Page 34

van de skills die je nodig hebt om toegang te verkrijgen tot politieke processen, gezondheidszorg, toegang tot goederen en de mogelijkheden om sociale relaties aan te gaan. Dat geldt in het bijzonder voor groepen mensen, zoals vrouwen, homoseksuelen en kinderen, die ongelijkwaardig worden behandeld door de machtsverhoudingen in bepaalde culturen. Zij vindt dat educatie de sleutel is om dit onrecht te kunnen bestrijden. Het is niet zo dat ze zegt dat kinderen die geen mogelijkheid hebben gehad tot het volgen van educatie niet menswaardig zouden zijn. Maar in de capability-approach is het juist deze menswaardigheid die claimt dat kernbekwaamheden, zoals lezen, in mensen ontwikkeld moeten worden. Dat ziet zij als de ultieme rechtvaardigheid84. Het morele appel dat de ander op ons doet (Levinas), leert ons dat zelfontplooiing nooit iets kan zijn van een individu, maar dat dit een sociaal proces is. Vandaar dat Dohmen ook over sociale zelfontplooiing spreekt als nieuwe publieke moraal. Deze moraal is een combinatie van zelfzorg met als horizon zorg en verantwoordelijkheid voor de ander, in vrijheid je oriënteren op wat waardevol en zinvol is voor jou met het oog op de ander en het oefenen van deugden. De voornaamste bouwstenen van de sociale zelfontplooiing zijn authentieke integratie, deugdzaamheid en verantwoordelijkheid jegens de ander85. Authentieke integratie is actieve pluriformiteit, actieve participatie en actieve tolerantie. Deugdzaamheid en verantwoordelijkheid zijn de waarden die verpakt zitten in de vier universele waarden geluk, rede, hoop en eerbied waarmee deze tolerantie ontwikkeld wordt86. In het boek “Kinderen als medeburgers” laat De Winter zien dat er ook in Nederland veel jeugdigen zijn die aan de rand van de samenleving komen te leven. Zij stoppen voortijdig met hun schoolopleiding en belanden dan ook nogal eens in het criminele circuit. Dit is gelukkig maar een kleine groep, maar de zorg erover is heel groot. Hij beschrijft dat het leren toepassen van verworven kennis een veel vergeten onderdeel is in burgerschapsvorming en dat de jongeren daar in onze huidige samenleving ook te weinig ruimte voor krijgen. Uit zijn onderzoek is gebleken dat de oorzaak hiervan onder andere is dat de toegang tot de wereld van volwassenen te lang en steeds verder wordt uitgesteld87. Met andere woorden; de jeugd wordt te lang buitengesloten van het maatschappelijk leven, zij kunnen en mogen daar niet aan deelnemen. Participatie is het sleutelwoord voor hem. Dat is een essentiële voorwaarde voor de sociale en morele ontwikkeling, waardoor het individuele welzijn wordt bevorderd. Het is een morele plicht van onze hele samenleving om jongeren in de gelegenheid te stellen zich de houdingen en competenties eigen te maken die nodig zijn om iets van hun leven te maken, om zichzelf te kunnen ontplooien tot burgers die actief betrokken zijn op de samenleving. Tevens is het een moreel recht dat jeugdigen hebben. Zij hebben het fundamentele recht op een ontwikkelingsomgeving die recht doet aan de basisbehoefte tot sociale hechting en verbondenheid. Zo wordt participatie een middel om 84

Nussbaum, Martha, Women and Human Development: the capabilities approach, Cambridge: University Press, 2000, p. 1-15

85

Dohmen, Joep, Brief aan een middelmatige man; pleidooi voor een nieuwe publieke moraal, p. 190

86

Neiman, Susan, Morele Helderheid, Filosofie Magazine, april 2011, p. 64-69 en in: LUX, Grote Denkers over de toekomst, IKON, januari 2010

87

Winter, Micha de, Kinderen als medeburgers, p. 172 34

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement