Page 1

HERDENKING REICHSPOGROM  KRISTALLNACHT  9-­‐10  NOVEMBER  1938  


Raad van  Kerken  Steenwijk  e.o.  

Van harte  welkom   •  •  •  •  • 

Toespraak opperrabbijn  Binyomin  Jacobs   Geschiedenis  Kristallnacht,  Klaas  de  Jong   Kinderen  op  Fredeshiem,  Klaas  Prins   AfsluiBng  pastoor  Theo  van  der  Sman   Koffie/thee  en  boeken  voor  Cheider  


Titus verwoest  Jeruzalem  in  het  jaar  70  (3830)  


De overwinning  op  Judea  wordt  gevierd  met  speciale  Romeinse  munten   JUDEA  CAPTA  


Na de  val  van  Judea  worden  de  Joden  verstrooid  over  alle  volkeren  


In 1933  is  minder  dan  1  %  Duitse  bevolking  Joods  


27 februari  1933  Rijksdag   Communisten  krijgen  de   schuld  

Hitler krijgt  absolute  macht   vanwege  communisXsch   gevaar  


Jezus zei:  ‘…de  redding  komt  immers  van  de  Joden.’  (Joh.  4  :22)  


Kristallnacht 9-­‐10  november  1938    

Marc Chagall   Detail  1938  


24 maart  1939  


De boekrol  van  Jesaja   spreekt  van  een  ommekeer  

Iedere  laars  die  dreunend  stampte   en  elke  mantel  waar  bloed  aan  klee_,   ze  worden  verbrand,  een  prooi  van  het   vuur.  (Jesaja  9:4)  

Hij zal  rechtspreken  tussen  de   volken,  over  machXge  naXes  een   oordeel  vellen.  Zij  zullen  hun   zwaarden  omsmeden  tot   ploegijzers  en  hun  speren  tot   snoeimessen.  Geen  volk  zal  nog  het   zwaard  trekken  tegen  een  ander   volk,  geen  mens  zal  meer  weten   wat  oorlog  is.  


Geschiedenis Kristallnacht   en  Joodse  gemeente   Steenwijk   EUR  4,95   Per  verkocht  boekje     2  euro  naar   het  Cheider  in  Amsterdam  


Vluchtelingenkinderen  in     Steenwijk  (Fredeshiem)   en   Dieren  (  Johanneshof)  


Wat er  aan  vooraf  ging     •  Medio  1938  HeroprichXng    Algemene   commissie  Buitenlands  Noden     •  Groot  Bridanië  stelt  grenzen  open  voor   opvang  van  10.000  kinderen   •  Kindertransporten  via    Hoek  van  Holland  naar   Londen.  


November 1938   •  Hylkema  29  nov.  1938    naar  Berlijn     •  Broederschapshuizen  komen  in  beeld  voor   opvang  van  vluchtelingen     •  Veel  kinderen  blijven  in  Nederland  omdat   ouders  wensten  dat  ze  in  een  bereikbare   afstand  waren   •  Overheid  gaat    zich    met  de  opvang  bemoeien     •  (pg.9)  


•  In overleg  met  de  regering  wordt  in  december           1938    besloten    dat  de  BH’s  te  Bilthoven,  Schoorl   en  Elspeet  bedden  beschikbaar  stellen  voor  100   volwassenen  en  190  kinderen.   •  Over  Fredeshiem  wordt  in  dit  besluit  niet   gesproken  ,  maar  dat  komt  waarschijnlijk  omdat   Fredeshiem  niet  viel  onder  de    Gemeentedag-­‐ beweging.  Fredeshiem  was  een  aparte  sBchBng   •  Hiemwar  neemt  in  januari  al  wel  maatregelen  voor   de  opvang  o.a  door  de  aanleg  van  een   elektriciteitskabel.  Ook  wordt  gezorgd  dat  er  bij  de   komst  huishoudelijke  personeel  kan  opdraven.  


Februari 1939    huizen  worden  doorgelicht  en  beschreven.   Bezien  wordt  of  er  vluchtelingen  gescheiden  van  de  gasten     kunnen  worden  opgevangen.    Fredeshiem  ziet  dat  niet  zi[en  op  1  juli  moet  het  huis  weer   draaien  voor  gasten  


Februari 1939   •  Discussie  over  verdeling     •  Kinderen  al  in  Nederland  opgevangen  in   quarantaine  kamp  in  Heijplaat  bij  Roderdam   •  Fopma  schrij_  dat  kinderen  kunnen  komen,   maar  burocraten  houden  snelle  komst  tegen.         •  Erbarmelijke  omstandigheden  


•  Botsing tussen  orthodoxe  ,  liberale    en   gedoopte  Joden   •  Heimwee   •  Luizen   •  Zoeken  naar  aparte    opvangplaatsen  voor   kinderen    en  voor  de  diverse  groepen   volwassenen   •  De  DG  huizen  bieden    hierbij  uitkomst.       Schoorl    liberale  volwassenen  ,                                       Bilthoven  orthodoxen  totaal  106  en                                               Fredeshiem  39  kinderen  


Eerste Kinderen  komen  21  maart  1939   Tweede  groep  30  maart  en                                      nog  twee  illegaal    begin  april   •  Na  de  ontberingen  van  Heijplaat  ervoeren  de  kinderen   Fredeshiem  als  wunderbar.     •  17  meisjes  en  23  jongens    in  de  lee]ijd  van  van  6  tot  14   jaar   •  De  eerste  groep  kwam  op  één  na  allemaal  uit  Wenen   Waren  allemaal  gedoopt   •  De  tweede  groep  was  veel  gemêleerder  daar  waren   ook    niet    christelijke  gedoopte  kinderen  bij  .   •  Twee    jongens  zijn    door    twee  Gieterse    jonge    mannen   bij  Gronau    illegaal  over  de    grens  gesmokkeld.  


Per bus  gebracht    


•  Da  Leignes  –Bakhoven  had  tot  4  mei  de   hoofdleiding.    Zij  werd  geassiteerd  door    een   zestal  vrijwilligers  waaronder  de  werkeloze   onderwijzers  Bart  Heeg  en  Riekele  Oosten.  Zij   gaven  de  kinderen  les  en  met  succes.  Er  waren  er   bij  die  na  drie  maanden  al  goed  Nederlands   spraken  en    konden  lezen.    In  het  archief  van   Steenwijk  ligt  een  fotoalbum  dat  speciaal  voor  en   over  deze  groep  werd  samengesteld  .  Daarin  zien   de  kinderen  te  zien  bij  allerlei  gelegenheden.   Aardappelschillen,  de  was  doen,  maar  ook   zwemmen  ,  wandelen  over  De  Bult  .  Uit  alles   blijkt  dat  de  kinderen  het  naar  hun  zin  hadden.     •  Er    was  goed  contact  met  de  ouders.  Toch  blij]  de   vertwijfeling.    Wanneer    zien  we  elkaar  weer.?  


Zwemmen Aardappelen schillen


JOHANNESHOF Groep was al verkleind tot 25 Er waren kinderen teruggegaan naar hun ouders opgenomen in gezinnen vertrokken naar hun ouders in Engeland De directrice vraagt voor de kinderen toelating op de scholen. Schoolbesturen doen aanvankelijk moeilijk. Zij willen een extra bijlage uit het werkeloosheidsubsidiefonds om werkeloze onderwijzer in te zetten voor extra ondersteuning bij de lessen.


Vertwijfeling •  Na  15  mei  weer  terug  op  Johanneshof,  vraag  blij]   hoelang  kunnen  ze  daar  blijven  ,  zou  de  regering   toestemming  geven  hen  bij  gezinnen  onder  te   brengen,  of  moeten  ze  toch  terug  naar  hun   ouders.    Enkele  hebben  echter  een  stuk  getekend   nooit  meer  de  Duitschen  bodem  te  betreden.   •  Al    op    29  mei  adviseert  Biza    de  kinderen  onder   te  brengen  in  pleeggezinnen.  Daarmee  wordt  een   dreigende  verhuizing  maar  een  kamp  voor   volwassennen  afgewend.  


PLEEGGEZINNEN •  Er  moest  wat  gebeuren,   want  op  last  van    de   •  beze[er  wordt  het  huis     begin  augustus  gesloten.   •  Alle  kinderen  worden   verplicht  hun  ouders  een   brief  te  sturen  met  het   verzoek  hun  terug  te  la-­‐ ten  komen.Slechts  enke-­‐ le  ouders  stemmen  

hiermee in.   TegelijkerBjd  waren  de   begeleiders    van  de   groep  druk  bezig     gastgezinnen  te  vinden   voor  die  jongeren  die   niet  terug  wilden  of   konden.    En  dat  lukte     voor  de  restgroep  van  17   kinderen.  


Vooral opvang  bij  Dominees   Da  Leignes  Bakhoven    Borne  twee,   Da  Freivel  uit  Dokkum  twee   Da  van  Slooten    Hindeloopen  twee   Da  W.A.  Jolles  Gorredijk      één     De  2  illegalen  zijn  in  Giethoorn  opgevangen   Op  een  paar  na  hebben  alle  kinderen  de  oorlog  overleefd     en  in  Nederland  gebleven.  De  meesten  hebben  nog  lang  na   de  oorlog  “contact”    met  hun  .  noem  het  maar  verzorgers   gehouden,                                     •  Ik    lees  nu  de  laatste  bladzijden  uit  het  boek  van  Hoekema   voor,  waar  ook  ik  door  mijn  contacten  met  Olga  Pollack  en   Anselm  Cotron  een  bijdrage  had.   •  •  •  •  •  • 


Naschri] •  De  mensen,  die    opgekomen  zijn  voor  deze   kinderen  zijn  na  de  oorlog  hiervoor  pas  na  hun   dood  onderscheiden.    Zo  kregen  da  Leignes   Bakhoven    en  de  hr.  Schra  uit  Giethoorn   postuum  de  Yad  Vashem  onderscheiding.                           Het  waren  met  recht  de  SBllen  in  den  Lande   die  gezorgd  hebben  dat  er  zoveel    kinderen   gered    zijn.  


Napraten en  …   •  Gezocht:  belangstellenden  voor  oprichBng   sBchBng  Stolpersteine  Steenwijk   •  Gezocht:  hulp  onderhoud  Joodse  begraafplaats   •  BoekenacBe  voor  Cheider  

Presentatie kristallnacht steenwijk  

Herdenking 75 jaar Kristallnacht in Steenwijk.

Advertisement