон дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи њавлї ва шиносномаи техникии гумшуда ба номи Гадоева Гулинор Бураквона, бо суроѓаи: 3 гузаргоњ, кўч. Н. Ќарабоев 7/2, њуљ 17 бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи гумшуда бо № 446765 ба номи Нодиров Ќурбон Садирович, ки дар таърихи 1.07.1981 Омўзишгоњи педагогии шањраки Ѓарм-ро хатм намудааст, аз эътибор соќит дониста шавад. •• Шартномаи хариду – фурўши гумшуда, ки дар таърихи 25.12.2001 бо № 8Д7098 ба номи Корешкова Екатерина Андреевна бо суроѓаи: кўч. Љаббор Расулов 61/1, њуљ. 37, бе эътибор дониста шавад. •• Маълумотномаи гумшудаи ќайди аз нав ба њисобгирї, масљиди панљваќтаи «Навободи Боло»-и н. Синои ш. Душанбе, ки дар фењристи давлатии иттињодияњои дини тањти № 03/1220, ки дар таърихи 20.11.2009 дода шудааст, аз эътибор соќит дониста шавад. •• Шиносномаи техникї,

шартномаи хариду-фурўш, ба номи Талбаков Искандар Пирмањмадович, бо суроѓаи:н. Фирдавсї, кўч. Канорї, х. 18/1 бинобар сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда ба номи Шарифов Хуршед Зарифович, ки соли 2011 аз Донишгоњи техникии Тољикистон ба номи академик М. Осимї дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Њисобномаи-фактурањои ААИ , силсилаи ВВ 269490269493, ЉДММ «Њамбастагї», ИНН 0220029215, ки дар таърихи 10.05.2011дода шудааст, бинобар сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда ба номи Хуршеди Исроилзода бо № 10/045, ки аз Донишкадаи иќтисодї ва молияи Тољикистон соли 2010 дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Аттестати гумшудаи ШТС №0052667, ба номи Ташкулова Зарина Љамшедовна, ки дар таърихи 25.06.2003 аз мактаби миёнаи №66, н. Ленин дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшудаи Табарова Фарзона Абдуллоевна, бо серияи А 1238288, ки аз ШКД-и н. Октябр ш.Душанбе, ки дар таърихи 28.02.2001 дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї ба номи Махкамова Тољихон Маматхалимовна, бо суроѓаи: 2 гузаргоњи Шорс (Шарапов) 2/1, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии ба

ќайдгирифташуда №2810, бо суроѓаи н. Ленин, уч. Правда, х.257, ба номи Икромов Тољидин бе эътибор дониста шавад. •• Аттестати гумшуда бо № Т-ШТУ 0697061, ки соли хониши 1989-1990, аз мактаби миёнаи №88 ба Сияков Диловарљон Акрамљонович дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи ба ќайдгирифташудаи №454 ШВ №680888 ба номи Бахшиев Дилшод Гуломович, ки соли 1999 аз Донишгоњи давлатии Кўлоб ба номи А. Рўдакї дода шудааст, бинобар гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшудаи шањрванди Афѓонистон ба номи Сирољањмад фарзанди Муњаммадамин бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшудаи ба ќайдгирифташуда № 9519 ба номи Касирова Њалима, бо суроѓаи: кўч. Испечак, х.27, дар асоси маълумотномаи райкомхоз тањти раќами №560 аз 10.12.1979, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшудаи мутахассиси духтур неонатолог, дипломи ЖВ-1 № 135434 ба номи Ватанбекова Гулбегим Сарбозбековна, ки соли 1982 аз Донишкадаи давлатии тибии Тољикистон ба номи Абуалї ибн-Сино дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Ш а р т н о м а и х а р и д у фурўш аз 5.08.1993, манзили истиќоматии 56,8, кўч.Муњаммадиев, х.34, њуљ 51 ба номи Лоиќов Мирзоалї бинобар сабаби гум шуданаш бе эътибор

дониста шавад. •• Б и л е т и д о н и ш љ ў и и гумшуда бо № 748/11 ба номи Маљидов Худойназар Хуршедович, ки соли 2011 аз Донишгоњи техникии Тољикистон, ба номи М.С.Осимї дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи хариду-фурўши гумшудаи 1Ш-819, ки дар таърихи 14.09.2005 дар идораи нотариалии н. И.Сомонї ш.Душанбе оиди њавлии №7, воќеъ дар ш.Душанбе 6-ум гузаргоњ, кўч. Телман ба номи Иброњимова Ситорамо Сафаровна ба расмият дароварда шуд, бе эътибор дониста шавад. •• Билети њарбии гумшуда ба номи Шарипов Рустам Перемшоевич, ки аз военкомати н. Шоњмансур дода шудааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи њуќуќ ба мерос аз рўи ќонун аз 07.02.2006 тањти фењристи №1 М-24 н/д №24-2006 ба номи Сайдалиев Абдулло Элмуродович оиди манзили истиќоматии воќеъ дар н. Рўдакї, љ/д Кокташ, д. Партизани Сурх, х.50 бо сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Сертификати дараљаи А № 020118, ки ба шањрванд Додохонов Минавар Имомхонович таалуќ дорад, аз сабаби гум шуданаш бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи гумшудаи ВКО №0019490 ба номи Рустамов Бањодур Рустамович, ки соли 2010 аз Донишкадаи иќтисоди факултаи њуќуќшинос дода шудааст бе эътибор дониста шавад.


фароѓат

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Тољикистон 17

Душанбе: як шабонарўз об намешавад (Аввалаш дар сањ.4) Аз соати 22:00 рўзи 15 октябр то соати 24-00 рўзи 16 октябри соли 2013 дар мањаллањои Шараф, Ал-Берунї, Беморхонаи клиникии љумњуриявии №3 ба номи Дьяков, Боѓи њайвоноти шањрї, Варзишгоњи Марказии ноњияи Сино ва хиёбони Рўдакї (аз кўчаи Бухоро то кўчаи С.Ѓанї), М.Турсунзода, Шевченко,

Шероз, С.Носир, Шотемур, Ф.Ниёзї, И.Сомонї, А.Командир, М.Холов, Л.Шералї, Ѓ.Абдулло, Азизбеков, Фазлиддин Шањобов, Л.Толстой, М.Миршакар, Пушкин ва Тењрон. Аз соати 22:00 рўзи 22 октябр то соати 24:00 рўзи 23 октябри соли 2013 дар шањракњои 43, 65, 64, ва кўчањои Борбад, Фирдавсї ва шањракњои 11,12, 13, 14, 15, 31, 32, 33, 52, 53 82, 83, 84, 103, 104,

Гипрозем, кўчањои Нахимов, Миралї, Юсуф Вафо, Котовский, Сулаймонї, Тургенев, Р.Набиев, мањаллањои Мењнатобод, Наврўз, Роњи нав, Њаёти нав. Дар ин робита маќомоти шањрдории Душанбе аз сокинони мањаллаю кўчањои зикргардида хоњиш кардааст, ки миќдори лозимаи оби нўшокиро барои як шабонарўз захира намоянд.

•• Савр (21 апрел - 20 май)

Дар омади гап

(Аввалаш дар сањ.16)

Агар аз умри рафта не, аз пули рафтааш сўхта бистарї намешуд, душманонаш хурсандї намекарданд. *** -Кињо «дилам дар ќафаси сина намеѓунаљад» гуфта, фарёду аррос мезананд? -Бањонаљўёни адоватпараст. *** Агар даст дастро мешўяд намегуфтанд, ришвахўр пайдо намешуд. *** -Кињо на фикр мекунанду на фармонфармої? -Њайкалњо. *** Табассуми сохтаро дандонњои тилої њам зеб намебахшанд.

Барњам мехўрад • Соњибкори инфиродї Зикиряев Муњтољ Љалолович, РМА 125519014 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Мишуткина Наталя Владимировна, № 0058648, РЯМ 0430029921, РМА 045144305, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Хуљаев Абдуљаббор Ѓафорович, № 0043929, РЯМ 0930081653, РМА 095208483 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Љ Д М М « Э л о к О й л Сервис», № 0274098, РЯМ 1210007040, РМА 120036829, фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Хољаев Далерљон Фатоњович, № 0007584, РЯМ 0430147218, РМА 045320402 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Эргашев Ањмад Рањметович, № 0088857, РЯМ 0430037960, РМА 045109254 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Собирова Ќумринисо Сафаровна, № 0229706, РЯМ 0230034732, РМА 046008299 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Олимов Њаким Махсумович, № 0006872, РЯМ 0430136896,

•• њамал (21 март- 20 апрел)

Аввали њафта хатари муноќиша бо наздикон, гирифтани иттилооти нохуш, бемуваффаќият анљом ёфтани муомилотњо вуљуд дорад. Мобайни њафта мулоќотњои махфї барор мегиранд. Охири њафта низ рўзњои серташвишу фаъоланд, дар ин рўзњо лоињаву наќшањоро амалї созед, мулоќот таъин кунед. Оѓози њафта пешравї дар корњоятон дида мешавад. Мобайни њафта барои њалли мушкилоти оилавї, барасмиятдарории њуљљатњо, таъмири мошин ваќти муносиб аст. Охири њафта бо атрофиён камтар дар тамос бошед, нерўи ботинї захира намоед, ба садои ќалбатон гўш дињед.

*** Доѓи либос тоза мешаваду доѓи виљдон не. *** -Кињо самимї намеханданд? -Бадтинатон. *** Агар баробариву адолат мебуд, кулбаи бенаво дўзаху ќасри доро бињишт намешуд. *** -Дар замони бозоргонї дўстиву рафоќат ва обрўю эътибори якдигарро дар чї мебинед? -Дар пулу мол. *** Ору номус медошту аз ќонун метарсид, даллагї намекард. *** Аз хеши њасудхўр бегона

бењтар аст.

РМА 125883451 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Њодихољаи Њалимзода, № 0059463, РЯМ 1230021293, РМА 125564961 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Холов Нусратулло Тавакалович, № 0041928, РЯМ 1230088915, РМА 125142865 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Мухторов Анвар Абдугапарович, № 0021186, РЯМ 1230085258, РМА 125261777 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Парвоз 78» № 0257324, РЯМ 0110016610, РМА 010091228 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Ёров Шуњрат Ќурбоналиевич, № 0007735, РЯМ 0230041937, РМА 155098235 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Иброњимов Љасур Абдулољонович, № 0231273, РЯМ 0430111596, РМА 025210709 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Ѓиёсов Бењруз Мањмадуллоевич, № 0258063, РЯМ 0430124796, РМА 045264112 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Султонзода Сайфулюсуфи

Усмонович, № 0067569, РЯМ 0331212448, РМА 125251395 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Мухторов Тољиддин Ѓафорович, № 0079425, РЯМ 0430033111, РМА 045264112 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Наљмидинов Абдусатор Самиевич, № 0001034, РЯМ 0130072681, РМА 015038981 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Воњидљон», № 0122721, РЯМ 0110009451, РМА 010026596 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 2 њафта ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Рањматова Зарина Сангинмуродовна, № 0006814, РЯМ 0430137868, РМА 015444933 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Рањмонов Абдусалом Љалолович, № 0007458, РЯМ 0430141947, РМА 045941029 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ООО «Стиль Люкс», РЯМ 0210018105 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешавад. •• Соњибкори инфиродї Њусенов Амриддин Сайритдинович, № 0200372, РЯМ 0130059014, РМА 015538045 фаъолияташро ќатъ менамояд.

*** Агар худшиносу худшинос мебуд, мањалгароиву вазифаталошї карда, даст ба љиноят намезад. *** -Кињо арзу шикояти мардумро ба инобат намегиранд? -Роњбарони њавобаланди худбин. *** Баору номус мебуд, манфиати шахсиашро аз љамъият боло намегузошт. *** Иќтисоди бозоргонї, ки ба мо истиќлолият туњфа кард, ба ивази туњфааш зиёиёнамонро бозорнишин кард. Сафо Њалимї

•• љавзо (23 май- 21 апрел)

Барои рушд ёфтану доираи нуфузатонро васеъ намудан имконият пайдо мешавад. Мобайни њафта барои амалї сохтани наќшањоятон мусоид аст. Охири њафта даромади иловагї пайдо карда, муомилоту муоширатњо бомуваффаќият меанљоманд.

•• саратон (22 июн- 22 июл) Имкони талафи молиявї додану муноќиша бо наздиконатон вуљуд дорад. Рўзи чоршанбе эњтимол дар љойи кор проблемае пайдо шавад. Рўзи панљшанбе муомилоти молиявї, сармоягузорї ва харидњо бобарор меанљоманд. Охири њафта робитањоро ба роњ мондан, харидњои калон кардан, шартномањои нав бастан хуб аст.

•• • асад (23 июл- 23 август)

Аввали њафта барои ба роњ модани муносибатњои њамшарикї ва љустуљўйи роњњои мусолињавї рўзњои бобароранд. Рўзњои љумъа ва шанбе барои сафару сайёњат кардан ба кинову тамошогоњњо рафтан мувофиќ аст. Инчунин муошират бо шахси наздик ё бо фарзандон ба шумо хурсандї меорад.

•• сунбула (24 август- 23 сентябр)

Рўзи душанбе барои кору фаъолият ва сафар рўзи муосид аст. Рўзи сешанбе эњтимол худро нотоб њис мекунед. Барои муошират бо њамшарикон, бастани шартномањои гуногун, корњои судї, чорабинињои дигар рўзњои сешанбе ва чоршанбе хубанд.

•• мизон (24 сентябр- 23 октябр)

Аввали њафта барои муошират бо пайвандону наздикон, амалисозии накшањои эљодї, шиносњои нав рўзњои муносиб аст. Вале миёнаи њафта бо ин корњо машѓул шудан нашояд, бебарор хоњанд буд. Охири њафта ба пайвандонатон ёрии шумо зарур мешавад. Робитањои манфиатовар ва пешнињодњои хушоянд низ эњтимол доранд.

•• Аќраб (24 октябр - 22 ноябр

Муошират бо наздикону њалли масъалањои рўзгор аввали њафта шуморо каме хаста месозанд. Бар замми ин, вазъияти мушкил пеш омада, наќшањо таѓйир меёбанд, вале вазъият ба зудї таѓйир ёфта аз татбиќи наќшањои эљодї табъатон болида мегардад. Охири њафта аз љониби сардорон пеш омадани таклифњои хушоянд аз эњтимол дур нест.

•• ќавс (23 ноябр- 21 декабр)

Њарчанд аввали њафта рўзњои серташвиш бошанд њам, вале самараноканд. Миёнаи њафта барои вохўриву муошират бо хешовандон ваќт пайдо кунед. Аз каме суст љараён гирифтани корњоятон руњафтода нагардед, вазъият ба зудї таѓйир ёфта, охири њафта хурсанд мешавед. Рўзи якшанбе ба нафаре кўмаки шумо лозим мешавад.

•• љадди (22 декабр- 20 январ) Агар ба шумо муомилоти муњимми молиявиро ба амал баровардан ва гуфтушунидњои расмиро гузаронидан зарур бошад, ин корњоро аввали њафта ба анљом расонед. Миёнаи њафта барои фаъолияти тиљоратї чандон ваќти хуб нест. Охири њафта њар гуна гуфтушунидњо барор мегиранд.

•• давл (20 январ- 21 феврал)

Хуб мешуд, ки аввали њафта иќдом нишон дињеду аќидањои худро пешнињод намоед. Мобайни њафта барои њалли масъалањои молиявї, бастани шартномањои муњим, сармоягузорї рўзњои хубанд. Дар ин рўзњо ба ёрии дўстон умед набандед. Барои муошират, сафар, шиносоињои нав, вохўрї бо хешовандон рўзњои љумъа ва шанберо интихоб намоед.

•• њут (21 феврал - 20 март)

Аввали њафта камќувватї, хастагї ва эњсоси танњої мекашед. Дар ин рўзњо тамоми фаъолият ва фикрњои худро махфї нигоњ доред. Мобайни њафта масъалањои корї ва вобаста ба саломатиро њал кардан нашояд. Баъзе наќшањоятон таѓйир меёбанд, дар муошират бо сардорону идорањои тафтишотї нољурї пайдо мешавад.


Понедельник 7 октября ТВ3

7.00, 6.45 Мультфильмы СМФ. 10.00 "У моего ребенка Шестое чувство". 11.00 "Человек-невидимка". 12.00, 19.00, 2.45 "х-Версии. Другие новости". 13.00, 5.45 Д/ф "Диетологи-смертники". 14.15 Фильм "Аноним". 17.00, 17.30 Д/ф "Гадалка". 18.00 Д/ф "Параллельный мир". 19.30, 20.00 Д/ф "Охотники за привидениями". 20.30 С-л "Пятая стража". 21.30, 22.30 "Мистические истории". 23.00 "Экстрасенсы-детективы". 0.00 Фильм "Ангелы и демоны". 3.15 Фильм "Изгоняющий дьявола".

НТВ

7.00 "НТВ утром". 9.35, 11.20 С-л "Возвращение Мухтара". 11.00, 14.00, 17.00, 20.00 Сегодня. 11.55 "До суда". 12.55 Суд присяжных. 15.35 "Дело врачей". 16.30, 19.30 Чрезвычайное происшествие. 17.25 "Прокурорская проверка". 18.40 "Говорим и показываем". 20.30 Детектив "Пасечник". 22.25 С-л "Карпов. Сезон второй". 0.15 "Сегодня. Итоги". 0.35 Т/с "ППС". 2.30 "Лучший город Земли". 3.30 Дикий мир. 4.10 С-л "Беглец". 6.00 С-л "Час Волкова".

ТНТ

1.00 M/c "Никелодеон на ТНТ" "Планета Шина" "Промашечка вышла. Рассвет завоевателей". 1.30 M/c "Никелодеон на ТНТ" "Черепашки-ниндзя". 1.55 Комедия "Счастливы вместе" - "Созвездие Букина". 2.25 Комедия "Счастливы вместе" - "Косметические меры". 3.00 "Дом-2. Lite". 4.30 "Битва экстрасенсов". 5.30 "Белоснежка: Месть гномов" комедия/фэнтази, США, 2012 г. 7.30 "Универ" - "Правила съема" Ситком. 8.00 "Универ" - "Лжец, лжец, лжец" Ситком. 8.30, 14.00 Комедия "Реальные пацаны". 9.00, 14.30 "Студия 17". 9.30, 10.00, 10.30, 11.00, 11.30, 13.00, 13.30 "Интерны" Ситком. 12.00 Комедия "Реальные пацаны" - "Голая правда". 12.30 Комедия "Реальные пацаны" - "Три года спустя". 15.00 Комедия Комедия"Соловей-Разбойник". 17.00 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 "Человек на Луне" комедия/драма, Великобритания, Германия, США, Япония, 1999 г. 20.50 С-л "Следы во времени" - "Убить миллиардера". 21.45 "Преследование" Боевик. 22.35 "Школа ремонта" - "Кухня. Прорыв в будущее" Программа. 23.35 Комедия "Саша+ Маша" - "Флирт на стороне". 0.05 M/c "Озорные анимашки". 0.30 "Фриказоид!" - "Фрикапес. Контора пишет". 1.00 Окончание эфира.

Шабакаи аввал

00.00 Тољикистон (барномаи иттилоотї) 00.30 Барномаи мусиќии «Насими дўстї» 01.20.Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.15 Замзамаи зебої 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Гулчини «Субњ» 08.00 Тољикистон 09.03 Филми хунарии «Таърихи Бронкс» 12.00 Ахбор (т) 12.10 Сайди маънї 13.00 Ахбор (анг) 13.10 Варзиш 14.00 Ахбор (арабї) 14.10 Барномаи мусиќии «Аржанг» 15.10 Ахбор (хор) 15.20 Филми њунарии «Воќеа дар аэропорт» (ќ.1) 18.00 Ахбор (т) 18.20 Набзи диёр 18.31 Сарбози Ватан 19.00 Ахбор (рус) 19.25 Дар нињояти рўз 19.55 Тадќиќоти журналист 20.30 Ахбор (т) 21.00 Тафсир 21.40 Пайки олимпї 22.15 Ахбор (т) 2.30 Силсилафилми телевизионии «Ифритњои бањрї»

Вторник 8 октября ТВ3

7.00 Мультфильмы СМФ. 10.05 С-л "Дежурный ангел". 11.00, 20.30 С-л "Пятая стража". 12.00, 19.00, 1.45 "х-Версии. Другие новости". 12.30 Д/ф "Городские легенды. Москва. Сталинские высотки". 13.00 Д/ф "Тайные знаки. Путеводитель по мести". 14.00 Д/ф "Сошедшие с небес". 15.00, 6.00 Д/ф "Тайны королевы-девственницы". 17.00, 17.30 Д/ф "Гадалка". 18.00 Д/ф "Параллельный мир". 19.30, 20.00 Д/ф "Охотники за привидениями". 23.00 "Экстрасенсы-детективы". 0.00 Фильм "Арктический хищник". 2.00 "Большая Игра Покер Старз". 3.00 Фильм "Парфюмер: История одного убийцы".

НТВ

7.00 "НТВ утром". 9.35, 11.20 С-л "Возвращение Мухтара". 11.00, 14.00, 17.00, 20.00 Сегодня. 11.55 "До суда". 15.35 "Дело врачей". 16.30, 19.30 Чрезвычайное происшествие. 18.40 "Говорим и показываем". 20.30 Детектив "Пасечник". 22.25 Остросюжетный с-л "Карпов. Сезон второй". 0.15 "Сегодня. Итоги". 0.35 С-л "ППС". 2.30 Главная дорога. 3.00 "Чудо техники". 3.35 Дикий мир. 4.05 Остросюжетный с-л "Беглец". 6.00 С-л "Час Волкова".

ТНТ

3.00 "Дом-2. Lite". 4.30 "Битва экстрасенсов". 5.30 Комедия "Соловей-Разбойник". 7.30 "Универ" - "Лжец, лжец, лжец" Ситком. 8.00 "Универ" - "Юленька" Ситком. 8.30, 12.30, 14.00 Комедия "Реальные пацаны". 9.00, 14.30 "Студия 17". 9.30 Комедия "Реальные пацаны" - "Наумов+1". 10.00 Комедия "Реальные пацаны" - "Драка в кафе". 10.30 Комедия "Реальные пацаны" - "Детектив". 11.00 Комедия "Реальные пацаны" - "Наумов Ковчег". 13.00, 13.30 "Интерны" Ситком. 15.00 Комедия Комедия"Гитлер капут!". 17.00 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 М/ф "Волшебный меч". 20.10 С-л "Следы во времени" - "Огонь и лед". 21.05 "Преследование" Боевик. 22.00 "Саша+ Маша". Лучшее. 22.15 "Луни Тюнз: Снова в деле" комедия/фэнтази, Германия, США, 2003 г. 0.05 M/c "Том и Джерри. Детские годы". 0.30 "Фриказоид!" - "Чип. Часть 1". 1.00 Окончание эфира.

Шабакаи аввал

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи мусиќии «Насими дўстї» 01.20 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.00 Ќиссаи домони кўњ (фарњангї) 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Субњ 08.00 Ахбор (т) 08.20 Субњ (такрор) 10.00 Тафсир (такрор) 10.25 Сарбози Ватан (такрор) 11.00 Филми мустанад 12.00 Ахбор (т) 12.10 Дар нињояти рўз (такрор) 13.00 Ахбор (анг) 13.10 Варзиш 14.00 Ахбор (арабї) 14.10 Консерти устодони санъат 15.00 Ахбор (хор) 15.10 Филми њунарии «Воќеа дар аэропорт» (ќ.2) 17.20 Маърифат 17.40 Роњнамо 18.00 Ахбор (т) 18.20 Мадади Сино 19.00 Ахбор (русї) 19.25 Пажухиш 19.55 Кохи маърифат 20.30 Ахбор (т) 21.00 Тафсир (сиёсї) 21.30 Барномаи мусиќии «Сафинаи ишќ» 22.00 Ахбор (т) 22.15 Силсилафилми телевизионии «Ифритњои бањрї»

Среда 9 октября ТВ3

7.00, 6.45 Мультфильмы СМФ. 10.05 С-л "Дежурный ангел". 11.00, 20.30 С-л "Пятая стража". 12.00, 19.00, 1.45 "х-Версии. Другие новости". 12.30 Д/ф "Городские легенды. Москва. Дом на набережной". 13.00 Д/ф "Тайные знаки. Путеводитель по мести". 14.00 Д/ф "Из глубин древности". 15.00 Д/ф "Король Артур. Поиски героя". 16.00, 21.30, 22.30 "Мистические истории". 17.00, 17.30 Д/ф "Гадалка". 18.00 Д/ф "Параллельный мир". 19.30, 20.00 Д/ф "Охотники за привидениями". 23.00 "Экстрасенсы-детективы". 0.00 Фильм "Летучие мыши: Операция уничтожение". 2.00 "Большая Игра Покер Старз". 3.00 Д/ф "Цирк Дю солей. Дралион". 5.00 Фильм "Арктический хищник".

НТВ

7.00 "НТВ утром". 9.35, 11.20 С-л "Возвращение Мухтара". 11.00, 14.00, 17.00, 20.00 Сегодня. 11.55 "До суда". 12.55 Суд присяжных. 14.25 "Суд присяжных. Окончательный вердикт". 15.35 "Дело врачей". 16.30, 19.30 Чрезвычайное происшествие. 17.25 "Прокурорская проверка". 18.40 "Говорим и показываем". 20.30 Детектив "Пасечник". 22.25 Остросюжетный с-л "Карпов. Сезон второй". 0.15 "Сегодня. Итоги". 0.35 С-л "ППС". 2.30 Квартирный вопрос. 3.35 Дикий мир. 4.05 Остросюжетный с-л "Беглец". 6.00 С-л "Час Волкова".

ТНТ

3.00 "Дом-2. Lite". 4.30 "Битва экстрасенсов". 5.30 Комедия "Гитлер капут!". 7.30 "Универ" - "Юленька" Ситком. 8.00 "Универ" - "Космос как предчувствие" Ситком. 8.30, 12.00, 14.00 Комедия "Реальные пацаны". 9.00, 14.30 "Студия 17". 9.30, 10.00, 10.30, 11.00, 11.30 "Универ. Новая общага" Комедийный телес-л. 12.30 Комедия "Реальные пацаны" - "Обратная тяга". 13.00, 13.30 "Интерны" Ситком. 15.00 Комедия Комедия"Невеста любой ценой". 17.00 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 "Крутящий момент" боевик/триллер, Австралия, США, 2003 г. 20.05 С-л "Следы во времени" - "Раскрывая карты". 21.00 "Преследование" Боевик. 21.55 "Саша+ Маша". Лучшее. 22.20 М/ф "Гроза муравьев". 0.05 M/c "Том и Джерри. Детские годы". 0.30 "Фриказоид!" - "Чип. Часть 2". 1.00 Окончание эфира.

Шабакаи аввал

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи мусиќии «Насими дўстї» 01.20 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.10 Љањони синамо 02.40 Дунёи варзиш 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Субњ 08.00 Ахбор (т) 08.20 Субњ (такрор) 10.00 Тафсир (такрор) 10.20 Мадади Сино (такрор) 10.40 Филми мустанад 12.00 Ахбор (т) 12.10 Барномаи мусиќї 13.00 Ахбор (анг) 13.10 Варзиш 14.00 Ахбор (арабї) 14.10 Мусиќии симфонї 15.00 Ахбор (хориљї) 15.05 Филми њунарии «Воќеа дар аэропорт» (ќ.3) 17.20 Саманди андеша 18.00 Ахбор (т) 18.20 Набзи диёр 18.35 Сипар (ВКД) 19.00 Ахбор (р) 19.25 Кадбону 19.50 Рушд (Фаросў) 20.30 Ахбор (т) 21.00 Набз 21.30 Рушди футбол 22.00 Ахбор (т) 22.15 Силсилафилми телевизионии «Ифритњои бањрї»

Четверг 10 октября ТВ3

НТВ

7.00, 6.45 Мультфильмы СМФ. 10.05 С-л "Дежурный ангел". 11.00, 20.30 С-л "Пятая стража". 12.00, 19.00, 1.45 "х-Версии. Другие новости". 12.30 Д/ф "Городские легенды. Подмосковная пирамида". 13.00 Д/ф "Тайные знаки. Путеводитель по мести". 14.00 Д/ф "Звездные колесницы". 15.00 Д/ф "Генри Морган. Путь неуязвимого корсара". 16.00, 21.30, 22.30 "Мистические истории". 17.00, 17.30 Д/ф "Гадалка". 18.00 Д/ф "Параллельный мир". 19.30, 20.00 Д/ф "Охотники за привидениями". 23.00 "Экстрасенсы-детективы". 0.00 Фильм "Рыба-Монстр". 2.00 "Европейский покерный тур". 3.00 Д/ф "Цирк Дю солей. Варекай". 5.00 Фильм "Летучие мыши: Операция уничтожение". 7.00 "НТВ утром". 9.30 Спасатели. 10.00 "Медицинские тайны". 10.35, 11.20 С-л "Возвращение Мухтара". 11.00, 14.00, 17.00, 20.00 Сегодня. 11.55 "До суда". 12.55 Суд присяжных. 14.25 "Суд присяжных. Окончательный вердикт". 15.35 "Дело врачей". 16.30, 19.30 Чрезвычайное происшествие. 17.25 "Прокурорская проверка". 18.40 "Говорим и показываем". 20.30 Детектив "Пасечник". 22.25 Остросюжетный с-л "Карпов. Сезон второй". 0.15 "Сегодня. Итоги". 0.35 С-л "ППС". 2.30 "Дачный ответ". 3.35 Дикий мир. 4.05 Остросюжетный с-л "Беглец". 6.00 С-л "Час Волкова".

ТНТ

8.00 "Универ" - "Успеть до полуночи" Ситком. 8.30, 14.00 Комедия "Реальные пацаны". 9.00, 14.30 "Студия 17". 9.30 Комедия "Сашатаня" - "Саша - таксист". 10.00 Комедия "Сашатаня" - "Таня - репетитор". 11.30 Комедия "Сашатаня" - "Юбилей мамы". 12.00 Комедия "Реальные пацаны" - "Обратная тяга". 12.30 Комедия "Реальные пацаны" - "Начало конца". 13.00, 13.30 "Интерны" Ситком. 15.00 Комедия Комедия"Самоубийцы". 17.00 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 "Мертвеход" Комедийные ужасы, США. 20.55 С-л "Следы во времени" - "Вундеркинд". 21.50 "Преследование" Боевик. 22.40 "Школа ремонта" - "Стеклоблоки и рекордные сроки" Программа. 23.45 "Саша+ Маша". Лучшее. 0.05 M/c "Том и Джерри. Детские годы". 0.30 "Фриказоид!" - "Адские машины. Лихое время". 1.00 Окончание эфира.

Шабакаи аввал

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи мусиќии «Насими дўстї» 01.20 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.00 Намоишномаи телевизионї 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Субњ 08.00 Ахбор (т) 08.20 Субњ (такрор) 10.00 Инъикос (такрор) 10.20 Сипар (ВКД) (такрор) 10.40 Филми мустанад 11.30 Рушди футбол (такрор) 12.00 Ахбор (т) 12.10 Рушд (такрор) 13.00 Ахбор (анг) 13.10 Варзиш 14.00 Ахбор (арабї) 14.10 Барномаи мусиќии «Савти ниёгон» 15.00 Ахбор (хориљї) 15.10 Филми њунарии «Ишќи њамкорон» (ќ.1) 18.00 Ахбор (т) 18.20 Ояндасоз 18.35 Машварат 19.00 Ахбор (р) 19.25 Манзари адаб 19.50 Кишоварз 20.30 Ахбор (т) 21.00 Инъикос 21.30 Барномаи мусиќии «Амвољи суруд» 22.25 Ахбор (т) 22.40 Силсилафилми телевизионии «Ифритњои бањрї»

пятница 11 октября

суббота 12 октября

воскресенье 13 октября

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи консертї 01.15 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.00 Њодиса (такрор) 02.10 Сафинаи ишќ (Н.Рауфова) 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Филми мустанад 07.00 Ноњид 08.10 Асрори табиат 08.40 Филми њунарии «Ќапќон барои шаѓолњо» 10.10 Варзиш 12.00 Барномаи мусиќии «Таронањои дилангез» 13.00 Филми њунарии «Дасти бриллиантї» 14.30 Намоишномаи телевизионї 15.30 Филми њунарии «Лара Крофт» (ќ.2) 17.30 Мову Шумо 18.00 Ахбор (т) 18.20 Сайди маънї 19.00 Соњибњунар 19.40 Сафинаи умр 20.30 Тољикистон 21.00 Барномаи мусиќии «Ганљур» 22.10 Филми њунарии «Куњнавард»

Шабакаи аввал

7.15 "Гарри Поттер и Тайная комната" Фэнтези, приключения, Великобритания, Германия, США, 2002 г. 10.20 Кино по воскресеньям: "Загадочная история Бенджамина Баттона" Фантастическая драма, США, 2009 г. 13.30 "ТНТ. MIX". 14.00 "Битва экстрасенсов". 15.30 "Stand UP". 16.30 Комедия "Наша Russia". 17.00, 20.55 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 Триллер "Версия". 21.55 "Школа ремонта" - "Народный ар-деко" Программа. 22.55 "Необъяснимо, но факт". 23.50 "Саша+ Маша". Лучшее. 0.00 M/c "Никелодеон на ТНТ" "Пингвины из "Мадагаскара" - "Операция Антарктика". 0.20 "Про декор" Программа. 1.00 Окончание эфира.

ТНТ

7.00, 4.00 Детектив "Дорожный патруль". 9.00, 11.00, 14.00 Сегодня. 9.15 Лотерея "Русское лото плюс". 9.45 Их нравы. 10.25 Едим дома. 11.20 "Первая передача". 11.55 "Чудо техники". 12.25 "Поедем, поедим!". 13.00 "Дачный ответ". 14.25 Детектив "Легенда для оперши". 18.25 "Враги народа". Авторский проект Александра Зиненко. 19.20 Чрезвычайное происшествие. 20.00 "Сегодня. Итоговая программа". 20.50 Детектив "Дорогая". 22.45 "Новые русские сенсации". 23.45 "Как на духу ". Маргарита Суханкина - Маша Малиновская. 0.45 "Луч Света". 1.20 "Школа злословия". 2.05 Фильм "Двое в чужом доме". 6.00 С-л "Час Волкова".

НТВ

ТВ3

7.00, 6.15 Мультфильмы СМФ. 9.35 Фильм "Проданный смех". 12.30 Фильм "Побег Логана". 15.00 Фильм "Звездные войны. Эпизод 1: Скрытая угроза". 17.45 Фильм "Терминатор: Да придет спаситель". 20.00 Фильм "Телепорт". 21.45 Фильм "В ловушке времени". 0.00 Фильм "Путешествие в машине времени". 2.15 Фильм "Мир Дикого Запада". 4.00 Фильм "Дориан Грэй".

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи консертї 02.00 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 03.00 Асрори олами вуњуш 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Субњ 08.00 Ахбор (т) 08.20 Субњ (такрор) 10.00 Чашмандоз (такрор) 10.30 Филми њунарї 12.00 Ахбор (т) 12.10 Кадбону 12.30 Марворидњои бесадаф (такрор) 13.00 Ахбор (узб) 13.15 Барномаи мусиќии «Таронањои Ватан» 14.00 Филми њунарии «Мимино» 15.20 Намоишномаи телевизионї 16.20 Филми њунарии «Лара Крофт» (ќ.1) 17.15 Њодиса 17.25 Љањони синамо 18.00 Ахбор (т) 18.20 Чењра 19.00 Панорама 19.25 Шакарханд 20.00 Нигини тољи миллат 20.30 Ахбор (т) 21.00 Барномаи мусиќии «Замзамаи зебої» 22.20 Дунёи варзиш 22.25 Филми њунарии истењсоли Њиндустон

Шабакаи аввал

1.00, 23.25 Комедия "Счастливы вместе" - "Букины дети". 1.40 M/c "Слагтерра" - "Слаг-клуб". 2.05 M/c "Бен 10: Омниверс". 2.30 M/c "Скан-Ту-Гоу". 3.00 "Дом-2. Lite". 4.00 "Два с половиной повара" Программа. 4.30 "Про декор" Программа. 5.00 "Школа ремонта" Программа. 6.00 "Дурнушек.net" Программа. 6.30 "Битва экстрасенсов". 8.00 "Comedy Woman". 9.00 "Комеди Клаб в Юрмале". 10.00 "Comedy Баттл. Без границ". 11.00 "Stand UP". 12.00, 12.30, 13.00, 13.30 Комедия "Реальные пацаны". 14.00 Большое кино по субботам: "Гарри Поттер и Тайная комната" Фэнтези, приключения, Великобритания, Германия, США, 2002 г. 17.00, 20.35 "Дом 2. Город любви". 18.00 "Дом-2. После заката". 18.30 Комедия "Больше, чем друг". 21.35 Д/ф "Одиннадцатый час". 0.05 M/c "Никелодеон на ТНТ" "Пингвины из "Мадагаскара" - "Возвращение. Возмездие доктора Блоухола. Часть 2". 0.30 M/c "Никелодеон на ТНТ" "Пингвины из "Мадагаскара" - "Вещее нутро. Я знаю, почему свихнклась птица в клетке". 1.00 Окончание эфира.

ТНТ

6.40, 4.00 Детектив "Дорожный патруль". 8.25 Смотр. 9.00, 11.00, 14.00 Сегодня. 9.15 Лотерея "Золотой ключ". 9.45 Их нравы. 10.25 "Готовим с Алексеем Зиминым". 11.20 Главная дорога. 11.55 Кулинарный поединок. 13.00 Квартирный вопрос. 14.25 "Я худею". 15.30 "ДНК". Ток-шоу. 16.30 Своя игра. 17.20 Следствие вели... 18.20 "Очная ставка". 19.20 Чрезвычайное происшествие. 20.00 "Центральное телевидение". 20.50 Детектив "Дорогая". 22.45 "Остров". 0.15 Фильм "Майор". 2.15 "Живые легенды: Марк Захаров". 3.15 "Бульдог-шоу". 6.00 С-л "Час Волкова".

НТВ

ТВ3

7.00 Мультфильмы СМФ. 10.30 Фильм "Золотой ключик". 12.00 Фильм "Остров потерянных душ". 14.00 Фильм "Мир Дикого Запада". 15.45 Фильм "Побег из Лос-Анджелеса". 17.45 Фильм "Терминатор: Восстание машин". 20.00 Фильм "Терминатор: Да придет спаситель". 22.15 Фильм "Звездные войны. Эпизод 1: Скрытая угроза". 1.00 Фильм "Побег Логана". 3.30 Фильм "Франкенштейн". 6.00 Д/ф "Мэри Шелли. Рождение Франкенштейна".

НТВ

ТВ3

7.00, 6.45 Мультфильмы СМФ. 10.05 С-л "Дежурный ангел". 11.00 С-л "Пятая стража". 12.00, 19.00 "х-Версии. Другие новости". 12.30 Д/ф "Городские легенды. Москва. Сухаревская площадь". 13.00 Д/ф "Тайные знаки. Путеводитель по мести". 14.00, 1.15 Д/ф "Тайны скрытые в камне". 15.00 Д/ф "Мэри Шелли. Рождение Франкенштейна". 16.00 "Мистические истории". 17.00, 17.30 Д/ф "Гадалка". 18.00 "У моего ребенка Шестое чувство". 20.00 "Человек-невидимка". 21.00 Фильм "Терминатор: Восстание машин". 23.15 Фильм "Побег из Лос-Анджелеса". 2.00 "Европейский покерный тур". 3.00 Д/ф "Цирк Дю солей. Кортео". 5.00 Фильм "Рыба-Монстр". 7.00 "НТВ утром". 9.35, 11.20 С-л "Возвращение Мухтара". 11.00, 14.00, 17.00, 20.00 Сегодня. 11.55 "До суда". 12.55 Суд присяжных. 14.25 "Суд присяжных. Окончательный вердикт". 15.35 "Дело врачей". 16.30, 19.30 Чрезвычайное происшествие. 17.25 "Прокурорская проверка". 18.40 "Говорим и показываем". 20.30 Ты не поверишь! 21.30 "Хочу v ВИА Гру!". 23.25 Х/ф "Моя фамилия Шилов". 1.20 "Егор 360". 1.55 Х/ф "Дубля не будет". 3.50 Остросюжетный с-л "Беглец". 5.45 С-л "Час Волкова".

ТНТ

7.30 "Универ" - "Успеть до полуночи" Ситком. 8.00 "Универ" - "Знакомство с родителями" Ситком. 8.30, 12.30 Комедия "Реальные пацаны". 9.00 "Студия 17". 9.30 "Универ" - "Скрытый смысл" Ситком. 10.00 "Универ" - "Реалити" Ситком. 10.30 "Универ" - "Эмо и Гот" Ситком. 11.00 "Универ" - "23 февраля" Ситком. 11.30 "Универ" - "Операция "Секс" Ситком. 12.00 Комедия "Реальные пацаны" - "Начало конца". 13.00, 13.30 "Интерны" Ситком. 14.00 "Comedy Woman". 15.00 "Комеди Клаб в Юрмале". 16.00 "Comedy Баттл. Без границ". 17.00 "ХБ". 17.30 "Дом 2. Город любви". 18.30 "Дом-2. После заката". 19.00 "Анализируй то" Криминальная комедия. 20.50 С-л "Следы во времени" - "Смерть берет выходной". 21.45 "Преследование" Боевик. 22.35 "Школа ремонта" - "Недетская детская" Программа. 23.35 Комедия "Саша+ Маша" - "Поцелуй Кобзона". 0.05 M/c "Том и Джерри. Детские годы" - "Бэд мышь. Кот и пес. Космический скиталец". 0.30 "Фриказоид!". 1.00 Окончание эфира.

Шабакаи аввал

00.00 Ахбор (т) 00.30 Барномаи мусиќии «Насими дўстї» 01.20 Силсилафилми телевизионии «Телохранитель» 02.00 Њаќиќати таърих…. 05.10 Силсилафилми телевизионии «Ярость» 06.00 Субњ 08.00 Ахбор (т) 08.20 Субњ (такрор) 10.00 Ояндасоз (такрор) 10.20 Филми мустанад 11.30 Варзиш 12.00 Ахбор (т) 12.10 Кишоварз (такрор) 13.00 Ахбор (анг) 13.10 Варзиш 14.00 Ахбор (арабї) 14.10 Филми њунарии «Ишќи њамкорон» (ќ.2) 17.00 Дийдор 17.20 Њарфи ишќ 17.40 Њадаф 18.00 Ахбор (т) 18.20 Набзи диёр 18.35 Асрори эљод 19.00 Ахбор (р) 19.25 Чашмандоз 20.00 Зан ва замон 20.30 Ахбор (т) 21.00 Марворидњои бесадаф 22.00 Ахбор (т) 22.15 Барномаи мусикии «Таронањои љовидона» 22.45 Њаштод муъљизаи олам 23.15 Силсилафилми телевизионии «Ифритњои бањрї»


№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

худро бисанљ!

Сканворд

Тољикистон 19


20 Тољикистон

таблиѓ

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013


минбари интиќод

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Тољикистон 21

Як фокуси Рустам

ё акаи Шоњрухон ба дунболи кораш рафту акаи Нур пайи шикораш Маводи аудиовизуалиро тамошо кардаму аз тамошои он сахт хиљилу дилгир шудам. Худ ба худ суол кардам кї инро барои тамошо иљозат дода бошад? Наход, Вазорати фарњанг, Кумитаи телевизион ва радио, нињоят корхонаи воњиди давлатии кино ва видеои «Тољиккино», ки ба ташкили бозору танзими филму маводи аудиовизуалї сарукор дорад, иљозат дода бошанд, суоли матрањ ин аст, барои кадом љињати хуби ин мавод иљозати пањну тамошои онро додаанд, агар огоњ нестанд, ба куљо нигоњ мекунанд? Ба умеде, ки шояд њафтаномаи «Тољикистон» дар ин бора овоз баланд мекунад, ќалам ба даст гирифтам. Дар муќоваи болопуши фитта нишонаи (логотип) «Умедфилм пешнињод мекунад» дида мешавад. Ба фикри ман, бояд чунин бошад, ки њар чи ки ба тамошобин пешнињод мешавад, аввал аз шўрои бадеї, регистри давлатии кино гузаронда шавад, баъд ба студия иљозат дода мешавад, он филму маводи аудиовизуалиро пањну ба фурўш барорад. Маълум мешавад, баъзењо одитарин талаботро ё намедонанд, ё дидаву дониста худро ба нодонї зада, њар чизи фачу лачро ба тамошо мегузоранд. Бо ин амалашон худро шарманда ва та-

мошобинро гумроњ менамоянд. Ба ростї, маводи аудиовизуалии Рустами Нур ба ягон талаботи филмофарї љавобгў нест. Ва ба ќавле ў аз дару дарвозаи филмофарї њам нагузаштааст. Ба филм гуфтан забон њам намегардад. Боварам комил аст, «Албоми нави Рустами Нур» тамошобинро гумроњ, завќи ба-

деї ва зебоипарастии мардумро коста мегардонад. Илова ба ин, сатњи истеъдоди санъаткорони машњури кинои кишвари Њиндустон, ба мисли Шоњрухон, Салмон Хон ва Шамкти Капурро паст зада, худро бо онњо баробар мекунад. Ва боз бо Шоњрухон гўё атрофи њунару эљод ва њамкорї

бо њунармандони тољик суњбат доштаасту мутаассифона, муњофизонаш нагузоштанд, ки суњбатро рўйи навор гиранд. Баъд ровї суханашро бо чунин љумлаи бесару нўг љамъбаст мекунад: «Акаи Шоњрухон рафт дунболи кораш, акаи Рустам рафт думболи шикораш». Кадом шикор?! Кас њайрон мешавад, ки Рустами Нур кї аст ва чї вазифа дорад, ки бобати њамкории њунармандони тољик бо чунин шахсиятњои машњур суњбат мекардааст. Боварии кас њам намеояд, ки бо онњо мулоќот карда бошад. Њама гапи дурўѓу худнамої асту бас. Боз дар њавои мусиќии њиндї суруди бемазмуну содалавњонаи худро љо додаст: Таваљљуњ намоед; Аз њама зебо туи ту Ќашанги дунё туи ту Сайри тамошо Њоливуд Ќашангу зебо Боливуд Ба ќавле, ёбу гир. Тамошобин аз он чї бањра мегирад? Ва Рустами Нур бо кадом маќсад ин маводро тайёр карда бошад? Њайронам. Ў боз сафсатагўйињояшро давом дода, суруди

фаче мехонад: Эй духтар манам ошиќи љонона Дил бастаї ту ба бачаи бегона Њушёр астї бигў ту худ девона Ошиќ ба туам инро њама медона Бигў ту куљої, чаро камнамої Биё боре пешам куљоїќуљої? Оњубарраи сафедама гум кардум. Рањма ба сўйи дарњои мардум кардум. Думболи ту ман гирди љањон мегардум. Эй агар ту дубора пайдо нашавї Бигў ту куљої чаро камнамої… Гумонам ѓолиб аст чунин чизњои пасту бемаънї завќи бадеї ва зебоипарастии тамошобинро коста мегардонанд ва пеши роњи инро бояд вазорату кумита ва дигар масъулини мутасаддї гиранд. Шоњшуљоъ

Аз идора:

Аз корхонаи воњиди давлатии кино ва видеои Кумитаи телевизион ва радиои Њукумати Љумњурии Тољикистон вобаста ба ин «Албоми Рустами Нур» ба мо хабар доданд, ки бинобар бемазмун ва паст будани сатњи мавод ва ба талабот љавобгў набудани он аз њамаи нуќтањои фурўши маводи аудиовизуалї гирифта шуда, дар анбори корхона нигањдорї мешавад.

Бозгашт аз он дунё

ё чор таќдир аз «Парандањои муњољир» Ба наздикї китоби нави Холиќназар Љумъаев тањти унвони «Парандањои муњољир» аз чоп баромад. Китоби мазкур аз чор ќисса иборат буда, дар њар як ќиссаи он њаёту пайкор ва зиндагии вазнини муњољирони мењнатї дар Федератсияи Русия таљассум ёфтааст. Зиндагии вазнину маоши кам дар Ватан, ноилољ ба муњољирати мењнатї баромадан, ба доми фиреб афтодан, аз тарафи њамватанон пешпо хўрдану ќадр надидан ин аст муњтавои ќиссањои «Бозгашт аз он дунё», «Доми фиреб», «Парандаи муњољир» ва «Рўзи сиёњи муњољир» , ки маљмўаи «Парандањои муњољир»-ро дар бар мегирад. «Мањмадёр зинда будааст. Мањмадёр меомадааст. Мањмадёр сињату саломат пайдо шудааст…»-бо ин љумлањо шуруъ мешавад ќиссаи «Бозгашт аз он дунё» ки пуртаззодтарин ва пурдардтарин ќиссаи ин маљмўа аст. Дар ќиссаи зикршуда аз њаёти муњољири тољик ки аз са-

баби вазъияти нохуби иќтисодї ба муњољирати мењнатї сафар мекунаду дар яке аз ширкатњои сохтмонї ба кор даромада тўли як сол дар онљо кор мекунад наќл мешавад. Мувофиќи шартномае ки Мањмадёр ва дўсту њамкори ўзбекаш Илњом бо раиси сохтмон доштанд, онњо њар моњ 200 долларї мегирифтанду пас аз тамом шудани кор 10 000 долларї. Аммо онњо аз тарафи хўљаини русашон ба истилоњ «кидат» шудаву ба болои сўхта намакоб туњмати дуздиро мегиранд ва аз тарафи яке аз сарватмандони дигар ба хотири адои ќарз ба кор медароянд. Маоши онњо дар ивази он њама корњои сангин танњо хўрока буду халос. Мањмадёру Илњом барои гурехтан аз ин «зиндон» чи кўшишњое намекунанд ва дар охир ба тарзи ногањонї муњофизро кушта аз он љо рањо меёбанд ва дар шањрњои Маскаву Тейково аз сабаби бепуливу бењуљљати оворагард шуда билохира Мањмадёр дўсти ўзбекашро ки дар ин чанд сол бо ў чун бародар буд аз даст медињад. Ва бо Катя ном зани рус, ки дар беморї ва

гўр кардани Илњом ёрї карда буд чанд ваќт зиндагї мекунад, аммо пас аз оне ки аз беморї панљањои пояшро мебуранд зани рус ўро аз худ дур мекунад ва ваќте ки ў ба Маскав меояд ба њамватанони худ, ки дар он љо ба нашъаљаллобї машѓул буданд ба кор медарояд ва билохира аз тарафи маќомотњо ќудратї дастгир шуда зиндонї мегардад. Дар ин ваќт њамсари Мањмадёр ки баъди як соли бенишон шудани шавњар хабари марги ўро шунида буд ба шавњар мебарояд. Дар ќиссаи дигар, ки «Доми фиреб» ном дорад, њаёти муаллиме тасвир мегардад, ки аз сабаби вазнинии рўзгор ба суханњои болохонадори њамсинф ва њамдењааш Аслам бовар карда, бо ў ба хотири муњољират рахти сафар мебандад, аммо аз тарафи дўсташ мубталои фиреб гашта ба ў чун «контейнери зинда» хизмат мекунад. Мазмуну муњтавои ќиссаи «Парандаи муњољир», ки дар маркази ќисса худи муаллиф меистад, хело пуртазод аст. Воќеањои ќиссањо пурпечутоб ва хело дардоваранд ва аз беањммиятии сохторњои

ќудратии Тољикистон сахт шикоят карда мешавад. Масалан њангоме, ки Мањмадёру Илњом аз ќиссаи «Бозгашт аз он дунё» худро ба милиса гумшуда муаррифї мекунанд милиса бо ришханде љавоб медињад «…аммо бовариам нест, ки сафоратхонаи Тољикистон шањрвандонашро љўстуљў кунад. Дигар сафоратхонањо хело фаъоланд». Ё аз назария ба амалия иваз шудани ин гуфтањо дар ќиссаи «Парандаи муњољир» ба хубї тасвир ёфтааст. Дигар пањлўи муњимми ќиссањо он аст, ки муњољирони мењнатї дар он давлат њељ ќадру ќиммате надоранд ва ба онњо бо номњои «чурка» ва дигар калимањо ќабењ мурољиат мекунанд. Ва њатто гуноњњое ки содир накардаанд ба сари онњо бор карда мешавад. Баъдан муаалиф ба миллатчигии мардуми рус мурољиат намуда, аз дањони сарбозе масъалаи двизияи 201-уми русияро сабаби бадбинии русњо нисбат ба тољикон нишон медињад. Муаллиф вазъи зиндагии мардумро зери тозиёнаи танќид гирифта, ба зиндагии якљояи љавонон ки фаќат чанд рўзе

идома мекунаду халос ишорат мекунад: «…дар шароити њозира 40 рўз дар пањлўи арўс будан бахти калон аст. Ана маро бин, дар якуним – ду сол базўр як маротиба меоям ва боз ду моњ нагузашта бармегардам.» Дар ќиссањо њаёти занони тољик хело равшан баён мегардад, агар Шабнам дар ќиссаи «Бозгашт аз он дунё» зани мубориз набошад пас Саодат аз ќиссаи «Доми фиреб» хело мубориз, боаќл, бофањм ва њамсафару маслињатчии ассосии шавњар дар зиндагї мањсуб меёбад ва мањз бо маслињатњову дастгирии ў Комрон аз он доми бало наљот меёбад. Дар ќиссаи «Рўзи сиёњи муњољир» бошад дар симои Малика зани њалиму мењрубон таљассум ёфтааст. Маљмўаи мазкур аввалин асари калонњаљм дар бораи њаёти муњољирони тољик аст ва аз нахустин китоби муаллиф мањсуб меёбад, аз камбудињо орї нест, аммо мавзўю муњтавои ќиссањо ва тарзи баёни онњо хонандаро ба худ љалб намуда водор месозад, ки онро бихонад. О.Нозирзода


канзи шифо

22 Тољикистон Зукомро бояд дар бистар гузаронид Салом редаксияи азиз! Чандест њаво салќинтар шуда, шумораи нафарони гирифтори зуком афзуда истодааст. Барои он ки шамолкашї сабабгори беморињои дигар нагардад, чї бояд кард? Мансур, ш.Душанбе Зуком гуфта як ќатор беморињое дар назар дошта мешавад, ки бар асари шамолкашии љисм сар мезананд. Сабабњои гирифторшавї ба зуком гарму хунукшавии њарорати њаво ва дар натиља гармохунукшавии љисм, пастшавии масъунияти бадан аст. Нишонањои зуком: худро бад њис кардан, сулфа, оби бинї, баъзан њарорати баланд буда, ин нишонањо якбора сар намезананду зуд њам намегузаранд, масалан оби бинї ва сулфа дурудароз боќї мемонад. Барои табобати зуком ќабул намудани доруворињои зиддивирусї ва дар њолати зарурї масуниятро баландкунанда њатмї аст. Бистарї шудани бемор њангоми зуком муњим аст. Агар шахси бемор хоб накунад, таъсири беморї ба узвњои даруна расида, оќибаташ беморињои даврони пиронсолї мегардад. Яке аз роњњои бехтарини табобати шамолкашї ѓарѓара кардани гулў бо мањлулњои табобатї аст. Шабона бо оби љўш оббозї ё дар оби ванна хобидан мумкин аст. Пайваста њарорати баданро санљида истед. Агар он аз 38 дараља зиёд нагардаду худро хуб хис кунед, доруворињои табпасткунандаро истеъмол накунед, њарорати баланди љисм вирусу микробњоро нобуд мекунад. Доруворињои табпасткунандаро танњо дар сурати аз 38 дараља зиёд шудани њарорати бадан истеъмол кардан лозим аст. Њангоми зуком об бештар нўшед: чойи љўш бо лимў, гиёњоби настаран, шири гарм. Якљоя бо об аз њуљайрањои љисми шумо вирусу зањрњои он берун мебарояд. Оби одиро тавсия намедињем, то ки захираи намак дар љисм кам нагардад. Ваќти беморї камтар хўрок хўрдан лозим аст. Љисм тамоми захирањояшро барои мубориза бо инфексия истифода мебарад, агар инсон хўроки зиёд истеъмол намояд, љисм барои њазм намудани хўрок ќувва сарф менамояд, на бо беморї. Њабњои љавњари аксорбинвитамини С-ро истеъмол намоед. Он боиси зудтар шифо ёфтани шумо мегарад.

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Хоболудї

нишонаи беморист? Бо фаро расидани шом сар ба болин гузошта то субњидам хоб меравам, вале рўзона пайваста хобам мебарад. Аз чунин хоболудиям аз атрофиён шарм медорам. Сабаби хоболудии маро шарњ дињед. Таманно, дењаи Нилу, н.Њисор Аслан хоболудї дар утоќи њавояш дам ё њангоми њавои боронї пайдо мешавад. Дар чунин њолатњо фишори атмосфера ва њаво кам шуда, фаъолияти майнаи сар паст мешавад. Хоболудї баъди хўроки нисфирўзї низ пайдо мешавад, дар ин лањзањо хун ба меъда рафта, майнаи сар ќувваи кам мегирад. Чунин хоболудиро рафъ намудан душвор нест: ба њавои тоза баромада, баъди хўроки нисфирўзї каме гаштугузор намоед, аз нав нерў мегиред. Агар баъди ин њам аз хоболудї рањої наёбед, сабаб дар беморї аст. Яке аз сабабњои хоболудї чанд лањза ќатъ гардидани нафаскашї аст: ваќте инсон хуррок мекашад, чанд сония хомўшї њукмфармо мегардад, нафаскашї ќатъ гардида боз хурроккашї давом ме-

кунад. Њангоми ќатъ гардидани нафаскашї ба майнаи сар њаво намерасад ва барои аз ин њолат баромадан инсон аз хоб бедор мешавад. Агар чунин њолат дар давоми шаб зуд-зуд рух дињад, инсон аз хоб сер намешавад ва рўзона ѓайриихтиёр хобаш мебарад. Барои муайян сохтани сабабњои ин иллат ба табиб- сомнолог мурољиат кунед. Сабаби дигари хоболудї бемории гипотиреоз аст. Њормонњои ѓадуди сипаршакл мубодилаи моддањоро ба эътидол меоранд, ба кас нерў мебахшанд. Дар сурати норасоии он љараёни мубодила суст гашта, дар баробари хоболудї хушкшавии пўст, фарбењї дар њолати набудани иштињо,

халалёбии давраи гулдоманї низ дида мешавад. Дар чунин њолат ба табиб эндокринолог мурољиат кунед. Сабаби сеюм бемории диабети ќанд аст. Ба аќидаи олимони амрикої дар сурати хоболудии рўзона барои муайян намудани бемории диабет аз ташхис гузаред. Хоболудї нишонаи њам баландшавї ва њам пастшавии ќанд дар хун буда метавонад. Дар баробари хоболудї њангоми бемории диабети ќанд ташнагї, хориши пўст, сарчархзанї дида мешавад. Агар шумо чунин нишонањоро дар худ њис намоед, зуд ба назди табиб эндокринолог шитобед. Боз як сабаби хоболудї гипотония аст. Фишор паст шу-

да, маѓзи сар бо хун хуб таъмин намегардад ва норасоии њаво пайдо мешавад. Ба шахси бемор њаво намерасад. Фишоратонро санљида бинед, агар он аз меъёр паст бошад, ба терапевт мурољиат кунед. Норасоии оњан дар љисм боиси пастшавии гемоглобин дар хун мегардад. Мањз гемоглобин тамоми њуљайрањои љисм, аз љумла маѓзи сарро бо њаво таъмин месозад. Аз ин лињоз, њангоми норасоии оњан низ хоболуд мешавед. Бар замми хоболудї, заифї, чарх задани сар, рехтани мўй дида мешавад. Барои ташхис хун супоридан бо маслињати духтур доруворињои оњандор истеъмол кунед. Ва боз яке аз сабабњои хоболудї руњафтодагї аст. Бар асари мушкиливу ташвишњо майнаи сар карахт шуда, хоболудї пайдо мешавад. Мушкили худро бо хоб нагузаронед, роњи њалли онро пайдо намоед. Бояд ќайд намуд, ки баъзе доруворињо низ сабабгори хоболудї мегарданд. Хусусан, њабњои таскинбахшу баъзе доруворињои дигар. Аз табиб хоњиш намоед, ки дар интихоби доруи дигар ба шумо кўмак расонад.

Гастрит

Оќибати он захми меъда аст Чанд моњ мешавад, ки аз бемории меъда азият мекашам. Табибон мегўянд, ки гирифтори гастрит шудаам. Донистан мехоњам, ки гастрит чї гуна беморист ва то кадом андоза хатарнок аст? Хайриддин, н.Вањдат Њангоми бемории илтињоби меъда (гастрит) пардаи луобии меъда шамол кашида, меъда хўрокро бо душворї њазм менамояд. Гастрит ду навъ ме-

шавад – навъи А ва В. Баъзан беморї бе ягон нишона оѓоз меёбад. Навъи А гуфта гастрити туршнокияш паст дар назар дошта мешавад, нишонањои он вазнинї баъди хўрокхўрї, орўѓзанї, дилбењузурї, дамиши шикам, зуд-зуд дарунравї аст. Навъи В- гастрити кўњнашудаи туршнокияш баланд буда, нишонаи он зардаљўш аст. 60 дарсади ањолии сайёра гирифтори ин беморианд. Бештар мардњо гирифтори гастрит мегарданд. Барои муайян намудани ин бе-

морї ташхиси УЗИ-и меъда ва гастроскопия гузаронида мешавад. 90 дарсади сабаби илтињоби меъда бактерияи Хеликобактер мегардад. 50 дарсади кишварњои рушднамуда аз ин бактерия сироят ёфтаанд. То 60-70 дарсад бактерияњои Хеликобактер баъди як њафтаи табобат бо антибиотикњо нобуд мегарданд. Солњои пеш самаранокии табобат то 90 дарсад буд, вале солњои охир ин бактерия нисбати доруворињо тобовар гаштааст. Байни

беморињои гуногуни кўдакона бемории гастрит љойи чорумро мегирад. Дар синни аз 5 то 6 солагї ва аз 9 то 12-солагї дар давраи фаъолнокии организм дар меъдаи кўдакон илтињоб пайдо мешавад. Гастрити табобатнашуда сабабгори захми меъда мегардад. Њангоми гастрит парњез наќши муњим мебозад, чанд муддат шоколаду ширинї, ќањва, нўшокињои газнок, машрубот, консервањо, хўрокњои тунду шўрро фаромўш созед.

Масъули сањифа Нодира Раљабова. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: nodira@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


варзиш

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Тољикистон 23

5:0 њам ба финал набурд Дастаи мунтахаби наврасони Тољикистон (U-16) бо вуљуди бо њисоби калон ѓалаба кардан дар бозии охирини даври интихобии чемпионати Осиё ба финал роњ наёфт.

Љавонони футболбоз дар чемпионати Осиё Дар шањри Кирмони Эрон даври интихобии чемпионати Осиё миёни љавонон (U-19) оид ба футбол дар гурўњи «D» баргузор мегардад, ки дастаи љавонон Тољикистон дар он ширкат мекунад. Дастаи мунтахаби љавонони Тољикистон рўзи 29-уми сентябр бо роњбарии сармурабби даста Салоњиддин Ѓафуров барои ширкат дар ин мусобиќа ба Эрон сафар кард. Футболбозони љавони Тољикистон дар як гурўњ бо дастањои Эрон (8-уми октябр), Арабистони Саудї (10-уми октябр) ва Лубнон (12-уми октябр) раќобат хоњанд кард. Бозињои ин гурўњ дар варзишгоњи «Шањид Бањонар» барпо мегарданд. Њайати дастаи љавонони

Тољикистон, ки ба Эрон сафар кард: Дарвозабонњо: Муродулло Саидов («Энергетик»), Эмомалї Сониев («Истиќлол»), Дилшод Дадобоев («Пахтакор», Љаббор Расулов); Муњофизатгарон: Самандари Хайриддин, Зокир Иброњимов (њарду аз «Истиќлол»), Фирдавс Чаќалов, Анварљон Њамроќулов (њарду аз КМВА «Помир»), Далер Бердиќулов («Регар-ТадАЗ»), Алишер Холмуродов («Энергетик»); Ниммуњофизатгарон: Амирбек Љўрабоев (ДЮСШ ПФК ЦСКА, Москва), Парвиз Њамидов, Мўњсинљон Парпиев (њарду аз «Хайр»), Вайсиддин Сафаров («Истиќлол»), Шорњрух Раљабматов («Парвоз»), Комрон Турсунов, Дилшод Саломов, Дилшод Расулов (њарсе аз РТСУ), Ойбек Аб-

дуѓаффоров, Мармар Зокиров (њарду аз «Энергетик»), Њуљумкунандањо: Мењрољиддин Музаффаров («Хайр»), Суннатулло Холов («Вахш»), Ромиш Љалилов, Сиёвуш Мўњсинов (њарду аз «Истиќлол»). Таќвими бозињои дастаи љавонони Тољикистон дар даври интихоби чемпионати Осиё (U19) дар гурўхї D: Даври 1-ум 8-уми октябр (сешанбе) Оѓози бозї - соати 19.00 Эрон - Тољикистон. Даври 2-юм 10-уми октябр (панљшанбе) Оѓози бозї - соати 14.30 Тољикистон – Арабистони Саудї. Даври 3-юм 12-уми октябр (шанбе) Оѓози бозї – соати 14.30 Лубнон - Тољикистон.

«Истиќлол» ва «Регар-ТадАз» дар финал Баъди муборизањо дар даври нимфинал дастањои талабгори асосоии Љоми Тољикистон – «Истиќлол»-и Душанбе ва «Регар-ТадАз»и Турсунзода ба финали ин мусобиќа роњ ёфтанд. Вохўињои љавобии нимфинали Љоми Тољикистон рўзи 1-уми октябр ба анљом расиданд. Бозї миёни дастањои “Истиќлол”-и Душанбе ва “Парвоз”-и Бобољон Ѓафуров, ки дар пойтахти кишвар, дар майдони сунъии Варзишгоњи марказии љумњуриявї, барпо гардид, бо ѓалабаи мизбонон бо њисоби 3-0 поён ёфт. Голњоро Фатњулло Фатњуллоев дар даќиќаи 5-ум, Дилшод Восиев, дар даќиќаи 13ум ва Александр Кудряшов дар даќиќаи 65-ум ба њадаф расонанд. Бозии аввал дар ноњияи Бобољон Ѓафуров низ бо ѓалабаи “Истиќлол” бо

Наврасони тољик дар бозии охирин дастаи мунтахаби наврасони Лубнон ќувваозмої намуда, бо њисоби 5:0 ѓолиб омаданд, вале ба даври финали ин мусобиќа роњхат нагирифтанд. Бозї рўзи 29-уми сентябр, дар варзишгоњи “Али Сабоњ Ал-Салим”-и Кувейт баргузор гардид. Ду голи дастаи мунтахаби Точикистонро Худойдод Узоќов дар даќиќањои 14-ум ва 33-юм ба њадаф расонд. Муњаммадљони Њасан дар даќиќаи 16-ум, Рустам Толибов дар даќиќаи 41-ум ва Собирљон Гулаков дар даќиќаи 83-юм якголї заданд. Дастаи мунтахаби Кувейт дар бозии охирин худ бо њисоби 2:1 дастаи Њиндустонро шикаст дод ва бо 12 хол аз љойи якум ба даври финалї роњ ёфт. Ёдовар мешавем, ки дастаи мунтахаби наврасони Тољикистон зери роњбарии мутахассиси љопонї Чикашї Сузукї бозии худро дар ин мусобиќа бо дастаи наврасони Њиндустон мусовї - 1:1 анљом дода, дар бозии дуюм даста наврасони Бутанро бо њисоби 2:0 шикаст доданд ва дар бозии сеюм аз тими наврасони Ќувайт бо њисоби 2:1 шикаст хўрда буданд. Њамин тавр, ѓолибони 10 гурўњ ва 5 дастаи бењтарини љойњои дуюм ба даври финалии чемпионати Осиё байни наврасон (U-16), ки соли оянда дар Тайланд баргузор мешавад, роњхат гирифтанд. Дастаи Тољикистон њарчанд дар љадвал дар љойи

дуюм аст, аммо натавонист, ки ба даври финалї барояд, зеро њамагї 5 дастаи љойњои дуюм, ки натиљањои хуб ба даст овардаанд, соњиби роњхат мешаванд. Мувофиќи талаботи ќоидаи мусобиќа дастањои дуюме ба финал роњ ёфтанд, ки натиљањои бењтар ба даст овардаанд. Азбаски дар баъзе аз гурўњњо то 5 даста ширкат карданд (дар мисоли гурўњњи «А», «G» ва «Н»), барои баробарї бо гурўњњое, ки дар онњо 3-4-дастаї бозї карданд, натиљањо бо ду дастаи охири гурўњ ба њисоб гирифта нашуданд. Дар гурўњњое, ки 4-дастаї ширкат карданд (гурўњњои «C», «D», «E», «I» ва «J») натиљањо бо як дастаи охир ба инобат гирифта нашуданд. Дар мисоли дастаи мунтахаби Тољикистон, натиљањои даста бо дастањои Ливан ва Бутан ба њисоб гирифта нашуданд. Дар натиља Тољикистон дар ин мусобиќа њамагї соњиби 1 хол шуд, ки мусовї бо Њидустон буд. Дастањое, ки ба даври финалии чемпионати Осиё-2014 байни наврасон (U-16)роњ ёфтаанд. Ѓолибони гуруњњо: Кувейт (А), Ўзбакистон (“B”), Непал (“С”), Арабистони Саудї (“D”), Эрон (“Е”), Умон (“F”), Австралия (“G”), Малайзия (“Н”), Кореяи Шимолї (“I”) ва Љопон (“J”) 5 дастаи бењтарини љойњои дуюм - Сурия (“D”), Чин (“I”), Гонконг (“G”), Кореяи Љанубї (“Н”) ва Ќатар (“F”) Мавќеи дастањо дар љадвал: Љ

Дастањо

И

В

Н

П

М

О

1

Кувейт

4

4

0

0

14-3

12

2

Тољикистон

4

2

1

1

19-3

7

3

Њиндустон

4

2

1

1

14-5

7

4

Лубнон

4

1

0

3

6-16

3

5

Бутан

4

0

0

4

3-29

0

Рейтинги дастањое, ки дар гурўњи худ љойи дуюмро гирифтанд: њисоби 2:0 анљом ёфта буд. Дар бозии дигари нимнињої дастаи “Вахш”-и Ќўрѓонтеппа дар майдони худ – варзишгоњи “Пахтакор” бо дастаи “Регар-ТадАЗ”-и Турсунзода раќобат кард. Ин бозї бо њисоби 2-0 ба нафъи мењмонон ба охир расид. Њарду голро Ањтам Њамроќулов дар даќиќањои 9-ум ва 52-ум зад. Дар бозии аввал дар шањри Турсунзода “Вахш” бо њисоби 3:2 ѓолиб омада буд. Аз рўи

натиљањои ду бозї «РегарТадАз» бо њисоби 4-3 ѓалаба кард ва ба финал баромад. Њамин тавр, дастањои “Истиќлол” ва “Регар-ТадАз” дар даври финалї, ки рўзи 5-уми октябр барпо мегардад, барои Љоми Тољикистон раќобат хоњанд кард. Макони баргузории ин бозиро ФФТ муайян мекунад. «Регар-ТадАз» 6 маротиба ин љомро ба даст овардааст, «Истиќлол» њамагї 2 маротиба.

1 1

Т\Т 3-0 +3 2-1 +1 4-3 +1 4-3 +1 7-7 0 3-3 0 2-3 -1

И 4 4 3 3 3 3 3

1 1 1

2-3 3-5 2-3

3 3 1

Гурўњ

Даста

Б

Ѓ

Д

Б

1

D

Сурия

2

1

1

0

2

I

Чин

2

1

1

0

3

G

Гонконг

2

1

0

1

4

H

Кореяи Љанубї

2

1

0

1

5

F

Катар

2

1

0

1

6 7

J E

2 1 0 2 1 0

8 9 10

C B A

Ветнам Аморати Араб Бањрайн Яман Тољикистон

2 1 0 2 1 0 2 0 1

М

-1 -2 -1

Масъули сањифа Шўњрат Давлатшоев. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: shuhrat@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


хандеду наранљед!

24 Тољикистон

Дар омади гап

Тўмори дар мошинаш овехта њам пеши садамаро гирифта натавонист. *** Њаромхўри мумсик «аз бекорї-кадукорї» гуфта, њољатхонаро ба иљора гирифт. *** Либосро дарбењ кардан мумкину гулўро не гуфта, талбанда шуд. *** Ќариб буд, ки њаќќи мардумхўрон ба дарди бедаво гирифтор шаванд. *** Аз ќавоќу димоѓи гирифтаи сардор њавои пурабру сарди сербориш бењтар аст. *** -Кињо каллаи хомашонро бо телпаки андатрї оро медињанд? -Бекаллањо. *** Сад афсўс, ки хушињои њаёт аксар ваќт интињои талху сангин дорад. *** Ќариб мондааст, ки давлат барои њаво њам аз мардум андоз ситонад. *** -Гардани хамро њам бо табар буридан мумкин? -Мумкин, ба шарте ки он гардан аз они хунхору љаллод бошад.

*** Агар одамро одам вайрон намекард, фиребгару дурўѓгўён, майзадаву нашъамандон, дузду ѓоратгарон, танбалу коргурезон ва ришвахўрон пайдо намешуданд. *** Девор афтад, ба дарун афтад гуфта, зери девор монд. *** Нобаробарињо намебуд, дар ќабристон ќабрњо аз якдигар фарќ намекарданд. *** Агар њасудхўрї намекард, аз овозу биної ва пою даст мањрум намешуд. *** Барои сиёњдил дунёи равшан њам сиёњ менамояд. *** -Кињо кори сермаблаѓу манфиатбахшро солњо орзу мекунанд? -Мансабталошони њаромхўр. *** -Дар замони бозаргонї чї бештар ављ гирифт? -Одамфурўшиву нашъаљаллобї ва ришвахўрї. *** -Кињо дар ваъдадињї сахианд? -Хасисон. ***

Таъриф ба аблањ фориду худро доњї тарошид. *** Макру љоду бахт не, бадбахтї меорад. *** Нафси бадро духтур њам табобат карда наметавонад. *** Агар сохти Шўравї барњам намехўрд, яќин ки имрўз намаку гўгирд ва собун бепул мешуд. *** Аз одами туршрўву зишт зимистони ќањратун бењтар аст. *** -Кињо беорї карда, аз паси ќаллобию даллагї нон мехўранд? -Одамони бешарми иффатгумкардањо. *** -Дар чашмони кињо оташи хашму ѓазаб забона мезанад? -Њасудхўрон. *** Ќариб буд, ки мањалгароиву љўрабозї ва хешутарборчигї тамоман барњам хўранд. *** Хоњед, ки хориву зорї, азобу ранљ ва кулфат насибатон нагардад, ба њељ кас зулм накунед. (Давомаш дар сањ.17)

№ 40 (1031) 3 октябри соли 2013

Бихандеду забон омўзед! Як латифа бо се забон Дод назанед! Рўзе Афандї хост каме истироњат кунад, аммо фарзандонаш бо доду фарёд ўро хобидан намонданд. Афандї асабї шуд: — Дод назанед, майнаам ќурут шуд! Яке аз бачањояш гуфт: — Дадо, аз њамон ќурут якто дињед.

Stop it One day Afandi decided to take a nap, but his kids bothered him with their cries. He got angry and shouted, «Stop it! My brains have become as hard as kuroot1!» One of the kids cried with joy, «Dad, could you give us some of that kuroot?»

Розї шавед! Шахсе гўшњои дароз дошт. Ў аз духтур пурсид: — Гўед, ки гўшњоямро кўтоњ кардан мумкин? — Мумкину харољоташ ќиматтар, се њазор доллар, - гуфт духтур. — Арзонтар намешавад? Афандї, ки он љо буд, ба гап њамроњ шуд: — Магар харро инсон кардан осон аст?

Please, agree! A man with long ears asked a doctor, «Could you make my ears smaller?» «Yes, but it is a very expensive operation, about 3000 dollars», the doctor responded. «And could you make it cheaper?» Afandi, who was there, asked, «Do you think it is so easy to turn a donkey into a human being?»

Оббозї Аз муллое пурсиданд: — Таќсир, гўед, ки кадом одам дар об зуд ѓарќ мешавад? — Албатта, одами пургуноњ, - љавоб дод ў. Афандї, ки он љо њузур дошт, гуфт: — Барои њамин њам њазратам аз оббозї метарсидаанд-дия?!

Bathing

Боду њаво

A man is asking a mullah2, «Who will get drowned quicker?» «Of course those who have a lot of sins», was the answer. Afandi, who was nearby, remarked, «Oh, that’s why, Your Mightiness, you are afraid of bathing».

пш

3

октябр

љм

4

октябр

шб

5

октябр

яш

6

Октябр

дш

7

октябр

СШ

8

октябр

чш

9

октябр

+19°..+29° +19°..+29° +19°..+30° +21°..+32° +21°..+30° +22°..+26° +19°..+25°


Точикистон №40