Page 25

Hoofdstuk 2 Identiteitscrisis Zoals de titel van dit hoofdstuk al verraadt, plaats ik mijn onderzoek in het sociaal-culturele perspectief van de hedendaagse samenleving. De ontwikkelingen in de maatschappij hebben direct invloed op de ontwikkelingen in het onderwijs. De grote druk van de multiculturele en –religieuze samenleving leidt bij veel (jonge) mensen tot onzekerheid: angst om uit de boot te vallen en behoefte aan nieuwe antwoorden op de vele oude en nieuwe vragen41. De crisis van de moderne samenleving is de crisis van de moderne mens. De grote verhalen en de traditionele levensbeschouwingen hebben weinig impact meer op de moderne levensloop. In een werkelijkheidsopvatting dat geluk en het leven volkomen maakbaar zijn, lijkt geen plaats meer te zijn voor de existentiële vragen42. Wie verbonden is met anderen, brengt die ander in principe geen schade toe. Door het gezichtspunt van de ander in te nemen is het eerder mogelijk een nieuw gezamenlijk perspectief te vinden vanuit gezamenlijke waarden43. Dat zou volgens Miedema een nieuw fundament kunnen zijn voor een humane, multiculturele en –religieuze samenleving. Aandacht voor levensbeschouwelijkheid als geïntegreerd levensaspect van het kind op school. De ontwikkeling van een persoonlijke levenshouding leidt tot zingeving en daar volgt verantwoordelijk handelen uit44. Cultuur en levensbeschouwing zijn complexe systemen van betekenis waarin wij leven die elkaar versterken op het gebied van morele waarden, emoties en ‘worldview’. Als we culturele en levensbeschouwelijke activiteiten willen begrijpen moeten we deze interpreteren door de ogen van de mensen die deze cultuur en levensbeschouwing beleven. Dit gaat over een werkelijk verstaan, de zogenaamde ‘dikke’ interpretatie, die leidt tot een waardering van deze onderscheidende menselijke dimensies. Het zijn de ideeën, houdingen, handelingen doelen en intenties die de mensen inspireren en motiveren (Geertz)45. De kernbegrippen in onze geseculariseerde en ontzuilde samenleving zijn individualisering, globalisering en pluralisme. Hierdoor zijn de mogelijkheden onbegrensd en het zoeken naar een eigen identiteit is door een zeker gemis aan verbondenheid in gedeelde waarden en normen een heel belangrijke drijfveer voor mensen geworden46. Omdat identiteit minder collectief maar juist veel individueler is, brengt dit ook onzekerheid en angst voor het onbekende met zich mee. Dit noemen we een (identiteits-)crisis. De ruimte van de dialectiek, waarin verschillende mensen met pluriforme waarden 41

e

Beker, Michiel, Inzicht in Onvrede; visies op maatschappelijk onbehagen aan het begin van de 21 eeuw, Amsterdam: SISWO Cahiers Sociale Wetenschappen en Beleid, 2003, p. 7

42

Dohmen, Joep, Moderne lessen in zelfbeheer; over de noodzaak tot persoonlijke autonomie, in: Wit, Esther, De autonome mens. Nieuwe visies op gemeenschappelijkheid, Amsterdam: Sun, 2007, p. 65-83

43

Herpen, Marcel van, Duurzaam opvoeden en ontwikkelen, Apeldoorn: Garant, 2008

44

Miedema, Siebren, Levensbeschouwelijk leren samenleven, p. 7

45

Geertz, Clifford, in: Pals, Daniel L., Eight theories of religion, New York: Oxford University Press Inc., 2006, p. 267

46

WRR-rapport, Identificatie met Nederland en Waarden en normen en de last van het gedrag 25

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement