Issuu on Google+

Uðurlar olsun sevgili hocam.. Yeni bir yýla daha girmek üzereyken haberi geldi hayraný olarak kayýtlý olduðum facebook sayfasýndan. Rýza Kýlýç hocayý kaybettiðimiz yazýyordu. Kötü bir yeni yýl þakasý sandýk. Dört bir yaný arayýp, tüm okuduklarýmýzýn doðru olmadýðý umuduyla beklerken, kendisini kalp krizinden kaybettiðimizi öðrendik 31 Aralýk 2010 akþamý. Rýza hocam henüz 30 yaþýndaydý…

Dersim'de gençlerle beraber yaptýðýmýz eðitim ve kültür projesi bu sene dördüncü senesini doldurdu. Rýza hoca artýk bu projenin sürekli eðitim veren hocalarýndan biriydi. 2008 ve 2009 yýllarýnda gönüllü olarak bizlerle Dersim'e kadar gelip gençlere baðlama kurslarý vermiþti. Rýza Kýlýç'ý belki birçoðunuz hiç dinlemediniz fakat Türkiye'de belki baðlamanýn

tellerine bu kadar iyi vuran ustalardan bir kaçýydý. Belki o çalýþ tekniðiyle bir daha yeri doldurulamayacak bir ustaydý. Çaldýðý ve söylediði deyiþlerle Alevi kültürüne kattýðý deðerler o kadar büyüktü ki. Ustasý olduðu bu alanda mütevaziliði ise sýnýrsýzdý. Ulaþtýðý o yüksek kabiliyet düzeyinde yardýmýný esirgememiþti gençlerden, bu gencecik öðretmen. Haberi 2’de

Öðretmenimiz Hýdýr Sönmez'e BÝR YARIM EZGÝ Geçmiþe dönmek isterken ve geleceði en sýcak görmek isterken bile bugünden bir þeyler vermek zorundadýr insan hayata damla damla ya da hayat bugünü alýrken geçmiþten de verir ayný zamanda. Ama ne yarýnlar bakar yüzümüze, ne de dünler… Ne keþkeler kurtarýr bizi hatalarýmýzdan ne de umutlar. Çünkü biz bugünden ödün vermeden umut etmeye hakkýmýz yoktur.

Tek gerçek bugünlerimizdir aslýnda. Bugün çaresizliði ve yenilmiþliði görmüþsek kendimizde yarýna býrakacaðýmýz tek þey, alnýmýzdaki çizgiler ve aklardýr saçlarýmýzda. Neydi þimdi hocamýzýn, içini ýsýtan sigarasýnýn dumanýna verdiði düþleri. Gözlerindeki nemi hayata yenilmiþliði mi? Yoksa kendisine karþý yýkýlmýþlýðý mýydý? Belki akýl hastasý olmasý tek dayanaðýydý acýlarýna… Belki de mýrýldandýðý geçmiþten bugüne kalan bir yarým ezgiydi kulaðýnda…

Ýlk gençlik derneði TIRAM Kültürel ve sanatsal etkinliklerin oldukça az olduðu Dersim'de ilk gençlik kültür sanat derneði olan TIRAM faaliyetlerine baþladý. Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði'ne iliþkin baþkan yardýmcýsý Hüseyin Tüney ile konuþtuk. Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði, 2010 yýlýnda kuruluþunu gerçekleþtirdi. Kuruluþ çalýþmalarýmýzda Olof Palme Merkezi ile Ýsveç Alevi Kültür Merkezi'nin de katkýlarý oldu. Ýsveç Alevi Kültür Merkezi ile ilimizde bir gençlik projesi yürütüyoruz. Haberi 4’de

Þenay KIL

ALTIN KAFESTEKÝ KUÞ MUNZUR Bir doða harikasý olan Dersim bugünlerde birçok baraj projesi ile yok edilmek isteniyor. Halbuki Dersim'de yaþayan insanlar burada baraj yapýlmasýna karþý. Sadece insanlar deðil birçok canlý türü içinde barajlar yaþamýn sonu demektir. Çünkü Dersim coðrafyasýnda bulunan çeþit çeþit canlý türü var. Baraj yapýldýðý zaman hayvanlarýn barýnaklarý ve yaþam alanlarý yok olacak. Baraj yapýmýyla beraber Dersim'deki iklim yani hava koþullarý eskisi gibi olmayacak. Elbette bundan dolayý bitkiler de yok olacak. Ayrýca bizim için kutsal sayýlan birçok mekan ve atalarýmýzýn mezarlarý sular altýnda kalacak. Bunlara izin vermemeliyiz çünkü 1996 yýlýnda yapýmýna baþlanan Uzunçayýr Barajý yüzünden çoðu aile yerinden, yurdundan göç etmek zorunda kaldý. Bu da demektir ki yapýlacak yeni barajlarla tüm

Dersim halký göç ettirilmek isteniyor. Bunun amacý da Dersim'in kültürü, gelenek görenekleri ve dilini yok etmektir. Eðer bu devlet sadece enerji üretmek istiyorsa uzmanlar bas bas baðýrýyor rüzgar enerjisi var diye, rüzgar enerjisi ile elektrik üretmek hem barajdan daha ucuz hem de daha fazla enerji üretebiliyor. Ama amaç farklý gibi görünüyor. Dersim halký da bütün bunlara karþý artýk daha uyanýk. Birlik ve beraberlik içinde hareket ediyor. Barajlara izin vermeyelim ki atalarýmýzýn bize býraktýðý bu güzel coðrafyayý nasýl biz görüp bu güzel doðada yaþamýmýzý kardeþçe sürdürdüysek bizden sonrakiler de görsün ve bu güzellikler içinde kardeþçe yaþamaya devam edebilsin. Ozan KALMAZ


OCAK 2011

SEVDÝM SENÝ Bir içim su misali sevdim seni… Kýrmadan, incitmeden sevdim seni Yokluðunla savaþarak, sensizlikle boðuþarak sevdim seni Yüreðimin seseni dinleyerek sevdim seni Haykýrarak,isyan ederek sevdim seni Hayalinle yaþayarak sevdim seni hasretine dayanamýyan buruk bir kalple sevdim Bir içim su misali sevdim seni… Sensizliðe boyun eðerek yalansýz ve zamansýz sevdim Yollarda olsa aramýzda sýralý karlý daðlarda olsa aramýzda Yýlmadan býkmadan seveceðim seni Bir içim su misali sevdim seni… Seni sensiz yaþayarak Sensiz geçen günlerin acýsýný yaþayarak sevdim seni Ve bak hala da seviyorum seni… (ADSIZIM…) Celil Burak AÐAR

Bu gençlik eki Týram Gençlik Kültür ve Sanat Derneði ve Ýsveç Alevi Kültür Merkezi'nin ortak çalýþmasýdýr.

Destekleyen kurum: Uluslararasý Olof Palme Merkezi

: Barýþ SARICA

Uðurlar olsun sevgili hocam.. Gün ÞAHÝN Yeni bir yýla daha girmek üzereyken haberi geldi hayraný olarak kayýtlý olduðum facebook sayfasýndan. Rýza Kýlýç hocayý kaybettiðimiz yazýyordu. Kötü bir yeni yýl þakasý sandýk. Dört bir yaný arayýp, tüm okuduklarýmýzýn doðru olmadýðý umuduyla beklerken, kendisini kalp krizinden kaybettiðimizi öðrendik 31 Aralýk 2010 akþamý. Rýza hocam henüz 30 yaþýndaydý… Dersim'de gençlerle beraber yaptýðýmýz eðitim ve kültür projesi bu sene dördüncü senesini doldurdu. Rýza hoca artýk bu projenin sürekli eðitim veren hocalarýndan biriydi. 2008 ve 2009 yýllarýnda gönüllü olarak bizlerle Dersim'e kadar gelip gençlere baðlama kurslarý vermiþti. Rýza Kýlýç'ý belki birçoðunuz hiç dinlemediniz fakat Türkiye'de belki baðlamanýn tellerine bu kadar iyi vuran ustalardan bir kaçýydý. Belki o çalýþ tekniðiyle bir daha yeri doldurulamayacak bir ustaydý. Çaldýðý ve söylediði deyiþlerle Alevi kültürüne kattýðý deðerler o kadar büyüktü ki. Ustasý olduðu bu alanda mütevaziliði ise sýnýrsýzdý. Ulaþtýðý o yüksek kabiliyet düzeyinde yardýmýný esirgememiþti gençlerden, bu gencecik öðretmen. Rýza Kýlýç, 1980 yýlýnda Sivas'ýn Yýldýzeli Ýlçesi'ne baðlý Banaz Köyü'nde doðmuþtu. Çocukluðundan itibaren çalmýþtý baðlamayý ve 2006 yýlýnda Ýstanbul Teknik Üniversitesi (ÝTÜ) Konservatuarýndan mezun olmuþtu. Erol Parlak Müzik Merkezinde ve sonra Arif Sað Müzik Okulunda baðlama dersleri vermiþti. Ayný zamanda büyük bir araþtýrmacýydý Rýza hoca. Dersim'e geldiðinde bile dersleri bittikten sonra Hozat'a gidip oradaki dedelerle görüþmeyi ve onlarla bilgi ve tecrübelerini paylaþmayý ihmal etmemiþti. Sadece Kýzýlbaþ Müziði deðil ayný zamanda Ermenistan, Ýran, Suriye ve Güneydoðu Anadolu ezgileriyle “Þarkistan” adlý grupla beraber yakýndan ilgileniyordu. ÝTÜ Baðlama Günlerinde, sahne aldýðýnda bekleyenlerine “nihayet” dedirtmiþti. Son yýllarda beste çalýþmalarýný ve baðlamanýn geleneksel çalým tekniklerini yeniden ele alýp yorumladýklarý bir ekip çalýþmasý ve Pir Sultan Abdal deyiþleri üzerine bir repertuar çalýþmasý vardý. Sadece büyük bir ustayý ve deðerli bir hocayý deðil ayný zamanda sevgili bir dostu kaybettik. Alçak gönüllü, sevecen, sakin ve yalýn kiþiliðiyle Rýza'yý seven ve sayan çoktu. Dersim gençlik projesinde çalýþanlar olarak böyle bir hocayý ve dostu tanýma þansýný yakaladýðýmýz için hem çok mutluyuz hem de henüz hiç vakti olmayan gidiþiyle tarifsiz hüzünlüyüz. Biz Rýza Hocaya Dersim'e geldiðinden buradaki gençlerle tanýþtýðýndan ve bilgilerini aktardýðýndan dolayý sonsuz teþekkürlerimizi tekrar sunuyoruz. Beraber sayýsýz resimler çektiðimiz için, video kayýtlarýnda beraber olduðumuz için çok mutluyuz. Bizlerle beraber Vanq Köyü'nde þir yemeðimizi tattýðýndan, Zýmeg'de aþk kayalýklarýný proje grubuyla ziyaret ettiðinden ve Hox Köyü'nde kahvaltýmýza eþlik ettiðinden dolayý çok mutluyuz! Ýyi ki seni tanýdýk hocam. Duygu yüklü sesinizle baðlamanýza nasýl eþlik ettiðinizi, gençlere olan ilginizi, doðallýðýnýzý, mütevaziliðinizi, baðlama sanatýndaki titizliðinizi ve araþtýrmacý yönünüzü ve her þeyden önce eþiniz Elif ile beraber çalýþmalarýmýza sunduðunuz katkýlarý hiç unutmayacaðýz ve yaþatmaya devam edeceðiz. Sizi unutmayacaðýz hocam, uðurlar olsun, Xýzýr yoldaþýnýz olsun… Ailenize ve eþinize sonsuz sabýrlar diliyoruz.


OCAK 2011

Ý

KIZLAR VE BABALAR Biliyorum! Kýzlar babalarýna kalan küçük anneleri gibidirler. Onlara yetimliklerini unutturan, sonsuz þefkatler gibi. Bir babaya baðýþlanabilecek tarifsiz mutluluklar, umutsuz zamanlarýn sýðýndýðý, umut limanlarý gibidirler. Kýzlar babalarýnýn yaþlýlýklarýnýn ve kimsesizliklerinin gizli birer ortaklarý gibidirler. En kýrgýn ve kýzgýn olduklarý anlarda bile çýkarýp ta babalarýna sunabilecekleri mutluluklarý ve tesellileri her zaman vardýr. Babalarýný her gün yeniden bir daha, bir daha doðurup dururlar, o bitmek bilmez þefkatleriyle. Onlar, annelerini severken onlara doymuþ, göðüslerinden süt içecek kadar annelerine yakýn olabilmiþlerdir. Babalarýna ise hep çok yakýnken, çok uzak kalmýþlardýr. Biliyorum kýzlar babalarýna kalan þefkatli küçük anneleri gibidirler. Ondandýr ki en kötü, en zalim anlarýnda bile kaderlerinin kabahatini görmezden gelirler. Kimselerin izini sürmediði ve umursamadýðý kayýp bir þehir gibi olsalar da, babalarýný kaybetmeyi hiç bir zaman göze alamazlar. Ne zaman aðlayacak olsalar, gözyaþlarýnda mutlaka babalarýnýn tuz ve ekmek hakký vardýr. O yüzden hep birazcýk ta olsun babalarýna benzeyen erkekleri sevip dururlar. Babalarý görmezden gelse de onlarý onlar o görmezden gelinen yerde kocaman sarý bir güneþin ýþýyýp durduðunu bilirler ve o kocaman güneþin görünmezlikten gelinen dünyalarýnýn üzerinden eksilmesini hiç istemezler. Annelerine bir çatýmlýk kaþlarý vardýr ama babalarýna bunu asla yapmazlar çünkü babalarý, onlarýn kutsal bir mabedi gibidirler. Bunu yaptýklarýnda o gizli sevgi

ve þefkatin eksileceðini hissedeler sanki. Biliyorum kýzlar babalarýna kalan þefkatli küçük anneleri gibidirler. En çok sarýlmak isteyip de bir türlü sarýlamadýklarý, almak istedikleri sevgi ve þefkati bir türlü uzanýp da alamadýklarý, tanrý heykelleri gibidirler. O yüzden hep birazcýk da olsun babalarýna benzeyen erkekleri sevip dururlar... Sende öyleydin iþte, çilingirin ellerine býrakýlmýþ anahtarý kayýp bir kapý gibiydin, her açýldýðýnda anahtarý kaybolan. Bir çocuk sevdin, hükmünü aþkýna gizlemiþ, seni içinin zindanlarýna kapatmaya çalýþan bir çocuk, belki de sýrf babana benzediði için sevdin, oysa aþký kendi krallýðý sanan budalanýn tekiydi. Bu yüzden hala boynunda durur o aþkýn kirli diþ izleri. O aþk ki kalbinin en iyi yerini terk etti. O aþk ki görmezden gelerek tereddütsüz sevmelerini seni sevgisizliðin uçurumlarýna sürdü. Zaten seni, senin onu sevdiðin gibi sevemeyen beceriksizin tekiydi. Ki seni týpký bir þehri yaðmalar gibi, yaðmalayýp da gitti. Týpký bütün gitmelerin sonrasýnda olduðu gibi içinde bir mevsim yandý. Oysa ne çok babana benzetmiþtin ve babana benzediði için sevmiþtin. Aslýnda bu durumu sende farketmiþtin ama babana karþý yanýlmadýðýn gibi ona karþýda yanýlmak istemiyordun. Baban kalmýþtý o gitti. Sen ise kýrýk harflerden ve ölü alfabelerden oluþturulmuþ hastalýklý bir cümle ve orta yerde kalakalmýþ üzgün bir tebessüm gibi kalakaldýn. O kadar kýrgýndýn ki; ayrýlýk o kadar içini deþmiþti ki, sýrf o yüzden seni,

Geçmiþe sitem! Yaz'ý kurak, güçlü bahar öyküleri anlatýlýrdý çocukluðumuza. Bir haklý, bir de haksýz karþý karþýya getirilirdi burada da. Biz savaþmaya baþlardýk o anda. Öykünün sonunda haklý kazanýrdý yaralý olsa da. O yara hala kanar þuramýzda. Sonra sonu olmayan ayrýlýklar yaþardým. Önce intihar, sonra piþman olurdum. Geri dönerdim o'na. Gizlerdim ondan öldüðümü, yaþýyor gibi yapardým. Sonra yalnýzlýðýmý özler, Anafatma'ya giderdim. Baðýra baðýra seni ezberletirdim yankýlara Susardým sonra, yankýlar seni hatýrlatýrdý bana. Sonunda bir otogar ayrýlýðý oldun. Kanayan yaramýn adý deðiþti.. Sensizlik.! Özgür BAÞARAN

onsuz býrakan bütün þehirleri ve de adý ayrýlýklara karýþmýþ sýrf babalarýna benzediði için kadýnlarýn sevdikleri ne kadar erkek varsa öfke duyuyordun onlara. Nasýl da izin vermiþtin kalbinin zümrütten sarayýnýn tahtýna yürümesine, o zalim kralýn, seni tahtýna cariye, seni sevgisine mecburiyet, bir kapý paspasý, týlsýmýný yitirmiþ bir sýradanlýk gibi bildi. Halbuki timsah derili o adamlar hiç bir kadýný sevemezlerdi. Týpký babana benzemedikleri gibi. Avlusu çalýnmýþ soðuk ve yýkýk evlerden geriye kalmýþ bir yarým sabah gibi olsalar da, dudaklarýnda tatlý bir elmanýn kokusuyla hatýrlarlar her zaman babalarýný. Biliyorum kýzlar babalarýna kalan þefkatli küçük anneleri gibidirler. Onlarý yaþlýlýklarýnda büyütebilecek anneleri. Babalar ise kýzlarýna duyduklarý o mucizevi sevgi ve þefkatlerini saklama telaþýna düþen kýzlarýnýn küçük yaramaz çocuklarý gibi... Yýlmazcan ÞARE

Munzur Dün yine gittim kördüðüm olmuþ sözcükleri bulmaya yine yüreðimin can çekiþtiði yere. Munzur'a gittim o da durulmuþtu benim gibi. Oysa eskiden ne kadar da isyankardý. Onun da incitmiþleri canýný; yakmýþlardý yüreðini. Kalbine kelepçe takmýþlardý. Akan caný durdurmuþlardý. Yapraðýn yere düþüþünü izledim. Kavak aðaçlarý son çýrpýnýþlarýný yaþýyordu. Öylece oturdum gözlerim doldu bir an. Gözyaþlarým yanaðýmda usulca topraða döküldü. Hýrçýn, asi Munzur yorulmuþtu artýk. Atalarýmýzýn kanýný taþýyan ve o zulme þahit olan hýrçýn Munzur susmuþtu. Ve isyan edercesine kalktým Anafatma'ya doðru gittim. Mum yaktým. Rüzgar býrakmadý, tekrardan yakmaya çalýþtým olmadý. Oturdum boynumu bükerek o hýrçýn dalgalarýn kýyýya vuruþunu dinledim. Her vurduðunda bize isyan ediyordu. Yüreðinden bir þeylerin alýnýp gidiþini anlatýyordu. O zulmü gören bir an Munzur þahlandý da yüzüme þamar vurdu sanki. Ýrkildim. Elimi yanaðýma koyup kýzardýðýný hissettim. Gökyüzüne baktým yýldýzlar artýk parlamýyordu. Gole Çetu artýk bize kucak açmýyor. Kar düþmüyor artýk yüreðimize. Munzur Munzur aðlýyor

her gece. Kimsenin haberi yok. Bu ses çýðlýk olmuyor mu yüreðinizde ve halen susuyorsanýz halen izliyorsanýz bu çirkinliði. Kendimiz ve kültürümüz, inandýðýmýz deðerlerimiz yok oluyorsa duyarsýz kalýyorsak bu çýðlýða kendimize en büyük kötülüðü yapýyoruz. Anafatma her gece sesiz aðlýyorsa durun Hýzýr aþkýna durun durun ki o yorgun ve yaþlý kalbin kelepçelerini açýn. Çünkü o artýk yaþandý; aklar düþtü saçýna, sakalýna. Hýzýr aþkýna inançlarýmýzýn aþkýna býrakýn özgürce aksýn yataðýnda asi Munzur. Yoksa bu sessiz çýðlýk bir gün sizi de yutar. Esentepeli BARIÞ


OCAK 2011

Demokratik Genç Liderler Eðitimi

Ýsveç'ten Unga Örnar, Türkiye'den de Baþak Kültür Sanat Vakfý, ÇAÇA ve Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði'nin katýlýmýyla gerçekleþtirilen Demokratik Genç Liderler Eðitimi'nin ikincisi Ýstanbul'da gerçekleþtirildi. Ýlki Diyarbakýr'da gerçekleþtirilen toplantýnýn ikincisi Ýstanbul'da düzenlendi. Ýki gün süren toplantýda, gençlere nasýl demokratik liderlik, çözüm üretme konusunda sunumlar yapýldý. Toplantýnýn üçüncüsü de 5-6 Mart tarihlerinde Dersim'de düzenlenecek. Ozan KALMAZ

��lk gençlik derneði TIRAM Kültürel ve sanatsal etkinliklerin oldukça az olduðu Dersim'de ilk gençlik kültür sanat derneði olan TIRAM faaliyetlerine baþladý. Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði'ne iliþkin baþkan yardýmcýsý Hüseyin Tüney ile konuþtuk. Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði, 2010 yýlýnda kuruluþunu gerçekleþtirdi. Kuruluþ çalýþmalarýmýzda Olof Palme Merkezi ile Ýsveç Alevi Kültür Merkezi'nin de katkýlarý oldu. Ýsveç Alevi Kültür Merkezi ile ilimizde bir gençlik projesi yürütüyoruz. Derneðimiz baþta çocuklar ve gençler olmak üzere herkesin kendini rahatlýkla ifade edebileceði alanlar yaratýyor. Amacýmýz kültür ve sanatsal etkinlikler yoluyla çocuk ve gençlerin kendilerini ifade edebilecekleri alanlar yaratmak ve ilimizde durgun olan kültürel ve sanatsal etkinliklere yeni bir ivme kazandýrmak. Gençlerimizi kötü alýþkanlýklardan koruyup, onlarý sanatsal ve sosyal alanlara yönlendirmek. Derneðimiz yeni olmasýna raðmen kýsa sürede birçok çalýþma yürüttü ve yürütülen bu çalýþmalara çok sayýda insan dahil oldu. Bu yýl içinde yaptýðýmýz çalýþmalardan örnek vermek gerekirse, il merkezi ve Hozat Ýlçesi'nde sanat atölyeleri düzenledik. Ýlçelerde doða ile ilgili belgesel film gösterimleri, Nazýmiye'de Yatýlý Okula kitap baðýþý, Web Tasarým Kursu, Su adlý kýsa metraj filmin çekimini de sayabiliriz. Yapýlan çalýþmalara ilgi oldukça yoðundu. Önümüzdeki süreçte de benzeri kültürel ve

sanatsal etkinliklere devam edeceðiz. Þu an dernek bünyesinde Gazetecilik ve Ýngilizce kursumuz var. Bir iki ay içinde tamamen baðýmsýz bir gençlik gazetesi çýkarmayý planlýyoruz. Derneðimiz Sivil Toplumu Geliþtirme Merkezi (STGM), Çocuklar Ayný Çatýnýn Altýnda Derneði (ÇAÇA), Baþak Kültür Sanat Vakfý ve Ýsveç'ten Ýsveç'ten Unga Örnar ile temas halinde. Bu sivil toplum örgütleriyle ortak çalýþmalar yürütmeyi hedefliyoruz. Çalýþmalarýmýz tüm hýzýyla devam ediyor ve devam edecek. Kentimizi sanatla anýlýr bir kent haline getirmek, çocuk ve gençlerimizi kültürel ve sanatsal etkinliklere dahil ederek onlarý üretmeye teþvik etmek istiyoruz. Bu konuda katký sunabilecek tüm kiþi ve kurumlardan da destek bekliyoruz. Haber: Murat Hanoðlu, Haktan Umut Cömert, Tuðçe Polat.

MANEVÝ DEÐERLERÝMÝZ Týram Gençlik, Kültür ve Sanat Derneði Olarak; Tunceli'de yaþayan her bireyin gezip ve göreceði tarihi yerleri sizlerle paylaþma fýrsatý bulduk. Bunlardan ilk olarak Elti Hatun Türbesi'nden bahsedeceðiz… Tunceli Ýli Mazgirt Ýlçesi merkezinde bulunan Elti Hatun Türbesi 14. yüzyýl eseri bir kümbettir. Ýçinde ikisi büyük bir tanesi de küçük olmak üzere birbirine yapýþýk üç tane mezar bulunur. Mazgirt ilçesi ve yöresi uzun süre Akkoyunlular'ýn idaresinde kalmýþtýr. Akkoyunlu hükümdarý Uzun Hasan'ýn yanýnda bulunan kýz kardeþi Elti Hatun hastalanýr. Artýk öleceðini tahmin eden kadýn, kardeþi Uzun Hasan'a: “Ben yýlandan çok korkarým. Þayet ölürsem benim tabutumu yere gömme. Bana bir kümbet yapýp tabutumu burada astýr” diye vasiyette bulunur. Kardeþinin vefatýndan sonra isteðini yerine getiren Uzun Hasan bugünkü Elti Hatun Türbesi'ni yaptýrýr ve içerisine uzunca bir zincir

asarak kardeþinin tabutunu havada kalacak þekilde bu zincire asar. Rivayete göre ertesi gün kýz kardeþinin mezarýný ziyarete gelen Uzun Hasan türbenin kapýsýný açar açmaz kýz kardeþinin tabutuna sarýlý büyük bir yýlan görür ve irkilerek geri kaçar. “Tanrý Buyruðuna karþý gelinmez. Mukadderata boyun eðmek lazýmdýr” diyerek havada asýlý duran tabutu zincirden indirir ve topraða defnettirir. Zincir hala kümbetin tavanýndan aþaðý ucunda dört halkasý ile sarkýk durmakta, mezar da zincirin tam altýnda kümbetin ortasýnda yer almaktadýr. Sekizgen þeklinde yapýlan Elti Hatun Türbesi'nin yanýnda bir de çeþme olduðu söylenmekte ise de izine rastlanmamýþtýr. Türbeye ait bilgileri içeren kitabenin restoresi sýrasýnda muhafaza altýna alýnacaðý kaydýyla ilgililer tarafýndan götürüldüðü söylenmektedir. Türbenin içerisinde bulunan iki büyük bir de küçük mezarýn bir tanesinin Elti Hatun'a bir tanesinin Uzun Hasan'ýn

annesine, bir tanesinin de Uzun Hasan'ýn yeðenine ait olduðu rivayet edilmektedir. Metin Dersim


OCAK 2011

L

Dersim'de Saðlýklý Yaþam Derneði

Dersim'de Saðlýklý Yaþam Derneði açýldý. Dersim Merkez Yuvam Ýþhanýnýn en üst katýnda açýlan derneðin çalýþmalarýna iliþkin Özlem Güler ile bir söyleþi gerçekleþtirdik. Ýþte Güler'in derneðe iliþkin deðerlendirmesi: “Bu dernekte eðitmen olarak bulunuyorum. Türkiye'de açýlan 45. derneðiz. Türkiye'nin birçok yerinde Yoga merkezleri açtýk. Genel merkezimiz Ýstanbul'da bulunuyor. Tunceli'de sokakta insanlara yoganýn

tanýtýmýný yaptýk. Ýnsanlarýn ilgisinden memnun kaldýk. Yoðun ilgi var. Sahaja Yoga tüm dünyada ücretsiz. Ýnsanlarýmýz ücretsiz olarak yararlanabilirler. Burada müzik eðitimi veriyoruz. Hint Müziði icra eden bir müzik grubumuz da var. Biz burada tamamen gönüllü çalýþýyoruz. Düzenli üye olup düzenli bir þekilde aidat vererek kolektif bir çalýþma yapýyoruz. Bu derneðin amacý insanlarýn mümkün olduðunca aydýnlanmasýný saðlamak. Kundalini enerjisi insanlarýn yýllar boyunca uyandýrmaya çalýþtýðý bir enerji türüdür. Dr. Shri Mataji Nirmala Devi'nin bulduðu teknikler Kundalini enerjisini uyandýrýr ve ruhsal geliþim baþlar. Sahaja yogada herkes kendisinin öðretmenidir. Yoga yaparak insanlar fiziksel ve ruhsal yönden kendilerini daha iyi hissederler, dikkatleri daha iyidir. Öfkeyi yok edebilirler. Baðýmlýlýktan kurtulabilirler. Karþýlýksýz sevgi paylaþýmý yapabilirler.” Haber: Gökhan Tüney, Serkan Çetin, Fotoðraf: Haktan Umut Cömert

ADSIZIMA… Sevmek dediðimiz duygu Ýnsaný bir yandan mutlu eder Bir yandan ise mutsuz Seversin birini ya karþýlýklý ya da karþýlýksýz Karþýlýklý oldu mu sevgi insan mutlu olur Karþýlýklý olmadý mý ise mutsuz olursun Eðer gerçekten sevmiþse insan O sevgini verdiði mutsuzluða katlanýr Elinden gelen ne varsa yapar sevdiði için Ýþte sevmek böyle bir duygu olsa gerek Yapmam dediðin her þeyi yaptýrýr insana Elini kolunu baðlar insanýn Hiçbir þey düþünmez insan Aklýný alýr hisettiði o sevgi Sevmek o kadar güzel bir duygudur ki Ne zaman karþýna çýkacaðý belli olmaz Ýþte sevmenin en güzel yaný bu olsa gerek Sevmek his dediðimiz nedir bilir misin sevdiðim Sevdiðinle kalýp olumsuz nedenlere karþý savaþmak Ve sevdiði için her þeyi göze almak demektir…

Sinema Atölyesine dair görüþler Týram Gençlik Kültür Sanat Derneði tarafýndan düzenlenen sinema atölyesine iliþkin eðitimci ve katýlýmcýlara görüþlerini sorduk. Hülya Karcý (Dramaturg, tiyatro pedagogu): “Böyle bir çalýþma için yeterli sayýda kiþi vardý. Gençler çok ilgili, çok hevesliydiler. Ýlk gün karmaþa vardý fakat daha sonra herkes ne yapacaðýný biliyordu.

Çok uzun süren çekimler oldu ve kimse þikayet etmedi. Biz devam etmek istiyoruz ama dýþarýdan geliyoruz. Gençlerin burada kendi olanaklarýyla böyle çalýþma yapmasýný daha uygun buluyoruz.” Serkan Çetin (Öðrenci): “Çok iyi çalýþma olduðunu belirteyim. Dersimli gençler açýsýndan çok önemli bir çalýþma oldu. Katýlýmcýlar ise kendilerine verilen en küçük iþleri bile önemseyerek yaptýlar. Özellikle çekimler çok eðlenceliydi. Sadece zamanla ilgili bir sorunumuz vardý fakat buna raðmen iyi bir iþ çýkarttýðýmýzý düþünüyorum.”

Haktan Umut Cömert (Öðrenci): “Bu çalýþmalarda yer aldýðým için çok mutluyum. Ýyi ki de katýlmýþým. Bizim için çok faydalý oldu. Birlikte çalýþarak iyi iþler baþardýk. Çok þey öðrendik, ekip ruhunun oluþmasýný saðladýk.”

Murat Hanoðlu (Öðrenci): “Böyle bir projede yer aldýðým için þanslýyým. Ýlk defa böyle bir çalýþma yaptým ve birçok þey öðrendim. Kendimiz de böyle projeler ortaya koyup hayata geçirebiliriz. Bundan sonra kendi projelerimiz de olacaktýr. Bu ekiple

Celil Burak AÐAR

DÝNMEYEN ACI

Üstümde koca bir yük Ailemi bulamýyorum Beton taþlar da garip Ben garip bir çocuðum Kolumda kan izi Kalbimde bir aðrý Memleket dökülmüþ sokaða Nedeni bilinmiyor hala Bir baktým etrafýma Betonlar, taþlar, ambulanslar ve insanlar Herkesin gözünde bir damla gözyaþý Kimisi kaybetmiþ anasýný, babasýný Herkeste bir acý, bir aðrý Kiminin son duasý Kiminin son nefesi Kimininse hayat mücadelesi

çalýþmak çok güzeldi. 7'den 70'e eðitimli ve eðitimsiz çeþitli yaþtan insanlarla mümkün olduðu kadar düþük bütçeli film çektik. Daha önce bu tür çalýþmada hiç yer almamýþ insanlara imkan saðladýk. Bundan sonra kendimiz de bu tür projelere imza atacaðýz. Herkese gönülden teþekkürler.” Haber: Ozan KALMAZ

Sadece hüzün Sadece umutsuzluk Sadece mutsuzluk Ve sadece yalnýzlýk var ortada Artýk büyüdüm fakat Fakat kalbimde acý, hüzün Mutlu deðilim elimde deðil O acý günden sonra elimde deðil Özüm Lizge KARABULUT


OCAK 2011

2011 Yýlýndan Dersimliler Ne Bekliyor? Dersimliler'e 2011 yýlýndan ne beklediklerini sorduk. Ýþte onlarýn cevaplarý: Hüseyin Kuru: “Ýþ hayatýnda baþarý, saðlýk ve mutluluk istiyorum. Ýþ olanaklarýnýn artmasýný istiyorum. Ýlimizde yapýlacak barajlara karþýyým. Barajlarýn olmayacaðý yýllar istiyorum.” Hakan Ak: “Bugüne kadar hiçbir beklentim olmadý. Tunceli'ye Allah yardým etsin.”

Uður Taþkýn: “Ýþ olanaklarýnýn artmasýný istiyorum. Beklentilerim çok ama hiçbiri gerçekleþmiyor. Her gelen yýl ömrümüzden ömür alýyor. Çalýþtýðýmýz her yýl emeklerimiz harcanýyor ve karþýlýðýný emek harcamayanlar alýyor.” Zeynel Altun: “Masraftýr, vergidir derken bize para kalmýyor. Vergilerin azaltýlmasýný istiyorum. Zamsýz, barýþ dolu bir yýl istiyorum.”

Güneþ Arslan: “Öncelikle saðlýk, huzur ve mutluluk istiyorum. Tunceli'de yapýlacak barajlara karþýyým ve istemiyorum. Ýþlerimizin daha iyi olmasýný istiyorum. Tunceli'yi seviyorum yaþasýn doða.” Aysel Mencik Sezgin: “2011 yýlýnýn bütün dünya halklarý na barýþ getirmesini istiyorum.”

Uður Kýrbay: “2011 yýlýnýn açlýðýn, sefaletin, yoksulluðu n, gözyaþýnýn olmadýðý bir yýl olmasýný diliyorum.” Özlem Duman: “Ýþ olanaklarýnýn ve atamalarýn daha fazla olmasýný istiyorum. Daha fazla alternatif istiyorum. Gençlerin olumsuz yönde

deðiþimlerinin düzelmesini istiyorum. Eðitime daha fazla önem verilmesini istiyorum.” Cemile Merkit: “Gençlerimiz iþsiz olduklarýndan sigara ve alkol kullanýyor. Gençlerimize yol gösterilmeli, iþ olanaklarý saðlanmalý. Dersim'de birahaneleri istemiyorum bunun için de adýmlar atýlmalý.” Nurcan Sezgin: “Gençlerimiz iþsiz olduklarýndan kavga, býçaklanma ve hoþ olmayan davranýþlar sergilenmekte. Burada daha huzurlu bir yaþam istiyorum ayrýca emeklilik yaþýnýn düþmesini istiyorum.” Nurcan Demir: “2011 yýlýnýn önce saðlýk daha sonra da toplumun huzuru, barýþ ve geleceðe dair kültürlerini, adetlerini benimsemelerini ve gelecek nesillere taþýmalarýný isterim. 2011 yýlý herkesin gönlüne göre olsun.” Tuðçe POLAT; Serkan ÇETÝN, Allahverdi ÇÝÇEK, Aydan KILINÇ

Dersim ve gençlik Dersim'de son zamanlarda yaygýnlaþan özellikle genç intiharlarý insanlarý derinden üzüyor. Gençlerin neden intihar ettiði sorusunu sürekli kendime soruyorum. Bir insan neden canýna kýyar? Canýna kýymak bu kadar kolay mý? Gençlerimizin yaþadýklarý sorunlar sadece onlarýn deðil hepimizin sorunlarý. Eðer orta yerde bir sorun varsa bunlarý konuþarak, çözüm yollarý arayarak halledebiliriz. Suskunlukla sorunlar çözülmüyor. Gençler neden intihar ediyor? Bu intiharlarda, yoksulluðun, iþsizliðin, karþýlýksýz sevmelerin rolü nedir ve bu durumda ne yapýlmalý? Ýnanýyorum

ki gerek Dersimlililer gerekse de Dersim gençliði yaþadýðý sorunlarýn üstesinden gelebilecek güce sahiptir. Bu anlamda Dersimlilerin gençlere yardým elini uzatmasý gerekiyor. Gençlerin sorunlarý lafla çözülmez. Bu konuda sivil toplum örgütleri, siyasi partiler, resmi kurumlar ve yurttaþlar ne kadar çözüm ürettiler? Bu kiþi ve kurumlarýn gençlik projeleri var mý? Eðer varsa neden uygulamaya geçirilmiyor? Bence insanlarýmýz, kurumlarýmýz günü birlik siyaset yapacaklarýna biraz da dönüp gençlerin sorunlarýna eðilsinler. Dersim gençliði ne istiyor, sorunlarý nedir diye sorgulasýnlar? Çünkü þunu

unutmayalým birlik ve beraberlik yoksa; gençlik yoksa Dersim de yoktur. Gençlik yoksa dil de yoktur; inanç da yoktur. GÖKHAN TÜNEY


OCAK 2011

ÇALIÞMA HAYATINDA ÖGRENDÝÐÝM EN ÖNEMLÝ KONU Önce insani deðerlerin, ahlaki deðerlerin, doðru, dürüst bir insan olmanýn, baþkalarýnýn sýrtýna basmayan, tam tersine çalýþma arkadaþlarýna destek olmanýn, insanlarýn elinden dostça tutmanýn, paylaþmanýn saygýlý olmanýn, gülümsemenin ve sevgi ile yaklaþýmýn çok önemli olduðu ve insaný bir nevi baþarýya götüren nedenler olduðunu belirtmek isterim. Ancak tüm bu deðerler içinde; tam tersini yapan insanlar ile çalýþmanýn da zorluklarý zaman zaman insaný bunaltsa da, isyan ettirse de, hatta bazen ezilse de insan, baþarýsýzlýða uðratýlsa da, dürüstçe çalýþan insanlarýn farký bir

gün fark ediliyor. Fark edilmek uðruna deðerlerini kaybetmiþ insanlarla, fark edilmek adýna deðil; Sadece doðru ve dürüst normal bir insan olarak varlýðýný kabul ettiren insanlar arasýndaki farký mutlaka doðru deðerlendirecek birileri oluyor. O önemli birileri zaten yoksa o çalýþma ortamý tamamen karanlýða bürünüyor. Çalýþtýðým bu ortamlarda öyle olaylarla karþýlaþýyorum ki; mesleðinde çok iyi eðitim almýþ bir insan, görünüþü ile kibarlýðý ile konuþmasý ile iyi ölçülerine oturttuðunuz bir insan; diðer tarafta her konuda rahatlýkla yalan söyleyen, dedikodu yapan,

MERHABA SEVGÝLÝ KARDEÞÝM MERHABA Munzur Vadisi'nden, Ali Boðazý'ndan, Pülümür'den, Zel Daðý'ndan, Buyerden, Yel Daðý'ndan, Hamik Tepesi'nden, yollardan, vadilerden, Pülümür çayýndan, Mercan suyundan, aðaçlardan, taþlardan, topraktan, kuþlardan ve yalnýz uçan kartaldan sana selam var… Ve yine merhaba olsun ki geçen her günün acýsýný unutamýyorum, her geçen gün biraz daha umutsuzluða ve çýkmaza sürükleniyorum. Toplum artýk o eski toplum deðil. Ýnsanlar tek tek deðil gruplar halinde kopuyorlar bunca yýldýr verilen mücadeleden. O eski direngen insanlar, güç ve birliktelik kalmýyor. Bunu fark etmemek mümkün deðil. Kimin ne olduðunu artýk anlayamýyorum. Dersim artýk kimliðine sahip çýkamýyor, çýkamadýðý gibi de kendi içinde farklý þeylere yönelmeye baþlýyor insanlar. Bunlarýn baþýnda alkol tüketimi ve birahane kültürü! geliyor. Birçok insan varýný yoðunu bu yolda harcýyor. Kavgalar, býçaklamalar, kol bacak kesmeler ve dahasý hap ve esrar kullanýmý. Bu gidiþe yetkililer, ilgililer ne kadar müdahale ediyor? Artýk Munzur dayanmýyor bu pis ve çirkefliklere. Gün geçmiyor ki kavga dövüþ olmasýn her gün kavga. Anlayacaðýnýz bu benim isyanýmdýr, artýk burada yaþam yok. Verilen mücadele ve birikim boþaymýþ KARDEÞÝM boþaymýþ selam olsun sana. Zülfikar KILIÇ

insanlara çok acýmasýzca ve kötü davranýþlar sergileyen, kendi hedefi ve emelleri için herkesi bir anda parçalayabilen bir canavara dönüþebiliyor insanlar ve bunu da

yaptýðý için baþarý grafiði yükseliyor bu insanlarýn… Bu insanlar; normal eðitimini tamamlamýþ, sade, doðru, dürüst, iþini kanunlar çerçevesinde yürüten, amir pozisyonundaki insanlarý bile, yalan söyleyerek, dedikodu yaparak kolayca yutabiliyor. Tabii ki geçici olarak… Sonuç olarak diyebilirim ki; her þeyden önemlisi, hayatýn her alanýnda doðru, dürüst, adabýyla çalýþan, dostlarý ile sýký iliþkiler kurabilen, gerektiðinde bu dostlarýnýn yardýmýna koþabilen Ýnsan olmak var… Metin Dersim

TIRAM GENÇLÝK KÜLTÜR SANAT DERNEÐÝ ÝSTANBUL GEZÝSÝ Günümüzde bir kuruluþun etkin bir þekilde varlýðýný sürdürebilmesi, geliþip büyümesi ve ilerlemesi için dijital platformda yer almasý çok önemli. Bizde Týram olarak daha çok geliþmek ve sesimizi daha iyi duyurmak adýna Bilgi Ýletiþim ve Teknoloji eðitimi aldýk ve diðer gençlik merkezlerinin bu konuda neler yaptýklarýný ve nasýl çalýþtýklarýný görmek için Ýstanbul'a gittik. Ýstanbul'da Toplum Gönüllüleri Vakfý ve Bilgi Üniversitesi Gençlik Merkezi Kýsa Dalga'yý ziyaret ettik. Bu gruplarla ortak çalýþma kararý aldýk. Gapgenç Festivali ve Ankara Gençlik konseyinde onlarla çalýþma fýrsatý bulacaðýz. Kýsa Dalga'nýn fotoðrafçýlýk kulübü ile bir çalýþma yapýyoruz. Eðitici yönünü bir kenara alýrsak bu gezi ayrýca çok eðlenceliydi. Ýsveç konsolosluðunda çok güzel bir þekilde aðýrlandýk. Bu çalýþmalarla ilgili röportajlar zaten internet sitemizde bulunmaktadýr. Bu çalýþmalarda röportaj nasýl yapýlýr, diðer gençlik merkezleri komünikasyonu nasýl saðlar, onlar ne gibi

projeler hazýrlar ve daha sayamadýðým bunlar gibi birçok bilgi edindik. Bunlarýn dýþýnda görmediðimiz yerleri görmüþ olduk. Yeni arkadaþlar edindik. Bilgi Üniversitesi'ni gezerek bir üniversite görmüþ olduk. Dolayýsýyla bu gezi harikaydý ve ben kýsacasý anlatacak sözler bulmakta zorlanýyorum ve herkesin böyle gezilere katýlmasýný tavsiye ediyorum. Seda ÞEKER

Týram, STGM'deydi 24-26 Ekim tarihleri arasýnda Ankara Best Apart otelde Sivil Toplum Geliþtirme Merkezinin(STGM) desteklediði farklý sivil toplum kuruluþlarýn katýldýðý iki günlük dolu dolu bir eðitim çalýþmasýndaydýk Týram olarak. Bu iki günlük eðitim tamamen gençlik ve istemleri üzerineydi. Ýsveç'ten de katýlýmcý ve eðitmenler vardý her aný yeni bir umut yeni bir gün olarak adlandýrdýðým bu çalýþma Dersim'e dönüþten itibaren meyvelerini vermeye baþladý. Çalýþma esnasýnda yapýlan fikir alýþ veriþleri, sunulan çalýþma örnekleri yeni bir dernek olarak çok þey kattý bize. Ýki gün süren çalýþmaya Türkiye'nin çeþitli illerinden çok sayýda sivil toplum örgütü temsilcisi katýldý. Songül ÇÝÇEK


AÞK HALÝ AFFET Bir sevdaya düþtüðünde; Soðuk výz gelir kýþ gecelerinde yalýnayak yollarda. Tersine düzüne bir dünyan olur, hiçbir þey anlayamazsýn. Hayatý an an öðreniyor olursun, ama hiçbir anýný yaþamadan. Unut unutabilirsen onu… Ve hatýrla hatýrlayabilirsen kendini… Kelimelerin sessiz, gidiþin dönüþsüz gibi Sesin titrek bakýþlarýn yerlerde gibi. Güneþle hiç tanýþmamýþ ten'in. Dostlarýnýn arasýnda fakat

Onlardan çok uzakta bir yaþam sürüyor gibi. Bir sevdaya düþtüðünde; Bu durumdan gözleri yaþlý yüreði genç bir aþk çýkar. Gemiler sal hasretin kara sularýna. Geceye söyle en güzel þarkýlarý. Duvardaki aynayý kýr, aynadaki “sen'i” asla. Ve vakit varken kaderine söv. Çünkü bir de bakmýþsýn ki; Aþk gelmiþ, deðeri yitmiþtir. Özgür BAÞARAN

Önümü görecek þekilde bir ýþýk bulmuþum Gidiyorum yeni bir günün doðumuna Kanla karýþmýþ sürmem Doða benden onu inciten maddeleri Ceketimin cebine koyup götürmemi istiyor Yeni bir günün doðumuna Seyrek bir saç gibi ince bir çizgide Aerobik hareketler yaparak Yürüyorum yeni bir günün doðumuna Atýyorum ceketimin cebine maddeleri Koydukça koyuyorum Koydukça koyuyorum maddeleri Ceketimin cebine Her bir maddeyi koyduktan sonra Doða haykýrýyor Ýçimde yaþadýðým çýðlýklarý Her bir çýðlýk bir öncekinden daha asabi Meðer niyeymiþ biliyor musun güzel dostum Doðanýn bir önceki çýðlýðýndan daha asabi olan þu çýðlýklarý Yýrtýk cebimden akýp Alýyormuþ intikamýný doðadan Affet beni doða Affet Ricaný yerine getiremedim Geldim gün doðumuna Affet Okan VARDAR

Ben ve Munzur Küçüktüm belki birçok þeyi anlamýyordum, ya da birçok insan çocuktur anlamaz diyerek görmüyorlardý bile beni. Ýyi de Munzur'u anlamak için büyümek gerekmiyordu. Ben o zaman da Munzur'a aþýktým. Onun muhteþemliðini, göz kamaþtýrýcýlýðýný; sonsuzluðunu içimde yaþýyordum. Suyun sesi her gün biraz daha büyütüyordu beni. Biraz daha olgun biraz daha hýrslý en ilgi çeken yaný öz efsaneleþmiþ hikayesiydi. Munzur adlý çobanýn hikayesi belki bir çok insan bilmez ama bu hikayesidir Munzur'u farklý kýlan ve ayrýlýk vakti daha beþ yaþýndayken ayýrdýlar beni Munzur'dan bana sormadan. Gitmek istiyor musun demediler bile.

E dedim ya çocuktum anlamazdým birçok þeyden. Gittim gittim ama Munzur'u da içimde götürdüm. O

içimdeyken büyüdüm. Ben onun sayesinde hayata bu kadar direniyor onun sayesinde bu kadar sabýrlý, azimli ve oldukça hýrçýným. Ve artýk büyüdüm, çevremdekilere göre þimdi daha çok biliyordum artýk hasret 15 yýl sonra bitti iþte. Þimdi yirmi yaþýndayým ve yýllar sonra ilk defa Munzur'a indim. Artýk býraktýðým gibi deðildi ama ben büyürken o da kendinden çok þey kaybetmiþ eski hýrçýnlýðýný ve sonsuzluðu yoktu artýk. O þimdi terk edilmiþ biri gibi yalnýz, ürkek ve çaresiz. Ama artýk ben geldim giden yýllarý geri getiremeyebilirim belki ama Munzur artýk yalnýz deðil. Rojda YER


tuncelinin sesi gençlik eki