Page 1

โรคทางเดินหายใจ 1. โรคหอบหืด 2. โรคปอดบวม 3. โรควัณโรค

4. 1. โรคหอบหืด ถาหากทานหรือญาติเปนโรคหอบหืด ทานไมไดเปนหอบหืดคนเดียวเพราะเราพบโรค หอบหืดไดทั่วโรค โดยมากมักจะเริ่มเปนตั้งแตเด็ก โรคหอบหืดเปนโรคเรื้อรัง อาการแตละคน รุนแรงไมเทากัน และการหอบแตละครั้งก็มีความแตกตางกัน บางคนอาจหอบไมกนี่ าทีก็หาย บาง คนหอบมากถึงกับเสียชีวติ ก็มี เนื่องจากไมสามารถคาดเดาไดวาเมื่อไรจะเปนหอบหืด และไมทราบวาหอบแตละครัง้ จะ เปนมากแคไหน การศึกษาใหเขาใจโรครวมทั้งการมีแผนการรักษาทีด่ สี ามารถทําใหผูปวยมี คุณภาพชีวิตทีด่ ี รายละเอียดที่จะนําเสนอตอไปนี้ไดมาจากตําราของตางประเทศและของประเทศ ไทยเหมาะสําหรับผูปวย ญาติ และนักเรียนที่จะนําขอมูลที่ไดไปใชสําหรับทานผูอานที่เปนโรค หอบหืดอยูแลวทานเริ่มอานที่จุดประสงคของการรักษาสวนทานทีย่ ังไมทราบวาตัวเองเปน หรือไมแนะนําใหเริ่มอานตัง้ แตเริ่มตน เนือ้ หาขอมูลจะเปนแนวทางการดูแลตัวเอง นิยาม โรคหอบหืดเปนโรคของหลอดลมที่มีการอักเสบเรื้อรัง [Chronic inflammatory] เปนผลใหมี cell ตางๆ เชน mast cell,eosinophils,T-lymphocyte,macrophage,neutrophil มาสะสมที่เยือ่ บุผนัง หลอดลม ทําใหเยื่อบุผนังหลอดลมมีปฏิกิริยาตอบสนองตอสารภูมิแพ และสิ่งแวดลอมมากกวา คนปกติ[bronchial hyper-reactivity] ผลจากการอักเสบจึงทําใหเยื่อบุผนังหลอดลมมีการหนาตัว


กลามเนื้อหลอดลมมีการหดเกร็งตัว ทําใหผูปวยมีอาการไอ แนนหนาอก หายใจมีเสียงหวีด และ หอบเหนื่อย อาการหอบเหนือ่ ยจะเกิดขึน้ ทันทีที่ไดรับสารภูมิแพ ขณะที่ทานเปนหอบหืด หลอดลมของทานจะมีการเปลี่ยนแปลงดังนี้ เมื่อทานหายใจเอาสารภูมิแพเขาไปในปอดจะทําใหเกิดการเปลี่ยนแปลงในปอดดังนี้ 1. Acute bronchoconstriction มีการหดเกร็งของกลามเนื้อหลอดลม[Airway muscle] หลังจาก ไดรับสารภูมิแพทําใหลมผานหลอดลมลําบาก 2. Air way edemaเนื่องจากมีการหลั่งของน้ําทําใหผนังหลอดลมบวมผูปวยจะหอบเพิ่มขึน้ 3. Chronic mucous plug formation มีเสมหะอุดหลอดลมทําใหลมผานหลอดลมลําบาก 4. Air way remodeling มีการหนาตัวของผนังหลอดลมทําใหหลอดลมตีบเรื้อรัง จากกลไกดังกลาวทําใหหลอดลมมีการหดเกร็ง ผูปวยจึงเกิดอาการดังตอไปนี้    

หายใจตื้น หรือหายใจสั้น แนนหนาอก ไอ หายใจเสียงดัง

โรคหอบหืดจะมีอาการไมแนนอนอาการของผูปวยจะผันแปรไดหลายรูปแบบ    

อาการหอบอาจจะเบาจนกระทั่งหอบหนัก อาการแตละคนจะไมเหมือนกัน อาการอาจจะกําเริบเปนครั้งๆ หรืออาการอาจจะหายไปเปนเวลานาน อาการหอบแตละครั้งจะไมเทากัน

การวินจิ ฉัย จุดประสงคของการรักษาหอบหืด    

ไมมีอาการหอบหืด เชน ไอ หายใจเสียงดังหวีด แนนหนาอก ไมตองตื่นกลางคืนเพราะอาการหอบหืด ไมตองเขาหองฉุกเฉิน หรือนอนโรงพยาบาลเพราะโรคหอบหืด สามารถคุมอาการใหสงบลงไดและหอบหืดเรื้อรังนอยทีส่ ุด


       

ปองกันไมใหเกิดอาการกําเริบของโรค ยกระดับสมรรถภาพการทํางานของปอดใหดีทัดเทียมกับคนปกติ สามารถดํารงชีวิตอยูไดเหมือนคนปกติไมตองหยุดเรียนหรือหยุดงาน หลีกเลี่ยงผลแทรกซอนจากยารักษาโรคหืด ลดอุบัติการณการเสียชีวิตจากโรคหอบหืด ใชยา beta2-agonistเพื่อระงับอาการหอบใหนอยที่สุด ไมมีภาวะฉุกเฉินของอาการหอบหืด สามารถออกกําลังกายไดเหมือนคนปกติ

หลังการรักษาไมควรมีอาการหอบหืดอยาเขาใจผิดวาหากมีอาการหอบพอพนยาแลวหายหอบคือ อาการดีขึ้น การรักษาที่ดีตองไมหอบ การรักษาใหไดผลดีตองประกอบดวยตองประกอบดวยแผนการรักษาดังนี้ ทานผูอานที่เปนหอบ หืดติดตามทีละหนา และพยายามทําความเขาใจ จะทําใหนําไปปฏิบัติได

2. โรคปอดบวม Pneumonia

โรคปอดบวมคืออะไร โรคปอดบวมหมายถึงภาวะปอดซึ่งเกิดการอักเสบ ซึ่งอาจเปนเชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส ซึ่งในสภาวะที่ผิดปกติอาจจะเกิดจาก เชื้อรา และ พยาธิ เมื่อเปนปอดบวม จะมีหนอง และสารน้ําอยางอื่นในถุงลม ทําใหรางกายไมสามารถรับ oxygen ทําใหรางกายขาด oxygen และ อาจถึงแกชีวติ ได สาเหตุของปอดบวม มีสาเหตุมากมายแตแบงสาเหตุไดดังนี้     

Bacteria Viruses Mycoplasma เชื้อชนิดอื่น เชน เชื้อรา สารเคมี

เชื้อที่เปนสาเหตุมักจะอยูใ นน้ําลายและเสมหะของผูปวยและสามารถแพรกระจายออกมาเวลาไอ จาม นอกจากนี้ยังเกิดจากการดมสารเคมี เชน แอมโมเนีย ไนโตรเจน ไดออกไซด หรือการสําลัก


น้ําลายเศษอาหารและน้ํายอย เหตุชักนําสําคัญที่ทําใหเกิดปอดบวม ปกติเชื้อโรคอยูใ นคอ เมื่อ รางกายมีภาวะที่ภูมิคุมกันออนแอก็จะเกิดโรค ภาวะตางๆดังกลาวไดแก 1. รางกายมีภูมติ า นทานตอการอักเสบติดเชื้อลดลง เชนอายุมาก ขาดอาหาร เบาหวาน ไดรับ ยากดภูมิคุมกัน 2. การอักเสบติดเชื้อไวรัสของระบบการหายใจ 3. การอุดกั้น และการอักเสบเรือ้ รังในหลอดลม 4. การสําลัก น้ําลาย เศษอาหาร หรือสิ่งติดเชื้อในปอด การติดตอ ติดตอโดยการไดรับเชื้อจากการไอ หรือจามของผูปวย บางรายอาจไดจากการกินน้ําแกว เดียวกันหรือใชผาเช็ดหนารวมกัน หลังจากไดรับเชื้ออาจจะเกิดอาการใน 1-3 วัน อาการของโรค ปอดบวม     

ผูปวยบางรายอาจจะมีอาการน้ํามูกไหล จาม คัดจมูกนํามากอน บางรายอาจจะเริ่มดวยไขสูง หนาวสั่น หายใจหอบเหนื่อย อาจจะมีอาการเจ็บหนาอกตําแหนงทีเ่ จ็บมักตรงกับบริเวณที่อักเสบ อาการไอ ในระยะแรกมีลักษณะไอแหงๆ แตระยะตอมาจะมีจํานวนเสมหะเพิ่มมากขึ้น เสมหะเหนียว

การวินิจฉัย หากมีประวัติไขสูง หนาวสั่น ไอมีเสมหะสีเหลือง หรือสีเขียว หายใจหอบ และแพทย สงสัยวาจะเปนปอดบวมแพทยตรวจรางกายและสงตรวจทางหองปฏิบัติการดังนี้    

เจาะเลือดตรวจ CBC พบวาเม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น ตรวจเสมหะโดยการยอมสี และเพาะเชื้อ เพื่อหาสาเหตุของปอดบวม นําเลือดไปเพาะเชื้อหาสาเหตุ ซึ่งอาจจะตองใชเวลา 3-4 วันกวาจะทราบผล X-ray ปอด

การรักษา ในเด็กสวนใหญเกิดจากเชื้อไวรัสอาจจะไมจาํ เปนตองนอนโรงพยาบาล ตองกระตุนให เด็กดื่มน้ํามากๆ วัดไขวนั ละ 2 ครั้ง รับประทานยาตามแพทยสั่งโดยเครงคัด หามซื้อยาแกไอ รับประทานเอง ใหคอยตรวจดูสีริมฝปาก และเล็บวายังคงสีชมพูอยูหรือไม หากมีสีคล้ําควรรีบพบ แพทย หากเปนเชื้อแบคทีเรีย หรืออาการเปนมาก เชน ไขสูงมาก หอบมาก ไอมาก แพทยจะใหนอน โรงพยาบาล และตรวจเลือดดังกลาวขางตน และใหการรักษา คือ


  

ให oxygen ใหยาปฏิชวี นะ ใหน้ําเกลือ

โรคแทรกซอนที่สําคัญ 1. น้ําในชองเยื่อหุมปอด (pleural effusion) เกิดจากการอักเสบของเนื้อปอดลามออกมาถึงเยื่อ หุมปอด จํานวนน้ํามีไดตงั้ แตเล็กนอยจนถึงขนาดมาก ถามีไมมากก็อาจหายเองได ในรายที่ มีจํานวนมากจนทําใหเกิดอาการหอบจะตองทําการรักษาโดยการเจาะดูดเอาน้ําออก 2. หนองในชองเยื่อหุมปอด (empyema )ภาพถายรังสีเหมือนกับน้ําในชองหุมปอดแตจะมีไข สูงและหอบเหนื่อย 3. ปอดแตกและมีลมในชองปอด (pneumothorax )มักเกิดจากการติดเชื้อที่รุนแรง ผูปวยจะ แนนหนาอกและหายใจหอบเหนื่อย 4. เยื่อหุมหัวใจอักเสบ( pericarditis ) เยื่อหุมสมองอักเสบ( meningitis )ปจจุบันพบนอย 5. หัวใจวาย มักพบในรายที่มโี รคหัวใจอยูกอ น การปองกัน 

 

ใชวัคซีนสามารถปองกันปอดบวมไดบางเชื้อ เชน H.influenza, Pertussisไอกรน,ปอดบวม Pneumococcal ใหหลีกเลี่ยงจากคนที่เปนปอดบวม หากมีสมาชิกในครอบครัวเปนหอบหืดใหแยกถวย และชาม สมาชิกในครอบครัวใหลาง มือบอยๆ

3. โรควัณโรค วัณโรคเปนทีพ่ บบอยในประเทศไทยและเปนสาเหตุการตายที่สําคัญของประเทศไทยและทัว่ โลก และกอใหเกิดการสูญเสียทางเศรษฐกิจตอประเทศและครอบครัวของผูปวย ผูเขียนคิดวาทาน ผูอานควรจะมีควรรูเรื่องโรควัณโรคไวบางเนื่องจาก - วัณโรคติดตอไดงายโดยทางหายใจทานอาจจะรับเชื้อโดยที่ไมรูตวั หากใกลชิดกับผูปวย - คนที่ไดรับเชือ้ สวนใหญไมมีอาการ


- อัตราการเกิดเชื้อวัณโรคดื้อยามีจํานวนมากขึ้น หากคนที่ไดรับเชื้อวัณโรคดื้อยาจะทําให รักษายาก - อัตราผูปวยโรคเอดสมีสูงขึ้น ทําใหมีผูปว ยวัณโรคเพิ่มขึน้ - ผูปวยจํานวนหนึ่งแพยาวัณโรคทําใหเกิดตับอักเสบ จากเหตุผลดังกลาวทานผูอานควรมีความรูเ รื่องวัณโรคเพือ่ ปองกันตัวเองและดูแลผูปวย หลายทานเขาใจผิดวาโรควัณโรคเปนโรคของปอด แตความจริงเชื้อวัณโรคสามารถทําใหเกิดโรค ที่สวนอื่นของรางกาย เชนกระดูก ขอ ไต และเยื่อหุมสมอง

GI tract disease  

this book is all about the GI tract disease

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you