Page 38

mensen niet in een kant-en-klaar pakketje krijgen aangeleverd, maar die mensen zich eigen moeten maken en door ervaringen met elkaar moeten ontwikkelen. De openbare school is een gemeenschap en idealiter tegelijkertijd een afspiegeling van de diversiteit in de multiculturele samenleving. Een pluriforme maatschappij in het klein dus. Er wordt gekozen om het kind naar een openbare of bijzondere gemeenschap te sturen voor een stuk opvoeding. De openbare school zal de gedeelde waarde ‘tolerantie’ dus duidelijk moeten profileren ten opzichte van de bijzondere scholen. Actieve pluriformiteit en burgerschap zijn beide zowel doel als middel. Het doel is de kinderen voor te bereiden op het leven, werken en deelnemen aan en in een pluriforme samenleving. Het middel is interactief leren omgaan met die pluriformiteit door kennis hierover te ontwikkelen en te leren hoe je je moet verhouden tot de ander en zijn levensovertuigingen. Dat gaat verder, dieper dan de objectieve benadering in geestelijke stromingen waarbij het vooral gaat om kennis maken met de verschillende levensbeschouwingen door overdracht van oppervlakkige kennis. Het actief deelnemen aan de rituelen en verhalen leidt tot dikke interpretatie, sociale integratie en actief pluriform burgerschap. De voorkeur zou op de openbare basisscholen dan ook moeten uitgaan naar onderwijs in levensbeschouwingen aan alle kinderen, zodat de levensbeschouwelijke identiteitsontwikkeling geïnitieerd wordt. De ontwikkeling van de identiteit en moraal worden hierdoor verbreed, omdat het vanuit de diversiteit gericht wordt op de samenleving als geheel. In tegenstelling tot het facultatief aanbieden van godsdienstig vormingsonderwijs dat slechts gericht is op een bepaald segment. De ethiek die hierachter ligt is die van de sociale zelfontplooiing en gaat over hoe we in de dialectiek van het interculturele samenleven verantwoordelijk zouden moeten leren te zijn vóór deze samenleving. Dat maakt de openbare school tot een morele gemeenschap. Vanuit de waarden ‘zorg’ en ‘verantwoording voor jezelf en de ander’ ontwikkelen kinderen zich tot volwassenen met volwassen idealen, die in staat zullen zijn zich in te zetten en verantwoordelijk te voelen voor een humane en tolerante samenleving, waarin ieder gelijkwaardig is. De genoemde zorg bestaat niet uit het tanden poetsen en haren kammen, maar uit het jezelf kennen: wie ben ik en hoe verhoud ik me tot die ander? Autonomie en betrokkenheid dus. Tolerantie beschouw ik als de overkoepelende ethische dimensie van een humane samenleving. Zij bestaat uit vier universele waarden geluk, hoop, rede en eerbied. De centrale waarden ‘actieve pluriformiteit’ en ‘actieve participatie’ van het openbaar onderwijs zou ik liever vervangen door actieve tolerantie. Op basis van de literatuur concludeer ik dat deze morele dimensie de culturele en levensbeschouwelijke diversiteit overstijgt, de segregatie in het onderwijs en samenleving overwint en een brug slaat naar de sociale integratie van participerende burgers. Dat past bij een inclusivistische en humanistische levensbeschouwing waarin men geen oordeel heeft over de ander en zijn culturele, etnische of levensbeschouwelijke achtergrond, zoals dat wordt bedoeld als er gesproken wordt over de algemene toegankelijkheid in het openbaar onderwijs.

38

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement