Page 45

werken met elkaar zouden moeten delen. Als gedeelde waarden ontbreken heeft een school geen identiteit110. In een multiculturele en humane samenleving is het cultiveren van tolerantie van levensbelang, of zoals De Winter dit noemt: samenleefbelang. Zoals we de grondprincipes van een democratie niet kunnen afdwingen, kun je kinderen niet dwingen tolerant te zijn. Er moet een situatie gecreëerd worden waarin tolerant gedrag een aantrekkelijk perspectief vormt111. Hiertoe zou het elkaar leren begrijpen en respecteren, ofwel het empathisch leren verstaan, expliciet als middel in het curriculum moeten staan. Er is namelijk een lotsverbondenheid met alle mensen, niet alleen met mensen uit de eigen culturele of levensbeschouwelijke kring112. Hiermee krijgen ze hun identiteit dus niet in een totaalpakketje aangereikt, maar ontwikkelen ze hun eigen identiteit, doordat ze zelf verantwoordelijk leren denken, oordelen en handelen113. Dit biedt het aantrekkelijke perspectief van tolerantie door het uitdragen van deze ethische waarden. Overtuiging door het vóórleven werkt beter dan het opleggen van waarden en afdwingen van moreel en tolerant gedrag. Het laten ontwikkelen van eigen morele waarden en idealen werkt dus ook beter dan het als totaal pakketje overdragen. De leerkrachten zijn in deze ontwikkelingsfase mede rolmodel. Hun inclusieve houding en openheid voor andere culturele en levensbeschouwelijke overtuigingen draagt bij aan de totale persoonsvorming van het kind114. Omdat identiteit in verandering is en dus nooit een gefixeerd beeld kan zijn, maar het zelfstandige naamwoord wel een bepaalde ‘vastigheid of stelligheid’ impliceert, stelt Baumann voor dit te vervangen door identificatie: waar identificeren we ons mee? Hiermee wordt het een werkwoord; er wordt mee en aan gewerkt. Het benadrukt de dialogische benadering van identiteit en dat sluit perfect aan bij het processuele discours van Baumann115 en de ‘dikke’ interpretatie van Geertz116. Zo kan multiculturalisme een nieuwe manier zijn om cultuur, levensbeschouwing en identiteit te begrijpen, te verstaan. De maatschappelijke ontwikkelingen van tegenwoordig en het gemis aan gemeenschapsgevoel en groepsidentiteit voeden de belangstelling voor thema’s als diversiteit, waarden, normen en goed burgerschap117. Vanwege het ontmoetingskarakter van de openbare basisschool waar iedereen welkom is, ongeacht levensovertuiging, culturele of etnische achtergrond, zijn de kernwaarden ‘actieve pluriformiteit’ en ‘actieve participatie’ twee belangrijke pedagogische uitgangspunten. Dit vereist een allesbehalve neutrale levenshouding. Een duidelijke positionering van wat het openbaar onderwijs dan wel is en waar 110

Hardeveld, Geurt, Identiteit: gedeelde visie, of ieder voor zich? In: Miedema, Siebren, Levensbeschouwelijk leren samenleven, p. 111-114

111

Winter, Micha de, Opvoeden in democratie, Amsterdam: SWP, 2006, p. 16

112

Derkx, Peter, De multiculturele samenleving: een humanistisch ideaal, p. 54

113

Pluriformiteit is een manier van leren, Bevindingen van de VOO-commissie ‘School’, p. 44

114

Hardeveld, Geurt, Identiteit: gedeelde visie, of ieder voor zich? In: Miedema, Siebren, Levensbeschouwelijk leren samenleven, p. 113

115

Baumann, Gerd, The Multicultural Riddle, p. 138-139

116

Pals, Daniel L., Eight theories of religion, p. 267

117

Bos, Klaas te en Huigsloot, Maurits, Over Openbaar Onderwijs, Woerden: VOS/ABB, 2008, 10 oktober, p. 5 45

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement