Page 37

levensbeschouwing is dat er een verbondenheid met alle mensen zou moeten zijn en niet alleen met mensen uit de eigen kring95. Hiertoe zijn vrijheden van discriminatie, angst, onrechtvaardigheid, misbruik en hebzucht noodzakelijke randvoorwaarden. De kernwaarde van onze democratische rechtsstaat is tolerantie96. Vanuit deze waarde zorgt de staat voor genoemde randvoorwaarden, waardoor de andere vrijheden voor gelijkheid, fatsoenlijke sociaal-economische voorwaarden, veiligheid en rechten op menswaardig werk zonder uitbuiting, participatie en expressie bestaan. Maar bovenal de mogelijkheid in vrijheid je menselijk potentieel te ontwikkelen èn realiseren. Het is echter niet de taak van de staat voor te schrijven op welke gronden mensen zich met de pluriforme samenleving moet identificeren. Pluriformiteit van opvattingen en handelen is strikt genomen niet de doelstelling van de grondrechten, maar zij is wel als vanzelfsprekend vooraf aanwezig97. In de visie van het kabinet betekent identificatie, dat mensen verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving waarin zij leven: actief burgerschap. Aan de basis van de Nederlandse rechtsstaat ligt het respect voor de menselijke waardigheid. De ontwikkeling van het respect voor de menselijke waardigheid en het actief participeren aan de samenleving leiden samen leiden tot actieve tolerantie98.

2.6

Conclusie literatuur Het verschil met een gemeenschap en de samenleving is dat er in een gemeenschap een keuze te

maken is: sluit ik me aan bij deze gemeenschap of niet? Mensen kunnen zich er ook uit losmaken, wanneer men zich niet meer thuis voelt in of zich kan identificeren met die gemeenschap. In de samenleving heb je die keus veel minder, je wieg heeft ergens gestaan en in principe ‘deal’ je met die cultuur waarin je geworteld bent en met de mensen die daar toevallig ook leven. In een gemeenschap deel je bepaalde waarden. Zonder deze gedeelde waarden is er geen identiteit99. Deze waarden motiveren het handelen en geven het stabiliteit, continuïteit en richting. De belangrijkste waarde is hoop; hoop op verbetering, verandering of instandhouding van een humane multiculturele samenleving. Hoop geeft idealen en idealen moet je hebben om een doel te kunnen stellen, een doel om ergens naar te streven. Doelen geven een kader aan de hoop. Hoop ligt in de toekomst en gaat over iets dat er nog niet is maar dat kan komen. Een betere en humanere samenleving voor iedereen is een dergelijk ideaal om naar te streven. Tolerantie is een overkoepelende ethische dimensie die gestoeld is op vier universele waarden: geloof, hoop, eerbied en rede. Dat zijn morele waarden die

95

Derkx, Peter, De multiculturele samenleving; een humanistisch ideaal, Amsterdam: SWP, 2004, p. 54

96

WRR-rapport, Bijdragen aan Waarden en Normen, p. 241

97

WRR-rapport, Waarden, normen en de last van het gedrag, hfdst. 5

98

Kabinetsreactie op WRR-rapport nr. 79, augustus 2008

99

Hardeveld, Geurt, Identiteit: gedeelde visie, of ieder voor zich? In: Miedema, Siebren, Levensbeschouwelijk leren samenleven, p. 111-114 37

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement