Issuu on Google+

S I R A G H. C A S C A N I A N , 1972, 288 p . + 3 2

Covoare

editura tehnidi,

manuale,

ՍԻՐԱԿ >. ԳՍԴԱՆՅԱՆ, Ձեռագործ qnrqbr, Տեհնիկը Ւ՚ոլխարեստ

, 19721

Բոլխարեստում Րյան

288

վերանայված

գուցավոր

գարվեստի

մեջ

գլուխները

3—12

յում

կազմակերպմանն Սույն ղին

հարուստ

նվիրված

չանը

նորերի

ուշագրավ

զուներով

ունեն

1965

գլխում

մասին։

թ.

տեսու֊

գորգեր*

լույս

հատորը,

ընծայած

հանգամանաէից

երկրորդ

և մոդելների

գործնական

արևելյան

աշխատությունը

գլխում

«Հան-

գորգերի)

խոսվում տրվում

ներդաշնակության

նշանակություն.

պատրաստելիս

գրականություն,

է նաև

պատմության,

այն

բազմաթիվ

է՝

Հ

է

գոր֊

նկարաղիրը, օգնել

Ռոլմինիա֊

արհեստանոցների

վերա-

ստեղծմանը։

Հայաստանում

զբաղվում

առաջին

տեսակների

զարդամոտիվների

(հատկապես

ու

դորգի

СՁեռագործ

է հեղինակի

աշխատության

բազմաթիվ

հիմնականում

գորգի

ընծայվեց

Գսգանյանի*

գրքի*

օգտագործված

ստեղծված

լույս

Սիրակ

հրատարակությունն

գորգերի

իսկ

հրատարակչություն,

նկար։

լեզվով

մասնագետ

գրախոսվող

երկրների

գունավոր

пли! ի ներեն

գորգեր»

Ս. Գսգանյանի

32

հմուտ

և ճոխացված

ձեռագործ

տարբեր

էջ +

վերջերս

և գորգագործության

որը

Bucure?ti,

pi.

այդ

թվում

և Սփյուռքում

հայ

դորգի

հեղինակը

նաև

լույս

օգտագործել

հայագիտական

տեսած

պատմությամբ

մեծ

և այդ

կ

տարբեր

լե-

հայ

գոր-

և մասնավորապես

թվով

հարցի

աշխատություններ։

մասին

ունի

Գսդան-

առանձին

աշխա-

տություն։ Հայ նրա

գորգագործության

գրած

ուշագրավ

է գրքի

խարհային

ինչպիսիք է գիտնական

Համարվել նազան ООО J

ներսում։

փաստարկով, այդ

ըստ

գաղթած

որի

հայերը։

Մեդիաշ,

Հրման,

Ռըշնով

*

Ս. Գսգանյանը

արհեստանոցներ՝

կատարած

ծնվեք

Հըլքի ու,

Ռումինիայոլմ, սատարելով

նա

և,

այգ

շարք

գործի

քաղաքներում զարգացումը։

են այն

բրդի

կերպով են

որա-

հաստատե-

վրայի

եղել

հայկական Տրանսիլվանիա

Տրանսիլվանիայի

եզրակացության,

երևում

Տրանսիլվանիայի՝

Ալբա,

Բրաշով,

Ավարտել

Ս,

ղորդի

դերի

Պետրոս,

ծադման

ու

հարցինt

է Կ. Պոլսի

գորգարվեստի

և ավաններում

է

Սիղի-

եկեղեցիները։

է արևելյան խաղացած

քաղաքում։

տեղի

գործվել

է մասնագիտական

սաքսոնական

մասնագիտացել

զա-

գրաված այլ

հեղինակը

Ս երերա

անդրադառնում

Տիվրիկ

այժմյան

է նրանց

դեպի

կող-

տվյալներով՝

օգտաղործված

կարևոր

մանավանդ,

թ.

բերվել,

հեղինակները

նման

ղորդերը

թուրքերի

Տրանսիլվանիայի

համոզիչ

անդրադառնում

գորգարվեստի

այնուհետև մի

համար

Միանղամայն

Բիստրիցա,

հեղինակը

է Սեբաստիայի

չեն

ուղևորություններից

հայկական

ֆակուլտետը,

իրենց

դրսից

որ դրանց

իրավացիորեն

(1914

ևս հաստատվում

հանգել

թանգարանները էջերում

են եղել

է ուսումնասիրել

և կարողացել

բնագավառում

իրավաբանական

Գսգանյանը և գտնում,

թիվը

Համաշհեղինակու-

կոչված

ղորդերը

մեծ

գորգերի

թելով։-

բարեխղճությամբ

Ռիկիշ,

հետագա

և այդ

Հաստատվելով

ծա դումը,

հետքերով

Բերդին,

անդամ

բաժինը։

այնպիսի

նաև

ինչպես

տեսակետից

Գսգանյանը

ինչպես

գորգերը

փոքրասիական

մոտիվներին

քաղաքների

Աշխատության

րանի

չունեն

մեկ

«ց ուր կանյ> բրդի

պատմությունը

գորգերի

շոարա,

զարգացման

դրանք

կարծիքը

Բ՝ե ինչպիսի

գորգերի

պատրաստված

նվիրված

որ Հիշյալ

նրանց

կ

Այդ

Տ ր ան ո ի լվան ա կան

քանի

գտնվող

դրսևորվել մեջ։

արվեստի

ուրիշներ։

որի

հանդիպում,

տր ան иի լվան ական

այս

են

և

ըստ Բայց

չեն

որ դրանք

որ

տեղական

և թռչնային

հիշյալ

փաստը, են,

են տեղական

գորգերի

խորանային

նրա

այն

Հեղինակի

կը և գործված

0[i են դին

բերածը։

դդ•)

զբաղվել

կարծիքը,

բոլորովին

հմտությունը

աշխատության

(XVI—XVIII

Ց,

այն

և թանգարաններում

ապացուցում

երկրի

Հիշյալ

վայրերում

սույն

գորգերով

Կարաբաչեկը,

Շոլլցերի

ունեցած

էլ

գորգերին այդ

ասպատակողների

այլ

և, ի վերջո,

Ի.

է.

եկեղեցիներում

չափով,

լով

արժանացած են

են թուրք

գրավված

այնպես

Տր ան иի լվան ական

մերժում

հեղինակի

հոդվածներում,

ճանաչման

թյուններ,

մից

բնագավառում

բազմաթիվ

մեջ։

Հիմնադրել

համալսա1922 է

թ.

ղորդի


Գրա խոս ութ չուն Ս. րին

Գսդանյանր

հ

նում

Ւհրրենտի

Կովկասյան

, Հ*իրվանի,

վ/ա

նկարագրությանը։

և րնդղծում

կան

հրեանումէ

. ան դա ցավ որ

կրկին

դոբդերի

մի

Ս ngիալիս

տ ական

անդրադառնում

տեսակների

մետրից

ղադործ

Հայ

Արև եւ րամ

Հայ ե

ղանում ների

կ,

որ

են։

չկր

ղարդտցման դամ

րավարարել

րնթացրոէմ

յո։բարանչյուր

Գոր դե րի մից

Հատուկ

միջնադարում Աոաջին

Հայերը տում,

ք!րըիլայում,

կարևոր

այժմ

շուկայում այդ

նիայում

նաև

ւայն

դսրղարվեոաի

ծավալ

ից

իսկ

բերված

դույ-

են մի

շարք որմնաներ-

աղերս

ոլևեն

Հայկական

Հնա-

ցեղերի

տոտեմները

հետապնդում հին

տո-

ներկայացկին

ժողովրդի

և ավանդական

դարձած

ճանաչելի

մի

շուկայում

հեղինակը

գորգարվեստի

վարպետի

առաջին

վերարտադրելու

և

ան-

գործելու

առաջարկը։ գլխում

արձանագրվում

կ հայերի

կող-

վւաստը։

Հետո

Մերձավոր

Արևեքքից

արտադրությունը, ինչպիսի

Ռումին իա

արդյունաբերությանը։ Գա լա ցում,

դործում եթե

և

մեծ

նպաստ

ապա

պարզ

նշանակություն

թե՝

կարող

կլ

միջազգային

բերել

որ

կլինի

ստեղծում այնպես

և

են

ունենանք,

Րռլխարես-

այլուր

անցյալում,

ղարդացնելոլ

նկատի

ղաղթած

նրանք

Յաշում

Ինչպես

արդյունաբերությունը

Գսդանյանը։

համար

դժվարությունները,

մ իջա զղային

Հայ

ճշգրիտ

Հաշվելու

դարձնելու

Ս.

եղած

սկ ղբներին

ձեռնարկություններ։

ղորդի

զարդարման

և

Գ՛սգանյանը

ապրող

Հիշյալ

պաՀանջարկը,

նվիրված

Գեռլայում,

ղորդի

ղորդի

Հունաստանում

կարծիքով,

անցյալում դ.

մոդելը

ղորդերի

Ֆրդըրաշում,

կ ստացեք

հետադա

կապ

արևելյան

հեղինակ

են

սպարտացի

ղուն •սվոր

ւղատերաղմ

դորդը ղրքի

կ.

գործել

զարդամոտիվներում։

որոնք

եղած

օդտադսրծման

ունեցող

են

մ ասին,

անմիջական

ժառանգած

կլ XX

կ Համարում

'/"/"//'

են

դրում

գորգեր

ուրարտական

ժամանակներում

դործում

նկատմամբ

Ռումինիայում

սույն

խորքից

ղլխում

որոնք

արվես տ աղե տի

այնպես

մի

Կլուժամ,

ռումինական

թվում

վերջին,

կարմրի

քաԳոր-

Հեղինակր։

ներկմանը

նշանակություն

սոցիալիստական

կ

Հազար մետր։

պարսկական,

Հեղինակը

ղորդերի

Հալածանքների,

թելերի

նպաստոսէ

որ

Հայկական Հայ

քառակուսին

րրդյա որդան

չւսվավ

եղած

ֆոնը՝

նվիրված

այն,

լուս անց աղար դեր,

և դարերի

կարևոր

վրա

Համաշխարհային

մեծ

դանում

ընդօրինակման դ.

մեջ

թղթի

կ

դործել

ղորդերի

պատմսւթյան

միքիմետրավոր

ոտ իվներին

նախնիները

դրում

XIX

են,

20

Հեղինակը

ղորդի

և

արժեքով։

f կջ 84 J ւ

Հայերի դեմ

մի

и կղբին

Կեսարի ան

քառակուսի

նշելիս

Հայ

գ.

և բացառիկ

մոտիվներով

լեհական

վայրերում և XX

Հարավ սլավիայում,

Հասած

Հայկական

Հետ։

այդ

կր տարին

մասին

Հայկական

Հին

մոդելների

ինչպես

Ռումինական

Սեբաստիան,

10 Հազար

ղորդերի

մոտիվները

սիրած

1J0J,—

ղորդերի

պատճառով

երևանցի ստեղծման

գտել

վերջին

գործվում

և արծվի

նրանց

այնրան (կջ

կ

արվեստի

շարունակ

նրանց

'հշեքով Հնարավոր

մեղ

արդտսիբ

ձե ռադ բեր ի

վիյաւղի

Հա կաս ակ

խլել

մոտիվներըл

որի

դ.

դարդտմոտիվները ներշնչման

Հայերեն

«Գարեր

Հայկա-

կ

արվեստի

նրբությամբ

քան

Ռումին իա յամ,

է

XVII

նմանություններ

նաև վրայի

ղորդեր,

այդ

շարունակ

ուշաղրավ

ղորդտդործտկտն

ձեորից

գործած

դարեր

դարդամ

ղորդերի

նող

վայրերում

Այստեղ

Հայկական տեմներն

ավելի

դ.

կին

իրենց

շրջաններում

ղորդերի

են

դույն

և նրա

արևե/յան

и ճային

և այլուր

չի

Է Հանում

կ XIX

կենտրոններն

դարդամ ոտիվներ։

կայացված

դոր-

նշում

գեղեցիկ

վեր

Հայտնի

Հռչակվեցին

Արևմուտքում

եզրային

Սևանում

կիրառություն

Հեղինակը

ԿԼսարիայում՝

) ։ Խոսելով

լեհական

Մենաղրո։թյտն նկարն հրի

իսկ

այլ

ուշ՝

նրա

եր անդն երր՝

Հայկական

ղորդ,

и (կջ

անց-

վայրերի

գորգագործության

Գսգանյանը

գորգերի

գորգե-

Հետո,

արդի

Լոոիում, վերջում

դեռևս

Ինչպես

դքխավոր

ղորդերը

վարպետները

ավե/ի

երկ բներում

և այլ

Հայաստանի

ք-աժնի

բաժնում ղերը։

մ Ս երաստ իա յի

վարպետների

rS՛աղանդավոր

խոսելուց

%անգեզոլրի

Արտաշատոլմ,

կարծիքով,

կ հայկական

մասին

թյուն ու մ։

արտադրման

ավելի

առնում

դիմանկարային

նվիրված

արտադրած

Ժամանակաշրջանս։

ռակուսի

կ

արժեքը։

խաղացած

ղորդերի որոնց

կանգ

Հեղինակի

ղււբդերին

վարպետների

Ապարատն, Այս

"քքի

Հ անրապետու

Փոքրասիական Հանդա ցավ//ր

ղորդերի

Գարանֆիլյանի

աշխատանք.,

գորգագործ

Ապա

%$սնդեղուրում,

գեղեցիկ

դ/ւրդադործ-վարպետ վւաստը,

են

բաժնում

ն այլ

՛Լ ա ր ա ր ա / / ի , Գանձակի t Ղազախի t Կրեան ի է Արտաշատի,

ւ-աաեստ կ ն L ր ի

այլ

դորդերի 'Լուրայի

107

հայերը,

այժմ

Ռումի-

ռումինական

կ ունենալ

սույն

հատորը։ Աշխատությունը դործնական ՛Ժրէ՛ս

մեկի՝

կարեռր

նշանակություն

նպաստ

կ ընդհանրապես

և միաժամանակ

դււրղադործսւթյան

նոր

լույս

գորգագործության կ սվաում

հայ

պատմությանը, արվեստի

կարևոր

ունի ճյու-

վրա։

ՍՈԻՐԵՆ ՔՈԼԱՆՋՅԱՆ Պատմական գիտությունների թեկնածու


SIRAG H. CASCANIAN