Issuu on Google+

чодарпўшї ва мушкилоти кинои тољик

с. 12

футбол: мўњсин муњаммадиев даъвогар?

с. 23

рекорди нарх дар хуљанд

с. 3

№ 15 (1057) 10.04.14 (Оѓози нашр: марти 1992)

«ТАЛКО» кї онро тарконидан мехост?

Дар ин шумора:

Матлубхон Давлатов аз нафаќа баргашт

с. 2

лампањои каммасраф чаро лимити барќро аз байн набурданд?

с. 3

Антена ва телефонњо сабабгори ављи саратонанд?

с. 5

Толибон дар Афѓонистон шикаст хўрданд

с. 6

Вазорати кишоварзї ку моњию ку моњию ку моњї?

с. 7

Чорроњаи «Саховат»

с.3

БДА куљо менигарї?

с. 11


2 Тољикистон

Шариф Њамдамов Раиси шўрои муассисон ва мушовара, Сармуњаррир Усмон Ниёзов котиби масъул

Њайати мушовара: Акбари Турсoн Академик Темур Зулфиќоров Нависанда Мењмон Бахтї Раиси Иттињодияи нависандагон Нуриддин Саидов Вазири маориф ва илми љт Пиров Мањмадсаид Муовини вазири фарњанги љт Ќаюмов Нуриддин Академик Масъуди Миршоњї Раиси анљумани «Рўдакї» Абдумудассир Ањмадзода Сармуњаррири сомонаи www.PRESSA.tj Муассис: Њайати кормандони њафтанома Њафтанома дар Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон тањти №0054/РЗ ба ќайд гирифта шуда, дар матбааи «Мега-print» ба чоп расидааст. Дар њафтанома матолибе низ ба нашр мерасанд, ки ба мавќеи идораи он мувофиќат намекунанд. Дар шумора аксњо аз шабакаи Интернет истифода шудаанд. Матолиби хусусияти таблиѓотидошта танњо бо пардохт нашр мешаванд. Масъулияти маводњои хусусияти таблиѓотидоштаро идора ба дўш надорад. Барои дар дигар нашрияњо чоп намудани матолиб ва иќтибосњо аз «Тољикистон» иљозати хаттии идора ва нишон додани сарчашма њатмист. Њуќуќи муаллифии њамаи матолиби шумора ба идораи њафтаномаи «Тољикистон» тааллуќ дошта, тибќи ќонунгузории љории ЉТ ва байналмилалї њифз карда мешаванд. Робита: Телефони идора: 238-54-51 Почтаи электронї: tojikiston-1992@mail.ru tojikiston@pressa.tj Шуъбаи эълону реклама: 238-78-78, 601-35-95 Почтаи электронї: tayron@oila.tj Дафтари хабаргузорї дар вилояти Суѓд: Суроѓа: к. К.Хуљандї 114 х. 15 6-75-23,92- 730-06-50 Шуъбаи фурўш: 93-445-26-12, 221-41-11

њафтае, ки гузашт

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

.tj a s s e r p . w w w з Хабарњо а Матлубхон Давлатов аз нафаќа баргашт

Масъулони Раёсати хизмати давлатии Тољикистон мегўянд, ки дар соли љорї фаъолияти кории 16 мансабдореро, ки синнашон ба бознишастагї расида буд, тамдид кардаанд. Матлубхон Давлатов, собиќ муовини аввали сарвазир, ки моњи ноябр бинобар расидан ба синни бознишастагї аз маќом озод шуд, акнун референти калони Президенти Тољикистон таъйин гардидааст. Ќаблан Шералї Хайруллоев, собиќ вазири мудофиаи

Тољикистон, пас аз бознишаста шуданаш ёрдамчии президент дар кори дифоъ ва амният таъйин шуда буд. Файзулло Фаќиров, муовини сардори шўъбаи тањлилї-иттилоотї ва ташкилии хизмати давлатии раёсати хизмати давлатї мегўяд, ки мувофиќи ќонунгузории Тољикистон бо дарназардошти таљрибаи ғании корї ва зарур донистани фаъолияти корї, имкони тамдид кардани муњлати кории хизматчиёни давлатї аз шаш моњ то ду сол вуљуд дорад.

Ќурби доллар боз боло рафт ќурби як доллари амрикої дар нуќтањои мубодилаи асъори шањри Душанбе аз њадди 5,2 сомонї гузашт. Дар лавҳаҳои нуқтаҳои саррофї арзиши як доллар зимни харид 5,00 сомонї ва зимни фурўш 5,2 сомонї нишон дода шудааст. Аммо ба гуфтаи харидорон дар бисёри нуқтаҳои мубодилаи асъор саррофон мегўянд, ки доллари фурўшї надоранд ё ба ивази то 5, 3 сомонї мефурўшанд. Қурби рубли русї дар нуқтаҳои саррофї

0,139-0,141 сомонї нишон дода шудааст. Ин дар ҳолест, ки дар нуқтаҳои мубодилаи асъори љумҳурї қурби доллари амрикої ба ҳисоби миёна то 4,9780-4,9910 сомонї паст фаромад. Аз љумла ба иттилои ин ниҳод ҳафтаи гузашта қурби доллар дар нуқтаҳои мубодилаи асъори Душанбе 4,97904,9980 сомонї, Хуљанд 4,98004,9900 сомонї ва Қўрғонтеппа 4,9800-4,9900 сомониро ташкил медод.

700 њазор гастарбайтер дигар ёди Русия намекунанд Назар ба изњороти Хадамоти федералии муњољирати Русия сафари ќариб 700 њазор нафар шањрвандони хориљї ба Русия манъ шудааст. «То имрўз Хадамоти федералии муњољирати ФР барои риоя нашудани ќонунгузории Русия сафари 685 њазор нафар шањрвандони хориљиро ба Федератсияи Русия манъ кардааст», - изњор дошт ба Агентии «Интерфакс» корманди хадамоти матбуоти муассисаи мазкур. Мавсуф зикр намуд, ки сабабњои асосии мањдуд

намудани сафар ба Федератсияи Русия рух додани ду ва бештар аз он ќонуншиканї ва назар ба муњлати муќаррар намудаи ќонун бештар дар ин кишвар сукунат доштани шањрвандони хориљї аст. Дар Хадамоти федералии муњољират њамчунин изњор доштанд, ки хориљиёни гунањкор бо ќарори судњо дар марказњои махсус нигоњ дошта мешаванд. Алњол дар ќаламрави Федератсияи Русия 75 чунин муассисањои махсуси Хадамоти федералии муњољират мављуданд.

Интиќоли “рекордї”-и маблаѓ ба Тољикистон Аз тарафи муњољирон њаљми маблаѓе, ки соли 2013 аз Русия ба Тољикистон фиристода шудааст, 4 миллиарду 173 миллион доллари амрикоиро ташкил медињад, ки дар муќоиса бо соли пешї 14,3 дарсад зиёд мебошад. Тавре ки Бонки марказии Русия хабар медињад, интиќоли маблаѓ аз Тољикистон низ ба Русия 62 дарсад афзоиш ёфта, соли гузашта 586 миллион долларро ташкил медињад.

Тољикистон аз рўйи њаљми маблаѓњои гирифтааш, миёни кишварњои ИДМ дар љойи дуюм ќарор дорад. Аз њама зиёд дар соли гузашта маблаѓ аз Русия ба Ўзбекистон фиристода шудааст, ки 6 миллиарду 689 миллион долларро ташкил медињад. Баъд Тољикистон ва дар зинаи сеюм бо 3,424 миллиард доллар Украина ќарор дорад. Дар маљмуъ аз Русия ба кишварњои ИДМ дар соли гузашта 21 миллиарду 726 миллион доллар интиќол дода шудааст.

Парчами 55 метра дар маркази вилояти Суѓд Эмомалї Рањмон, Президенти кишвар, зимни сафари корие, ки ба вилояти Суѓд дошт, нахуст Парчами давлатии Тољикистонро бар пояи баландиаш 55 метр парафшон кард. Ба фароз бардошта шудани Парчам тањти садои Суруди миллии Тољикистон, ки аз љониби гурўњи наврасону љавони Хуљандшањри бостонї зинда суруда шуд, сурат гирифт. Атрофи парчампоя ва роњравњо бо санги ороишии гранити сурх ва фавворањои зебо оро ёфтааст. Тавре зикр гардид, бунёди ин парчампоя ва ободонии атрофи он бо харљи 3,5 миллион сомонї анљом ёфтааст. Дарозї ва пањнои худи парчам 7х14 метр аст. Ин маросими бошукуњ бо њузури анбуњи зиёди мардуми Хуљандшањр

ва намояндагони ањли зиё аз вилоят ва маркази љумњурї љараён гирифт. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон мардуми вилояти Суѓд ва хусусан сокинону мењмонони шањри Хуљандро бо ифтитоњи боз як нуќтаи фарњангї ва тамошољойи руњнавоз табрику тањният гуфта, ба рўзњои Наврўзи хуљаста рост омадани ин рўйдоди фарањбахшро фоли нек номид. Маросими парафшонсозии Парчами давлатии Тољикистон бо намоиши барномаи рангини фарњангї идома ёфт. Суханронии духтарчаи дањсола Тайибахон Ќодирї, ки хонандаи синфи 3-и мактаби тањсилоти њамагонии раќами 20,дењаи Понѓози ноњияи Ашт мебошад ва шеърњои шоира Фарзона дар васфи Парчами давлатї дигар арзишњои миллии Тољикистон ба ањли нишаст басо писанд омад.


ошкоро

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Рекорди нарх дар бозорњои Хуљанд

ё чї гуна таъсири бозорњои Душанбе ба Суѓд расид Њафтаи гузашта дар маркази вилояти Суѓд сутунпояи баландтарини парчами миллї дар шимоли кишвар барафрохта шуд, ки онро сокинон њамчун як рекорди нав мансуб ба баландтарин иншоот дар Хуљандшањр, ки баландиаш бо бинои 18 ошёна баробар аст, арзёбї карданд. Њол он, ки то ин дам бинои баландтарин ин бинои «Кохи матбуот» ба њисоб мерафт. Вале ин рекорди - ѓайрирасмї - ба ќайд гирифта, дер давом накард. Зеро аввали њафтаи равон шурўъ аз рўзи якшанбе , дар маркази вилояти Суѓд таваљљуњи њамагонро рекорди нав ба худ љалб кард. Ин њам бошад баландшавии яку якбораи нархи картошка дар бозори марказии шањр «Панљшанбе»,ки онро мо бешубња нархи рекордї дар миќёси љумњурї низ гўем, хато намекунем. Њол он, ки аввали њафтаи гузашта ваќте њамкорамон аз пойтахт занг зада, оиди дар Душанбе то ба 4 сомонї расидани нархи картошка хабар дод ва њамзамон оиди нарху наво дар бозорњои маркази вилоят пурсон шуда буд, нархи як килограмм картошка аз 2,20 то 3,0 сомонї баробар буд. Вале аз чї сабаб, ки аз мобайн як њафта нагузашта, дар шимоли кишвар нархи ин мањсулот якбора, ба маротиб баланд шуда, дар миќёси нарху навои мамлакат рекорди навро гузошт. Ин њам дар њолест, ки њамасола дар кишвар майдони кишт ва истењсоли намуди сабзавот мувофиќ ба раќамњои оморї боло меравад, вале аз чи сабаб бошад, ки бо ин ќадар картошкапарварї нархи як килограмми он ба нархи ѓайричашмдошт - 5 сомонї расид. Ба гуфти худи мушоњидакорон низ чунин болоравии нархи ин мањсулот дар чанд соли охир ин худ рекордї њаст. Зеро, мардум дар хотир надоранд, ки нархи картошка ба чунин њад расида бошад. Айни њол нархи як килограмм картошка дар бозорњо аз 4 то 5 сомонї арзиш дорад.

Зимни суњбат чанд тан сокинон иброз доштанд, ки сабаби аслии баландшавии нархро онон дар фурўшандагон ё ин ки савдогарон мебинанд. Камол Каримов, омўзгор, мегўяд, ки баландшавии нарх ба сатњи некўахволии сокинон таъсире хоњад расонд, зеро аксарият бо маоши рўзмарра зиндагї мекунанд. Гарчанд 450-500 сомонї маош гирем њам, охир дар рўзгор танњо картошка не-ку. Чунин нарх барои маоши мегирифтаамон гаронї мекунад. Ин љо шояд таъсири нархгузории фурўшандагон низ бошад. Махфират Боева, дўзанда, соњиби 4 фарзанд, мегўяд, бо харидории панљ-дањ кило картошка ин ба њар як оила басандагї нест, њар як таоме, ки мепазем, дар худ албатта мањсулоти картошкаро дорад. Худ соњиби 6 набера њастам, медонам, ки картошкабирён яке аз хўрокњои маъмули хурдсолон аст. Ин нархе, ки мо њозир дар бозор дида истодаем, љањли касро меорад, зеро на њар як оила ќудрати ба ин нарх харидорї карданро дорад. Њол он ки дар бисёр оилањо як нафар кор мекунаду халос. Магар

њамин њолати ба амал омадаро ба танзим дароварда намешавад. О, ин албатта гарон аст. Дар мавриди худ, сабаби ќиматшавии нархи картошкаро фурўшандагон ба дењќонон вобаста мекунанд. Гўё, онњо худ аз дењќонон бо нархи баланд, яъне 3,5-4 сомонї харидорї карда, баъд фоидаи худро гузошта мефурўхтаанд. Зимни суњбат як тан аз фурўшандагон бо номи Исмоил баён дошт, ки ќиматшавии нарх якчанд сабабњоро дорад ва ба аќидаи ў зимистони имсола назар ба солњои пешин сардтар ва бардавомтар омад. Аз ин љост, ки мањсулоти захиракардаи аксарияти дењќонон дар сардї ях кардаю вайрон шуда, ѓайрихаридоргир шудаанд. Ба ѓайр аз ин, алъон мавсими кишти картошка фаро расидаасту аз ин рў талабот ба тухми зиёдшуда, камшавии он ба нархи бозор таъсир расонидааст. Вале новобаста аз ин худи ў њам аз якбора боло рафтани нархи картошка дар ташвиш аст. Зеро ба гуфти ў харидор њам кам шудаасту савдо њам суст. Ва худ бо як љиддият мегўяд, ки нархи нав ба њамёни на њар кас мувофиќ меояд. Дар рафти суњбат як тан аз кормандони бозор, ки нахост номашро баён кунад, иброз дошт, ки њамасола дар аввали бањор чунин ќиматшавї ба назар мерасад, зеро захирањои дењќонон ба охир мерасанд. Вале бо њамаи гуфтањои дар боло зикр шуда, баландшавии

нархи картошка то 5 сомонї дар аввали бањори соли равон, барои њамагон ѓайричашмдошт аст, зеро њамасола дар љумњурї замини кишти картошка торафт зиёд мешавад, аз он љумла, дар ноњияњои картошкапарварии шимоли мамлакат низ. Боз ба замъи ин аз хориљи кишвар воридот низ ба чашм мерасад. Шояд ба баландшавии нархи картошка дар шимол ин таъсири нархњои бозорњои пойтахт бошад, ё бо ном содиротчиёни суѓдї аз шуниди нархи баланди бозорњои Душанбе бањри даромади калонтар мањсулоти худро ба он љо равона карда бошанд. Ин њама ба мо ноаён аст. Њол он, ки мувофик ба маълумотњои омории соли гузашта, дар кишвар истењсоли картошка ба 1 млн. тонна расида, талаботи ањолии кишвар бошад ба 800 000 тонна баробар будааст. Пас дар њоле, ки фарќи љамъи умумии истењсол бо воридот нисбат ба талабот аз 200 то 400 тонна зиёдатї дошта бошад ва њамасола ваќти ѓундоштани њосил рапортњои дабдабанок дода мешавад, пас сабаб чист, ки њаљми мањсулот каму нархњо бошанд сў ба китоби «гинесс» шитоб доранд. Ин њам дар њоле, ки мувофиќ ба маълумотњои буда, содироти ин мањсулот аз дохили кишвар ваќтњои охир кам дида мешавад, зеро дар бозори дохила ниёз ба он бисёртар шудааст. Абдуањад Дадобоев, «Тољикистон»

Тољикистон

3

«ТАЛКО» кї онро таркондан мехост? Маќомоти корњои дохилї дар шањри Турсунзода як гурўњеро боздошт кардаанд, ки эњтимолан ќасди таркондани корхонаи азими Тољикистон ТАЛКО-ро доштааст. Љалолиддин Садриддинов, корманди вазорати корњои дохилии Тољикистон, дар ин бора гуфт, ки њафтаи гузашта зимни як амалиёт дар ноњияи Турсунзода як гурўњи калонро бо гумони љинояти вазнин боздошт кардаанд. Гуфта мешавад, ки аз ин гурўњи миќдори зиёди маводи таркандаи тратил ёфт шудааст. Аммо Љалолиддин Садриддинов афзуд, ки њоло тафтишот ва пурсиши афроди ин гурўњ идома дорад ва феълан гуфта намешавад, ки њадафи аслии онњо аз чї иборат аст. Љалолиддин Садриддинов афзуда гуфт ,ки мо њамин ќадар медонем ин як гурўњи мафиозї будааст, вале маќсади онњо чї буд, њоло тафтишот маълум мекунад. Танњо пас аз анљоми пурраи тафтишоти гурўњи мазкур, наќшаву њадафи онњо ошкор карда мешавад. Кормандони бахши зудамали вазорати корњои дохилии Тољикистон дар ноњияи Турсунзода, 60 километрии ѓарби пойтахти кишвар ин гурўњро охири њафтаи гузашта боздошт кардаанд, ки гуфта мешавад, ќасд доштаанд корхонаи ТАЛКО-ро тарконанд. Як манбаи наздик дар ТАЛКО, ки аз бурдани номаш худдорї карда гуфт, ки дар миёни ин гурўњ чањор нафар кормандони худи ширкати ТАЛКО њам будаанд, ки «барои амалї кардани ин наќша мусоидат кардаанд.» Мо низ худдорї мекунем аз шарњи бештари ин ќазия. Рафти тафтишот мўйро аз хамир људо карда,оќибат бадхоњони ТАЛКО љазои сазовор хоњанд гирифт. ТАЛКО бузургтарин корхонаи саноатии Тољикистон буда, феълан солона беш аз 300 000 тонна алюминийи аввалия тавлид мекунад. Аммо дар ду соли охир ин корхона ба мушкилоти молї гирифтор шуда, дар поёни соли 2013 раисиљумњур Эмомалї Рањмон њатто ба њукуматаш амр дод, то масъалаи ироаи кўмаки молї ба ин корхонаро баррасї кунад. «Pressa.tj»


Тибќи иттилои раёсати ФСБи Ставропол Абдурањим Тошматов, зодаи Тољикистон буда, бинобар узви созмони террористии байналмилалии “Њизбут-Тањрир” ва љурми тарњрезии наќшаи инфиљор дар љашнњои моњи майи соли 2013 дар Ставропол боздошт шуд. Зимни боздошт маќомот аз ў тапончаи ПСМ ИЖ -78-7,6 бо тирњо ва дар манзили зисташ норинљак, детонатор КД-8 ва хокаи таркишї дар њаљми 540 грамм пайдо ва мусодира кардаанд. Дар пайи боздошту тафтишот Абдурањим Тошматов њанўз моњи октябри соли 2013 барои гардиши ѓайриќонунии силоњ 3 соли зиндон гирифта буд. Дар гузашта Тошматов дар Маскав њамчунин дар барангехтани низои мазњабї айбдор дониста мешудааст. Ў дар масљид аз мардум барои сарнагун кардани нерўњои ѓайриисломї ва таъсиси хилофат даъвати ошкоро кардааст. Ба иттилои манбаъ Тошматов њамчунин вараќањои экстремистии “Њизб-ут-Тањрир”-ро пањн мекард, ки фаъолияти ин созмон дар њудуди Федератсияи Русия мамнуъ мебошад. «Њизб-ут-Тањрир», ки њанўз дар солњои 50 дар Ховари Миёна таъсис ёфта, аз поёни солњои 90 ба Осиёи Миёна њам роњ ёфт,барои таъсиси хилофати воњиди исломї мубориза мебарад. Фаъолияти ин њизб дар ќаламрави кишварњои Осиёи Марказї ва Русия расман манъ шудааст.

Духтари президент вазифаи нав гирифт Дариѓа Назарбоева, духтари президенти Ќазоќистон муовини раиси Маљлис (палатаи поёнї)-и парлумони ин кишвар интихоб гардид. Тибќи иттилои расонањои хабарї, тамоми намояндагони мардумии ќазоќ рўзи 3 апрел ба љонибдории интихоб шудани Назарбоева, номзад аз Њизби њокими Нур-Отани Ќазоќистон ба ин маќом овоз додаанд. Дариѓа 51-сола буда, дар ин симат Кабибулла Љакуповро иваз кард. Ў аз моњи январи соли 2012 вакили Маљлиси парлумони Ќазоќистон, даъвати 5-ум мебошад. Инчунин рањбарии Кумита оид ба умури рушди иљтимої ва фарњанги парлумони кишварашро бардўш дорад.

Лампањои каммасраф

чаро лимити барќро аз байн набурданд? Њамасола дар Тољикистон ба хотири сарфаи обу энергия барои мардум лимити барќ љорї мешавад. Имсол нисбати њарсола мавсими аз байн бурдани он ба ањолї дертар фаро расид. Њол он ки соли гузашта лимити барќ дар Тољикистон аз 7 март бекор шуда буд. Сокинони минтаќањои гуногуни кишвар ба ин «мавсим» одат карда бошанд њам, аз риоя нашудани рељаи ќаблан эълоншудаи таќсимоти барќ норозигї баён мекунанд… Бояд гуфт, ки дар баробари гузаштан ба лампањои каммасраф дар љумњурї, соли гузашта мањдудияти нерўи барќ расман дертар, яъне моњи ноябр роњандозї шуда, дар аввали фасли бањор ба охир расида буд. Он ваќт масъулини «Барќи тољик» гуфта буданд, ки ин боис шуд, дар ин давра сокинони пойтахт ва дигар марказхои вилояту ноњияњо аз барќ то андозе таъмин шуданд. Њоло бошад баръакс. Сокинони љумњурї аз лампањои тафсон ба лампањои каммасраф гузааштаанду њоло њам аз норасоии барќ танќисї мекашанд. Чаро?

«Профилактика» сабаби бебарќї? Масъулини ширкати “Барќи тољик” мегўянд, ки њоло интиќоли барќро ба мардум то 12 соат дар як шабонарўз зиёд карда, масъалаи барњам додани пурраи лимит баъди 10-уми апрел муайян мешавад. Ба гуфтаи Нозирљон Ёдгорї, сардори маркази матбуоти ширкати “Барќи тољик” аз байн бурдани лимит, вобаста ба вазъи обу њаво аст буда, барњам додани он аз њаљми об дар дарёи Вахш ва Норак вобаста аст. «Њозир њамин ќадар имконият њаст, ки интиќоли барќ ба мардум зиёд карда шавад. Субњ аз соати 5 то 11 ва бегоњ аз соати 5 то 12 барќ дода мешавад». Гуфтањои сардори маркази матбуоти ширкат дар њолест, ки аксари сокинони ноњияи наздики пойтахт ба идораи њафтанома занг зада, шикоят мекунанд, ки њамоно њашт соат ва дар баъзе мавридњо аз ин њам камтар барќ мегиранд. Н.Ёдгорї дар шарњи ин шикоятњо мегўяд, ки ин њолатњо баъзан вобаста ба

www.pressa.tj

409 млн

65 њазор сомонї ќарзи «Барќи тољик» аз «Сангтуда-1» мебошад корњои профилактикї дар шабакањои барќдињї мебошад. Аммо суоли матрањ ин аст, ки ин корњои «профилактикї» то ба кай идома меёбанд? Наход аз зимистон ин љониб дар шабакањои барќ корњои профилактикї идома дошта бошанд? Пас, чаро мардумро пеш аз хомўш кардани барќ аз ин њолат огоњ намекунанд? Дар њамин њол, мониторинги Иттифоќи истеъмолгарони Тољикистон, ки њамарўза њаљ-

№14

ми интиќоли барќро дар ноњияњои љумњурї пайгирї мекардааст, меъёрњои љорикардаи “Барќи тољик” дар ноњияњо риоя намешаванд. Танњо дар вилояти Суѓд чанд рўзи охир мардум аз меъёр зиёд барќ гирифтаанд. Мисол, 5-уми апрел сокинони Суѓд аз 17 то 22 соат бо барќ таъмин карда шудаанд, ки ин албатта, ба шарофати сафари чандрўзаи Президенти мамлакат ба вилоят мебошад.

Ќарзи «Барќи тољик» аз «Сангтўда-1» боло меравад, кї гунањгор? Имрўз дар баробари танќисии мардум аз нарасидани нерўи бар��, ширкати «Барќи тољик» ба мушкилоти дигаре рў ба рў шудааст. Ин зиёд шудани ќарзи ширкат дар назди НОБ-и «Сангтўда-1» мебошад. Дафтари матбуоти НОБ-

Њадаф аз вохўрии вазирони мудофиаи Созмони њамкории Шанхай дар вилояти Суѓд чист? еро д, з уна аи к е м е на ай њилл ННамедонам к о алла ерањор кам д ан ёфт 12%

10%

ам к рї д насм ў Намедќаосо х 0% 1ги ра ава о рифт П ш 30% ме 82% Мањбус

15

и «Сангтуда-1» иттилоъ медињад, ки бар асоси баррасии натиљаи тавлиди барќ дар моњи март ва љараёни пардохти ќарзњои ин ширкат њаљми ќарзи «Барќи тољик» афзоиш ёфта, аз 386 миллиони як моњи пеш ба 409 миллиону 65 њазор сомонї дакка хўрдааст. Ин раќам ба таври расмї дар сомонаи нерўгоњи «Сангтўда-1» низ зикр шудааст, ки тибќи он агар дар аввали моњи март ќарзи «Барќи тољик» 386 миллион сомониро дар бар мегирифт, дар поёни моњ ба 398 миллиону 60 њазор сомонї баробар шуда буд. Ќарзи «Барќи тољик» њамчун харидори ягонаи барќи «Сангтўда-1» то 1-уми октябри соли 2013 ба 386,63 миллион сомонї ё муодили 81,4 миллион доллар баробар буд. Дар моњњои баъдї дар натиљаи фишори Маскав ва музокироти тарафайн "Барќи тољик" як муддат ќарзаш дар назди ин нерўгоњро, ки 75 дарсади сањмияњояш аз Русия аст, кам кард. Вале, инак масъулони нерўгоњ аз дигарбора рў ба афзоиш овардани њаљми ќарзњои "Барќи тољик" хабар медињанд. Аммо масъулони ширкати «Барќи тољик» мегўянд, яке аз сабабњои зиёд шудани ќарзи ин ширкат дар назди нерўгоњи «Сангтўда-1» ин аст, ки «Барќи тољик» аз ин нерўгоњ барќро бо нархи гарон харида, онро бо нархи арзонтар ба ањолї мефурўшад. Њамчунин, мардум маблаѓи истифодаи нерўи барќро пардохт намекунанд. Аз ин бармеояд, ки дар бебарќии њозира худи мардум гунањгоранд? Шумо чї назар доред? У.РАњимзода « Тољикистон»

Пурсишномаи

њафтаномаи «Тољикистон» ва сомонаи «pressa.tj» Кадом омил боиси болоравии нархи картошка дар бозорњои Тољикистон гардид?

аи на

Хадамоти федералии амнияти Русия ( ФСБ) аз мањкум шудани як шањрванди Тољикистон ба 17 соли зиндон дар Ставропол хабар дод.

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Фармоишї 70% буд кр т-

ФСБ Тошматовро 17 сол зиндонї кард

љомеа

И

Тољикистон

Мусбат н т каи њкаљ наму дани шваамовуз иќтири н мудо фиав и ии ки21 ддоиргаи сба т % худ 7 шварњориас 2% т И Ру љБ роале Н гиаксия ка , дар он љоам рї сар р д да аир ямтдрано тар мшк ав и рхоусзабо6 едон ољ ил рм н% њо ам и њи 22 ар6ои деикдааршдианд % 9У% с

4

a) Масъулини бозорњо дар фасли тирамоњ ба ќадри кофї картошка захира накарданд б) Миёнаравњо ба хотири манфиати худ нархро боло бурданд в) Намедонам Эзоњ:

Хонандагони азиз, назари худро оид ба пурсишномаи пешнињодшуда тавассути сомонаи www.pressa.tj баён намоед.


мавзўи рўз

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Тољикистон

Антена ва телефонњо

5

сабабгори ављи саратон ва дигар беморињоянд?

–Бовар кунед, ќариб њар рўз фурўзонак мехарем, боз месўзад. Сабабашро дар паст будани сифати онњо гуфтанду аз фурўзонакњои пешина истифода бурдем. Ў низ ду рўз зиёд кор намекунад. Тамоми дењаро њамин проблема фаро гирифтааст.Баъзењо мегўянд, ки баъди шинонидани «антенаи Билайн» дар болои дења њамин проблема оѓоз шуд, иброз дошт як соњибхоназан, ки нахост номашро ифшо созем. -Њамин насби антенањо чї лозим аст, дар наздикии манзилњои истиќоматї? Ман ва дигарон низ медонанад, ки њамааш зарари холї аст, гуфт Љамшед Яќубов сокини дењаи «Тиллои сафед»-и шањри Вањдат. Дар њаќиќат ин гуфтањо љон доранд, зеро ин шикояти тамоми дења, ба хусус нафароне, ки дар наздикии моњвораи насбшуда аз ширкати мобилии «Билайн» зиндагї мекунанд, зиёд ба гўш мерасид. Ваќте ба онњо мегуфтем, ки барои бартараф кардани ин масъала ба худи ширкат мурољиат накардед, шояд ягон ноќил нодуруст пайваст шуда бошад,- не накардем, медонем, ки касе ба доди касе намерасад, мегуфтанд дар љавоб. Лозим ба ёдоварист, ки ба майдони технология њамарўза дастгоњњои телефонњои мобилии навтарин рўйи кор меоянд, ки бо сохти барномањояшон яке аз дигаре доираи зиёди фарогирандагии мављњои электромагнитии васеъ мебошад. Ташхисњои тиббии чандин сола муайян кардаанд, ки истифодаи телефон ва технологияњои мављдор ба саломатии инсон таъсири манфї дорад. Њангоми гаштугузор дар кўча ва њавлињои истиќоматї моњворањои насбшудаи ширкатњои мобилиро вомехўрем, ки наздик ба љойи зист ва майдонњои бозии кўдакон ќомат афрохтаанд. Барои кўдаконе, ки аллакай дар њоли рушданду узвњои онњо

номукаммал аст, чї изеро аз ин моњворањои пањнкунандаи электромагнитї ба худ мегиранд. Њол он ки майнаи сари онњо мисли об асту ба ќадри зарурї инкишоф наёфтааст. Меъёри истифодаи телефонњои мобилї вуљуд дорад? Чї гуна онро бояд нигоњ дошт? Моњворањо бояд дар куљо насб карда шаванд ва андозаи муайяни он чї ќадар аст? Ин ва чанд суоли дигар сари ин мавзуъ суњбате доштем, бо мутахассиси соња Заробиддин Баротов, номзади илми тиб, мудири шуъбаи умумии маркази миллии саратоншиносї, ки муњтавояш чунин аст. –Имрўзњо сари њар ќадам истифодаи телефонњои мобилиро вомехўрем, ки ќисми зиёди шањрвандон на танњо як адад, балки аз 2 то 3 адад аз ин дастгоњ бо тамѓањои гуногунро њамроњ мегиранд. Чуноне ки аз ахборот ва тадќиќотњои табибон ба мо маълум аст, истифодаи телефонњои мобилї ба саломатии инсон хатарї зиёд дорад. Њамчун мутахассис ба ин мавзуъ равшанї меандохтед? – Пешрафти техника иќдоми хубест, зеро ба одамизод ёрии сариваќтї мерасонад, дар муддати кўтоњ мо хабарњоро аз тамоми гўшаю канори дунё дастрас менамоем. Вале дар баробари ин, дастгоњњо безарар нестанд, љињатњои манфии он бештар аст. Пеш аз истифода бояд дастурамалњои онњоро иљро кард. Аз рўйи меъёр бояд дар як шабонарўз на бештар аз 15-20 даќиќа ва дар як суњбат кардан , на

зиёдтар аз 2-3 даќиќа суњбат кард. Дар натиљаи иљро накардани ќоидањои бехатарии он узвњои њассоси организм зери таъсири мављи электромагнитї ќарор мегирад, ки он ба илтињобёбї ва таѓйирёбии њуљайравии онњо оварда мерасонад. – Ба таври даќиќ гуфта метавонед, ки ба кадом беморињо оварда мерасонад, беморињои љиддии табобатнашаванда, ё баръакс? Инчунин узвњои њассоси организм гуфтед, онњо кадом узвњои инсонанд? – Ваќте мо аз телефонњои мобилї истифода мекунем, дар атрофи гўш гармиро эњсос мекунем ва кўшиш менамоем, ки онро ба дигар гўшамон гирем. Муддати тўлонї гуфтугў кардан гармиро дар тамоми баданамон эњсос мекунем. Ба хотири он ки дар тамоми баданамон риштањои асаб љойгир аст, метавонад ба илтињобёбии риштаи асаб, ки онро дар тиб неврит мегўянд, оварда расонад. Олимон пас аз тадќиќотњояшон муайян карданд, ки пас аз истифодаи телефонњои мобилї саратони майнаи сар ба вуљуд меояд. Узвњои аз њама њасоси одам ѓадуди сипаршакл, назди ѓадуди сипаршакл, ѓадудњои мардона, ѓадудњои занона мебошад. Лозим ба ёдоварист, ки њангоми инкишофёбии организм ва узвњои онњо мављњои электромагнитї таъсири зиёд мерасонад. Инчунин ба нафароне, ки масъунияти баданашон паст аст, аз нафарони дигар бештар зарар мебинанд.

–Иќдоми пешгирифтаи БДА нисбати телефонњои мобилї њангоми њаракат дар роњ то куљо ба манфиати мардум мебошад. Оё он аз љињаати тиббї чї бартарият дорад? – Дар як њафтанома як маќолаеро хондам, ки донишљўдухтар пас аз панљ соати соњиби мошин гаштанаш ба садама дучор мешавад. Ў гуфтааст, ки аз хурсандии зиёд сари чанбараки мошин бо телефон дар суњбат шудам ва дигар намдонам ки чї шуд. Як ваќт чашмонамро мекушоям, худамро дар беморхона мебинам…. Маќсад аз ин њарфњо дар он аст, ки майнаи сар як бора наметавонад, ки чанд вазифа, аз љумла, идораи њаракат дар роњ, љавоб додан ба занги телефон, ишораи нозирони БДА ва чанди дигарро иљро намояд. Ва ин иќдоми пешгирифтаи кормандони Бозраси давлатии автомобилї, нисбати манъи гуфтугўйи телефонї сари чанбараки мошин хеле бомаврид ва боиси дастгирист. – Масофањои муайяни нигоњдорї дар ваќти хоб, ба барќ насб кардан, истифода кардани дастгоњњои мобилї вуљуд дорад? – Њангоми нигоњдории дастгоњи мобилї он бояд 2 см аз пўсти бадан дур бошад, шабона 2 метр аз рахти хоб дур буданро тавсия медињем. Дар ваќти ќувва додан бењтараш хомўш бошанд, зеро дар ин њолат низ мављњои электромагнитї хориљ мекунанд. Новобаста аз кор фармудану хомўш будани дастгоњ он

мављњои худро пањн месозад. Бењтарин роњи бехатараш кам истифода намудан ва риояи ќоидањои бехатарии он мебошад. – Чуноне ба њамагон маълум аст, дар назди биноњо ва њавлињои истиќоматї моњварњо аз тарафи шабакањои мобилї насб карда шудааст. Ќисме аз шањрвандон бар он назаранд, ки аз таъсири он баъзе беморињоро табибон ошкор кардаанд. Оё ин аќида то куљо асос дошта метавонад ва ин амал ба саломатии атрофиён хатар надорад? – Њангоми насби моњворањо як маќсад аст, ки он њам ба роњ мондани фаъолияти ширкатњои мобилї аз тарафи мутасаддиён барои фаъол гардонии мављпањнкунї мебошад. Вале бояд насби онњо аз рўйи ќоида ва меъёрњои ќабулшуда шинонида шавад. Тибќи меъёрњои стандартии Аврупо ва Амрико набояд камтар аз 15-20 км ба маконњои истиќоматї наздик бошанд. Мутаассифона, имрўз чунин њолатњо дар дохили шањр ва берун аз он, дар дењањо хољагињои ањолинишин насб карда шудаанд, ба назар мерасад. 1-2 соли охир аз тарафи корхонањо як иќдоми хубро дида истодаем, ки дар болои теппањо ва пуштањо истгоњњои барќдињиро насб карда истодаанд. Агар хуб мешуд, ки њамин моњворањо низ аз манзилњои истиќоматї дур насб карда шаванд, то саломатии ањолї низ хуб боќї мемонд. –Як нафар шањрванд Тамара, бо мо дар тамос шуда, иброз дошт, ки ваќте дар пўстам доѓњоро дидам, ба духтури соња мурољиат кардам ва ў аз ман пурсон шуд, ки дар назди бинои истиќоматиатон моњвора насб нашудааст? Ин аќида то куљо њаќиќат дорад? –Тадќиќотњои 10-15 солаи Аврупо нишон доданд, ки наздик будани њамин гуна моњворањо дар назди биноњои истиќоматї аз зарар холї нест, чунки мављњои магнитии кўтоње, ки онњо таќсим мекунанд, ба маскунон таъсири манфї мерасонад.

P.S

Боиси ифтихор аст, ки рушд ёфтани технологияњои навин дастраси њамватанони мо мегардад, вале њар як чиз дастурамали истифодабарии худро дорад. Дар ин масъала бояд кадом сохтори давлатї бештар сањмгузор бошад? Вазорати тандурустї ва њифзи иљтимої, ШСХК « Барќи тољик» ё …? Мањина Давлатова, «тољикистон»


6 Тољикистон

нигоњи дигар

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Толибон

Маълумотномаи

дар интихоботи Афѓонистон шикаст хўрданд Эњтимоли даври дувуми интихобот дар Афѓонистон Рўзномаи «Њамшањрї», Эрон Мавзўи муњими рўзнома: «Толибон дар интихоботи Афѓонистон шикаст хўрданд». Рўзнома менависад, ки њайати нозирони ИА дар интихоботи Афѓонистон гуфтаанд, афѓонњо бо њузури густардаи худ дар интихоботи президентї ва шўроњои вилоятии ин кишвар нишон доданд, ки Толибон шикаст хўрдаанд. Новобаста аз тањдиди «Толибон» дар интихоботи президентии Љумњурии Исломии Афѓонистон занон дар ин маърака фаъолона ширкат варзиданд. Рўзнома менависад, ки интихоботи президентї пас аз барканор шудани «Толибон» дар соли 2001-ум чорабинии сиёсии муњими демократї дониста мешавад. Њангоми роњбарии «Толибон» дар Афѓонистон фаъолияти занон мањдуд шуда буд ва мактабњои духтарона кор намекарданд. Ба хотири таъмини иштироки фаъолонаи занон дар интихобот барои онњо њавзањои махсуси раъйдињї боз карда шуд. Ба таъкиди тањлилгарон аз шумораи умумии интихобкунандагон 40 дарсади онро занон ташкил медоданд. Њамзамон 30 дарсади ташаббускорони давраи омодагї ва гузаронидани интихобот занон буданд. Рўзнома менависад, дар ин маврид, Пан Ги Мун-Дабири кулли СММ раъйдињандагони Афѓонистонро барои ширкаташон дар интихоботи 5 апрел шодбош гуфта, раъйи мардумро «таърихї» ва «ќадами муњим» дар роњи интиќоли бори нахусти ќудрат аз роњи демократї арзёбї кард. Бо вуљуди тањдидњои Толибон аз 12 миллион нафар ањолии ќобили раъй таќрибан 7 миллион нафар баргањои раъйи худро ба сандуќњо рехтанд. Акнун интизор меравад, ки натиљањои пешакии раъй 24 апрел ва натиљањои нињоии он 14 май эълон шавад. Агар њељ як аз номзадњо бештар аз 50 дарсади орои интихобкунандагонро ба даст наорад, дар он сурат даври дувуми интихобот 28 май баргузор хоњад шуд.

Ангела Меркел ба Путин чї гуфт? Рўзномаи «Star gazete», Туркия Мавзўи муњими рўзнома чунин аст: «Ташкили блок дар љањон ва Туркия». Тавре рўзнома менависад, њафтаи гузашта маълумоте пањн шуд, ки пас аз гуфтугўйи дурударози телефонии Ангела Меркел ва Владимир Путин Русия изњор намуд, ки тамринњои низомиашро дар марзи Украина анљом додааст

ва акнун нерўњои худро хориљ мекунад. Ин изњорот чунин таассуроте ба миён овард, ки гўё Меркел Путинро аз ниёз ба канора гузоштани вазъияти тањти фишор карор гирифта, бовар мекунонад. Дар мулоќоти вазирони корњои хориљии НАТО баъд аз музокироти Меркел ва Путин њамкории ин иттињод бо Русия боз дошта шуд.

Русия – Ѓарб Боздошти гуфтушуниди Русия ва НАТО ва њузури он дар G8 — он маънои бо оњистагї табдил додани он ба як ќувваи «шарќї»-и авторитариро дорад. Рўшан аст, ки Путин зидди он њељ зиддият надорад, ў наќши вогузоршудаашро иљро мекунад. Ќадами аввалини ў – сарпечї аз ќимати пасти гази табиї, ки ба Украина фурўхта мешуд ва дар ин маврид Путин асосњои зиёд дорад. Сабаби воридони гази арзон ба Украина аз шартњое вобаста буд, ки мувофиќи он Украина њузури низомии Русияро дар Ќрим роњ дињад. Акнун, ки Ќрим ќисме аз Русия гашт, ин шартнома ѓайриќонунї њисоб мешавад. Русия назорат мекунад, ки оё Ѓарб барои кўмак ба тањмили харољоти Украина омода аст. Ин тарафи масъала рўшан нест, вале шояд Украина барои љойгиркунии нерўњои низомї дар марзи худ тасмим бигирад. Гап на дар бораи нерўњои Русия, балки низомиёни НАТО меравад.

Туркия - Ѓарб Рўзнома менависад, Туркия дар ин манзара ба «худнамої»и Русия пайравї мекунад. Пас аз интихоботи 30 март дар Туркия Путин сарвазир Эрдугонро телефонї табрик гуфт. Дар кишварњои ѓарбї чунин таљриба, ки дар баргузории интихоботи мунисипалистї табрики телефонї ба сарвазир вуљуд надорад. Аммо бо ин ишора Путин тариќи Туркия ба Ѓарб чизеро нишон доданї аст. Аз як тараф,

роњбари Русия Ѓарбро водор месозад то арзёбї намояд, ки чї гуна њизби њукмронро дидан мехоњад; аз тарафи дигар - ў ишора ба он дорад, ки Туркия метавонад ба љониби «њалќаи шарќ» мавкеашро иваз кунад. Вале дар њар сурат ин ишора – як огањї на танњо барои Ѓарб, балки барои Туркия низ мебошад. Рўзнома менависад, Русия ёдовар мешавад, ки њар як ќадами аз љониби Туркия ба амал омада, дар сиёсати дохилї ва хориљї дар оянда метавонад љойгоњи ўро дар сањнаи љањонї муайян кунад ва кадом хусусияти Ѓарб Туркияро мебинад. Њамин тавр, Русия ба НАТО, ИА,ИМА ва Туркия тавсия медињад, ки сиёсати шаффофро пеш бигиранд. Рўзнома менависад, баъдњо њар як раќобати сиёсї дар Туркия ба унвони љойгоњи он дар љањон хизмат мекунад.

Буњрони Украина ва сиёсати хориљии Эрон Рўзномаи «Tabnak», Эрон Мавзўи муњими рўзнома: «Буњрони Украина ва сиёсати хориљии Эрон». Рўзнома менависад, буњрони Украина, ки воќеан ба муќобили геопалитикии Русияву кишварњои ѓарбї табдил ёфтааст, сиёсатмадорони эрониро водор кардааст, ки андеша намоянд, то сиёсати Эрон дар ин вазъият бояд чї гуна бошад. Аввал, ќайд кардан ба маврид аст, ки мушкилоти Украина дар шумори масоили њалношудаи сиёсати хориљии Эрон дахл дорад. Эрон бо Украина њаммарз нест ва буњрони ин кишвар ишораест ба як ќатор мушкилоти дигар минтаќа. Њамчунин, њаљми њамкорињои иќтисодї ва энергетикї миёни Киев ва Тењрон на он ќадар муњим аст. Баръакс, Украина раќиби Эрон дар мавриди таъмини газ аз минтаќаи Халиљи Форс тавассути Туркия ва љануби бањримиёназамин ба Аврупо ба њисоб меравад. Баъдан,

ќариб њамаи хати лўлањои гази воридшаванда ба Аврупо, миёни марзи Украина мегузарад. Ба њар сурат, Русия ва ИМА ба ду мушкилоти сиёсати хориљии Эрон, музокироти барномаи хастаї ва мушкилоти Сурия муносибати бевосита доранд. Тењрон аз њодисањои охири Украина дар ташвиш аст. Русия на танњо шарики сиёсати хориљї ва иттифоќчии Эрон дар музокироти њастаии Тењрон бо кишварњои «шашгона»-и Аврупо, балки иттифоќчии асосии ў дар њалли масъалаи буњрони Сурия ба шумор меравад. Њамзамон, бо ин Эрон як навъ барномаеро бо Ѓарб ва махсусан ИА амалї мекунад, то тањримњои сиёсї аз байн бурда шаванд. Дуюм, гўё раванди мављудияти њаракати сиёсати хориљии Эрон дар тарафи Шарќ ва Ѓарб воќеан дар њоли њозир арзи њастї надоранд, зеро онњо бо воќеиятњои сиёсї, стратегї ва иќтисодии Эрон мувофиќ нестанд. Воќеият ин аст, ки Эрон – кишвари соњибистиќлол ва ќудрати минтаќаї мебошад ва бештар ба рушди вазъи иќтисодиву сиёсии кишварњои «хориљи наздик», минтаќаи Халиљи Форс, Бањри Каспий, Ироќ, Сурия, Афѓонистон, Осиёи Марказї, Љанубї ва Ќафќоз таваљљуњ дорад. Сеюм, сиёсати маъќули Эрон дар буњрони Украина бояд он тавре бошад, ки ў худ гаравгони нооромї дар миёни љонибњои даргири минтака, ки аз «хориљи наздики» Эрон дур њастанд, нагардад. Рўзнома менависад, дар давоми ду дањсола Эрон сиёсати худро дар давоми се буњрони байналмилалї анљом медод. Њамин тавр, дар давоми љанги Халиљи Форс дар солњои 1990-1991 Эрон бо эълони бетарафї, иќдомоти низоми бањсии Садом Њусейнро, ки зидди Ќувайт таљовуз анљом медод, сахт мањкум кард. Дар замони буњрони Афѓонистон дар соли 2001 Эрон њамчунин бо эълони бетарафї, фаъолона бо неруњои низомии Амрико барои нобуд кардани толибон њамкорї мекард. Баъдан, аз нав Эрон ба сиёсати худ баргашт, ваќте ки нињодњои умумии давлатї ва таќвияти давлати марказии Афѓонистон ташкил шуд. Дар замони буњрони Ироќ дар соли 2003 Эрон њимоят аз сарнагунии Садом Њусейн намуда, мавќеи бетарафиро бо маќсади муќовимат дар баробари тањдидњои ИМА ва манофеъи худ дифоъ мекард. Дар њамаи ин буњронњо Эрон як наќше доштааст ва албатта дар чањорчўбаи сиёсати СММ фаъолият намудааст.

Я́нош Ан́дер Янош Андер сиёсатмадор ва президенти Венгрия мебошад. Ў 9 майи соли 1959 дар Чорнаи Венгрия ба дунё омадааст. Янош Андер соли 1983 унвони доктори илмњои њуќуќшиносиро дар донишгоњи Будапешт гирифтааст. Дар солњои 1986 ва 1990 ходими илмии Донишкадаи иљтимоии Академияи илмњои Венгрия буд.

Соли 1988 Янош ба њизби Фидос аъзо шуд. Ў дар вазифањои раиси шўрои миллї ва муовини раиси њизби Фидос фаъолият кардааст. Янош Андер дар солњои 2002 - 2006 роњбарии њизби Фидосро дар парлумон ба уњда дошт. Солњои 1990-2009 вакили парлумони Венгрия, солњои 1997- 1998 ва 2006 – 2009 муовини раис, солњои 1998 – 2002 раиси парлумон фаъолият кардааст. Янош дар солњои 2009 – 2012 вакили парлумони Аврупо буд. Янош 2 майи соли 2012 президенти Венгрия интихоб гардид ва 10 майи соли 2012 ба фаъолият оѓоз кард. Ў оиладор ва соњиби 4 фарзанд мебошад. Њамсараш судя аст. Тањияи Б.НОЗИРДУХТ

Масъули сањифа Барнои Нозирдухт. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: barno@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


иќтисод

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Тољикистон

7

БА ТАВАљљУњИ ВАЗОРАТИ КИШОВАРЗИИ ТОљИКИСТОН

Моњипарварї

Чаро ба рушди ин соња таваљљуњ кам аст? Агар дар љумњурии мо ба соњаи моњипарварї диќќату эътибори љиддї дода шавад, солона то 5 њазор тонна гўшти моњї истењсол кардан мумкин аст. Ин нишондод барои таъмини амнияти озуќавории мо хеле њам мусоидат менамояд. Њоло дар љумњурї парвариши моњї дар сад муассисањои комплекси аграсаноатї ба роњ монда шуда, танњо дар 70 хољагињое, ки дорои њавз, кўл, дарё ва обанбор мебошанд, истењсоли он ба чашм мерасад. Аммо истењсоли моњї ва мањсулоти он мутобиќи наќшаю дурнамо ба роњ монда нашуда, дар мавриди истењсоли саноатии он хотирљамъї ба мушоњида мерасад. Дар замони Шўравї бо назардошти захирањои обї-биологии Тољикистон, ба ин соња таваљљўњ аз солњои њафтодуми ќарни гузашта бештар гардид. Минтаќањое, ки чунин захирањоро доштанд, соњиби хољагињои моњипарварї гашта, тайи ду дањсола ин соња хеле рушд њам намуд. Танњо дар соли 1991 сайди моњї дар Тољикистон 3945 тоннаро ташкил дод, мањсулоти моњипарварї чун ѓизо ба 4261 тонна расонда шуд. Албатта, бо оѓози бесомонињо дар љумњурї аксари хољагињои давлатии моњипарварї аз байн рафтанд ва ин соња ќариб буд, ки аз байн равад. Вале захирањои обї-биологии мо боќї монд, мардум бо усули бобогї аз кўлњо, дарёњо ва обанборњо моњї сайд карда, онро ба бозор арза медоштанд ва тўли ин солњо бозори истеъмолии мо аз ин мањсулоти пурќимату пурнафъ холї набуд.

Чанд пешнињоде, ки ба рушди соња такон мебахшад Дар давраи соњибистиќлолї Њукумати Љумњурии Тољикистон барои эњёи ин соњаи хеле пурањмият тадбирњои зиёдеро роњандозї намуда, ба рушди бемайлони моњипарварї ќарорњои соњавї ќабул гардиданд. Натиљаи чунин тадбирњо буд, ки танњо соли 2005 истењсоли моњї ба 172 ва 179 тонна расонда шуд, аммо дар муќоиса бо натиљаи истењсолии понздањ соли пешин ин нишондод 24 маротиба камтар буд. Натиљањои истењсолии солњои охир њам ќобили ањсан набуда, ин соњаи муњим ва бемуболиѓа, афзалиятнок ба камбудињои љиддї рў ба рў аст ва њалли он барои тањким бахшидани амнияти озуќаворї бояд ногузир бошад.

Месазад дар Љумњурии Тољикистон як барномаи дарозмўњлати рушди соњаи моњипарварї бо дарназардошти захирањои обї-биологї тањия гардад ва он тамоми самтњои ин соњаро, ба хусус њифзи генетикї, навъњои моњї, афзоиш ва мањсулнокии он, бењдошти њолати кўлњо, дарёњо ва обанборњоро фаро гирад. Баъзе ба ин назаранд, ки аз ин барнома дида ќабули ќонуни соњавї заруртар аст. Ќабули ќонун њам бисёр хараљу мараљњоро дар ин соња љилавгирї мекунад, вале барнома дар асоси принсипњои илмї бояд тањия шавад, то дар амалишавии нишондодњои он олимону мутахассисон иштироки фаъол дошта бошанд. Агар чунин муносибат ба вуќўъ пайвандад, он гоњ барои татбиќи сиёсати ягонаи иќтисодии давлатї дар соњаи моњипарварї замина муњаё шуда ва он ба рушди соња такони љиддї мебахшад. Чунин муносибату мавќеъгирї дар шароити имрўза барои самаранок истифода гардидани захирањои обї рушди соњањои мухталиф, аз љумла гидроэнергетика ва кишоварзї њам мусоидат хоњад намуд. Бо ба танзим овардани истифодаи об, албатта, кўлњо, обанборњои иловагї, њавзњо пайдо шуда, имконияти бештари моњипарварї муњайё мегардад. Бо ин, мардум бештар бо гўшти моњї таъмин гашта, њазорњо љойњои нави корї пайдо мегардад.

Мо кай ба Љопон баробар мешавем? Дар шароити кунунї комплекси саноати моњипарварии Љумњурии Тољикистон он ќадар рушди устувор касб накарда, он ба кишварњое, ки мисли мо захоири бои обї –биологї доранд, муќоисанашаванда аст.

Вале мо имкони масалан бо Љопон, Куриё, Эрон, Туркия ва якчанд кишвари аврупої баробар шуданро дорем. Ин дурнамо амалишаванда њам њаст ва соњаи моњипарварї, чуноне ки дар боло ишора рафт, бояд ба соњаи афзалиятноки кишвари мо табдил ёбад. Дар ин росто, баъзе иќтисоддонњо ва мутахассисони соња ба ин назаранд, ки барои эњёи муљаддади ин соња, яъне хољагињои моњипарварии собиќ маблаѓгузории давлатї зарур мебошад. Албатта, ин дуруст аст, вале њадафи мо сари масъалаи самаранок истифода бурдани захирањои обї-биологии мамлакат аст. Дар љумњурї заминаи рушди ин соња вуљуд дорад, хољагињои алоњидаи давлатї ва фермерї фаъоланд ва бозори истеъмоли моро то ќадре бо гўшти моњї таъмин менамоянд, аммо арзиши аслии он хеле ќимат ва тамоми ќишрњои љомеа имкони харидорї ва истеъмолии онро њанўз надоранд. Аз рўи маълумотњое, ки мо дар дар даст дорем, њоло дар љумњурї 12 зоти моњї парвариш меёбад, вале зотњои моњињои дарёњою кўлњои табиї пурра омўхта нашуданд. Тадбирњои мушаххас бобати пешгирии касалињои сироятие, ки дар дарњою обанборњо пањн гашта ва он боиси талафоти моњї ва тухми он шудааст, бояд роњандозї шавад. Дар бозори мо асосан чор зоти моњї ба фурўш гузошта шудааст. Сайди моњї дар љумњурї вобаста ба инкишофи биологии он ба эътибор гирифта намешавад. Ќочоќи моњї аз обанборњои бузурги мо њанўз идома дошта, пеши роњи он пурра гирифта нашудааст. Рушди табиии моњипарварї дар обанборњо диќќату эътибори љиддиро таќозо мекунад. Ба мушоњида мерасад, ки обанборњои мо дар мавзењои обпартої тўрњои

муњофизатї надоранд, њангоми ба дарёњо сар додани об миллионњо моњичањо аз обанборњои шароиташон мўътадил ба водињо сарозер шуда, аз инкишоф монда ва ё 80-90 дарсади онњо талаф меёбанд. Заѓорамоњї дар обанборњою кўлњои мо бештар ба чашм мерасад. Чуноне ки мутахассисон мегўянд, ин моњии пурнасл соле 10 њазор тухм мегузорад, вале бо ин сабабњо 3-4 њазор тухми он боќї мемонаду халос. Тадќиќотњо нишондодаанд, ки дар болоби обанбори Ќайроќум, ба таѓйири вазъи гидрогеологї њамасола тухми моњињои лаќќамоњї (сом) ва симмоњї (леш) зери лойќа монда, инкишофи табиии ин ду навъи моњї нигаронкунанда аст.

Гўшти моњї бењтар ё гов? Ба маврид аст хотирнишон сохт, ки алъон миёни моњипарварони хољагињои алоњида дар мавриди парвариши саноатии моњї ва ба бозор баровардани моњї раќобат дида мешавад. Дар аксар маврид дар парвариши саноатии моњї ва ба бозор баровардани моњї раќобат дида мешавад. Дар аксар маврид барои пўшонидани харољотњо инкишофи биологии моњињо ба эътибор гирифта намешавад. Моњињои њанўз вазнногирифтаро шикор карда, ба бозор пешкаш мекунанд, аз ин нигоњ 50 дарсади хољагињои моњипарвар нишондодњои пасти истењсолї доранд. Ба мушоњида мерасад, ки њатто дар хољагињои пешќадами моњипарварї аз њар гектар њавзњо 15-20 сентнерї моњї истењсол мекунанд, яъне онњо технологияи анъанавии парвариши моњипарвариро аз даст дода, бештар аз усулњои бобогии моњипарварї кор мегиранд, ки он дар шароити технологияи рушдкунанда ба талабот љавобгў намебошад. Бо мављудияти имконоти захирањои обї ва шароити мусоиди биологї моњипарварони мо имкон доранд, зотњои хеле сургўшти моњиро ба парвариш гиранд. Њоло дар љањон беш аз панљоњ зоти моњї маълум аст. Дар љумњурии мо гулмоњї хеле машњур буда, гўшти он хеле лазиз мебошад. Парвариши онро њатто дар кўлњои сунъї ба роњ мондан мумкин, гулмоњї камхўрок буда, бештар гиёњњои гуногунро истеъмол мекунад. Љумњурии мо бо шароити мусоиди иќлимї ва захирањои фаровони обие, ки дар ихтиёр дорад, метавонад дар оянда ба яке аз кишварњои содиркунан-

даи гўшти моњї ва мањсулоти моњї табдил ёбад. Мањсулоте, ки аз моњї истењсол мешавад, дар тавлидоти аксар мањсулотњои саноатии дигар истифода мегардад. Паррандапарварї бе орди моњї ва равѓани он рушди устувор надорад. Мањсулоти моњї дар тиб истифодаи фаровон дорад. Гўшти он аз нигоњи сифат аз гўшти гов боло меистад. Мањсулоти моњї дар маљмўъ ба саломатии одам фоидабахш буда, дар организм наќши таљзиякунандагиро мебозад. Одамоне, ки доимо мањсулоти моњигї истеъмол менамоянд, нури чашмро аз даст надода, доимо саломатанд. Шароит ва замон таќозо менамояд, ки мо бояд ин соњаи аз нигоњи иќтисодї фоидаоварро боз њам рушд дињем. Њанўз њам мутахассисон ба ин назаранд, ки барои ба роњ мондани истењсоли саноатии моњї заминаи хўрокї нокифоя аст ва моњипарварон якчанд намуди ѓизоњои зарурии ин соњаро бо нархњои баланд аз хориљ ворид менамоянд. Хўроки асосии моњї дар њавзњо асосан камбикорм аст, агар дар љумњурї заминњои корам самаранок истифода бурда шаванд, соле барои рушди моњипарварї сад-дусад њазор тонна ѓалла басанда мебошад. Таљрибаи аксар хољагињои моњипарварии собиќ, ки хешро бо ѓалла ва дигар мањсулотњои зарурї таъмин менамунад, фаромўш нашудааст. Инљо фаќат њавасмандї ва дастгирии моњипарварон метавонад ба пешрафти соња мусоидат намояд. Набояд фаромўш сохт, ки дар љумњурї пањнои обї аз як дарсад бештар буда, дар аксар обњои равон моњї ва ѓизоњои барои он зарурї хеле каманд. Яъне имконоти бо роњи табиї афзоиш додани ин соња хеле мањдуд мебошад ва моњипарварони мо таљрибаи бо роњи сунъї зинда гардонидани тухми моњиро доранд. Дар обњои на он ќадар сарди мо то бист зоти моњињоро парвариш кардан мумкин аст. Бунёди корхонањои хурдхурди истењсоли консерваи моњї ва дигар мањсулоти моњигї бояд як бахши барномаи рушди ин соња бошад. Моњињое, ки дар обанборњо парвариш меёбанд ва аз нигоњи экологї бартарият доранд, ба консервакунонї хеле њам мувофиќ ва дар бозори љањонї ниёз ба онњо бештар аст. Таъсис додани корхонањои истењсоли орд ва равѓани моњї ба маќсад мувофиќ мебошад. Ин ду намуди мањсулот дар љањон аз гўшти моњї дида ќиматтар аст. Фаррух Абдувосиев, номзади илмњои иќтисодї

Масъули сањифа Усмон Ниёзов. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: rahimzoda@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


8 Тољикистон

њуќуќ

Даъво аз њаво

чаро чашми ќонун кўр асту дидаи судяњои манфиатдор бино? …Дар бинои суди ноњияи Айнї чашмам ба рамзи Адолат афтид, ки худои ќадимаи юнониён бо чашмони баста тарозуеро медошт ва дар он асосњо барои даъворо дар ду паллаи тарозу гузошта, барои муайян кардани њаќиќат онро бармекашид. Аљаб рамзи зебо ва баёнгари адолати судї… Аммо магар судяњое, ки њамарўза ба ин даргоњ даро баро мекунанд, ин рамзро, ки њанўз аз айёми донишљўйиашон шиносанд, мебинанду ба маънояш сарфањм намераванд? Ё мебинанду латаеро, ки дар ваќти баровардани њукму њалномањо бояд дар чашмашон бошад, боз намуда, дидаю дониста ба манфиати ягон тараф амал мекунанд? Ман, ки якумр коргари зеризаминї (пармачии кўњ) будам, инро намедонам. Аммо як чизро барои худ аниќ кардам, ки на њар судя дар ваќти баровардани хулоса дар чашми худ чашмбанди адолатро мебандад… …Соли 1990 ман њамчун коргари наќбкан ба комбинати маъданбарории Анзоб ба кор ќабул шудам ва пас аз як сол дар бораи гирифтани хона ба роњбарият ариза навиштам. Инак, пас аз 15 соли интизорињо маъмурият маро огоњ намуд, ки аз њисоби хонањои хизматии комбинат ба банда хона дода мешавад ва соли 2006 дар суроѓаи шањраки Зарафшон, хонаи № 6, њуљраи 1, соњиби манзили худ гаштам. Он ваќт дарк намудам, ки корхона ба ќадри коргар мерасидааст. Аммо ин шодии ману фарзандонам њамагї як муддат идома кард ва соли 2010 даъвогаре пайдо шуд, ки ба хонаи мо соњиб шудан мехост. Ин даъвогар прокуратураи ноњияи Айнї будааст, ки гўё манфиатњои шањрванд Соќиева Њафизаро њимоя мекардааст. Хулоса, даъво ба суд рафт ва хурсанд шудам, ки њаќиќат рўйи об мебарояд. Ваќте шавњари Соќиева Њафиза зинда будааст, як муддат онњо њамчун коргари комбинат дар ин утоќ зиндагї карда будаанд. Аммо баъдтар ба дењаашон-Ѓаберўд кўчида мераванду шавњараш вафот мекунад, ин хонаро ихтиёран бозгашта ба комбинат месупоранд. Зеро тавони додани хизматњои коммуналиро надоштаанд. Дар ин бора санаде, ки дар њузури шоњидон навишта шудааст, мављуд аст. Он ваќт ин хонањо дар тавозуни комбинат буданд ва

www.pressa.tj

Ман ба суде, ки то имрўз ба адолаташ боварї доштам, њайрон мондам

Соќиева ба осонї аз ин «дарди сар» халос шуда буд. Аммо баъдтар комбинат аз уњдаи дар тавозуни худ нигоњ доштани ин хонањо набаромада, онро ба тавозуни њукумати мањаллї вогузор намуд ва сокинон барои шахсї кардани он њуќуќ пайдо карданд, ки банда њам дар ќатори онњо будам. Дар ин байн аз куљое, соли 2010 (тасаввур кунед, агар Соќиева њаќќи даъво њам медошт, аллакай аз муњлати даъвои он ќариб њафт сол гузашта буд!) мактуби Соќиева ба Прокуратураи генералї «пайдо» мешавад ва прокурор барои рўёнидани њаќќи «љабрдида» Соќиева ба суд мурољиат мекунад. Дар асл чунин мактуб дар ягон дафтари Прокуратураи генералї ба ќайд гирифта нашудааст ва танњо соли 2012 гўё «нусхааш»-ро дар суд пайдо кардаанд. Бори аввал суд ин даъворо ба фоидаи ман њал кард. Аммо баъдтар, ваќте ки аз суди вилоятї даъвои Соќиеваро «асоснок» њисобиданд, суд њам мавќеи худро дигар

намуд ва њалномаи худро дар мавриди баровардани ман аз ин утоќ баровард. Дар ин љо, хонандаи азиз, як лањза таваќќуф намуда, мехостам ба як пањлўи дигари ин масъала равшанї андозам. Гап дар сари он, ки наќши асосиро дар ин мољаро на худи Соќиева, ки дар Ѓаберўд хонаю дар ва чанд сотих замин дорад, балки духтари вай Соќиева Фарида мебошад, ки тољири пулдор аст ва албатта мехоњад боз бо як даъвои беасос соњиби моликияти каси дигар шавад. Албатта нафс чизест, ки њар ќадар лаљомашро сар дињї, њамон ќадар тезтар медавад. Аммо ман ба суде, ки то имрўз ба адолаташ боварї доштам, њайрон мондам. Дар баробари ман намояндаи комбинати маъдантозакунї њам даъвои зидди даъвои Соќиева пеш овард, ки дар он, аз љумла, санадњои мазкур пешнињод шуда буданд: Аввалан, ордер ба ман ба таври ќонунї дода шудааст, баъдан ба шавњари Соќиева на њуљраи №1 дар хонаи 6, балки њуљраи 34 дар њамин хона дода шуда буд ва то њол муаммо дар он аст, ки чаро Соќиевњо на дар њуљраи дар он љо номнависшуда зиндагї накардаанду ба њуљраи 1 омадаанд. Яъне, объекти бањс хонаи ман нест ва суд ин чизи одиро нодида гирифтааст. Суд муњлати даъворо бе ягон асос барќарор намуда, аризаи даъвогии Соќиеваро ќабул кардааст ва бо њамин ба таври даѓалона ќонунро зе-

ри по намудааст. Аљибии кор боз дар он аст, ки «љабрдида» Соќиева дар ваќти даъво на бемории ќанд дошту на маљруњ буд ва на нафаќахўр, ки дар ин бора санад њам њаст. Соли 2006 комбинат барои аз сари нав ба рўйхат гирифтани ордерњои манзилњои зист амр баровард, аммо он замон даъвогари имрўза дар ин бора ба комбинат мурољиат накарда буд. Зеро худаш бо дастони худ ва дар њузури шоњидон аз хона даст кашиданашро навишта дода буд, аммо баъдан ба дасисаи духтараш афтода, дар њамкорї бо шахсони на он ќадар дилсоф хост, ки « њаќќи худро гирад» . Хулоса, суд ягон асоси љониби ман ва комбинатро ба назар нагирифт ва кас дидаю дониста поймол шудани њуќуќњои худро аз љониби чунин як сохтори муътабар дида, дилаш аз ќонундонњое, ки ба онњо давлат таќдири одамонро бовар карда супоридаанд, хунук мешавад. Ман бо чашми сар дидам, ки агар суд дидаю дониста яктарафа амал кунад, ягон санади њуќуќї ва асосу шоњидон наметавонанд садди роњи ў гарданд. Инак, умеди ман танњо ба нињодњои болої, аз љумла, Суди Олї аст, ки мўйро аз хамир људо мекунад ва собит месозад, ки дар кишвари мо низ ќонун амал мекунад ва адолати судї њаст... Абдуѓанї Нуралиев, коргари комбинати маъдантозакунии Анзоб, шањраки Зарафшон

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Ваќте афсар њамкорашро парронд… Суди ноњияи Исмоили Сомонї мурофиаи маљруњ шудани афсари милитсияро Душанбе аз дасти нозири минтаќавї баррасї карда, ўро хунукназарї ба андозаи 250 нишондињанда барои њисобњо-10000 сомонї љарима ва аз њаќќи ишѓоли мансабњои муайян мањрум кард. Суди Исмоили Сомонї, Хољазода Фирдавси Њафиз, ки бо фармони вазири умури дохилї аз тобистони соли 2012 ба њайси нозири минтаќавї дар шуъбаи умури дохилии ноњияи Исмоили Сомонї кор мекардааст, баъди анљоми басти корияш таппончаи хидматї бо 8 тирашро ба ќисми навбатдорї насупорида бо худ бурдааст: “Рўзи дигар бархилофи талаботи бехатарї, ин нозири минтаваќї дар дохили автомашинааш, тамѓаи «BMW» таппончаашро дар њолати омодагии љангї ќарор дода, дар ѓилофи таппонча мегузорад.” Зимни њозир шудан ба утоќи корї нозири дигар лейтинанти милитсия Неъматов Муњаммад таппончаи Хољазодаро дар њолати љангї дида, кўшиши аз ў гирифтани таппончаро мекунад: “Дар ин лањза Хољазода хунукназарона рафтор карда, куланги тапончаро зер мекунад. Дар натиља ба узвњои њаётан муњими Неъматов љигар, талхадон ва меъда зарари вазнини љисмонї расонда мешавад.” Бо кўмаки духтурон њаёти Неъматов наљот дода шуда, Хољазода ба љазо мањкум шуд.

Зани 35солаи ќаллоб Вазорати корњои дохилї аз боздошти зани 35-сола ба иттињоми азхудкунии 30 њазор доллари амрикої аз роњи фиреб хабар медињад. Тибќи иттилои манбаъ, Давлатова Саодат, сокини шањри Душанбе соли 2010 ба боварии Раљабова Зебониссо, сокини ноњияи Рўдакї медарояду 30 њазор доллари ўро соњиб шуда,сипас онро барнамегардонад. Давлатова, ки ќаблан суд шудааст, рўзи 2 апрел аз љониби кормандони милитсия боздошт гардида, айни замон нисбати ин зани ќаллоб тафтишот идома дорад.


ќонун ва љомеа

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Кинаву њирс Юлдошмуродро ќотил кард

Њирсу тамаъ, замину молу мулк, чашмњоро кўр кардаву аќлњоро тира мекунад. Хешњоро бегонаву пайвандонро људо месозад. Оилаи бародарон Хуљамуродовњо то ба воя расидани фарзондон дар њамсоягии якдигар мезистанд, њатто саде миёни сарњади заминњо вуљуд надошт. Фарзандњо ба воя расиданд, дар хона келину наберањо пайдо шуданд. Якљоягии заминњо, ки майдони васеъро ташкил мекард, дигар барои оила тангї мекард. Оњиста-оњиста байни ањли оила дарун- дарун бадбинию нифоќ пайдо мешуд. Гузаштани мурѓу сагу кўдаки якдигарро аз сарњади њавлињои якдигар бањона карда, гоњ- гоњ якдигарро тањќиру дашном медоданд. Бузургони оила, ки солњо бо њам љонољон мезистанд, барои барќароркунии сулњ коре аз дасташон намеомад. Дар байни ин гирудорњо аз њама зиёд хуни Юлдошмурод мељўшид. Ў гоњ ањли оилаи амакро дашном мекарду гоњ бо онњо даст ба гиребон мешуд. Сањарии он рўз Юлдошмурод ба бозори Њисор рафта буд. Нохудогоњ корди дастазарди ѓилофдореро дида, онро харидорї кард. Аз харидаш хурсанд ба хона баргашт. Њангоми гузаштан аз назди дарвозаи амакаш Ќ.Хидиров як нољўрие дар вуљуди худ эњсос кард. Дар дилаш, ки нисбати оилаи амакаш саршори бадбинї буд, њаќорати обдоре доду рост ба хона омад. …Њангоми тановули нисфирўзї нишаста, бо иштињо хўрок мехўрд, ки садои келини амакаш (янгааш) –ро шунид. Луќма дар гулўяш дармонд. Њисси бадбинї, нафрат, нифоќ нисбати он оила фикрашро банд кард. Љанљоли чанд рўз пеш дар бораи таќсими замин кардаашон ба ёдаш омад. Суханњои гуфтаи оилаи онњо мисли лентаи кино аз пеши назараш мегузаштанд. Пеши чашмонашро торикї пахш кард, чї кор карданашр�� намедонист. Нињоят корде, ки чанд соат пештар аз бозори Њисор харида буд, ба ёдаш омад. Љузвдонро кушода онро берун овард. Дар лаби љўйбор янгааш ду сатил дар даст об мегирифт. Писарчааш Озодбек дар бари модар бозича дар даст бозї дошт. Кўдаки бечора намедонист, ки ин лањзањои охиринанд, ки ў дар бари модараш аст… Модари Юлдошмурод, ки дар ошхона хамир мекард, аз баромадани писараш дар њайрат монд. Охир ў њозир ба хурокхўрї шурўъ намуда буд. Ў низ аз ќафои писараш берун

Тољикистон

9

ПУРСЕД, ПОСУХ МЕДИњЕМ! Ба саволњои Шумо њуќуќшиноси идораи њафтаномаи «Тољикистон» Эњсон Ќодиров посух мегўяд. Шумо метавонед дилхоњ саволњои њуќуќии бамиёномадаи худро ба почтаи электронии мазкур minbari.hukukshinos@mail.ru ироа намуда, дар шумораи ояндаи њафтанома посухи онњоро мутолиа намоед.

Ваколатдорони корњои кофтукобї Савол: Кадом маќомот дар Љумњурии Тољикистон ваколати бурдани фаъолияти оперативї-љустуљўйиро дорад? М. Абасаев, вилояти Хатлон

баромад. Дар назди љўйбори пушти дарвоза Малоњатро бо писарчааш Озодбек дида, ањволпурсї кард. Писараш Юлдошмурод 2-3 метр дуртар ба самти поёнии дења њаракат мекард. Модар ба писараш ањамият надод, напурсид, ки ба куљо меравад, чаро хўрокашро серї нахўрд, чаро бегап аз хона баромад? Ё чун њарваќта нагуфт, ки зуд омада, аввал хўрокашро хўрад, насињат накард, ки аз сари дастархон тановул накарда хестан гуноњ аст. Ё таъќид накард, ки омада ба дастархон омин гўяд. Ў беовоз хона даромад. Чизе нагуфт. Таги дилаш сиёњ аст. Ба ошхона рафт, хўроки дегашро хабар гирифтан хост. Фарёди талху љонкоње аз кўча баромад. Ў низ ба кўча давид… Юлдошмуроди ѓуломи шайтоншуда корди дар дасташ бударо бароварда, хост янгаашро занад, аммо модар аз куљое пайдо шуду оњистаоњиста поён њаракат кард. Дањ понздањ метр норафта модар чизе нагуфта ба хона даромад. Юлдошмурод рафтани модарро пайхас карда ќафо гашт. Болои сари янгааш Малоњат, ки сатилашро аз об пур мекард, омад. Озодабеки љиянаш ўро дида табассум кард. «Юлдош-амак», гуфта, хост ба наздаш ояд. Аммо чашмони хунгирифтаи сарду бемењри ўро дида ,дур шуд. Юлдошмурод ба гирду атроф нигарист, дар кўча касе нест. Ў ба янга наздик шуд. Малоњат, ки чанд рўз пеш бо Юлдошмурод каме љангљол карда, то имрўз бо ў гургоштї буд, аз љой хестан хост, то бо ў салом кунад, аммо Юлдошмурод корди мусулмонии вазнинро аз баѓал бароварда ,ба ќафаси синаи янга зад… Модари Юлдошмурод давида баромадан замон чашмаш ба Озодабеки кўчак, ки дар болои сари модари ба хоку хун жулидааш мегирист,афтод. Ў ба гирду атроф нигарист. Писараш аз поини кўча гашта, давон-давон паноњ шуд. Ў доду войкунон њамсояњоро ба ёрї хонд. Њама љамъ шуданд.

Љасади оѓуштаи хунро ба мошин бор карда, ба беморхона бурданд, ў аллакай мурда буд… Юлдошмуродро садои фарёди янга ба њуш овард. Ў корди ба ќафаси синаи янга ѓутонидаашро кашида ,пойинтар гурехт, сару рўй ва дастони хунолудашро дар пойинтари љўйбор шўст, либосњояшро ба тартиб овард, кордро партофту ба роњи мошингард баромад. Мошини кирокаши Шањринав – Њисорро нишасту ба Њисор, ба хонаи таѓояш ,рафт. Куштани янгаашро ба касе нагуфт. Мисли оне, ки чизе нашуда бошад, дар хонаи таѓояш менишаст. Агарчи каме тарс ўро пахш карда буд, аммо ў пушаймон набуд. Ќасосамро гирифтам, кї њам мефањмад, бе ин њам касе надидааст,- мегуфт дар дил. Ба ѓайр аз кўдаки фисин, кї ба гапи ў бовар мекунад, заминамонро мегирем,- мегуфт Юлдошмурод бехабар аз он, ки аллакай ўро дар пушти дар мошини милитсия интизор асту милисањо дар пушти дар наќшаи гирифтани ўро доранд. Судяи Суди ноњияи Шањринав њангоми хондани силсилаи кодексњое,ки бо онњо Юлдошмурод гунањгор дониста шуда буданд, ў фикр кард, замину молу амволу… дигар ба ў фоидае надорад. . Бо њукми коллегияи судї оид ба парвандањои љиноятии Суди Олии Љумњурии Тољикистон аз 28 июли соли 2013 Юлдошмурод. Хољамуродов бо моддаи 104 ќисми 2, банди «е»-и Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон гунањгор дониста ва ба муњлати бист сол аз озодї мањрум карда шуд. Судя чунин њукм баровард. Аммо афсўс Малоњати љавонмаргро баргардонидану Озодабеки саѓирмондаро модардор кардан имкон надорад… Садриддин Бобоев, Прокурори Раёсати назорати ќонунї будани санадњои судї ба парвандањои љиноятии Прокуратураи Генералии Љумњурии Тољикистон. мушовири адлияи дараљаи 1. Одили НОЗИР, «Тољикистон»

Дар ќаламрави Љумњурии Тољикистон мутобиќи моддаи 13-и Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи фаъолияти оперативїљустучўйї», њуќуќи анљом додани фаъолияти оперативї-љустуљўйї ба воњидњои оперативии маќомоти зерин дода мешавад: -Вазорати корњои дохилии Љумњурии Тољикистон; -Вазорати мудофиаи Љумњурии Тољикистон; -Кумитаи давлатии амнияти миллии Љумњурии Тољикистон; -Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсияи Љумњурии Тољикистон; -Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Љумњурии Тољикистон; - Гвардияи миллии Љумњурии Тољикистон; - Хадамоти гумруки назди Њукумати Љумњурии Тољикистон; - Вазорати адлияи Љумњурии Тољикистон. Фењристи маќомоти амаликунандаи фаъолияти оперативїљустуљўйї танњо тавассути Ќонун таѓйиру такмил дода мешавад. Роњбарони маќомоти мазкур номгўйи воњидњои оперативиеро, ки њуќуќ доранд фаъолияти оперативї-љустуљўйиро амалї гардонанд, ваколат, таркиби сохтор ва кори ташкилии онњоро муайян менамоянд. Маќомоти амаликунандаи фаъолияти оперативї-љустуљўйї вазифањои муайянкардаи Ќонуни зикршударо танњо дар доираи салоњиятњои худ, ки санадњои ќонунгузории дахлдори Љумњурии Тољикистон муќаррар кардаанд, иљро менамоянд.

Муќаррароти фиристодани мол Савол: Интиќоли мол аз љониби шахсони воќеї тариќи ќаламрави Љумњурии Тољикистон чї гуна сурат мегирад? С. Набиев. н.Нуробод Интиқоли мол аз ҷониби шахсони воқеӣ барои истифодаи шахсӣ, оилавӣ, хоҷагидорӣ ва дигар амалҳое, ки ба пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ алоқаманд нестанд: 1. Моли барои истифодаи шахсӣ, оилавӣ, хоҷагидорӣ ва дигар эҳтиёҷоти шахси воқеӣ таъингардида, ки ба пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ алоқаманд нест (минбаъд - барои истифодаи шахсӣ), аз ҷониби ҳамин шахси воқеӣ аз сарҳади гумрукӣ тибқи муқаррароти ҳамин боб, вале дар қисмате, ки ҳамин боб танзим нанамудааст тибқи тартиби умумии муқаррарнамудаи Кодекси гумруки Љумњурии Тољикистон интиқол дода мешавад. 2. Таъиноти молро мақоми гумрук дар асоси аризаи шахси воқеӣ оид ба моли аз сарҳади гумрукӣ интиқолшаванда, вобаста ба хусусият ва теъдоди мол, инчунин мунтазамии интиқоли мол аз сарҳади гумрукӣ муайян менамояд. 3. Тартиби интиқоли моли таъиноти истифодаи шахсӣ аз сарҳади гумрукӣ аз ҷониби шахсони воқеӣ пурра озод намудан аз пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андозҳо, татбиқи ставкаи ягонаи боҷҳои гумрукӣ ва андоз, ситонидани пардохтҳои гумрукӣ дар шакли пардохти маҷмўии гумрукӣ, инчунин истифода набурдани мамнуният ва маҳдудиятҳои дорои хусусияти иқтисодӣ, ки тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар шудаанд, тасдиқи ҳатмии мутобиқати мол ва тартиби содагардонидашудаи барасмиятдарории гумрукиро дар бар мегирад.

Масъули гўша Эњсон ќодиров. E-mail: minbari.hukukshinos@mail.ru


10 Тољикистон

вокуниш-№622

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

«Зери коса нимкоса» «Тољикистон», №6, 6 феврали соли 2014 Љињати иљроиши Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон аз 7 феврали соли 2009 «Дар бораи вокуниши шахсони мансабдор ба маводњои танќидї ва тањлилии воситањои ахбори омма» маќолаи Ќ.Маъруфї бо номи «Саволњои бељавоб ё дар таги коса нимкоса будааст ?», ки дар њафтаномаи «Тољикистон» тањти №6 (1048) аз 6 феврали соли 2014 ба нашр расидааст, мавриди омўзиш ќарор дода шуд. Омўзиш ва тањлили ваљњои дар маќола овардашуда дар маљмуъ аз норозї будан бо њал-

номаи суди шањри Роѓун, аз 18 марти соли 2013,шањодат медињанд. Мутобиќи талаботи моддаи 136, Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи судњои Љумњурии Тољикистон» бошад, санљиши ќонунї будани санадњои судие, ки судњои поёнї ќабул кардаанд, тибќи тартиби муќаррарнамудаи ќонун аз тарафи суди болої, сурат мегирад. Бинобар ин, дар сурати норозї будан бо санади судї, тарафњо њуќуќ доранд бо шикоят ба суди болої мурољиат намоянд. Муовини Раиси Шўрои адлияи љумњурї М.С. Ќаландарова

Нигаронї аз нигаронињои беасос Дар шумораи №3-и њафтаномаи «Тољикистон» аз 16-уми январи соли 2014 маќолаи донишљўйи ДМТ Одили Нозирро бо унвони «Бозгашти Самак, чанд пешнињод ба Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон» хонда, хушњол шудем. Аз он ки як донишљўйи тољик ба ин масъалаи муњими љомеа (на танњо мактаб) изњори таваљљуњ ва муњимтар аз њама, ба Вазорати маориф ва илм пешнињодњо манзур кардааст. Пешнињодњои дар маќолаи боло зикршуда моро водор намуд, ки баробари арзи сипос ба рўзноманигорон, нигаронии хешро аз нигаронињои бењуда иброз намоем. Гап дар сари он ки аксари масъалањое, ки боиси нигаронии шумо мегарданд, кайњо дар Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон мавриди баррасї ќарор гирифтаву чораљўйї гаштаанд. Ба назар мерасад, ки рўзноманигор аз моњияту мазмуни барномањои таълимї чандон огањ нест. Агар мебуд, мефањмид, ки гап дар куљост. Барномаи таълимї њамчун рањнамо барои омўзиши илму фарњангу адабиёту дигар фанњо хидмат мекунад. Дар замоне, ки дар тамоми љањон зимни тањияи Наќшаи таълим таваљљуњ ба фанњои даќиќ дод�� мешавад, ба барнома ворид кардани китобњои илмиву бадеиву таърихї чї маънї дорад? Пешнињоди муаллифи маќола дар хусуси љойгир кардани теъдоди муайяни номгўйи китобњои бадеї ва таърихї дар барномаи таълимии муассисањои тањсилоти миёнаи умумї ѓайриимкон аст. Зеро мо наметавонем нерўи зењнии хонандаро ба як самт равона созем. Бояд омўзиши дигар фанњои таълимї

низ ба назар гирифта шавад. Илова бар ин, аз љониби Пажуњишгоњи рушди маориф 218 номгўйи китобњои бадеї вобаста ба синну соли хонандагони муассисањои тањсилоти умумї (аз синфи 5 то 11) ба таври гулчин аз осори адибони классик ва муосир гирдоварї ва ба Вазорати маориф ва илм пешнињод гардидаст. Айни замон Вазорати маориф ва илм мусаввадаи беш аз сад номгўйи ин китобњоро барои нашр омода кардааст, ки њар кадоми он теъдоди 40 њазор нусхагї нашр ва дастраси муассисањои тањсилоти умумї гардонида хоњанд шуд. Дуруст аст, ки барои санљиши китобхонии хонандагон худи омўзгорон бояд масъулият дошта бошанд. Аммо ба диќќати шумо мерасонем, ки дар ин маврид Вазорати маориф ва илм тањияи Низомномаи «Бењтарин китобхон»-ро њам омода карда истодааст. Ташкили сомонаи махсус барои љойгир намудани нусхаи электронии китобњои дарсиву бадеї низ аз љониби Маркази тањия, нашр ва муомилоти китобњои дарсї, илмию методии Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон дар назар дошта шудааст ва он рўз дур нест, ки ин иќдом амалї хоњад гашт. Хулоса, Вазорати маориф ва илм чопи китобњои бадеиву дарсї ва дастурњои таълимиву методиро бо теъдоди зиёд дар наќша дошта, мунтазам мекўшад, ки тамоми камбудиву мушкилот дар ин самт бартараф карда шавад. Комилшо Исоев, директори Маркази тањия, нашр ва муомилоти китобњои дарсї, илмию методии Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон

«Мардумфиребї дар Искандаркўл»

«Тољикистон» №4, 23 январи соли 2014 Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Айнї ба маълумоти Шумо мерасонад, ки маводи тањти унвони «Хиёнати пешво ё мардумфиребї дар соњили Искандаркўл», дар шумораи №4, њафтаномаи «Тољикистон» аз 23.01.2014, ба табъ расидааст, бо иштироки масъулони соњањои дахлдор, муаллифи маќола ва ањли љамоатчигии дењаи Работи љамоати дењоти Анзоб, мавриди тањлилу баррасї ќарор дода шуд. Ањолии дењаи Работ њанўз солњои 70-уми ќарни гузашта њангоми сохтмони комбинати металлургии Анзоб, бинобар дар назди партовгоњи асосии комбинат љойгир буданаш, ба ќарори Њукумати ваќт њамчун муњољири экзогенї ба ноњияи Ёвон муњољир карда шуда буданд. Бо гузашти айём дар арафаи љанги шањрвандии солњои 1993-1994 23 хољагї,

њамчун гуреза ба дењаи Работи куњна баргашта ва дар тарафи чапи дарёи Яѓноб худсарона хонањои истиќоматї сохта, то ба имрўз дар он љо зиндагонии худро идома дода, айни замон шумораи хољагии ин дења ба 38 расидаву рў ба афзоиш дорад. Ва муаллифи маќолаи мазкур низ истиќоматкунандаи дењаи мазкур мебошад. Дар рафти баррасии маќола њамаи ваљњои он дар алоњидагї мавриди тањлил ќарор дода шуда, масалан, далелњои он ки гўё заминњое, ки дар мавзеи Сангучит мардуми дењаи Работ обод карданд, баъди ду соли истифодабарї, мардуми дењаи Махшевад кашида гирифта ва аз худ карда бошанд, асоси воќеї надошта, ин заминњо мувофиќи сертификати истифодабарии замин њамчун заминњои ѓайрикишоварзї ба хољагии ба номи Арбобов тааллуќ дорад, ки сокинони дењаи мазкур аъзои хољагии дар боло зикргардида мебошанд.

Нисбати гуфтаи дигари муаллиф, ки гўё мардуми Работ омодаанд, ки бо зоѓнул ангиштро канда, фурўхта, аз он андоз бисупоранд, зикр намудан ба маврид аст, ки ин амал аз љониби сокинони дења худсарона ба роњ монда шуда, барои фаъолияти ѓайриќонуниашон борњо аз љониби маќомоти дахлдор огоњонида шуда бошанд њам, онњо ин амалро давом дода истодаанд. Дар рафти баррасии мавод ба муаллиф ва њамаи сокинон бори дигар ѓайриќонунї будани ин амалашон фањмонида дода шуда, дастур дода шуд, ки метавонанд барои гирифтани иљозатномаи истихрољи ангишт тавассути маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњия ба Њукумати Љумњурии Тољикистон мурољиат намуда, пас аз ба расмият даровардани маводњои дахлдор ба истихрољи ангишт машѓул шаванд. Н. Иноятов, Раиси ноњияи Айнї

«Говзўр»

«Тољикистон», 6 феврали соли 2014, №6 Маќолаи «Говзўр ё чаро хонаи Дониевро беасос соњиб шуданд?», ки дар њафтаномаи «Тољикистон» 6 феврали соли 2014, тањти №6 (104) вобаста ба норозї будан ба њалномаи суди ноњияи Фархор, аз 23 феврали соли 2000, ба нашр расидааст, бо омўзиши маводњои дахлдор, мавриди баррасї ќарор дода шуд. Дар натиља муайян гардид, ки бо њалномаи суди ноњияи Фархор, аз 23 феврали соли 2000, манзили истиќоматии бањсї, воќеъ дар ноњияи Мир Сайид Алии Њамадонї, љамоати дењоти Калинин, дењаи С. Гадої, моликияти шахсии Махшулова Сафармо эътироф карда шуда, мувофиќи шартномаи туњфа аз 23 декабри соли 2000, ки дар фењристи идораи нотариалии давлатии ноњия, тањти №744 ба расмият дароварда шуда, њуќуќи моликї ба манзили номбурдаро

Дониев М. ба даст овардааст. Бо таъиноти суди шањри Кўлоб даъвои Дониев М. нисбати собиќ њамсараш Ниёзова Ш., писараш Дониев Њ. ва њамсараш Атоева Р. дар бораи кўчонидан аз манзили истиќоматї, бинобар бастани созиши оштии тарафњо ќатъ гардида, љавобгарон замини наздињавлигї барои сохтани манзили истиќоматї гирифта, хонаи нави истиќоматї сохта, хонаи бањсиро ихтиёран холї менамоянд. Дар навбати худ Дониев М. барои аз љониби љавобгарон канда бурдани 2 њуљраи манзили истиќоматии бањсї розигї дода, дар ин асоси иљровараќа тартиб дода шуда, бо санад аз 20 ноябри соли 2003 ба иљро расонда шудааст. Аз сабаби шароити зист надоштан ва дар манзили истиќоматии бањсї касе истиќомат накардан, соли 2011 љавобгарон, яъне, собиќ њамсар ва фарзандаш Дониев Њ. бо ањли оилааш ба он љо баргашта, айни њол дар

манзили бањсї зиндагї карда истодаанд. Ваљњи ариза оид ба кўчонидани љавобгарон аз манзили бањсї мавриди тањлил ќарор гирифта, тавре аз маводњои пешнињодгардида муайян карда шуд, таъиноти мазкур дар асоси санад аз 20 ноябри соли 2003 ба иљро расонда шудааст. Тањлили ваљњњои дар маќола овардаи шањрванд Дониев М. дар маљмуъ аз норозї будан бо санади судї шањодат медињанд. Дар ин маврид бояд ќайд намуд, ки тибќи талаботи моддаи 136, Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи судњои Љумњурии Тољикистон», санљиши ќонунї будани санадњои судие, ки судњои поёнї ќабул кардаанд, мутобиќи тартиби муќаррарнамудаи ќонун аз тарафи суди болої сурат мегирад. Муовини Раиси Шўрои адлияи љумњурї М.С. Ќаландарова


шањрдорї

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Тољикистон 11

Ба таваљљуњи сардори шуъбаи БДА дар шањри Душанбе С. Турахонов ва сардори Раёсати Хадамоти давлатии назорат ва танзим дар соњаи наќлиёт дар шањри Душанбе Ф. Камолов

Чорроњаи роњгум

ё ќатрае аз бањри мушкилоти сокинони пойтахт дар «Саховат» ва касе онро забту ѓасб карда наметавонад. Илољи аз ин ноилољї рањо ёфтан дар куљост?! Мушкил нест, агар масъулони љодаи назорату танзим дар роњ ва Бозрасии давлатии автомобилии шањри Душанбе масъулияти худро бењтар дарк намуда, ба таксидорон бигўянд, ки љойи истодани шумо дар ќароргоњи автобусу троллейбусњо манъ аст, агар нафањмед, љарима месупоред. Ва он мошинњои хираи дар ин роњ зиёд меистодаро њам њушдор бидињанд, ки зиёд истодан-љаримасупорї аст ва аз њуќуќи ронандагї мањрум сохтан! Бовар дорем, ки «љарима» гуфтан масъаларо њал мекунад ва дар амал љарима кардан-тартибу низомро љорї кардан аст… Ин пойтахт аст ва њама кору

Душанбе сол аз сол ободу зебо мегардад ва симои хешро ба шањри њозиразамон бадал месозад. Бинову иморатњои бо меъмории навин ва истифода аз хонасозии миллї ба њусни шањр њусн мебахшанд. Биноњои фарњангию истироњатии замони пешин марњила ба марњила аз беху бун бардошта шуда, љояшонро биноњои тозаву озода, сабзу хуррам ва гулафшон иваз мекунанд. Роњњои пиёдагард ва мошингузар бошанд васеътар гашта, тармиму таъмир мегарданд. Яъне, пойтахти кишвар дар ќатори шањрњои њозиразамони кишварњои дигар симои хешро рангинтар ва ба зиндагї мутобиќтар месозад. Ин њама самараи истиќлоли кишвар аст, ки њар миллат орзуи ба он комёб шуданро дорад… Гуфтем, ки Душанбеи имрўзаи мо роњ сўйи ободиву озодагї гирифтааст ва дар ин љода њамагон мехоњанд, ки сањми хешро њарчи зиёдтар гузоранд… Ин љо мо аз бозсозиву корњои ободонии пойтахт сухан карданї нестем, зеро њар он чизе ки њаст, ба њамагон аён аст ва ба ќавле «Он чи ки аён аст, њољат ба баён нест»… Имрўзњо ваќте ба кўчаву хиёбонњои шањр назар мекунї, гумоне ба сар меояд, ки аз одам дида, мошинњои сабукрави гуногунтамѓа зиёдтар шудааст. Албатта, замона ба як сон намемонад ва дигаргунињое ба амал меоянд, ки кас чашмдори онњо нест. Бигирем, њамин зиёдшавии мошинњоро дар тамоми олам, минљумла дар шањрњои калон. Замоне дар як мањалла, кўча ё дењаи мо ду ё се мошини сабукрав буду халос. Мардум ба дорандагони мошини «майда» бо њавас менигаристанд ва дар дил орзу мекарданд, ки кай шавад мо њам соњиби мошин шавем ва њар мушкиламонро осон бикунем…Ин орзуњо албатта «дар замони Шўравї монданд»… Имрўз манзара дигар аст. Дењаи 100 хољагї (оила) доштаро агар нисф зиёдаш мошин надошта бошад, «ќафомонда» мењисобанд. Дар шањрњо, аз љумла, дар пойтахт, шояд хољагие набошад, ки мошини сабукрав надошта бошад, њатто оилањое кам нестанд, ки њама аъзоёни оила алоњида мошин доранд. Яъне, имрўз њар касе агар мошини тамѓаи нави њозиразамон надошта бошад, худро «хеле камбаѓал мепиндорад»… Ба таври дигар, дар мошингирї мусобиќа оѓоз шу-

дааст. Њамин сабаб аст гўё, ки ба синну сол нигоњ накарда, њар кас мошини шахсии худро доштан мехоњад. Албатта, чархи таърихро ќафо гардонидан мушкил аст ва имрўз замон-замони илму техника гаштааст... Њамин «техникадўстдорї» боис шуду кўчаву хиёбонњои пойтахти мо њам лабрези «техникаи њаракаткунандаи хизматрасон шуд»…Зиёдшавии мошин маънои онро надорад, ки дар њар куљое рост омад, мошинро манъ кунем ва ё соатњо нигоњ дорем. Ва ронандањои сарихудие њам њастанд, ки роњи мошингузар барои онњо тангї карда, бо пиёдагард «дартоз мешаванд», ба он нигоњ накарда, ки аз ин роњ пиру кампир, хонандагони мактаб ва хурдсолон мегузаранд. Агар ањамият дода бошед, истгоњи автобусу троллейбусњо «ќариб барњам зада», љойи онњоро бе ягон иљозаву пурсиш мошинњои шахсї ва «таксињои дайду» гирифтаанд. Наход ин ањволро кормандони БДА ва масъулони назорат дар љодаи назорат ва танзими наќлиёт набинанду ањволи мусофиронро тасаввур накунанд?! Дар сурате, ки љойи истгоњи ин хизматрасонњои ба ќадре арзонтари мардум-автобусу троллейбус ќароргоњи худро аз даст бидињанд, субњу шом донишљўву дигар кормандон ба кадом ањвол гирифтор мешаванд?! Магар донишљў бо нарасидан ва ё наёфтани автобусу троллейбус ба дарс аќиб намемонад ва асабї намешавад?! Дар баъзе њолатњо омўзгорон донишљўёни ба машѓулиятњо дермондаро боз маломат мекунанд. Шояд онњо надонанд, ки «мошин дар мошин мезанаду» ба троллейбусу автобус касе

роњ намедињад?!.Медонанд, вале... Кї бояд ѓами донишљў ва дигар кормандони соњаи буљавии мошини шахсинадоштаро хўрад?!... Њоли чорроњањои роњи мошингарди «Саховат» љониби шањраки Гипрозем мерафтаро агар тамошо кунед, аз шањршиниатон пушаймон мешавед. Хараљу мараљ дар истгоњи автобуси назди ин бозор… Дар истгоњ ба љойи мусофирони автобус, ронандагони таксињои сарихудї ва мошинњои ќаторашон «хоб» номаълум интизори кї бошанд, дар пеши фукашон љойи истодани автобусњои мусофирбарро кайњо аз худ кардаанд.. Касе пишаки ин ронандагони бе мизољро пишт намегўяд ва намегўяд, ки магар љойи истгоњи автобусро гирифтан дар ягон ќолаби талаботњои шањрнишинї дуруст меояд?! Касе дар суроѓашон нест ва

онњо њам парвои касеро надоранд! Дар ин роњи љониби «Гипрозем» мерафта, ба ќавле саг соњибашро намеёбад, паси њам микроавтобусњои гуногунтамѓа ќарор гирифта, пулчинакњои онњо фарёди даъвати мизољонро доранд. То пайдо кардани мизољ ва пурра кардани љойи нишаст дар мошинаш, аз љой намељунбад ва ба мошини аз паси худ «пуршудае» роњ доданї нест! Магар ин њолати «сари калобаро гумкарда» ѓуншавии мошинњо ва ба якдигар роњ надодан дар роњњои мошингузари пойтахти кишвари дигаре (хориљ аз кишвари мо) ба назар мерасад?! Аз рўйи муќоиса дар шањрњои онњо дањњо баробар мошин бештар аст. Онњо-ку тартибу низомро ёфтанду љорї карданд, ки ин њолат ба назар намерасад. Истгоњи автобусу троллейбусњо дар он шањрњо озод аст

амал дар тартибу низом бошад ва барои шањриён манфиатовар. Агар на танњо дар ин мошинроње ва ё «гумроње», ки мо ёдрас шудем ва њамин хел дар љойњои дигари ба чунин њолат мувољљењ њар ронанда бидонад, ки чї мумкин асту чї не-ба ќоидањои њаракати роњ ва мусофиркашонии ба шањрњои калон муайяншуда риоя намоянд, пойтахти кишварамон боз њам ободу зеботар, босуботу барои њар шањрнишин ва мусофиру мењмон маќбул мегардад. Њар яки мо бояд ба он бикушем, ки дар пойтахтамон дар њама љода тартибу низом бошад, масъулони роњу роњдорї бошад, вазифаю масъулияти асосиашон мањз бартараф намудани њамин нуќсонњоест, ки аз бањр ќатраро ёдрас шудем!...Боќї, ќазоват аз шумост, њамдиёрони гиромї. Неъматуллои Нурулло, рўзноманигор


нигаронї

12 Тољикистон

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Чодарпўшї ва мушкилоти кинои тољик

Дар мањбасхонаи шањри Кўлоб бо ќайчии сартароши мањбасї кушта шудани сардори мањбасхонаро шунида, шиносам гуфт, ки ман ба њамин монанд филмеро хеле пеш тамошо карда будам. Гўё аз њамин мањбасхона наворбардорї шуда бошад. Бешак бисёр љиноятњо дар пайравї бо ќањрамонони филмњо садир карда мешаванд. Ё мактаббача дар гардани бачае банд андохта, барои халосї аз ў пул талаб мекунад, таърихи ягон мактаб ёд надорад.

Мањз бо таъсири филмњое, ки дар онњо берањмию зўроварї тарѓиб карда мешавад ва наврасон ба дарки он њанўз дуруст сарфањм намераванд, таќлид намуда, чунин амалњои зиштро анљом медињанд. Куштани ањли як хонавода ва боз ба оташ кашидани хона дар тасаввури њељ кас намеѓунљад. Аммо дар филмњои хориљї нишон дода мешавад. Мутаассифона, имрўз чунин њодисањоро на дар филм, балки дар њаёт мебинем. Борњо шунидаем, ки падару модарон аз саломатии фарзанд шикоят мекунанд. Мусаллам аст, бедорхобї кашидани баъзе наврасон ва тарсуии онњо аз тамошои филмњои ба ќавле «ужас» сар мезанад. Ба ин монанд боз бисёр мисолњоро овардан мумкин аст. Аммо бо њамин иктифо мекунем. Идеологњо киноро барои таъсирррасонї ба мафкураи мардум истифода бурда, истењсоли филмњои зиддиахлоќиро бо ин маќсад васеъ ба роњ мондаанд. Дар бозори фиттафурўшї филмњое, ки дар онњо тарѓиби берањмї, ќатлу куштор, бадахлоќию одамбадбинї ба назар мерасад, зиёд аст. Боиси нигаронист, ки чандин нињодњои давлатї, ба мисли корхонаи воњиди давлатии «Тољиккино», ки бевосита ба танзими бозори фурўши филму фиттањо сару кор дорад, вазорати Фарњанг, вазорати корњои дохилї ва Кумитаи дин ва ба танзим даровардани расму ойнњо бо маќсади пешгирии ѓайриќонунии воридшавии филму фиттањо муаззафанд, аммо боз њам пеши роњи ин падидаро гирифта наметавонанд. Агар пеши роњи ин падидаи номатлуб гирифта нашавад, оќибати ногувор дорад.

Бозори фурўши филму фиттањо соњиб надорад?

Дар њар кўчаю паскўча маѓозаю бозор дўконњои фиттафурўшї ба мушоњида мерасанд. Шумораи ин нуќтањои фурўшро касе аниќу даќиќ намедонад. Зеро аз мўйи сар њам зиёдтар мебошанд. Дар аксарияти чунин дўконњо њуќуќи истеъмолкунанда поймол мешавад. Сифати фиттањои ба фурўш баровардашуда љавобгўйи њељ талабот нест. Масалан, баъзан дар дохили фитта ба љойи як сабт сабти дигар љо дода шудааст, ё он тамоман сабт надорад, ки хилофи ќонуни истеъмолкунада аст. Мусаллам аст, фиттае, ки галаграмма ё ягон нишони студия надорад, ѓайриќонунї њисоб меёбад. Бисёр њолатњое ба мушоњида мерасад, ки баъди харидорї бинобар пастсифат будани фитта муштарї намедонад ба куљо мурољиат намояд. Њолати нигањдории фиттањо дар дўконњо ѓайриќаноатбахш аст. Фурўшандањо дар сањни бозору роњравњо муддатњо фиттаву филмњоро дар таги борону офтоб пањну парешон гузошта, ба савдо мебароранд, ки сифати худро гум мекунанд. Њар бозор низоми хоси худро дорад. Аммо воќеан, бозори фурўши фиттаву филмњои шањру навоњї беназорату низом аст. Касе чизеро аз куљое ёбад, ба бозор мебарорад. Дар бозор фиттањои барориши Русияю Эрон, Узбакистону Арабистон ва Амрикову дигар давлатњоро бемалол пайдо кардан мумкин аст. Аз ин рў, соњибкорон чун замбурўѓњои баъди борон дар њар кунљу њар љое, ки рост омад, дўкон кушода, фиттањоро ба фурўш мебароранд. Ва бояд гуфт фоидаи њангуфт њам ба даст меоранд. Пуштибонњо њам дар њар сатњ доранд. Суоли матрањ ин аст, ки фурўши фиттањое, ки аз ќайди давлатї нагузаштаанд, яъне дар ягон љо ќайду индексатсия карда нашудаанд, чї гуна ба савдо мебароранд!? Сохторњое, ки ба танзиму низоми бозор сару кор доранд, ба ин чї мегуфта бошанд?!

Шуњрати аз даст дода барќарор мешавад? Нимаи дуввуми асри гузашта дурахши кинои тољик ба шумор меравад. Таи ин солњо филмњое офарида шуданд, ки на танњо дар Тољикистон ва собиќ Иттињоди Шўравї, балки дар љањон машњуру мањбуб гардиданд. Њанўз соли 1959 филми Барис Кимёгаров «Кисмати шоир» барандаи

љойзаи аввал дар кинофестивали байналмилалии Коњира гардид. Филмњои истењсоли «Тољикфилм» ба монади «Коваи оњангар», «Достони Рустам», «Рустам ва Суњроб», «Достони Сиёвуш», «Ман бо духтаре вохўрдам», «Љўра саркор», «Ситорањои сари танўр» ва дањњо филмњои дигарро боз ном бурдан мумкин аст, ки тамошобин аз диданашон сер намешавад ва имрўз њам тамошобин доранд. Киноактёрњои давлатњои дигар дар филмњои тољикї наќш бозиданро барои худ ифтихор медонистанд… Маълум аст, сатњи кинои тољик бо баъзе сабабњо рў ба поин нињод. Мутахассисони варзида пароканда шуданд. Вазъи молиявї имконият надод, ки филмњои хубе рўйи пардаи кино биояд. Сохтори пешини кино ќариб аз байн рафт. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон эњёи кинои тољикро њамеша таъкид мекунанд. Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи кино» ба тасвиб расид, ќадре маблаѓ људо карда шуд. Ѓамхорињо натиља ба бор меоранд. Соли гузашта дар кинстудияи давлатии «Тољикфилм» ду филми нав бо номи «Марги бегуноњ» ва «Ойнаи бељило» ба навор гирифта шуда, ба тамошобинон таќдим гардид.

Киноро шумо фаќат санъат мегўед? Филмсозї дар њар давру замон маќому мартабаи калон дошт. Масалан, дар замон Шўравї аз рўйи нафъоварї ба давлат баъди истењсол ва фурўши яроќу аслиња, нўшокии спиртї ва тамоку кино дар љойи чањорум меистод. Имрўз давлатњои Амрикою Инглистон, Њиндўстону Русия, Туркияю Эрон ва дигарњо аз њисоби филмофарї фоидаи калон мебинанд. Бояд гуфт кино фаќат санъат нест. Ба воситаи филм давлатњо сиёсату фарњанги худро тарѓиб менамоянд, яроќу таљњизоту технологияи худро реклама мекунанд, бо ин шуури тамошобинро таѓйир медињанд. Аз ин рў њар филм бењадаф нест. Сиёсати давлати худро талќин мекунанд. Филмњои «Тољикфилм» њам метавонанд, тарѓибкунандаи фарњанг, љойњои таърихї, табиати афсонавии мо бошанд. Баъди тамошои филм њаваси сайру саёњат ва дидани он малакатамон пайдо мегардад. Бешак кино ба ривољу равнаќи туризму сайёњї

дар кишвар мусоидат карда метавонад.

Тамошои кино њам фарњанг дорад Устоди кафедраи равоншиносии ДМТ Кутбиддин Каримов дар мавриди таъсири равонии филмњо ба шахс мегўяд; зиндагие, ки дар филмњои хориљї нишон дода мешавад, ксаран тахайюлї аст. Аммо љавонону наврасон чун ба дарки зиндагї њанўз пурра омода нестанд, онро њаќиќати њаёт медонанд. Ва ба ќањрамонон пайравї менамоянд. Бояд иќрор шуд на њама фарњанги тамошои кино доранд. Дар хона асосан фиттаю филмњоро ањли оила як љо тамошо мекунанд, ки дар ваќти тамошои баъзе лањзањои филм кас дар хиљолат мемонад. Ё дидани баъзе филмњо ба кўдакону наврасон манъ аст, аммо он риоя карда намешавад. Силсилафилмњои туркї, ки ба забони тољикї тарљума ва дубляж шудаанд, аз 3 сола то 7080 сола тамошо мекунад. Мањз филмњои турки занону духтарони моро сатрпўш карданд. «Дар яке аз кишварњои бузурги араб – Ироќ, навиштааст нависанда Саттор Турсун, ба андозаи шањри Душанбе сатрпўш нест. Кўдакону наврасон рўзе то 20-25 сомониро барои хариди чунин фиттањо харљ менамоянд. Хоњиш карда мешавад, филмњои хориљие, ки ба забони тољикї тарљума карда мешаванд, на аз рўйи шиори њарчї пеш омад, хуш омад, балки ањамияти тарбиявї ва фарњангии онро ба инобат гирифта манзури тамошобини

тољик гардонанд. Матлаб филмњое, ба забони тољикї баргардона дубляж карда мешаванд, бояд аз назари коршиносон ва Шўро гузаронда шаванд.

Факултаи кино дар Донишгоњи санъат зарур Бино ба гуфти коргардон Абдулњай Зокиров, ки худ хатмкунандаи Донишкадаи давлатии санъати Тољикистон аст ва баъд боз факултаи театр ва кинои шањри Киевро ба итимом расондааст, сабаби асосии ривољу равнаќ нагирифтани санъати киноро дар малакат дар камбуди мутахассис медонад. Мутахассисони варзидаи соњаи кино ангуштшуморанд. Аксари онњое, дар филмњо наќш бозиданд ва коргардонї карданд, маќоми филми тољикро боло бардоштанд, аз мактаби бузурги кинои Шўравї дар Москва ва Ленинград (Санкт-Петербург) гузаштаанд. Донишкадаи санъати Тољикистон факултаи кино надорад. Дар Донишгоњњои берун аз кишвар њам љавонони тољик дар риштаи кино тањсил мекарда камшуморанд. Дар Донишкадаи санъати Тољикистон таъсис додани факултаи кино амри замон аст, мегўяд,- Абдуњай Зокиров. Ва афзуд, ки мутахассисони варзидаи собиќадорро барои таълим бояд љалб намуд, ки дар акси њол дер хоњем кард.

Чаро кинотеатрњо фаъол нестанд? Кинотеатр макони фарњанг ва маърифат ба шумор мера-


андеша

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014 вад. Дар замони Шўравї ба ин соња бењуда диќќат надодаанд. Дар њар шањру ноњия чандин кинотатрњо сохтанд. Рўзе ду- се сеанс кино дар кинотеатрњо намоиш дода мешуд. Пиру љавон ба кинотетр мерафт. Кинотеатр маркази фарњанг, љойи гузаронидани чорабинињои оммавї- сиёсї дар шањру дењот буд. Љавонон дар ин љо тарбия меёфтанд. Бо њам шинос мешуданд, бахти худро пайдо мекарданд. Пас аз тамошо боз роњравон филмро муњокима мекарданд, ки аз њар љињат ќобили ќабул буд. Имрўз дар ягон шањру навоњї кинотеатр фаъол нест, гўем хато намекунем. Ба кинотеатр њељ кас намеравад. Киротеатрњо бинобар моњњову солњо кор накардан ба кафтархона табдил ёфтаанд. Кинотеартњои машњури пойтахт «Ватан», «Тошканд» моли кистанд? Мо хоњем, ки шањрвандони мо асри миёна фурў нараванд бояд кинотеатрњоро ба маркази фарњангї табдил дињем. Дар баъзе шањру навоњї кинотеатрњо харобу фарсуда шуда, дар њолати садамавї карор доранд. Иддае аз фурсат истифода карда, кинотеарро шахсї намуда ба хонаи истиќоматї табдил додаанд.

Сохтори кино таљдиди назар мехоњад Мардуми тољик табиатан фарњангпарваранд. Кино яке аз рукнњои фарњанг аст. Дар љодаи филмофарї имконияти фаровон дорем. Таљрибаи гузаштаамон дар ин кор ба мо даст медињад. Ваќеан, сохтори кино ба таљдид эњтиёљ дорад. Алњол иттињодияи киноматографистони Тољикистон, киностудияи давлатии «Тољикфилм», корхонаи воњиди давлатии «Тољиккино» арзи вуљуд доранд. Аммо аз њам гусаста. Шабењи ќувонеанд, ки дар дом афтодаанду барои рањої талош доранд, вале чун банд ба њар тараф кашида мешавад, дар илољи рањої ночор мондаанд. Кино сохтори воњиди муташаккилу муназзамро чун замони собиќ Шўравї мехохад. Аммо оянда кишварамон, ки марбут ба сайёњист, таъсис додани сохторе бо номи Кумитаи кино ва сайёњї метавонад дар рушди кино ва туризм накш дошта бошад. Њукумати Љумњурии Тољикистон Дурнамои рушди киноро барои солњои 2011-2015 ќабул намудааст. Умед дорем, масъулин љињати амалї намудани ин њуљљат тадбир андешида, санъати киноро боз дар љумњурї ба маќоми аввалааш бармегардонанд. Шоњшуљоъ Рўзадоров

Тољикистон 13

Забондорї- ватандорист!

Чу бо одамї љуфт гардад парї, Нагўяд парї љуз ба лафзи дарї. Забони модарї лафзи бузург, ширину муќаддасест, ки барои њар як инсони комил баробари ворид шудани љон дар бадан пайдо мешавад. Њанўз тифле, ки нав ба олами њастї чашм боз намудааст, ба аллаи модар, ки бо забони модарї сурат мегирад, ниёз дорад ва тањти навои форами он худро озоду бофароѓат њис мекунад, унс мегирад, интизорї мекашад, то ба ин лафзи поку муќаддас њарфе бишнавад. Сазовори навои баландмазмуни модари азиз гардад. Он азиз аст, шево садо медињад ва аз лањни форамаш дилу дида, љону дил ором мегирад, зеро он лафзи модарист. Он дилчаспу гуворост, он мањбубу ќарин ва мењрафзост. Аљаб гуворост лафзи модар. Аљаб ширину беолоиш ва ќарини дилњост. Аљаб њаётбахш, суфтаю ба дил ќарин аст. Забони модари бузург. Забони баландњиммате, ки Саъдию Хофизи бузург, Синою Хайём, Бедилу Низомии зинатофарини њаёт, бо он њарф мегуфтанд. Забоне, ки Айниву Лоњутї, Мирсаиду Турсунзода, Бозору Лоиќ номдораш гардонидаанд, ки имрўз аз њастии бузургаш меболем. Забони точикї яке аз забонњои ќадимаи дунё ба њисоб рафта, таърихи бузург дорад. Имрўз ин забони муқаддасро чун забони асили тамаддуни башарї њамагон мешиносанд

ва мехоњанд онро биомўзанд. Инро дидаву шунида. Мо соњибзабонон низ вазифадорем, ки забони бузурги модариамонро поку беолоиш нигоњ дошта, дар тозагиву равонии он њамарўза сањмгузор бошем. Зеро фармудаанд: Забони модарї фархунда доред, Шумо, ки ворисони рўзгоред. Барои њар каломи поки модар, Даруни синањо њайкал гузоред. Вазифаи њар як тољикзабон пеш аз њама аз он иборат аст, ки барои поку беолоиш ва орї аз камбудиву нуќсонњои ѓайр ё забони бегона сухан гуфтан алфози модари хеш сањмгузор бошем. Њар як инсон пеш аз оне ки бо забони дигар сухан ронад, бояд донандаи хуби забони модарии хеш бошад. Воќеан, агар кас забони худро донад, омўхтани дигар забонњо барояш осон мегардад: Њар кас ба забони худ сухандон гардад, Донистани сад забон осон гардад. Ба ифодаи Турсунзодаи бузург: «Забони мо хеле устувор аст, мо имрўз њам ашъори Рўдакиро аз нусхаи аслаш мутолиа мекунем». Пас, бе муболиѓа метавон гуфт, ки забони точикї чун лафзи фасењу равон, содаву фањмо, њанўз дар замонњои зиндагии Рўдакии нотакрор бо сухани бузург вуљуд доштааст ва дар ташаккули забони порсии дарии

тољикї ў сањми босазое гузоштааст. Ў эътиќоди њамасрони худро нисбат ба анъанаи забони арабї таѓйир дод ва назари илму адаби замонашро ба сўйи забони модарї равон кард. Намунаи содагии забони шеъри Рўдакй нишон медињад, ки ў дар таърихи забону адабиёти мо њаќиќатан њам наќши босазо гузоштааст. Дар ќатори ў садњо бузургони хирад дар барќарор гардидани забони тољикї хидмати босазое намудаанд. Забони тољикї аз давраи ташаккули худ то ба имрўз аз љињати луѓат ва сохтори нањвию услубї кам ба дигаргунї дучор шудааст ва аз њамин лињоз, дар байни дигар забонњо ягона забонест, ки таќрибан вазъи беш аз њазорсолаи хешро нигоњ доштааст. Мо, насли имрўз, хушбахт аз онем, ки забони мо дорои таърихи куњан ва ганљинаи бебањост. Бо ќарори Созмони Милали Муттањид 21 феврали соли 2002 Рўзи байналмилалии забони модарї эълон гардидааст. Аз соли 1989 22-июл бо ќарори Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон забони давлатї - забони тољикї -эълон шуд. 5 октябри соли 2009 тахти №553 Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи забони давлатї» бори дигар ќабул гардид, ки вазъи хуқуқии забонро муайян мекунад. Мувофиќи ин ќарор коргузории тамоми корхонаву муассисањо, мактаб ва тамоми соњањо бо забони давлатї сурат мегиранд. Ба гуфтаи Сарвари давлатамон муњтарам Э. Рањмон: «Забони тољикї поянда аст, то даме,

КЕРОСИН

ки миллати тољик њаст, забони ў низ пойдор хоњад буд». Мо, тољикзодагони асил њамеша пайи он мекўшем, ки забони миллати хешро пок, беолоиш ва пойдор нигоњ дорем. Намегузорем, ки эњтироми ин забони бузург, лафзи поки модар коста бигардад. Пояндагии забони модарї ба мо, ворисони забон, вобастагї дорад. Дар њаду сарњадшиносии љањон, Сарњади тољик забони тољик аст. То забон дорад, ватандор аст ў, То забондор аст, бисёр аст ў. - гуфтаи Бозор Собирро бо ифтихори миллї шиори бузурги забондўстон медонем. Хулоса, забони модарї, шањди њаёт аст, ки мо тољиконро бо шири модар берун омада ва баробари ошомидани шири сафеду лазизи модар дар дилу дида ва маѓзи устухону љон самар дода. Он муқаддасу гуворо ва азизу муътабар буда, тољиконро болу пар бахшидааст. Имрўз фарди тољик бо ин болу пари бузурги хеш дар парвозњои баланд аст, зеро ин забонро љањониён эътироф мекунанд: Забони модариам ифтихорам, Саодатбахши халқи номдорам. Дар олам аз њама ширинтарї ту, Ба Синову Хайёмат саљда орам. Сурайё Ќаюмова, омўзгори фанни забон ва адабиёти тољики муассисаи тањсилоти миёнаи умумии №89-и н. Сино

гузаштаро аз хотир набарорем Медонед, саноати нафтбарорї аз куљо пайдо шудааст? -Не! -Ман њам намедонистам, вале соли 1970 дар Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тафтишоти ВКД ва Прокуратураи Итињоди Шўравї дар шањри Ленинград, тањсил карданам инро донистам. Дар ваќти тањсил бо як рафиќи русам, ки Анатолий Пронин ном дошт, ба тамошои театру љойњои таърихии Ленинград мерафтам. Пронин ленинградї буд ва ин шањрро бисёр хуб медонист. Бо хоњиши ман ў маро ба љойњои таърихию тамошобоби шањр шинос мекард. Рўзе ў ба ман гуфт: -Мехоњї, ки туро ба осорхонаи маводњои чароѓњои ќадима барам? -Кошкї,- гуфтам ман. -Он љо аз донишгоњамон дур нест, дар њамин кўчабоѓи Литсейный, аз купрўки бардошташаванда инсутар. -Набошад, рафтем, гуфтам

ба ў. Пронин маро пиёда ба сўйи кўпруки бузургтарини дарёи Нева, кўпруки «Литсейный» бурда, тахминан 500 метр аз донишкадаамон ба як хонаи сохташ кўњна даромад. Ман аз ќафояш ба ќабати сеюми бино баромадем. Ў занги яке аз дарњои дањлезро зер карда буд, ки мўйсафеди резапайкаре, ки риши кутоњаку сари бемўй дошт, дарро кушод: -Ба шумо кї даркор? -гўён пурсид. -Мо музейи лампањои кўњнаро тамошо карданием, -гуфт Пронин. -Ња-а, ин тавр гўед, хайр майлаш, марњамат дароед, -гўён мўйсафед дарро ба рўямон боз кард. Мўйсафед маро аз дањлези дарози хона гузаронида, ба як њуљраи барњавои васеи се тирезадор даровард. Ба њуљра даромада, аз бисёрии лампањою фонусњои гуногуни керосинї, ки њуљра пуро-пур буд, дар шигифт мондам. Чї лампањои фонусњо

гуногуну аљибе набуданд, онљо лампањою фонусњо то ялаќќос заданашон тоза кардашуда дар рафњои чор атрофи хона ќатор ва бо тартиб чида шуда буданд. Онњо хурду бузург, бо шаклњои гуногун лунда, чоркунља, гирдак, пасту баланд, бедастаю дастадор, оинадор, болопўшдор, бо пилтањои њамвору гирдчадори бо винтчањо пасту баландшаванда, бо шишањои ялаќосии љилодор буданд. Онљо лампањои 7 -ум, 8-м, 10-ум, 15-м, 20-ум ва фонусњои хурду бузург, ки дар Тољикистони мо њам буданд, бо шишањои сафед, кабуд ва њатто аз лаъл (барои хонаи суратбарорї) сохта шуда буданд. Лампањои фонусњо аз шишањои ѓафс, чинї, тунукагї, биринљї ва дигар металлњо сохта шуда буданд ва њаваси тамошобинонро меоварданд. Ман ин фонусу лампњоро дида гуфтам: -Дар мо њоло њам дар баъзе дењањо аз ин фонусу лампањо истифода мебаранд. -Шумо аз куљо? њайрон шуда

пурсид мўйсафед. -Аз Тољикистон. -Ња, шунидаам, дар он љо кўњњои баландтарини дунё воќеанд, њамту не? -Бале, бо ифтихор гуфтам ман. -Ња-а, онљо куњистон аст, шояд њоло барќ ба њама љо нарасад, вале дар Ленингради мо кайњо аз ин фонусу лампањо даст кашидаанд. Ман ин фонусу лампањоро аз баъзе дўстон ва бисёрашро аз партовгоњњо љамъ карда, барои он ки чї њол доштем, чї истифода мекардем, гуфта ба љавонони њозира нишон додан, ин чизњоро љамъ карда, ба хонаам овардам, -гуфт мўйсафед ва афзуд. -Медонед, ки лампњоро кай ихтироъ кардаанд? -Не. -Соли 1853. Аз солњои 30-уми асри 20 инњо ќурбашонро гум кардаанд. Чунки ба љойи онњо њама љоро фурўзонакњои барќї ишѓол кардааст. (Давомаш дар сањ.18)


мавлуднома

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Шасти Шањобиддин

Арафаи Наврўзи хуљастапай буд. Дар ин рўзњои бањорї дил мехоњад бо шахсе њамнишин ва њамсуњбат бошад, ки дилаш чун чашмањои куњистон соф, чењрааш чун гулњои бањорї зебою хуррам, замири мунираш чун ганљина аз гавњари нодири адаб моломол бошад. Хушбахтона, чунин шахсон дар њар љой њастанд. Зиндагиро њамин турфа мардум зебо мегардонанд.

Бо њамин ният ба њуљраи кории сармуњаррири идораи барномањои мусиќии Радиои Тољикистон даромадам. Самуњаррир Шањобиддин Њаќназаровро хеле серкору пурташвиш дидам. Бо муњаррири варзидаи идора Сабзалї Асоев барномаи идонаи Наврўзї тањти унвонї «Наврўзи сабо»-ро муњокима мекарданд. Пањлўњои нокушодаи Наврўз њанўз зиёд аст,- таъкид дошт Шањобиддин, онро љустуљўю пайдо намуда, ба мардум расондан лозим. Суруду мусиќии Наврўзї њар минтаќа агар умумият дошта бошанд њам, аммо боз вижагињои хоси худро доранд. Онњоро ба мардум расонидан зарур. Андешањои донишмандону шахсиятњои маъруфро дар барнома бояд љо дод,-хулоса намуд сармуњаррир. Устод Собир Султон, ки ќариб тамоми умри бобаракати худро ба кори радио бахшидааст, боз аќлњоро аќлњо ёрї дињад гуфта, љињати бењтар намудани муњтавои барнома аз сармуњаррир маслињату машваратпурсї омад. Шањобиддин барномаи пешнињодшударо ба риштаи тањрир кашид. Барои боз њам бењтар гардидани мазмуну мундариљаи барнома фикру андешаашро гуфт. Собир Султон аз маслињати додаи сармуњаррир хушњол гардид. Шањобиддин Њаќназаров ба сўйи устод табассуми малење намуда, хеле дар мавќеъ байти Мавлоно Румиро овар-

Раиси вилоят Шодихон Љамшед дар маросими расмӣ аз хизматҳои шоистаи рӯзноманигори шинохтаи тољик Назардоди Љонбобо ёдовар шуда, афзуд, ки саҳми устод дар рушди матбуоти точик ва тарбияи

Таквими 9 апрел

Наталя Гаврилова (1919-2006), 95- солагии зодрўзи олимаи соњаи биология. Флип Твирентов (1914-1989), 100- солагии зодрўзи олими соњаи биология. Њамроќул Тиллоев (1949-2003), 65- солагии зодрўзи олими соњаи физика.

10 апрел

данд. К-он чї мо кардем, эй султон, макун, Нест моро рўйи эроди сухун. Суњбат њанўз ба анљом нарасида буд, ки садои занги телефони идора баланд гардид. Баъди ба љо овардани одоби муошират худро муррифї карда гуфт, ки Нуќра Рањматоваам. Ба њољате мурољиат дорам. Дар Хазинаи тиллоии Радио бадењањои зиёде дорам, ки бо њофизони маъруф сурудаам. Аммо дар бойгонии шахсиам пайдо карда натавонистам, Шањобиддинљон ќурбонатон шавам, агар бароям дастрас мекардед, хеле аз Шумо хушнуд мешудам ва дар њаќатон дуо њам мекардам. - Аниќ дар Хазинаи радио њамаи бадењањои Шумо нигањдорї шудааст. Чун гавњараки чашм нигоњ медорем онњоро,нимшўхию нимљиддї гуфт Шањобиддин. Ва боз илова намуд, ки фардо то соати 11 тайёр карда, фиттаро ба Шумо мефиристем. Беш аз 15 сол аст, ки Шањобиддин Њаќназаров дар идораи барномањои мусиќии Радиои Тољикистон

ба њайси сармуњаррир фаъолият дорад. Њамзамон чун ќаламкаши моњир, донандаи хуби «Шашмаќом», «Фалак» ва суруду мусиќии классикию муосир шинохта шудааст. Китобњояш бо номи «Найистони хаёл», «Сафинаи сафед» дар байни хонандагон мањбубият доранд. Барномањои радиоии тањиянамудаи Шањобиддин Њаќназаров на танњо дар Тољикистон, балки дар хориљи кишвар њам шунаванда дорад. Ў соли 2008 дар љашнвораи байналхалќии «Радио-садои фарњангњо», ки дар Љуњурии Исломии Эрон баргузор гардид, бо барномаи «Рўдакї чанг бигрифту навохт» баромад намуда, соњиби љойи аввал шуд. Ин барнома ба ифтихори 1150- солагии одамушшуаро Абуабдуллои Рўдакї аз Радиои Тољикистон садо дод. Шањобиддин марди пуркорест. Шояд ин аз он ваљњ бошад, ки солаш аз рўйи мучал асп аст. Аспи андешааш њамеша дар парвоз. Пайваста дар пайи эљод. Шањобиддин Њаќназаров ба синни 60 расид. Шасти камолотро барояш шодбош мегўем. Ш.АБДУРАСУЛОВ

ќадршиносӣ аз хизмати журналист Маќомоти мањаллии њокимияти давлатии ВМКБ зодрӯзи яке аз рӯзноманигорони шинохтаи тољик Назардод Љонбобоевро, ки ба синни 80 ќадам нињод, ба таври расмӣ таљлил карданд.

Тољикистон 15

рӯзноманигорони маҳаллӣ хеле арзишманд аст. Мавсуф фаъолияти рӯзноманигории худро аз рӯзномаи вилоятии «Бадахшони советӣ» оғоз намуда, баъдан солҳои тӯлонӣ ба сифати хабарнигори рӯзномаи «Коммунист Таджикистана» ифои вазифа кардааст. Аксарияти мақолањои публисистиаш баъди нашр дар ҳукумати вилоят мавриди баҳсу баррасӣ қарор мегирифтанд ва барои аз байн бурдани мушкилоти ёдшуда масъулин тадбирҳо меандешиданд.

Назардод Љонбобоев баъди ба нафақа баромадан ба гирдоварии маъхазҳои зиёди фолклориву бадеӣ машғул шуда, чандин асарҳояш рољеъ ба сангҳои қиматбаҳо, растаниҳои шифобахш ва чашмаҳои дорои обҳои маъданӣ ба нашр расиданд. Назардод Љонбобоев набераи таърихшиноси маъруфи тољик Баҳодур Исткандаров буда, дар деҳаи Сохчарви ноҳияи Шуғнон таваллуд шудааст ва ҳаёти беш аз 40-солаи худро ба соҳаи журналистика бахшидааст.

Отаљон Акрамов (1929-2002), 85- солагии зодрўзи олими соњаи иќтисод, профессор. Ёрмањмад Гулов ( 1954), 60- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї. Бозгул Додихудоева (1939), 75- солагии зодрўзи арбоби давлатї. Дилшод Зикриёхољаев (1949), 65- солагии зодрўзи доктори илми тиб, профессор, Арбоби илм ва техникаи Тољикистон. Сангалї Наимов (1964), 50- солагии зодрўзи журналист. Фахриддини Саидљалол (1954-1993), 60- солагии зодрўзи журналист.

11 апрел Њайдар Ќурбонов (1964), 50- солагии зодрўзи забоншинос (урду). Юрий Маслов (1929), 85- солагии зодрўзи меъмор.

12 апрел Мирзо Фирўзов (1949), 65- солагии зодрўзи журналист. Низом Холиќов (1934-2000), 80- солагии зодрўзи журналист. Љумъа Шарифов (1939), 75- солагии зодрўзи доктори илми педагогї, профессор. Наимљон Шукуров (1934-1993), 80- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї.

13 апрел Людмила Любавина (1934), 80- солагии зодрўзи олимаи соњаи техника. Зоя Османова (1924), 90- солагии зодрўзи доктори илми филологї, профессор. Соњибназар Худобердиев (1909-1967), 105- солагии зодрўзи журналист.

14 апрел Абдусалом Воњидов (1954), 60- солагии зодрўзи доктори илми тиб, профессор. Файзулло Ёдгор (1929-2001), 85- солагии зодрўзи шоир. Ќибриё Ќањњорова ( 1914-1996), 100- солагии зодрўзи журналист, мутарљим. Нуриддин Муњиддинов (1924-1994), 80- солагии зодрўзи олими соњаи кишоварзї. Эњсон Оќилов (1954), 60- солагии зодрўзи адабиётшинос, хаттот.

15 апрел Шоњљони Абдурасул (1954), 60- солагии зодрўзи журналист. Ќосим Ањмадов (1909-1996), 105- солагии зодрўзи олими соњаи биология. Назира Бекназарова (1964), 50- солагии зодрўзи олимаи соњаи химия. Холдона Кўлобиева (1954), 60- солагии зодрўзи сароянда. Рањбар Отахонова ( 1954), 60- солагии зодрўзи китобдор. Ањлиддини Њисорї (1954), 60- солагии зодрўзи шоир. Пўлод Љалил (1954), 60- солагии зодрўзи публисист. Масъули гўша Ёрмуњаммади Сучонї. • E-mail: rahimzoda@pressa.tj


16 Тољикистон Мефурўшам Њавлї Бўстонсаро

•• Њавлї 4 дар хона, ноњияи Варзоб, мањаллаи Лучоб, дењаи Чорводор. Тел: 907-45-45-07 •• 4-њуљрагї нархаш $ 75000 в.ш. дар ќабати 3 дар хонањои 5 ошёна, шањраки 65 кўч. Борбад-124, Тел. 918 70 38 23

Хизматрасонї •• Насби антенаи моњворавї- Андрей. Тел: 91876-74-08

Саломатї •• 4 намуди мањс: умумї, урологї, таскинбахш, барои тамоми синну сол. Тел: 985-43-47-49 •• Маркази тибби халќии “Кимиёи саодат”: њамаи намуди паразитњо, кирмњо ва гиљањо “шлакњо”, дисбактериоз, сангњои рўда, (лямбля, остритса, аскарида ва ѓ.) суроѓа: н. Рўдакї, љамоати Зайнабобод, дењаи Сароб (Коммунизми пештара), тел: 901500-760, 919-01-71-73, 917-33-33-55, 918-12-5212

Эътибор надорад •• Дипломи гумшуда бо №943076-3Н, раќами ќайдаш №2980, ки онро соли 1976 Омўзишгоњи омўзгорї ба номи Крупская ба Исмонова Љамила Рањимовна додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Њуљљатњои гумшудаи хона: дафтари њавлї, шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш бо №8Д-4058, аз 4.08.2005сол бо суроѓаи кўчаи Заводская, х.1, њуљ.6, ба номи Раљабов Ѓолибшо бе эътибор дониста шавад. •• Аттестати гумшуда АБ №011743, ки онро соли 1997 мактаби миёнаи №65 н. Рўдакї ба Њакимова Муќаддам Њайбуллоевна додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии г у м ш у д а №148010300110104, ки онро соли 2009 Донишгоњи миллии Тољикистон ба Мирзоев Насим Раљабалиевич додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2007 Донишкадаи молия ва иќтисоди Тољикистон (Андоз ва Њуќуќ) ба Файзуллоев Шамсулло Бойтуллоевич додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї барои њавлидорї тањти № 14033 аз 19.05.2008сол, ба номи Иброњимов Мадамин тааллуќ дорад, бинобар аз сабаби гум шуданаш аз эътибор соќит дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшуда ба номи Соњибкори инфиродї Фатњудинов Рустам Сайњомидович, бо № 0151349, РЯМ 0430068614, РМА 0430068614 бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2011 Донишгоњи техни-

рангоранг кии Тољикистон ба номи академик М.С.Осимї ба Саидов Исњоќ Абдусаидович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии гумшудаи хона бо суроѓаи н. Рўдакї, кўчаи Яккатут ба номи Њамидова Умугул Њакмиљоновна бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї ва шартномаи хариду фурўши хона бо № 012899 аз 18.01.2005, бо суроѓаи кўчаи Фирдавсї, х.7/6, њуљ.88 ба номи Ахмедова Нели Рањматовна бе эътибор дониста шавад. •• Билети имтињонии гумшуда, ки онро соли 2013 Коллељи тарбияи љисмонии Тољикистон ба Боѓиев Саидбурњон Саидусмонович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Аттестати гумшуда бо № Т-ШТУ № 0476012, ки онро 28.06.2011 сол мактаби миёнаи № 56 ш. Душанбе ба Нурова Алина Нарзуллоевна додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда №44/09, ки онро соли 2009 Донишкадаи тарбияи љисмонии Тољикистон Носиров Кароматулло додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Патенти гумшудаи соњибкори инфиродї Равшанќулзода Шукронаи Исмонќул, № 0070109, РЯМ 0331214730 бе эътибор дониста шавад. •• Шањодатномаи гумшуда дар бораи ба ќайдгирии давлатии Муассисаи давлатии мактаби тањсилоти умумии ибтидоии таљрибавии №110-и Маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии н. Њисор, №0020069, РЯМ 0910000795 бе эътибор дониста шавад. •• Шартномаи сохтмони (застройка) гумшуда бо фењрести 9Д-207, ки 10.05.1988 сол дар идораи 1-уми нотариалии ш.Душанбе оиди манзили н. Навобод, х.61 ба номи Њусейнов Файз ба расмият дароварда шуда буд, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи гумшудаи шањрванди Афѓонистон ба номи Валид Зайнулло, серияи ОА 2147606 бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда № 1020403001108, ки онро соли 2008 Донишгоњи миллии Тољикистон ба Љалилов Бењрузљон Ќосимљонович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дипломи гумшуда №ЗТ-1 818632, раќами ќайдаш №4442, ки онро соли 1986 Донишкадаи энергетикии Тољикистон ба Саидов Мањмадкарим Мањмадљонович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Њуљљатњои гумшудаи хона бо суроѓаи кўчаи Асадулло Ѓуломов, х.26, њуљ.2 ба номи Талбов Ќурбоналї бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2009 Донишкадаи молия ва иќтисод ба Идиљонов Бахтиёр Самињљонович

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

ед эълонњои мо фиристед. Шумо метавон ќами 7777 ба ра бо с см и ут худро тавасс 78-78 аълумот 238м и ро ба он Телеф

додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтари мењнатї ба номи Муминов Алишер Мамадулоевич бо серияи АТ-IX № 0756872 ки онро 22.02.2005 сол додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Аттестати гумшуда бо № 240898, ки онро соли 2002 мактаби миёнаи № 3-и н. А.Љомї ба Мирзоев Акбаршоњ Давронович додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, дафтари њавлї, шартномаи хариду фурўш, ба ќайдгирифташуда дар реестери 1Ш-238, аз 20.03.2008 сол, ба номи Рањимов Бањодур Ѓаниевич бо суроѓаи ш. Душанбе, кўчаи Варзоб, х.18, њуљ 7,6 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, дафтари њавлї, шартномаи хариду фурўш, ба ќайдгирифташуда дар реестери 1Ш-239, аз 20.03.2008 сол ба номи Рањимов Бањодур Ѓаниевич бо суроѓаи ш. Душанбе, кўчаи Варзоб, х. 16, њуљ. 2 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, дафтари њавлї, шартномаи хариду фурўш, ба ќайдгирифташуда дар реестери 1Ш-861, аз 15.12.2008 сол ба номи Рањимов Халил Ѓафорович бо суроѓаи ш.Душанбе, кўчаи Варзоб, х18, њуљ 11 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, дафтари њавлї, шартномаи хариду фурўш, ба ќайдгирифташуда дар реестери 9Д-803, аз 17.08.2004 сол ба номи Манонова Моњира Анварљоновна бо суроѓаи ш. Душанбе, кўчаи Варзоб, х.18, њуљ.8 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, дафтари њавлї, шартномаи хариду фурўш, ба ќайдгирифташуда дар реестери 9Д-643, аз 7.06.2002 сол ба номи Таѓоев Илњомиддин Љамолидинович, бо суроѓаи ш.Душанбе, кўчаи Варзоб, х.3, њуљ 5, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш, дафтари њавлї ба номи Миралиева Мањтоби бо суроѓаи кўчаи Варзоб, х.1, њуљ. 3 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш, дафтари њавлї, ба номи Таѓоев Рамзи Љамолиддинович бо суроѓаи кўчаи Варзоб, х.3, њуљ .16 бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш, дафтари њавлї ба номи

ЭЪЛОН

Агар хоњед, ки аз ихтирооту кашфиёти љањон, њуљљатњои патентї огањї пайдо намоед, ва ё дар кору фаъолиятатон аз адабиёту маљаллањои гуногунсоња, ќоидањои меъёрї ва дигар маводњои иттилоотї истифода намоед, пас марњамат, ин имкониятро Китобхонаи давлатии патентию техникии Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот»-и Вазорати рушди иќтисод ва савдои Љумњурии Тољикистон барои Шумо фароњам овардааст. Нишонии мо: ш.Душанбе, к.Айнї 14 а. (Рў ба рўи истгоњи «Экрани кабуд»)

Телефонњо барои тамос: 2222143, 2222151, 2222109, 2222133 Почтаи электронї: gptb.tj@mail.ru Миралиева Мањтоби бо суроѓаи кўчаи Варзоб, х.10, њуљ.1,бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш, дафтари њавлї ба номи Миралиева Мањтоби бо суроѓаи кўчаи Варзоб, х.10-10/1,бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникї, шартномаи хариду фурўш, дафтари њавлї ба номи Миралиева Мањтоби бо суроѓаи кўчаи Варзоб, х.4, њуљ.3,бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда, ки онро соли 2009 Донишкадаи тарбияи љисмонї ба Рањмонов Зафар додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Дафтарчаи имтињонии гумшуда №135-01, ки онро соли 2000 Донишгоњи техникии Тољикистон ба Сафаров Рамазон Файзуллоевич додааст, бе эътибор дониста шавад. •• Шиносномаи техникии гумшудаи соњибмулк бо суроѓаи гузаргоњи 3 Репина, х.37, ба номи Неъматов Равшан бе эътибор дониста шавад . •• Шањодатномаи оиди хатми курси ронандагї, бо № 013495, дараљаи «С», ба номи Олимов Навруз Абдуњалимович бекор карда шавад. •• Шањодатномаи гумшудаи соњибкори инфиродї Сафаров Неъматулло Мањмадулоевич РЯМ 0230023127 бе эътибор дониста шавад. •• Сертификат, дараљаи А №0178873 бинобар сабаби мављуд будани иштибоњ дар ќайдњо аз эътибор соќит дониста шавад. Сертифакт № 4817 аз 31.07.2008 ба ќайд гирифта шудааст. •• Шартномаи туњфаи гумшуда бо фењрасти 8-786, ки 01.03.2005 сол дар идораи нотариалии ноњияи Синои ш. Душанбе оиди манзили истиќоматї кўчаи И. Сомонї, х.118, њуљ.2 ба номи Раљабов Абдуѓафор Сафолович ба расмият дароварда шуда буд аз эътибор соќит дониста шавад.

Барњам мехўрад •• Соњибкори инфиродї Ќодиров Алишер Тоњирович, РЯМ 1630004109, РМА 165162410, ки онро назорати андози н. Фирдавсї аз 26.07.2012 додаас��, соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Камолов Неъмат Камарович, ки бо шањодатномаи № 0007700, РЯМ 0130088375, РМА 045212263 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Кооперативи истењсоли «Хушнуд 1», воќеъ дар н. Ќумсангир, раќами шањодатнома 0075949, РЯМ 3610000616, барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Вистобатшоев Гулдасташо Ѓуломович, ки бо шањодатномаи № 0022722, РЯМ 0330005445, РМА 037169285 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Фазлиев Ањмадљон Ќобилович, РЯМ 0130004371, РМА 015078054 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Амонов Икром Эшмањматович, РЯМ 0130032430, РМА 015073378 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Муњсин-Зода Сокина Достоновна, № 0231668, РЯМ 0430114988, РМА 046022329 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Фатњудинов Рустам Сайњомидович, № 0151349, РЯМ 0430068614, РМА 0430068614 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Сафарова Майсара Бањриддиновна, ки бо шањодатномаи № 0079154, РЯМ 0130021779, РМА 015019551 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд.


рангоранг

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Тољикистон 17

Барњам мехўрад •• Ташкилоти љамъиятии «Маъюбони камшунав ва кару гунгњои Љумњурии Тољикистон «Мечта», воќеъ дар н.Шоњмансур, раќами ќайди ИЧ 758 «А», № 0015625, РМА 010020277 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати ду њафта ќабул карда мешаванд. •• ЉДММ «Сари Осиё», воќеъ дар н. И.Сино, № 0231692, РЯМ 0410017190, РМА 040036822 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Ќурбоналиева Дилором Журахоновна, ки бо шањодатномаи № 0041019, РЯМ 2230003472 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Маркази технологияњои иноватсионии СДМ», № 0264791, РЯМ 0410024689, РМА 040044899 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Абдќодирова Адолат Сулаймоновна, ки бо шањодатномаи № 0178235, РЯМ 0430084564, РМА 037106679 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Шокирова Дилором Одиловна, ки бо шањодатномаи № 0080943, РЯМ 0430036714, РМА 045294906 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Бойматова Мартаба Бегматовна, ки бо шањодатномаи № 0079315, РЯМ 0330050912, РМА 035185152 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ

менамояд. •• Соњибкори инфиродї Рањмонов Матлабљон, ки бо шањодатномаи № 0116187, РЯМ 0930093377, РМА 075884507 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Љавшан», воќеъ дар н. И.Сомонї, № 0257143, РЯМ 0210016639, РМА 020039429 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• ЉДММ «Агат Торг», воќеъ дар н. Сино, раќами шањодатномаи 0079541, РЯМ 0410007465, РМА 040022445 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Юнусов Тоњир Холович ки бо шањодатномаи № 0124299, РЯМ 0430058842, РМА 045248003 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Турсунова Шањноза Мањмадюсуфовна, ки бо шањодатномаи № 0165264, РЯМ 0130040543, РМА 035178623 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Асри Лаззат», воќеъ дар н.Шоњмансур, бо № 0079131, РЯМ 0110005922, РМА 010081594, фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• ЉДММ «Пирамида 88»,

воќеъ дар н. Шоњмансур, бо № 0257383, РЯМ 0110017188, РМА 010091792 фаъолияташро ќатъ менамояд. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Бобошоева Фарида Шарифљоновна, ки бо шањодатномаи № 0099213, РЯМ 0430165441, соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Арипова Зебинисо Турсуновна, ки бо шањодатномаи № 0055912, РЯМ 0430025906, РМА 045115845 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Симин С», воќеъ дар н. Ќумсангир, раќами шањодатнома 0256729, РЯМ 0410019115, РМА 040038993 барњам мехўрад. Њамаи арзу шикоятњо муддати 1 моњ ќабул карда мешаванд. •• Соњибкори инфиродї Рањмонќулов Асадулло Ќудратович, РЯМ 0430127812, РМА 045129829 соњибкорї дошт, фаъолияташро ќатъ менамояд. •• Соњибкори инфиродї Маќсудов Алимардон Ќутбиддинович, шањодатномаи № 0102375, РЯМ 0430159950, РМА 045677189 фаъолияташро ќатъ менамояд. •• ЉДММ «Абн-Рус», воќеъ дар н. Шоњмансур, шањодатномаи № 0122773, РЯМ 0110009836, РМА 010015999, фаъолияташро ќатъ менамояд.

•• њамал (21 март- 20 апрел)

Њафтаи нав барои нафарони зери ин барљбуда, дар муњаббат бобарор аст. Мулоќот бо шахсе, ки дер интизораш будед, охири њафта ситорањо пешгўйї мекунанд. Бо атрофиён корњое, ки шахсї њастанд, њалу фасл нанамоед, зеро шояд шуморо нодуруст фањманд.

•• Савр (21 апрел - 20 май)

Саврњо дар ин њафта хеле дар ѓазаб мешаванд, чунки корњои ба ин њафта гузоштаашон ба хубї анљом намеёбад. Шуморо лозим аст, ки новобаста аз њолататон бо атрофиён хушмуомила бошед. Дар њама маврид маслињати онњо ба шумо зарур аст.

•• љавзо (21 май- 21 июн)

Дар корњоятон саросемагиро роњ надињед, зеро шитобкорї оќибати нохуб дорад. Вобаста ба њаво либосатонро интихоб кунед, ки эњтимоли нохуб шудани саломатиатон дар назар аст. Ваќтро барои мулоќот људо намоед.

•• саратон (22 июн- 22 июл) Корњои аз тарафи роњбар шудаатонро сари ваќт иљро намоед, зеро ин санљиш барои оянда дар ин самт боварии роњабаратонро ба шумо зиёд мекунад. Дар рўзњои офтобии фасли бањор ба тамошои талу теппањо баромаданро низ фаромўш накунед.

•• • асад (23 июл- 23 август) Фасли бањорро дар вохўрињои ошиќона бо нафаре, ки шуморо дўст медорад, рад накунед. Дар коргоњ бо њамкорон ва атрофиён муносибати хубро ба роњ монед. Забонатонро аз ѓайбату дуруѓ нигоњ доред, ки бењуда нагуфтаанд, ки «забон дар дањон соябони сар аст».

•• сунбула (24 август- 23 сентябр) Аксари нафарони зери ин бурљ буда, хеле ором ва ботамкинанд. Дар муњаббат онњоро нафарони зиёд ба зери ќаноти худ гирифтан мехоњанд. Дар коргоњ ва муносибат бо њамкорон эњтиёткор буданро фаромўш насозед. Дар охирњои њафта пешнињоди мешударо ќабул кунед, зеро он ояндаи шуморо њал менамояд.

•• мизон (24 сентябр- 23 октябр) Мизонњоро њафтаи серташвиш дар назар аст. Ба саломатии худ ањамият дињед, зеро шумо аз њад зиёд эњсосотиед. Мулоќотњоятонро ба таъхир нагузоред. Зеро он барои ояндаи шумо мусоидат мекунад. Он чизеро ки дер боз интизор будед, охири њафта амалишавии он дар назар аст.

•• Аќраб (24 октябр - 22 ноябр

Дар тиљорат шуморо бурдборињо њамсафар хоњад шуд. Муњаббат ва дўстдориро дар мадди аввал гузоред, зеро он сарчашмаи њама пешравињои шумо мебошад. Кўшиш кунед, ки дар баробари корњои давлатї боз ваќтњо истироњатро низ људо намоед.

•• ќавс (23 ноябр- 21 декабр)

JOB VACANCIES UNDP is the United Nations' global development network, an organization advocating for change and connecting countries to knowledge, experience and resources to help people build a better life. We are on the ground in 177 countries, working with them on their own solutions to global and national development challenges. UNDP has been on the ground in Tajikistan since 1994. UNDP’s programme in the country consequently represents a broad spectrum of activities, including Poverty reduction; Good governance; Crisis prevention; Energy and environment and Reducing burden of HIV/AIDS, Malaria and Tuberculosis UNDP Tajikistan is seeking to recruit: •

International consultant on the improvement of LSIS M&E system and implementation of the system in the ministries and departments of RT. (UNDP CP; Contract Type: IC; Duty Station: Dushanbe, Deadline: 20 April 2014)

For detailed Job Descriptions and instructions for submission of applications please visit our website: http://www.undp.tj. Applications without the completed application form (P11) will be treated as incomplete and will not be considered for further assessment. Only shortlisted candidates will be contacted. Qualified female candidates are strongly encouraged to apply To stay updated on our Vacancy Announcements please join us on Facebook: http://www.facebook.com/pages/RecruitmentUNDP-Tajikistan/141125059321554

Ќавсњоро ба маротиб масъалањои печ дар печ сарсон кардааст. Набояд аз ин дилшикаста шуд, зеро ин санљиши шумо дар назди роњбаратон мебошад. Саломатии шуморо атрофиён бањои ќаноатбахш медињанд, чунки асабонии шумо оромии оиларо аз байн бурда истодааст. Охири њафта хушхабаре мешунавед, ки њамаи проблемањоятонро мепўшонад.

•• љаддї (22 декабр- 20 январ) Дар њафтаи навин нафаронеро вомехўред, ки дер боз интизорашон будед. Аввали њафта саломатиатон аз рўйи беањамияти нисбати худатон нохуб мешавад, вале ин маънои онро надорад, ки аз њамаи чиз даст кашида, хоб кунед. Он нафаре, ки шуморо намехоњад, бењатараш фикри ўро аз саратон дур созед.

•• давл (20 январ- 21 феврал) Тамоми њафта шуморо хушхабарњо болида мегардонад. Корњои хонаро дар рўзњои истироњатї ба наќша гиред. Бо кўдакон сайру гашт рафтанро низ аз мадди назар дур намонед. Кўшиш намоед, ки гапи касеро ба касе нарасонед, зеро љанљолњои меомадаро ба сари шумо бор карданашон аз эътимол дур нест.

•• њут (21 феврал - 20 март) Дар атрофи ањли байт буданро фаромўш накунед. Дар корхона муносибатро бо њамкорон ќавї намоед. Дар соњаи тиљорат љиддї муносибат намоед, зеро он нафароне, ки шуморо ба њамкорї даъват карда истодаанд, хело аз санљиш мегузаронанд. Аз ин рў љиддї буданро фаромўш насозед.


18 Тољикистон (Аввалаш дар сањ.13) Шумо медонед, ки саноати нефткашию нефтистењсолкунї аз рўйи њамин лампањои керосинї тараќќї ёфт? -дар охири суханаш пурсид аз мо соњибхона. -Наход?! -Бале, њайрон нашавед. Ваќте ки лампањо ихтироъ шуданд, ба онњо керосин лозим буд. Ва тасаввур кунед, дар тамоми љањон чї ќадар лампа буду чї ќадар керосин лозим мешуд. Њамин тавр заводњои нефту керосин истењсолкунии Озарбойљону Русия ва Амрико арзи вуљуд карда, ба истењсоли керосин сар карданд. Зарурати керосин ба тараќќиёти ин соњаи саноат такони бузурге дод. Эњ, чї хел барои пайдо кардани керосин одамон сарсон буданд, навбатњояшро намегўйї? Ин суханњои мўйсафед ба ёдам воќеаеро дар бораи ёфт кардани керосину навбатистии он овард. Он ваќтњо ман дар мактаби миёна мехондам. Дењаи мо аз шањр он ќадар дур њам, ки набуд, вале дастрас кардани керосин хеле душвор буд. Моње як ду бор аз маркази ноњия як мошин керосин мефиристонданд. Омад-омади керосинро мардум аз рўйи тутаккашии кормандони керосин оварда шунида, дар ќадди «Љавпая» (чунин ном дошт маркази дења), мардум бо сатилу бедону бочкањояшон

хотирот

КЕРОСИН

љамъ мешуданд. Навбати харидорони керосин хело дароз мешуд. Аз ин рў овозу тутаки керосинфурўшњо шунида аз њар оила њаракат мекарданд, ки касеро њарчї зудтар ба майдони «Љавпая» роњї намоянд, то ки пештар навбат гирад. Рўзе овози тўтаки керосинфурўшњо баланд шуду модарам маро љеѓ зада ба дастам як бочкаи 10литраю пул дода гуфт: - Писарам тезтар рав, боз дер намонї, ки навбатат нарасаду холї баргардї. Ман бочкаро бардошта ба сўйи «Љавпая» давида рафтам. Аз њар дару дарвоза зану марди сатилу бочкабадаст саросема баромада, ба сўйи «Љавпая» метохтанд. Ман, ки бача будам, аз дигарон пеш гузашта тезтар ба љойи керосинфурўшї омодам, вале он љо аллакай навбат буд. Ман њисоб карда панљоњум навбат буданамро муайян кардам. Ин муваффаќият буд. Аниќ, ки ба ман керосин мерасад- гуфтам ба худ ва мунтазири омадани навбатам шудам. Керосинфурўш дар замини паси мошинаш як таѓораи калон гузошта, ба он бо рўда (ќубурча) керосин мерехт ва бо зарфи як литра аз таѓора керосин гирифта, ба сатилу зарфњои мардум рехта пур мекард. Ин ваќти бисёрро

мегирифту сафи одамон меафзуд. Ман як ба пасам нигариста, дидам, ки аллакай камаш 300-400 кас љамъ шуда аз паси ман навбат мепоянд. Ин дам аз куљое сарчўпони колхоз Самеъ пайдо шуда, ба касе ањамият надода, бо бедони 20 литри дар даст дошта ба керосинфурўшон наздик шуд. Аз ин амали Самеъ њой-њойи мардум баромад: -Њой, ба куљо, навбат гир, гўйњо њам ўро боз надошт. -Нохост дашноми дастабиринљии касе баланд шуду ман дидам, ки боњтури дења Кали Саидмурод, пеши роњи Самеъро гирифт: -Њой, ба куљо ошно? Чаро навбат намегирї? гуфта буд, ки Самеъ ўро ба дасташ як тараф тела дод ва гуфт: -Рав, халал нарасон, лозим бошад худат навбат истодан гир, Саидмурод аз гиребонаш гирифта, ўро ба як сўй кашид. Афту дарафт сар шуду Самеъсаркор як мушт ба сари Саидмурод фуровард. Саидмурод як «воњ» гуфту баъд сатили калони дасташро ба сари Самеъ кашида, аз болои сатил чанд мушти сахт фаровард. Самеъ аввал ба зону баъд ба замин афтод. Гирди онњоро одамон печонида гирифтанд. Саидму-

род ин њолро дида, сатилашро аз сари Самеъ гирифта оњиста аз давра берун шуд. Самеъро ба рўяш об пошида ба њуш оварданд. Вай ба њуш омад ва нидо кард: -Канї он номард, - гўён ба љустуљўйи Саидмурод даромад. Вале ўро наёфта бо овози баланд гуфт: -Њой кали ношуд, агар ёбамат бо њамин корди чўпонї саратро аз тан људо мекунам. Мардум ба зўр ўро ором карда, ба бидонаш керосин пур карда, гуселаш карданд. Баъди андак ваќт аз куљое нозири минтаќавии милиса капитан Мирзоев пайдо шуда, асли воќеаро дид. Мардум аввал сирро паноњ доштанд: -Њељ гап нашудааст њама тинљї, афтонд. -О, ин љо ду кас корду камонкашї карданд, гуфта ба ман телефон карданду шумо бошед, «њељ гап нашудааст», мегўед! -Агар ягон гап мешуд, мегуфтем, касе шуморо фиреб додааст, гўён як мўйсафед Мирзоевро бовар кунонида гусел намуд. Мо керосин харида, ба хонањоямон рафтем. Чанд ваќт чароѓњо равшанї медоданду дар керосинкањо хўрок мепухтанд, модарон ташвиши бењуда намекашиданд.

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014 Њамин чиз ба ёдам расиду ба хаёл рафтам ва садои керосин гуфтани дўстам маро ба худ овард: -Чї магар лампаи керосинї хоб мебинї, ки ба гапам љавоб намедињї. Мо бо соњибхона хайрухуш карда ба берун баромадем. Аз ин воќеа солњои зиёд гузашта бошад њам, дар баъзе хонањо чароѓњои керосиниро бинам, њамон осорхонаи чароѓњои Ленинград (њоло Санкт- Петербург) ва гуфтањои мўйсафеди ин осорхонаро ташкил карда ба ёдам меояд. Ва афсўс мехўрам, ки дар мо нисбати асбобу ускунањои ќадимаю аз истифода боз монда касе ањамият намедињад. Чї тавре ки њамон мўйсафеди соњиби осорхона гуфта буд:«Инро ман ба хотири он љамъ кардаам, ки љавонони мо инњоро дида аз њаёти падару модаронашон огоњ шаванд, ба ќадри рўзгори имрўза расанд». Дар њаќиќат њам чї хуб мешуд, ки мо асбобњои кўњнаю аз байн рафтаро напартофта, дар љое нигоњ дорем ва ба наздиконамон намоиш дода, аз рўзгори пешин ќисса кунем, то ки ин чизњоро дида ба рўзгори имрўза муќоиса кунанд ва аз пешравии илму техника ва бењ шудани зиндагии њозира шукргузор бошанд, онро пос доранд ва муњофиза намоянд. Нарзулло Тиллозода, собиќ корманди милитсия


музояда

20 Тољикистон

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

СПЕЦИАЛЬНОЕ УВЕДОМЛЕНИЕ О ЗАКУПКЕ Республика Таджикистан, Проект «Строительство автодороги Куляб–Калай-Хумб» (участок Шуробад–Шагон) Инфраструктура Закупка строительного оборудования для содержания дороги Кредит № TAD-0035 Идентификационный номер проекта: TAD-0035 Контракт/тендер № 1 Республика Таджикистан получила финансирование от Исламского банка развития в дополнение к стоимости проекта «Строительство автодороги Куляб–Калай-Хумб» (участок Шуробад–Шагон), и намеревается направить часть данных средств на закупку строительного оборудования для содержания дороги. Министерство транспорта приглашает фирмы, имеющие право участвовать в торгах, присылать свои заявки в запечатанном виде для «Закупки дорожно-строительного оборудования для

№ Название товара

Количество

1

Погрузчик

10

2

Бульдозер

2

3

Колесный экскаватор

1

4

Авто грейдер

4

5

Виброкаток

1

6

Ролик

1

7

Mного-функциональная машина

1

8

Самосвал

6

9

Седельный тягач транспортное средство

1

10 Мини-погрузчик 11 Экскаватор-погрузчик

8 4

содержания дороги «Куляб– Калай-Хумб».

Сроки поставки 180 дней после подписание контракта.

Тендер будет проводиться посредством процедур «международного тендера на конкурсной основе», как указано в «Руководстве по закупке товаров и работ при финансировании Исламским банком развития» (действующий в настоящее время вариант данного Руководства) и является открытым для всех участников имеющих право принимать

участие в торгах, как указано в инструкциях. Заинтересованные участники, имеющие право принимать участие в данных торгах, могут получить дальнейшую информацию и изучить тендерные документы от Министерства транспорта Республики Таджикистан по указанному ниже адресу в течение рабочего времени с 09:00 до 17:00 местного

времени.Полный комплект тендерных документов на английском языке участники, имеющие право участия в данном тендере могут приобрести (купить) направив письменную заявку по указанному ниже адресу за сумму 300 (дол.США)] не подлежащие возврату. Метод оплаты наличные. В случае отсутствия возможности получить пакет документов на руки, заинтересованные участники могут выслать указанную сумму с учётом стоимости почтовых услуг на расчётный счёт указанный ниже и пакет документов будет выслан по указанному в письме адресу.

Адрес Покупателя:

Министерство транспорта ул. Айни 14, Центр реализации проекта Шагон-Зигар (ЦРП) 5-й этаж, (ЦРП) Шагон-Зигар 734042, Душанбе, Республика Таджикистан Телефон: +992 372 2219210

Факс:

+992 372 2219210 +992 372

2510202

Эл.почта:

piushagon@hotmail.com

Расчётный счёт покупателя (реквизиты банка):

INTERMEDIATARY BANK RAIFFEISEN ZENTRALBANK OESTERREICH AG A-1030 WIEN AM STADTPARK 9 SWIFT: RZBAATWW PHONE: +43-1-71707-0 CORR.ACC; No 70-50.094.788 USD

Банкбенефициара:

Акционерный банк «Таджиксодиротбанк» 734012, ул. Дехлави 4, Душанбе, Таджикистан Центр реализации проекта «Строительство автодороги Шагон–Зигар» В/С: 20206 840 700 000 988

Ко всем заявкам должна прилагаться банковская гарантия тендерной заявки на сумму равную не менее 2% от итоговой стоимости заявки в свободно конвертируемой валюте, и заявки должны быть

отправлены по указанному ниже адресу до 14:00 11.06.2014. В указанное время они будут открыты в присутствии представителей участников тендера, которые сочтут нужным присутствовать по указанному ниже адресу. Тендерные заявки, поданные позднее указанных даты и времени, приниматься не будут. Государственный комитет инвестиций и управления государственным имуществом Республики Таджикистан.

Адрес:

г. Душанбе, улица Шотемур 27,2-ой этаж, кабинет № 22

Почтовый индекс: 734025

Факс:

(992-37) 221-50-54

Еmail:

info@gki.tj

Дата:

11.06.2014до 14:00 часов местного времени.

SPECIFIC PROCUREMENT NOTICE Republic of Tajikistan Kulyb–Kalai-Khumb Road Construction Project Road construction Procurement of Road maintenance equipment Mode of Financing: Loan from Islamic Development Bank Financing No. TAD 0035 Contract/Bid No. 1 The Ministry of Transport has received financing from the Islamic Development Bank (IsDB) toward the cost of the Kulyb–Kalai-Khumb Road Project, and it intends to apply part of the proceeds toward payments under the contract for procurement of road maintenance equipment. The Ministry of Transport now invites sealed bids from eligible bidders for procurement of road maintenance equipment for

Ref. Name & Description

Quantity

1

Loader

10

2

Bulldozer

2

3

Wheel excavator

1

4

Auto grader

4

5

Vibro-roller

1

6

Roller

1

7

Multiple-functional machine

1

8

Dump truck

6

9

Tractor-trailer vehicle

1

10

Mini-loader

8

11

Excavator-loader

4

The delivery/construction period is 180 days after the signing of the contract. Bidding will be conducted through the international competitive bidding procedures as specified in the IsDB’s Guidelines for Procurement of Goods and Works under Islamic Development Bank Financing (current edition), and is open to all eligible bidders as defined in the

guidelines. Interested eligible bidders may obtain further information from and inspect the bidding documents from the PIU ShagonZigar Road Project at the address below during office hours i.e. 09:00 to 17:00. A complete set of bidding

documents in English may be purchased by interested bidders on the submission of a written application to the address below and upon payment of a nonrefundable fee of $ US 300. The method of payment will be in cash. In case of inability to take the package in person the interested bidder may send the said amount (taking into account the postal services) to the bank account stated below and the package of documents will be sent to the address pointed in the letter.

INTERMEDIATARY BANK R A I F F E I S E N Z E N T R A L B A N K OESTERREICH AG A-1030 WIEN AM STADTPARK 9 SWIFT: RZBAATWW PHONE: +43-1-71707-0 CORR.ACC; No 7050.094.788 USD

Address of Purchaser:

Beneficiary bank:

Ainy street 14, fifth floor, Project Implementation Unit of Shagon–Zigar Project (PIU)

2510202

E-mail:

piushagon@hotmail.com

Bank requisites of the Purchaser:

Join-stock bank «Tajiksodirotbank» 734012, st. Dehlavi 4, Dushanbe, Tajikistan

by a bid security on the amount of no less than 2% of total bid price in a freely convertible currency, and be delivered to the address below by 14:00 on 11.06.2014. They will be opened immediately thereafter, in the presence of bidders’ representatives, who choose to attend, at the address below. Late bids will be rejected and returned unopened. State Committee of Investment and Management of State Property of Republic of Tajikistan.

Address:

Dushanbe, st. Shotemur 27, second floor, office 22

Post Code: 734025

Fax:

Post Code: +992 37 221 50 54 Post Code: 734042, Project Implementation Unit E-Mail: Dushanbe, Republic of of the Shagon-Zigar Road Project info@gki.tj Tajikistan Bank account USD: 20206 840 700 000 988 Date: Fax: 11.06.2014 to 14:00 local +992 372 2219210 +992 372

All bids must be accompanied

time.


22 Тољикистон Тўфони магнитї моњи апрел ављ мегирад Обу њавошиносон моњи апрел њавои офтобиро пешгўйї намекунанд. Дар ин моњ оромї дар назар дошта шудааст. Беэътибории туфони магнитї дар рўйи замин рўзњои 2, 9, 15, 17, 19,20, 22, 25 ва 26 апрел мегузарад. Дар ин рўзњо обуњавошиносон нафароне, ки аз бемории дарди сар, дарди нимсара, пастшавии фишори шараёнї, бехобї, нороњат будан, паст шудани тонуси мушакњо ва ѓайрањо азият мекашанд, дар зери назорати ќатъї ќарор доштанашонро тавсия медињанд. Барои бартараф кардани нољурињо дар организи хеш бояд дар ин муддат њаракати мушакњоро фаъол намоед ва барои саломатиатон дар ин рўзњо мубориза баред. Тез тез санљидани фишори шараёниро фаромўш насозед, нўшидани кањва ва хўрокњои сабукро дар њолатњои зарурї истифода намоед. Барои пас кардани њасосияти туфони магнитї, аз гулу гиёњои тибби мардумї истифода намудан айни мудаост. Дар бисёр маврид ќисми зиёди одамон мањз таасуроти туфони магнитиро нею нурњои офтобї, ки дар ин рўзњо тамоми рўйи заминро фаро мегирад, ба онњо низ нињоят таъсири манфї мерасонад. Тибќи оморњо майдони магнитї ба одамони курраи замин аз 50 то 75дарсад таъсири манфии худро мерасонидааст.

канзи шифо

Обњои газдор ташнагиро намешикананд, онњо чї хосият доранд?

Дар фасли гармо хоњ нохоњ талабот ба нўшокї зиёд мешавад. Вале бисёрињо андеша доранд, ки нўшокињои газдор ба узвњои дарунї таъсири зиёди манфї мерасонад. Дар бораи зарари он ва дастурамале, ки дар танаи зарфаш њаст, маълумот дињед. Насиба Алиева, донишљў Бо фаро расидани фасли гармї талабот ба нўшокї низ зиёд мешавад. Дар сари њар ќадам ба куттињои холии он рў ба рў меоем. Обњои газдор мисли сигор ва дигар маводњои мадњушкунанда хосияти одаткунонї доранд. Дар таркиби ин маводњои нўшокї баъзе моддањои зараровар барои организми одам вуљуд дорад. Обњои газноки ширин ва бе дорои маводњои мадњушкунанда,бисёр ваќт њолатњои маргбор меорад. Рангкунандањо ва моддањои консервативї ѓизоњои холї мањсуб меёбанд, ки он фарбењї, зардшавии дандонњо, камшавии бофтаю устухонњо, баланд шудани миќдори ќанд дар хун ва ба вуљуд омадани беморињои саратон мебо-

Машќ

Устухони дастони ў аз дастони њамсолонош аз љињати мустањаками маѓзи устухон фарќи калон мекунад, зеро ў 50 соли умрашро ба варзиш гузаронидааст. Профессор Стюарт Варден аз тањќиќоташ муќоиса кардааст, ки аз 103 нафаќахўре, ки ба варзиши сабук машѓул буданд, нисбат ба нафароне, ки аз варзиш дур буданд, ду баробар зиёд баќувват будаанд. Малум гашт, ки устухонњои дасту пойњои нафарони дар айёми љавонї ба варзиш машѓул будаанд, кувваи зиёд доранд. Агар ин нафарон дар калонсолї варзишро идома дињанд, 28 дарсад саломатиашонро нигоњ медорад, гуфтааст профессор.

шад. Саволе ба миён меояд, ки истеъмоли њаррўзаи моддањои зараровар чї зарурат дорад?– мепурсанд тањќиќга-

рон ва пешнињод менамоянд, ки дилхоњ нўшокиро гирифта, онро истифода намуда ва бо дастурамали он шинос

шавед. Вобаста ба рангу тамъи нўшокї таркиби он аз якдигар фарќ мекунад. Хостем инљо таркиби химиявии элемент ва моддањои дар он сарфшавандаро ќайд намоем. Шарбати љуворимакка– ин ширинкунандаест, ки иштињоро ба вуљуд оварда, миќдори холестеринро дар хун зиёд мекунад. Аспартам низ ширинкунандае мањсуб меёбад, ки шакли формальдегити дар организм мављудбударо таѓйир медињад. Иштињо ва вазнро зиёд карда, хатари гирифторшавии беморњои гуногуни саратонро зиёд мекунад. Бензоат калия ба моддањои консервативї дохил мешавад. Натрий бошад, ба истеъмолкунанда хатари сактаи майнаи сар ва дигар беморињои дилу рагњоро меорад. Кислотаи фосфор масъунияти одамро паст мекунад. Кафеин- аз меъёр зиёд истеъмол кардани он таппиши дил ва кашиши хунро зиёд, бетоќатї, асабонї ва дигар беморињоро ба вуљуд меорад. Оњари рангкунанда ба гурўњи моддањои кимёвии синтетикї барои ранг кардани мањсулотњои махсус истифода бурда мешавад.

Мумиёро

устухонро баќувват мекунад

Тањќиќгарон пас аз ташхиси 80 солаи собиќ туббоз нишон дод, ки варзиш ба инсон хеле манфиатовар мебошад, зеро Хуан Перрон, ки даврони пири меронад, аз њамсолонаш, аз аз варзиш дур буданд, хеле баќувватанд.

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

барои чї истеъмол мекунанд Дањ сол пеш бо бардоштани љарроњати љисмонї устухони пой ва миёнам бељо шуда буд. Сари ваќт табобат гирифтаму дардаш бо њамин гум шуд. Баъди солњои тулонї дар њамон мавзеъњо дардро њис мекунам. Аз бибињоямон фањмида будем, ки хўрдани мумиё ба дарди устухон давои хубаст, вале андоза ва ваќти муайяни истеъмолашро намедонам. Дар њамин бора каме маълумот медодед. Бибимарям Холиќова, 58 сола Шифобахшии мумиё аз даврањои ќадим маъмул аст. Ин гиёњ мубодилаи модањоро дар организм, мустањакам кардани бофатањо, ба эътидол овардани гардиши хун, нигоњ

доштани масъунияти баданро иљро мекунад. Мумиё барои муолиљаи беморињои гуногун истифода бурда мешавад, вале баъд аз хурдани он истифодаи модањои мадњушкунанда катъ-

иян манъ аст. Барои занњои њомила ва кўдаки ширмакдошта низ тавсия дода намешавад. Ин дору аз куњистон љамъоварї мешавад. Ќоидаи истеъмоли он сањар дар дили нањор бо оби гарм ё шир

мебошад. Муддати муолиља дањ рўзро дар бар мегирад. Бо гузаштани 5-10 рўз метавонед, ки муолиљаро идома дињед. Лозим ба ёдоварист, ки мумиёро њамеша рўзона истифода баред. Њангоми дарди устухонњо мумиёро як соат пеш аз хўрок ба миќдори 0,2 грамм истеъмол намоед. Дар ин муддат метавонед, ки мумиёро бо асал омехта карда, дар љойи дардмандии пой шабона бандед. Тавсия медињем, ки ин муолиљаро 2-3 маротиба идома дињед. Ваќти шикастани устухонњо ва бељошавии он, бемории ревматизм мумиёро аз 15-20 мг дар як шабонарўз 2-3 соат пеш аз хўрок истеъмол намоед. Вобаста ба марњилаи љарроњат аз 1то 6 давраи муолиљаро тавсия медињем.

Масъули сањифа Масъули Мањина сањифаДавлатова. Иззатбек Идиев. Мо интизори Мо интизори маводмавод ва пешнињодоти ва пешнињодоти шумоем! шумоем! E-mail: E-mail: mahina@pressa.tj izzatbek@pressa.tj • Шуъбаи • Шўъбаи реклама: реклама: saodat@pressa.tj saodat@pressa.tj • Тел: • Тел: (44)(44) 601-35-95 601-35-95


варзиш

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Тољикистон 23

Таќвими

чемпионати Тољикистон оид ба футбол Таќвими вохўрињои даври якуми чемпионати Тољикистон оид ба футбол байни дастањои лигаи олї дар мавсими 2014 тасдиќ шуд.

Муњсин Муњаммадиев сармураббии «Том» мешавад?

Директори генералии клуби «Том» (Русия) Артём Фоменко овозаи бо сармураббии дастаи мунтахаби Тољикистон Муњсин Муњаммадиев гуфтушунид кардани љониби дастаи русиро дурўѓ хондааст. «Ман дар ин бора бори аввал мешунавам. Ин гапи «занакои лаби об» барин ба назар мерасад. Мо ягон хел гуфтушунид дар бораи иваз кардани сармураббї нагузаронидаем», - арз кардааст

Фоменко ба ољонсии «Интерфакс». Пеш аз ин дар васоити ахбори оммаи ин кишвар, ба хусус дар сайти расмии Известия.ру хабаре пањн шуда буд, ки гўё Муњсин Муњаммадиев шояд Василий Баскаковро дар ин вазифа иваз кунад. Спорт-Экспресс бошад дар такя ба ИТАР-ТАСС аз забони худи Муњсин Муњаммадиев навишта буд: «Пешнињод њаст, гуфтушунид давом дорад, аммо њоло ба имзо нарасидааст. Албатта,

кор кардан дар премйер-лига хеле шавќовар аст. Дар пеши «Том» маќсади сода гузошта нашудааст ва иљро кардани он шавќовар аст. Чизи дигареро шарњ додан шояд дуруст набошад, зеро даста дар њоли њозир сармураббї дорад». Айни замон «Том» дар љадвали чемпионати Русия бо 20 хол дар зинаи 14-ум аст, Муњсин Муњаммадиев бошад сармураббии дастаи мунтахаби Тољикистон оид ба футбол мебошаду чанде пеш бо даста вохўрии санљишї гузаронд.

Шикасти

навбатии «Равшан» Дастаи «Равшан» дар Љоми AFC дар вохўрии чоруми даври гурўњии Љоми AFC2014 аз дастаи «Зат Рас»-и Урдун бо њисоби калон шикаст хўрд. Голи ягонаро аз дастаи «Равшан» легионери ўзбекистонї Сайриддин Ѓаффоров зад, соњибони майдон бошанд 5 гол заданд. Ин ши-

касти чоруми «Равшан» дар ин мусобиќа мебошад, ки њамаи имкониятњои минбаъдаи дастаи тољикистониро барои идомаи муборизањо аз байн бурд. Дар ин бозї дар њайати «Равшан» бозигарони калидиаш Далер ва Даврон Тўхтасуновњо, Алексей Неъматов, Абдусамад Њољибоев ва Нўъмон Њакимов ширкат надоштанд.

Онњо Кўлобро тарк карда, ба дастаи «Далерон-Уротеппа» пайвастаанд. Дар ин гурўњ дастаи «Сафо» аз Лубнон дар майдони худ дастаи «Сувайк»-ро аз Умон маѓлуб кард. Имрўз «Равшан» вохўрии панљумашро дар Љоми AFC бо дастаи «Сувайк» аз Умон баргузор кард, ки аз натиљааш хабар хоњем дод.

Дар мавсими нав 10 даста ширкат мекунанд. Марњилаи якум 12-уми апрел оѓоз мешавад ва 21-уми июн анљом меёбад. Дастањои иштирокчии чемпионат: «Равшан» (Кулоб) «Истиќлол» (Душанбе «Хайр» (Вањдат) «Регар-ТадАЗ» (Турсунзода) «Хуљанд» (Хуљанд) «Парвоз» (Бобољон Ѓафуров) «Вахш» (Ќурѓонтеппа)

«Энергетик» (Душанбе) КМВА «Помир» (Душанбе) «Далерон-Уротеппа» (Истаравшан) Даври 1 12 апрел 1. «Далерон-Уротеппа» «Энергетик» 2. «Истиќлол» - «Регар-ТадАЗ» 13 апрел 3. «Хуљанд» - «Вахш» 4. КМВА «Помир» - «Хайр» 5. «Равшан» - «Парвоз» Даври 2 17 апрел 6. «Хайр» - «Равшан» 19 апрел 7. «Энергетик» - «Парвоз» 8. «Вахш» - КМВА «Помир» 9. «Регар-ТадАЗ» - «Хуљанд» 10. «Далерон-Уротеппа» «Истиќлол» Љоми AFC-2014 Гурўњи «А». Даври 6 23 апрел «Сафо» (Лубнон) - «Равшан» (Тољикистон) Даври 3 26 апрел 11. «Истиќлол» - «Энергетик» 12. «Хуљанд» - «Далерон-Уротеппа» 27 апрел 13. КМВА «Помир» - «РегарТадАЗ» 14. «Парвоз» - «Хайр» 28 апрел 15. «Равшан» - «Вахш» Даври 4 10 май 16. «Истиќлол» - «Хуљанд» 17. «Вахш» - «Парвоз»

18. «Регар-ТадАЗ» - «Равшан» 11 май 19. «Далерон-Уротеппа» - КМВА «Помир» 20. «Энергетик» - «Хайр» Даври 5 17 май 21. «Хуљанд» - «Энергетик» 22. КМВА «Помир» - «Истиќлол» 23. «Равшан» - «Далерон-Уротеппа» 18 май 24. «Парвоз» - «Регар-ТадАЗ» 25. «Хайр» - «Вахш» Даври 6 24 май 26. «Энергетик» - «Вахш» 27. «Регар-ТадАЗ» - «Хайр»

28. «Далерон-Уротеппа» «Парвоз» 25 май 29. «Истиќлол» - «Равшан» 30. «Хуљанд» - КМВА «Помир» Даври 7 31 май 31. КМВА «Помир» - «Энергетик» 32. «Равшан» - «Хуљанд» 33. «Парвоз» - «Истиќлол» 34. «Хайр» - «Далерон-Уротеппа» 35. «Вахш» - «Регар-ТадАЗ» Даври 8 13 июн 36. «Энергетик» - «Регар-ТадАЗ» 37. «Далерон-Уротеппа» «Вахш» 14 июн 38. «Истиќлол» - «Хайр» 39. «Хуљанд» - «Парвоз» 15 июн 40. КМВА «Помир» - Равшан Даври 9 21 июн 41. «Равшан» - «Энергетик» 42. «Парвоз» - КМВА «Помир» 43. «Хайр» - «Хуљанд» 44. «Вахш» - «Истиќлол» 45. «Регар-ТадАЗ» - «ДалеронУротеппа» Љоми Тољикистон Марњилаи аввал. Бозињои якум 28-29 июн Бозињои љавобї Замони баргузори бозињо дар моњи апрел соати 16.00, май – 17.00 ва июн - 18.00 муайян шудаанд.

Масъули сањифа Шўњрат Давлатшоев. Мо интизори мавод ва пешнињодоти шумоем! E-mail: shuhrat@pressa.tj • Шуъбаи реклама: saodat@pressa.tj • Тел: (44) 601-35-95


24 Тољикистон

фароѓат

№ 15 (1057) 10 апрели соли 2014

Хандеду забонбо биомўзед! Як латифа ду забон

Ќадри мансаб Аз Афандї пурсиданд: — Таќсир, росташро гўед, дар давраи бозоргонї ќадри мансаб баланд аст ё ќадри инсон? — Ќадри мансаб, - гуфт ў маъюсона. — Чаро ба ин хулоса омадед? Афандї гуфт: — Агар инсон баќадр мебуд, барои мансаб шуда, якдигарро намекушт!

The price of the post Once people asked Afandi, «Sir, what do people esteem more nowadays a person or a post?» «It’s the post», he responded with regret. «Why do you think so?» «If it were the other way people wouldn’t kill each other for a post», noted Afandi.

Кайф Аз шуњратпарасте пурсиданд: — Барои шумо амал бењтар ё дорої? — Њардуяш, - гуфт ў лабонашро инљ карда. — Чаро? Афандї, ки он љо буд, њозирљавобї кард: — Фањмишашон бад не. Амал бе дорої кайф надорад.

Satisfaction Once, a conceited man was asked, «What do you like more - wealth or a good post?» «Both», he answered. «And why?» Afandi, who was standing nearby answered, «It’s not difficult to explain. A post without wealth brings no satisfaction».

Људої Порадење аз порахўре пурсид: — Рафту мирам, бе ман чї кор мекунед? — Ин хел нагўед, бе шумо њолам бад мешавад, - гуфт ў оњ кашида. — Чаро? Афандї, ки гапи онњоро мешунид, гуфт: — Ин кас аз шумо як ќадам људо намешаванд. Куљое равед, њамроњ мераванд!

Follower Once a briber asked a bribe-taker, «What will you do if I die?» «Oh, don’t say such things! It’ll be difficult for me», he respond- ed with a deep sigh. I’ll suffer greatly. «And why?» Afandi, who heard them, said, «This man keeps pace with you. He follows you everywhere as he depends on you!» Сафо њалимї


Точикистон №15