Issuu on Google+

outsider HÉT STRAATMAGAZINE VOOR DE BETROKKEN BRABANDER

Vintage

Walhalla Jonie van der Meij

Make-over Dakloze Henk opgepimpt

www.tijdschriftoutsider.wordpress.com | editie lente 2014 | € 5,00 (50/50)

Van de straat naar de spotlights


W

assen, knippen, scheren, poederen en restylen. Ons last-minute covermodel ‘dakloze Henk’ is van top tot teen getransformeerd in een echte gentleman. Maar zijn make-over verliep helaas niet zonder slag of stoot.

colofon

Op weg naar de redactie kreeg ik een berichtje van Celine, een van de redacteuren van het daklozenmagazine dat je nu in handen hebt. ‘Ons covermodel Nicky is al een half uur te laat en we hebben geen idee waar hij is! Hij zou slapen in de opvang, maar ook zij hebben nog niets van hem vernomen.’ Stress. Een make-over van een dakloze zonder dakloze, hoe gaan we dat oplossen? Iemand zonder vaste woonplaats kun je moeilijk even opzoeken. En een whatsappje sturen gaat ook lastig zonder telefoon. Een dag daarvoor hadden we het er nog over. ‘Als hij het maar niet vergeet.’

Hoofdredactie: Eindredactie: Vormgeving: Chef internetredactie: Chef beeldredactie: Redactie:

‘Kleren maken de man, zeggen we in Nederland ook wel’

Aan dit nummer werkte mee: SMO Traverse, Kringloopwinkel Vindingrijk, Stichting ‘t Inloopschip, Fashion@Work, Bullboxer, Koning Willem 1 College, Julia Spierings, Marina Smits, Indy Michele, Guido van Diepen, Loesje

Gelukkig kwam daar eindelijk het verlossende bericht. ‘Van Nicky hebben we nog steeds niets vernomen, maar Henk, uit de daklozenopvang, wil ook graag meewerken aan de make-over. En hij heeft nog dezelfde maten ook.’ Thank God.

‘Outsider’ is een uitgave van Fontys Hogeschool voor Journalistiek en wordt gepersonifiseerd opgestuurd naar de betrokken partijen. Het magazine verschijnt zowel in print als digitaal.

Het resultaat mag er zeker zijn. Kleren maken de man, zeggen we in Nederland ook wel. Aan alles is te zien dat hij blij is met zijn nieuwe uiterlijk. Maar een nieuwe look lost natuurlijk niet al zijn problemen op. Het is aan Henk zelf of hij iets wil doen met deze frisse start. Je kunt ons blad zien als een 50/50 deal, de helft van de opbrengst gaat naar de verkopers. Met de andere helft maken wij ieder kwartaal een nieuw magazine voor jou.

Je leest Outsider. Hét straatmagazine voor de betrokken Brabander.

N ina van den Broek Hoofdredacteur

2

outsider

Nina van den Broek Celine van der Burg Lonneke van Knijff Danielle van den Boogaard Eva Bastings Lotte Pieterse, Berry Zwets, Loekman Celik, Joeri Diederen

Adviesraad: Wally Cartigny, Paul le Blanc, Annemarie Rijkers, Hans van den Heuvel, Marieke van Willigen


inhoud INTERVIEW

4 Dakloze’s Got Talent 7 Iris Frederix

21 ‘Eén uitgestelde koffie, alstublieft’

23 ‘Ik was 14 toen mijn vader thuisloos raakte’, 28 De daden van Robin Hood 30 Te mooi voor de prullenbak FEITEN

6 Statistieken REPORTAGE

10 Drie dagen crisisopvang HOW-TO

14 Moestuin 15 Recept 16 Straattaal 22 UITagenda FASHION

18 Van sjofel naar chique 24 Vintage Walhalla COLUMN

20 Guido van Diepen

4

7 10 18 24 outsider

3


‘Ik dronk een biertje, nam een snuifje en voor ik het wist was ik hooked.’

4

outsider


Dakloze’s Got Talent Dertien jaar op straat geleefd, verslaafd aan heroïne en uitgekotst door de samenleving. Bijgestaan door zijn grote liefde Riet bereikte Jonie van der Meij ondanks alles de finale van talentenshow Holland’s Got Talent. De zanger blikt terug op roerige tijden.

Toevalstreffer

‘Ik dacht dat het een betaalde baan was, maar achteraf bleek het vrijwilligerswerk te zijn. Toen ik op gesprek ging was de baan al vergeven. Maar ze wisten nog een andere basisschool die ook een conciërge zocht. De vrouw die me belde zei nog ‘misschien herkennen een paar kinderen je wel’. Nou, die hele school werd gek joh! Voor ik het wist stond ik aan iedereen handtekeningen uit te delen. Toen zei de vrouw: ‘Je hebt een baan’. Dat vond ik zo leuk dat het me niets meer uitmaakt dat het vrijwillig is. Ik verdien nog geld met zingen en deel de uitkering van Riet. Het is geen vetpot, maar ik ben tevreden.’ Rock ‘n Roll

‘Het ging ook allemaal zo snel vroeger. Ik kwam uit dienst en begon met 4 ma-

ten een bandje. Nummers schrijven en dat soort dingen. Tegenwoordig maakt iedereen muziek, vroeger was dat wel anders. We speelden in het voorprogramma van André Hazes en traden zo’n 250 keer per jaar op. Ik dronk een biertje, nam een snuifje en voor ik het wist was ik helemaal hooked. En dat gaat prima zolang je geld hebt. Maar mijn hele houding was fout. Ik dacht:

´Natuurlijk wil je altijd meer optreden, maar ik ben heel tevreden´ zij hebben míj nodig. Toen ging het van kwaad tot erger. Ik was rebels, kwam vaak niet opdagen, mijn geld ging op aan andere dingen dan rekeningen dus ik stond al snel op straat. Verslaafd aan heroïne en dakloos in de straten van Leiden. Tegenwoordig vraagt negen op de tien boekers nog steeds of ik ook echt kom opdagen. Dat is mijn erfenis.’

het Kalhuis werken, dat is een buurthuis in Scheveningen. Daar heb ik Riet ontmoet, zij werkte daar als vrijwilliger. Riet is mijn redding geweest. Ik keerde terug in de samenleving en daar moest ik me inschrijven voor een woning, officieel aanmelden als burger, een zorgverzekering regelen enzovoorts. Veel vrienden van me dachten: ik ga weer lekker op straat leven, daar is het leven niet zo moeilijk. Ik heb dan ook een flinke terugval gehad toen ik uit de kliniek kwam, je moet dan echt oppassen dat je nergens tegenaan loopt. Als Riet er niet voor mij was geweest, zat ik weer op straat. Ze heeft in een paar maanden de samenvatting van mijn 13-jarige verslaving meegemaakt. Dankzij haar kwam ik er weer bovenop. Ik heb echt iemand nodig, niemand kan het alleen.’

Reddende engel

Zes jaar geleden besloot hij het roer om te gooien. ‘De afkickkliniek in Zoetermeer waar ik me meldde, was als een gevangenis. Dat had ik ook nodig, een gesloten omgeving. Van de 3 jaar afkicken moest ik het laatste half jaar in

Neem voor het volledige interview met Jonie een kijkje op tijdschriftoutsider.wordpress.com

outsider

5

Tekst Joeri Diederen

N

a de chaotische weken tijdens Holland’s Got Talent is de rust in het huis van Jonie en zijn geliefde Riet wedergekeerd. Jonie wacht op een reactie van Sony Music Entertainment over zijn muzikale toekomst. Zelf zit hij niet stil. ‘Als ex-verslaafde moet je bezig blijven, en ik verveel me heel snel. Eerst dacht ik nog mijn vrienden op straat te helpen, maar ja, je neemt een alcoholist ook niet mee de kroeg in. Dus solliciteerde ik op een fulltime baan als conciërge.’


1 3 57924681752 3 94 In Nederland leven 27.000 daklozen

Bijna de helft van alle daklozen verblijft in Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam Daklozen krijgen wekelijks 25 euro zakgeld van de gemeente

3.000 kinderen in Nederland zijn dakloos. Dat zijn 128 volle basisschoolklassen Bondgirl Halle Berry is voor haar carrière een tijd dakloos geweest

Ook ‘James Bond’Daniel Craig heeft op bankjes in het park geslapen Een dakloze jongen uit Bussum is er op 28-jarige leeftijd achtergekomen dat zijn vader een miljonair is In België ontvingen 10.000 daklozen een gratis toiletkit gevuld met tandpasta, zeep en een borstel

4 op de 5 daklozen is man

Daklozen zijn voornamelijk ongehuwde mannen in de leeftijd van 30 tot 50 jaar

De Amerikaanse ex-homeless man Ted Williams heeft bijna 30.000.000 hits op Youtube dankzij zijn Golden Voice 6

outsider

Tekst Lotte Pieterse

Het ex-gemeenteraadslid Bert van der Roest van de PvdA heeft ruim 40.000 euro van de Utrechtse daklozenkrant gestolen


IR IS

Iris Frederix (32) begon haar kunstenaarscarrière door iconen uit het Haagse straatbeeld te schilderen. Daklozen, een straatmuzikant en een wereldberoemde fotograaf die de duiven in de stad voerde. Stuk voor stuk mooie verhalen, gevangen in mooie schilderijen.

outsider

7


‘I

k heb 5 jaar in Den Haag gewoond en fietste regelmatig door de stad. Wat mij vaak opviel waren de contrasten. Aan de ene kant de politiek, het koningshuis, de statigheid van de stad, maar aan de andere kant zag ik daar ook veel dolende zielen. Het leek me gaaf om juist die mensen een groot statig portret te geven en op een positieve manier de aandacht op hen te vestigen. Niet om alles mooier te maken dan het is, het is wel hoe zij zijn. Ik heb ze als verslaafden laten zien. Wel wilde ik met heldere kleuren inspirerende schilderijen maken. Niet: kijk alle ellende ervan afdruipen.’

VERSLAVINGEN

‘Alle zwervers hebben gekke dingetjes die heel typerend en interessant zijn om te schilderen. Alex Spaans bijvoorbeeld, met zijn ringen en lange nagels die hij om zijn biertje klemt. Hij vond het hartstikke leuk om model te staan. Dan zei hij: 'Ik kom morgen weer, neem ik zelf wel een kratje bier mee.' Maar dan hadden we een afspraak en was hij nergens te bekennen. Moest ik zelf de hele stad doorzoeken om hem te vinden. Alex kon wel stilzitten als je ‘m een biertje gaf, maar Anton, die ik met een klein peukje in zijn hand heb geschilderd, kon dat niet. Hij had een cocaïneverslaving. Van hem heb ik foto's moeten maken. Door die verslavingen zijn mensen niet helemaal toerekeningsvatbaar. Het ene moment zijn ze heel aardig, het andere moment kunnen ze paranoïde zijn. Maar ze vonden het allemaal geweldig en ze waren ook met z’n allen aanwezig bij de openingsexpositie in het stadhuis. Het was heel grappig om ze daar te zien, zo trots dat ze waren.’

BEROEMDE FOTOGRAAF

‘Eén persoon in de serie was geen zwerver: Gerard Fieret. Ik vond hem zo'n mooi mens. Hij was altijd in de stad de duiven eten aan het geven en zat daardoor helemaal onder de duivenpoep. Ik wilde hem zo graag schilderen. Zo is de hele serie begonnen. Hij bleek uiteindelijk een beroemde fotograaf, dat wist ik toen nog niet. Zijn werk hangt over de hele wereld, maar hij leefde als een zwerver. Met hem heb ik nog veel contact gehad. Soms kon hij moeilijk zijn. Dan belde hij en ineens schold hij mij de huid vol. Daar moest ik maar aan wennen, hij kon er zelf ook niets aan doen. Ik denk dat hij psychisch niet in orde was. Met bijna alle modellen heb ik intensief contact gehad en met Fieret ben ik tot zijn dood bevriend geweest. Een dag voordat hij overleed ben ik nog op zijn sterfbed geweest. Het was heel mooi om daar bij te mogen zijn.’

8

outsider

ONDERKIN EN RIMPELS

‘Het gekke is dat daklozen helemaal niet moeilijk te portretteren zijn. Ze zijn niet bezig met een onderkin of een rimpel, je kunt ze heel vrij schilderen. Andere mensen doen soms erg hun best om op een bepaalde manier over te komen, maar bij daklozen is het net zoals bij kinderen: zo is het. Dat is heel ontwapenend. De behoefte aan liefde die iedereen heeft, zie je bij hen zo duidelijk. De prostituee die ik heb geschilderd schaamde zich omdat ze geen tanden meer had, maar ze wilde wel zo mooi mogelijk voor de dag komen. Dus ze lachte met haar mond dicht zodat het niet op zou vallen. Daarom heb ik haar contrasterend bij een reclamebord gezet waar een sexy meisje op staat. De menselijke eigenschappen die we allemaal hebben, zag je bij de prostituee zo mooi en onverbloemd terug.’

‘Hij zat helemaal onder de duivenpoep’ GEVECHT

‘Het schilderproces is vaak een gevecht. Ik kan dan het gevoel hebben alsof ik de grootste loser van het universum ben. Maar daar schilder ik me doorheen en als het werk af is kan ik er weer lyrisch over zijn. Ik schilder wat ik dicht om mij heen zie. Ik was toen heel erg bezig met de stad. Nu heb ik 2 kinderen, voor mijn meest recente werk heeft mijn zoontje model gestaan. Hoe meer het vanuit mijzelf komt, hoe sterker het is. De verbindende factor is mijn interesse in de mens en de menselijke psychologie. Toen leek het ‘Iris die daklozen schildert’, maar dat is eigenlijk niet zo. Ik heb ook hele rijke mensen geschilderd. Mijn essentie is om iemand echt te raken.’

Op www.irisfrederix.com kun je meer werken van de kunstenares bekijken. Ook kun je daar terecht als je interesse hebt in het volgen van een masterclass in haar atelier in Utrecht. Voor iedereen die wil leren schilderen of zich daarin verder wil ontwikkelen.


Tekst Loekman Celik Foto Celine van der Burg

´Hoe meer het vanuit mezelf komt, hoe sterker het is´ outsider

9


10 outsider


3

Drie dagen

crisisopvang Een thuishaven voor drugsverslaafde nietsnutten. Dat is vaak het beeld dat heerst

over de daklozenopvang. Outsider loopt 3 dagen mee in de Tilburgse crisisopvang de Meander en ziet mensen in alle soorten en maten; jong en oud, gezond en ziek.

S

chichtig lopen we door de lege opvang naar buiten. Iedereen slaapt nog. Snel een sigaretje tegen de zenuwen. Daar, op het houten bankje onder het afdak, vinden we Chantal. Ze is diep in zichzelf verzonken, met hevig trillende handen. Ze slaat wartaal uit. Een toren in Turkije, waar een bom op was gevallen. De Derde Wereldoorlog staat op het punt te beginnen, dat weet ze dondersgoed. Haar ingevallen ogen staren indringend naar de onze. We besluiten dat het buiten te koud is. Omstandigheden en zo ‘Zijn jullie nieuw hier?’, vraagt iemand ons. Nadat we uitleggen wie we zijn, wordt de kamer een stuk leger. Schaamte overheerst en niemand wil in de belangstelling staan. We zien het ochtendjournaal op televisie. Dan nog eens. Bij de vijfde herhaling besluiten we het dan maar gewoon te vragen. ‘Wie ben je en waarom ben je dakloos?’ Echte antwoorden blijven uit. ‘Ach je weet wel. Omstandigheden en zo’. Wat wél duidelijk wordt, is dat iedereen aan het wachten is. Op een telefoontje, een begeleider, een woning of totdat de schulden zijn afgelost. Want schulden hebben ze allemaal. Brekend ijs Bert zet de tv wat harder als Opsporing Verzocht begint. ‘Kom je ook zo op televisie?’, roept begeleider Rob Haen nog. Bert lacht en maakt een wie weet-gebaar. Het programma toont een reconstructie van een vrouw die door een tunnel fietst en onzedelijk wordt betast door een man. ‘Ik fiets daar nondeju ook altijd en mij laat-ie gewoon doorfietsen’, roept Anita teleurgesteld. Schaterlach klinkt door de ruimte. We beginnen ons op ons gemak te voelen.

Schuld door depressie Het merendeel van de mensen in de opvang bestaat niet uit drugsgebruikers of alcoholverslaafden, maar uit mensen met schulden. ‘Stel je voor, je relatie loopt na jaren stuk. Je krijgt van je baas maximaal 3 dagen om te rouwen, daarna wordt je weer op het werk verwacht’, zegt John. Hij werkt al 20 jaar als psycholoog en begeleider van de daklozen. ‘Sommige mensen kunnen dat niet. Je raakt depressief, gaat niet naar je werk, wordt ontslagen en voor je het weet heb je niets meer.’ De meerderheid van de cliënten heeft een traumatische ervaring moeten verwerken. De dood van een kind, partner of ouder. Waarna vaak een slepende depressie volgt waarbij rekeningen aan de kant worden geschoven. Toch gaat het leven verder.

´Ze fluistert heel zacht, voordat ze schreeuwt´ Geen cent te makken Wekelijk hebben zijn cliënten 10 euro te besteden. Van een eventueel salaris wordt 80 procent ingehouden, bij mensen met een uitkering alles. ‘Eigenlijk een hele kromme regel’, vervolgt John.

Outsider bezoekt crisisopvang de Meander, de locatie waar daklozen aan hun verdere traject beginnen. Het is een tijdelijke opvang, waar je maximaal een jaar verblijft.

outsider 11


‘Iedereen kan hier belanden. Van bankiers, advocaten en zelfstandige ondernemers tot verslaafden.’

‘Veel cliënten houden net zoveel geld over als ze niet werken. De stimulans om een baan te zoeken is dan een stuk minder.’ Vanaf dag één wordt de broekriem aangetrokken om de schuldsanering ruimte te geven. Extra zakgeld verdienen kan door mee te doen met een dagbestedingsproject. Productiewerk, moestuin ‘Ut Rooie Bietje’ verzorgen of met een prikker en een zak de Tilburgse straten schoonmaken. Geluk versus pech

‘Soms kan ik boos worden op zelfingenomen mensen’, vertelt John. ‘Mensen beweren vaak zelf alles verdiend te hebben, maar in de crisisopvang heb ik ervaren dat je ook gewoon pech kan hebben. Sommige mensen hebben geluk, anderen pech. Zo simpel is het. Écht iedereen kan hier belanden. Van bankiers, advocaten en zelfstandige ondernemers tot verslaafden. Ik ben gewend aan het feit dat mensen neerkijken op daklozen. Het stoort me niet meer. Ik kan de wereld niet veranderen, maar ik zie wel dat iedereen die hier binnenkomt er weer stukken beter uitgaat.’ Ik heb muziek opnieuw ontdekt

Thomas (28) beaamt dit. Hoewel hij nog middenin zijn traject zit om zijn leven weer op de rit te krijgen, heeft hij nu weer hoop. Iets dat jarenlang in zijn leven ontbrak. ‘Ik had vroeger alles wat mijn hart begeerde en was gelukkig. Daar kwam een eind aan toen mijn moeder stierf. Ik had alleen haar nog. Ik zocht geen professionele hulp.’ Thomas dacht te kunnen rekenen op zijn vrienden. Die hebben hem laten vallen als een baksteen. ‘Ik raakte depressief en

12 outsider

terwijl ik mijn baan verloor bleven de rekeningen komen. Uiteindelijk werd ik uit mijn woning gezet. Ik leefde jarenlang als kluizenaar, tot ik me hier meldde. De eerste maanden was ik nog compleet in mijzelf gekeerd, ik praatte tegen niemand. Door antidepressiva ben ik me langzaam beter gaan voelen. Ik heb de muziek opnieuw ontdekt. Dat was altijd al mijn grote passie, maar door schuldeisers ben ik mijn hele verzameling platen kwijtgeraakt. Nu heb ik gespaard voor een platenspeler en laatst ben ik naar de platenzaak geweest. Mijn eerste aanwinst: Bat Out of Hell van Meat Loaf. Fantastisch.’ Heroïne spuiten

Een wit busje pikt ons op en rijdt naar de Fabriekstraat, waar het ‘verslaafdenhostel’ zich bevindt. Nico (63) stapt met zijn langzame tred in het busje. ‘Hij is misschien wel de laatste der Mohikanen’, lacht zijn begeleider. Eén van de laatsten die zelf voor het daklozenbestaan kiest. Steevast staat Nico op het station krantjes te verkopen - gratis krantjes welteverstaan - waarbij hij vakkundig de woorden ‘niet voor verkoop’ met een dikke stift doorstreept. Het duurt lang voordat hij een klein bedrag bij elkaar gesprokkeld heeft. Soms krijgt hij ineens een tientje in zijn handen geduwd en één keer zelfs een brief van 50. Waar het geld naar toe gaat? ‘Heroïne’, antwoordt hij. Zijn drugsgebruik steekt hij niet onder stoelen of banken. Hij is al sinds zijn jeugd verslaafd. ‘Ik heb nergens spijt van. Ik hou er niet van als mensen mij vertellen wat ik moet doen.’ Een reguliere baan is daarom niets voor Nico. Ook vroeg opstaan is niet voor


hem weggelegd. Vroeger studeerde ik Bouwkunde, maar die bouwvakkers zijn al voor 7 uur aan het werk. Ik wil gewoon tot 10 uur in mijn bed liggen’. Kluizen kraken

Er was een tijd waarin Nico zich rijk waande. Met een groep krakers haalde hij in kantoren de kluizen leeg. ‘Dat waren van die oude kluizen die je makkelijk open kreeg. Daar lieten ze duizenden guldens in achter. Al die bedrijven waren toch verzekerd’, verdedigt Nico zich. Zijn criminele carrière heeft hij inmiddels achter zich gelaten. Dat is vooral te danken aan de voorwaardelijke tbs die hij kreeg. ‘Ik had al eens in een tbs-inrichting gezeten. Daar moet je steeds achter je rug kijken of er niets

gebeurt.’ Als we hem vertellen dat we een nieuwe daklozenkrant maken, geeft Nico nog een vriendelijke tip. ‘Maak hem 1,50, dan krijg ik altijd 2 euro.’ Voor het afval prikken krijgt hij 5 euro. Precies genoeg voor een dosis heroïne. Kwaaie dronk

Dave (35) helpt ook mee. Hij vertelt dat hij dakloos raakte vanwege een depressie. Zijn valkuil is alcohol, hij heeft een kwaaie dronk. ‘Als ik drink op feestjes kan ik gezellig zijn, maar uiteindelijk

moet ik naar mijn kamer en ben ik alleen. Dan gaat het malen in mijn hoofd. Alle slechte herinneringen komen dan weer naar boven.’ Hij gaat geregeld mee om afval te verzamelen: ‘Bij dit werk hoef je niet na te denken. Dan kan ik lekker mijn hoofd legen terwijl ik aan het prikken ben.’ Soms komen ze zelfs voor een aardige verrassingen te staan. Zijn collega Mike (45) vond tijdens het prikken weleens pakjes sigaretten, een winnend staatslot (5 euro) en één keer

zelfs een schoenendoos met gloednieuwe Adidasschoenen. Gelukkig in zijn maat. Na het prikken gaat het leven verder. Terug in de opvang zien we iedereen weer op zijn vaste plek zitten. Het enige dat rest is wachten op verbetering.

Wegens privacyredenen zijn sommige namen in dit artikel gefingeerd.

outsider 13

Tekst Joeri Diederen & Loekman Celik Foto Travers

‘Ik hou er niet van als mensen mij vertellen wat ik moet doen’


4

(H)eerlijke Groenten JE EIGEN MOESTUIN IN SIMPELE STAPPEN

Geen groene vingers, te weinig tijd of een piepkleine tuin? Die excuses gaan niet meer op. Een makkelijke moestuin is geschikt voor iedereen én is goed voor je portemonnee!

1 2 3 4 Voorwerk Groenten verbouwen in een kleine ruimte is de meest effectieve en productieve manier om voor je eigen eten te zorgen. De sleutel naar succes zijn de kleine bakken (meestal van 30 cm bij 30 cm) die je op de grond of op het gras kunt wegzetten. Kies een plek die regelmatig zon krijgt. Vul de bakken met ongeveer 15 cm Makkelijke Moestuin Mix. Deze mix, te verkrijgen bij elk tuincentrum, bevat één derde compost, één derde turfmolm en één derde Vermuciliet. Af en toe compost toevoegen is voldoende voor een groeizame voedingsbodem.

Zaai Zaaien, dunnen en verspenen. Moeilijke termen, die je mogelijk van het onderhoud van een moestuin weerhouden. Maar het hoeft niet saai te zijn. De pret begint al met het uitzoeken van de zaadjes. Wat wil je straks op je bord? Kies voor verschillende soorten groenten, anders eet je straks wekenlang sla! Met je vingers prik je gaatjes in de grond en daar gooi je een aantal zaadjes in. Een bekertje water erbij en goed aandrukken met wat grond. Op deze manier heb je maar weinig zaadjes nodig voor een goed resultaat.

Stroop je mouwen maar op In de bakken met de moestuinmix zitten gelukkig geen ‘slapende’ zaden of wortels. De paar onkruidzaadjes die erin waaien zijn dan zo ontdekt en kosten je ongeveer een kwartiertje per week om te verwijderen. Als je toch bezig bent, kun je de groenten meteen water geven. Doe dit tenminste om de dag.

Aan tafel! Dankzij de verschillende vakjes in jouw moestuin kun je precies planten wat je nodig hebt en lekker vindt. Zo zit je niet met een overschot en hoef je geen groenten weg te gooien. Door direct na het oogsten opnieuw te zaaien, kun je uit hetzelfde bakje wel drie of vier keer per jaar oogsten. En nu? Tijd voor een heerlijk gerecht met je eigen verse groenten!

Kijk voor meer tips & tricks over de makkelijke

Tekst Lonneke van Knijff

moestuin op www.makkelijkemoestuin.nl

14 outsider


&

Recept: Pasta met gestoofde groenten zalm uit de oven Met verse producten maak je de lekkerste gerechten. Deze keer kiezen we voor extra veel groenten met een mooi stukje vis. Deze eenvoudige maar voedzame maaltijd is een traktatie voor je gasten, maar vooral voor jou.

Benodigdh eden

1 brocco li 2 wortels 2 tenen k noflook 1 prei 1 bosje ro zemarijn 1 ui 4 za lmm oten 1 fles Sau 30 0 gr vo vignon B lkorenpa lanc 15 st a 0 m l c rem e fraiche

Kook de pasta in ruim water met zout beetgaar volgens de aanwijzingen op de verpakking. Snijd alle groenten in fijne kleine stukjes. Een fractie groter dan soepgroenten, maar vele malen kleiner dan een stronk broccoli. Leg de gesneden groenten in grote ovenschaal, samen met de vier moten zalm. Steek een stokje rozemarijn door de moot en voeg aan het geheel peper en zout naar keuze aan toe. Voeg ten slotte een flinke scheut wijn aan de ovenschaal toe en zet het geheel 25 minuten in de voorverwarmde oven op 180 graden. Na het afgieten van de pasta kan het leukste beginnen: de opmaak! Schep de pasta in diepe borden en verspreid daarom heen royaal de groenten. Leg tenslotte de zalmmoot bovenop het gerecht met wat rozemarijn om het helemaal af te maken.

Tekst Lonneke van Knijff

E

m te S

! k j i l e ak outsider 15


straattaal Ze worden zwervers, klaplopers en niksnutten genoemd: daklozen. Iedereen heeft zijn oordeel klaar. Hebben deze mensen pech of is het hun eigen schuld dat ze op straat leven? Outsider vroeg inwoners van Tilburg naar hun mening over daklozen.

Ans Groenendijk (60) ‘Het is denk ik heel moeilijk om te leven zonder onderdak. Daklozen worden uitgespuugd door de samenleving. Mensen kijken op ze neer en vinden ze maar niks. Dat is niet oké en dat vind ik ook echt heel zielig. Ik heb altijd medelijden met ze. Ze moeten zichzelf maar zien te redden en dat is niet altijd makkelijk.’

Hoe denk jij over Stuart Darmaoen (50) ‘Ik heb medelijden met daklozen. Mensen met problemen moeten we aandacht geven. Er zijn veel organisaties in Nederland die zich bezighouden met daklozen, maar in de toekomst moet de hulp voor daklozen gestructureerder zijn. Zo worden mensen beter geholpen en dat is nodig. Vooral als het winter is, heb ik erg te doen met mensen die op straat leven.’

Maartje Donders (19) ‘De meeste daklozen hebben het een beetje aan zichzelf te wijten. Je kunt er genoeg aan doen, vooral hier in Nederland. Er zijn veel opvangcentra en regelingen. In het buitenland vind ik het een ander verhaal, daar hebben mensen het lastiger. Maar natuurlijk blijft het wel een beetje zielig, dat zal ik niet ontkennen.’

16 outsider


Herm Kaanen (20) ‘Ik denk dat er in Nederland genoeg faciliteiten zijn voor mensen die het minder goed hebben. Bijna iedereen kan een uitkering of een dak boven zijn hoofd krijgen. Ik heb er dan ook echt medelijden met ze. in Nederland hoeft niemand dakloos te zijn.’

Tekst Eva Bastings Foto Danielle van den Boogaard & Nina van den Broek

Daklozen?

Rachel Höppener (52) ‘Ik heb zelf lang in de crisisopvang gewerkt. Nederland is misschien wel de beste plek voor daklozen om te leven. Er zijn veel voorzieningen en relatief gezien vallen er weinig mensen buiten de boot. Door mijn ervaringen kan ik zeggen dat ik daklozen niet zielig vind. Sommige mensen kiezen er zelf voor en bieden veel weerstand wanneer men hun hulp aanbiedt. Dat mag ook, dat moeten we respecteren. Ik vind het dan ook geen probleem om deze mensen met mijn belastingcenten te ondersteunen. Er wordt te veel op daklozen neergekeken en daar wil ik me tegen verzetten!’

Marty Venmans (55) ‘Ik vind daklozen heel erg zielig. Ik probeer altijd wat te geven en ik koop ook altijd de daklozenkrant, ook al heb ik het zelf niet breed. Ik vind het belangrijk om mijn steentje bij te dragen. In Nederland is er gelukkig goede opvang voor daklozen, maar die is helaas niet voor iedereen geschikt.’

outsider 17


chique

Van sjofel naar

Wanneer je dakloze Henk voor het eerst ontmoet, zal zijn verwilderde haardos direct opvallen. Henk verblijft sinds december 2013 in daklozenopvang ‘t Inloopschip in Den Bosch. Normaal besteedt hij weinig aandacht aan hoe hij eruit ziet. Onze make-over geeft hem de kans om met een nieuw uiterlijk de toekomst tegemoet te gaan.

I

n de kappersstoel op het Koning Willem I College (KW1C) in de Brabantse hoofdstad vertelt Henk: ‘Toen ik 1 jaar was, verhuisde ik met mijn gezin naar Nieuw-Zeeland. Daar heb ik gewoond tot mijn 17e. In de tussentijd zijn we 13 keer verhuisd binnen dat eiland. Ik denk dat al dat verhuizen invloed op me heeft gehad. Het zorgde ervoor dat ik niet hield van vastigheid. Daarom besloot ik, toen ik terugkwam naar Nederland, geen opleiding te volgen. Ik wilde helemaal niet één vaste baan hebben, maar afwisseling. Ik schreef me in bij een uitzendbureau zodat ik veel verschillende baantjes kon uitproberen. Ik dacht dat het goed zou staan op mijn cv.’ Ondertussen wordt Henk geknipt door studente Julia Spierings. ‘Wilt u het korter, of is het zo goed?’ Henk heeft een duidelijk antwoord: ‘Als het maar makkelijk is. Ik wil ‘s ochtends kunnen opstaan en er niets aan hoeven te doen. Als je het verpest, dan scheer ik het wel af.’ Het is leuk voor Henk om op het KW1C te zijn. ‘Ik heb hier 2 maanden gewerkt als conciërge. Het was echt

18 outsider

een mooie tijd.’ Als de hoofdconciërge erbij wordt gehaald, kletsen ze meteen even bij. Henk legt hem uit dat hij dakloos is geraakt. ‘Het uitzendbureau heeft liever jonge krachten. Er was dus steeds minder werk voor mij. Om een uitkering te krijgen, moest ik een vast postadres hebben. Ik schreef me in bij ‘t Inloopschip en de gemeente had één voorwaarde: ik moest meerdere dagen per week daar slapen. Dat terwijl ik vrienden heb die in Den Bosch wonen. Soms kan ik ook bij hen logeren.’ Na een tijdje is het kapsel klaar en wordt Henks baard getrimd. ‘Ik doe er eigenlijk nooit iets aan. Ik laat hem groeien en scheer hem weer af, dat is het.’ Nu Henks baard en kapsel weer in model zitten, mag hij een pak en nieuwe schoenen passen. Hij is er dolblij mee en raakt zichtbaar emotioneel. ‘Met deze outfit kan ik rechtstreeks door naar een sollicitatie. Jeetje, ik zie er goed uit.’ Als de laatste foto’s worden gemaakt, staat Henk er als een baasje bij. Hij is opgetogen met de uitkomst en besluit zijn pak aan te houden als hij teruggaat naar ‘t Inloopschip. ‘Ik wil die blikken van ze zien. Hopelijk herkennen ze me nog!’


Tekst Celine van der Burg Foto Indy Michele

‘Met deze outfit kan ik rechtstreeks door naar een sollicitatie’

Het nieuwe pak van Henk wordt hem aangeboden door Fashion@Work. Zijn leren schoenen zijn afkomstig van Bull Boxer.

outsider 19


column Van Diepen De eerste keer dat ik serieus overwoog ertussenuit te knijpen en de vrije wereld in te trekken, stond ik op een boot. Ik was 16 en met mijn vader op vakantie in New York. Hangend over de reling tuurde ik naar de drukte en hectiek in de stad die ik al zo vaak in films had gezien. De vrijheid lonkte. Een baantje als afwasser, als pizzakoerier, overleven en langzaamaan een plek in de wereld veroveren. Ik hoefde alleen maar het water in te springen en een stukje te zwemmen. Zo simpel was het. Vervolgens opkrabbelen en de stoute schoenen aantrekken. Mijn vader riep me bij zich en daarmee vervloog mijn droom.

Iedere editie schrijft Guido van Diepen, hoofdredacteur Mainline: het straatblad over drugs en gezondheid, een column over zijn belevenissen.

Een jaar later was ik in Rome met school. Groots en romantisch. Met klasgenoot Victor besprak ik het plan om stiekem achter te blijven en te overwinteren in een groot leegstaand pakhuis. Dan konden we vanaf daar wel zien waar het leven ons bracht. De laatste dag op weg naar de bus gingen we expres achteraan staan. We keken elkaar aan. ‘Als jij wegloopt, loop ik ook weg’, zei ik nerveus. Waarop Victor zei: ‘Nee, jij eerst.’ Voordat we eruit waren wie als eerste moest weglopen, zaten we alweer in de bus. Vol melancholie. 15 jaar later heb ik aardig wat reizen gemaakt, maar weggelopen ben ik nooit. Wel heb ik al een tijdje vriend Wester te logeren. Hij is zijn huis kwijt, omdat hij wél wegliep. In Mexico bleef hij staan toen zijn familie het vliegtuig inliep voor de terugreis. Het enige dat hij bij zich had, was zijn gitaar. Een jaar lang zwierf hij door Zuid-, Midden- en Noord Amerika. Hij sliep in drugspanden, logeerde bij vreemden, belandde hier en daar op een bankje en soms in de bak. Geld verdiende hij met muziek. Sinds 7 jaar is hij terug in Nederland, maar zijn huis is hij kwijt. Hij zit tussen wal en schip, zoals dat heet. Tijdens zijn reis liepen de rekeningen op en deden de incassobureaus verdacht goed hun werk. De koude kermis bij thuiskomst was een lijst schulden waar je u tegen zegt. Tegenwoordig zwerft hij van opvang naar opvang, van vrienden naar familie terwijl hij droomt over een terugkeer naar Mexico. Ik vind het gezellig hem over de vloer te hebben, maar meer dan een bank vol kattenharen kan ik hem niet bieden. Het uitzicht op een eigen huis houdt hem op de been, maar de bureaucratie van belastingen, psychiatrische diagnoses, schuldenvoorzieningen, gemeente en verzekeringen is zo ondoordringbaar dat het een gebed zonder eind lijkt. ‘Kutzooi! Ik knijp ertussenuit’, roept hij af en toe. Toch vecht hij door. Ik verbaas me oprecht dat hij nog niet met een knuppel één of ander kantoortje kort en klein heeft geslagen. Want ballen heeft hij wel. En dat verdient respect. Respect voor de dakloze.

Was getekend,

Guido van D iepen 20 outsider


junk Mijn pa is een

Vijf jaar geleden belandde Peter (50) op straat. Zijn heroïneverslaving zorgde ervoor dat zijn toenmalige vrouw het zat was. Zijn zoon Arno zag zijn vader aftakelen: ‘Hij zocht zijn afleiding in alcohol en drugs en gleed almaar verder de afgrond in.’ rno kent de problemen van zijn vader als geen ander. ‘Peter raakte zo’n 15 jaar geleden verslaafd aan heroïne. Ma wist ervan en kon er lastig mee om gaan. Na wat pogingen om hun relatie te redden, besloten ze om uit elkaar te gaan.’ De eerste jaren als thuisloze Peters broer Tom herinnert zich de periode dat Peter thuisloos raakte nog goed. ‘Na de scheiding kreeg hij veel geld omdat hij en zijn vrouw de gemeenschappelijke bezittingen moesten delen. Hij ging een rock-‘n-roll leven leiden met veel alcohol en drugs. Voor mij was het raar dat ik ineens geen contact meer met hem had. Een tijdelijke uitweg vond hij bij een dame uit Uden. Na één date bleef hij 5 maanden bij haar wonen en hoorde ik niets van hem.’ Arno zag zijn vader steeds verder de afgrond inglijden. ‘Op een gegeven moment kreeg hij een appartementje waar hij door de schuldeisers weer uit moest. Hij zat zonder geld, maar had toch eten en drugs nodig. Peter ging langs huizen om ramen te zemen. Hij moest wel iets doen om centen bijeen te sprokkelen. Dat ging mis toen hij van 2 meter hoogte van de trap af viel en zijn ribben brak. Het ziekenhuis was geen optie omdat hij geen verzekering had.’

Voordelen voor daklozen Tom vertelt openlijk over de situatie van zijn broer. ‘Ik wil dat de lezers van Outsider iets weten over het voordeel van dak- en thuislozen. Je kunt heel veel maken. Justitie en andere schuldeisers kunnen je niet vinden. Veel betalen hoef je dus niet. Pas wanneer je een adres krijgt, vallen ze je weer lastig.’

‘Peter kreeg veel geld en ging een rock-’n-roll leven leiden’ Woedend is hij op de maatschappij waarin we leven. ‘We kennen een ikkeikke cultuur met een overvloed aan eten. Peter haalt bijna altijd eten uit de container achter de supermarkt. Dat noemen ze skippen. Daar ligt voedsel dat een dag de houdbaarheidsdatum is, maar nog steeds goed is. Sinds kort bevestigen winkels sloten op deze containers. Ze gunnen de daklozen niets meer!

De zorgen van Arno Arno denkt dat zijn pa niet zo oud wordt als de gemiddelde Nederlander. ‘Eens gebruikte Peter het medicijn ibogaïne, nu nog een medisch experiment. Hij tripte 3 dagen volledig en was daarna lichamelijk afgekickt. Een stemmetje in zijn hoofd stuurde hem toch weer richting de drugs. Hoewel hij er voor zijn leeftijd er nog goed uit ziet, zal zijn levensstijl hem ooit killen.’

Arno wil iets betekenen voor mensen die hetzelfde leven leiden als zijn vader. ‘Ik kom veel met dak- en thuislozen in aanraking en volg daarom de hboopleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening. Daarnaast zet ik me in voor de straatraad van het Annahuis in Breda. We bespreken wat er allemaal slecht kan gaan voor dak- en thuislozen, zoals winteropvang en brood. Met de straatraad starten we ook het project Straatrakkers. Hiermee bieden we onderdak aan honden van mensen van de straat. Als daklozen een hond hebben, mogen ze namelijk niet in de winteropvang.’ Tekst Berry Zwets

A

outsider 21


UITagenda t e g d u B Low In Brabant is veel te beleven, van culturele uitstapjes tot sportieve activiteiten. Voor een leuk uitstapje hoef je niet altijd veel geld uit te geven, daarom hebben wij een een aantal leuke low budget activiteiten voor de komende weken geselecteerd. GENIETEN VAN EEN STUKJE NATUUR DAGJE CULTUURSNUIVEN

Op 9, 16 en 30 maart zijn de regionale kunstdagen in Breda, Eindhoven en Den Bosch. Tijdens deze dagen zijn er exposities te zien van verschillende Nederlandse beeldend kunstenaars. Door het grote aantal deelnemers is er een breed scala aan werken te zien. Naast veel realistische en abstracte schilderijen worden er ook beelden van verschillende materialen geëxposeerd. Alle kunstwerken zijn voor een ‘vriendelijk prijsje’ te koop en daarnaast wordt er in iedere stad één kunstwerk verloot. In de voorverkoop kost een kaartje slechts 2.50 euro. www.kunstdagen.com.

In de Oisterwijkse Bossen en Vennen is het in het voorjaar heerlijk wandelen. Je kunt je in dit natuurgebied even terugtrekken uit de hedendaagse druk. Zin in een flinke wandeling? Neem dan wandelroute 14. Deze wandeling is 10 kilometer lang en gaat langs vele vennen van Oisterwijk. Kijk voor meer wandelroutes op www. natuurmonumenten.nl.

FIETSEN DOOR HET BRABANTSE LANDSCHAP

22 outsider

WIE DE SCHOEN PAST TREKT HEM AAN

In het Nederlands schoenenmuseum in Waalwijk kun je schoenen in allerlei soorten en maten bewonderen. Van Picasso zebraprint schoenen tot echte leren schoeisels uit de Romeinse tijd. Het museum is gevestigd in een voormalige schoenfabriek. Je zult je verbazen over alle verschillende vormen, hakhoogtes en materialen. In het museum vind je ook een bibliotheek met een ruim aanbod aan literatuur over de geschiedenis van de schoen. Een entreekaartje voor dit museum kost 5 euro. www.schoenenmuseum.nl.

Tekst Lotte Pieterse & Nina van den Broek

Organisatie ‘Beleef de Rith’ neemt groepen fietsers mee door het landschap van Breda, Etten-Leur en Rijsbergen. Na de fietstocht kunnen sportievelingen mee op excursie naar onder andere een kersenkwekerij, melkveehouderij, kampeerboerderij of een wijn- en aspergeboerderij. Deze keuze maak je zelf! Vanaf 3 euro kun je deelnemen aan de fietstocht inclusief ontvangst met koffie en thee. Voor meer excursies kun je kijken op www.beleefderith.nl.


Eén uitgestelde

koffie alstublieft

Cappuccino, latté macchiato of een ‘caffè sospeso’? Een wát?! Dat laatste staat beter bekend als een uitgestelde koffie. Café Joris in Tilburg heeft sinds kort deze speciale soort koffie op het menu staan. tel je voor: je gaat naar een café, bestelt 2 koffie en een uitgestelde koffie. Je betaalt deze 3 bakkies maar eentje wordt nog niet ingeschonken. De uitgestelde koffie kan later door iemand worden opgehaald die er minder warmpjes bijzit, zoals een dakloze. Bij Café Joris aan het Piusplein in Tilburg is het systeem eind december ingevoerd. ‘Ik hoorde ervan via een vriend en ik vond het een erg leuk idee’, zegt eigenaar Joris van Riel (38) terwijl we aan de koffie zitten. ‘Via de site uitgesteldekoffie.nl heb ik het café gratis kunnen registreren. We kregen hierdoor ook het logo van ‘uitgestelde koffie’ opgestuurd,

Eigenaar Joris van Riel zorgt voor een lekker kopje koffie

maar dat moet ik nog ophangen.’ Maar dat was nog niet genoeg voor de caféhouder. Hij besloot nog iets toe te voegen aan het initiatief. Bij elke 100 uitgestelde koffies die besteld worden, koopt hij er zelf nog eens 10 bij. ‘Op dit moment hebben we 22 koffies uitgesteld staan, maar ook 11 tosti’s’, vertelt de eigenaar trots. ‘Helaas is er nog geen uitgestelde koffie opgehaald.’ Om het concept beter bekend te maken is het gemeld bij verschillende instellingen voor daklozen, zoals opvangcentrum Traverse in Tilburg. ‘Sommige mensen vragen of ik niet bang ben dat mijn café straks vol zit met daklozen’, vertelt Joris verder, ‘maar ik zie het niet als iets negatiefs. Natuur-

´Mensen vragen of ik bang ben dat mijn café straks vol met daklozen zit´ lijk moeten er wel goede afspraken gemaakt worden met de daklozen.’ De uitgestelde koffie is ontstaan in de koffiebars van Italië. Daar wordt het een ‘caffè sospeso’ genoemd. Inmiddels heeft deze traditie zich verspreid over de hele wereld, waaronder Nederland. In Tilburg staat bij café Stoffel, koffiecafé Buutvrij en café Joris een uitgestelde koffie op de kaart. ‘De horeca beleeft momenteel in moeilijke tijden, maar het is fijn om bij te kunnen dragen aan een goed doel.’

outsider 23

Tekst Daniëlle van den Boogaard Foto Marina Smits

S


Vintage

Walhalla 24 outsider


a

Van simpele topjes en broeken tot heuse bontjassen en trouwjurken. Bij kringloopwinkel Vindingrijk in Breda hangen de rekken vol met tweedehandskleding en accessoires. Het is geen ouwe meuk, er zitten pareltjes tussen alle artikelen. De redactie van Outsider liet zich fotograferen in de hipste vintage looks.

Jurk €7.50 Sjaal €2.00 Jasje €5.75 All Stars €7.00

Versleten kloffies Tweedehandskleding wordt vaak gezien als troep, maar niet iedereen is het daar mee eens. Vintage is de laatste jaren weer helemaal in. Fashionliefhebbers struinen tweedehands winkels af om tussen de soms versleten kloffies te speuren naar unieke items. Ook wij gingen deze uitdaging aan!

L aa rz Jasj en €10 e€ Jurk 6.25 €7.5 0

.25 3D-bril €0 Jasje €7.95 0 Blouse €4.5

outsider 25


Daar komt de bruid Aan een van de vele kledingrekken vonden we een kanten trouwjurk van goede kwaliteit. ‘Die jurk? Die kost maar 25 euro, compleet met sluier’, vertelt Twan van Gorp, directeur van het Kringloopwarenhuis. Die moest natuurlijk gepast worden!

Trou wju

rk € 2

5

€ De gehele bovenverdieping van Vindingrijk is ingericht als een grote garderobe. Naast kleding kun je in de zaak ook talloze woonaccessoires, boeken en elektrische apparaten vinden. ‘Ons warenhuis is er voor het minimale, modale en maximale inkomen. Kortom: slim en avontuurlijk winkelen voor iedereen’, zegt Van Gorp.

26 outsider

Tekst Nina van den Broek Foto Marina Smits

0 Jas €1 5 € Broek 2.50 e€ Blous s €1.50 da Strop


outsider 27


n a v n e de dad

Robin Hood Robin Hood staat bekend als hulpje voor de armen. Dat is niet alleen in de verhalen zo. Stichting Robin Hood in Eindhoven leidt mensen op die een achterstand op de arbeidsmarkt hebben. Onder deze stichting vallen vier lokale horecaondernemingen. Eén daarvan is Caffee Allee.

J

os Hermans is één van de twee leermeesters van Caffee Allee. Hij heeft er een vaste baan. Voor zijn leerlingen geldt dat niet. ‘De mensen die hier terechtkomen, werken maximaal een jaar in het restaurant. Zij hebben allemaal een problematisch verleden. De één komt net uit de reclassering, de ander heeft weinig perspectief op een baan door langdurige bijstand. Wij geven deze mensen een praktische opleiding die staat voor niveau 1. Dat is het basisniveau in de horeca. Na dat jaar nemen we afscheid en moeten ze op eigen initiatief werk vinden.’

echter de motivatie om een baan te vinden. Voor hen is Caffee Allee vaak een dagbesteding. Zij willen geen opleiding.’ Helpende hand Eindhoven mag volgens Hermans blij zijn dat Robin Hood zijn stad helpt. ‘Naast het practicum kunnen de leerlingen ook theoretische horecalessen bij ons volgen. Die moeten ze op eigen initiatief zien te financieren. Vaak hebben onze leerlingen te weinig geld om die studie zelf te betalen. Het werk dat ze voor ons verrichten is op vrijwillige basis. De gemeente kan dan bijspringen omdat zij de mensen ook graag uit de bijstand heeft.’

Robin Hood is meer dan alleen een opleider. ‘Als het echt niet werkt, dan nemen we voortijdig afscheid van de leerlingen. Maar over het algemeen hebben we veel geduld. Soms is het voor ons moeilijk om deze mensen na een jaar los te laten, al bereiden we ons erop voor. Onze leerlingen komen meestal goed terecht. Bij sommigen ontbreekt

‘Het is moeilijk deze mensen na een jaar los te laten’ Jongeren bereiden de gerechten bij Robin Hood

28 outsider

Om geen verlies te draaien heeft de stichting partners, sponsors en vrienden aangetrokken. ‘Zonder hen redden we het niet. Soms staan hier 15 tot 18 leerlingen die aandacht moeten krijgen, terwijl de klanten dat ook eisen. Caffee Allee kan echt heel vol zitten. Wij zijn gehuisvest aan een terrein waar 3.000 mensen werken. ’s Middags kunnen we op veel klanten rekenen, zoals werknemers van bedrijven zonder catering.’ Ambitieuze leerlingen Een van de leerlingen die Hermans begeleidt, is de 28-jarige Tim van de Molengraaf. Hij is één van de weinige


‘Ik streef er naar een sterrenrestaurant te runnen’ Het leven van Tim ziet er voor een buitenstaander niet makkelijk uit. ‘Ik werkte 5 jaar geleden als elektromonteur. Die baan verloor ik. Ik ging daartegen in beroep, maar zat uiteindelijk wel zonder werk. In de jaren dat ik thuiszat, bouwde ik schulden op. Mijn persoonlijkheidsstoornis borderline maakt de situatie niet makkelijker.’ Het schetsen van zijn situatie vindt Tim niet moeilijk. Met een lach vertelt hij over hoe hij ermee omgaat: ‘Door de schuldsanering wordt al mijn geld geïnd en hou ik 200 euro per maand over. Deze situatie is voor mij bekend;

ik ben niet anders gewend dan met dat bedrag rond te komen. Dat is voor mij dus geen probleem. Bovendien ben ik bijna uit de schuldsanering. Dat traject duurt drie jaar en loopt in juli af.’ Passie Door Caffee Allee ziet Tim zijn toekomst weer rooskleurig in. ‘Toen ik thuiszat, merkte ik dat koken voor mij een hele leuke bezigheid is. Deze passie maakte ik bekend aan de gemeente. Zo kwam ik in contact met Robin Hood en inmiddels loop ik al 2 maanden mee. Ik ben hier 30 uur per week. Binnenkort wil ik ook een hogere opleiding starten. Mijn streven: een eigen sterrenrestaurant runnen.’

MENU Eten bij Robin Hood kost niet veel. Naar Hermans’ eigen zeggen liggen de prijzen aan de onderkant van de markt: * De soep van de dag * Onbeperk broodbuffet * Driegangendiner * Kopje koffie

€2.50 €4,00 €7,00 €1.75

We kunnen stellen dat het eten heerlijk smaakt!

Werken voor Caffee Allee is erg afwisselend. ‘Ik mag veel verschillende taken uitvoeren. Zo sta ik in de keuken, maak ik salades voor het buffet en snij ik vleeswaren. Op dit moment sta ik in de bediening. Mijn collega’s zijn echt super aardig. Het is hier erg gezellig, soms iets té. Het is dan zaak om de focus op je werk te houden. Er zijn mensen die hetzelfde meemaken als ik. Sommigen hebben weer een andere achtergrond dan ik, zoals een leerprobleem. Maar in de praktijk kijken we daar niet naar.’

Tekst Berry Zwets Foto Robin Hood

vrijwilligers van Caffee Allee die tijdschrift Outsider te woord wil staan. Zijn collega’s duiken weg, terwijl Hermans hem oppept: ‘Tim, een beetje aardig zijn voor die meneer van het tijdschrift, hè!’

outsider 29


Te mooi voor de

prullenbak Nieuwe dingen maken uit gebruikte materialen is voor kunstenaar Gerard van Klei (67) een alledaagse bezigheid. Een echt ambacht en niet voor iedereen weggelegd, als je het hem vraagt. ‘Ik schilder alles met de hand. Verder moet je creatief en een beetje handig zijn.’

G

erard van Klei ziet zichzelf als een opvoeder. ‘Mensen gooien maar weg, terwijl je veel dingen kunt hergebruiken. Ik wil mensen bewust maken van wat ze zelf met afval kunnen. Ik zie overal wat in en dat wil ik duidelijk maken’, zo vertelt de kunstenaar. EIGEN SMOEL

Van Klei werkt met thema’s. Koffie’, ‘Licht’ en ‘Ode aan Dick Bruna’ zijn al langsgekomen. Hij is nu bezig met het thema ‘Ritme en Structuur’ voor een tentoonstelling in maart. Dit thema is een ode aan kunstenaar Marcel Wanders, die net als Van Klei veel met zwart en wit werkt. ‘Zwart-wit is wat neutraler. De objecten die ik maak hebben een eigen stijl door gebruik van moderne en oude elementen, maar door het kleurgebruik kan je het makkelijker plaatsen binnen je interieur.’ Drie stoelen die in zijn atelier staan heeft de kunstenaar ook hergebruikt. Het zijn van oorsprong Thonet-stoelen. ‘Aan de vorm heb ik niet veel gedaan, ik

30 outsider

heb er wel mijn eigen smoel aangegeven door hem zwart met wit te maken. De poten heb ik een stuk geaccentueerd en op het zitvlak heb ik mijn logo, een vierkant, terug laten komen. Ik noem dat het poepgaatje.’

‘Ik heb al een paar garages en opslagplaatsen vol staan met spullen’ INSPIRATIE

Gerard van Klei wordt geïnspireerd door bepaalde objecten die hij tegenkomt en door materialen die hem aangeboden worden. ‘Dat inspireert me tot nieuwe opdrachten en producten. Tijdens het werk kom ik ook vaak tot andere ideeën’, legt Van Klei uit. ‘Soms moet ik wel materiaal afhouden, want


Naam: Gerard van Klei Leeftijd: 67 jaar Woonplaats: Gorinchem Opleiding: Kweekschool en Kunstacademie Gerard van Klei gaf voor zijn pensioen 36 jaar lang tekenen en handenarbeid op havo en atheneum. Nu heet dat Beeldende Vormgeving. Hij gaf voornamelijk les aan de bovenbouw. Ook gaf hij kunstgeschiedenis. Acht jaar geleden is Van Klei begonnen met zijn atelier ‘Ontwerp 2’ in Gorinchem. Hij heeft die naam gekozen, omdat je Ontwerp 2 kan vertalen naar het tweede gebruik. In het atelier verkoopt hij zijn objecten. De bovenverdieping van

mijn verzamelwoede wordt erg groot. Ik heb al een paar garages en opslagplaatsen vol staan met materialen en spullen.’ De kunstenaar kwam op het thema ‘Koffie’ door een mooie design koffiekan die hem werd aangeboden. Hij was destijds bezig met het thema ‘Licht’ en maakte onder andere lampen. ‘Thuis had ik net een nieuw Nespressoapparaat en ik dacht: wat een mooie cups! Toen kwam ik op het idee om van die koffiekan een lamp te maken. Daar had ik veel succes mee. Daaruit is toen het koffieproject ontstaan.’

dacht: weet je wat, ik zoek alle metallicachtige glittercups eruit en doe het net als Berlusconi; ik maak er een zooitje van!’

het atelier verhuurt hij, waardoor er inkomsten binnenkomen en het pand hem verder niks kost.

AMBACHT

Het maken van de kunstwerken is ambachtelijk werk, volgens Van Klei. ‘Ik schilder alles met de hand en gebruik klein gereedschap. Ik heb de kunstacademie gedaan, maar dat is geen technische opleiding. Je moet gewoon experimenteren met materialen.’

Tekst Lotte Pieterse Foto Eva Bastings

Tijdens het thema ‘Koffie’ is Van Klei opzoek gegaan naar meerdere kannen en is toen de koffiecups gaan gebruiken voor op de lampenkappen. Bij de koffiekan heeft hij zich laten inspireren door de ronde vorm. Daar heeft hij de cups op aangepast. ‘Bij de Italiaanse percolator kwam ik er niet helemaal uit hoe ik de kap zou gaan maken. De achthoekige vorm van de kan maakte het moeizamer, dus ik

outsider 31



Outsider Tijdschrift