Page 1

Jean De Groote

Les Fleurs de Rue du Temple


2


JEAN DE GROOTE LES FLEURS DE RUE DU TEMPLE (Dialogen) Schilderijen Tentoonstelling 27 oktober tot en met 25 november 2017 Galerie S & H De Buck Zuidstationstraat 25 – Gent Opening vrijdag 27 oktober om 20 uur Prof. Johan Braeckman, hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Gent Curator: Isolde De Buck - Kunsthistorica

3


Les fleurs de Rue du Temple Al wandelend in Le Marais, het oudste deel van Parijs. Daar waar de geschiedenis zich in elke steen heeft genesteld, hangt op een lentedag, een naïef paneeltje met de weergave van drie rozen. Jean merkte het bij toeval op. Daar, op twee meter van de grond, op de hoek van de Rue du Temple en Rue de Rivoli in Parijs. Wie heeft het geschilderd en waarom op die plek? Google gaf niet onmiddellijk een antwoord. Is er een verwijzing naar ‘Les Fleurs du mal’ of zitten we eerder bij de symboliek van de rozen en/of de Tempeliers? De vraag bleef onopgelost en raadselachtig. Maar was het toeval of een doelbewuste val voor romantici? Een liefdevolle stunteling in de weergave van drie rozen met een zachtroze tint. Waarom is Jean De Groote zo gecharmeerd door het beeld? Is het omdat ondanks zijn heftige emoties over de tristesse van de wereld die hij smoort in het felle wit, toch gecharmeerd wordt door deze naïviteit? Is het de achteloosheid van de dingen waaraan toeristen voorbij lopen? Een straat die herinnert aan de roemruchte geschiedenis van de Tempeliers of maakt de weergave van ‘trois roses rose dans un vase’ ons wijzer. Zowel Henri Fantin Latour, Maurice Utrillo (1940), Tsuguharu Fouijita in 1957, Tamara De Lempicka (1951) als Jean Dubuffet schilderden dit bloemenpalet in zachte roze tinten. Maar dit schilderijtje op die atypische plek is niet bedoeld om de eeuwigheid te trotseren. Het is gekonterfeit op een banaal karton. Uitgesneden uit een verpakkingsdoos die misschien dient als beschermingsdeken in een daklozenportiek. Drie roze rozen in een vaas… de rozen netjes naast elkaar geschikt. Op dezelfde hoogte, dat is een manier van schikken die we niet kennen. Meestal steekt er één boven de andere uit. Ik heb me suf gezocht op internet om een afbeelding te vinden die matcht met die van Jean, maar ik heb er geen gevonden. Dat is nu ook de reden waarom het blijft boeien. Je blijft maar zoeken naar een waarom. Jean stuurde me een mail met het woord ‘Einde’ gekoppeld aan de zesde versie van het rozenensemble. Het was zo’n beetje het einde van een begin waar ik ben gestart. Alle kleur ontbreekt. Het is een vorm in een witte lege ruimte. Ik heb al veel werken van Jean De Groote gezien maar eenduidig zijn ze niet. Herkenbaar wel, maar doorgrondelijk niet. Les fleurs de Rue du temple is daar een mooi voorbeeld van. De beeltenis van drie rozen in een banale vaas illustreren een queeste naar het onzegbare. Het zijn visuele, in de kiem gesmoorde kreten, van grootse niet behapbare gedachten. Jean De Groote gaat in alles een dialoog aan, in de relatie met andere kunstenaars, maar ook met de natuur, politiek en maatschappelijke themata. Hij stelt zichzelf voortdurend de vraag: “Wat drijft de mensen?”. Wat drijft mezelf? Waarom ben ik op zoek en waarom blijft mijn blik aan iets vasthaken? Zijn beeldend werk is daar een verlengde van. Het zijn verschillende lagen op elkaar. Spaarzaam gebruik van kleur en verf. Van een gedurfd kleurenpalet naar een uitgezuiverd boeket in een lege spaarzame ruimte. Zijn atelier is als een monnikencel van waaruit de wereld tot een essentie in doek wordt verwerkt en waar noch toeschouwer noch object aanwezig is. Op de muur staat ook Eleus is geschreven. Verwijst het naar het mysterie van Eleusis? Met andere woorden: de nederdaling, zoektocht en terugkeer?! Wat er overblijft is het enigma, het raadsel dat met enkele aanwijzingen gedeeltelijk wordt gereconstrueerd. Isolde De Buck- 29 juni 2017 4


Les Fleurs de Rue du Temple Olie op doek 40 X 50 CM 5


The essence of things Olie op doek 50 x 40 cm

6


The essence of things Olie op doek 50 x 40 cm

7


The essence of things Robe Rouge Olie op doek 50 x 40 cm

8


The essence of things Olie op doek 100 x 120 cm

9


The essence of things Olie op doek 40 x 30 cm

10


The essence of things Olie op doek 40 x 35 cm

11


The essence of things Olie op doek 55 x 38 cm

12


The essence of things Olie op doek 50 x 40 cm

13


The essence of things Olie op doek 50 x 40 cm

14


The essence of things Olie op doek 45 x 30 cm

15


Les Fleurs de Rue du Temple

Enkele ‘confidenties’ bij een schilderij, voorstellend een vaasje dat met liefde drie bloemetjes ‘torst’ … Méér dan dit stilte-verhaal, gesitueerd in een niet nader gepreciseerde omgeving, valt er niet te bespeuren. Maar wat een vervoering! Echt waar, dit schilderijke (de tedere uitstraling, en dus dáárom het verkleinwoordje) charmeert mij. In eerste instantie zou dit ‘charmeren’ u – beste Jean - wel eens kunnen ontgoochelen, alsof het om iets goedkoops, iets onbenulligs gaat. Maar voor alle duidelijkheid: dit is geenszins de betekenis die ik hier aanwend bij het bekijken van dit kunstwerkje. Wat mij erin raakt probeer ik hierna te verduidelijken. Vooreerst is er de extreme eenvoud van het ‘gebeuren’: een schriel vaasje met och arme drie bloemetjes, in een niet nader te preciseren kader. Pardonneer mij mijn lust tot citeren, - maar bij de Franse literaire reus Honoré De Balzac stootte ik langgeleden eens op volgende woorden: ’Eenvoud mist nooit bekoring’. Als een mantra draag ik dit citaat permanent bij me. En voor dit kunstwerkje vind ik ze uitgesproken toepasselijk! Maar niet alleen de eenvoud van het onderwerp, een waarachtig stil-leven, vooral ook omwille van de sobere schildertechnische aanpak, waarmee u dit picturale kleinood met kleurige verf hebt weten te vertolken. De figuratie vertoont bovendien een zekere naïeve ‘onhandigheid’, ofte onvolmaaktheid, waarover de niet, of de minder met kunst vertrouwde kijker wel eens zou kunnen struikelen. Maar het is een ‘onhandigheid’ die alleen uit de penselen van een ervaren kunstenaar kan vloeien. U ambieert hier niet een gave, quasi perfect gelijkende visuele vertaling te brengen van het aanschouwde, zoals bijvoorbeeld de Hollandse stillevensschilders van de Gouden Eeuw dat zo meesterlijk konden, én waarvoor evident ons beider respect, maar om op subtiele wijze een ‘zielstoestand’, een tijdsfase van persoonlijke sensibiliteit te capteren via het medium olieverf. Zoiets simpel (het onderwerp), en zoiets pretentieloos op canvas vertalen op een al even bescheiden wijze, getuigt van veel talent. Onder meer sterk vind ik de manier waarop de schaduw is ‘neergestreken’. Gelet op de sfeer én de wijze van schilderen geen te onderschatten onderdeel van dit werkje. De schaduw is stevig present én toch niet overdadig, want volkomen in harmonie met de ‘geest’ van dit kleine picturale festijn. En, Jean, u zult het mij niet ten kwade duiden dat bij het aanschouwen van ‘ce beau petit poème français’ enkele picturale meesters uit het verleden voor héél eventjes op mijn ‘geheugenscène’ hun rentrée maakten. En begrijp dit vooral als een compliment, en niet alsof u een epigoon zou zijn van de hierna geciteerde meesters. Denk bijvoorbeeld aan de verrukkelijk mooie stillevens van de schuchtere Jean-Baptiste-Siméon Chardin. Zo schreef Denis Diderot, de briljante en levenslustige denker uit Langres: ‘Le pinceau de Chardin contient la quintessence des objets’, daarmee zijn bewondering uitend over hoe Chardin excelleerde in het weergeven van de stofdifferentiatie der dingen. En een eeuw later is er de schilderende solitair uit Aix-en-Provence, Paul Cézanne, deze ‘far from the madding crowd’ – levende en zóveel van zichzelf eisende kunstenaar, die naast een imposant oeuvre met olieverfschilderijen, ook uitblonk met zijn in aquarel uitgevoerde stillevens waarop soms niet meer dan enkele appeltjes of een fragment van een stukje natuur ‘verschijnen’, maar dit met zovéél bravoure, waardoor de kunstminnaar optimaal esthetisch genoegen ervaart. En in de twintigste eeuw is er de Italiaanse picturale tovenaar uit Bologna, Giorgio Morandi, tonalist ‘par excellence’ en quasi onovertroffen poëet van authentieke eenvoud. Alle drie meesters in het visualiseren van de schoonheid van wat doorgaans als alledaagse voorwerpen, en dus nagenoeg door elkeen als doodgewoon (dus: nauwelijks aandacht waard) wordt benaderd en ervaren. En, beste Jean, u weet het onderhand, als het om de kunst gaat is enig chauvinisme mij niet vreemd en daagt hier als vanzelfsprekend de fysiek fragiele Oostendse magiër uit de nachtelijke nevelen der oceaan op, met name Léon Spilliaert, die met zeldzaam raffinement, en dit met de minder gebruikelijke media: Oost-Indische inkt, water en penseel, gouache, pastel en kleurpotlood, gewone voorwerpen en rekwisieten uit zijn onmiddellijke leefwereld wist op te tillen tot het niveau van vergeestelijking. Ter illustratie ‘de blauwe teil’, qua formaat een klein werkje, maar onbetwistbaar een icoon van de westerse schilderkunst, te bewonderen in het museum voor moderne kunst in dezelfde stad. Uw schilderijke hoort thuis in de rij van de authentieke, de naar het wezen der dingen speurende kunstenaars. Zij, die – gedreven vanuit (een) nooit geheel te duiden bron(nen) – het lef hebben zich op een gewaagd pad te begeven, als een koordloper angstwekkend hoog boven het ‘aardse’, met slechts één doel voor ogen: zichzelf ten diepste uit-drukken (‘Kunst als spiegel van de ziel!’) met de hoop, het verlangen, zichzelf en de minnaar van schoonheid momenten van stil-levens-geluk te schenken. Lucas Van Parys 16


Dialogen Olie op doek 160 x 120 cm

17


Dialogen Olie op doek 160 x 140 cm

18


Dialogen Olie op doek 120 x 100 cm

19


Dialogen Olie op doek 160 x 100 cm

20


Dialogen Olie op doek 40 x 30 cm

21


Dialogen Refugee Olie op doek 90 x 160 cm

22


Dialogen Lone Wolf Olie op doek 120 x 100 cm

23


Dialogen Olie op doek 60 x 40 cm

24


Dialogen Blue Hotel Olie op doek 137 x 100 cm

25


Dialogen Olie op doek 60 x 40 cm

Dialogen Jenseits - Diesseits Olie op doek 120 x 100 cm 26


Dialogen Belgisch Wit/Blauw Olie op doek 120 x 100 cm

27


Dialogen Olie op doek 110 x 130 cm

28


Dialogen Flash Olie op doek 40 x 50 cm

29


Dialogen Splash Olie op doek 120 x 100 cm

30


Dialogen Olie op doek 60 x 50 cm

31


Les trois fleurs de Rue du Temple Olie op doek 41 x 57 cm

32


Het onuitsprekelijke, onzegbare... In woorden ‘vertalen’ wat beeldend werk wil raken in de toeschouwer is in principe overbodig en evenmin haalbaar, vanuit de wezenlijke aard van beide media. Net zomin zoals het onmogelijk is om muziek van welke aard ook te ‘vertalen ‘ in woorden en zinnen... Niettemin toch deze poging tot een zekere duiding om reden van ‘communicatie, om inzichten, emoties en zielservaring uit te wisselen, mee te delen...In casu het beeldend werk van Jean De Groote, en daarin vnl. schilderijen van de laatste tien jaren, dat zich vooral kenmerkt door een opvallende soberheid. De voorwerpen, onderwerpen tonen zich , ontdaan van hun alledaagse context, waarin ze doorgaans maar een luttel, onbetekenend onderdeel zijn. Hij geeft ze, door ze te isoleren a.h.w. een nieuwe identiteit, die verwijst naar de hoogst mogelijke essentie/ werkelijkheid ervan. Eén rode schoen, een robe rouge, een duikboot, een blauw hotel, een lege doos, zijn niet langer de weergave van een gebruiksvoorwerp. Hij zoekt naar de ware betekenis achter/ onder de afbeelding, het onuitsprekelijke wordt zichtbaar. De directe schildertechniek waakt erover om nooit tot een ‘objectieve weergave te vervallen. Ze blijven ten alle tijde op de eerste plaats schilderkunst, waarin penseeltrekken , verf, schaduwen de objecten naar een andere dimensie brengen, die de banale zegbare stoffelijkheid overstijgt. Zie Les Fleures de Rue du Temple wellicht is een verwijzing naar de geest van het magisch realisme hier wel degelijk op zijn plaats. In een gesprek met Jean , kan ik opmaken dat deze manier van beeldvorming veel meer is dan een academische oefening. Hij wordt geroepen met een niet nader te omschrijven dwangmatigheid om die bepaalde objecten op doek te brengen. De dialoog die de schilder met het werk heeft, zet zich verder door naar de toeschouwer. Een nieuw proces ontstaat waarin de kijker de ruimte en vrijheid krijgt om zijn eigen context en inhoud te projecteren, al naargelang de reminiscenties die de objecten oproepen. Ze kunnen alluderen naar herinneringen, emoties en gemoedstoestanden. Op die manier leven de werken van Jean De Groote in een nooit eindigende status, ze krijgen eeuwigheidswaarde. Duidelijk is de therapeutische waarde volgens de gemoedstoestand van de toeschouwer. De werken van Jean ontstaan in fases van meditaties, in het zoeken en vinden van de essenties van objecten. Hij geeft ze via abstractie van hun alledaagsheid een ‘bijna spiritueel leven’, in al hun soberheid, kracht, telkens verwijzend naar een nieuwe dialoog, buiten hun normale gewone context. We ervaren het voorwerp in het schilderij niet meer als een ‘ding’ met een wegwerp betekenis, maar als een voorwerp met een eigenheid ‘an sich’. Het werk van Jean zet aan tot reflectie en is via de geschilderde materie een soort anti-materie geworden...Het unieke van elk werk laat zich zoeken én vinden in het verborgene. Door het geven van teveel tekst en uitleg zou ik afbreuk doen aan de betovering van elk werk Jean- Pierre Van Haute - mei 2017

33


Olie op doek - 60 x 45 cm Lente 2017

34


Jean De Groote ° 1955 Werkt en leeft in Nazareth ( België) Studies: Hoger Kunstonderwijs – Kunstwetenschappen RU Gent.

35


Escape Olie op doek 132 x 100 cm

36


Atelier Mei 2017

37


38

Atelier Juni 2017


Atelier Augustus 2017

39


Atelier Oktober 2017 Olie op doek 50 x 40 cm

40


Colofon Teksten

Jean- Pierre Van Haute Lucas Van Parys Isolde De Buck

Uitgever: Jean De Groote www.jeandegroote.com

Drukkerij: De Nobele – Gent Met speciale dank aan:

AXA Bank Zakenkantoor Kristof De Vrieze Drapstraat 117 A 9810 Nazareth

Galerie S. & H. De Buck Zuidstationstraat 25 9000 Gent

Inleider van de tentoonstelling Prof. Johan Braeckman ( hoogleraar Wijsbegeerte – RU Gent) Curator

Isolde De Buck – kunsthistorica Opmaak en layout Tim Colman

Mijn lieve vrouw Dia

41

Les Fleurs de Rue du Temple  
Les Fleurs de Rue du Temple  
Advertisement